top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Yatakta sigara içen kadınlar

    Nagihan Kahraman yazdı: "Mariana Enriquez’in ilk öykü kitabı, Yatakta Sigara İçmenin Zararları'nda çeşitli yaş gruplarından kadınların içinde bulundukları karanlık ve lanetli dünyaları ile hemhâl oluyor okur her öyküde." Mariana Enriquez’i pek çok kişi, 2015’te yayımlanmasının ardından 2017 yılında Türkçede Seda Ersavcı çevirisi ile yer alan Yangında Kaybettiklerimiz ile tanıyor. O dönemde hem dünyada hem bizim edebiyatımızda adından sıkça söz ettiren Arjantinli yazarın ikinci öykü kitabı, bizim onunla tanışma kitabımız. Enriquez, Hayatın yüzleşmekten kaçılan gerçeklerini tokat atar gibi yüzümüze vuran öyküler yazıyor. Bunu da daha çok korku ve gotik türünde metinler ile yapıyor. Ancak onun öykülerindeki korku unsurları, alışılagelmiş korkutucu varlıklar değil; aksine hayatın tam içinde duran ama yüzümüzü çevirdiğimiz, görmezden geldiğimiz şeylerden oluşuyor. Bu sebeple de yazar metinlerinin odağına “rahatsız edici” unsurları seçiyor diyebiliriz. Hatta yazar okuru rahatsız etmeyi kendine görev edinmiş gibi. Dolayısıyla kulak tıkanan her şey okurun önüne gelebilir Mariana Enriquez’in öykülerinde.  Şimdi ise yazarın yıllar önce basılan ilk öykü kitabı da Türkçede! 1995’teki ilk ve 2004’teki ikinci romanının ardından 2009 yılında okurlarıyla buluşturduğu ilk öykü kitabı Yatakta Sigara İçmenin Zararları , Züleyha Yılmaz çevirisi ve İthaki Yayınları aracılığıyla geçtiğimiz günlerde raflarda yerini aldı. “İthaki Modern” serisinden yayımlanan kitap dilimizdeki ikinci Enriquez kitabı ancak kendi dilinde bu yıla dek pek çok kurgu ve kurgu dışı kitabı yayımlandı ve yayımlanmaya da devam ediyor. “Yeni Arjantin Anlatısı” olarak kabul edilen bir akımın temsilcisi hâline gelen yazarın adı; sık sık Borges, Cortázar ve Silvino Campo gibi kendi edebiyatından yazarlar ile birlikte anılıyor. Ayrıca Patti Smith ve Nick Cave gibi müzisyenlerden de etkilendiği biliniyor. Yazar aslen gazeteci olduğundan, ülkesinin içinden geçtiği sıkıntılı yılların ve yaşananların bireyler üzerindeki boğucu etkisinin de farkında ve bunları dile getirmeyi de muhtemelen borç biliyor. Yatakta Sigara İçmenin Zararları’ nda da Yangında Kaybettiklerimiz  gibi on iki öykü bulunuyor ve eser, yine adını kitaptaki öykülerden birinden alıyor. Öykülerde kadınların yoğun varlığı gözden kaçmıyor. Hemen hemen her öykünün ana kahramanı bir kız çocuğu veya genç ya da yaşını almış bir kadın. Dolayısıyla çeşitli yaş gruplarından bu kadınların içinde bulundukları karanlık ve lanetli dünyaları ile hemhâl oluyor okur her öyküde. “Küçük meleğin gömüldüğü yerden çıkarılması” adlı ilk öyküde yıllar önce kardeşinin ölümüne bir küçük kız çocuğuyken şahit olan ama şimdilerde yaşlanmış bir kadının ve onun torununun gözünden bakıyoruz. “Göletin bakiresi”nde de yine genç kızlar ve bu defa onların nefret ettiği biri hâline gelen başka bir genç kızı okuyoruz. Kıskançlığın, sahip olma isteğinin ne kadar baskın geldiği ve isanın “id”iyle hareket ettiğinde ne kadar acımasız olabileceği tüm açıklığıyla kendini gösteriyor bu öyküde. Diğer öyküler de bu minvalde devam ediyor: “Alışveriş arabası”nda bir evsizin alışveriş arabasının lanetini, “Kederli rambla bulvarı”nda, bir şehirde doğan bebeklerin lanetini, “Kuyu”da da genel olarak korkma hâlinin lanetini okuyoruz. Elbette kitaba adını veren “Yatakta sigara içmenin zararları”nda da yaşlanmanın, arzunun ve tutkunun yitiminin… Kadınlar bu öykülerde tüm cinsellikleriyle de yer alıyorlar; onları birer kibar hanımefendi gibi sunmayı reddediyor yazar, tüm bedensel eylemleriyle birlikte gösteriyor. Bu sebeple “klitoris”, “vulva” ya da “mastürbasyon” sözcüklerine sık sık rastlıyoruz öykülerde. Ayrıca öykülerdeki kadınların adlarının da belli bir örüntü içinde olduğu göze çarpıyor. Salavino, Silvia, Sofia, Natalia, Angelita, Rita, Yasmine, Elina gibi rastgele seçilmiş isimler yer alırken bir de sürekli tekrar eden -iki grup hâlinde- şu isimler var: Josefina, Julieta (“Kederli rambla bulvarı” ve “Et”), Julita, Jessica; Mariela (“Kuyu” ve “Et”), Maria Laura, Mechi, Mara (“Neredesin kalbim?” ve “Ölülerle konuştuğumuz zamanlar”) , Marina, Marcela gibi… Görüldüğü üzere hem isimler birbirine çok benziyor hem de bazı isimler birden fazla öyküde kullanılmış. Bunların tesadüf olmadığı aşikar. (Yazarın kendisinin adının da Mariana olması ironik bir detay.) Bir de rastgele seçilen isimler genellikle yan karakterlerde kullanılmışken belli seslerin yoğun olduğu ve ses farklılığı ile çeşitli anlam değişikliğine uğramış isimlerin kullanıldığı karakterler ise öykülerin merkezinde duran ana karakterler olduğu göze çarpıyor. Bu da on iki öyküdeki her yaştan kadının bir şekilde birbiriyle “uzak akraba” ya da hayatlarının bir kısımlarında tanışmış olduklarına dair bir çıkarıma sebep oluyor. Kadınlar yalnızca Arjantin’de değil dünyanın pek çok yerinde benzer acıları yaşayıp benzer süreçlerden geçiyorlar; belki de o yüzden isimlerinin Julieta ya da Julita, Mariela ya da Maria olmasının pek de önemi yoktur.  Mariana Enriquez’in öyküleri farklı farklı olayları işaret etse de kurduğu ürpertici evren hepsinin zeminini oluşturuyor. Öykülerde yer alan acımasız ergenler, çürümüş bebek iskeletler, pis kokan evsizler, şehri terk etmeyi engelleyen bebekler ve battaniyesinin altından çıkamayan yaşlılar… Hepsi aynı Arjantin’de, aynı dünyada yaşıyor. Yazarın değindiği evrensel meseleler, yalnızca kendi ülkesinde değil dünyanın pek çok yerinde kendi okur kitlesini yaratmasını ve sahiplenilmesini sağlıyor. İyi bir üslûp ve edebilik arayan, aynı zamanda karanlık dünyaları ve gotik evrenleri okumayı seven okurlar için Yatakta Sigara İçmenin Zararları, iyi bir başlangıç olacaktır. Yazarın Yangında Kaybettiklerimiz ’ini de ısrarla öneriyorum. İyi okumalar. YATAKTA SİGARA İÇMENİN ZARARLARI Mariana Enriquez İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Züleyha Yılmaz Tür: Öykü 136 s.

  • Figen Şakacı'dan hıncın anatomisi

    HınçAhınç , geleceksiz ve yoksul üç gencin dostluğu etrafında örülü, yeni-gençliğin dilinden anlatılan usta işi bir roman. “Herkes kursağında kalanları kustuğunda, eteğimizdeki o taşları, evet küçük ve yeşil olanları da döktüğümüzde Yeni Mahalle’nin tarihi bizi de yazar mı acaba? Hıncın harcı sabırla karılır kardeşim, haklı olanın acelesi yoktur. O hesaplaşma günü geldiğinde umarım karşımda olursun.” Yeni Mahalle’de ortalık karışık. Bunca öfke niye, kimse bilmiyor. Sanki gökten tepelerine nefret yağıyor. Evde, sokakta, sahada, otobüste, yatakta her yerde… Figen Şakacı, hıncın anatomisini çıkarıyor adeta. Yarattığı “Yeni Mahalle” ile, son dönem Türkiyesi’nin haletiruhiyesine ayna tutuyor. Figen Şakacı, 1971 İstanbul doğumlu. İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu. 1989 yılında gazeteciliğe başladı, çeşitli gazete ve dergilerde muhabirlik, köşe yazarlığı yaptı. Televizyona dizi senaryoları yazdı. İş Bankası Kültür Yayınları’ndan Her Doğum Bir Mucizedir ve Mizah Zekânın Zekâtıdır adlı iki nehir söyleşi kitabı yayımlandı. Üçleme olarak tasarladığı roman serisinin ilk kitabı Bitirgen 2011’de (ilk baskısı Everest Yayınları’ndan), ikincisi Pala Hayriye 2013’te yayımlandı. Üçlemeyi Hayriye Hanım’ı Kim Çaldı? (2017, İletişim Yayınları) kitabıyla tamamladı. Pala Hayriye kitabındaki “Pişti” hikâyesinden uyarladığı “Topuklu Terlik Süt Yapar” tiyatro oyunu Aysa Prodüksiyon tarafından 2017’de, Şogen Film tarafından 2019’da sahnelendi ve aynı isimle kitaplaştırıldı (Mitos Boyut Yayınları). HINÇAHINÇ Figen Şakacı İletişim Yayınları, 2024 Tür: Roman 145 s.

  • Şu andan itibaren neye inandığınızın bir önemi yok

    İlk çağlardan beri anlatılan kurtadam efsaneleri edebiyatta da kendine yer bulmuş ve zaman içinde değişime uğramıştır. Özellikle 19. yüzyılda yaşanan edebi atılım ise bugün büyük ölçüde bildiğimiz kurtadam tipini yaratmıştır. Dolunayın Gözleri: KURTADAMLAR kitabı da özellikle bu döneme odaklanarak en seçkin 14 klasik öyküyü sunuyor.  Kurtadamlar yüzyıllardır zihinleri meşgul eden efsanevi yaratıklardır. Bazı insanlar gökyüzünde dolunay belirince kurt gibi korkunç bir yaratığa dönüşürler ve gecenin karanlığında kimselerin fark etmediği karanlık köşelerde avlanırlar.  Türkçede her ne kadar kurt “adam” desek de kurt “kadın”lar da vardır.  İlk çağlardan beri anlatılan kurtadam efsaneleri edebiyatta da kendine yer bulmuş ve zaman içinde değişime uğramıştır. Özellikle 19. yüzyılda yaşanan edebi atılım ise bügün büyük ölçüde bildiğimiz kurtadam tipini yaratmıştır. Dolunayın Gözleri: KURTADAMLAR kitabı da özellikle bu döneme odaklanarak en seçkin 14 klasik öyküyü sunuyor.  Şu andan itibaren neye inandığınızın bir önemi yok. Onlar sizi her yerde ve her zaman bulabilirler.  Öyküleri Yer Alan Yazarlar:  Bram Stoker / Frederick Marryat /  Eric Stenbock / Sir Gilbert Campbell / Eugene Field  / Saki / George MacDonald / Rudyard Kipling / Sutherland Menzies / Henry Beaugrand / Robert E. Howard A.C. Doyle / Robert Louis Stevenson DOLUNAYIN GÖZLERİ: KURTADAMLAR Derleme ve Çeviri: Funda Genç Edisyon Kitap, 2024 248 s.

  • Bülent Eczacıbaşı’ndan yeni kitap: “Biraz Daha Düşününce”

    İş yaşamında ellinci yılını kutlayan Bülent Eczacıbaşı yeni denemelerini “Biraz Daha Düşününce” kitabında bir araya getirdi. Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkan kitapta Bülent Eczacıbaşı’nın 2023-24 yıllarında yazdığı, ilk kez yayımlanan 40 kısa denemesi yer alıyor. “Biraz Daha Düşününce”, ilk baskısı 2022’de yapılan ve birçok ödül kazanan “Aklımızda Bulunsun” kitabının devamı niteliğinde… Bülent Eczacıbaşı, yeni kitabında liderlik, motivasyon, müşteri mutluluğu gibi iş dünyasının temel meselelerinin yanı sıra paydaş kapitalizmi, büyüme paradigması, yapay zekâ gibi güncel konuları da farklı boyutlarıyla tartışıyor. Aynı zamanda “aptalca sorular sorma”, “başarılardan ders alma”, “özgünlük krizi” gibi pek değinilmeyen meseleleri gündeme taşıyor. Kitabın önsözünde “Evrenin sonsuzluğu karşısında düşünmenin ve öğrenmenin amacı biraz daha aydınlanmaktan, bilincimizi ve duyarlılığımızı artırmaktan, işimizi biraz daha iyi yapmaktan başka ne olabilir?” sorusunu soran Bülent Eczacıbaşı bu çalışmasında da okurları keyifli, küçük düşünce gezilerine davet ediyor. Hem basılı hem de e-kitap olarak satışa sunulan “Biraz Daha Düşününce”, Bülent Eczacıbaşı’nın “İşim Gücüm Budur Benim” (2018), “Yoldan” (2020), “Aklımızda Bulunsun” (2022) ve “Dönüşümden Yansımalar” (2022) yapıtlarının ardından yayımlanan beşinci kitabı. Ferit Bülent Eczacıbaşı (1949, İstanbul), iş insanı. Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı. İstanbul Alman Lisesi'ni 1968 yılında bitirdikten sonra Imperial College London kimya bölümünden lisans, Massachusetts Institute of Technology Kimya Mühendisliği bölümünden yüksek lisans derecelerini alan Bülent Eczacıbaşı çalışma yaşamına 1974 yılında başladı. 1991-93 yıllarında Türk Sanayici ve İş İnsanları Derneği (TÜSİAD) Yönetim Kurulu Başkanlığı, 1997-2001 yıllarında TÜSİAD Yüksek İstişare Konseyi Başkanlığı, 1993-97 yıllarında ise Türkiye Ekonomik ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESE) Kurucu Yönetim Kurulu Başkanlığı, 2000-2008 yıllarında İlaç Endüstrisi İşverenler Sendikası (İEİS) Yönetim Kurulu Başkanlığı yaptı. Bülent Eczacıbaşı, Eczacıbaşı Topluluğu şirketlerinde Yönetim Kurulu Başkanlığı görevlerini yürütmektedir. BİRAZ DAHA DÜŞÜNÜNCE Bülent Eczacıbaşı Yapı Kredi Yayınları, 2024 Tür: Deneme 264 s.

  • Miyase Sertbarut'a İtalya'dan iki büyük ödül!

    Miyase Sertbarut'un Emons Edizioni tarafından İtalyanca ''La cabina telefonica di Yuan Huan'' adıyla yayımlanan kitabı Yuan Huan'ın Kulübesi, İtalya'da ''Yılın Çocuk Romanı'' seçilerek Rodari Ödülü'ne değer görüldü. Sertbarut'un kitabı, İtalya'nın Omegna kentinde bu yıl on birincisi gerçekleştirilen Festival di Letteratura Per Ragazzi ''Gianni Rodari'' (Gianni Rodari Çocuk Edebiyatı Festivali) kapsamında düzenlenen Premio Rodari Ödülü'ne aday gösterilen 240 eser arasında yer almış ve roman-öykü kategorisinde öne çıkarak beş kitaplık kısa listeye seçilmişti. Miyase Sertbarut'a İtalya'dan büyük ilgi… Festivalin Forum Omegna'daki kapanış törenine katılmak üzere İtalya'ya giden Miyase Sertbarut, gerek festival komitesinin gerekse basının yoğun ilgisiyle karşılandı. La Stampa gibi İtalya'nın önde gelen yayınlarında haberleri ve söyleşileri yayımlanan Sertbarut ayrıca İtalya'daki okurlarıyla buluşma imkânı da yakaladı. Bir yerine iki ödül sürprizi yaşadı! Kapanış töreninde Miyase Sertbarut'a, Rodari Ödülü'ne ek olarak ikinci bir ödül daha takdim edildi. Padova Üniversitesi öğrencileri tarafından Mansiyon Ödülü'yle de onurlandırılan Sertbarut ödül sevincimizi böylelikle ikiye katlamış oldu. Miyase Sertbarut İtalya'nın çocuk ve gençlik edebiyatı alanındaki en saygın ödüllerinden Rodari Ödülü'ne değer görülmesi ile ilgili duygularını şu sözlerle ifade etti: ''Rodari Ödülü'nü alma ihtimalim olduğunu İtalya'dan bir öğretmen bana ulaşınca anladım. Öğrencilerine Yuan Huan'ın Kulübesi'ni okutan Licia Hanım, çocukların kitabı sevdiğini ve bana pek çok soruları olduğunu yazmıştı. İşte o zaman, galiba bu ödülü alacağım dedim. Yuan Huan pek çok dile çevrildi. Anlaşılan o ki İtalyan okurları daha fazla sarıp sarmalamış. Bu hikâyeler daha pek çok kalbe dokunacak gibi görünüyor ve anlatı sanatının evrensel olduğunu da hatırlatıyor. Bana tatlı heyecanlar yaşatan, Yuan Huan'ı başka dillerde de konuşturan Tudem'e çok çok teşekkür ederim.'' Daha önce İspanyolca, Slovakça, Arapça, Arnavutça, Korece ve Çinceye de çeviri hakları satılan Yuan Huan'ın Kulübesi yerel ile evrenseli, geleneksel ile dijitali bir araya getiren beş hikâyeyi dikkat çekici bir üst kurguyla birleştiren, merak uyandırıcı bir roman.

  • Belki Yaz Erken Gelir

    Yekta Kopan'ın son kitabı, Belki Yaz Erken Gelir, okuruyla buluştu. Bir kitap dikkatini çekiyor. Kapağında bir kadın var. Kumsalda. Devasa bir can simidi tutuyor. Deniz hafiften dalgalı. Kadının nereden gelip, nereye gittiğini anlayamıyorsun. Çocukluğun geliyor aklına. Çocukluk, kilidi kırık bir hatıra defteri. Tam arka kapağa bakacakken biri giriyor kitapçıdan içeri. Dikkatin dağılıyor. Annenin anlattığı masallar, babanın kahkahası eksik fıkraları eriyip gidiyor. Çocukluğun terk ediyor seni, büyüyorsun. Öyküler, kısa öyküler, masallar diyor arka kapak yazısında. “Keşke roman olsaydı,” diye düşünüyorsun bir an. Sonra hayatın öykülerin toplamı olduğunu hatırlıyorsun. Hayat dediğin, bütün o harflerin, hecelerin, sözcüklerin buluşmasını beklemek. Hayat dediğin, bitmeyen bir bekleyiş. Yazarın adı siliniyor kapaktan. Kendi adını görüyorsun orada, bütün o öyküler senin artık. Kitap sadece senin duyacağın bir melodiyle şarkısını söylemeye başlıyor: Ben bir öykü kitabıyım. İçten bir tebessümle okurunu bekleyen. Ethem Yekta Kopan (d. 28 Mart 1968, Ankara), Türk yazar, seslendirme sanatçısı ve sunucudur. Jim Carrey, Michael J. Fox, çizgi film karakteri Sylvester ve Buz Devri (film) animasyon karakteri Sid ile özdeşleşmiş bir seslendirmecidir. Dijital alanlarda ve çeşitli televizyon kanallarında söyleşi programları yapmaktadır. BELKİ YAZ ERKEN GELİR Yekta Kopan Can Yayınları, 2024 Tür: Öykü 168 s.

  • Bir Varmış 1 Yokmuş

    Profesör Sarah Hart, matematik ve edebiyat arasındaki sayısız bağlantıyı ve bu bağlantıları anlamanın her ikisinden de aldığımız zevki nasıl artırabileceğini gösteriyor. Genellikle matematik ve edebiyatı zıt kutuplar olarak görürüz. Peki ya aslında aralarında kuvvetli bir bağ varsa? Profesör Sarah Hart, matematik ve edebiyat arasındaki sayısız bağlantıyı ve bu bağlantıları anlamanın her ikisinden de aldığımız zevki nasıl artırabileceğini gösteriyor. Moby-Dick'in sofistike geometrik işlemlerle bezeli olduğunu biliyor muydunuz? James Joyce'un bilinçakışı tekniğiyle kaleme aldığı romanlarının kasıtlı olarak matematiksel referanslarla dolu olduğunu? George Eliot'ın istatistiklere takıntılı olduğunu? Jurassic Park'ın fraktal desenlerle desteklendiğini? Profesör Hart, sonelerden peri masallarına ve deneysel Fransız edebiyatına kadar, matematik ve edebiyatın insan hayatını ve evrendeki yerimizi anlamak için nasıl aynı arayışın tamamlayıcı parçaları olduğunu gözler önüne seriyor. Sarah Hart saygın bir saf matematikçi ve matematiğin yetenekli bir yorumcusudur. Birkbeck College'da (Londra Üniversitesi) 2013 yılında Matematik Profesörlüğüne terfi ettiğinde, Birkbeck'teki en genç STEM profesörü ve ilk kadın Matematik Profesörü ve Birleşik Krallık'ta 40 yaşın altındaki sadece beş kadın Matematik Profesöründen biri oldu. Oxford ve Manchester'da eğitim gören Dr. Hart, şu anda Birleşik Krallık'taki en eski matematik kürsüsü olan Gresham Geometri Profesörlüğü'ne sahiptir. Kürsünün geçmişi kesintisiz olarak 1597 yılına kadar uzanmaktadır. Dr. Hart, Gresham'ın 33. Geometri Profesörü ve bu pozisyonda görev yapan ilk kadındır. BİR VARMIŞ 1 YOKMUŞ Sarah Hart Timaş Yayınları, 2024 Çeviri: Mehmet Ulus Tür: Popüler Bilim 304 s.

  • Renkli bir çakıl taşı

    Semrin Şahin, Yahudi Feminist hareketinin öncülerinden, aktivist, Yahudi Kadınlar Derneği kurucusu, yazar, Bertha Pappenheim hakkında yazdı. 13 Nisan 1911’de Galata’nın dar sokaklarında telaşlı bir kadın Beyoğlu Belediye Reisi’ni görmeye gider. Şehre 8 Nisan’da gelen kadın, geldiği günden beri önemli görüşmeler yapmaktadır. Beyoğlu belediye binasına girdiğinde gelen kadının tavrından önemli biri olduğunu anlayan görevliler kadını belediye reisine götürürler. Dönemin Belediye Reisi Azimzade Mehmet Bey karşısındaki kadının bahsettiği konuya aşinadır, ama yaptığı teklifi ilginç bulur. Kadınların bir nesne gibi alınıp satılmasını, fuhuşa zorlanmasını önlemeye geldiğini söyler. Kadın daha önce Hahambaşıyla yaptığı görüşmede şehrin ileri gelenlerinin de olduğu birçok kişinin kadın ticaretinde olduğunu öğrenir. Satılan kadınlar karşılığında sinagoga yardımlar geliyordur. Hahambaşına bunu neden önlemedikleri gibi bir soruyu sorma gafletinde bulunur kadın. “Onları çalıştıran şahıslardan gelen yardımlar olmazsa şayet, ne sinagoglarımız ayakta kalabilir, ne hastaneler ne de çocuk bakımevleri” karşılığını alır.  Azimzade Mehmet Bey’den de fuhuşu durdurmasını talep eder. Bunun karşılığında Osmanlı Birliği fikrini öne sürer. Tüm kurumların iş birliği içerisinde çalışmasıyla kadınları pazarlayanların isimlerini yetkili kişilere ulaştıracak bir bağlantı sunar. İlginçtir ki kadın İstanbul’dan döndükten sonra birkaç yıl içinde yabancı kadın fuhuşu azalır. Bu olaydan on altı yıl önce, 1895 yılında Freud ve Josef Breuer “Histeri Üzerine Çalışmalar” adlı kitabı yayımladıklarında “Anna O. Vakası”na değinirler. Anna’nın konuşma terapisiyle iyileştiği notu vardır vakada.  Psikanalizin ilk hastası olan Anna O. babasının akciğer rahatsızlığı sırasında onun bakımıyla ilgilenmeye başladığı dönemde hastalığının ilk belirtileri ortaya çıkmaya başlar. Aile dostları olan Breuer’den yardım istenir. Bu süreçte yemek yiyememe, su içme korkusu, kısmi bölgelerde felç, uyku bozuklukları, konuşmada problemler, halüsinasyon, görme bozuklukları gibi şikayetleri vardır. Breuer Histeri teşhisini koyar. İşte bu teşhisle birlikte 1000 saat sürecek bir terapi süreci başlar. Peki İstanbul’da cesurca koşturan kadın ve psikanalizin ilk hastası olan Anna O. kimdir? Aralarındaki bağlantı nedir? Anna O. vakasında anlatılan kadın da İstanbul’un sokaklarını arşınlayan, kadınları meta olarak alınıp satılmasını önlemeye çalışan kadın da aynı kadındır, Bertha Pappenheim.  Yahudi Feminist hareketinin öncülerinden, aktivist ve Yahudi Kadınlar Derneği kurucusudur. Bertha, 27 Şubat 1859'da Viyana'da Yahudi bir ailenin kızı olarak dünyaya geldi. Ortodoks Yahudi olan köklü ve zengin ailenin sıradan bir kızıydı. Gelenekselliğe çok önem veren ailesi tarafından erkek kardeşinin gölgesinde kalan, evlendirilmek üzere yetiştirilen Bertha, ana dili olan Almanca haricinde İngilizce, İtalyanca, Fransızca ve İbranice konuşabiliyor; piyano çalıp iğne oyasıyla nakış işleyebiliyordu. Bir Roma Katolik kız okuluna giden Bertha on altı yaşındayken başka bir bölgeye taşınmaları nedeniyle okulu bırakır. Evde zamanını nakış yaparak ve annesinin hazırladığı yemeklere yardım ederek geçirmeye başlar. Daha sonra yazdığı bir makalede bu boğucu hayatın sıkıntılarına değinir ve ailesini, gelenekselliği suçlar. Feminist düşüncenin tohumları genç kızlığında zihnine atılır. Her şey -Bertha’nın deyimiyle- aynı kısır döngü içerisinde devam ederken 1880 yılının ortalarında bir aile tatili sırasında babası ciddi bir rahatsızlık geçirir. Babasının hastalanması Bertha için bir dönüm noktası olur. Gece babasının başını beklerken halüsinasyonlar görmeye, kasılıp kaldığı, felç benzeri durumlar yaşamaya başlar. Kasım 1880’de Breuer Bertha’yla tedavi etmek amacıyla görüşmeye başlar. İlk başlarda hipnoz yöntemini kullansa da daha sonraları Bertha’nın “baca temizliği” adını verdiği konuşma terapisine dönüşür. 11 Aralık'tan itibaren Bertha birkaç ay boyunca yatalak kalır. 5 Nisan 1881'de de babası ölür. Bunun sonucunda tamamen kötüleşen Bertha günlerce yemek yiyemez. Histeri esnasında birden İngilizce konuşmaya başlayan Bertha aylarca ana dilini de konuşamaz. Ta ki bir seans esnasında babasının ölmeden önce başını beklerken büyük, siyah bir yılanın onu kolundan ısırdığı anı anımsayana kadar. Bu halüsinasyonu detaylı olarak anlattıktan sonra birdenbire iyileşir ve tekrar Almanca konuşmaya başlar. Breuer’la son görüşmelerinde Bertha doktora ondan hamile kaldığını ve çocuğunu doğuracağını söyler. Breuer, Bertha’nın bu akıl oyunundan çok korkar ve terapiyi sonlandırıp onu başka bir meslektaşına devreder. Bir daha da görüşmezler. Yıllar sonra hayatındaki üç erkeği affetmediğini söyler Bertha: babası, erkek kardeşi ve Breuer’dir. Bu erkekleri andıran herhangi birini de yanına yaklaştırmaz. Benzerliğe bile tahammül edemez.  Bu yıllardan sonra edebiyata olan ilgisi artar, öyküler yazmaya, edebiyat dersleri almaya başlar. Bertha’nın hayatı hızla değişime uğrar. 1905'te annesi öldükten sonra Pappenheim uzun yıllar kimseyle özel bir bağ kurmadan yalnız yaşar. 1911 tarihli bir şiirinde "Mir ward die Liebe nicht " (aşk bana gelmedi) diye yakınır. Zaten onu tanıyanlar kimseyle temas kurmadığını, sarılmadığını, öpüşmediğini, kimseye dokunmadığını söyler. Aslında sahip çıktığı kadınların yüreğine dokunarak sevgisini göstermektedir.  Pappenheim edebi çalışmalarını yoğunlaştırır, sosyal ve politik faaliyetlere dahil olur. Yazılarını yayımlamaya 1888'de başlar ve başlangıçta ismini belirtmeden yazar, 1890'dan itibaren Paul Berthold takma adını kullanır. 1902'de Ethische Kultur ("Etik Kültür") dergisinde ilk kez kendi adıyla yazar.  Türkiye ve Frankfurt'taki Yahudi kadın kaçakçılığına karışan Yahudi erkekler sorununu dile getiren Bertha 1904 yılında Yahudi Kadınlar Derneğini kurar. İstanbul’a da dernek başkanı olarak araştırma yapmak için gelir.  Bertha anaokulları, toplum evleri ve eğitim kurumları da dahil olmak üzere birçok kurumun kurucusu veya başlatıcısı olur. Yahudi kadınlar için bir sığınma evi kurar: Neu-Isenburg evi. Başlangıçta az olan sakin sayısı zamanla 1908'de 10, 1928’de ise 152'ye çıkar. Zamanla sığınma evi ihtiyaçlara uygun hale getirilir ve ilave binalar inşa edilir. Sonuçta ev, biri hamile kadınlar ve yeni doğum yapmış olanlar için olmak üzere dört bina ve bir tecrit koğuşuna ulaşır.  Hayatını Yahudi kadınların sorunlarına adar. Yazılarında da Yahudi mültecilerin sosyal durumu ve kadın ticareti hakkında yazar, bu ticareti önlemenin yollarını sorgular. 1924'te Doğu Avrupa ve Doğu'da kadın ticareti ve fuhuş üzerine bir çalışma olan en tanınmış kitabı Sisifos-Arbeit'i (Sisifos İşçiliği) yayınlar. Hitler’e hakaret ve Nazi karşıtlığı nedeniyle hakkında dava açılan Bertha, ifade veremeden 28 Mayıs 1936’da hayata gözlerini kapar. Ölümünden tam iki yıl buçuk yıl sonra 10 Kasım 1938’de İstanbul’da gezdiği yerlerde büyük bir yas vardır. Şehir derin bir acıya boğulmuşken aynı gün Almanya’da Bertha’nın bin bir emek vererek kurduğu Neu-Isenburg Evinde de tarifsiz bir acı yaşanır, Naziler eve saldırı düzenler. Ana bina ateşe verilip yakılır, öteki binalar ise yıkılır. Ev Gestapo tarafından dağıtılır. Burada yaşayan kadınlar ve çocuklar Theresienstadt toplama kampına gönderilir ve burada öldürülürler.  Bertha Pappenheim hem kişiliği hem de kadın mücadelesine verdiği destekle unutulmayan güçlü kadınlardan. Vasiyetinde olduğu gibi her kadının feminist mücadeleye cesurca destek olduğunu görmek için sessiz bir anlaşma yapar onlarla ve ziyaretçilerinden küçük bir çakıl taşını mezarına bırakmalarını ister. Her çakıl taşının bir araya gelince bütün engelleri ortadan kaldıracağını bilir. Ben de renkli bir çakıl taşını buraya bırakıyorum. Tüm kız kardeşlerimin bunu fark edeceğini biliyorum.

  • İtaat Etüdü

    2023’te Granta tarafından en iyi genç romancılar arasında gösterilen Sarah Bernstein, keskin ve şiirsel bir dille suç ortaklığı, iktidar, köklerinden sökülme kavramlarını irdeliyor. Kuşağının en heyecan verici kalemlerinden biri olan Bernstein’i okurla tanıştıran, 2023 Booker Ödülleri Finalisti, Scotiabank Giller Ödülü Kazananı, İtaat Etüdü , derin ve rahatsız edici bir roman. Genç bir kadın, eşi tarafından terk edilen abisine hizmet etmek için, doğduğu yerden uzak bir kuzey ülkesine, bir zamanlar atalarının yaşadığı küçük kasabaya taşınır. Hatırlamak istemediği kadar çok sayıdaki kardeşin en küçüğüdür; kendini bildi bileli diğerlerine bakmış, itaat ve bağlılıkta kusur etmemiştir. Kasabaya geldikten bir süre sonra açıklaması güç olaylar ve kayıplar baş gösterir: toplu bir sığır isterisi, bir koyunun ve yeni doğan kuzusunun ölümü, bir köpeğin yalancı gebeliği... Kasabalıların yabancılara duyduğu şüphe genç kadına yönelir. Ne kadar çabalarsa çabalasın, kendisine dönük düşmanlık her geçen gün büyür ve abisinin mülkünün sınırlarına kadar dayanır. Evde de işler iyiye gitmez, tüm özenine rağmen gizemli bir hastalık abisini de vurur… 2023’te Granta tarafından en iyi genç romancılar arasında gösterilen Sarah Bernstein, keskin ve şiirsel bir dille suç ortaklığı, iktidar, köklerinden sökülme kavramlarını irdeliyor. Kuşağının en heyecan verici kalemlerinden biri olan Bernstein’i okurla tanıştıran İtaat Etüdü, derin ve rahatsız edici bir roman. Sarah Bernstein (d. 23 Nisan 1987) Kanadalı bir yazar ve akademisyendir. Montreal, Quebec'te doğdu ve şu anda İskoçya'da yaşıyor ve burada edebiyat ve yaratıcı yazarlık dersleri veriyor. Sheffield, Edinburgh ve Strathclyde üniversitelerinde ders verdi. Now Comes the Lightning adlı düzyazı şiir koleksiyonu 2015 yılında yayımlandı ve Robert Kroetsch Yenilikçi Yazarlık Ödülü için kısa listeye kaldı. İlk romanı The Coming Bad Days 2021'de yayımlandı. Bir sonraki romanı Study for Obedience, 2023 Booker Ödülü için kısa listeye kaldı ve 2023 Giller Ödülü'nü kazandı. Bernstein, 2023 yılında Granta dergisi tarafından Britanya'nın en iyi genç yazarlarından biri olarak seçildi. İTAAT ETÜDÜ Sarah Bernstein Domingo Yayınları, 2024 Çeviri: Cem Akaş 184 s.

  • Kadehte Rakı Beyazı

    Serkan Parlak Dr. Burkay Adalığ ile yeni kitabı, Kadehte Rakı Beyazı özelinde söyleşti: "Kadim içkinin adı, tadı ve ruhu değişerek yüzyıllar boyunca sürdürdüğü yolculuğu yalın, akıcı ve yeni okumalar için heves uyandırıcı biçimde anlatarak Türkiye rakı yazınına nitelikli ve çok özel bir katkı yapmayı başarıyor." Dr. Burkay Adalığ’ın yeni inceleme kitabı “Kadehte Rakı Beyazı” geçtiğimiz aylarda Epsilon Yayınevi etiketiyle okurla buluştu. Gourmand Awards ödüllü içki kültürü kitapları Meleklerin Payı, İmbikten Kadehe ve Maltın Peşinde  sayesinde okurlarını ve takipçilerini bambaşka kültürlerle tanıştıran Dr. Burkay Adalığ, ilk baskısını Temmuz 2024’te yapan yeni kitabı Kadehte Rakı Beyazı  ile milli içkimiz rakının kökeni, tarihi, etimolojisi, kimyası ve gastronomideki yerine dair özenli, bütünlüklü ve derinlikli bir çalışma sunuyor. Burkay Bey, yeni inceleme kitabınız “Kadehte Rakı Beyazı” Epsilon Yayınevi etiketiyle okurla buluştu. Sizi bu söyleşiniz sayesinde tanıyacak okurlarınızı da düşünecek olursak kurmaca-kurmaca dışı türlerle ilişkinizi ve yazı serüveninizi anlatabilir misiniz?  Çok güzel bir soru teşekkürler. Anadolu Lisesi çıkışlı olduğum için okul hayatım boyunca hep sayısal bir öğrenciydim ama içimde sıkı bir “sözelci” vardı aslında. Edebiyatla ve klasiklerle tanışmam ortaokul yıllarımda İngilizce orijinalinden okuyup tartıştığımız Hemingway, Steinbeck romanları ve lise yıllarımda annemin önerdiği kitaplar sayesinde oldu. Fransız, Rus klasiklerini okumam, Türk yazarları tanımam, edebiyatın gücünü hissetmem o yıllara rastlıyor. Hacettepe Tıp’ta okuduğum yıllarda da kendisi de şiirler, denemeler yazan bir sınıf arkadaşım sayesinde şiiri keşfettim. Murathan Mungan, Küçük İskender, Turgut Uyar, Orhan Veli, Nazım Hikmet’in satırları beni çok etkilediği için benim de heveslenip elime kalem kağıt almam üniversite yıllarımdadır. O yıllarda yazdığım şiirleri okuduğumda başkası yazmış gibi hissediyorum. Çok garip bir duygu. “Bir gün bir kitap yazsam, kapağında adımı görsem”  düşüncesi de doktor olarak çalışmaya başladığım yıllarda geldi. Ama yirmili yaşlarımda ne zamanım vardı ne de kapasitem. Biraz da İngilizcemi canlı tutabilmek için çevirmenliğe başladım; ek iş olarak Arkadaş Yayınevi’nin pek çok bilgisayar kitabını çevirdim ve bir kadın sağlığı kitabının editörlüğünü yaptım. Söylediğim gibi içimde hep kelimelere âşık bir adam vardı ama çok teknik dallarda okuduğum ve çalıştığım için hep hobi olarak kaldı. İlaç sektöründe çalıştığım yıllarda da kendi kendime kitap eleştirileri yazıyordum. Bir gün cesaretimi toplayıp o yıllarda büyük bir beğeniyle takip ettiğim edebiyat dergisi PICUS’a gönderdim ve beğenilince PICUS’ta düzenli yazmaya başladım.  İlaç sektörünün yazmama olan büyük bir katkısı da sürekli akademik makaleler yazıp yayınlatmam elbette. Yüzlerce kaynak tarama, onları özetleme, yeni bir içerik yaratma pratiğimde çok faydasını gördüm.  2010’lu yıllarda da bir blog fırtınası vardı hatırlarsanız. O dönemde her gün yazacağım bir sitem olsun diye açtığım burkayadalig .com ve meleklerinpayi. com gerçek anlamda yazarlığımın da başlangıcı oldu diyebilirim. Binlerce makale yazdım ve sonra bu yazılar ilk kitabım Meleklerin Payı’nın da nüvesi oldu.  Her ne kadar okuma ve yazma deneyimleri, işçilik ve gözlem gücü önemli olsa da “Kadehte Rakı Beyazı” kitabınız için taslaklarınızı nasıl oluşturdunuz, çalışmaya başlarken ilham kaynaklarınız neler oldu, çalışırken ritüelleriniz var mı? Sosyal medyada oldukça aktifim ve on yıldan uzun süredir sürekli içki kültürü üstüne paylaşımlar yapıyorum ve binlerce kişiyle iletişim halindeyim. En büyük ilham kaynağım içkiseverler, onlardan gelen sorular ve yorumlar. Kadehte Rakı Beyazı kitabım İmbikten Kadehe kitabımın kısa rakı bölümünün oldukça genişletilmiş hali. İmbikten Kadehe’yi yazmaya başlamam da çok kısa bir tweet nedeniyle mesela. Pandemi sırasında rakı kültürüyle ilgili bir tweet attım ve altına gelen yanıtlardan biri “abi nasıl yani, rakı üzümden mi üretiliyor!?”  oldu. O gencin 600 yıllık içkimizin neyden ve nasıl üretildiğini bile bilmiyor olması bana çok koydu ve rakı nasıl üretilir bölümünü yazarak başladım. Sonra baktım tarihi hakkında da çok az şey biliniyor, araştırmaya başladım, ilk ne zaman üretildi, rakılar 1700’lerde de bugünkü gibi bir içki miydi derken ortaya oldukça kapsamlı bir rakı tarihi bölümü çıktı.  Kitaplarım araştırma inceleme türünde olduğu için kaynak taramak çok önemli. En önemli çalışma pratiğim kaynak olarak kullandığım kitapları ve tezleri okurken konusuna ve temasına göre farklı renklerde post it lere ufak notlar almak. Sürekli aynı tempoyu yakalayamıyorum ama genellikle bir gün okuma, ertesi gün o aldığım notları yazma, bir gün okuma, bir gün yazma şeklinde ilerliyor. Editörümle kitabın çatısını, iskeletini kararlaştırdıktan sonra bize bu yazılarımı belli bir çerçeve içinde bir puzzle gibi birleştirmek kalıyor.  Burkay Bey, milli içkimiz rakı hakkında her anlamda özel bir kitap üretmişsiniz. Kronolojik bir mantıkla, dengeli biçimde düzenlenen bölüm başlıklarını nasıl belirlediniz? Nasıl bir çalışma yöntemi uyguladınız? Kitabınızın baştan sona tasarım, görsel ve editöryal destekle ortaya çıkış süreci nasıl gelişti? Çok teşekkürler güzel sözleriniz için. Bütün distile içkileri tek tek anlattığım İmbikten Kadehe kitabımı hazırlarken editörüm Yasemin Özek’le her içki için benzer bir sıra belirlemiştik. Tarih, nasıl üretilir, nasıl içilir, kokteyller vs. O kitabımda rakı bölümüne sınırlı yer ayırabildiğim için elimde kalan bütün notlarla sadece rakıya özel bir kitap hazırlama fikri o zaman doğdu zaten. Kadehte Rakı Beyazı’nı yayına hazırlarken de editörüm Nur Can Kara ile önce çatıyı kararlaştırdık, İmbikten Kadehe’de yazdıklarımın ve elimde kalan sayısız notun üstünden geçtik, çıkarılması veya daha ayrıntılı yazılması gereken bölümleri belirledik ve sonunda kitabın ilk taslağı ortaya çıktı. Can’ın en büyük desteği kitabın belli bir sıra izleyerek ve rakıya yakışır bir keyifle ilerlemesini sağlamak oldu. Ben uzun yıllar her cümlesini numaralandırarak referans verdiğimiz akademik makaleler yazmanın da etkisiyle çok didaktik yazma eğilimi olan bir yazarım. Kitabımın ders kitabı gibi olmaması, başlıkların anlattığım konuyu özetlemesinin yanı sıra okuyucuda bir merak uyandırması editörüm Can’ın sayesinde. Kitabın sadece İçindekiler kısmındaki başlıkları okusanız bile bir rakı cep kitabı okumuş gibi oluyorsunuz. Tasarım aşamasında da oldukça içim rahattı zira üçüncü kitabım Maltın Peşinde’yi birlikte hazırladığımız tasarımcı arkadaşımız Çağla Yön’le çalıştık. Benim ne kadar obsesif olduğumu, tasarım yapılırken bilgisayarın başında oturup bizzat her sayfayla her satırla ilgilendiğimi bilen, kaprislerimi çekebilen çok deneyimli bir tasarımcı olduğu için büyük ölçüde sorunsuz ilerledik. Tabii burada anlatınca çok hızlı ve kolay bir süreçmiş gibi geliyor kulağa ama binlerce fotoğrafın arasından kitaba girecek yüzlerce fotoğrafı seçmek, uygun konulara yerleştirmek, çözünürlükleriyle ilgilenmek oldukça emek yoğun bir iş elbette. Kadim içki rakının adı, tadı ve ruhu değişerek yüzyıllar boyunca sürdürdüğü yolculuğunu yalın, akıcı, samimi ve yeni okumalar için heves uyandırıcı biçimde anlatarak Türkiye rakı yazınına nitelikli ve çok özel bir katkı yapmayı başarıyorsunuz. Rakının kökeni, tarihi, etimolojisi, kimyası, gastronomideki yeri; üzümün anasonla olan birlikteliği, üretim aşamaları, markalar, tadım notlarına uzanan çeşitlilik; klasik içim formatları, kokteyller ve mezeler aracılığıyla rakı kültürünün zengin dünyasını keşfediyoruz. Bütün bunlara ek olarak doğru bildiğimiz yanlışlar, rakıdaki trendler, rakıyla ilgili özgün ayrıntılar hakkında da bilgileniyoruz. Kitabınızın içeriği ve ele aldığı temel meseleler üzerine siz neler söylemek istersiniz? Rakı kültürü üstüne yazılmış epey bir kitap var biliyorsunuz ancak en büyük eksiklik olarak bu kitapların sadece belli yönleriyle konuları ele aldığını gözlemliyordum. Örnek vermek gerekirse rakı adabı üstüne pek çok kitap var, rakı tarihi üstüne bir ya da iki kaynak var, üretim yöntemleri üç ya da beş kitapta kısaca anlatılıyor, meze tarifleri içeren onlarca kitap var ama bütün bu başlıkları inceleyen, rakı kültürüne bu kadar bütüncül bir yaklaşımla ve bağımsız bir gözle bakan bir kitap bulunmuyordu. Kadehte Rakı Beyazı’nda bunu hedefledim ve gelen yorumlardan başardığımı anlıyorum.  Burkay Bey, artık elimizde kadim içki rakı hakkında her anlamda nitelikli bir giriş kitabı, bir tür kılavuz kitap var. Yalın ve akıcı bir dille yazılmış, hem öğretici hem de yarattığı merak duygusuyla yeni okumalar için heveslendiriyor. Kitabınızın bir taraftan da gelişmeye açık bir yapısı var, yeni basımlarda yapmayı planladığınız ekler ya da değişiklikler olacak mı? Kitabın daha önce hiçbir kitapta yer almayan önemli bölümlerinden biri piyasadaki bütün markaları tüm teknik özellikleriyle ve tadım notlarıyla incelediğim bölüm. Son yıllarda rakı çeşitliliği o kadar arttı ki neredeyse her ay yeni bir rakı markası çıkıyor. Nitekim kitabı Temmuz’da baskıya gönderdikten sonraki iki ay içinde iki rakı markası çıktı ve kitapta yoklar. Önümüzdeki baskılarda bu bölümü genişletmek ve çıkan yeni şişeleri ekleyerek değerlendirmek söz konusu olabilir.  “Yarattığı merak duygusu”  gözleminiz de çok değerli, zira bu yalnızca okuyucu değil benim için de geçerli. Osmanlı’da rakı kültürünü anlamak için sayısız Osmanlı tarihi tezi ve kitabı okudum. Bu sırada şaraptan roma, pançtan viskiye, kahvehanelerden bozahanelere çok ilginç ayrıntılarla karşılaştım. Aynı şeyi İmbikten Kadehe araştırmalarım sırasında da yaşamıştım. Zaten her kitap bir sonraki kitaba ilham kaynağı oluyor benim için, elimde bu kadar içki tarihi notu birikmişken bunları da toparlayıp yayınlamak istiyorum.   Kitabınızın önceki kitaplarınız Meleklerin Payı, İmbikten Kadehe ve Maltın Peşinde’den  farkı nedir, bu alanla ilgilenen okurların kütüphanelerinde kitabınız neden bulunmalı? Meleklerin Payı, İmbikten Kadehe ve Kadehte Rakı Beyazı içki kültürü ve tadımı üstüne benzer çatıya sahip kitaplar; zaten bu yüzden fiziksel format olarak da benzer şekilde hazırladık. Meleklerin Payı ve Kadehte Rakı Beyazı yapı olarak birbirine çok benziyor, biri viski biri de rakı üstüne her bilgiyi bulabileceğiniz kitaplar. Geçtiğimiz günlerde İstanbul Kitap Fuarı’ndaki imza günümde beni hiç tanımayan, kitaplarımı hiç duymamış biriyle tanıştım; dört kitabımı da merakla inceledi ama nereden başlayacağını bilemedi. “Eğer içki kültürü ilginizi çekiyorsa ve her içkiyle ilgili bilgi almak istiyorsanız ilk olarak İmbikten Kadehe ile başlayın,” dedim. İlk kitabım Meleklerin Payı ama ilk okuma olarak İmbikten Kadehe’yi öneriyorum. Maltın Peşinde kitaplarım arasında en farklı olanı; çok kişisel bir proje zira bir seyahatname ve ülke rehberi. Defalarca gittiğim ve âşık olduğum ülke İskoçya’yı tarihinden mutfağına, şatolarından göllerine bütün ayrıntılarıyla ve birinci tekil şahıs diliyle anlatıyorum. Tam 136 viski damıtımevini tek tek bütün teknik özellikleriyle de ele aldığım için daha ileri düzey viskiseverlere ve İskoçya seyahati planlayanlara hitap eden bir kitap. Çok ciddi bir birikim olmasına karşılık Türkiye’de yeme-içme kültürü kitapları neden bu kadar az yazılıyor sizce?  Kitap yazmak, hele de yüzlerce referans okuyup bunları damıtarak akademik olmayan, her okura hitap eden bir inceleme kitabı yazmak kolay bir iş değil ve müthiş zaman alıcı bir süreç. Ünvanı yeme içme uzmanı olan dostlarımız maalesef böyle bir zaman ayırmak yerine internet sitelerindeki köşe yazılarıyla veya kısa Instagram video ve paylaşımlarıyla bunu sürdürmeyi daha kolay buluyor. Bu da bir seçim ve saygı duyuyorum elbette ama müthiş bilgi birikimleri internetin kara dehlizlerinde kaybolup gidiyor. Ben geriye yazılı-basılı bir kaynak bırakmayı daha çok önemsiyorum. Vefa Zat o güzelim kitaplarını yazmasa, o bilgiler sadece sohbetlerinde söyleşilerinde kalsa bugün hiçbirini okuyamazdık, o yılların içki kültürünü anlayamazdık.  Tabii önemli bir faktör de yazarlığın zaman ve zihin açısından götürüsü çok, maddi getirisi düşük bir iş olması. Ne yeme içme yazarları ne de yayınevleri o yüzden de pek yanaşmıyor bu işe.     Burkay Bey, yeme-içme kültürü alanında başucu yazarlarınız kimler, kitaplarınız hangileri?  Sekiz, dokuz yıl önce bir viski fuarında bütün viski kitaplarını okuduğum ve büyük hayranlıkla takip ettiğim duayen viski yazarı Charles MacLean’le tanışmış, blogumdan bahsetmiş ve “Bir gün ben de Türkçe en geniş kapsamlı viski kültürü kitabını yazmak istiyorum,”  demiştim. Benimle çok ilgilenmiş ve yüreklendirmişti. Yıllar içinde ilişkimiz devam etti, Meleklerin Payı’nı yayına hazırlarken Charlie’nin kitabıma Önsöz yazması en büyük gurur kaynaklarımdan biridir. Viski ve distile içkiler alanında Charlie’nin yanısıra Dave Broom’un kitapları çok ilgimi çekiyor. Rakı üstüne yazılmış en ayrıntılı kitaplardan biri Fransız tarihçi François Georgeon’a ait. Türkçe içki yazını deyince aklıma gelen ilk isimler Ahmet Rasim, Reşad Ekrem Koçu, Vefa Zat, Marianna Yerasimos, Aylin Öney Tan, Burak Onaran, Artun Ünsal ve elbette Türkiye’de viski kültürünü başlatan isim Teoman Hünal. Aydın Boysan’ın da çok keyifli bir anlatımı var elbette. Overteam yayınlarının da (Anason İşleri) Erdir Zat ve öteki yazarlarla hazırladığı çok keyifli rakı kitapları bulunuyor.  Bir yanda robotlar, yüksek hızlı trenler, drone otomobiller, sürücüsüz araçlar, kuantum bilgisayarlar, gen editörleri, yapay organ üreticileri, veri dedektifleri gibi yeni meslekler… Öbür taraftan iklim krizi, salgınlar, savaşlar, göçler, ırkçılık, her geçen gün daha da artan temel eşitsizlikler… Kitaplar, dergiler, dijital mecralar, sosyal medya, filmler… Burkay Bey yazarların, yayıncılığın ve okur kitlesinin geldiği son noktayı da göz önünde bulundurarak hem dünya genelinde hem de Türkiye özelinde yeme-içme kültürü kitaplarının bugününü ve gelecekte neler olabileceğini değerlendirebilir misiniz? Önceki yanıtlarımda da bahsettiğim gibi iş büyük ölçüde dijitale ve hızlı içerik tüketimine doğru kayıyor. On, on beş yıl önce bloglarımızda uzun uzun makaleler yazardık, ilgiyle okunurdu. Bugün Instagram’daki beş satır bilgiyi bile okumayan sadece fotoğraflara bakan, kısa videolar izleyen bir jenerasyon var. Bu elbette bir bilgi kirliliği de yaratıyor. Doğru bilgi paylaşayım insanlar öğrensin yerine hangi içerik daha çok tıklanır mantığıyla ilerleyince bir özensizlik de oluşuyor. Basılı bir kitap öyle değil, belki yüz yıl sonra bile okunacak bir şey yarattığınız için noktası virgülüne kadar doğru bilgiler sunmak için büyük bir disiplinle çalışıyorsunuz.  Bu arada bir gözlemim teknolojinin müthiş bir hızla gelişmesi, bilginin katlanarak artmasına rağmen insanoğlunun bu hıza yetişmekte zorlanıyor olması. Alışkanlıklar teknoloji kadar hızlı değişmiyor. On, on beş yıl önce “gelecek dijital kitaplarda” diyorduk, hala dijital okuma oranları müthiş düşük ve günün üç saatini elinde telefon ve tabletle geçiren biri bile eline basılı kitap alıp okumayı tercih ediyor. Basılı kitaplar daha uzun yüzyıllar hayatımızda olacak bence.  Önemli bir trend insanların yediği içtiğiyle ilgili bilgi alma isteğindeki büyük artış. “Güzel kokteylmiş,” deyip geçmiyor, içinde kaç ölçü hangi içki var bilmek istiyor. “Güzel rakıymış,” demekle yetinmiyor kaç kere distile edildiğini,  hangi üzümün kullanıldığını öğrenmek istiyor.  Burkay Bey, son günlerde masanızda neler var, yeme-içme kültürü alanında yazmaya devam edecek misiniz? Elbette! Yazmak bir tutku haline geldi bende, hatta geçenlerde sosyal medyada “benim sadık yarim Word”  diye esprili bir paylaşım da yaptım. Kitaplarım basıldıkça, ilgi görüp yeni yeni baskılar yaptıkça, binlerce kişiden övgü dolu mesajlar alınca bana da devam etmek ve araştırma yapmak için büyük bir enerji veriyor. Masam her zaman kitaplarla dolu, dağ taş notlar aldığım post itlerle kaplı. Kitap yazmak “başladım bitirdim yayınladım, bir sonrakine başlayayım”  bir süreç değil benim için; şu anda üç-dört farklı kitap için araştırma yapıyorum ve notlar alıyorum. İçki tarihi, puro kültürü, çay kültürü ve tadımı Türkçe kaynak açısından çok eksik gördüğüm alanlar; bu konularda araştırmalarım sürüyor.  Hep içimde ukte olan bir alan da hikaye, roman ve şiir gibi türler. Şiirlerimi yayınlayacak cesareti bulur muyum bilmiyorum ama şu anda bir roman üstünde de çalışıyorum. Güçlü bir kadın karakter yazmak istiyordum. Anneannemin çok ilginç ayrıntılarla dolu hayat hikayesinden yola çıkarak çalışmaya başladım; umarım bu alanda da başarılı olabilirim.

  • Bir ilişki sonu kalp kırıklığı ile bitse de yine de bir aşk hikayesi midir?

    Romanları tüm dünyada yirmi milyondan fazla satan Colleen Hoover'ın 9 Kasım aslı romanı, Türkçede. Korkunç bir yangından ağır yanıklarla kurtulan Fallon, Los Angeles’tan taşınacağı gün, yazar olma yolunda emin adımlarla ilerleyen Ben ile tanışır. Aralarındaki zamansız çekim nedeniyle Fallon’ın şehirdeki son gününü birlikte geçirirler. Bu beklenmedik karşılaşma, Ben’e yazmak istediği roman için aradığı ilhamı verir. Bir aradayken yaşadıkları yoğun duyguların etkisiyle ayrılmakta zorlanan ikili, her yıl aynı tarihte buluşmaya ve yıl boyunca hiç haberleşmemeye karar verir. Ancak bir gün Fallon, Ben’in hiç anlatmadığı bambaşka bir hikâyesi olup olmadığını sorgulamaya başlar. Âşık olmaya başladığı adamın bütün hayatını bir romanı kurgular gibi yaşayıp yaşamadığını öğrenmesi gerekecektir.   Bir ilişkinin sonu kalp kırıklığıyla bitse bile yine de bir aşk hikâyesi olarak sayılır mı? Colleen Hoover (doğum adı Margaret Colleen Fennell; 11 Aralık 1979), ağırlıklı olarak romantizm ve genç yetişkin kurgu türlerinde romanlar yazan Amerikalı bir yazardır. En çok 2016 tarihli romantik romanı It Ends with Us ile tanınmaktadır. Eserlerinin çoğu, bir yayınevi tarafından alınmadan önce kendi kendine yayınlandı. Hoover, Ekim 2022 itibarıyla yaklaşık 20 milyon kitap satmıştır. 2023 yılında Time dergisi tarafından dünyanın en etkili 100 kişisinden biri seçilmiştir. 9 KASIM Colleen Hoover Epsilon Yayınları, 2024 Çeviri: Şebnem Tansu 324 s.

  • MONOKL Yayınları artık SİA Kitap çatısı altında

    13 yıldır yayıncılık hayatını sürdüren, 200’e yakın kitap yayımlayan MONOKL Yayınları, SİA KİTAP çatısı altında çalışmalarına devam edecek. Sia Kitap ve Monokl Yayınları adına Genel Yayın Yönetmeni İlknur Özdemir: "13 yıldır yayıncılık hayatını sürdüren, 200’e yakın kitap yayımlayan MONOKL Yayınları’nın bundan böyle SİA KİTAP çatısı altında ve SİA KİTAP yönetiminde çalışmalarına devam edeceğini duyurmak isteriz," ifadeleriyle basın duyurusu düzenledi. Başarılı bir yayın hayatı olan MONOKL, kataloğunda pek çok önemli yazara yer vermiş, hem Türkiye’den yeni seslerin hem dünyanın seçkin yazarlarının yapıtlarını okurlara sunmuştur. Hem felsefe dizisinde hem edebiyat kitaplarında kendine sağlam bir yer edinmiştir. 2023 yılı Nobel Edebiyat Ödülü’nü kazanan Jon Fosse’nin de yıllardır yayıncısıdır. SİA KİTAP, Monokl’un mevcut kataloğuna devam edeceği gibi yeni yazarlarla, yeni kitaplarla bu kataloğu daha da zenginleştirecektir.

bottom of page