top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Dünyaların Çoğulluğu dergisinin 13. sayısı yayımlandı

    Dünyaların Çoğulluğu, kendisini “ şu ana dek yaratılmış ve yaratılacak kurgu/gerçek dünyaların bulanık eskizi ” olarak açıklayan edebiyat e-dergisinin Kasım-Ocak 2024-2025 sayısının dosya konusu: Antonin Artaud . Bu sayıda " Antonin Artaud " dosyası hazırlandı. Dosyanın içinde, Şevket Kadıoğlu 'nun, Tülinay Dalak 'ın, Can Arısan 'ın ve Mehmet Bağış 'ın çevirileriyle Antonin Artaud 'nun yazıları, Orçun Güzer 'in, Şevket Kadıoğlu 'nun ve Hasan Kara 'nın Artaud hakkındaki yazıları yer alıyor. Şiir bölümünde ise Hasret Yılancı, Nalan Kurunç, Elif Firuzi, Onur Tuna Bozbey, Mehmet Bağış, Şevket Kadıoğlu ve Hasan Kara şiirleriyle, Şevket Kadıoğlu " Jules Supervielle ", Batuhan Çağlayan ve Şevket Kadıoğlu ortaklığında " Edmond Jabès " şiir çevirileriyle katkıda bulundular. Öykü bölümünde Kıvanç Tanrıyar 'ın " Paul Scheerbart " çevirisi yer alıyor. Yazarların Dünyaları bölümünde ise Canan Dinç 'in " Gerard Manley Hopkins "in mektuplarından seçme çevirisi bulunuyor. Düzyazı bölümünde ise İlyaz Bingül, Hasan Kara, Bengü Merve Derin Türkoğlu, Batuhan Çağlayan ve Onur Tuna Bozbey yazılarıyla, Şevket Kadıoğlu iki " Maurice Blanchot " çevirisiyle katkıda bulundular.

  • Kötülük iyileşebilir mi?

    Şule Tüzül yazdı: "Kötü insan iyileşebilir mi? İnsan içindeki kötülüğü iyileştirebilir mi? Hesapsız kitapsız dünyayı ve başkalarını sevebilir miyiz? İçimizdeki kötülükle yüzleşebilir miyiz? İrlandalı büyük yazar, şair ve filozof Iris Murdoch'un en önemli eserlerinden biri olan, ülkemizde de Ayrıntı Yayınları tarafından yayınlanan Deniz Deniz , okurunu kötü ve iyi üzerine düşünmeye davet ediyor." Kafamızda yukarıdaki sorulara benzer onlarca soru sorduruyor. Hem edebi hem felsefi anlamda varoluşçuluk üzerine çalışan Iris Murdoch, başta Jung olmak üzere birçok felsefecinin temsil ettiği meseleleri kurgu ve kurgu dışı eserlerinde masaya yatırıyor. Murdoch, popüler polisiye ve gerilim roman teknikleriyle felsefi/kuramsal sorunları işleyen bir yazar. Onun roman kahramanları çoğunlukla varoluşçu felsefecilerin ürettiği kahramanlara benziyor: Varoluşuyla ve yaşamıyla uyumsuz, sanatçı ya da sanatçı ruhlu, başarısız, hem kendileriyle hem de çevrelerindeki insanlarla sorunlu kişiler... 1978 yılında Man Booker Ödülü alan Deniz Deniz, hayatı boyunca 26 roman, 2 şiir kitabı, 5 oyun ve 5 felsefe kitabı yazmış bu üretken yazarın en karakteristik romanlarından biri.  Roman, hem anlatıcı hem de ana kahraman Charles Arrowby'nin hayatı üzerinden insana dair içinden çıkamadığımız birçok açmazı sorguluyor. Şöhretin doruğunda bir tiyatro oyuncusu, yönetmen, oyun yazarı olan Charles Arrowby, altmış yaşında deniz kıyısında küçük bir köye yerleşir. Yaşamı, başarılı olmak için hırs dolu bir mücadeleyle geçmiştir ve bu mücadele için karşısına çıkan insanları ezmekten ve incitmekten çekinmemiştir. Onun hükümranlığına ve acımasızlığına en çok maruz kalanlar ise hayatına giren kadınlar. Kahramanımız Charles magazin sayfalarının da en popüler isimlerinden biri.  Charles, köye yerleşerek o güne kadar insanlara yaptığı kötülükleri temize çekmeyi, sağlıklı, huzurlu ve dingin bir yaşam sürmeyi hedefler. Bu süreci günlük tutarak kitaplaştırmak ister. Charles hayatını bize anlatırken, Iris Murdoch kötü bir insan iyi olabilir mi sorusunun peşine düşer, okuru bu sorguya ortak ederek. Hikâye ilerledikçe bu sorgulama dallanıp budaklanır. Peki kötü neden kötüdür? Kötülüğün nedenlerine giderek kötülüğü anlamak, en azından buna çabalamak bize ne kazandırır? Kötü birini neden anlayalım? Hayatı boyunca hem kadınları hem de aslında hayatına giren herkesi bencilce kullanan, değersizleştiren birinin hayatını neden okuyalım? Çünkü aslında Charles her yerde. Çevremiz, hayatımız Charles'larla dolu. Ayrıca Charles hepimizden bir parça taşıyor ve hepimizin içinde de Charles'tan bir şeyler var. Tüm iyi romanlar gibi; Iris Murdoch bize iyi ve kötü tanımlarını vermiyor, kafamızda biriken soruları cevaplamıyor, bizi içimizi rahatlatan bir sonla baş başa bırakmıyor. Tüm iyi romanlar gibi, bunların hepsini okurun vicdanına ve insafına bırakıyor. Beş yüz sayfadan oluşan bir ayna tutuyor okuruna.  Deniz Deniz, çok temel, çok insani bir şey anlatıyor bize: insan kötüdür! Kötü, iyi olabilir mi? Belki olabilir. Belki olamaz. Ama şöyle bir ihtimali düşünmemizi istiyor belki Murdoch: nasıl iyi olabiliriz? İyi olmak için çabalayabiliriz. Deniz Deniz, nasıl iyi olunabileceğine dair ihtimalleri düşünmemizi sağlıyor. İşte edebiyat! Edebiyat bu nedenle şahane bir dünya. Deniz Deniz, hepimizin az çok yakından bildiği bir hikâyeyi anlatıyor. Murdoch o tanıdık hikâyeyi öyle şahane bir şekilde bize aktarıyor ki, sonunu merak ettiğimiz bir hikâyenin içinde soluk soluğa ilerliyoruz. Charles, yaşadığı köyde gençlik aşkına, en saf olduğunu düşündüğü zamanlara ait aşkına rastlıyor. İşin içine aşk girdi mi nasıl da akan sular duruyor, gözlerimiz boyanıyor, tüm olanlara aşık bir adamın gözünden bakmaya, aşk için yapılan her şeyi anlamaya ve kabullenmeye çalışıyoruz. Bu romanın anlatıcısı Charles ve bize kendi kurguladığı bir hikâyeyi anlatıyor. Gerçeği değiştiriyor. Charles'ın arkasında ise Iris Murdoch var, Charles'a bunları yazdıran Murdoch öyle usta bir kurguya imza atıyor ki, gerçeğin her zaman anlatıldığı gibi olmayabileceğinin ipuçlarını serpiştiriyor aralara, iyi okurların yakalaması için.  Eğer biri bizi üzüyorsa, acı çekmemize neden oluyorsa, bunun nedeni biraz da bizim tüm olanlara izin vermemiz değil mi? Başkalarının bize karşı olan davranışları biraz da bizim onlara bu hakkı vermiş olmamızdan kaynaklanmıyor mu? Charles kötü biri belki. Peki ona itaat edenler ve itaat etmeyi alışkanlık haline getirenler? Charles'lara dur diyen biri çıkmazsa nasıl duracaklar? Edebiyat kimseyi suçlamaz, yargılamaz. Kimseyi kötü ya da iyi olarak yaftalamaz. İyi yazarlar kuyruk acılarını yazdıkları eserlerde sağaltmazlar. Roman boyunca ne Charles'a, ne çevresindekilere kızabiliyoruz. Hiçbirine iyi ya da kötü diyemiyoruz. Murdoch öyle bir anlatım ve kurgu ile hikâyeyi anlatıyor ki, tam birine kötü diyeceğimiz zaman neden kötü diyemeyeceğimizi gösteriyor, tam iyi diyeceğimiz birine de iyi diyeceğimizi... Charles'ın hayatı üzerinden kendi hayatlarımıza bir seyirci gibi uzaktan bakmamızı sağlıyor Murdoch.  Deniz ve doğa bu romanı güzelleştiren kahramanlar. Murdoch'un deniz ve doğa tasvirleri hikâye ile bütünleşiyor, okurken üşüyebiliyoruz zaman zaman. Murdoch'un kelimeleri kayaların kayganlığını, denizin soğuğunu, rüzgârın şiddetini, yağmurun ıslaklığını, içimiz üşürken güneşin tenimize dokunan sıcaklığını hissetmemizi sağlıyor. Bu noktada Deniz Deniz'in Türkçeye kazandıran çevirmen Nuray Önoğlu'na teşekkürü borç bilirim.  Romanı okuduğum süreçte ve bu yazıyı yazarken, Narin cinayeti, TUSAŞ'a yapılan terör saldırısı ve sağlık sistemimizin bozukluğunu korkunç biçimde gözler önüne seren bebek katliamlarına dair haberlerle doluydu ülke gündemi. Bu haberleri izlerken Charles'ın kötülüğünü, iyi ve kötü ile imtihanımızı daha çok sorguladım. Iris Murdoch'un ne kadar şahane bir yazar, Deniz Deniz'in ne kadar iyi bir kitap olduğunu daha derinden hissettim.  İnsan kötüdür. Kötü olan iyileşemez, çok nadir olarak belki, ama kötünün iyi olmasını beklemeyi doğru bulmuyorum. Edebiyat da ne kötüleri ne de yaralarımızı iyileştirir. Ama edebiyat çok önemli bir şey yapar: insanın kötü olduğu gerçeğini görmemizi ve anlamamızı sağlar. Görmek ve anlamak çok önemli, çünkü ancak o zaman daha iyi bir dünya için bir şey yapma isteği ve gücü duyabiliriz. Bir yol bulabiliriz, bir yol arayışına girebiliriz. Edebiyat, insanın kendi doğası ile mücadele etmesine yardımcı olabilir. Edebiyat ve sanatın daha güzel bir dünya yaratmak gibi bir görevi ya da misyonu yok, neden olsun ki! Ama belki bir şeylere vesile olabilirler... Sırf bu ihtimal için: Yaşasın edebiyat!...

  • Alışılmışın dışında bir prenses

    Elodie karakterini Millie Bobby Brown’ın canlandırdığı popüler bir Netflix filmine de uyarlanan Damsel: Savaşçı Prenses , ölüme terk edilmiş genç bir kadının zalim düzene karşı verdiği savaşın hikâyesi. Elodie hiçbir zaman şatafatlı sarayların veya yakışıklı prenslerin hayalini kurmadı. Kıtlığın pençesindeki Inophe diyarında büyümüştü ve tek arzusu halkının bir kışı daha sağ salim atlatabilmesini sağlamaktı. Bu yüzden de zengin ve münzevi bir krallığın vârisinden aldığı evlenme teklifini, sefaletle boğuşan halkını kurtarabilmek uğruna hiç düşünmeden kabul etti. Şatafatlı Aurea Krallığı’nın büyüsüne kapılan Elodie için her şey yolunda gibiydi, çünkü henüz bu zenginlik diyarının kadim tarihinde yatan kanlı anlaşmadan haberi yoktu. Daha düğün gecesi başlayan gariplikler tufanı, çok geçmeden Elodie’yi karanlık mağara tünellerinin içinde süregiden bir ölüm kalım savaşının ortasına attı. Artık Elodie'nin kurtuluşu, Aurea'nın saklı geçmişini ortaya çıkarıp çıkaramayacağına ve peşindeki ejderhanın yakıcı nefesinden kaçıp kaçamayacağına bağlıydı. Elodie karakterini Millie Bobby Brown’ın canlandırdığı popüler bir Netflix filmine de uyarlanan Damsel: Savaşçı Prenses , ölüme terk edilmiş genç bir kadının zalim düzene karşı verdiği savaşın hikâyesi. Evelyn Skye , New York Times çoksatan yazarıdır ve genç yetişkinlerden yetişkinlere kadar her yaş için kurgu eserler kaleme almıştır. Eserleri dünya çapında yayınlanmış ve on beşten fazla dile çevrilmiştir. Skye, yazarlık kariyerine başlamadan önce, uluslararası hukuk alanında Latham & Watkins ve Weil, Gotshal & Manges gibi tanınmış firmalarda avukatlık yapmış, birleşme ve devralmalar ile fikri mülkiyet lisanslama konularında uzmanlaşmıştır. Yazarın eserleri arasında The Hundred Loves of Juliet , The Crown’s Game serisi, Circle of Shadow serisi ve Three Kisses , One Midnight adlı romanları bulunmaktadır. Stanford Üniversitesi ve Harvard Hukuk Fakültesi mezunu olan Skye, kocası ve Damsel romanındaki ejderha dilini yaratan kızı Reese ile birlikte San Francisco Körfez Bölgesi'nde yaşamaktadır. DAMSEL: Savaşçı Prenses Evelyn Skye Eksik Parça Yayınları, 2024 Çeviri: Merve Özcan 304 s.

  • Nobel Ödüllü Peter Handke'nin romanı Türkçede

    2019 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Avusturyalı yazar Peter Handke’nin “Son Destan” adını verdiği romanı Meyve Hırsızı – Ya da Ülke İçine Dönüşü Olmayan Yolculuk , Regaip Minareci çevirisiyle okurlarla buluştu! Ayrıntı Yayınları’nın edebiyatseverlerle buluşturduğu roman felsefi ve lirik bir dille, insanın anlam arayışını, yalnızlık ve aidiyet duygusunu, doğanın huzurunu ve bireysel özgürlüğü sorguluyor. Paris yakınlarındaki bir köyden Normandiya’ya doğru tek başına yola çıkan Alexia’nın hikâyesini anlatan Meyve Hırsızı , okurları sadece fiziksel bir seyahate değil, aynı zamanda karakterin içsel dünyasına doğru da derin bir yolculuğa davet ediyor.  Tanıma ve tanınma, görünür olma, yalnızlık, dönüşüm, iletişim, geçmiş gibi temalar etrafında şekillenen Meyve Hırsızı , bir yandan fiziksel bir seyahati takip ederken bir yandan da karakterin iç dünyasında sorgulamalarla dolu bir yolculuk sunuyor.  Peter Handke , “Son Destan” adını verdiği bu romanı yazmaya 1 Ağustos 2016'da başlıyor. Yolculuk sahipsiz koydan çıkıp, dolambaçlı yolları takip ederek, arayarak seyrediyor ve dönüşü olmayan “tek yönlü” yolculuğa çıkan meyve hırsızı kadının orada kalacağı ya da kalmayacağı ülkenin içlerine doğru ilerliyor. Destanın yazımının son günü olan 30 Kasım 2016’da Peter Handke , kadının yolda karşılaştığı inanılmaz ve eşi benzeri görülmemiş tehlikeleri şöyle özetliyor: “Ülke içine yaptığı üç günlük yolculukta yaşadıkları: Tuhaftı. Yoksa değil miydi? Hayır, tuhaftı. Ebedi tuhaf. Sonsuz tuhaf.” PETER HANDKE HAKKINDA 6 Aralık 1942’de Kärnten’de, Griffen’de doğdu. 1965’te Graz Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Öğrenciliği sırasında Forum Stadtpark adıyla bir araya gelen genç edebiyatçılar topluluğuna katıldı. Üniversiteyi bitirdiği yıl ABD’ye gitti. Orada “yerleşik” edebiyata yönelttiği eleştirilerle büyük ilgi topladı. Avrupa’ya döndükten sonra Almanya’nın çeşitli kentlerinde ve Paris’te yaşadı. 1967’de Gerhart Hauptmann Ödülü’nü kazandı. Handke, II. Dünya Savaşı sonrası deneysel edebiyat yaklaşımının önemli adlarından biridir. Hem oyun hem de romanlarında dil olgusu büyük önem taşır. Dilin yapmacıklığını, insanlar arasında ilişki kurmadaki yetersizliğini ve giderek insana yabancılaşmasını romanlarında sık sık işlemiştir. Tiyatro alanında da benzer uygulamaları vardır. Gerçekliğin tiyatroda yaratılamayacağı düşüncesinden yola çıkarak sokak, dershane, kilise ve dükkân gibi yerlerde sergilenecek, halka doğrudan seslenebilecek bir tiyatroyu savunmuştur. Oyunlarında küçük burjuva yaşantısını taşlayan, imgelerden bağımsız ve dilin anlamsızlığını vurgulayan yinelemeler ve monologlarla, insan ile nesne arasındaki ilişkileri irdelemeye çalışmıştır. Tiyatro anlayışını en ileri noktasına götürdüğü İzleyiciye Sövgü adlı oyunda eylem, olaylar dizisi vb. yoktur; oyunun ana kişisi seyircidir. Oyunun sonunda sövülmekte, sonra da hoparlörden alkış sesleri duyulmaktadır.  Şiir kitaplarının yanı sıra senaryolar da yazmaktadır. MEYVE HIRSIZI Peter Handke Ayrıntı Yayınları, 2024 Çeviri: Regaip Minareci Tür: Roman 320 s.

  • ''Gördüğünü göstermek, ele geçirmek'' hırsı

    Fatih Selvi’nin üçüncü öykü kitabı, Kavanoz Fenomeni , okuruyla buluştu. Kavanozun kapağı açılıyor, ''gördüğünü göstermek, ele geçirmek'' hırsı etrafa saçılıyor. Ölümcül deneyler yapılıyor, sinsi bir lanet varlığını ilçelere, kasabalara dayatırken tekinsiz okyanus maceraları yaşanıyor. Hayaletlerden, uzaylılardan, vampirlerden, ejderhalardan, mutantlardan haber var. Pek yakınlardalar. Kafa kafaya vermişler, dönüşümün trajedisi diyorlar, algı bir illüzyon meselesidir, yalnızlık ödediğin bedeli fark ettiğin andır, diyorlar.~İşte bu kitapta, ölülerden medet umulan bir dekorda en canlı renkler üst üste binmiştir. Fırtına dindiğinde, yalvartılar kesildiğinde, tüm sesler durulduğunda, şehir tahliye edilmiştir. Mutlak bir ıssızlıkta ebedi ecinniler odaları arşınlarken, tatlı bir rüzgârla dans eden sayfalarda sakıncalı bir boyutun girişi belirmiştir. Fatih Selvi , 1982 yılında Uşak’ta doğdu. Kocaeli Tıp Fakültesini bitirdi. Varlık, Ecinniler, Söğüt, Edebiyat Ortamı, Öykü Gazetesi, Altı Yedi, Hece Öykü, Lacivert Şiir ve Öykü, Olağan Hikâye, Literaedebiyat ve Yük Edebiyat gibi mecralarda öyküleri yayımlandı. İlk öykü kitabı Köstebek Etkisi , 2022 yılında yayımlandı. KAVANOZ FENOMENİ Fatih Selvi Metinlerarası Kitap, 2024 Tür: Öykü 100 s.

  • Suçüstü Dergi'nin 6. sayısı yayımlandı

    İki ayda bir online olarak yayınlanan polisiye ve gerilim gibi suç edebiyatının alt türlerini kapsayan SUÇÜSTÜ Dergisi’nin altıncı sayısı yayımlandı. 2024 Seçkisi Dergi, her sayısında olduğu gibi bu sayısında da özel bir dosya yaptı ve yazarlarının 2024 yılında okuduğu ya da izlediği suç türündeki eserler arasından en beğendiklerini listeledi. Ortaya birbirinden harika filmler, diziler ve kitaplarla dolu bir liste çıktı! RÖPORTAJ KONUKLARI SEZGİN KAYMAZ, AYŞE ERBULAK VE SUPHİ VARIM Aras Gençtürk’ün hazırladığı “Yazarlar ve Karakterleri” köşesinin bu sayıdaki konuğu Suphi Varım ve karakteri Sokratis Eliseos olurken; yeni kitap sohbetleri serisinde de ilk konuk bu ay yayımlanan eseri “Aile Cinayetleri” vesilesiyle Ayşe Erbulak oldu. Bu iki kıymetli ismin yanı sıra okuyucuların gönlünde bambaşka bir yere sahip olan Sezgin Kaymaz da SUÇÜSTÜ’nün altıncı sayısındaki röportaj konukları arasında... TEFRİKALARA DEVAM   Didem Kazan Sol, derginin ilk sayısından bu yana sürdürdüğü tefrikası “Erlik’in Çocukları”nın final bölümüyle okuyucuların karşısına çıkarken; Yunus Çankaya’nın “Kayıp Zaman” tefrikası ile Bünyamin Tan’ın çevirdiği “Korku İpi” tefrikasının ilk bölümleri dergide yer aldı. Tefrikaların yanı sıra Ahmet Ziya Yıldırım’ın “Küllerden Doğan Sırlar” öyküsü de derginin içerikleri arasında. DİSİPLİNLERARASI İÇERİKLER Emre Melemez, Sezgin Kaymaz’ın Sevinç Kuşları üçlemesine; Bahadır Eren Wolfgang Schorlau’nun Koruyan El romanına, Aysu Şahlı ise Aras Gençtürk’ün Geçmiş Günahların Bedeli romanına dair kritik yazılarıyla SUÇÜSTÜ’nün altıncı sayısında yer alan isimler.Derginin özenle vurguladığı disiplinlerarası içerikleri ise her zaman olduğu gibi bu sayıda da devam etti. Gizem Şimşek Kaya’nın The Ganster, The Cop, The Devil; Evliya Çelebi’nin Nocturnal Animals ve Murat S. Dural’ın da Platform 2 filmlerine dair kritikleri; Ahmet Ziya Yıldırım’ın ise Dahlia View oyununa dair incelemeleri SUÇÜSTÜ’nün altıncı sayısında. Ercan Akbay’ın yağlıboya tablolarından hareketle Alper Kaya'nın yazdığı mikro öykü de bu sayının farklı disiplinleri kapsayan içerikleri arasında yer aldı. Melih Günaydın’ın çocuk romanlarında suçu işlemeyi konu edinen denemesi ve Selin Bak’ın 2024 Kristal Kelepçe adayı 22 romanı birden değerlendirdiği yazısının yanı sıra Hasan Hayyam Meriç’in ilgiyle takip edilen Doğa Suçları Müzesi’nin beşincisi de dergide sizi bekliyor. İLK POLİSİYE ROMAN YARIŞMASINDA GERİ SAYIM BAŞLADI SUÇÜSTÜ’nün Mahal ile güç birliği yaparak başlattığı, kazanan eserin Mahal Yayınları bünyesinden kitaplaştırılacağının duyurulduğu “İlk Polisiye Roman Yarışması” için son katılım tarihi de yaklaşıyor! 31 Aralık 2024’e dek ilkroman@sucustu.net  adresine 30.000 kelimeyi aşmayan ve polisiye edebiyat niteliklerini taşıyan romanlarıyla başvuracak an yazar adaylarına şart koşulan en önemli kriter ise kolektif kitaplar hariç müstakil herhangi bir basılı eserlerinin olmaması.

  • "Acımı geçirecek kadar şarkı, derdimi anlatacak kadar Türkçe bilmiyorum"

    Sinem Sal Kara Karga Yayınları’ndan çıkan son romanı Mihrap ile okurlarını, 1980’lerin toplumsal ve kültürel çalkantılarını küçük bir kız çocuğunun gözünden hem güldüren hem düşündüren bir yolculuğa çıkarıyor. Sinem Sal, romanında okuyucularına sert ve samimi bir Türkiye portresi sunarken; Mihrap’ın masumiyet dolu trajik yolculuğunda bireylerin umut, dirayet ve hayal gücü ile ayakta kalma çabalarını mahalle kültürü, aile bağları, dostluklar ve çocukluk masumiyeti arka planında okuyucuya derinlemesine hissettiriyor. Roman boyunca, Mihrap’ın ailesi, komşuları ve arkadaşlarıyla örülü küçük dünyasında yaşadığı sevinçler ve hayal kırıklıkları, dönemin politik ve sosyal değişimlerinin etkisini ortaya koyuyor. Mihrap, bazen komik bazen dokunaklı bir dille kaleme alınan anıları aracılığıyla hayatın içinden geçen güçlü bir karakter olarak resmediliyor. “Mihrap”, Sinem Sal’ın içten anlatımı ve güçlü kalemiyle Türk edebiyatında toplumsal hafızaya katkı sunan nadir romanlardan biri olarak öne çıkıyor. Arka Kapak Yazısı: “Acımı anlatacak kadar şarkı, teşekkür edecek kadar İngilizce biliyorum ama acımı geçirecek kadar şarkı, derdimi anlatacak kadar Türkçe bilmiyorum.” 12 Eylül döneminde babasını kaybeden on yaşındaki Mihrap darbeyle değişen hayatlarını babasının ölümüyle okur. Kırkına kadar ölü, evini ziyaret eder derler. Mihrap da kırk gün içinde darbeyi ortadan kaldırırsa babasının döneceğine inanır. Sinem Sal’ın  Bizim Zamanımız ’la yarattığı neşeli dram türünde ilerleyen roman bir çocuğun yas sürecini neşelendirmeye çalışmasının hikâyesidir. Korkuları kadar cesareti, ızdırabı kadar neşesi olan bir çocuğun hikâyesi. Büyüdüğünde Mihrap olacak bir kız çocuğunun hikâyesi. MİHRAP Sinem Sal Kara Karga Yayınları, 2024 Tür: Roman 216 s.

  • Yaratıcılık Ritüelleri 39 / Mine Söğüt : “Yazmak için tek ihtiyacım istek!”

    “Engel fark etmeyen bir çalışma halim vardır benim. Gerekirse çok hızlı olabilirim, vakitle başım pek derde girmez. Her ortamda yazabiliyor olmak büyük bir kolaylık sağlar. Ve görünürlük konusunda asla beklentiye girmem. Dolayısıyla bu tür etkenler bende engel algısı yaratmaz. Tek engelim isteksizliğim olabilir. Onun da ilacı zamandır.” Semrin Şahin, Yaratıcılık Ritüelleri söyleşilerinde bu hafta Mine Söğüt’ü ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Yazmaya başlamadan önce ihtiyacım olan tek şey istek. Eğer o yazma isteği içimde canlanmışsa her an her koşulda yazmaya başlayabilirim. Dış dünyadan hızla uzaklaşıp metnin içine dalabilirim. O yüzden bilgisayarımı mümkün olduğunca yanımda taşırım.  Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Tıkandığım anda kendimi hiç zorlamaz metnin başından hemen kalkıp başka bir şeyle ilgilenmeye başlarım. Zorlanmak yaratıcılığıma çelme takar. Yazı akıp gittiği sürece çalışmak anlamlıdır benim için. Ötesi eziyettir ve eziyet de beni kamçılayan değil yıldıran bir meseledir. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Engel fark etmeyen bir çalışma halim vardır benim. Gerekirse çok hızlı olabilirim, vakitle başım pek derde girmez. Her ortamda yazabiliyor olmak büyük bir kolaylık sağlar. Ve görünürlük konusunda asla beklentiye girmem. Dolayısıyla bu tür etkenler bende engel algısı yaratmaz. Tek engelim isteksizliğim olabilir. Onun da ilacı zamandır. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Aslında aynı. Yazarken çeyrek asır önce de tedirgindim, şimdi de tedirginim. Ama sanırım çeyrek asır önceki tedirginlik daha acemi bir tedirginlikti, şimdiki daha olgun. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Bir rutinim yok ama sabahları zihnim daha açık ve işlek olur. Daha üretken olurum. O yüzden sabah saatlerini daha çok severim.  Elimin altında, o dönem ne üzerine çalışıyorsam onlarla ilgili kaynak oluşturacak kitaplar olur.  Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Joshua Oppenheimer’in çektiği Öldürme Eylemi (Act Of Killing) belgeselini ben yapmış olmayı çok isterdim. Bu fimin, bireylerlerin aklıyla politik iktidarları elinde tutan yönetici akılların kötücüllükte eşleşme mantığını rasyonel bir açıdan ele alarak kurgulayan ve vahşeti müthiş bir estetik dille en sert yerinden derinlemesine anlatan çok önemli bir yapıt olduğunu düşünüyorum.

  • Baldwin’in Şeytanı Gördüm'ü ilk kez Türkçede

    Amerikan sinemasında siyahların temsil edilme biçimlerinin gizlediği önyargı, korku ve fantezileri keskin bir eleştirellikle ele alan Şeytanı Gördüm , Baldwin’in doğumunun yüzüncü yılında ilk kez Türkçede. Amerikan edebiyatının en önemli yazarlarından James Baldwin, roman ve öykülerin yanı sıra, tek bir türün kalıplarına sığmayan, bir anlamda kendi türünü icat eden düzyazı kitapları kaleme aldı. Sinema üzerine alışılmadık bir kitap olan Şeytanı Gördüm  de bunlardan biri. Baldwin ele aldığı filmler kadar, bu filmleri ilk kez izlediği zamanı ve ortamı, filmlerin üretildikleri siyasal ve toplumsal koşulları da irdeliyor, sinemaya gitmenin hangi arzu ve yasaklarla yan yana düştüğünü keşfediyor. Film eleştirisiyle “sinema anıları”nı birleştiren, Amerika’daki ırk sorununa sinemanın aynasından bakan, Baldwin’in kendi kısa sürmüş Hollywood macerasıyla ve hayatının başka dönemlerinden anekdotlarla zenginleşen özel bir kitap. Amerikan sinemasında siyahların temsil edilme biçimlerinin gizlediği önyargı, korku ve fantezileri keskin bir eleştirellikle ele alan Şeytanı Gördüm, Baldwin’in doğumunun yüzüncü  yılında ilk kez Türkçede. James Arthur Baldwin (2 Ağustos 1924 - 1 Aralık 1987), Amerikalı yazardır. 20. yüzyıl ortalarında, ABD'de yaşanan ırk sorunlarının yanında, Baldwin'in siyahi bir eşcinsel olması da eserlerine sosyal ve psikolojik derinlik katar. 1956 yılında yayınlanan "Giovanni'nin Odası" (Giovanni's Room) romanı, samimiyeti ve hassas bir konuda öncü olmasıyla eşcinsel edebiyatının önemli bir eseri kabul edilir. Aktör ve tiyatro yönetmeni Engin Cezzar'ın yakın arkadaşı olan Baldwin, Cezzar'ın anılarına göre 1962'de yayınlanan "Bir Başka Ülke" (Another Country) romanını İstanbul'da, Engin Cezzar - Gülriz Sururi çiftinin evinde tamamlamıştır. ŞEYTANI GÖRDÜM James Baldwin Yapıkredi Yayınları, 2024 Çeviri: Fatma Cihan Akkartal 112 s.

  • Davulların Çaldığı Yerler

    Fatih Yiğitler'in kaleme aldığı Davulların Çaldığı Yerler,  kendi anlatı ormanındaki patikaların çevresine ilişkileri diziyor. Kumsalın bomboş oluşuna sevinçle baktı ikisi de. Arkalarındaki kayalar bir kale duvarı oluşturmuşlardı sanki, çetin, aşılmaz, koyun genişlemesini önlemeye azimli. Önlerindeki denizin enginlerinde gemiler yol alıyor, kanallardan geçip büyük kentlere giriyordu. O kentlerde erkek çocukları uyku ve sevgi kokan kadınlar hayal ediyordu. O kadınlar sokak başlarında duruyor, geceleyin gördükleri rüyaları gerçeğe dönüştürmenin yollarını hesap ediyorlardı. Davulların Çaldığı Yerler  kendi anlatı ormanındaki patikaların çevresine ilişkileri diziyor. Numaralarını unuttu unutacak cambazın, zor zamanlar geçiren horoz dövüşçüsünün, ölümü ve doğumu aynı anda bekleyen ihtiyarın, eski bir arzuya özlem duyan iki dostun, henüz tanışmış kadınla erkeğin, henüz tanışmış iki kadının, memleketine geri dönen ressamın, yıllar sonra beraber seyahate çıkan genç çiftin ve düş gücüne sığınmaktan başka çare göremeyen yazı heveslisinin hikâyelerinde dil de ilişkiler gibi mevziini koruyor, bazen saklanıyor, bazense en ummadık anda coşkunlaşıyor. Aynı ve farklı cinsiyetler, insan ve çevre, tanıdık ve yabancı, ebeveyn ve evlat arasındaki ilişkilerin sarmaladığı patikalar dille beraber çatallanıyor, birbirine dolaşıyor, uzaklaşıp yakınlaşıyor ama hedeflerinde umudu tutuyor hep. Beklemenin yetmeyeceği, peşinden koşmayı gerektiren bir umut. Fatih Yiğitler 1990’da Nusaybin’de doğdu. İlköğrenimini ve liseyi Diyarbakır’da bitirdi. 2012’de ODTÜ İngilizce Öğretmenliği’nden mezun oldu. İtalya’da bir lisede dil asistanı olarak çalıştı. Diyarbakır’da üç yıl öğretmenlik yaptıktan sonra 2016 yılında Polonya’ya yerleşti. Öyküleri Sözcükler Dergisi ve Öykü Gazetesi’nde yayımlandı. Türkçeye Jack London, Sigrid Nunez, Darcy O’Brien, Robert McFarlane, Manuel Muñoz’dan eserler çevirdi. Yazarlığın yanı sıra dil öğretmenliği ve çevirmenlik yapıyor. DAVULLARIN ÇALDIĞI YERLER Fatih Yiğitler Mahal Edebiyat Yayınları, 2024 Tür: Öykü 104 s.

  • Kolombiya'nın silüeti

    Nagihan Kahraman, Ingrid Rojas Contreras’ın Esrik Ağacın Meyvesi kitabı üzerine yazdı: "Kitabın sonundaki notta belirttiği üzere roman bir kurmaca olsa da arka plandaki tarihî ayrıntılarla siyasi olaylar gerçek ve yazar da tıpkı bu romandaki gibi ülkenin kaderinden etkilenip Amerika’ya göçmek zorunda kalan kişilerden biri." Ülkeye hiç adım atmamış olmasına rağmen adını Kristof Kolomb’tan alan ülke Kolombiya’nın, esasında 1499 yılında Alonso de Ojeda tarafından keşfedildiği bilinmektedir.* 16. yüzyılda bir İspanyol kolonisi olarak ortaya çıkan ülkenin başkenti o yıllardan beri Bogota’dır. Yıllar içinde pek çok siyasi olayla çalkalanan ülke, kısa sürede bir suç mahalline evrilmiş, mafya, uyuşturucu gibi her türlü suçun membası hâline gelmiştir. Ayrıca Kolombiya dünyanın en büyük uyuşturucu baronlarından birine, Pablo Escobar’a da ev sahipliği yapmıştır. Ülkedeki her türlü şiddet ve yolsuzluk olaylarının Escobar’ın 1993 yılındaki ölümüne kadar alabildiğine devam ettiği düşünülünce ülkenin adının pek de iyi şeyler çağrıştırmaması şaşırtıcı değil elbette. Bu yılları anlatan pek çok kitap, film, dizi ve belgesele ulaşmak mümkün. Geçtiğimiz günlerde ise bu ülkede doğrudan yaşananlara tanıklık etmiş biri tarafından yazılan bir roman yayımlandı: Esrik Ağacın Meyvesi . Ingrid Rojas Contreras’ın kitabın sonundaki notta belirttiği üzere roman bir kurmaca olsa da arka plandaki tarihî ayrıntılarla siyasi olaylar gerçek ve yazar da tıpkı bu romandaki gibi ülkenin kaderinden etkilenip Amerika’ya göçmek zorunda kalan kişilerden biri. Kitabın adı ülkenin özdeşleştiği olaylara da bir gönderme niteliği taşıyor ve orijinali ismi de Fruit of the Drunken Tree . İthaki Yayınları’ndan çıkan romanı İngilizceden dilimize çeviren ise Peren Gülmez. Esrik Ağacın Meyvesi , çoğunlukla yedi yaşındaki Chula’nın ağzından dinlediğimiz ancak bir yandan da romanda karşıtlığı yaratan yine aynı şekilde bir çocuk olan -evlerindeki hizmetçi- on üç yaşındaki Petrona ağzından anlatılan bir roman. Tıpkı ülkeleri gibi aile yapıları, yaşantıları da karışık ve karmaşık. Daha en başından anlaşılacağı üzere benzer yaşlarda olan çocukların kimisi eğitim almaya devam ederken kimisi de başkalarının evinde hizmetçilik yapmak zorunda. Dominant bir annesi olan Chula, kendisinden iki yaş büyük ablasıyla birlikte, Kolombiya’nın kaotik ortamının içinde evlerindeki televizyon aracılığıyla olayları takip etmeye çalışır. Babaları yaşadıkları yerden uzakta petrol şirketinde çalışmakta ve evlerine belli aralıklarla uğramaktadır. Ülke gibi evlerin içi de karmaşık ve düzenden oldukça uzaktır anlaşılacağı üzere. Siyasetin toplumsal hayata yön verdiği ülkelerin çoğunda olduğu gibi Kolombiya’da da aileler televizyonlarının önünde yaşar ve siyasi bir lideri ya da ülkede yaşanan bir karmaşayı ekranların ardından saatlerce izlerler. Chula ve ablası Cassandra da siyasi açıdan oldukça baskın olan annelerinin rüzgarında savrulmaktadırlar. Okur da bu aile ve ev işlerine yardımcı olması için evlerinde çalıştırdıkları küçük kız Petrona’nın anlattıkları aracılığıyla ülkenin çalkantılı durumuna şahit olur. Kurmaca bir metnin satır aralarından bile ülkede hüküm süren korku iklimi iliklere kadar hissedilir. Chula, ablası ve annesi kalabalık yerlere gitmekten, topluca bulunulan yerlerden özellikle kaçınırlar çünkü bu tür halka açık yerler her an bombalanabilir. 1990 seçimlerinde ülkenin başkanlığı için aday olan ve suikasta uğrayan politikacı Luis Carlos Galan detaylı bir şekilde anlatılır örneğin romanda. Kampanya mitinglerinden birine Chula; ablası ve annesiyle birlikte gitmiştir. Babasının asla onaylamamasına rağmen bu konuda annesi çok dediğim dedik biri olduğundan desteklediği başkan adayını miting alanında görmek için alana götürmüştür kızlarını da. Bu esnada Galan’ın vurulduğu an, kan dondurucu şekilde anlatılmıştır romanda. Bu olayın ardında da elbette ülkeye damgasını vuran uyuşturucu kartellerinden birinin başındaki kişi yani Pablo Escobar vardır. İçinde bulunduğu her türlü yasa dışı iş için ülkede çok büyük kıyımlara sebep olan Escobar romanın devamında bolca yer alır. Öyle ki bir an romanın ana karakteri kadar yer kaplar çünkü Kolombiya’daki bunca acının öznesi bu adamdır. Nitekim Chula ve ailesi de kaçırılma olaylarından nasibini alır. Gerillaların hüküm sürdüğü ve kimin kim olduğunun anlaşılmadığı bu kaotik yıllarda Chula’nın babasının yaşadığı elem olayla ailenin yaşamı komple değişir. Romanın ikinci bölümü diyebileceğimiz sonraki kısımda Chula, ablası Cassandra ve annesi Alma’yı çok daha karışık ve belirsizlikle dolu günler bekler. Romanın kurmaca içinde politik ve tarihî gerçeklik sunmasının dışında ülkedeki politika ve şiddet iklimini yansıtması dışında ele aldığı bir mesele daha var ki o da göç. Daha doğrusu zorunlu göç. Ülkede kalmanın kendilerine sadece ölüm getireceğini anlayan ve mecburen kaçmak zorunda kalan ailelerden yalnızca biri Esrik Ağacın Meyvesi ’ndekiler. Göç edilen yer şüphesiz Amerika ve koskocaman ülkede çocuklarıyla var olmaya çalışan ve çeşitli işler yapan bir anne ile eğitimlerine devam etmeye çalışan çocukları görüyoruz. İnsanın evinden, mahallesinden uzak olmasının ve bir daha oraya geri dönemeyeceklerini biliyor olmalarının yarattığı çaresizlik duygusu Chula aracılığıyla verilmiş romanda. Aradan yıllar geçmesine rağmen yaşadıklarını unutamayan bir ailenin hâlâ babalarını beklemeleri ve bu bekleme hâlinin ne zamana kadar süreceğinin de bilinmemesi cabası. Romanda bir ülkenin kaotik durumu küçük bir aile özelinde anlatılmış. Chula’nın ailesi ve yaşadıkları Kolombiya’nın ülkece yaşadıklarının yalnızca bir örneklemi gibi düşünülebilir. Yazarın belirttiği üzere bire bir yaşamasa bile o yıllarda Kolombiya’da yaşayan herkesin bir tanıdığı muhakkak bu olaylara dahil olmuştur: “Kaçırmalar, ciddi anlamda azalmaya başladığı 2005 yılına kadar birçok Kolombiyalı için gerçekti. Kendileri kaçırılmadıysa bile her Kolombiyalı bunu yaşayan birini tanıyordu: bir arkadaş, bir aile ferdi, iş yerinden biri.” (s.337) Romana adını veren Esrik Ağaç yani Borrachero, bilimsel adıyla ise Brugmansia arborea alba,  Chulaların evlerinin bahçesinde olan bir ağaç ama romanın tam ortasında duruyor. Koyu kahverengi meyveleri ve beyaz çiçekleri olan bu ağaç zehirlidir ve yiyenlerin vücudunda esriklik yani sarhoşluk benzeri bir tepkimeye sebep olur. Kolombiya gibi uyuşturucu kartelleriyle ünlenen bir ülkede böyle bir ağacın varlığı bile başlı başına ironik. Kitaba adını vermesi de tesadüf değil şüphesiz. Kolombiya tarihinde izleri silinmesi neredeyse imkansız olan bu 90’lı yılları ve ülkenin toplumsal, siyasi ya da ekonomik silüetini merak edenler için Ingrid Rojas Contreras’ın California Kitap Ödülleri’nde İlk Kurgu alanında gümüş madalyayı kazanan bu romanı oldukça uygun bir seçim olacaktır. Yazar, 2022 yılında yayımlanan anı kitabı The Man Who Could Move Clouds  ile de ABD’de Pulitzer Ödülü, Ulusak Kitap Ödülü ve Ulusal Kitap Eleştirmenleri Çevresi Ödülü gibi yarışmalarda finale kalmıştır; böylece yazar, ABD’deki  Ulusal Kitap Ödülü’nde Amerikan vatandaşı olmadan finale kalan ilk isim olmuştur. İthaki Yayınları’nın “İthaki Modern” serisinden çıkan kitabı bu konulara ilgi duyan okurlara öneriyorum. İyi okumalar. • https://www.indyturk.com/node/684056/türki̇yeden-sesler/geçmişten-günümüze-kolombiya (Erişim tarihi: 17.09.2024) ESRİK AĞACIN MEYVESİ Ingrid Rojas Contreras İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Peren Gülmez Tür: Roman

  • Mavi Yeşil Dergisi 25. yılını tamamladı

    2000 yılının Ocak ayında edebiyat dünyasına ilk adımını atan Mavi Yeşil, Kasım-Aralık 2024 tarihli 150. sayısıyla 25. yılını tamamladı. İki aylık periyodik yayımının hiçbir sayısını aksatmadan küçük adımlarla da olsa yoluna devam eden Mavi Yeşil dergisi, yirmi beş yıllık bu zorlu yayım sürecini okur ve yazarlarının ilgisiyle tamamladı. Çeyrek asırlık bu yolculukta mütevazı Mavi Yeşil  dergisiyle ilgilenen okur ve yazar dostlarımıza içtenlikle teşekkür ediyoruz. Böyle bir ortamda iyi ki edebiyat var, iyi ki edebiyatın atardamarı dergileri var… Halil Yörükoğlu, Ayşe Öner ve Oğuzhan Karahasan, bu sayımızın üç öykücüsü. Adnan Onay, Muhammet Hikmet, İbrahim Tığ, Mehmet Rayman, Tuğba Eren, Müberra Varlı, Mehmet Demirkapı, Nilüfer Uçar ve Hasan Çelikkol, bu sayımıza şiirleriyle katıldılar. Bu sayımızda, ölümünün ellinci yılı için Yakup Kadri Karaosmanoğlu hakkında mütevazı bir dosya hazırladık. Dosya yazılarını Merve Esra Özgürbüz, İsmail Şimşek ve Elif Şeyma Çetin yazdı. Dosya dışındaki yazılarıyla Mehmet Nur Karakeçi, Nagihan Korkutata ve Çağla Göksel Çakır, dergiye katkı sağladılar. İyi okumalar dileğiyle… İletişim: maviyesildergisi@gmail.com 150. sayının İçindekiler: 50 Yıl Sonra Yakup Kadri Karaosmanoğlu - 3 Tarihsel Dönemler Arasında Realist Bir Tavır:  Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun Roman Dünyası /  Merve Esra Özgürbüz - 4 Anılarında Yaşayan Yakup Kadri / İsmail Şimşek - 7 Yakup Kadri Hikâyeciliği Üzerine Alınmış Notlar / Elif Şeyma Çetin - 10 Bir Eylül Akşamı Doğmak / Adnan Onay - 11 Reşat Nuri’nin Notlarına Yansıyan Anadolu’da Kültür, Sanat, Kitap / Mehmet Nur Karakeçi - 12 Cenazede Konçerto / Muhammed Hikmet - 15 Eleştiri Nedir, Edebi Eleştiri Nedir? / Nagihan Korkutata - 16 Kıvılcım / İbrahim Tığ - 17 Büyük Harflere Savaş Açan Şair: Attilâ İlhan / Çağla Göksel Çakır - 18 Piyano / Halil Yörükoğlu - 21 Kara Duman / Mehmet Rayman - 22 Mevsimlerden Eylül / Ayşe Öner - 23 Şah, Fil ve Tebliğler / Tuğba Eren - 25 Bir Doğuma Tesir Eden Ölüm / Oğuzhan Karahasan - 26 Söyle / Müberra Varlı - 29 Bir-Eylül / Mehmet Demirkapı - 29 Falcı / Nilüfer Uçar - 30 Kadın Daha Öldü, Dünya Eksildi Çiçek Bahçelerinden / Hasan Çelikkol - 31

bottom of page