top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • “azınlık” ve…

    tan doğan yazdı: " az çoktur, iyiyse ve ‘başat’tır ve de bulaştır, güzelse." sözlüklerce tanım hemen hemen şu: bir toplulukta nitelikçe ayrı, sayıca az olanlar. nicelikçe ya da nüfusça belirli bir sayıda olmaya karşın, ‘bilinç’ ve ‘kültür’ öne çıkarken, dilsel, söylemsel ve eylemsel konum düşünselliğin uzantıları olmakta ki, nitelik de bu bağlamda işlevselleşiyor. söz konusu olgu burada etnik ve de dinsel, geleneksel (örf, âdet vb.) kimlikte ya da grup, kurum, yapılanma olarak (sosyolojik, teolojik, ideolojik) değil, ‘düşün’ boyutunda (felsefik)  irdelenmeyi ereklemektedir. bir de, ‘az’ sayfalık dillemede, “azınlık” denilince ahlâki ‘iyi’den, mantıksal ‘doğru’dan, estetik ‘güzel’den felsefe ve sanat, edebiyat, bilim dallarından yanalık/tarafgirlik de anlaşılmalıdır, elbette ‘evrensel’ doğrultuda. azınlığın dışsal sesi salt kendince değil, çoğunluğun içsel sesini de dile getirmeyi amaçlar. çeşitli nedenlerle (toplumsal, siyasal, dinsel, ahlâksal, ekonomik, kültürel vb.) ‘susku’ içinde zorâki ve zorlu yaşam süren kişilerin bir tür gönüllü elçiliğini sürdürmenin sorumluluğunu taşıyan bu kesim, ‘özgürlük’ kavramını kuramsallıkta tutmakla yetinmeyip, kılgısallığı önemser ki, bu kişiler kuşkusuz ‘aydın’dır ve (yalnızca bilim, sanat, edebiyat, felsefe vb. dallarla uğraşanlardan değil) her ‘toplum’un ve her ‘halk’ın  her kesiminden mürekkeptir, yeter ki ‘bilinçli birey’ler topluluğu olsun. çünkü ‘bilinçlilik’ ve de ‘farkındalık’, olup-biteni görmek, algılamak, anlamak, bu bağlamda ‘hoşnut’ olmadığı yaşam biçimini, dünya’yı ‘değiştirmek’ için çaba sarf etmek de demektir. aklı ve duygusu yerinde olan bir ‘birey’ hiçbir şeyin (insan, hayvan, doğa, dünya, evren vb.) ‘acı’ çekmesini istemez, ‘azınlık’sa hiç istemez ve çok nedenli her ‘kötü/kirli’ süreci  olabildiğince 'özgür istenç’ doğrultusunda değiştirmeyi diler, dahası bunu eyler. ‘eylemek’se, bireysel ve ‘iyi niyet’li (örneğin bilim insanının bilim, yazarın yazı, düşünürün düşünce, işçinin iş üretme) çabalarını aslâ ve kat'a azımsamadan, bir başına yeterli olamadığını imleyip, bir başka oluşuma gereksinimi doğurmaktadır: ‘birliktelik.’ çalışan ya da emekli, genç ya da yaşlı, kadın ya da erkek demeden, bir ‘birliktelik’ ya da ‘ortak akıl-duygu’ doğrultusunda bir ‘örgütlenme’ sağlanıp, bunu ‘eylemsellik’te anlamlı kılmak söz konusu ol (a) madığında, ne bir kişinin ne bir topluluğun ne de insanlığın (ve de hayvanın, doğanın, dünya'nın) ‘acı’dan kurtulması olasıdır. tarihsel süre (ç)  bize -bütünsel olarak algılayamasak da!- bir şey öğrettiyse, o da akıl-duygu bağıyla ‘el ele’ olmanın mutlak ve şart olduğudur. evrensel sorunsal olarak ‘mutluluk’ üzerine yeterince düşünmemek ve bunun için birliktelik fikri ve rûhunu gereğince hayata geçirmemek çokça nedene yaslandırılsa da, artık bu ‘yoz' anlayıştan ivedi sıyrılmak gerekiyor. bunu da yaşamsal kılacak olan önce ‘birey’ olmanın zorlu yollarını aşmak, birliktelik bilinci ve farkındalığıyla sayıca az, nitelikçe çok olan topluluğa, eşdeyişle “azınlık”lara, ulaşmak; ‘iyi, doğru, güzel’ toplumları ‘evrensel mutluluk’ düşü ve düşünüyle kurup, eylemektir. düş ve düşün-duygu birlikteliği şart, ki -diyelim-  bu salt bir ‘romantik söylem’ olarak başlasa da. (sözde iyi, 'gerçek'te kötü -‘finansal’ yapısı ve kullanımı kuşkulu!- örgütler hâriç) hayvanları koruma, çevreyi kollama, doğayı güzelleştirme ve de insan haklarına sâhip çıkma benzeri birliktelikler, örgütlenmeler olsa da, bunun bütünsel bir düşün doğrultusunda (ki hepsini kapsar) ‘evrensel bir yapılanma’ya dönüştürmek, bir ‘azınlık dili, kültürü, söylemi, eylemi’ni kuramsal ve kılgısal (teorik ve pratik) tabana oturtup yaygınlaştırmak, sorunlarla örülü ‘kötücül gidiş’i (su ve gıda azlığı ve de haksız paylaşımı.. açlık-yoksulluk-işsizlik dayatması.. doğa ve akıl-rûh kirliliği.. çocuğa, kadına, hayvana zulüm.. emek sömürüsü.. kapitalizm ve emperyalizm baskısı.. savaş bezirgânlığı...) durdurup, “dünya’nın sonu”nun erkene çekilmesini önleyeceği gibi, yeni hayat olmasa da, ‘yenilenen hayat’ olasılığını biçimlendirmek adına yoksanacak bir 'dilek' yükünü taşımıyor olmasa gerek. erk bir hiçtir, siyasalar gelgittir, ömür gel-geçtir “as'lolan hayat”sa ve ‘hayat’ salt zenginlerin, bencillerin, zâlimlerin kurgusu/‘oyun’u olarak sürmemeli, bu ‘dünya’ kötülerin, çıkarcıların, ‘sevgi yoksunları’nın keyfe keder istek ve ârsızlıklarınca dönmemeliyse. ey bugünü ve ‘yarın’ı, gelecek kuşakları, temiz rûh ve dünyayı; ‘evrensel barış ve kardeşlik’ düşünü, ‘güzel insanlık’ düşününü dert edinenler! iyi ahlâklı, doğru akıllı, güzel gönüllü olanlara katılın ve dahi ‘azınlığı azımsamayın!’ yoksa, yoğuz. söz sizde…

  • Toprak Humması

    İbrahim Utku Başyazıcı, coğrafyanın iki ikonik nesnesini romanının merkezine yerleştirerek, madenci kazması ve futbol topu ekseninde ekolojik   bir destan kaleme alıyor. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu kapsamında gerçek dışı veya yanıltıcı açıklamalarda bulunmak suç teşkil etmektedir. Toprak Humması, bir Karadeniz tur rehberi olsaydı belki bize başka şeyler söylerdi.Ama onun ıslık diliyle fısıldadığı hikâyeleri dökme demir sokak tabelalarında, emaye plakalarda yahut süslü levhalarda bulamayacaksınız. İbrahim Utku Başyazıcı, coğrafyanın iki ikonik nesnesini romanının merkezine yerleştirerek, madenci kazması ve futbol topu ekseninde ekolojik   bir destan kaleme alıyor. Toprak Humması, oltasına takılan kelimelerle, kolektif bir tarihin yazılı kaydını sunuyor. Üstelik bunu yaparken de estetik hazdan bir an olsun   ödün vermiyor.  Bungun, gölgeli bir hikâye bu. İçine top kaçmış bir epikriz yahut yakın çekim bir Karadeniz avantürü... TOPRAK HUMMASI İbrahim Utku Başyazıcı Vacilando Kitap, 2024 88 s.

  • Amerikan edebiyatının kara mizah ustası Kurt Vonnegut’tan, hem hüzünlü hem de komik iki başyapıt!

    Amerikan edebiyatının kara mizah ustası, Billy Pilgrim ve Kilgore Trout gibi eşsiz karakterlerin yaratıcısı Kurt Vonnegut’un, anlatı türündeki eseri Wampeter’lar, Foma’lar ve Granfalloon’lar ve yazarın İkinci Dünya Savaşı’nda yaşadıklarından esinlenerek kaleme aldığı öykü kitabı Bagombo Enfiye Kutusu , okurla buluşuyor.    Wampeter’lar, Foma’lar ve Granfalloon’lar  kitabında   ailesine, gençliğine ve bir yazar olarak kariyerine dair anılarını açık yüreklilikle paylaşan Vonnegut,  23 öyküden oluşan  Bagombo Enfiye Kutusu’ ndaysa içindeki karanlık, komik ve sarsıcı sesi ilk kez duyuran öykülerini bir araya getiriyor.     Mezbaha Beş, Kedi Beşiği, Şampiyonların Kahvaltısı  ve Mavi Sakal gibi güçlü yapıtlarıyla 20. yüzyılın ikinci yarısının en iyi Amerikan romancılarından biri olarak geniş çapta tanınan Kurt Vonnegut’un, anlatı türündeki eseri Wampeter’lar, Foma’lar ve Granfalloon’lar ve yazarın İkinci Dünya Savaşı’nda yaşadıklarından esinlenerek kaleme aldığı öykü kitabı Bagombo Enfiye Kutusu,  Can Yayınları etiketiyle raflarda. Elbette söylediğim her şeyin saçmalık olduğunu biliyorsunuz: Wampeter'lar, Foma'lar ve Granfalloon'lar Ben öldükten sonra çocuklarımın benim hakkımda, benim babam hakkında söylediklerimi söylemelerini istemiyorum: “Harika espriler yapardı ama çok mutsuz bir adamdı.” Yepyeni bir dünyaya davetlisiniz: Billy Pilgrim ve Kilgore Trout gibi eşsiz karakterlerin yaratıcısı Kurt Vonnegut’un kendi kafasının içindeki eğlenceli, bir o kadar da ciddi dünyaya. Amerikan edebiyatının kara mizah ustası ailesine, gençliğine ve bir yazar olarak kariyerine dair anılarını, bu denemelerde açık yüreklilikle paylaşıyor. Amerikan iç suyollarından Afrika’nın en zorlu şartlarına; dünyanın tuhaflıklarıyla çelişkilerine keskin gözlem yeteneğiyle ayna tutarken sanat, siyaset ve özellikle edebiyat camiasından birçok isme de göz kırpıyor.  Sevgili okur,  Bu kitabın başlığı  Kedi Beşiği adlı romanımda geçen üç kelimeden oluşuyor. Wampeter , birbiriyle hiç alakası bulunmayan insan hayatlarının çevresinde döndüğü bir nesne anlamına geliyor. Kutsal Kâse buna son derece yerinde bir örnek olarak gösterilebilir. Foma , basit ruhları rahatlatmak için söylenen zararsız yalanlardır. Mesela: “Çok yakında refaha kavuşacaksınız.” Granfalloon  da insanların kibirli ve anlamsız ortaklıklarına denir. Bir araya getirildiğinde bu kelimeler, yazdığım bazı eleştiri ve makaleler, yaptığım konuşmaların birkaçı için oldukça iyi bir şemsiye oluşturuyor.  İroninin karanlık tonlarıyla boyanmış bir dünya: Bagombo Enfiye Kutusu Psikoloji olmasaydı herkes aynı hataya düşmeye devam edecekti, birbirine kibar davranma hatasına! Bagombo Enfiye Kutusu , Vonnegut’un İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra kaleme aldığı, içindeki karanlık, komik ve sarsıcı sesi ilk kez duyuran öykülerini bir araya getiriyor. Eserinde, elliler Amerika’sında yaşamış insanların tutum, davranış ve uğraşlarına hayranlık uyandırıcı derinlikte ışık tutan Vonnegut, aynı zamanda başyapıtı Mezbaha Beş ’i yaratan zekânın, bakış açısının ve tekniğin temellerini de atıyor. Kara mizah ustası ünlü yazar, 23 öyküden oluşan kitabında, baş döndürücü bir hızla gerçekleşen toplumsal ve teknolojik ilerlemeye de eleştiriler getiriyor.

  • Mezopotamya’nın kadim geçmişinde karanlık bir yolculuk

    Zeynep Tütüncü Güngör yazdı: "Ezoterik tandanslı bir akademisyen olan Yakuphan Okut’un “Zerzevan’ın Gölgesinde” isimli kitabı, Destek Yayınları’ndan çıktı. Mezopotamya’nın kadim geçmişine dayanan bir polisiye hikâyeye odaklanan kitap, geçmişle günümüzü harmanlayan tarihi bir yolculuğa çıkarıyor." Kitap, yazarın üslubu, arka planda yer alan tarihi geçmişi, Mezopotamya’nın eski inançları üzerine sunduğu derin bilgi birikimi ile standart polisiyelerden ilk bakışta ayrışıyor. Çoğunlukla Diyarbakır-Mardin hattında geçen hikâyenin başkahramanı, Operatif Organizasyonlar Masası’nın amiri olan Baron Zegna. Yarı Kürt, yarı Ermeni olan Zegna, son üç yılda üstlendiği tüm dosyaların hakkından gelerek bir efsaneye dönüşmüş ve etnik kökeninden ziyade başarılarıyla anılan bir memur hâline geliyor. Karısının intiharı ile allak bullak olan Zegna’yı, çok daha fazla ölüm bekliyor… Kendini bir anda Mithra inancının acımasız kadimleri ve modern suç organizasyonları arasında bulan polis amiri, manevi oğlu Tuğra Osmanlı’nın aylar sonra ortaya çıkışıyla içinde bulunduğu mücadelede güç kazanıyor. Bir kriminal olan Tuğra’nın olaylara dâhil olarak teşkilata yardım etmesi, bir yandan kendi bilinmeyen geçmişine onu bir adım daha yaklaştırıyor. Eski inançların ardına saklanan tehlikeler gözler önüne seriliyor Mithra inancının en yüksek rütbeli inisiyasyon üyelerinin, Diyarbakır il sınırları içerisinde kalan ünlü Roma garnizonu Zerzevan Kalesi’ndeki “Mithraeum”da yaptıkları son tekris sonrası Mardin Havalimanı’na giderken saldırıya uğramasıyla başlayan olaylar silsilesinde yazar, okuyucuyu tarih ve modern dünyanın karanlık labirentlerinde bir yolculuğa çıkarıyor. Eski inançların ardına saklanan tehlikeleri gözler önüne seren hikâyede, acımasız bir dünya ustalıkla anlatılıyor. Mezopotamya’nın saklı geçmişine ışık tutan “Zerzevan’ın Gölgesinde- Bir Mezopotamya Polisiyesi”, aynı zamanda kayıp bir ruhun, gerçeklerle karşılaşmaktan yorgun düşen bir polisin ve günümüz şartlarında dahi hâlâ dengede durmaya çalışan kadim ırkların hikâyesini anlatıyor. Yüzyıllık hasımlıklar, tarihten gelen argümanlar… Daha önce de çetrefilli dosyalar gören Baron Zegna ve ekibi, bu sefer çok farklı bir konunun içinde olduklarının farkında olsa da bu konunun aslında kendi yaşamöyküleri ile kesişeceğini henüz bilmiyorlar. Kurgusu gereği okuyucuyu çabucak kavrayan kitap, sürükleyici dilinin yanı sıra öğretici anlatısıyla da oldukça önemli bir görev üstleniyor. Eski inanışların künyelerine ilişkin pek çok bilgi barındıran kitapta Orta Doğu, Diyarbakır ve Mardin tarihi de anekdotlar hâlinde okuyucuya sunuluyor. Yüzyıllık hasımlıklar, tarihten gelen argümanlar, bölgesel alışkanlıklar ve bilinmeyen gerçeğin gün yüzüne çıktığı kitap, her köşeden yükselen farklı bir hikâyeye ışık tutuyor. Kavimler, topluluklar, cemaatler, beylikler, devletler ve imparatorluklar görmüş̧, başkentlik yapmış̧, yıkılmış, yakılmış̧ ama asla yok olmamış̧ Diyarbakır’da içinden çıkılamaz görünen olayların çözümü, bambaşka olaylara da neden oluyor. Her cinayet arkasında büyük bir sır perdesi oluştururken, gölgelenen gerçekler sonunda gün yüzüne çıkıyor. Şaşırtan, öğreten, sorgulatan bu kitapta, oynanan oyunlara yönelik bir farkındalık da kazanılıyor. Macera sürecek Herkesin peşinde olduğu fakat kimliğine dair en ufak bir ipucu bulunmayan keskin nişancı Ido Sorkin aslında kim? Genç polis memuru Doğan’ın, Tuğra Osmanlı ile birlikte aralarına katılan Göktuğ’a olan şüpheleri gerçeği yansıtıyor mu? Peki, Tuğra Osmanlı… Diyarbakır’ın kulağına fısıldadıkları, çocukluğundan beri taşıdığı izler, henüz çocukken kaybettiği ailesi aslında ona ne anlatmak istiyor? Karısının yasını tutan Zegna, bu intiharın arkasında neler buluyor? Sonunda tek bir soru işareti bırakmayan bu kitapta maceranın süreceğinin sinyallerini alıyoruz.  Geçmişin gölgeleriyle günümüzün karmaşık ilişkilerini ustalıkla harmanlayan kitap; güç, inanç ve sadakatin sınandığı nefes kesen bir gerilim sunuyor. Kitabı bitiren okuyucu, hikâyenin geri kalanını büyük bir merakla beklemeye koyuluyor… ZERZEVAN'IN GÖLGESİNDE - Bir Mezopotamya Polisiyesi Yakuphan Okut Destek Yayınları, 2024 Türü: Polisiye Roman 480 s.

  • Öykü: Bir Aydır Annemi Aramıyormuşum

    "Sanki annemi aramadan önce illa bir şeyler başarmalıyım, öyle durup dururken ararsam yeterince sıcak davranmaz, diye hissetmiş olabilirim." Egemen Özdemir Her zaman yaptığımız gibi konuşmadan yürüyorduk. Sonra birden yüzü soldu, bitkin bir ses tonuyla, Bir aydır annemi aramıyormuşum, dedi. Babamla kahvaltıdaydık geçen gün, ona söylemiş. Solgun yüzünde nerede yanlış yaptığını çözmeye çalışan bir ifade vardı. Gözlerini benden kaçırmış yere bakıyor, elinin dışıyla neredeyse saniyede bir artık iyice kelleşmiş kafasından şakaklarına inen teri siliyordu. Neden sonra devamını anlatması için kendini hazırlaması gerekiyormuş gibi duraksadı, canını acıtan derin bir nefes alıp yeniden başlayacağı ana kadar bekledi. Nihayet cesaretini toplayıp yeniden başladığında, sesinde anlattığı şeye inanamadığına dair bir şaşkınlık duydum. Böyle bir şey yüzünden azarlanacağım aklıma gelmezdi. Babam geçen gün, gel baba oğul bir kahvaltı yapalım deyince sevindim, fırladım resmen evden. Zaten ne zamandır bir şey yaptığım yok, haftasonları bütün gün evde zıbarana kadar bira içip saçma sapan şeyler izliyorum laptopta. Hatta simit aldım giderken. Eve bir girdim, bizimki barut gibi. Sofraya oturduk ama bir şeyler yolunda değil. Neyse sonra başladı bağırmaya; annen beni aradı, kadın yarım saat telefonda ağladı, annesini aramayan adamdan ne hayır gelir falan bir torba laf. Ben ona ne yaptım demiş annem, başka kimi varmış. Yutkundu. Sanki gururu bir kez daha kırılmıştı. Niye aramadın anneni, dedim. Bilmem, özel bir sebebi yok. Aramayalı bir ay geçtiğini fark etmemişim, dedi. Esas canımı sıkan bunların bir olup üstüme gelmeleri oldu. Annemle babamı diyorum. Düşünsene birlikte bile değiller, on küsür sene önce ayrıldılar. Yine de konu ben olunca eskisi gibi olabiliyorlar. Sadece keyifsiz olduğunda bana geldiğini düşünürdüm. Yanılmamıştım. Maç izlemek veya laflamak için geldiğini söyler, bir süre oturduktan sonra yerinde duramaz, dışarı çıkıp yürümek isterdi. Ne var bu kadar takılacak bunda, dedim. Belli ki annen kırılmış. Sence de abartmıyor musun? Biliyorum, ben de başkasından duysam böyle düşünürdüm. O zaman bir de şunu dinle: Babam annemin gözüne girecek diye mi artık niyeyse bu konuyu uzattıkça uzattı, en son ben kalkarken hızını alamayıp, bundan sonra motorun kredisini ödemiyorum, yeter sana destek çıktığım, sen ödeyeceksin o motorun kredisini dedi. Ben zaten her ay eksideyim, bir de motorun kredisi gelirse kalkamam altından borçların. Yüzü bulutlandı. O bulutların ardına, bir daha bir araya gelemeyecek kadar ufak parçalara ayrılan hayatından artakalanlara baktım. Yıllar önce öğrenci evimizde bira kutularından kule, bardak altlıklarından duvar kağıdı yaptığımız; futbol, kadınlar ve gelecek hakkında sabahlara kadar konuştuğumuz o kaygısız, umutlu günler artık hatırlayamayacağı kadar uzaklardaydı. Şimdi tek odalı bir çatı katı dairesinde kimse tarafından fark edilmeden yaşıyor, sabah erkenden borçlarını dahi karşılamaya yetmeyen bir para karşılığı çalıştığı işine gidip akşam evde kucağına koyduğu laptopundan abartılı hayat hikayelerinin anlatıldığı programları izlerken koltukta sızıyordu. Bana sorarsan, diye devam etti. Babam tek başına, kendine bakamıyor. Uğraştığı bir iş de kalmadı. Annem yanına alsın diye ona yaranmaya çalışıyor. Annem desen, sanki yıllardır benle göremediği bir hesabı var. Onun için sadece hayal kırıklığıyım. Belki de bu yüzden aramadım, bilmiyorum. Sanki annemi aramadan önce illa bir şeyler başarmalıyım, öyle durup dururken ararsam yeterince sıcak davranmaz, diye hissetmiş olabilirim. Böyle hissettiğimden mi bir aydır aramadım, bilmiyorum. Ama şimdi düşününce, evet bu yüzden olabilir, onu ararken, olmamı istediği kişi olamadığım için geriliyorum. Gece geç saat olmasına rağmen hava durgundu, en ufak bir rüzgar esmiyordu. Motorunu arabamın yanına çekmişti. Yaklaşınca durduk. Zaten konuşacak başka bir şeyimiz de kalmamıştı. Tavsiye niteliğinde birkaç cümle kurabilirdim belki. Canını sıkma, ara anneni gönlünü al, baban da zamanla yumuşar, ödemeye devam eder krediyi ya da yeni bir iş mi baksan, biraz fazla kazanırsan belki daha rahat edersin benzeri cümleler. Hiçbirini söylemedim. Yalnız sokak lambasının loş ışığının altında yüzüne baktım. Anlattıklarından pişman olup oracıkta bana uzaklaştığını hissettim. Ayaküstü, vedalaşmadan önce öylesine edilen laflardan edip vedalaştık. Eve gitmek için arkamı dönmüştüm ki homurtusunu duydum. Kaskını çıkarıp motorundan indi. Gözleri buğulanmış, omuzları çökmüştü. Zorlukla konuştu. Anahtarı motorun üstünde unutmuşum, akü bitmiş dedi. Sende alyan var mı, akü şu haznenin içinde olacak, onu açalım. Bir koşu yukarı çıkıp alyan setimi getirdim. Aküye ulaştık. Sonra birden aklına gelmiş gibi, Şarj kablon var mı, dedi. Sende vardır diye düşünmüştüm, dedim. Koltuğunun altında yok mu? Normalde taşıyordum, geçen bir arkadaşa ödünç verdim. Geri motora koymayı unutmuşum. Tekrar yukarı çıkıp arabanın anahtarını aldım, evi kitleyip aşağı indim. Bir şey konuşmadan arabaya bindik. Evinden kabloyu alıp aküyü şarj edecektik. Tedirgindi, koltuğa gömülmüştü. Bir süre karanlığın içinde sessizce gittikten sonra bir derdini açar gibi utangaç, İnşallah geri almışımdır çocuktan kabloyu, dedi. Kabloyu bulamazsak bende kalırsın, yarın erkenden yeni bir tane alır şarj ederiz aküyü merak etme, dedim. Ne ki cevabım onu yatıştırmaya yetmedi. Sorun o değil, dedi. Sesi yorgun geliyordu. Sağ eliyle camın üstündeki tutamağı tutmuş, diğer eliyle gözlerini ovuşturuyordu. İçini çekti, Sorun o değil, inşallah geri almışımdır çocuktan kabloyu. Daha fazla konuşmaya takati yoktu.

  • 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, okurlarla buluşmak için gün sayıyor

    41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, kitapseverleri onur yazarı Yalvaç Ural ile masalsı bir yolculuğa çıkarmaya hazırlanıyor. Tüyap Fuarcılık Grubu tarafından, Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliği ile 2-10 Kasım 2024 tarihleri arasında Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi'nde “Çocukluk Şenliktir!” ana teması ile gerçekleştirilecek 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı'nın bu sene onur konuğu ülkesi, Azerbaycan olarak belirlendi.   2-10 Kasım 2024 tarihleri arasında Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi'nde gerçekleşecek olan 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, kitapseverleri bir kez daha bir araya getirecek. Fuar kapsamında, yurt içi ve yurt dışından katılımcı yayınevleri ile edebiyat dünyasının birbirinden kıymetli yazarları, okurlar ile bir araya gelecek. Yüzlerce kültür etkinliği ve imza günü ile kitapseverler unutulmaz bir deneyim yaşayacak.  Fuarın onur yazarı, Yalvaç Ural; ana teması “Çocukluk Şenliktir!” olarak belirlendi Tüyap Kültür Fuarları Danışma Kurulu kararıyla çocuk ve gençlik edebiyatının önde gelen isimlerinden Yalvaç Ural, 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı’nın “ Onur Yazarı” olarak belirlendi.  Yalvaç Ural'ın masalsı dünyası ve çocuk ve gençlik edebiyatına yaptığı katkılar bu sene fuarın ana eksenini oluşturacak. Fuar, Yalvaç Ural’ın katılımıyla düzenlenecek kültür etkinliklerine de ev sahipliği yapacak. Tüyap tarafından, yazarın yaşamına ve eserlerine odaklanan bir anı kitabı hazırlanıyor. 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı'nda hayal gücünün ve keşfin altın çağı olan çocukluğun önemi ve değeri kutlanacak. Fuar kapsamında düzenlenecek etkinliklerde, çocukların zihinsel ve duygusal gelişimlerine katkıda bulunacak, onları okumaya teşvik edecek ve hayal güçlerini özgürce kullanmalarına imkân tanıyacak faaliyetler de yer alacak. 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı boyunca tematik günler ve temalara özel etkinlikler de fuara renk katacak. Yapay Zeka ve Robotik  Uygulamalar, Fantastik Edebiyat Günü, Polisiye Günü, Manga – Anime – Roman Kahramanları Günü, Yaratıcılık ve Tasarım – Hayal Et gibi başlıklara sahip etkinliklerle zenginleşecek fuarda İş’te Kitap, İçinden Lezzet Geçen Kitaplar adlı tematik söyleşiler, imzalar ve paneller gerçekleşecek. İlk Kitabım Tüyap’ta etkinliğinde de yeni yazarlar okurlarla buluşacak.    Onur Konuğu Ülke Azerbaycan  Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı 41. yılında Azerbaycan'ı konuk etmeye hazırlanıyor. Azerbaycan Kültür Bakanlığı himayesinde organize edilecek milli katılım programı kapsamında Fuarın ilk 3 günü (2-3-4 Kasım) açık olacak Azerbaycan ülke standında, Azerbaycan edebiyatı ve kültürüne yer verilecek. Kitapseverler; Onur Konuğu Azerbaycan’ın önde gelen yayınevleri temsilcileriyle bir araya gelebilecek ve en önemli yazarlarının katılımıyla gerçekleşecek etkinlik ve söyleşilerde, Azerbaycan’ın zengin kültürel mirası ve edebiyatını daha yakından tanıma fırsatı bulacaklar. Dünyanın dört bir yanından yayıncılar da fuar kapsamında Türkiye'den yayıncılarla bir araya gelerek olası iş birliği fırsatlarını görüşecek. Yabancı yayınevleri geliyor Fuar kapsamında, 2-3-4 Kasım tarihlerinde açık olacak uluslararası salonda bu sene yurt dışından Romanya, İran, Hırvatistan, Çin, İngiltere’den yayınevleri yer alacak ve önemli telif anlaşmalarına imza atacaklar. Bu yayınevleri düzenleyecekleri söyleşiler ile ilgili ülkelerdeki yayıncılık pazarının durumu hakkında bilgiler paylaşacaklar.    Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı’nca yürütülen ve kısa adı ‘ TEDA’  olan ‘Kültür ve Turizm Bakanlığı Türk Kültür, Sanat ve Edebiyat Eserlerinin Dışa Açılımını Destekleme Projesi’ kapsamında ise yurtdışından farklı ülkelerden gelecek yayıncılar, katılımcı yayınevleri temsilcileriyle birebir görüşmeler gerçekleştirecek, telif alışverişinde bulunacak.  Dünya edebiyatının önde gelen isimleri fuarda İstanbul Kitap Fuarı bu yıl çocuk ve gençlik edebiyatının önde gelen isimlerinin yanı sıra dünya edebiyatında büyük yer edinmiş usta kalemleri de ağırlayacak.   Fuarın konukları arasında Türkiye'de milyonlarca okura ulaşan, genç yaştaki okurlar kadar eğitimcilerin ve anne babaların da büyük ilgi gösterdiği Vladimir Tumanov, resimli kitaplarıyla birçok ödül almış ve dünyaca üne kavuşmuş yazar ve illüstratör Benji Davies,   Avrupalı edebiyat eleştirmenlerince çağının önemli yazarlarından bir olarak anılan, Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü sahibi yazar Dimitris Sotakis, "1980’lerde doğmuş en iyi yirmi Latin Amerikalı yazar” seçkisinde yer alan, “Ulusal Edebiyat Ödülü” sahibi Kosta Rikalı yazar ve akademisyen Carlos Fonseca, Olasılıksız ve Empati adlı romanlarıyla yüz binlerce okura ulaşan ve çok satanlar listelerinin uzun yıllardır zirvesinde yer alan Amerikalı yazar Adam Fawer yer alıyor.  Etkinlik ve imza günlerinde yerli ve yabancı yazarlar, okurlarıyla buluşacak Yurt içi ve yurt dışından birbirinden değerli yayınevlerini, yazarları ve okurları ağırlayacak olan İstanbul Kitap Fuarı, panel, söyleşi, atölye çalışmaları ve çocuk etkinliklerinden oluşan yüzlerce kültür etkinliğine ev sahipliği yapacak. Dokuz gün boyunca düzenlenecek etkinlikler ve imza günlerinde binlerce yazar, okurlarıyla buluşma fırsatı bulacak. Fuarın konukları arasında yer alan Ayşe Tolga, Ahmet Şimşirgil, Bahadır Yenişehirlioğlu, Banu Avar, Behiç Ak, Emrah Safa Gürkan, Emre Kongar, Ercan Kesal, Erdem Atay, Erol Mütercimler, Gülten Dayıoğlu, İlber Ortaylı, Latife Tekin, Mahfi Eğilmez, Mine Söğüt, Miyase Sertbarut, Murat Menteş, Nasuh Mahruki, Nevzat Tarhan, Nihat Genç, Nurullah Genç, Selçuk Şirin, Seda Öğretir, Sinan Canan, Sinan Meydan, Sinan Yağmur, Üstün Dökmen ve Yekta Kopan gibi önemli yazar ve şairlerin yanı sıra özellikle genç okurların takip ettiği Adora Yağmur, Aslı Arslan, Beyza Alkoç, Cemre Demirel, Elif Öner, R. İdeli, Işılsu Gültekin, Selin Solaris, Sezen Aksın, Şule Avlamaz, T. Y. Mazer ve Zeynep Sey gibi genç yazarlar da fuarda okurlarıyla bir araya gelecek.        İllüstratörler Duvarı, yayıncılık sektörüne yeni yetenekler kazandıracak 41. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı kapsamında, fuar alanında ilgili bölüm öğrencilerinin ve illüstratörlerin çalışmalarını sergileyebileceği “İllüstratörler Duvarı” gerçekleşecek. Bu duvarda, illüstratörler çalışmalarını sektör ilgililerine tanıtma imkânı bulurken, yeni iş imkânları için de fırsat yakalayabilecekler. Yayıncılık endüstrisinin büyük ilgi gösterdiği fuarda özellikle gençlik ve çocuk yayıncıları temsilcileri, sunulan portfolyoları inceleyerek yeni yetenekleri keşfedebilecek. Her sene olduğu gibi kitapseverlerden büyük ilgi bekleniyor Girişin öğrenci, öğretmen, çocuk, emekli ve engellilere ücretsiz olduğu fuar; hafta içi 10.00-19.00, hafta sonu 10.00-20.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek. Fuar, son günü olan 10 Kasım 2024 Pazar akşamı 19.00’da sona erecek. Fuarla ilgili etkinlik listesi, imza günleri ve detaylı bilgiye  www.istanbulkitapfuari.com  adresinden erişilebilecek.      Yalvaç Ural Hakkında: 1945 yılında Konya’da doğan Yalvaç Ural, çocuk ve gençlik edebiyatının en önemli isimlerinden biridir. 50 yılı aşkın süredir yazdığı eserlerle nesilleri büyüten Ural, masal, öykü, deneme ve şiir gibi birçok türde 100’ün üzerinde eseri kaleme almıştır. Ural’ın yurt içinden ve yurt dışından pek çok ödülü bulunmaktadır. Kitapları Almanca, İngilizce, Sırpça, Hırvatça, Lehçe, Arnavutça, Makedonca, Çingenece (Üsküp), Macarca, Rusça, Farsça, Arapça, Hollandaca ve Korece’ye çevrilen Ural’ın bir hikâyesi de  Japonya’da lise ders kitabına alındı. Oxford University Press’in 1992 yılından beri ortaöğretimde 2 kitabında ve lisede okutulan bir antolojisinde öyküleriyle yer aldı.  Ural, 2001 yılında “Uluslararası Şiir Festivali”nin milenyuma rastlayan 32. kutlamasında 5. Uluslararası Şiir Festivali’nde “Armonikanın Şairi”, “Dünya Çocuk Şiirinin Şampiyonu” olarak adlandırıldı. Festivalin internetteki sitesinde ünlü yazar ve eleştirmen Dick Koopman, Yalvaç Ural’dan “yetişkin şiirinin lirik şairi, çocuk edebiyatının şampiyonu, armonikanın şairi, kitapları pek çok dile çevrilen yazar” diye söz etti. Edebiyatımızın usta isimlerinden Yaşar Kemal, Yalvaç Ural’dan “bizim ülkemizde kendini çocuklara adamış soylu bir sanatçıdır” diye bahsederken, Aziz Nesin ise “Yalvaç Ural, benim büyümeyen çocukluğumun şairidir” demiştir.     Ödülleri:  2. Uluslararası Çocuk Kitapları Fuarı Şiir Birincilik Ödülü, 1979  Milliyet Sanat Dergisi Oyun Yarışması Ödülü, 1980 Türk Yunan Dostluğu Abdi İpekçi Dostluk ve Barış Ödülü Yarışması, Şiir Başarı Ödülü, 1983  Türk ve dünya çocuk edebiyatına yaptığı katkılardan dolayı çocuklardan oluşan seçici kurul tarafından “L’Ordre Du Sourire  - Polonya Uluslararası Gülümseme Nişanı ve Turecki Kawaler-  Şövalyelik Ödülü, 1986” TRT Yılın En İyi Çocuk Yazarı Ödülü, 1986 Çocuk Vakfı Ödülü, 1992 Ankara Üniversitesi Onur Plaketi, 1996 TÖMER Yılın En İyi On Yazarı Ödülü, 1996 Kosova – Yılın Yazarı Ödülü, 2003 Ülkemiz kültürüne katkılarından dolayı, Doğuş Üniversitesi Onur Ödülü, 2012 Dil Derneği, Beşir Göğüş Türk Dilini ve Çocuk Edebiyatını Geliştirme Ödülü, 2017 Oğuz Tansel Çocuk Yazını Araştırma Ödülü, 2017 Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Burhan Felek Hizmet Ödülü, 2020 EÇEV Muzaffer İzgü – Çocuk ve Gençlik Edebiyatına Emek Verenler Ödülleri, 2021   Tüyap Hakkında: Tüyap, Türkiye’nin ilk fuarcılık şirketi olarak 1979’da Bülent Ünal tarafından kuruldu. Bugüne kadar Türkiye’de fuarcılığın gelişimine öncülük ederek, 45 yılda yurt içinde ve yurt dışında çok sayıda fuar gerçekleştirdi. Bu fuarlarda, birçok ülkeden 350 binin üzerinde firmaya hizmet verdi ve 70 milyondan fazla ziyaretçiyi ağırladı. Yurt içinde sahip olduğu ve işlettiği 5 fuar merkezi ve 6 ülkede sahip olduğu uluslararası ofisi ile düzenli ihtisas fuarları gerçekleştiren Tüyap, profesyonellerden oluşan kadrosu ile 100’ü aşkın meslek örgütü ile de uzun vadeli iş birlikleri yapıyor. Çin, Rusya ve Afrika’da ilk Türk ihraç ürünleri fuarlarını gerçekleştiren Tüyap, halen yılda ortalama 10 yurt dışı fuara Türk milli katılımı organize ediyor. Türkiye’de kendi fuar merkezine sahip tek özel sektör fuarcılık kuruluşu olan Tüyap, dijital olanaklarını da seferber ederek hibrit fuarlar düzenlemeyi sürdürüyor.

  • Rebecca Beasley’den modernist şiirin inceliklerine dair bir çalışma: “Modernist Şiirin Kuramcıları”

    Rebecca Beasley’nin kaleme aldığı Modernist Şiirin Kuramcıları: modernist şiir teorisinin troykası T.S. Eliot, T.E Hulme ve Ezra Pound’u inceleyen yakın zamanda yapılmış en kapsamlı çalışma olma özelliğini taşıyor. VBKY’nin edebiyat kitaplığı, Rebecca Beasley’nin kaleme aldığı “ Modernist Şiirin Kuramcıları”  isimli kitabıyla genişlemeye devam ediyor. Beasley’nin, modernist şiir teorisinin önemli isimleri Eliot, Hulme ve Pound’u incelediği bu çalışma, üç büyük şair/düşünürün şiir ve estetik üzerine geliştirdikleri kuramları, özgün ve müşterek noktalarını ele alıyor. Eliot’ın zaman ve mekân algısını, Hulme’un klasik estetiğe dönüş çağrısını ve Pound’un imgeciliğini, dönemin sosyo-kültürel bağlamına yerleştirerek incelerken okurlara modernist şiirin karmaşık yapısını anlamada rehberlik ediyor. Beasley, titiz araştırması ve analitik yaklaşımıyla, Eliot, Hulme ve Pound’un şiirsel devrimlerinin izini, eserleri ve düşünceleri arasındaki bağlantıları gözler önüne sererek takip ediyor. Modernizmin estetik kırılmaları, teorik altyapısı ve şiirsel evrimini anlamak isteyenler için Serkan Doğan’ın dilimize çevirdiği Beasley’nin bu eseri, modernist şiirin inceliklerine dair eşsiz bir perspektif sunuyor. “ Modernist Şiirin Kuramcıları” , hem akademisyenler hem de edebiyat meraklıları için önemli bir başvuru kaynağı olmasının yanı sıra bu alana yeni başlayanlar için söz konusu şiirsel kuramları oluşturan karmaşık hatlara ilişkin mükemmel bir giriş sağlıyor. Kitaptan: Seride yer alan düşünürler, üç nedenden dolayı “eleştireldirler”. İlk olarak özellikle edebiyat çalışmaları, İngilizce ve kültürel çalışmalar gibi alanlar başta olmak üzere kitapların, fikirlerin, kuralların ve tartışmasız varsayımların eleştirisi ile ilgili konular ışığında incelenmişlerdir. İkinci olarak, bu düşünürlerin eserleri üzerinde çalışılması sizin eleştirel olmanızı sağlayacak olan kendi bilgiye dayalı eleştirel okuma ve düşünceniz için bir “alet takımı” temin edeceği için eleştireldirler. Üçüncüsü ise, bu düşünürler hayati derecede önemli olduklarından dolayı eleştireldirler: Bu düşünürler halihazırda kanıksamış olduğumuz dünyanın, metinlerin ve her şeyin geleneksel anlayışlarını yerle bir edebilen fikirler ve meseleler ile uğraşırlar ve zaten bildiğimiz şeyleri daha derin bir şekilde kavrayabilmemizin yanında, yeni fikirlere sahip olmamızı da sağlarlar. Hiçbir giriş niteliğindeki eser size her şeyi anlatamaz. Ancak bu serinin amacı, eleştirel düşünceye giden bir yol sunarak üretken, yapıcı ve potansiyel olarak hayatınızı değiştirecek bir faaliyete başlamanızı teşvik etmektir.   Yazar Hakkında; Çağdaş edebiyat ve kültür çalışmaları alanında uzmanlaşmış bir akademisyen olan Rebecca Beasley, Oxford Üniversitesi’nde profesör olarak görev yapmaktadır. Modernist edebiyat, Rus edebiyatı ve kültürel etkileşimler üzerine çalışmaları bulunan yazar özellikle 20. yüzyıl edebî hareketleri ve Rusya’nın Batı edebiyatı üzerindeki etkileri konusundaki çalışmalarıyla tanınmaktadır. Ezra Pound and the Visual Culture of Modernism ve Russomania: Russian culture and the creation of British modernism, 1881-1922 başlıca eserleri arasında sayılabilir.   MODERNİST ŞİİRİN KURAMCILARI Rebecca Beasley VBKY, 2024 Editör: Halid Metin Yolcu Çeviri: Serkan Doğan 216 s.

  • Ahmet Ümit’ten yeni Başkomser Nevzat romanı:Yırtıcı Kuşlar Zamanı

    Başkomser Nevzat bu kez ailesini katledenlerin izini sürerken bir yandan da günümüz Türkiye’sinde yaşanan çürümeyle mücadele ediyor.  2 Ekim’de raflarda yerini alacak  Yırtıcı Kuşlar Zamanı ’nda Ahmet Ümit Türkiye’nin yıllardır mustarip olduğu toplumsal hastalıkların röntgenini çekiyor. Sokaklarda cirit atan suç örgütleri, onlarla yan yana fotoğraf çektiren siyasiler, mülk satın alma karşılığında vatandaşlık alan yabancı suçlular, faili meçhulden faili meşhura dönüşen cinayetler, toplumda giderek artan madde bağımlılığı, ekonomik bozulmanın ve kolay para kazanma arzusunun hızlandırdığı ahlaki çürüme, liyakatsizliğin getirdiği toplumsal çöküş... Yapı Kredi Yayınları’ndan çıkacak  Yırtıcı Kuşlar Zamanı , kitaplarında polisiyeyi arkeoloji, mitoloji, tarih gibi farklı alanlarla besleyen Ahmet Ümit’in kaleminden bir “Yeni Türkiye” portresi; siyasetçisinden taksi şoförüne varıncaya dek, bir 21. yüzyıl Türkiye tarihi. Yırtıcı Kuşlar Zamanı 2 Ekim’den itibaren tüm kitapçılarda. “Bu ülkede televizyonsuz bir hayat düşünülemez. Daha ilginci yine birileri ekranda cinayetler çözüyor, memleketin ücra köşelerindeki kasabalarda, köylerde ne tür ihanetler yaşandı, kim kiminle yattı, kim kimi öldürdü, kim kimden para çaldı, kim kimin mülküne kondu, bunları ortalığa döküyordu. Elbette adı sanı belirsiz, sıradan, küçük insanların sırlarıydı bunlar. Tuzu kuru olanların, toplumun kaymak tabakasından olanların, nasıl para kazandıkları, hangi siyasilerle içli dışlı oldukları, bu kadar kısa sürede nasıl Türkiye’nin en zenginleri arasına girdikleri asla konu edilmiyordu. Hatta onların çocuklarının, eşlerinin adlarının karıştığı bariz cinayetler bile sorgulanmıyordu.” YIRTICI KUŞLAR ZAMANI Ahmet Ümit Yapıkredi Yayınları, 2024 448 s.

  • "Şiir en çok çocuklara yakışır"

    Ödüllü şair Altay Öktem'in ortaokul öğrencileri için kaleme aldığı Renkleri Duyan Çocuk ; alışılagelmiş şiir kitaplarından ayrışarak, içeriğindeki tahliller aracılığıyla şiirden anlam çıkarma, şiiri doğru bir bakış açısıyla okuma gibi becerilere yön veren etkileşimli bir kılavuz.  Evrensel temalardan beslenerek dizeleri kanatlandıran bu eser, ''Ay'a Ayak Basan Kırmızı Karınca'' ve ''Üzgün Dünya Tarihi'' adlı iki bölümden oluşuyor. Öktem'in masallardan, geleneksel motiflerden, ülkemizden ve gezegenimizden esinle kaleme aldığı şiirleri, gerçeküstü düşleri andıran göz alıcı desenlerle birleşerek çocukların imgelem dünyasını zenginleştiriyor. Birden fazla anlamı vardır her şiirin. Uçana ayrı şey anlatır, kaçana ayrı; sürünene, yüzene ayrı... Renkleri Duyan Çocuk 'un çıkış noktasını ''Her çocuğun içinde binlerce şiir vardır. Bize düşünse içlerindeki şiire ulaşmaları için küçük bir ışık yakmak...'' sözleriyle ifade eden Altay Öktem, okurların duyularını ve duygularını harekete geçirmek için yazdığı bu kitabıyla şiir türünü çok daha yakından tanımaya ve sevmeye öncülük ediyor.  Klasik okuma deneyimini birkaç adım öteye taşıyıp anlayarak, hissederek ve özümseyerek okuma deneyimi sunan bu yapıcı eser; şiiri ''anlam'', ''söyleyiş'' ve ''biçim'' özellikleriyle mercek altına alarak türün edebî yapısındaki çok katmanlılığa da vurgu yapıyor.  Çocuklar renkleri duyar, sesleri görür, kelimelerin altında yatan gizli anlamları keşfedebilir. O hâlde şimdi çocukların içinde çağlayan o coşkun esin pınarlarını salıverme vakti... Bazen hiç bilmediği bir ülkeye gider insan Yanında götürür memleketini Altay Öktem 1964 yılında İstanbul'da doğdu. Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi'ni bitirdi. Edebiyat hayatına şiirle başlayan Öktem'in pek çok şiir kitabı yayımlandı. 1988'de Ali Rıza Ertan, 1989'da Akademi Kitabevi (Mansiyon), 1991'de Yaşar Nabi Nayır, 1995'te Orhon Murat Arıburnu, 2000'de ise Cemal Süreya ödüllerini aldı. Şiir, roman, öykü deneme gibi türlerde otuzdan fazla kitabı bulunan Altay Öktem'in çocuk romanı serileri de bulunmaktadır. RENKLERİ DUYAN ÇOCUK Altay Öktem Tudem Yayınları, 2024 10+ yaş Tür: Şiir 80 s.

  • Yaratıcılık Ritüelleri 35 / Murat Gülsoy: “Bu bir iş değil, bu sanat!”

    “Eğer yeterince hazırlanmışsanız tıkanmazsınız; dünyayı, karakterleri iyi çalışmışsanız sizi hiçbir şey durduramaz. Dünya duruyor mu? Hayat duruyor mu? Hayır. Dolayısıyla eğer dünyayı iyi kurarsanız tıkanmazsınız. Tabii her şeye rağmen yine de tıkanmışsanız… O zaman yapılacak en iyi şey bırakmak. Onu bırakıp başka bir şeyler üzerine düşünmek. Bu benim başıma gelir. Bazen bir proje üzerine çok çalışırım ve yazmaya başlarsam tıkanacağımı hissederim. Yol yakınken dönmeyi bilmek gerek. Unutulmaması gereken şey şu bence: bu bir iş değil, bu sanat.” Semrin Şahin, Yaratıcılık Ritüelleri’nde bu hafta Murat Gülsoy’u ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı?   Aslında bu soruya cevabım çok kısa: Yok. Gündelik yaşantımın kendine özgü bir ritmi var. Her gün farklı işlerle uğraşıyorum, kendimi bildim bileli. Değişmeyen tek şey defter ve kalemim. Onlar her zaman yanımdadır. Özellikle de başucumda dururlar. Sabah uyandığımda mutlaka rüyalarımı yazarım. Okurken ya da bir şeyler izlerken aklıma gelenleri yazarım. Hiçbir şey gelmezse aklıma, gelecekte yazmayı hayal ettiğim kitaplara ilişkin notlar alırım. Ama bunları yazabilmek için, yazmaya başlamak için belirli bir ritüelim yok. Eğer bir öykü ya da roman üzerinde çalışıyorsam uygun bir masa, arkada çok dikkat dağıtmayan bir müzik iyi olur. Ama şart değil. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Tıkanma diye tabir edilen durumu pek yaşamadım bugüne kadar. Defterlerim her zaman yazmayı hayal ettiğim öykü ve roman fikirleriyle doludur. Belki bazen gündemimdeki projelerden sıkılıp ruh durumumu değiştirmek isterim; o zaman da ya eski defterleri karıştırırım ya da bir sergiye giderim, şehre inerim, evdeysem resim kitaplarını karıştırırım. Bence yazarlar iki şekilde tıkanma yaşarlar: Birincisi, daha çok Amerikan filmlerinde gördüğümüz, yayıncının ya da ajansın sabırsızlıkla yeni kitabı beklediği durumlar… Bir iş olarak yapıldığında, belirli bir tarihte teslim edilmesi gereken ve belirli bir sayıda satması beklenen bir ürün için çalışıyorsanız, evet tıkanırsınız. Neyse ki benim yazarlığımın bu süreçle en ufak bir benzerliği yok. Canım neyi isterse, ne zaman isterse onu yazıyorum. İkincisi, daha çok insanın başına gelebilecek bir tıkanma halidir: bir romanın ortasında tıkanırsınız, ne yazacağınızı, nasıl devam edeceğinizi bilemezsiniz. Bu da bence hazırlıksız yola çıkmaktan kaynaklanır. Eğer yeterince hazırlanmışsanız tıkanmazsınız; dünyayı, karakterleri iyi çalışmışsanız sizi hiçbir şey durduramaz. Dünya duruyor mu? Hayat duruyor mu? Hayır. Dolayısıyla eğer dünyayı iyi kurarsanız tıkanmazsınız. Tabii her şeye rağmen yine de tıkanmışsanız… O zaman yapılacak en iyi şey bırakmak. Onu bırakıp başka bir şeyler üzerine düşünmek. Bu benim başıma gelir. Bazen bir proje üzerine çok çalışırım ve yazmaya başlarsam tıkanacağımı hissederim. Yol yakınken dönmeyi bilmek gerek. Unutulmaması gereken şey şu bence: bu bir iş değil, bu sanat.  Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu?   Yazmak benim için hiçbir zaman yetiştirilmesi gereken bir iş olmadı. Dolayısıyla gündelik yaşamın engellemeleri çok büyük bir baskı oluşturmadı üzerimde. Eğer çok yoğun ve stresli bir zaman bekliyorsa beni o zaman yazma konusunda biraz geri çekilip büyük projelere girişmem. Kendimi serbest bırakırım. İşin ilginç yanı böyle zamanlarda aklıma çok hoş fikirler gelir. Onları not alırım gelecekte bir gün yazarım umuduyla… Bir de şöyle bir durum var. Çok kötü bir şeyler yaşıyorsam, bazen yazma beni kurtarıyor. Daha doğrusu, hiçbir şey okuyamadığım, izleyemediğim, dikkatimi hiçbir şeye veremediğim, hayattan heyecan duyamadığım bazı gerilimli zamanlarda eğer kurmuş olduğum bir roman dünyası varsa oraya girip yazmaya devam edebiliyorum. Bu da bir tür çıkış kapısı oluyor. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız?   Aynı olan duygular da var… Değişenler de… Örneğin hiç değişmeden kalan bir duygu, okuru şaşırtmak, eğlendirmek, heyecanlandırmak arzusu. Bu hep var. Ama zaman içinde buna eklenen başka unsurlar da oldu. Örneğin tarihsel roman yazmak bunlardan biri… Başlangıçta çok mesafeli olduğum bu tarzı 2010’dan beri daha fazla yazar oldum. Bunun dışında tür konusunda da bir değişim yaşadım. 1992-2002 yılları arasında arkadaşlarla Hayalet Gemi dergisini çıkarırken iki ayda bir öykü yayınlıyordum. Roman yazmak o zamanlar benim için daha uzaktı. 2003’den sonra roman ya da kitap oylumunda kurmacalar yazmaya başladım. Şimdilerde, üniversitedeki akademik hayatımı sonlandırdıktan sonra, daha deneysel ve farklı işlere açılmaya başladım; öyle bir ruh durumuna geçtim…  Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Dediğim gibi sabah rüyalarımı mutlaka yazarım. Eğer bir öykü ya da roman üzerinde çalışıyorsam günün her saati yazabilirim. Ama en verimli saatler benim için sabah saatleridir. Zihnim çok daha berrak, dinlenmiş oluyor. Akşamların da ayrı bir tadı var. Özellikle yazdıklarımı okuyup düzeltmek için tercih ettiğim saatler. Dediğim gibi kesin şeyler değil bunlar. Tercih şansım varsa sabahları tercih ederim. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Sanat kişisel deneyimden beslenen bir süreç. Dolayısıyla “ben yaratmış olsaydım” demek aslında “ben o kişi olsaydım” demek anlamına gelir. Örneğin İnce Memed harika bir roman, okuması, içine girmesi çok güzel ama onu ben yazsaydım demek saçma bir istek olurdu. Bunun mümkün olması için Yaşar Kemal olmak gerekli. Onun yaşadıklarını, deneyimlerini yaşamak ister miydim gerçekten? O olmak ister miydim? Sanmıyorum. Hayır. Buna karşın çok sayıda yazmak isteyip de henüz yazamadığım belki de hiç yazamayacağım kitap var.

  • E-dergi Sanjuro Edebiyat’ın ikinci sayısı yayımlandı

    Genel yayın yönetmenliğini Mustafa Seyfi’nin yaptığı yeni e-dergi Sanjuro Edebiyat’ın ikinci sayısı Sabahattin Ali anısına ithaf edildi. Derginin Sabahattin Ali anısına ithaf edilen ikinci sayısında Ahmet Günbaş, Onur Akyıl, Şirvan Erciyes, Erol Özyiğit, Yunus Karakoyun, Dilşad Tatar, Bülent Akay, Hasan Çelikkol, Ebubekir Narinciak, Necdet Yüksekbaş, Elif Özman Şener, Selda Aktaş, Hatice Sabah, Tüge Dağaşan, Bedriye Korkankorkmaz, Engin Fırat ve Mustafa Seyfi şiir, öykü, deneme ve incelemeleriyle yer alırken, bunların haricinde Ersin Engin çevirisiyle bir A.B. "Banjo" Paterson şiiri ve Mustafa Seyfi çevirisi ile de bir Tiago Alves Costa şiiri yer alıyor. Dergi https://sanjuroedebiyat.wordpress.com/  adresi üzerinden okunabileceği gibi dergiye Instagram, Twitter (X) ve Facebook hesaplarından ve sanjurodergi@gmail.com mail adresinden ulaşmak da mümkün.

  • 2024 Erdal Öz Edebiyat Ödülü’nün sahibi Necati Tosuner

    2008 yılından bu yana düzenlenen Erdal Öz Edebiyat Ödülü, bu yıl Necati Tosuner’e verildi. 15 Eylül Pazar günü toplanan seçici kurul, usta yazarı şu gerekçeyle ödüle değer gördü: İlk öykü kitabı Özgürlük Masalı’ndan bu yana 60 yıldır, edebiyatın farklı türlerindeki yapıtlarında, toplumsal hayatın açık ve saklı baskıları karşısında bireyin yaşadığı zorunlu ve seçilmiş yalnızlıkları, sancıları, Türkçenin ve yazının olanaklarını her yeni kitabında daha ileri taşıyarak kaleme alan Necati Tosuner’e… Erdal Öz Edebiyat Ödülü seçici kurulu bu yıl şu isimlerden oluşuyordu: Metin Celal, Nilüfer Kuyaş, Murat Yalçın, Behçet Çelik, Jale Özata Dirlikyapan, Ayşe Sarısayın ve Faruk Duman. Kurulun birinci üyesi, her yıl toplantıya başkanlık yaptıktan sonra ayrılıyor ve yerine yeni bir üye seçiliyor. Bu yıl Metin Celal başkanlık yaparak ayrıldı. Yerine seçici kurulun davetiyle Yalçın Armağan katıldı. Ödül töreninin yeri ve tarihi önümüzdeki günlerde açıklanacak.    NECATİ TOSUNER 1944 yılında Ankara’da doğdu. Dört yaşındayken sakat kaldı. 1963’te ilk öyküsünü yayımladı. 1966’da İstanbul-Pertevniyal Lisesi’ni bitirdi. Bir süre Basın İlan Kurumu’nda çalıştı. Sonra birkaç yıl Almanya’da bulundu. 1977 yılında Derinlik Yayınları’nı kurdu, yayınevini 1986’da kapattı. 1983’te reklamcılık alanında çalışmaya başladı ve 1996 yılında emekli oldu.   ESERLERİ Öykü:   Özgürlük Masalı (1965), Çıkmazda (1969), Kambur (1972), Sisli (1977), Necati Tosuner Sokağı (1983), Çılgınsı (1990), Bir Tutkunun Dile Getirilme Biçimi (1997), Güneş Giderken (1998), Yakamoz Avına Çıkmak (2007), Salgında Öyküler (2021), Daldaki Kuş (2023). Roman:   Sancı.. Sancı…  (1977), Yalnızlıktan Devren Kiralık (2000), Bana Sen Söyle (2002), Kasırganın Gözü (2008), Susmak Nasıl da Yoruyor İnsanı! (2013), Korkağın Türküsü (2014), Çırpınışlar (2016), Sen ve Kendin (2020). Deneme:   Elde Kitap  (2005). Çocuk Kitapları:   Keleş Osman Evden Kaçıyor  (1977), Keleş Osman’ın “Tarih”le Başı Dertte (1977), Dayım Balon Olmuş... (1977), Arda’nın Derdi Ne? (2011), Dur Bakalım Petek (2012), Kitabın Adı (2015), Yaz Sevenler Kış Sevenler (2019).  Tiyatro Oyunu:   Fareli Sokağın Kızı (1991).   ÖDÜLLER Kambur ’da yer alan “İki Gün” adlı öyküsüyle TRT Öykü Başarı Ödülü (1971) Sancı.. Sancı...  ile Türk Dil Kurumu Roman Ödülü (1978) Bir Tutkunun Dile Getirilme Biçimi ’nde yer alan “Armağan” adlı öyküsüyle Haldun Taner Öykü Ödülü’nde birincilik (1997) Güneş Giderken ’le Sait Faik Hikâye Armağanı (1999)  Elde Kitap ’la Ömer Asım Aksoy Deneme Ödülü (2006)  Kasırganın Gözü ’yle Attilâ İlhan Roman Ödülü (2008) Arda’nın Derdi Ne?  ile Türkan Saylan Jüri Özel Ödülü (2011)  Troya Edebiyat Ödülü (2013) Uluslararası Ankara Öykü Günleri Onur Ödülü (2014)  Türkiye Yazarlar Sendikası Emek Edebiyat Ödülü (2014) Susmak Nasıl da Yoruyor İnsanı!  ile Tepeyran Roman Ödülü (2014)  İzmir Öykü Günleri Onur Ödülü (2016) Nilüfer Çocuk Kitaplığı Onur Konuğu (2018)  Kartal Kitap Fuarı Onur Ödülü (2021)  Muratpaşa Edebiyat Günleri Onur Ödülü (2022)  Kitap  dergisi Ömür Boyu Emek Ödülü (2023) Salgında Öyküler ’le Yunus Nadi Öykü Ödülü (2023)  Ankara Öykü Günleri Onur Konuğu (2024)

bottom of page