top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Her Şeyin Hikâyesi: Gizli bir umut

    S. Serdar Yegül yazdı: "Çevre ile ilgili konularda okumayı seviyorsanız, Richard Powers’in doğa, insan ve kültür ilişkilerini anlatan, 2019 Pulitzer ödüllü romanı, Her Şeyin Hikâyesi tam da size göre olabilir." Öncelikle romanın bölümlerinden bahsetmek isterim. Roman;  Kökler, Gövde, Dallar  ve Tohumlar  başlıklı dört bölümden oluşuyor. Ağaçların ve ormanların asıl kahraman olduğu romanda, ağaçların öyküleri insanların hikâyeleriyle harmanlanıyor.  Kökler bölümünde , on karakter ayrı ayrı alt başlıklarda tanıtılıyor. Bazılarını kısa kısa tanıtmak isterim. Çiftçi bir ailenin sanatçı olmak isteyen oğlu Nickolas Hoel (Nick) ile Olivia’nın yolları kesişiyor. Nick ve Olivia, “Hıristiyanlığın yarı yaşındaki”  dev  Sekoya ağaçlarının kesilmesini önlemek için, birlikte bu ağaçlardan birinin altmış metre yüksekliğine çıkarak günlerce orada yaşıyorlar. Çin’den göç etmek zorunda kalan bir ailenin Amerika’da yetişen mühendis kızı Mimi Ma, okulunu bitirmeye yakın okulunu bırakıyor ve mistik bir yolculuğa çıkıyor. Yolculuğu esnasında Douglas (Doug) Pavlicek ile tanışıyor. Orta öğrenim yıllarında bir ağaçtan düşerek tekerlekli sandalyede yaşamını sürdüren bilgisayar yazılım dâhisi Neelay Mehta, Sempervirens isimli bir şirketi kuruyor. Doğadan ilham alarak muhteşem bilgisayar oyunları tasarlıyor. Amerika'nın sayılı zenginlerinden biri oluyor. ABD’de yazdığı bir bilimsel makale yüzünden üniversite camiası tarafından bilimsel hevesi kırılan, bu yüzden zehirli mantarlar yiyerek intiharın eşiğine gelen ve kendini ağaçların neler söylediğini insanlara anlatmaya adayan Patricia (Patty) Westerford. Ağaçların da en az insanlar kadar hak sahibi olabileceğini hukuken ispatlamaya çalışan avukat Ray ve onun eşi Dorothy. Şimdi gelin, birlikte bu roman kişilerinin izlerini sürelim. Kökler bölümünden itibaren yazar, insan hikâyeleriyle birlikte pek çok çevresel konuya da değiniyor. En beğendiğim bölüm olan   Patricia’nın (Patty) hikâyesinin anlatıldığı bölümde Patty; “Yeraltındaki sayısız, binlerce kilometrelik canlı mantar iplikçiklerinden oluşan bir ağ sayesinde bağlantıda olan ağaçlar birbirlerini besleyip şifalandırıyor, bebekleri ve hastaları hayatta tutuyor,” diyor (s. 171). Dahası romanda, çevresel yazının duayenlerinden; Aldo Leopold, John Muir ve Henry David Thoreau’nun düşüncelerine ve Ovidius’un Dönüşümler eserine de yer veriliyor.      Gövde   bölümünde yazar, roman kişilerinin yıllar içindeki gelişimini başarıyla veriyor. Tıpkı bir ağacın köklerinin birleşerek gövdesini oluşturması gibi, on kişinin öyküsü   birleştirilerek birbiri peşi sıra anlatılıyor. Bu bölümde kişilerin ağaçlarla olan ilişkilerinin derinleştiğine ve ağaçların romanın merkezine doğru geldiğine şahit oluyoruz.   Örneğin Patty ağaçlardan söz ederken; “her biri kendine özgü, birbirini şekillendiren, kuşları besleyen, karbonu azaltan, suyu arıtan, topraktaki zehirleri filtreleyen, mikroklimayı dengeleyen, gelişmiş söz dağarcıklarına sahip o telaşsız, temkinli yaratıklar” (s. 330) diyerek bizi bilgi bombardımanına tutuyor. İnsanın dünyanın efendisi olmadığını gösteren şu sözleri ise oldukça ilginç; “İnsanlar zannettikleri gibi en üstün tür değiller. İklimi, bizzat havayı oluşturan, güneş ışığını yiyen, esas borusu öten – onlardan daha büyük, daha küçük, yavaş, hızlı, yaşlı, genç, daha güçlü – başka yaratıklar. Onlar olmazsa hiçbir şey olmaz,” (s. 332).   Gövde bölümünün sonunda, ağaçlar için ölümü göze alan çevre aktivistlerine dönüşen Nick, Doug, Mimi, Adam ve Olivia’dan oluşan beşli, Sekoya ağaçlarının tepelerine çıkarak o ağaçların kesilmesine engel olmaya çalışıyorlar. Beşlinin mücadelelerini okurken ister istemez aklıma Edward Abbey’in Sabotaj Çetesi  isimli romanının geldiğini belirtmeliyim. Dallar   bölümüne geldiğimizde, dallar gövdeden nasıl farklı farklı yönlere doğru uzuyorlarsa, Nick, Doug, Mimi, Adam ve Olivia’nın da yolları da benzer şekilde ayrılıyor. Bu bölümde Nick; “(..) beğenmek ve beğenmemek tüketim kültürünün çomağı ve değneği (..)” diyor (s. 439). Ray ve Dorothy; “dünyanın kötüye gitmesinin nedeni tam da dünyadaki üstünlük  savaşını, hiçbir romanın birkaç sorunlu insanın mücadelesi kadar ilginç ve inandırıcı gösteremediğine” dikkat çekiyor (s. 441). Doug; “Gezegenin milyarlarca yıllık tasarruf bonolarının bozdurulup şatafata, lükse harcandığını” dile getiriyor (s. 445). Yazılım dâhisi Neelay, ekibiyle birlikte geliştirdiği bilgisayar oyununun içeriğini sorguluyor. Elbette biz de romanın okurları olarak, dünyanın doğal kaynaklarını düşünerek bu sorgulamaya dâhil oluyoruz. Patty'nin kitabını okuyan Neelay, geliştirdikleri ve milyonlarca dolar kazandıkları oyunun aslında baştan sona yanlış bir düşünceyi temsil ettiğinin farkına varıyor: kaybetmenin olmadığı, sürekli biraz daha bir şeyler istiflemeyi, sürekli yükselmeyi, sınırsız ve amaçsız bir refahı hedefleyen, bir seviyeye geldikten sonra oyuna devam etmenin anlamsızlaştığı, bir finali olmayan bir oyun. Milyonlarca insanı kendine bağlayan saçma sapan bir oyun. Romanın bu bölümünde, hak, tüketim, talep, ihtiyaç ve üstünlük gibi pek çok kavramın tartışıldığını görüyoruz.  Romanda bir ironi: Humboldt Kerestecilik Şirketi Romanda hemen dikkatimi çeken bir ironi var. Modern bilimlerin, özellikle doğa bilimlerinin başlangıcı olarak kabul edilen Aleksander von Humboldt’un (1769 – 1859) soyadının, yazar tarafından yaklaşık bin yıllık Sekoya ağaçlarının kesiminden sorumlu şirkete verilmesi oldu; “Humboldt Kerestecilik”. Romanda ağaçların kökleri mantar iplikçikleri yoluyla birbirleriyle bağlantı kuruyorlarsa ve “Ormandaki bütün ağaçlar bir” (s. 554) deniyorsa, benzer şekilde, A. von Humboldt da şunları söylüyordu; “Doğa, fenomenlerin bütüncül etkileşim ve bağlantılardan ibaret bir birliktir. Sadece çevremizdeki en yakın tepenin şekline bakarak değerlendirme yapmayınız. Afrika Çölleri, Venezüella Çayırları ve Kuzey Avrupa fundalıklarının «tek bir doğa» resmini oluşturduğunu hatırlayınız”. Yazar şirkete; “Humboldt Kerestecilik” ismini vererek; bizim kendimize “biz hangi anlayıştan hangi anlayışa geldik?” sorusunu somamızı istiyor diye düşündüm.   Yazıyı, Richard Powers’ın “son söz”leriyle bitirmek isterim: “Dört milyar yıllık evrim sonucunda, konu burada kapanacak. Siyasi, duygusal, entelektüel açılardan, uygulamada: İnsanlardan önemli hiçbir şey yok, son söz bu. İnsanın açgözlülüğünü dindirmek mümkün değil. Yavaşlatmak bile mümkün değil. Birazcık durmak bile bu türün yapabileceği bir şey değil.” (s. 554). Bu cümleleri okuduktan sonra, ister istemez derin bir umutsuzluğa kapılıyor insan. Ancak bu umutsuzluğa hemen bir umut ışığı da yakıyor yazar: “En sağlam argümanlar bile insanın fikrini değiştiremez. Bunu ancak iyi bir hikâye başarabilir” (s. 563). Tıpkı romanda Adam Appich’in “yetmiş artı yetmiş” hikâyesi gibi. Yazarın hepimizi, duruşumuzla bir hikâye oluşturmaya davet ettiği söylenebilir.  Ağaçlar, insanlar ve kültür arasındaki bağları böylesine güzel bir şekilde veren, güzel ve akıcı dili ve çevirisiyle bir çırpıda okunabilen Her Şeyin Hikâyesi  romanını okumanızı öneriyorum. HER ŞEYİN HİKÂYESİ Richard Powers İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Kıvanç Güney 584 s.

  • Tadeusz Borowski'den Toplu Öyküler

    Tadeusz Borowski’nin Toplu Öyküler ’i, savaş sonrası Polonya edebiyatının bu aykırı yazarının Auschwitz ve Dachau toplama kamplarındaki mahkûmiyeti sırasında yaşadıklarından yola çıkarak kaleme aldığı ve bugün Holokost edebiyatının önde gelen metinleri arasında kabul gören “Bizim Burada, Auschwitz’te”, “Maria’ya Veda” ve “Gaza Buyrunuz Hanımlar Beyler” gibi öykülerini bir araya getiriyor. 1945’te serbest kalan Borowski, birçok Holokost anlatısından farklı olarak, öykülerini kampa getirilen Yahudi mahkûmların bakış açısından değil, onlara kıyasla çok daha ayrıcalıklı sayılabilecek –ve kendisiyle aynı ismi taşıyan– Polonyalı bir siyasi mahkûmun gözünden kaleme alır. Borowski’nin, dünya edebiyatının başyapıtları arasında yer alan öyküleri yalnız zalimlerin değil, kurbanların da kötülüğe âlet oldukları, hayatta kalma arzusunun merhametin önüne geçtiği, sapkınlığın normalleştiği bir dünyayı tüm çıplaklığıyla resmeder. “ O başka dünyanın bir gün geleceğine, insan haklarının yeniden kazanılacağına dair umut olmasaydı kampta bir gün bile yaşayabilir miydik sanıyorsun? İnsanlara her gün yaşam savaşı vermelerini buyuran bu umuttur, çünkü belki de o gün kurtuluş günü olacak. İnsanlık tarihinde umut insanda hiçbir zaman bundan daha güçlü olmamıştı ama hiçbir zaman da bu savaşta, bu kampta olduğu kadar kötülüğe yol açmamıştı. ” TOPLU ÖYKÜLER Tadeusz Borowski Everest Yayınları, 2024 Çeviri: Seda Köycü Tür: Öykü 384 s.

  • M.K. Perker’in gün yüzüne çıkmamış çizimleri

    M.K. Perker’in çizgi roman, karikatür ve periyodik yayınların hiçbirinde bulunmayan çizimlerden oluşan kitabı Nightshift , ilk kez 28 Eylül Kadıköy Çizgi Roman Festivalinde okuruyla buluştu. Her bir detayında kaybolacağınız, baktıkça hikayesi derinleşen eserler Nightshift  adı altında derlendi ve sanatseverlerin huzuruna çıkmaya hazır. Arka Kapak Yazısı: “M.K. Perker’in sanatsal sunumlarından oluşan bu zengin derleme, derinlikli ve esprili kavramsal illüstrasyonlardan titizlikle işlenmiş ve zaman zaman yıkıcı Victoria tarzı çizgi çalışmalarına kadar, onun bu sanat dalındaki eşsiz ustalığını sergiliyor. İster karanlık tuhaf bir ruhu ister düşünceli bir tonu çağrıştırsın, bu çizimlerin, Perker’in tüm eserlerinde bulunan ve sizi sadece ona bakmakla bile daha zengin kılan bir insani tarafı var. Gerçekten müthiş!” -Karen Berger   NIGHTSHIFT M.K. Perker Kara Karga Yayınları, 2024 Tür: Sanat - Art Book 80 s.

  • Buket Uzuner’in Tabiat Dörtlemesi ve doğanın içinden doğayı yazmak

    Hatice Bakanlar yazdı: "Buket Uzuner’in 2012-2023 yılları arasında Everest yayınları aracılığıyla okuyucuyla buluşan Tabiat Dörtlemesi Su, Toprak, Hava, Ateş kitapları için sahada ve masa başında ne kadar çok araştırma yapmış olabileceği düşünülürse, bu dörtleme daha da kıymetli hale geliyor (Türk mitoloji dersleri alması, kitapların geçtiği şehirleri bizzat ziyaret etmesi, konularıyla ilgili kamu görevlileriyle görüşmeler yapması atlanmamalı)" Buket Uzuner’in 2012-2023 yılları arasında Everest yayınları aracılığıyla okuyucuyla buluşan Tabiat Dörtlemesi Su, Toprak, Hava, Ateş  birçok bakımdan üzerinde durulması gereken bir eser. Öncelikle yazarın Türk edebiyatına ekoloji ve ekofeminizm penceresinden bir katkı sağlama çabası takdire şayan. Ayrıca, dört eserinde Türk mitolojisine bilmediğimiz yönleriyle yer verilmesi değerli. Birinci kitaptan dördüncü kitaba uzanan polisiye bir hikâye kurgulayarak olay örgüsünü ilgi çekici hale getirmesi ve bu sayede genel okur kitlesine hitap etmesi akıllıca. Dil kullanımındaki çeşitlilik ve dijital dünyaya yakınlığı açısından Z kuşağını yakalayacak dokunuşları da dikkate değer. Yazarın tüm bunları yapabilmek için sahada ve masa başında ne kadar çok araştırma yapmış olabileceği düşünülürse, bu dörtleme daha da kıymetli hale geliyor (Türk mitoloji dersleri alması, kitapların geçtiği şehirleri bizzat ziyaret etmesi, konularıyla ilgili kamu görevlileriyle görüşmeler yapması atlanmamalı). Yazarın bu dörtlemeyle hem genel olarak bakıldığında hem de her bir kitap özelinde son dönem Türk edebiyatına iz bırakacağı şüphe götürmez. Öte yandan, bu dörtlemeyi edebi açıdan ve ekoeleştiri açısından ideal derinliğe yerleştirmekte biraz zorlandığımı itiraf etmeliyim.  Her bir kitap belli bir kaygının sonucunda ortaya çıkmış. İstanbul’da geçen Su ’da kadın cinayetlerine, Çorum’da geçen Toprak ’ta tarihi eser kaçakçılığına, Kayseri’de geçen Hava ’da nükleer santrallere ve Mardin’de geçen Ateş ’te sığınmacılara odaklanılıyor. Kitapların tamamında küresel ısınma ortak sorun ve yazarın bakış açısından ekofeminizme ve ekolojik değerlere yakın olan Türk mitolojisi de ortak referans. Bununla birlikte kitaplarda bahsedilen bu noktaların ön plana çıkması, yazarın radarına başka konuların girmediğini düşündürtmesin. Mezhep ayrılıkları, aile içi istismar ve baba-oğul / anne-kız ilişkileri de dörtlemede değinilen konular arasında. İleride 21. yüzyıl Türkiye’sinde ne gibi sorunlarla boğuşulduğunu araştırmak isteyen araştırmacılar için bu kitaplar çok güzel bir çerçeve sunuyor. Bu bakımdan kitaplar günceli yakalamış; fakat bir okur olarak beni genel olarak zorlayan sorun -çok önemli birçok meselenin bir esere sığdırılması çabası- beni bu seride de zorladı. Ana karakterimiz araştırmacı-gazeteci Defne Kaman gençler arasında çok sevilen ve ilgiyle takip edilen, ekolojik ve toplumsal duyarlılığı yüksek bir kadın. Defne Kaman’ın bu hassasiyetlerle yetişmesinde en önemli faktör, eczacı ve şifacı olarak tanıtılan Umay Nine isimli ananesi. Defne Kaman bir gazeteci olarak peşine düştüğü sorunlu haber dosyalarıyla uğraşırken ilk başta rasyonel açıklaması olmayan bir şekilde ortadan kayboluyor. Umay Nine dahil tüm sevdikleri ve aralarında Alevi olduğu için sevdiği kızla evlenmesine yıllarca engel olunan polis memuru Ümit Kaman’ın da yer aldığı polis ekipleri Defne Kaman’ı aramaya koyulur. Bütün kitaplarda hikâye, kayıp Defne Kaman’ın aranması üzerine kurulu. Dörtleme, işte bu olay örgüsü nedeniyle polisiye türüne yaklaşıyor. Bu arayış esnasında biz karakterlerin ağzından çevre sorunlarına ve toplumsal sorunlara ilişkin birçok yorum okurken Türk mitolojisinden Anadolu tarihine, biyolojiden eczacılığa pek çok alanda bilgiler ediniyoruz. Bu noktada eser kurgusallığın dışına çıkarak okur için zengin bir ansiklopedi haline geliyor.  Kurgusal eserler olan romanlarda kurgu dışı unsurlara yer verilmesinde sorun yok. Son yıllarda edebiyatın felsefe, psikoloji ve sosyoloji gibi iç içe olduğu disiplinler dışında kalan disiplinlerle, özellikle fen bilimleriyle ortaklığa girmesi sık karşılaşılan ve bence edebiyata zenginlik katan bir durum. Sorun, bu ilişkinin didaktik bir şekilde kurulmasında. Dörtlemede Umay Nine, ekolojik değerlerin temsilcisi, yer yüzünde tüm canlılar için hayatın savunucusu. Durum ne olursa olsun Umay Nine’nin ağzından dökülen her kelime bu değerleri öğretmeye yönelik. Gündelik hayatın içinde yemek yerken, torunuyla muhabbet ederken, torunu kaybolduğunda üzüntü içindeyken, hemen her anında Türk mitolojisine referansla ekolojik değerlerden bahseden yaşlı bir kadın Umay Nine. İnsan dışı doğaya da sevgisi olan bilge yaşlı kadın karakterinin ön planda tutulması ekofeminist açıdan çok güzel bir hareket; ancak bu karakterin acıları, sevinçleri, hataları, pişmanlıkları olan bir karakter olarak değil de bir değer savunucusu olarak kurgulanması yapay bir tat bırakıyor. Sanki yolculuğuna eşlik ettiğimiz kişi bir roman karakteri değil, okura Türk mitolojisini ve ekofeminizmi öğretmekle sorumlu bir ajan. Umay Nine ve Defne Kaman’ın savunduğu değerlerde ne kadar haklı olduklarını görmemiz için tam karşıt noktada, tüketim kültürü ve kapitalizm cephesinde Defne Kaman’ın annesi ve ablası var. Umay Nine ve Defne ne kadar iyi yürekli, düşünceli, ince karakterlerse anne ve abla da o kadar düşüncesiz, paldır küldür karakterler. Romanlar, Umay Nine gibi olanlar, olabilecekler ve diğerleri gibi bir kutuplaşmanın gölgesinde kalıyor. Dolayısıyla, her ne kadar karakterlerin yarım veya cevapsız kalan aşkları veya ailevi sorunları gibi sorunlarına değinilse de karakterler gözümüzde ete kemiğe bürünmüş insanlar olarak canlanmıyor; her biri bir değerin veya ideolojinin temsilcisi olan kâğıttan karakterler olarak beliriyor. Çok büyük bir emeğin ve çalışmanın ürünü olduğunu gördüğümüz bu dörtlemenin edebi derinliğe ulaşamadığını düşünmeme sebep olan en önemli etken bu: Karakterlerin Orta Çağ alegorilerinin karakterleri gibi kurgulanması. Bunun dışında, dörtlemenin genelinde karakterler hakkında bilgi tekrarına düşülmesi dikkatli okuru biraz yoruyor. Umay Nine’nin güneş şeklinde turuncu hasır çantası, iki yandan örülmüş uzun beyaz saçları, Semahat’ın kırmızı ayakkabıları, Defne’nin kızıl saçları… Bu betimlemeler fazlasıyla sık tekrarlanıyor. Yazarımız kitaplarının münferit de okunabileceğini düşünerek bu tercihte bulunmuş olabilir; ama edebi açıdan bu tekrarların aynı kitabın içinde yer alması biraz rahatsız edici. Ayrıca, hikâyenin polisiye olarak kurgulanması yazarın savunduğu ve aslında günümüz dünyasında her aklı selim insanın savunması gereken değerlerin daha geniş bir okur kitlesine ulaşmasını sağlasa da bizi edebi olarak kuru bir zemine çekiyor. Birinci kitap bittikten sonra ikinci kitapta da benzer bir olay örgüsüne çekileceğinizi hissettiğiniz an sonunu bildiğiniz bir hikâyeyi okuduğunuzu düşünmeye başlıyorsunuz. Bu, maalesef okuma zevkine ket vuruyor. Yazarımız, savunduğu çok önemli değerleri özellikle genç okura bir mesaj olarak iletmeye çalışırken eserlerinin bir edebiyat ürünü olarak estetik tarafından biraz fedakârlık etmiş gibi duruyor. Beni bu kitaplar konusunda ikilemde bırakan bir diğer nokta da adını doğanın dört elementinden alan bu eserlerin ekoeleştiri açısından konumu. Kitapların arka kısmında, Türkiye’de ekoeleştiri denince ilk akla gelen akademisyenlerden Serpil Oppermann ve Ufuk Özdağ gibi hocalarımızın övgü dolu yorumlarını okuyoruz. Hatta kitapların içinde yazarımızın bu isimlere kurgusal karakterler üzerinden de teşekkürlerini sunduğunu görüyoruz. Bu hocalarımızın yorumlarından sonra bu dörtlemenin ekoeleştirel açıdan değerini tartışmaya açmak bana düşmez; ancak gerçekten doğaya odaklı kurgusal bir eserde doğanın karakterlerin diyaloglarına konu olmanın ötesinde başlı başına bir karakter veya hikâyeye yön veren ana unsur olması gerektiğini düşünüyorum. İklim değişikliği, ilk kitaptan son kitaba herkesin havanın sıcaklığından şikayetçi olduğu konuşmaların konusu. İnsan dışı hayvanlar, evdeki kediler dışında Defne Kaman’ın kaybolduğu zamanlarda onu temsilen ortaya çıkıyor. Buket Uzuner’in kesinlikle antroposentrik bir tutumu yok; kendisi zaten eğitim geçmişi ve çevre aktivisti olarak imza attığı başarılar nedeniyle de antroposentrizmden çok uzak. Fakat bu dörtlemede doğa Umay Nine’nin çoğu zaman monolog hissi veren konuşmalarında, Defne Kaman’ın köşe yazılarında ve bu ikisi arasında paylaşılan el yazması kitaplarda vurgulanan bir konu. Kendi ağırlığı olan, başlı başına değeri olan, romanların çıkış noktasında olmakla birlikte romanlara yön veren bir unsur değil. Aslında kurgusal bir eserde bunu sağlamak çok zor. İnsan dışı hayvanların veya bitkilerin dilini biliyor muyuz ki onların ağzından hikâye yaratalım? Bu acizliğimiz yüzünden bile doğayı öncelemek istediğimiz eserlerde bilim-kurgu veya büyülü gerçekçilik devreye giriyor. Bu nedenle, geneli gerçekçi bir şekilde kurgulanmış bir dörtlemede doğa merkeze oturamıyor. Doğa yazınının çıkmazı burada: İnsan olup insan olmayan doğayı anlatabilmekte. Bu dörtlemede bunu başarmak üzere yola çıkan Buket Uzuner’in bu çıkmaza düşerek didaktizmden kendini çok kurtaramadığını hissettim.  Sonuç olarak, elimizde 21. yüzyıl Türk edebiyatı için çok önemli bir eser var. Buket Uzuner’e bu eserleri ortaya koymak için harcadığı emek ve zaman için hepimiz teşekkürü borç bilmeliyiz. Türk edebiyatında iklim krizine yer vermiş olması ve günümüzün toplumsal ve çevre sorunlarına değinmesi çok ama çok kıymetli. Bu çabası yazarımıza estetik açıdan irtifa kaybettirmiş olsa da takdir edilmeli. Öte yandan, edebiyatımızda doğanın gerçekten odak noktası olduğu eserlerin fazlalaşması için yapılması gerekenler bu konuyla ilgilenen yazarlar ve okurlar açısından bir soru olarak düşünülebilir. Son yıllarda, Britanya’da doğa konusunda hassasiyetleri olan yazarların ister dağ yürüyüşü, kampçılık, kuş gözlemciliği vb. birtakım aktiviteler yoluyla ister aktivizm çalışmalarıyla doğa ile birebir etkileşime girerek otobiyografik anlatılara yöneldiğini görüyoruz. Bizim edebiyatımız açısından da bu tür bir yönelim güzel kapılar açabilir. Doğanın içinden doğayı yazmak… Hoş olur.

  • Yemelik Şiirler

    Mutfak sanatlarından söz sanatlarına bir yolculuk sizleri bekliyor! Kolay, anlaşılabilir dizelerle çocukları farklı yiyecekleri denemeye özendirecek eğlenceli bir kitap: Yemelik Şiirler Yemek saatlerini şenlendirecek yepyeni bir kitap! Farklı meyvelere ve sebzelere ilgi uyandıran neşeli dizeler, rengârenk sayfalar… Üstelik, unutulmuş tatlardan çağdaş yemeklere uzanan bir yolculuk okuru bekliyor! Türlü yiyeceği bazen bir kültürel miras, bazen estetik bir deneyim olarak sunan bu çalışma, Anadolu’nun zengin mutfak kültüründen de besleniyor. Yöresel ürünlerden, tariflerin hikâyelerine kadar pek çok konuyu ele alan şiirler, uluslararası referanslar ile zenginleşiyor. Peçete koleksiyonlarından menü koleksiyonlarına uzanan kaynaklar, bu alandaki kültürel birikimi vurguluyor. Akıllı sofralar, Matisse’den Şeker Ahmet Paşa’ya sanat eserlerindeki yiyecekler ise yemek kültürünün uçsuz bucaksız alanına bir davetiye.   Çocukları Eğlenceli Şiirlerle Yemek Serüvenine Davet Edin: "Yemelik Şiirler" Raflarda! Yemek saatleri artık çok daha keyifli ve yaratıcı olacak! Farklı yiyecekleri çocuklara sevdirmenin en tatlı yolunu sunan "Yemelik Şiirler" ile tanışın. Ilgım Veryeri Alaca’nın kaleme aldığı bu neşeli şiir kitabı, çocukları yeme-içme kültürüyle tanıştırıyor. Ayşe Deniz Şahin’in canlı ve sevimli çizimleriyle zenginleşen bu kitap, yemek saatlerini eğlenceli bir maceraya dönüştürüyor.   Yemek Bir İhtiyaçtan Fazlası, Bir Sanat! Yemek, yalnızca karnımızı doyurmak için değildir, aynı zamanda çocuklar için keşfedilecek duyulara hitap eden renkli bir dünya sunar. "Yemelik Şiirler", her bir dizesiyle çocukların ilgisini çekerek onları yeni tatlarla tanıştırıyor ve yeme-içme kültürünün keyifli dünyasını şiirlerle keşfetmelerine olanak sağlıyor.   Okuryazarlık Yolunda: Yemek Saati ile Okuma Saatini Kaynaştırmak Beslenme saatlerini kelimeler, resimler, hikayelerle süslemek okuryazarlık aktivitelerinin sürdürülebilir olması için de faydalı. Ailecek sofra başında birlikte okunacak dizeler, çocukları okur yazar olma yolunda da destekleyebilir.   Her Sayfa Rengârenk Bir Şiir! Doğan Çocuk etiketiyle yayımlanan "Yemelik Şiirler", çocukların dikkatini çekecek neşeli ve sade bir üslupla yazıldı. Farklı meyve, sebze ve tatların âdeta dans ettiği bu dizeler, çocukların hayal gücünü canlandıracak ve onları lezzet dolu bir yolculuğa çıkaracak.   Bir Şiir, Bir Öğün: Yemekler Artık Daha Eğlenceli! Hangi Öğün Atlanmaz? Bu öğün eğlenceli Üstelik besleyici! Dünyanın enerjisi Tarifsiz, sevgi işi ….. Nohut, bakla, höşmerim Cibez, ceviz, cezerye Reyhan, hellim, kapari Simit ve muhallebi   Haydi sen bul, ne eksik? Yaz bir şiir yemelik Onlar da yer alsınlar! Bizlere katılsınlar…   Ayşe Deniz Şahin, 1986 yılında İstanbul’da doğdu. 2004 / 2008 yılında Marmara Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Seramik / Cam Tasarımı Bölümünde lisans eğitimini tamamladı. Okulda aldığı kavramsal eğitiminin ardından mezun olduktan sonra bir süre sanatçı asistanlığı yaptı. Daha sonra başladığı sektörel ve kurumsal firmalarda profesyonel olarak animasyon ve illüstrasyon branşlarında kreatif ekiplerle birlikte yürüttüğü çalışmalarına devam etti. Aynı zamanda kendine özgü tarzını, konsept tasarımlarına ve illüstrasyonlarına başarıyla yansıtarak, yarattığı eserlerle, sergiler ve workshoplara katılmaktadır. Çocuk edebiyatında da yayımlanmış ve üretilmeye devam eden illüstrasyon projeleri bulunmaktadır.   Ilgım Veryeri Alaca , 1975 yılında İstanbul’da doğdu. Mimar Sinan Üniversitesi, Kaliforniya Üniversitesi, Illinois Üniversitesi (Urbana-Champaign) ve Hacettepe Üniversitesi’nde sanat eğitimi aldı. - Bilkent ve Illinois Üniversitelerinde (Urbana-Champaign) ders verdi. Parsonsve Richmond Üniversitelerinde misafir öğretim üyesi olarak bulundu.  Halen, Koç Üniversitesi Medya ve Görsel Sanatlar Bölümünde öğretim üyesidir. Almanya’da Troisdorf Resimli Kitaplar Müzesi ile Uluslararası Gençlik Kütüphanesi’nde araştırmalar yaptı. Sanat ve çocuk kitapları üzerine makaleleri uluslararası kitaplarda yer aldı (ör. The Routledge Companion to Picturebooks).  Resimli kitapların materyal özellikleri üzerine dergi editörlüğü yaptı (Libri & Liberi Journal, 2019). Bu alanda akademik bir kitabı da bulunmaktadır ( Consumable Reading and Children’s Literature (John Benjamins 2022). YEMELİK ŞİİRLER Ilgım Veryeri Alaca Doğan Çocuk, 2024 Resimleyen: Ayşe Deniz Şahin 6+ yaş 80 s.

  • Köşedeki Yaşlı Adam'ın sırrı ne?

    Nagihan Kahraman yazdı: "İngiltere’nin eski zamanlarında geçen öykülerde bir dedektif Londra’daki bir çayevinde “oturup” yudumladığı çay ve yediği hamur işleri eşliğinde olayları çözüyordu. Oldukça ilginç olan bu yaşlı adamın çözdüğü olaylara ve çözüş yöntemine odaklanan öyküler Baroness Orczy'nin kaleminden, Köşedeki Yaşlı Adam  adıyla İthaki Yayınları’ndan yayımlandı." Polisiye ve dedektiflik romanları düşünüldüğünde günümüzde akla ilk gelenlerden bazıları şüphesiz Agatha Christie klasikleri ve Sherlock Holmes serisi. İkisi de farklı noktalara odaklanıyor olsalar da romanda bu türlerden bahsedilecekse adları anılmadan olmayacak isimler Agatha Christie ve Arthur Conan Doyle. Yıllar içinde bu türü zenginleştiren ve geliştiren pek çok yazar oldu elbette hem Dünya edebiyatında hem de Türk edebiyatında. Hatta çoğunun yarattığı karakterler Sherlock Holmes’la kıyaslandı çoğu zaman. Bunlardan biri de Barones Emma Orczy. 1865 yılında Macaristan’da doğan, İngiliz bir yazar kendisi; yalnızca roman değil öykü ve oyun yazarı da aynı zamanda. Birçok eseri var ancak onu üne kavuşturan The Scarlet Pimpernel  adlı romanı. Hatta bu romandaki kimliği belli olmayan, Fransız Devirimi esnasında Fransız soylularını kurtarmaya çalışan gizemli karakter, maskeli kahramanların öncüsü sayılabilir.  Barones Emma Orczy’i asıl üne kavuşturan, isimsiz bir dedektifin “masa başında” çözdüğü vakaları anlattığı polisiye öyküleri olmuştur. Öykülerdeki “Çayevi Dedektifi” olarak ünlenen bu ana karakter sık sık Sherlock Holmes’la kıyaslanmıştır. İngiltere’nin eski zamanlarında geçen bu öykülerde dedektif Londra’daki bir çayevinde “oturup” yudumladığı çay ve yediği hamur işleri eşliğinde olayları çözdüğünden bu lâkabı almıştır. Oldukça ilginç olan bu yaşlı adamın çözdüğü olaylara ve çözüş yöntemine odaklanan öyküler Köşedeki Yaşlı Adam  adıyla İthaki Yayınları’ndan yayımlandı. Romanı İngilizce aslından çeviren ise Leyla Esen. Romanın adı bir tesadüf değil elbette; söz konusu yaşlı adam sürekli gittiği çayevinde köşede oturuyor ve bir türlü sonuca ulaşamamış ya da yanlış neticelendirildiğini düşündüğü olaylardaki saklı kalan “gizemli” yanı ortaya çıkarmak için düşünüyor. Aslında tek yaptığı bu değil ama devamlı konuştuğu gazeteci kadın Polly Burton onu ne zaman gelse burada bulduğu için bu tanımlama ona yakışıyor. Bu yüzden o, tam bir “köşedeki yaşlı adam”. Sessizce oturur, aniden konuşmaya başlar, aniden susar, elindeki ipe düğümler ata ata kafasındaki ihtimalleri eler ve olayları araştırırken aralarında kurduğu bağlar yardımıyla suçluyu netleştirir. Ona göre her şey nettir, gizem diye bir şey yoktur. Her olayın bir sebebi bir de sonucu vardır. Polly Burton’la tanışmaları da bu şekilde olur: “Köşedeki adam bardağını kenara itti ve masaya doğru eğildi. ‘Gizemler!’ diye yorumda bulundu. ‘Soruşturma sırasında aklın kullanılması şartıyla herhangi bir suçla bağlantılı gizem diye bir şey yoktur.’” (s.7) Bulunduğu mekân romanda da devamlı bu şekilde geçen A.B.C.’dir; yani Aerated Bread Company . İngiltere merkezli bir fırıncılık ve restoran zinciri. İlk karşılaşmalarından sonra zaman içinde Polly onu ne zaman gelse burada bulacağını bilir ve aniden konuşmaya, aniden susmaya başlayan bu adamdan geçmişte “gizemli” kalmış ancak onun çözdüğü olayları dinlemek için A.B.C.’ye gelir.  Her vakanın çözümü ve Köşedeki Yaşlı Adam’la Polly’nin konuşmaları hemen hemen aynı yöntemle ilerler: Adam önce ortaya bir konu atar ve konuşmaya başlar, sonra Polly konuyu merak eder ve kurcalar. Yaşlı adam aynı masada, yerinden hiç kalkmadan, çayını ya da ılık sütünü yudumlarken ve tatlısını, çöreğini yerken aynı zamanda da elindeki ipe bir sürü garip düğüm atarak asıl suçluyu Polly’ye ve aslında aynı zamanda da okura gösterir. Böylece okur her olayı baştan sona yaşamış gibi olur ve elbette yaşlı adamın daha romanın en başta dediği gibi eğer ortada bir suç varsa failinin de olduğunu, “gizem” diye bir şey olmadığını tekrar tekrar görmüş olur.  Romanda ana bölümler ve bir de aralara eklenmiş bölümler bulunuyor; yani her vaka tek bölümde anlatılıp bitmiyor. Bunları birbirinden ayırmak aslında zor gözüküyor ama bahsi geçen olayların adının bölüm başlıklarında direkt olarak geçmesi bu noktada epey yol gösterici oluyor. Bunlardan bazıları şöyle: “Fenchurch Caddesi Gizemi”, “York Gizemi”, “Yeraltı Demiryolunda Gizemli Ölüm”, “Liverpool Gizemi”, “Edinburgh Gizemi”, “İngiliz Tasarruf Bankası Gizemi”, “Dublin Gizemi”… Görüldüğü üzere olayların gizemli kalmış olmasından yola çıkarak Köşedeki Yaşlı Adam’ın bunları açıklığa kavuşturması esas alınıyor. Polisiye bir durumda “gizem” diye bir şey olamayacağını her fırsatta vurgulayan Köşedeki Yaşlı Adam’ın zıtlığında kurulmuş bölüm başlıkları bunlar elbette. Edinburgh, Liverpool, York, Dublin gibi kilit yerlerde veya yeraltı demiryolu, İngiliz Tasarruf Bankası gibi önemli mekânlarında geçmiş olayların merkezde olduğunu da ayrıca belirtmek gerek. Bu kadar mühim yerlerde işlenen cinayetlerin, yapılan hırsızlıkların sonuçsuz kalması ve basit bir şeymiş gibi “gizemli” olarak yaftalanıp öylece bırakılması oldukça ironik. Köşedeki Yaşlı Adam ise satır aralarını okumakta oldukça başarılı; ne var ki bu onun sadece hobi gibi yaptığı bir şey. Kendisi güvenlik güçlerine mensup biri değil. Polly ile aralarında geçen şu konuşma bu durumu anlamaya yardımcı olacaktır: “‘İşte bu yüzden sürekli, mükemmel kavrayış ve bilgeliğinizi verimsiz ve iş bilmez polisimizle aktarmanız için sizi ikna etmeye çalışıyorum,’ dedi Polly gülümseyerek. ‘Biliyorum,’ dedi nezaketle ‘ bu konuda çok kibar davranıyorsunuz ama ben sadece bir amatörüm. Suç yalnızca, her biri rakibin -ülkenin dedektif polis gücünün- mat edilmesi gibi tek bir çözüme meyilli birçok karmaşık hamleden oluşan zekice bir satranç oyununa benzediğinde ilgimi çeker.’”(s.142-143) Bu cümlelerden aslında Köşedeki Yaşlı Adam’ın vakaları çözme girişimini ve merakını anlıyoruz ancak bu cümlelerde bile bir gizem saklı. Yazar, bunu özellikle romanın sonuna saklamış. Köşedeki Yaşlı Adam gerçekten de bir amatör mü? Bu türün meraklılarına romanı özellikle tavsiye ediyorum. İyi okumalar. KÖŞEDEKİ YAŞLI ADAM Baroness Orczy İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Leyla Esen 240 s.

  • 79. Yunus Nadi Ödülleri açıklandı

    2024 Yunus Nadi Ödülleri’nin kazananları belirlendi. Seçici kurullar 248 yapıtı değerlendirerek 6 dalda 6 yapıta ödül verdi. Bu yıl 79’uncusu düzenlenen yarışmada, seçici kurullar tarafından, zorlu bir değerlendirme sürecinin ardından 6 dalda 6 çalışma ödüle değer bulundu. Öykü dalında 62, roman dalında 76, şiir dalında 43, sosyal bilimler araştırması dalında 24, karikatür dalında 33, fotoğraf dalında 10 olmak üzere toplam 248 yapıtın değerlendirildiği 79. Yunus Nadi Ödülleri’ni kazananlar şu isimler oldu: “Roman” dalında Hidayet Karakuş, “Öykü” dalında Emrah Öztürk, “Sosyal Bilimler Araştırması” dalında Sercan Ünsal, Hilmi Uysal, Mualla Aksu ve Pakize Türkoğlu, “Karikatür” dalında Cem Koç, “Şiir” dalında Elçin Sevgi Suçin  79. Yunus Nadi Ödülleri ödül töreniyle ilgili bilgilendirme, önümüzdeki günlerde yapılacak. Seçici kurulu Metin Peker, Kamil Masaracı, Muhittin Köroğlu, Zafer Temoçin, Akdağ Saydut ve Murat Sayın’dan oluşan “Karikatür” dalında bu yıl ödül Cem Koç’un adalet konulu eserine verildi. Roman dalında, Konur Ertop, Asuman Kafaoğlu Büke, Zeynep Aliye, Öner Yağcı ve Gamze Akdemir’den oluşan seçici kurul tarafından ödül Hidayet Karakuş’un “Bana Bir Resmini Yolla” adlı kitabına verildi. “Öykü” dalında, Sadık Aslankara, Sezer Ateş Ayvaz, Seval Şahin, Mehmet Zaman Saçlıoğlu ve Özcan Karabulut’tan oluşan seçici kurul tarafından yapılan değerlendirmede ödül bu yıl Emrah Öztürk’ün “Evine Dönemeyen Adam” adlı kitabına verildi. “Şiir” dalında Ataol Behramoğlu, Doğan Hızlan, Turgay Fişekçi, Eray Canberk ve Hüseyin Yurttaş’tan oluşan seçici kurul tarafından ödül Elçin Sevgi Suçin’in “51. Bölge” adlı kitabına verildi. Seçici kurulu Dr. Alev Coşkun, Prof. Dr. Emre Kongar, Prof. Dr. Örsan Kunter Öymen, Prof. Dr. Şaduman Halıcı ve Osman Selim Kocahanoğlu’ndan oluşan “Sosyal Bilimler Araştırması” ödülünün bu yıl, Sercan Ünsal’ın “Köy Enstitüleri-Kırsal Kalkınma ve Sağlık Kolu (Cilt I-II)” ve Hilmi Uysal, Mualla Aksu ve Pakize Türkoğlu’nun çalışması “Sağlık Ekseniyle Köy Enstitüleri-Sağlık Eğitimiyle Canlandırılacak Köy” kitapları arasında paylaştırılmasına karar verildi. Fotoğraf Seçici Kurulu, Coşkun Aral, Garbis Özatay, İbrahim Yıldız, Dr. Ersin Turan, Güven Baykan, Uğur Demir ve Vedat Arık’tan oluşan “Fotoğraf” dalında aday yapıtlar arasında oy çoğunluğu sağlanamadığından, bu yıl bu dalda ödül verilmedi.

  • Sessiz kitaplarla çizgi roman dünyasına merhaba!

    Okumayı söken çocukları çizgili hikâyelerle buluşturan ''İlk Çizgi Romanım'' koleksiyonu, ''Sessiz Kitaplar'' serisiyle hedef kitlesini genişletiyor. Üç yaş ve üzeri minikler için özel olarak tasarlanan bu ''yazısız'' çizgi romanlar, çocukların görsel okuma becerilerini geliştiriyor; eğlenerek öğrenme sürecini destekliyor. Hikâyenin kurgusunu panellerdeki olay akışını takip ederek kavramaya çalışan küçükler, herhangi bir metne bağlı kalmadan görsellere bakarak hikâyeyi tekrar tekrar yazmanın ve kendi sözcükleriyle anlatmanın keyfini çıkarıyor.  Kitapların giriş bölümünde paylaşılan yönergeler büyüklerin çocukları doğru yönlendirmesine rehberlik ederken, sessiz kitap okumanın inceliklerini aktarıyor, çeşitli görsel semboller ve anlamları hakkında ipuçları da veriyor.   Desen tarafından yayımlanacak yepyeni kitaplarla zenginleşecek bu değerli koleksiyon, dokuzuncu sanat kültürünün ve geleneğinin ülkemizde erken yaşlarda tanınması hususunda önemli bir misyon üstleniyor.   Evet, yanlış görmüyorsunuz: Bu kitapta sadece resim var! ''Yazısız kitap mı olurmuş?'' demeyin sakın. Tek kelime kullanmadan da harika bir hikâye anlatılabilir. Tıpkı Pako ile Vızvız'ın neşeli macerasında olduğu gibi...  Dostluklar bazen kavgayla başlar. İşte Pako ile Vızvız'ınkisi de böyle bir hikâye! Kahramanımız Pako, en yüksek kuleyi inşa etmek için kararlıdır. Üstelik başarmaya da çok yakındır. Ancak, Vızvız'ın oyunlarına pek hazırlıklı değildir... Eh, zaten kule inşa etmek azim ister! Peki bu kitap nasıl mı okunmalı? Gözlerinizi kocaman açın ve hemen ilk sayfadan hikâyenin içine balıklama dalın. Paneller arasında gezindikçe, dilediğiniz yere hayalî konuşma balonları ekleyebilir, küçük ses efektleriyle anlatınızı canlandırabilirsiniz. Evet, tümüyle özgürsünüz.  Ne de olsa, bu kitabın yazarı artık sizsiniz! PAKO İLE VIZVIZ - İLK ÇİZGİ ROMANIM Resimleyen: Mathis Desen Yayınları, 2024 Çeviri: Yağmur Yavaş 24 s.

  • Clive Barker’ın Kan Kitapları serisi

    Korku edebiyatının yaşayan en büyük ustalarından olan ve Hellraiser’ın, unutulmaz Pinhead’in yaratıcısı Clive Barker’ın altı kitaplık Kan Kitapları  serisinin birinci kitabı okuruyla buluştu. Okuru hayal gücünün erişebileceği en tekinsiz, en tüyler ürperten, en kanlı sınırlarda gezdiren bu altı öyküyle Clive Barker evrenine girecek, gece yarısı trenlerinden, tiyatrolardan, paranormal kavşakların kesiştiği evlerden, savaşan şehirlerden geçerek bambaşka bir dünyaya adım atacaksınız.  Yazarın deyişiyle, “Herkes birer kan kitabıdır; neremizden açılsak kırmızıyızdır.” Clive Barker (d. 5 Ekim 1952, Liverpool), İngiliz yazar, yönetmen, ressam ve yapımcıdır. Barker gençlik yıllarında tiyatro oyunları yazmaya başladı. Liverpool'da bir tiyatro grubuyla iki yıl çalıştıktan sonra 21 yaşında Londra'ya taşındı ve sonraki sekiz yılını sosyal yardımla geçirdi. Her gün kendisi için yazıyor ve resim yapıyordu. Kendi tiyatro grubu için yazdığı oyunlarla adını duyurmaya başladı. Korku Edebiyatı ile ilgili hikâyelerinin toplandığı Kan Kitapları'nın (Books of Blood) ilk üç cildini 8 aylık bir zaman dilimi boyunca akşamları ve haftasonları yazdı. Ardından, Damnation Game (Lanetleme Oyunu) romanını tamamladı. 1987'de Hellraiser'ın senaristliğini ve yönetmenliğini üstlendi. Barker, yönetmenliğe Lord of Illusions ile devam etti. Clive Barker'in romanlarının hepsi Epik Fantezi türünde yazılmış, bolca korku öğesiyle beslenmiştir. Başka Dünyalar'ı anlattığı romanlarında giderek korku türünün süslemelerinden kurtularak fantastik olarak adlandırılan kavrama yaklaşmıştır. Son romanlarında gizli boyut ve fiziksel dönüşüm temalarına olan düşkünlüğü ön plana çıkar. Ayrıca 2001 yılında Electronic Arts firmasının piyasaya sürdüğü Clive Barker's Undying ve 2006'da piyasaya sürdüğü Clive Barker's Jericho bilgisayar oyununlarının yazarlığını ve yönetmenliğini yapmıştır. Şu an Beverly Hills'te yaşamaktadır. KAN KİTAPLARI 1 Clive Barker Alfa Kitap, 2024 Çeviri: Tülin Er 272 s.

  • İnsan hafızasının kırılganlığını anlatan sarsıcı bir roman…

    Demans: Bir Unutma Hikâyesi , insan hafızasının kırılganlığını ve yitirilen anıların bıraktığı boşluğu derin bir hassasiyetle ele alırken, hem hastanın hem de yakınlarının yaşadığı zorlukları gözler önüne seriyor. Şehirlerarası otobüs şoförü Muzaffer Dertli’nin giderek artan unutkanlığı genç bir çiftin ölümüne yol açtığında o ve ailesi için yaşam tamamen değişir. R Tipi cezaevinde cezasını çekerken hayatının önemli anlarını ve sevdiklerini unutmaya başladığında imdadına genç oda arkadaşı Feridun yetişir. Hafızasının parçaları arasında kaybolan Muzaffer Dertli onun sayesinde her gün kim olduğunu ve nereden geldiğini hatırlamaya çalışır. Avukat Meltem bu zorlu süreçte iki kader mahkûmunun en büyük destekçileridir. Hem babasına hem de onun genç arkadaşına yardım için uğraşan genç avukat, bu zorlu yolculukta ailesini yeniden bir araya getirme mücadelesi verir. Ama demansın acımasız etkileriyle başa çıkmak hiç de kolay olmayacaktır.   Demans: Bir Unutma Hikâyesi , insan hafızasının kırılganlığını ve yitirilen anıların bıraktığı boşluğu derin bir hassasiyetle ele alırken, hem hastanın hem de yakınlarının yaşadığı zorlukları gözler önüne seriyor. Aynı zamanda aile bağlarının ve sevginin gücünü gösteren bu roman her sayfasında insan ruhunun derinliklerine dokunarak unutulmaz bir hikâye sunuyor.   ŞEFİKA ÜLKÜ ALTUNDAL ERCAN Siverek’te doğdu. On beş yaşındayken ismini taşıdığı anneannesini ve dedesini memleketinde bırakarak ilk zorunlu göçünü gerçekleştirdi. Ailesiyle birlikte İzmir’in Karşıyaka ilçesine taşındı. 2004 yılında tıp doktoru, 2010 yılında uzman doktor unvanlarını aldı. Anadolu’nun birçok yerinde mesleğini icra etmeye çalıştı. Halen İzmir’de bir devlet hastanesinde hekimlik yapmaktadır. Deniz ve Rüzgar’ın annesidir.     “Gözlerini yatağın yanında duran komodine çevirdi. Bu küçük, metal dolap paslanmayı önlemek maksadıyla griye boyanmıştı, ama bu soğuk renk onu mutlak sondan kurtaramamıştı. Kirli ve paslı komodinin üzeri darmadağındı. Bunca eşya arasında işine yarayacak bir şeyler mutlaka bulacaktı. Dikkatini çeken ilk şey uzun, ince bir plastik kutu oldu. Kutunun üzerinde büyük harfle ‘Muzaffer Dertli’ yazıyordu. Adını görünce heyecanlandı, şeffaf kutuyu eline aldı. Gün ve saatlere göre bölümlere ayrılmıştı. Her bir bölmede ilaçlar vardı. Tarih 28 Mart 2018’di, ‘Vay be! O kadar oldu mu?’ dedi kendi kendine. İlaçların adedine bakılırsa Muzaffer Dertli’nin azımsanmayacak kadar çok hastalığı vardı. Ve belli ki zorla alıkonulduğu bu yerde ölmesi değil, sürünmesi esas alınmıştı. İlaç kutusunu yerine, birbirine tıpatıp benzeyen iki kupanın yanına koydu. Beyaz porselen kupalardan birini, sonra da diğerini eline aldı. Her iki bardağın içinde çay kalıntısı vardı, ama o, çay içtiğini anımsamıyordu. Evet, sonunda bir şey yakalamıştı: Bardaklar ona ait değildi. Bu önemli olabilirdi. Belki de dün gece hatırlayamadığı misafirleri vardı. Odaya gelen ve yatağının başında çay içenler. Kimlerdi bunlar? Ona bu kadar yakın olup da hatırlayamadığı kişiler kimlerdi? Düşünmek ve aradığını bulamamak hiç bu kadar zor olmamıştı. O an bu zorluğun altında ezildiğini hissetti. Koca kafasını avuçlarının arasına alıp birkaç saniyeliğine gözlerini kapadı. Zihni kaldıramadığı sorularla haşır neşirken bedeninden gelen uyarılar onu iyice yormuştu.(...) Kendini toplamalı, güç belada olsa kaldığı yerden devam etmeliydi.” DEMANS: BİR UNUTMA HİKÂYESİ Şefika Ülkü Altundal Ercan Doğan Solibri, 2024 Tür: Roman 216 s.

  • Yasa düşmek, hayata devam etmek üzerine

    Aynur Kulak, Klinik Psikoterapist Gina Moffa’nın kitabı, Tuttuğun Yasa Rağmen Hayat Devam Ediyor üzerine yazdı: "Gina Moffa hem psikoterapist olma sürecini hem de kendi kişisel yas sürecini de paylaşıyor bizimle. Son derece içten bir paylaşım bu. Yaşanan olayların ve bu olayların şiddetinin birbirinden farklı olması yas süreçlerinin her birini birbirinden benzersiz kılıyor." Klinik Psikoterapist Gina Moffa’nın kitabı ilk etapta isminin Hayat Devam Ediyor kısmıyla ilgimi çekti. Arka fonda oluşturulan kitabın bütününe bizleri götüren başlık sonra belirtisini gösterdi ve Tuttuğun Yasa Rağmen Hayat Devam Ediyor (Düşbaz Yayınları – Çeviri: Seda Peker) nitelemesini fark ettim. Başlığın bütününü okuduğum an kitapla olan ilişkim bambaşka noktalara doğru yol almaya başladı. Kitabın odağı “Yas” duygusuyla ilintili. Yas duygusuyla hayata devam etmenin nasıl mümkün kılınabileceği anlatılıyor diyebilirim kitabın genelini kapsayacak bir özetle. Yanı sıra bu özet çok geniş bir perspektifin en dış katmanı. Gina Moffa Hayat’ı ve sürgit devam eden hayatın içinde şiddetli bir deprem etkisiyle var olan Yas’ı bizi en sonunda tüm duygularımız bazında merkeze götürecek konu başlıklarıyla ele alıyor. Böylece hayat devam ederken -aniden veya değil- bir “Yas” duygusu ile karşı karşıya kalırsak, yas tutmaya, yasla yüzleşmeye ve yasla yaşamaya dair bir başucu kitabı okumuş oluyoruz.  “Benim koltuğuma oturan insanlar cesur. Kendilerine “cesur” dediğimi duyduklarında  bazılarının tüyleri diken diken oluyor ama bu doğru. Yas, en evrensel duygusal deneyimlerimizden biri olabilir ama bu, yasın çok tecrit edici, kafa karıştırıcı ve son derece acı verici olabileceği gerçeğini değiştirmez. Acınızla yüz yüze gelmek, acınızın altında ne olduğunu görmek çok şey ister.” Gina Moffa bir psikoterapist olarak insan duygularına dair bilgi sahibi ve zaman içerisinde birçok danışanı olduğu için tecrübe edinmiş bir uzman. Fakat konu ne tamamen geçmişte kalmış ne de tam anlamıyla şu anda olan rahatsız edici bir belirsizlik duygusu “Yas” olunca hassasiyet ve denge hem Gina Moffa hem de danışanları için bambaşka boyutlarıyla yaşanıyor. Kitap boyunca verilen örneklerde bunu çok net görebiliyoruz. Yaşanan olayların ve bu olayların şiddetinin birbirinden farklı olması yas süreçlerinin her birini birbirinden benzersiz kılıyor.  Yas canlıdır, duygu dalgalanmaları ön görülemez; hoyrattır, tahribatı tamamen önlenemez, evcilleşmemiştir ve evcilleştirilemez. Gina Moffa bu önemli ayrıntılar eşliğinde kitabın odak konularını iki ana bölüm üzerinden ele alıyor: İçsel Yas Yolculuğu ve Dış Dünyayı Yasınızla Birlikte İdare Etme. “Yalnız değilsiniz.”  Gina Moffa’nın yas süreciyle ilgili ilk ve en önemli mottosu bu. Çünkü yas hem çok zor hem de iyileşmesi, eskiye dönülmesi aceleye getirilmemesi gereken bir süreç. Etrafınızda ister binlerce kişi isterseniz de tek olun, yalnızlık duygusunu içinizden söküp atabilmeniz artık zor. Yanı sıra kayıplar/ölümler büyük bir boşluk duygusuyla  beraber bir sonraki ne zaman yaşanacak kaygısı ile hayata devam edememe noktasından ilerliyor. Bu noktada, “Nasıl yas tutacağımızı bilmeden yas tutmak” tan bahsediyor Moffa. Korku ve kaygı, iki tetikleyici çok önemli unsur yas süreçlerini daha içinden çıkılmaz bir hale getiriyor, fakat yine de hayat devam ediyor elbet, ama nasıl? “Kayıpla gelen kafa karışıklığını ve bir şeylere tutunmaya duyulan korkunç ihtiyacı ve hatta kayıptan sonra bir şeyleri ve ilişkileri başından savıverme içgüdüsünü bilirim. Yasın kader arkadaşı olan kaygıyı bilirim; korkuyla etrafa bakınmayı, bizden alınacak bir sonraki kişi ya da şeyin ne olduğunu merak etmeyi. Yine de hayatımıza devam etmemiz gerekir; artık etrafımızda olan her şeye daha yakından bakarak, bütün bunlardan bir anlam çıkarmaya çalışarak ve hayatımıza devam ederek … bir şekilde.” Gina Moffa hem psikoterapist olma sürecini hem de kendi kişisel yas sürecini de paylaşıyor bizimle. Son derece içten bir paylaşım bu. Anne kaybı, ne yapacağını bilememek ve birçok yanlış karar. Tüm bunları Yas Olimpiyatları’nda yarışmak için paylaşmıyorum, diyor, ki zaten Yas Olimpiyatlar’ı diye de bir şey yok! “Ben bu kitapta dayanılmaz, ön görülemez ve yorucu bir deneyim üzerinden bir kontrol duygusu sunmayı amaçlıyorum. Bu kitabın acınızı dindireceğine söz veremem ama sadık bir arkadaş olacağına söz verebilirim.”       Hayat Tuttuğun Yasa Rağmen Devam Ediyor tüm yönleriyle çok gerçekçi ve yalnız olmadığınıza vurgu yapan bir kitap. Ayrıca yas ile birlikte kaybettiğimiz yönümüzü yine içimizden gelen hayat enerjisi ile kendimizin bulabileceğimizi işaret ediyor. Gina Moffa’nın insan yaşamına, içine düştüğü yasa ve acılarına karşı  son derece iyi analizlerle ele alarak yazdığı kitabını önemle tavsiye ederim.  Çeviri için Seda Peker’e teşekkür ederim.   HAYAT TUTTUĞUN YASA RAĞMEN DEVAM EDİYOR Gina Moffa Düşbaz Yayınları, 2024 Çeviri: Seda Peker 272 s.

  • Beni Kim Öldürdü?

    Burcu B. Bilgin’in kaleme aldığı bu kitap, polisiye türünün merak uyandıran unsurlarını başarıyla işleyerek okuyucuyu sürükleyici bir maceraya davet ediyor. KaraKarga Yayınları etiketiyle okuyucuyla buluşan "Beni Kim Öldürdü?" , gizem dolu bir polisiye roman olarak edebiyat dünyasında yerini aldı. Romanın merkezinde, genç ve başarılı bir kadının ölümünün ardından geride kalan gizem yatıyor. Selin Yazman’ın ölümünün perde arkasındaki sırlar açığa çıktıkça, okurlar kendilerini karmaşık bir olay örgüsünün içinde buluyor. Başkomiser Engin Kozak ve ekibi, cinayeti çözmeye çalışırken karakterlerin çok katmanlı yapıları ve derin psikolojik çözümlemeler ön plana çıkıyor. "Beni Kim Öldürdü?" sadece bir cinayet hikayesi değil, aynı zamanda insan ilişkilerinin, güç oyunlarının ve intikamın incelikle işlendiği bir roman. Burcu B. Bilgin’in keskin üslubu ve sürükleyici anlatımıyla, okur, sayfalar ilerledikçe daha fazla ipucu toplayarak olayı çözmeye çalışıyor. Fantastik öğeleri komedi ile harmanlayan polisiye roman, farklı üç türü bir potada eritirken okuyucuyu da beklenmedik sürprizlerle şaşırtıyor.  Burcu B. Bilgin’in yazdığı  "Beni Kim Öldürdü?" , polisiye severler için kaçırılmaması gereken bir roman. Arka Kapak Yazısı: “Yumruklanan kapıya doğru yöneldi, elini atacaktı ki aniden açıldı. Heyecanla yerinden sıçradı. Gözüne far tutulmuş tavşan gibi kalakaldı. ‘Kimsiniz, çekin şu ışığı gözümden!’ diye bağırdı. Cevap gelmedi. İki üniformalı polis boş gözlerle çevreye baktı ve sonra biri heyecanla seslendi: ‘Engin Başkomiser’im gelin. Burada biri var.’” Peki onu kim öldürdü? BENİ KİM ÖLDÜRDÜ Burcu B. Bilgin Kara Karga Yayınları, 2024 Tür: Polisiye 248 s.

bottom of page