Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5405 sonuç bulundu
- 19. Liseler Arası “Hişt Hişt, Genç Sait Faik!” Öykü Yarışması için başvurular devam ediyor!
Modern Türk hikâyeciliğinin öncülerinden, mal varlığını ve eserlerinin telif hakkını Cemiyetimize bağışlayan Sait Faik Abasıyanık anısına düzenlenen yarışma için başvurular devam ediyor! “Nereden gelirse gelsin; dağlardan, kuşlardan, denizden, insandan, hayvandan, ottan, böcekten, çiçekten. Gelsin de nereden gelirse gelsin!.. Bir hişt sesi gelmedi mi fena. Geldikten sonra yaşasın çiçekler, böcekler, insanoğulları… Hişt Hişt!” Mal varlığını ve eserlerinin telif hakkını Darüşşafaka’ya bağışlayan, modern Türk hikâyeciliğinin öncülerinden Sait Faik Abasıyanık’ın anısına Darüşşafaka Lisesi tarafından 2006’dan beri “Hişt Hişt, Genç Sait Faik!”Öykü Yarışması düzenlenmektedir. Ülkemizin “Genç Sait Faik”lerini ortaya çıkaran yarışma, Sait Faik Abasıyanık’ın gençler tarafından tanınması ve okunmasını sağlamak; gençleri yazmaya özendirmek ve geleceğin yazarlarının yetişmesine destek olmak amacıyla gerçekleştirilmektedir. Serbest konulu yarışmada, ön elemeden geçen ve dereceye giren öyküler e-kitap şeklinden yayımlanarak paylaşılmaktadır. Edebiyat tutkusunu paylaşmak isteyen tüm gençleri, bu özel yarışmaya katılmaya davet ediyoruz! Başvuru için son tarih 17 Nisan 2025 19. Liseler Arası “Hişt Hişt, Genç Sait Faik!” Öykü Yarışması için başvurular devam ediyor! Detaylı bilgi için: https://www.dek.k12.tr/yarismalar/hist-hist-genc-sait-faik-oyku/
- Öykü: İşaret Parmağımdaki İz
“Çocuk çalışıyor, hasta olup işe gidemezse kovulabilir ama sen birkaç gün okula gitmezsen ne olacak? Üniversitede yoklama mı var?” Fatma Katırcıoğlu Bir tekstil atölyesinin üzerinde oturuyoruz. Aslında atölye de ev fakat iş yeri olarak kiralanmış, soba ya da ısıtıcı kullanılmıyor anladığım kadarıyla. Çünkü bizim zeminin her daim verdiği, ameliyathanede çıplak ayakla dolaşma hissi. Annem terlik sesini sevmediği için patik giyiyorum, o bile taşlardan aldığım soğuğu engelleyemiyor. Salondaki kanepede dedem uyuyor artık. Ağabeyimin odasında bir yer yatağı ayarladık bana annemle. Buz kesen ayaklarımın en az ayaklarım kadar buz kesmiş yorganın içinde ısınmasını beklerken dalıp gidiyorum. Tek sorun bu da değil. Mesela dükkân üzeri birinci katta otursaydık pencereler biraz yüksek olabilirdi. Şimdi uzunca boylu biri penceremizden içeri girebilir sanki. Girmesin diye dualar ediyorum başımı yastığa her koyduğumda. Yastık da bir hayli sert. Anneme daha önce de söyledim bu yastığın boynumu ağrıttığını ancak tuhaf tuhaf baktı, ne yanıtladı ne de babamın yastığını bana verdi. Ağabeyimin divanı duvarla bitişik. Bana pencere önündeki boşluk kaldı. Cam kenarlarına sünger çektiysek de hala epey soğuk hava giriyor. Annem dedi ki, “Çocuk çalışıyor, hasta olup işe gidemezse kovulabilir ama sen birkaç gün okula gitmezsen ne olacak? Üniversitede yoklama mı var?” İnternet kafede İstanbul Üniversitesi’ne yerleştiğimi öğrenince, önce küçük bir çığlık atıp sonra eteklerim zil çala çala eve koştuğum gün... Ayaklarım yeryüzüyle temas etmiyordu çünkü annem İstanbul dışında bir şehre göndermeyeceğini, evden gidip gelmem koşuluyla üniversiteye izin vereceğini söylemişti. Dolayısıyla ilk olarak annemle paylaştım. Annem onun için haber değeri taşımıyormuş gibi tepkisiz kaldı. Ben de sevincimi çoğaltmak adına arkadaşlarımı aradım fakat dayanamayıp “Lise mi bu kızım, ne devamsızlığı? Derslere istersem girerim,” şeklinde nispet yaptım. Şimdi annem her fırsatta, “Lise mi bu?” diye başlayan örnekleriyle direncimi kırıyor, sadece hasta olduğumda değil, bana ihtiyaç duyduğu her durumda okula gitmeme mani oluyor. Haksız da sayılmaz, ben hastalandığımda kendi kendime iyileşebiliyorum, oysa ağabeyimin birkaç hastane ziyareti yaptığı halde haftalarca toparlanamadığını gördük. Onun bünyesi zayıfmış. Ben mi? Ben maşallah, domuz misali dayanıklıymışım. Kış gelmeden bir bot ya da çizme alma isteğim de aynı engele takılıyor: Her zamanki ayakkabımla devam edebilirmişim. Su geçirmez, gerçek deri bot ağabeyim için şartmış. Malum, hasta olup işe … Ağabeyimi servisi sokağın başından alıyor. Ben eve üç yüz metre mesafedeki duraktan otobüse binip metroya, metroyla Aksaray’a, Aksaray’dan tramvayla Beyazıt’a geçiyorum. Yol masrafıma bu kadar harcanmasaydı bota biraz paramız kalırdı belki. Ne yapsın ki annem, hangi birine yetişsin? Babam bana harçlık veya eve pazar parası bırakmıyor. Harçlığı geçtim, yüzünü gören cennetlik. Yaklaşık bir yıldır ayda bir dahi uğramıyor. Dedemi getirdikleri gün halam annemi didikledi epey: “Biz neler yaşadık da enişten bir gün bile el âlemin kadınlarıyla kalmadı, her akşam geç de olsa yuvasına döndü, sen ne yaptın ki kaçtı adam?” Annemin dilinden tek sözcük dökülmedi. Halam babamın pirüpak olduğuna, gitmişse annemden kaynaklanan sorunlar yaşandığına dair düşüncelerini dökmeyi bir süre daha sürdürdü. Annem sus pus, göz temasını da kesti üç beş dakikanın ardından. Sohbet iyice tek taraflı bir hale evrilince, dedemin ilaçlarını anlattı halam ve iki saattir konuşup durmasına rağmen acil işleri olduğu bahanesiyle gitti. Özellikle alzheimer için olanı yemekte vermeyi unutmamalıymışız. Alzheimerla birlikte şeker, kalp, tansiyon… Bir tanesini dahi eksik bırakmamış, bütün kronik hastalıkları bünyesinde toplamış dedem. Sonraki akşam okuldan döndüğümde, annemin dayısı bizdeydi. Misafirsiz günümüz olmaz pek. O da babama ilişkin sondaj yapıyor ancak bir yere varamıyordu. Benim ne zaman evleneceğimi de sordu, artık vaktimin geldiğini ekledi sözlerine. Evlenmemin gündem olduğunu bilmiyordum fakat ben hariç kimsede herhangi bir hayret gözlemlemedim. Ağabeyim televizyona kilitlenmişti, duymadı muhtemelen. Annem bakışlarını bana çevirmedi, bakalım, dedi yalnızca; bakalım. Neye bakacağız anne? Nereye bakıyoruz? Hazırlıktayım, okulum var, hayallerim var; dünyanın en başarılı anaokulu öğretmeni olacağıma dair kendime verilmiş sözlerim. Diplomam ne işe yarayacakmış? Dayı, kafamın pek çalışmadığını, zeki olsaydım kreş öğretmenliğine değil, komşu Muzaffer Amca’nın kızı Selen gibi tıp fakültesine yerleşeceğimi söyledi. (Selen’in gurbetçi babası sayesinde ilkokuldan beri kolejli olduğundan kimse bahsetmiyor.) Öğretmenlerin kazancı varla yok arasıymış, dört beş yılımı boşuna heba edecekmişim. Ne malum? Kâhin mi bu insanlar? Belki kendi okulumu açar, dayının torunlarına indirim bile yaparım. Kim bilir? Dedemin bizimle yaşayamayacağını da belirtti dayı. Günahmış aslında. Babamla annemin nikâhı düşmüş olabilirmiş, babam annemi kendi kendine boşamış olabilirmiş. Hani üç kere boş ol denince düşen dini nikâh var ya, onu kastetti. Halının desenlerinden gözlerini ayırmayan annem, bunu duyar duymaz rüyadan uyanmış gibi silkindi: “O kadarını da yapmaz!” Dayının nedense hiç şüphesi yoktu boş olduklarından, annemin ise boş olmadıklarından. Ağabeyimde yine herhangi bir mimik değişimi yakalayamadım. Bense ancak aydım, annemin dedem geldiğinden beri yatak odasının kapısını kilitleyerek uyuma sebebine. Gündüz yalnız kaldıklarında ne yapıyor annem? Bahsetmiyor hiç. Pek sohbet etmeyiz biz. Sabah akşam, gece gündüz, düğün cenaze fark etmeksizin çatık kaşlı, gergin, tahammülsüzdür kendisi. Öz dayımızın, biricik yeğeninin ruh hali ayan beyanken bana da bir an evvel kocaya varmamı nasihat etmesi niye? İnsan sevdiklerini ancak güzelliğinden emin olduğu şeylere yönlendirmez mi? Sevdiklerini… * Ganimet Abla arıyor birkaç gündür ısrarla. Bu yaz kuzenimin düğününde tanıştığımız Alihan’ın benimle görüşmek istediğini tekrarlayıp duruyor. “Ağabeyim fena yapar beni,” diyorum, “Ağabeyini de tanıyor, sen gönlünü ferah tut, kabul et, gerisini düşünme,” diyor. Okulda serserinin birine kapılmadan kendi çevremden biriyle ciddi bir yola girmem daha hayırlıymış. Hazırlık sınıfında dahi iki erkek arkadaş var, bizim bölümde zaten olmuyor. Olsaydı da dersler biter bitmez eve koşuyorum, ne ara, kime âşık olacağım? Hem Alihan otuz iki yaşındaymış, ben okulu bitirene kadar otuz altı, otuz yedi… Kayda değer yaş farkı... Bu kadarını kimsede görmedim. Ne konuşacağım ben onunla? Varsayalım bulduk sohbet muhabbet konusu, bu adımlar için erken değil mi? Annem bile yirmi dört yaşında evlenmiş, ben on sekizi henüz doldurmuşken evliliği niçin planlarıma dâhil edeyim? Bir sürü ödevim var, bir sürü… * Kış iyice bastırdı. Kar kıyamet, yağmur, tipi, fırtına… Son vizeyi de atlatayım havalara uçacağım, diyordum ki mahvoldum bugün eve dönerken. Bir de dairemizin eşiği beni, kadın erkek bir sürü misafir ayakkabısıyla karşılamasın mı? Halamın taba rengi, hakiki deri, dört beş santimetre topuklu, sade ve şık botunu anında tanıdım. Annemin suni deri, uçları açılmaya başlamış siyah botu, sabahki yerinde, sağ köşedeydi. Çıkaramadığım bir kadın ayakkabısı ve iki erkek kundurası daha vardı. Zili çaldım ancak duyan olmadı sanırım. Anahtarla girdim eve. Geldiğim de hissedilmedi, koridordan odama geçtim. Sırılsıklam parkamdan ve parkanın kapattığı popomdan aşağısı ıslanmış kot pantolonumdan kurtulup alt üst polar eşofmanlarımı giydim. Patiklerimi elime alıp banyoya attım kendimi. Şofbeni açtım, suyun ısınmasını bekledim bir süre. Isınınca ellerimi ayaklarımı yıkadım, patiğimi giyip salona gittim. Hoş geldiniz, dedim misafirlere. Halam, amcam, yengem ve uzaktan bir akrabamız, hep birlikte oturuyorlardı. Sesim misafirlere ulaşmadı. Annem başını halıdan kaldırıp çok kısa gözlerime baktı fakat anında tekrar halıdaki çiçeklerle hasbihaline döndü. Ayaklandı ardından, mutfaktan elinde çaydanlıkla geldi. Çaylarını tazeledi konukların. Masa hazırlamazdı bana, en azından mutfakta yemek olduğunu, açsam yiyebileceğimi söylerdi. Bu defa aç olup olmadığımı, hatta çay içip içmeyeceğimi bile sormadı. Ortamdaki sükûnetin gizemini çözmeye çalıştım. Uyuyan dedemi rahatsız etmemek içindi herhalde. Bir yandan olasılıkları değerlendirirken öte yandan sobanın yanına sandalye çekmiş, ayaklarımı ısıtma çabası içine girmiştim. Halam sessizliği bozarak mezuniyetime ne kadar kaldığını sordu. İdrak edemedim, “Hangi mezuniyet?” dedim. “Senin okul işte,” dedi, “ne zaman bitiyor?” “Hala,” dedim, “bölüme bile başlamadım, hazırlığın ilk dönemi bugün bitti, dört buçuk yıl var en iyi ihtimalle.” Halamın bakışları anneme kaydı o an. Anneminki de ona. Gözlerinden geçenleri okuyamadım ancak ikisinin de aynı duyguya girdiğine dair bir şüphe düştü içime. Neden şüphe? Bilmiyorum. Belki de müjdedir. Hayır, hayır; şüphe. Şüphesiz. Annem bardakları toplayıp yıkamamı istedi. Mutfaktan tepsiyi aldım, bardak tabaklarını üst üste dizdim tepsinin içine, kalan boşluğa bardakları yerleştirip mutfağa geçtim. Çaydanlığın altındaki sıcak suya biraz daha su ekleyip kaynattım, bulaşık suyu yaptım bol köpüklü. Sarı yeşil süngeri attım içine, suya sokup sıktım, sokup sıktım, iyice deterjana boğdum onu. Bardakları yıkamaya başladım. Salondakilerin konuşmalarını duyamıyordum. Bir ara adım geçti, ellerim köpüklü suyun içinde bardak ovarken kafamı arkaya çevirdim ve aman Tanrım! Dayanılmaz bir acı! Bardak çatlakmış, süngeri içine sokunca parçalanmış sanırım ve bir parçası sağ işaret parmağımın üst kısmına girmiş. Parçayı çıkardım etimden. Kana bulanan köpük kabarcıklarıyla göz göze gelince dehşete düştüm. Parmağıma cam saplanmamış da boğazım kurbanlık koyun misali kesilmişti sanki. Bir an içim geçti ama tezgâhtan güç alıp düşmemeyi başardım. Alt dolaplardan birinin koluna astığımız kurulama bezine uzandım. Parmağıma bastırdım. Elimi kalp hizamdan yukarı kaldırdım ancak kan durmuyordu. Odama koştum, tişörtlerimden birini parmağıma sardım. Ne kadar sürdüğünü anımsamıyorum, sonunda durdu kanama. Salona geçtim, misafirler gitmişti. Annem de orada değildi. Dedemin ilaçları arasında yara bandı olabileceğini düşündüm. Televizyon sehpasının üzerindeki ilaç poşetine doğru ilerlerken annem odasından çıktı. Bulaşığı neden yarım bıraktığımı sordu. Mutfağa kapıdan bakmış, kanı fark etmemiş miydi ki? Anlattım olanları, “Yo, biz sana seslenmedik hiç,” dedi, tuvalete girdi. İlaç poşetinde yara bandı yoktu ama dedemin geç iyileşen yaraları için tentürdiyot ve sargı bezi buldum. Annem tuvaletten çıkar çıkmaz acele adımlarla odasına yöneldi yine, yardım isteyemedim, kendi kendime pansuman yaptım. Sanırım dikiş atılacak kadar derindi yara ancak ne hastane yakındı ne hastaneye tek vasıtayla gidiliyordu, ne de annem benimle acile koşacak gibi görünüyordu. Görünseydi de dedemi yalnız bırakamazdık. Tek başıma gitmeye de ben cesaret edemedim. Birkaç akşam pansuman yapıp uyurum. Sonra pansumana da gerek kalmaz, taraflar birbirine yapışır, dokular kaynaşır, dikişsiz kurtulurum. Tatile ilişkin planım kelime tekrarı yapmaktı, aynı sözcüğü en az on kere yazarken unuturum sızıyı. Şükür ki solağım, yazabiliyorum. Okula dönene kadar iyileşir. Zamanla izi de kalmaz. * Annem ikinci dönem başlamaya yakın çalışmaya karar verdi. Çalışmak dediğim, bizim apartmandakinde değil de, mahalledeki tekstil atölyelerinden birinde el işi. Tişört, kazak, etek gibi kıyafetlerdeki marka amblemlerinin iplerini mi ne kesiyorlarmış. Tane başı ödeme yapılıyormuş. Yorucu değilmiş, haftalık pazarımızı görse karmış. Alihan’a, okul başladığında sık sık buluşmayı vaat etmiştim ancak sözünde durmayan biri oldum nazarında. Annem ne kadar devam eder muamma. Hocaların ne kadar idare edeceği de muamma. Sadece solla bulaşık yıkamak uzun sürdüğü için zaman zaman iki elimi de kullanıyorum. Parmağım iyileşemedi haliyle. Alihan’a göre, dikiş atılsaydı izi kalmayacakmış. “Dikiş izi de olabilirdi,” dedim. “O farklı güzelim,” diye cevap verdi. Güzeliymişim. Suretime pembe bir hoşnutluk yayıldı o an. Onun da ayrımına vardığını görünce daha da pembeleştim sanki. “Kimseye söylemeyeceğine söz ver, sana bir şey diyeceğim,” dedi. Söz! “Dudakların,” dedi, “o kadar güzel ki, öpebilsem keşke.” “O günler de gelecek,” diye yanıtladım fakat savurduğum cümleye kendim de şoke olarak ayağa fırladım. Gülümsedi önce, sonra o da hareketlendi, saate baktık aynı anda. “Markete gideyim ben, annem birazdan yola bakmaya başlar.” Dudağımın kenarından öptü. Ben değil, o öptü, vedalaştık. * Alihan, okulu neden bıraktığımı soruyor. “Annem dedeme bakmamı istedi,” diyorum, anlamıyor. Dondurabilirmişim, niçin tamamen vazgeçmişim. Çocuk Gelişimini bitireceğimi öğrenince, evlatlarını bilinçli bir anne büyütecek diye ne kadar da mutlu olmuş meğer. Yanlış anlamamalıymışım, beni elbette çalıştırmazmış, onun maaşı evimizi geçindirmeye yetermiş fakat eğitimli olmam hoşuna gidermiş. Evdeki meşgalelerden, çocuklarımızın bakımından pek vaktim kalmazmış ama diyelim kaldı, karısıyla uzun uzun sohbet edebilmek istermiş. Fakat tabii meziyet diplomada değilmiş. Kendimi evde de geliştirebilirmişim. Onun patronu da kadınmış, okumuş kadınlara hürmeti sonsuzmuş o yüzden. Patronuna danışır, onun tavsiye ettiği kitapları alırmış bana, ben de daha bilgili, görgülü olurmuşum. Kütüphaneye üyeydim, kaydım silinene kadar girebilir miyim acaba? Haftada bir gidip kitap alıp dönsem, ne diyecek ki annem? Hem dedem sürekli uyuyor, televizyondaki gündüz programları ilgimi çekmiyor. Roman okurum, günler akar gider. Alihan kendimi yormama gerek olmadığını söyledi, o bana istediğim kitapları getirebilirmiş. Son birkaç kez de olsa kampüse gitmek istediğimi belirttim. İzinli olduğu bir gün o götürecek beni, beraber gezineceğiz kütüphaneyi. İlk izni yakınlardadır inşallah. * Yarın düğünüm var. İsteme, söz, nişan, nikâh, gelinlik damatlık alma, çeyiz düzme ve sonunda kına gecesi… Birkaç ay içinde oldubitti her biri. İlacını verip suyunu içirdiğim bir gün, dedem beni babaannem zannedip yatağa almaya kalkıştı, zor kurtuldum. Annemlere söyleyemedim ama birkaç gün sonra utana sıkıla anlattım Alihan’a. O da hemen evlenmemiz gerektiğini söyledi. “On dokuz bile değilim,” dedim. “Başına bir şey gelecek diye hop oturup hop kalkan benim!” dedi. Annemin itirazı olmadı, ağabeyim direkt “Hayırlı olsun,” dedi. Babam… Düğüne gelir belki. Benimle birlikte dedem de gidiyor evden, amcamda kalacakmış artık. Nişanda pistten indirilemeyen yengemin kına geceme gelmemesi bundan mı? On dokuzuma üç ay kala, yarın düğünüm …
- Kadın yazınına özgü deneyimleri ve anlatısal pratikleri tanıyan bir eleştiri mümkün mü?
Bilge Ulusman, Edebi Babanın Reddi'nde, 1895’ten 1950’ye dek Türkçe edebiyatın içinde kendine yer açmaya çalışan kadın yazarların üretimlerini, onların özgün manevralarını ve edebi patikalarını takip eden bütünlüklü bir analiz sunuyor. Türkçe edebiyat tarihinde kadın yazını, yalnızca edebi değil, aynı zamanda siyasi ve toplumsal bir varoluş mücadelesinin de alanı olmuştur. Kadın yazarlar, geç Osmanlı’dan erken Cumhuriyet dönemine uzanan süreçte, erkek-egemen edebiyat kamusu ve kanonik yapılanmaların sınırlarını aşarak kendi sözünü kurmanın yollarını aramışlardır. Ancak bu üretim, edebiyat tarihi yazımında çoğunlukla marjinalleştirilmiş ya da eril normların belirlediği çerçevede okunmuştur. Edebi Babanın Reddi, 1895’ten 1950’ye dek Türkçe edebiyatın içinde kendine yer açmaya çalışan kadın yazarların üretimlerini, onların özgün manevralarını ve edebi patikalarını takip eden bütünlüklü bir analize katkıda bulunuyor. Edebiyat tarihi yazımının ıskaladığı metinleri mercek altına alırken, kanon dışına itilen kadın yazınının eril vesayete karşı nasıl bir mücadele verdiğini; kadın yazarların kendi anlatısal stratejilerini, erkek şiddetine ve ataerkine karşı geliştirdikleri eleştirel söylemleri ve edebiyat içindeki yerlerini nasıl inşa ettiklerini de gösteriyor. Kadın yazınına özgü deneyimleri ve anlatısal pratikleri tanıyan bir eleştiri mümkün mü? Bilge Ulusman, edebiyat tarihçiliğinde bir kadın yazını tarihçiliğinin gerekliliğini vurgularken, kadın yazarların edebi ve siyasi mücadelelerini birlikte ele alan bir eleştiri modeli sunuyor. Bilge Ulusman Lisans derecesini Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nde tamamlayarak modern Türkçe edebiyat alanında çalışmaya başladı. “Bay Muannit Sahtegi’nin Notları’nda Türün İşlevleri: Eril Tahakküm ve Söylemin Aracı Olarak Günlük Türü” (2016) başlıklı teziyle yüksek lisans derecesini aldı. Geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemi erotik yazınında eril fantezinin inşası ve heteronormalleşme üzerine araştırmaları çeşitli dergi ve kitaplarda yayımlandı. Maltepe Üniversitesi Kadın Çalışmaları Uygulama ve Araştırma Merkezi ile UNESCO Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kültür Kürsüsü’nün koordinatörlüğünü yürüttü. “Kadın Yazınının İmkânları: Türkçe Edebiyata Jino-Eleştirel Bir Okuma Denemesi” (2023) başlıklı çalışmasıyla Boğaziçi Üniversitesi’nden doktora derecesini aldı. 2020 yılından bu yana Kadir Has Üniversitesi’nde ders vermeye ve kadın yazını üzerine araştırmalarına devam ediyor. Metis Yayınları'ndaki kitapları Edebi Babanın Reddi, 2025 EDEBİ BABANIN REDDİ Kadın Yazınında Kurucu Söylem, Türsel İşlev ve Anlatısal Arayışlar (1895-1950) Bilge Ulusman Metis Kitap, 2025 Tür: Eleştiri 400 s.
- Bizi biz yapan evler mi?
Şule Tüzül, Mustafa Erol'un Eşik isimli sergisi odağında yazdı: "Hepimiz bizi var eden güzellik tanımının bir parçasıyla karşılaşmış olabiliriz bu eserlerde." Sergi, 9 Nisan 2025 tarihine kadar Bodrum Marina Merqezart Galeri'de görülebilir. “Bir sabah kapıdan çıkıp, döndüğümde artık aynı kişi olmadığımı fark ettim. Hem korkutucu hem de olağanüstü! Bu yüzden büyülü gelir kapılar bana. Bir eşikten atlamak, bir kilidi açmak gibi büyümek denen şey. Günün akşamında artık eskisi gibi olmamak. Her yeni gün tekrar tekrar tanışmak kendimle. Önce kendimi izledim. Sonra evlerden çıkan pencerelerden bakan ve evlere dönen insanları. Ardından evlere, kapılara, pencerelere, balkonlara bakmaya başladım. Bir anda oldu! Tüm o kapılar, pencereler bendim aslında. Bana benziyordu. İşte bu yüzden kapılar pencereler yapmaya başladım. Özlediğim, sevdiğim sarılıp avutmak istediğim kendime dönüş yolları.”* Diorama sanatçısı Mustafa Erol'un Bodrum Marina Merqezart Galeri'de açılan Eşik adlı sergisinin duvarlarından birinde bu cümleler karşılıyor bizi. Diorama, anlatılmak istenen hikâyenin üç boyutlu olarak yapılan tablolarına deniyor. Sergide, Mustafa Erol'un çeşit çeşit, rengarenk, her biri başka bir hikâyenin kapısını aralayan kapıların, balkonların, pencerelerin, bir evin bir cephesinin göründüğü eserler yer alıyor. Görsel lezzetinin yanı sıra her eserde bulunan onlarca minik detay izleyiciyi kendi geçmişinin kapılarına, geçtiği eşiklere götürüyor. Eserlerden bazılarına müzisyen, şair ve yazar Jehan Barbur kısa metinler yazmış, Mustafa Erol bu metinleri eserlerin içine entegre ederek eserin bir parçasına dönüştürmüş; Jehan Barbur'un cümleleri duvarlarda, kapılarda, balkona asılmış bir çarşafın üzerinde görülüyor. Rahat okunabilmesi için bu metinler ayrıca eserlerin yanına küçük plakalar halinde asılmış. Eserlerin hepsi çok güzel, beğenmemek elde değil, ama izleyeni kendine çeken nedir bu kapılarda, pencerelerde, duvarlarda? Güzel demek yeterli olmuyor insanın içindekileri anlatmaya. Eserlerin birkaçını ve Jehan Barbur'un bu eserlere yazdıklarını sergiden önce görme şansım olmuştu. Sergide tüm eserleri hem tek tek hem de birbirini tamamlayan büyük bir hikâye olarak görmek ise çok etkileyici. Eserleri gördüğüm o ilk günden beri zihnim beni Ursula K. Le Guin'in Bir Sanat Eserinde Yaşamak** isimli denemesine götürdü. Sergiyi gezdikten sonra eve döndüm ve denemeyi tekrar okudum. Ursula K. Le Guin'in Berkeley'de bulunan doğduğu eve, anne ve babası 1925 yılında taşınmışlar. 1979 yılında annesinin ölümüne kadar da anne babaı bu evde yaşamış. Le Guin, her ne kadar eğitim, evlilik gibi nedenlerle evden ayrılmış olsa da bu elli dört yıllık süreçte o evin bir parçası olmaya devam etmiş elbette. Ev, dönemin ünlü mimarlarından Bernard Maybeck tarafından 1907 yılında sekoya ağacından yapılmış. Evin yapıldığı yıllarda sekoya ağaçları henüz korumaya alınmamış. Evdeki sekoya kokusunu uzun uzun anlatıyor Le Guin yazısında. Sadece o koku bile o evi özel yapmaya yetmez mi? Maybeck de gerçekten özel bir mimar olmalı, çünkü Le Guin'in anlattıklarına göre Maybeck, tanısın tanımasın bir evin içinde yaşayacak hane halkına karşı kendini sorumlu hissedermiş; bir evin güzelliği, içinde ikamet edilmesiyle hayat bulur ve potansiyelini gerçekleştirebilir, düşüncesindeymiş. Bodrum'un ya da İstanbul'un ya da yapılaşma kurbanı herhangi bir yerin haline bakarsak Maybeck altın kıymetinde bir mimar diyebiliriz. Le Guin de insanların yaşayabileceği binalar hakkındaki düşüncelerimizin zamanla birlikte gitgide yoksullaştığından dem vuruyor. Kişiliğini yaptığı binalara işleyen Maybeck, Le Guin'in ailesinin oturduğu evi yaptıktan bir yıl sonra yani 1908'de bir yerlerde şu cümleleri yazmış: "Ev, en nihayetinde sadece bir kabuktur ve gerçek ilgi alaka onun içinde yaşayacak olanlardan gelmelidir. Eğer bu süreç dikkatlice ve samimiyetle gerçekleştirilirse, hane halkına tatmin hissini ve diğer her şeyi sunacaktır; ayrıca zihin üzerinde müzik, şiir ya da herhangi bir insani deneyim dahilindeki sağlıklı bir faaliyet ile aynı etkiye sahiptir." Ursula K. Le Guin ise yazısında, bir çocuk için içinde yaşadığı evin varoluş deneyiminin kalıcı ve kapsayıcı olduğunu, kendisini o Maybeck evinin yarattığını, söylüyor. Bir evin bir çocuğun bütün dünyası olduğunu, eğer bir ev güzelse o evde büyüyen çocuğun güzellik algısının gelişebileceğini, müziği, şiiri hissedebileceğini ekliyor. Evin tuhaflıklarından da bahsediyor. Çünkü güzellik her zaman içinde tuhaflıklar içerir, diyor. Sonra ünlü romanlar bir ev olsaydı nasıl evler olurdu üzerine kafa yoruyor. Yaklaşık on altı sayfa süren makalesinin sonunda ise şunları söylüyor: "Bu yazıyı yazarken, bir romanın nasıl olması gerektiğine ilişkin fikirlerimin çoğunu, en nihayetinde o evde yaşayarak öğrenip öğrenmediğimi merak ettim. Eğer öyleyse, belki de tüm hayatım boyunca o evi kelimelerle yeniden inşa etmeye çalışmışım." Bir evin insan hayatındaki önemini en iyi anlatan cümleler bunlar olmalı. Ursula K. Le Guin gibi yazar, bütün külliyatının kaynağının Maybeck'in yaptığı o ev olduğunu söyleyerek bitiriyor yazısını. Bu yazıyı kaleme almasının nedeni ise güzellik kavramını anlatabilmek. Yazının bir yerinde şöyle diyor: "Sanıyorum güzelliği yalnızca başka bir şeyi tarif ederek anlatabilirsiniz; tıpkı günbatımından sonraki ilk yıldızı yalnızca ona doğrudan bakmadan görebileceğiniz gibi..." Büyük yazarlar insana bunu yaparlar işte: hiç bilmeseler ve görmeseler de, dünyanın bambaşka bir yerinde sizin bir şeyi neden sevdiğinizi sizden daha iyi ve şahane biçimde anlatabilirler. Mustafa Erol'un dioramalarında görünen evleri neden sevdiğimi Le Guin yazısından sonra daha iyi anladığımı düşünüyorum. Çok güzeller, çünkü bu evlerde birileri oturmuş, çoğunda farklı farklı aileler farklı farklı zamanlarda yaşamışlar. Bu evlerde hayat var. Evet bir sanat eseri her biri ama aynı zamanda canlılar; kapılardan, pencerelerden, duvarların çatlaklarından, sıvaların döküldüğü yerlerden taşan bir hayat var. Duvarda asılı duruyor olabilirler, ama hâlâ yaşıyor bu evler. Le Guin'in deyimiyle, henüz yoksullaşmamış düşüncelerin olduğu zamanlara ait evler bunlar, düşünsel ve duygusal zenginliğin olduğu zamanlara ait evler... Eserlere biraz kulak verirseniz, hane halkının seslerini duyabilirsiniz. Bir çocuğun koşarken attığı coşkulu çığlıkları, mutfaktan gelen tabak çanak seslerini, camdan bakan yaşlı bir kadının sessizliğinin sesini, en çok da kadınların sesini. Ne de olsa ev onların kalesi. Bir evin penceresinden gelen sigara dumanını görebilir, kokusunu duyabilirsiniz. Vita kutularındaki çiçeklerin bazısı yeni sulanmış olmalı. Acı tatlı anılarla dolu evler, ama geriye kalan hep iyilik güzellik olmuş. İnsana ve hayata yakışmayan şeyler zamanla birlikte akıp gitmiş yok olmuş. Bu evlere bakan biri, hep iyi şeyler hissediyor. Bu eserler başka bir zamanın anılarını taşıyorlar izleyenlere. Aynı zamanda bir itirazı, bir direnişi simgeliyorlar. Zamanın böyle hızla akıp gidişine, o evlerde yaşayanların bu akışta sürüklenmelerine, çağın hızıyla yok olanlara, kaybolanlara, unutulanlara bir itiraz ve direniş. Ne kadar karakter ve kültür sahibi olduklarını sessizce hissettiriyorlar. Bir vakar var duruşlarında. Onları sevmekten ve saygı duymaktan başka bir seçenek bırakmıyorlar bize. Evlerin içinden, kenarından dallarını uzatan ağaçlar, saksılardaki çiçekler, çeşitli yerlerde göze çarpan yosunlar. Doğadan uzaklaşan insanın kendinden nasıl uzaklaştığını hissettiriyorlar. Minik bir ağlama hissi dolaşıyor içimde, bundan mı acaba? Evlerden birinde Jehan Barbur ne güzel söylemiş: "Bir ev, insanından uzun yaşıyor. Bu dökülmüşlükle de olsa bu da bir yaşamaktır. Bir can taşısa, o da susmaz, inanırım. Çünkü eşya da anlatır ve anlatılınca bir hikâye, eminim ki, unutulamıyor. Başka neden yaşar insan?" Eserleri yaratan sanatçının kendisi gibi izleyiciler de kendileri ile karşılaşmış olabilirler bu kapılarda, pencerelerde, balkonlarda, duvarlarda. Kendilerini yeniden bulmuş olabilirler. Çünkü; "Bir ev, insanından uzun yaşıyor." Hepimiz bizi var eden güzellik tanımının bir parçasıyla karşılaşmış olabiliriz bu eserlerde. Bizi biz yapan evlerden biriyle karşılaşmış olabiliriz. Ya da belki bundandır her birinde başka başka hikâyeler bulmamız, çok tanıdık, çok sahici, çok bizden, başka başka hikâyeler... * Mustafa Erol'un Eşik isimli sergisi 9 Nisan 2025 tarihine kadar Bodrum Marina Merqezart Galeri'de görülebilir. ** Sözcüklerdir Bütün Derdim, Ursula K. Le Guin, Hep Kitap, Çeviren: Damla Göl
- Yırtıcı Kuşlar Zamanı’na üç ödül birden!
Ahmet Ümit’in son kitabı Yırtıcı Kuşlar Zamanı KİTAP Dergisi, Galatasaray Üniversitesi ve Kitapyurdu tarafından ödüle layık görüldü. Ekonomi Gazetesi’nin aylık dergisi KİTAP tarafından her yıl düzenlenen “Yılın En İyileri Ödülleri”nde Doğan Hızlan, Faruk Şüyün, Metin Celâl, Sevengül Sönmez ve Sırma Köksal’dan oluşan seçici kurul tarafından “Yılın Telif Kitabı” ödülü Yapı Kredi Yayınları’ndan 2024 yılının Ekim ayında çıkan Başkomser Nevzat serisinin son kitabı Yırtıcı Kuşlar Zamanı’na verildi. Seçici kurul ödül gerekçesini şöyle açıkladı: “Gerçekçi ve eleştirel anlayışla günümüz Türkiye’sinin en önemli sorunlarını ele alırken insan ruhunu, onun iyilik ve kötülüklerini, zaaflarını ihmal etmeyen çok boyutlu yapısı, anlatıma ve biçime verdiği önemle de dikkati çekmesi nedeniyle Yırtıcı Kuşlar Zamanı Yılın Telif Kitabı seçilmiştir.” Yırtıcı Kuşlar Zamanı, Galatasay Üniversitesi tarafından düzenlenen “GSÜ EN Ödülleri”nde öğrencilerin oylarıyla “EN İyi Kitap” seçilirken Ahmet Ümit de “EN İyi Yazar” kategorisinde ödül aldı. Online satış sitesi Kitapyurdu’nun düzenlendiği okurların oylarıyla belirlenen “Türkiye Okur Ödülleri 2024”de roman kategorisinde Yırtıcı Kuşlar Zamanı birinci oldu.
- Oylum Yılmaz’dan dünyayı değiştirmek isteyen denemeler: Doğa Yürüyüşleri
Romanları ve kaleme aldığı edebiyat eleştirileriyle tanıdığımız Oylum Yılmaz bu defa bir deneme kitabıyla çıkıyor edebiyat okurunun karşısına. Doğa Yürüyüşleri yazarın, edebiyat, yazma ve okuma deneyimleri üzerinden doğa düşüncesini merkeze alan denemelerinden oluşuyor. Yılmaz, romanlarından bildiğimiz güçlü üslubuyla, Türk ve Dünya edebiyatının içinde gezdiriyor okurunu ve yaratıcı yazarlığın sınır uçlarına davet ediyor. İstanbul’un denizlere çıkan sokaklarından yağmur ormanlarının derinliklerine, Ortadünya’nın fantastik geçitlerinden İngiltere’nin yabani kırlarına, Büyükada’nın çam ormanlarından Bodrum’un mandalina bahçelerine yürüyoruz yazarla birlikte. Bronte Kardeşler, Halikarnas Balıkçısı, Julio Cortazar, Herman Melville, Latife Tekin, Halit Ziya Uşaklıgil, Tolkien, Virginia Woolf, Melih Cevdet Anday, Sait Faik gibi edebiyata damgasını vurmuş yazarlarla buluşuyoruz. Edebiyat üzerinden bir sisteme karşı koyma planı seriyor önümüze bu denemeleriyle Oylum Yılmaz. Ve çağdaş edebiyatın içinde bulunduğu duruma dair hayati bir soru yöneltiyor: “Edebiyat, özellikle de roman, insanı aramaktan, insan ruhunu merkeze koymaktan vazgeçip doğanın dili olmayı başarabilir mi?” Çağdaş edebiyatımızın önemli eleştirmenlerinden Asuman Kafaoğlu-Büke’nin sunuş yazısında da altını çizdiği gibi: “Bu kitaptaki denemelerde Oylum Yılmaz binlerce yıldır kaskatı sınırlarla belirlenmiş sosyal rollerinden sapma öneriyor okura. İyi denemelerin her zaman yaptığı şekilde, yeni düşüncelere açılıyor. Dâhiyane bir duruşla, sisteme karşı koyma planı sunuyor bize.” Asuman Kafaoğlu-Büke Arka Kapak: Eğer bir gün yazmaya karar verir ve yolunuzu yağmur ormanlarının derinliklerine düşürürseniz, tüm o belirsizlikler ve çeşitlilikler cangılının içinde karşınıza çıkacak mantarı yemekle kurtulacağınızı sanmamanızı isterim. Ölüm bir canavardır çünkü, hikâyesinin anlatılmasını isteyen bir canavar.” İngiliz kırlarından İstanbul’un Adalarına, Halikarnas Balıkçısı’nın Bodrum’undan Tolkien’ın Ortadünya’sına edebi bir yolculuğa çıkıyoruz Doğa Yürüyüşleri’nde. Oylum Yılmaz doğa, kadın ve yazarlık üçgeninde var olmanın dikenli yollarını, özgürlüğe ancak zorlayarak açılan kapıları, romanlarından bildiğimiz o güçlü üslubuyla kaleme alıyor. Oylum Yılmaz Eriş , İstanbul Büyükada’da doğdu. Büyükada İlkokulu ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu. İlk romanı Cadı 2012, Duygu Asena Roman Ödülü’nü kazanan Gerçek Hayat 2017, Ağaçların Rüyası ise 2023 yılında yayımlandı. 2020 yılında KulturaLitera Edebiyat platformunu kurdu. Literaedebiyat.com 'un yayın kurulu başkanı. Londra’da yaşıyor. DOĞA YÜRÜYÜŞLERİ Oylum Yılmaz Doğan Kitap, 2025 Tür: Deneme 136 s.
- Orm Fantastik Öykü ve Resim Seçkisi 'nin 2. sayısı çıktı!
Fantastik edebiyatın Türkiye’deki yeni seslerinden Orm Fantastik Öykü ve Resim Seçkisi , ikinci sayısıyla raflardaki yerini aldı. Kadran Medya Yayıncılık etiketiyle yayımlanan derginin ilk sayısı toplamda 56 sayfadan oluşuyor. Editörlüğünü Emre Bozkuş’un üstlendiği Orm 2 , ilk sayıda olduğu gibi yine fantastik öyküler ve bu öyküleri tamamlayan çizimlerle dolu. Türkçe fantastik edebiyatı zenginleştirmeyi hedefleyen dergi, destanlar ve mitlerden ilham alan içeriğiyle dikkat çekiyor. Seslendirmeleriyle pek çok kıymetli yazarın öyküsüne hayat veren Yalçın Altın’ın aziz hatırasına ithaf edilen dergi; ejderhalar ve büyülü dünyalarla hayal gücünün sınırlarını zorlamayı sürdürüyor. Orm Dergisinin İlk Sayısında Yer Alan Yazar ve Çizerler Yazarlar Hırsız – Aslıhan Kocabal Umay Ana – Bünyamin Tan Antik Tapınakta Bir Gece – Beyza Güngör Son Ütücü – Korhan Uğur Telepatın Günlüğü – Mert Öncel Poyrazın Kaderi – H. Fatih Aşgün İki Şehir – Evrim Gökçelik Şegaf – Sadık Efe Sarıtunalı Tahtalı Pencere – Ambrose Bierce / Çeviren: Edanur Gündüz Çizerler A. Gece Sayalı Damla Naz Kumul Emina Ayhan Evrim Gökçelik Feyzullah Erince Mehmet Korkut Öztekin Pınar Soytürk Volkan Korkmaz Zeliha Alptekin
- Öedipus kompleksi ve bir seri katilin anatomisi
Hulusi Çakmak, Mine Söğüt’ün ‘’Kadınların Derisini Yüzen Adamların En Yakışıklısı’’ öyküsü odağında yazdı: "Bir oğul, annesine duyduğu aşk ve nefretten nasıl bir katile dönüşür?" Klasik Yunan mitinin en bilinen, en tartışılan öyküsü şüphesiz Öedipus mitidir. Annesiyle yatan (habersizce), babasını öldüren (bilmeden) Öedipus’un gözlerini kör ederek Apolonik- aydınlanmacı- klasist kültürel rejimin karşısında en "önemli" duyusunu kaybetmesi anlatılır. Yüzyıllardır çeşitli sanat eserlerine konu olan bu mit, Mine Söğüt’ün ‘’Kadınların Derisini Yüzen Adamların En Yakışıklısı’’ öyküsünün de çekirdeğini oluşturur. Bu kısa hikâye, 2019’da ilk baskısını yapan Gergedan adlı öykü kitabının içinde yer alıyor. Kahramanımız bir seri katildir ve sadece kadınları öldürür. Yakışıklı olduğundan kadınları kolayca etkiler. Bu olgunun altında annesine olan derin bir bağlılık yatar. Etkilediği kadınların derisini yüzen delikanlının bir terzi yamağı olması dikkat çekicidir. Deri yüzmek, benliği yok etmektir. Terzi kesip biçer. Yeni bir ürün ortaya çıkarır. Üstelik annesi terzidir, o da annesinin yamağıdır. Annesine hizmet eden bir oğul, anasının oğludur. Öedipus gibi. Kahramanın babasına dair herhangi bir veri yoktur. Baba önemli değildir. Annesinin varlığı, onun için yeterlidir. Annesinin kim olduğunun bilinmesi doğan evladın vasiliği için kâfidir. Bu özellik, anaerkil dönemdeki anne-evlat ilişkisine göndermedir. Kahramanımızın annesinin en az 5 kez evlendiğini biliyoruz. ‘’Bu baba da oğlanı defalarca öldürecek.’’ Neden peki? Kadının her evlendiği adam, oğlunu neden öldürebilir? Elbette bu öldürme mecazî bir nitelik taşır. Her koca, anayla oğul arasına girer, onları ayırır. Öyküde dikkat çeken önemli bir unsur da ‘’kapı’’dır. Daha ilk paragraflarda şöyle geçer: ‘’Kapı açılıyor. Annesi içeriye giriyor. İçerisi dediğim sizin beyninizin içi. Kapı dediğim aklınızın kapısı. Anne oradan içeri giriyor.’’ (sy. 30) Görüldüğü üzere kapı, bilinçdışıyla ilişkilendirilebilecek bir metafordur ancak bunun yanında anneye ait bir hatıra/ mazi olarak da değerlendirilebilir. Yani anne ölmüş, oğlu büyümüş ve kadınları öldüren seri bir katile dönüşmüştür. Bu kapı aynı zamanda kültürel birikime de işaret eder. Şüphesiz bu birikimin cinsiyeti erildir, kadın ‘’öteki’’ hâline getirilen ikincil bir unsura çevrilir. ‘’Oğlan hep beş yaşında.’’ (sy. 30) Psikoseksüel gelişim basamaklarına baktığımızda, oğlanın fallik dönemde yer aldığını görüyoruz. Bu dönemde libido etkisi genital bölgelerdedir. Freud bu dönemin cinsel kimlik gelişim açısından önemini vurgulamıştır. Kahramanımızın annesine olan aşırı düşkünlüğü, ‘’baba’’ figürüne olan nefretini arttırır. Böylece ‘’baba’’ adamın hayatında yer almaz. Freud’un Öedipus kompleksinde de baba- oğul ve ortak haz olan anne ilişkisine ait anlatımında ‘’hem baban gibi olmalısın hem de baban gibi olamazsın (anne ile yatmak imtiyazı gibi)’’ sarmalından bahsedilmektedir. Öyküde birçok fallogosantrik öğe kullanılır. Katil kurbanlarını öldürürken bıçak, balta, jilet, makas gibi unsurlar kullanır. Hatta şöyle bir kısım vardır: ‘’… jilet, balta, bıçak başını kaldırma. Kumaşları kes. Şerit şerit.’’ (sy. 31) Zannımca katil, kadınlarla cinsel ilişkiye girmez. Onlara tecavüz etmez. Doğrudan öldürür. Çünkü onun için asıl haz objesi, asla ulaşılamayan, ‘’anne’’sidir. Terzi dükkanına gelen kadınları öldürdüğü düşünülebilir. Peki neden kadınları öldürüyor? Öyküde bu soruya doğrudan cevap veren bir pasaj bulunmaz. Adamın annesine olan aşırı düşkünlüğü, bu haz nesnesine ulaşamamanın verdiği mutsuzluk, öfkeye yol açar. Öfke yerini intikam duygusuna bırakır. Annesinin defalarca evlenmesi buna delalettir. Her ne kadar annesine öfkeli olsa da onu incitmeye gücü yetmez. Onun yerine başka kadınları öldürmeyi tercih eder. Bu olgu, Robert Bloch’un romanından uyarlanan 1960 yapımı ‘’Pyscho’’ filminde de görülür. Norman Bates’in öedipal bir katil oluşunu anlatan film, kahramanın anneye olan düşkünlüğünün oğlunun adeta bir ‘’travesti’’ye dönüşmesiyle açıklanabilir. Norman Bates’in annesi ölmüştür. Ancak o annesinin kılığına girerek geçirdiği nevroz sonucu cinayet işleyen bir manyağa evirilir. Zira Norman Bates’in adı da cinsiyetsizdir. Yazar, kahramanıyla ilgili şöyle der: ‘’… nor-man hikâyenin sırrını içeren bir kelime oyunu idi; katilim ne kadın ne de erkekti (neither woman nor man)’’(sy. 343) Hitchcock’un imzasını taşıyan Psycho, salt bir gerilim filmi olmanın ötesinde antropolojik bir olgunun modernist bir yorumu olarak okunmuştur. Mine Söğüt’ün öyküsündeki seri katil, Norman Bates’le ilişkilendirilebilir. Ancak bu analoji çok da kuvvetli değildir. Çünkü Norman haz odağı annesi ile rakip gördüğü Joe amcayı öldürerek tehdidi ortadan kaldırmış ve hazza (annesine) sahip tek kişi olmuştur. (sy. 347) Oysa Söğüt’ün öyküsünde yer alan katilin annesini ve onun kocalarını öldürdüğüne dair net bir bulgu yoktur. Bilakis annesine duyduğu nefret, iğrenme ve öç alma duygusu farklı bir hedefe yönelmiştir. Norman Bates’in cinsel kimliği/ yönelimi farklı açılardan tartışılsa da, kadınların derisini yüzen adamların en yakışıklısının yönelimi net olarak verilmez. Ancak yakışıklı olması, kadınları kolayca etkileyebilmesi gibi nedenlerle heteroseksüel bir kimlik algısına girmemiz normaldir. Ancak yönelimi belirlemek için yeterli bir kanıt elimizde yoktur. Fakat Bates’in annesini öldürüp ona tamamen sahip olması hatta ona dönüşmesi söz konusudur. Şayet deri katilinin annesini öldürdüğü kesin değildir. Dolayısıyla katil olma sebebi, anneye sahip olamama hıncıdır. Bu bulguları yönelim bazında okumak, yeterli değildir. Toplumsal meselelere olan duyarlılığını bildiğimiz Söğüt’ün bu öyküsü sadece antropolojik, tarihi bir meseleyi işlemez. Yazar bu noktada adeta şöyle der: ‘’Kadın cinayetleri, güncel bir meseledir. Temelinde fallusçu öedipal bir karmaşa yaşayan erkeğin tragedyası yatar. Bu kompleks neticesinde katile dönüşen adam, elinde salladığı bıçakla öcünü almak istediği kadınların benliğini yüzer, onları yok eder.’’
- Hilmi Yavuz, 2025 PEN Şiir Ödülü’ne layık görüldü!
Türkçenin usta kalemi, şiirin derinliklerinde yol alan büyük düşünce insanı Hilmi Yavuz, 2025 PEN Şiir Ödülü’ne layık görüldü. Şiir ve yazı dünyasına kattığı eşsiz birikimiyle edebiyatımızda benzersiz bir yer edinen Yavuz, son kitabı Rüya Şiirleri ile bu yılın ödül sahibi oldu. Her yapıtında düşünsel derinliği ve güçlü imgeleri buluşturan usta şairin ödül vesilesiyle kaleme aldığı manifestosu da şiirin ve edebiyatın gücünü bir kez daha hatırlatıyor. Zaman, ihtiyar bir kaptan mıdır? tekne, ateş denizinde ya da damlarda; gidiyor, limana mı? iskele alabanda hangisi? limanlar birbirine karışır... gemi sarhoştur, ihtiyar kaptan da; sabah olur, doğar bir ay, kırmızı, bekleyerek köpüklerde o yazı çocuklar! yolculukları, rüyalarında... bu geminin adı ne? -adı mı, Rüya. yoksa bir kalbin gemisi mi bu? yükü? gülüşler, hüzün ve tutku; beni de taşıyor gibi yaparak, güyâ... RÜYA ŞİİRLERİ Hilmi Yavuz Everest Yayınları, 2024 Tür: Şiir 72 s.
- 22. Tudem Edebiyat Ödülleri Roman Yarışması sonuçlandı!
22. Tudem Edebiyat Ödülleri'nde dereceye girenler belli oldu. Birincilik ödülüne Ay Vatandaşı isimli dosyası ile Tunç Kurt layık görüldü. Türkçe edebiyattaki yazınsal üretimi artırmak ve bu alanda emek verenleri teşvik etmek hedefiyle tasarlanan Tudem Edebiyat Ödülleri'nin 22. yarışması, çocuk edebiyatı alanında ve roman dalında düzenlenmişti. Çocuk ve gençlik edebiyatımıza yön veren eski ve yeni kuşak eğitimci yazarları bir araya getiren yarışma seçici kurulu, geçtiğimiz günlerde çevrimiçi toplanarak dereceye giren dosyaları belirledi. 68 dosyanın başvurduğu yarışmada birincilik ödülünü ''Ay Vatandaşı'' adlı çalışmasıyla Tunç Kurt kazandı. İkincilik ödülüne ''Benim Hantal Komşum'' ile Hilal Gürsu, üçüncülüğe ise ''Hayallerim Çok Gerçek'' ile Emel Can değer görüldü. Dereceye giren isimlere, İzmirli heykeltıraş Ozan Ünal'ın tasarladığı ödül heykellerinin yanı sıra, birinciye 25.000 TL, ikinciye 20.000 TL, üçüncüye 15.000 TL para ödülü verilecek. Kuruluşunun 40. yılını geride bırakan Tudem Yayın Grubu'nun köklü yayıncılık birikiminin en değerli meyvelerinden biri olan Tudem Edebiyat Ödülleri, tarafsız duruşu ve nitelikli eserleri ön plana çıkaran yapısıyla edebiyat dünyamızda önemli bir misyon üstleniyor. 22. Tudem Edebiyat Ödülleri Kazananları: Birincilik: ''Ay Vatandaşı'' Tunç Kurt İkincilik: ''Benim Hantal Komşum'' Hilal Gürsu Üçüncülük: ''Hayallerim Çok Gerçek'' Emel Can 22. Tudem Edebiyat Ödülleri Seçici Kurulu: Dilek Yardımcı, Mehmet Atilla, Miyase Sertbarut, Sevtap Ayhan, Sinan Yaşar
- The British Book Awards 2025'de kısa listeler açıklandı
The British Book Awards 2025 (Britanya Kitap Ödülleri, nam-ı diğer "Nibbies"), 35. yılını kutlarken 2025 yılının en dikkat çeken kitaplarının kısa listelerini duyurdu. Bu yılın seçilen eserleri, geçtiğimiz yılın izlerini ve gelecek ayların ruhunu yansıtıyor. Politika, Doğa, Romantasy ve Vampirler Öne Çıkıyor Bu yılın kısa listeleri, sınırları zorlayan yazarlar ve farklı edebi türleri bir araya getiriyor. David Nicholls, Jamie Smart, Sarah J. Maas, Gillian Anderson, Boris Johnson, Percival Everett ve Dav Pilkey gibi önde gelen isimler birden fazla dalda adaylık kazandı. Fantastik dünyalardan tarihsel anlatılara, polisiye romanlardan yemek kitaplarına kadar genış bir yelpazede seçilen kitaplar, okuyuculara zengin bir deneyim sunuyor. Sally Rooney, Colm Tóibín, Jacqueline Wilson gibi usta yazarlar, yeni nesil yazarlarla birlikte en iyi eser için yarışacak. Yılın Yazarı ve Yılın Çizeri kategorilerinde ilk kez tam liste açıklandı Bu yıl ilk kez "Yılın Yazarı" ve "Yılın Çizeri" kategorileri için tam aday listeleri duyuruldu. Sarah J. Maas, Sophie Kinsella, David Nicholls ve Percival Everett gibi isimler, "Yılın Yazarı" unvanı için yarışacak. Çizim alanında ise Dav Pilkey, Jamie Smart, Oliver Jeffers ve Rob Biddulph gibi usta illüstratörler bu prestijli ödülü almak için rekabet edecek. Kurgu, polisiye ve yeni yazarlar sahneye çıkıyor Yılın en büyük yarışmalarından biri "Kurgu" kategorisinde yaşanacak. Sally Rooney'nin "Intermezzo"su, Colm Tóibín'in "Long Island" romanıyla birlikte Jacqueline Wilson'ın ilk yetişkin romanı "Think Again" ile yarışacak. Polisiye tutkunları içinse Richard Osman'ın "We Solve Murders" ve Claire Douglas'ın "The Wrong Sister"ı gibi gerilim dolu eserler listede kendine yer buldu. "Debut Fiction" kategorisinde Kaliane Bradley'nin "The Ministry of Time" romanı dikkat çekiyor. Büyük Final 12 Mayıs'ta! 2025 yılının en iyi kitapları, özel bir jüri tarafından seçilecek. Jüri üyeleri arasında Mary Portas, Vogue Williams, Bonnie Garmus ve Reeta Chakrabarti gibi tanınmış isimler yer alacak. Kazananlar, 12 Mayıs 2025'te Londra'daki JW Marriott Grosvenor House'da düzenlenecek ödül töreninde açıklanacak. Kitap dünyasının nabzını tutan bu ödül töreni, yılın en büyük edebiyat olaylarından biri olacak!
- Immanuel Tolstoyevski’den yeni kitap
Safsatalar Ansiklopedisi'nden sonra Immanuel Tolstoyevski, Fularsız Felsefe isimli kitabıyla bu kez varoluşun en büyük bilmecelerine kafa yoruyor: "Hayatım başka türlü olabilir miydi?" Tanıtım metninden Kötülük problemi, özgür irade, simülasyon teorisi ve antinatalizm gibi felsefi meseleleri, kasıntıya kaçmadan, mizahın gücüyle ele alıyor. Bu kitap, felsefenin ağır ve ulaşılmaz bir şey olduğu fikrini yıkıyor. Derin ama sıkıcı değil, düşündürücü ama bunaltıcı değil. Arka Kapak Metni Kötülük dolu bir dünyaya, fikriniz sorulmadan getirildiğiniz yetmiyormuş gibi, ne özgürlüğünüzden ne de gerçekliğinizden emin olabiliyorsunuz. “Merak etmeyin, yalnız değilsiniz…” demek isterdim ama belki de sizden başka herkes sahte. Varoluşumuzun bu netameli özetinde, nice zihni kurcalamış dört önemli mesele saklı: Tarih öncesinden beri süregelen bunca kötülüğün ve acının bir anlamı var mı? Hiçbirimiz burada olmayı seçmediysek, neden hâlâ çocuk yapmayı seçiyoruz? Kanunlara göre işleyen bir evrende, gerçek bir seçim yapmamız mümkün mü? Peki kanunlar nereden geliyor, “what is the Matrix ulan?” Bu soruların her çağda taze kalmalarının sebebi, bir yandan olabildiğince kişiseller (hayatım başka türlü olabilir miydi?) bir yandan da alabildiğine geniş ölçekliler (özgürlüğün olmadığı bir dünyada adalet neye dayanır?). Mitolojiden nörolojiye, edebiyattan kuantum fiziğine kadar, herkes için uygun soru işaretlerimiz mevcut. Tabii “herkes” derken kendim çalıp kendim oynuyorum, yoksa siz de gerçek değilsiniz. Immanuel Tolstoyevski "Meslek mühendislik, hayaller diktatörlük, gerçekler ise yazarlık. Yaşım uzun bir süredir 25-45 arası. Takip edenlerin çoğu tipimi görMEmekten yanalar. O yüzden kimliğimi bulup ifşa eden olursa sonuna kadar inkar eder, her türlü mızıkçılığı yaparım." FULARSIZ FELSEFE Immanuel Tolstoyevski Epsilon Yayınevi, 2025 Tür: Araştırma















