top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Yirmi dört sene sonra dilimize çevrilen o roman

    Nagihan Kahraman yazdı: "Henüz Masumiyet Müzesi yokken, 2000 yılında yayımlanan, dilmize yirmi dört sene sonra çevrilen bir roman, takıntılı hâlin, nesne toplamanın, obsesyonun anlatıldığı en iyi örneklerden biri: Edward Carey’nin ilk romanı, Gözlemevi Apartmanı ." Hatıra olması için bir şeyler toplamak, “şeyler” biriktirmek çoğu kişinin aşina olduğu bir davranış. Geçmişe dönüp bakıldığında o güne dair bir fotoğraf, bir bilet… Bunlar bir noktaya kadar “normal” kabul ediliyor elbette; her şey gibi bir sınıra ulaşınca hastalık adını alıyor. Toplamak, istiflemek bir takıntı olmadığı sürece sağlıklı kabul ediliyor. Obsesif bir hâl aldıktan sonra nesneler toplamak yalnızca tedavi edilmesi gereken bir durum oluyor. Çoğu kişi bunu en iyi yakın tarihteki romanlardan Masumiyet Müzesi ’nden biliyor. Bir roman kahramanı olarak karşımızda duran müzenin gerçek hayata taşınması, hâlihazırda ziyaret edilebilen bir müze olması oldukça önemli. Henüz Masumiyet Müzesi yokken, 2000 yılında yayımlanan bir roman ise bu takıntılı hâlin, nesne toplamanın, obsesyonun en iyi örneklerinden biri: Gözlemevi Apartmanı .  Edward Carey’nin ilk romanı olan Gözlemevi Apartmanı , ardından pek çok eseri daha getirdi: Alva ve Irma (Bir Şehri Kurtaran İkizler), L’Observatiore, Iremonger Üçlemesi (Hurda Köşkü, Çöpkent, Longdra), Minik: Madam Tussaud’nun Olağanüstü Hayatı, The Swallowed Man, Edith Holler. Yazarın bütün bu romanları adından sıkça söz ettirse de Gözlemevi Apartmanı  dilimize, yayımlanmasının üzerinden yirmi dört yıl geçtikten sonra Esin Eşkinat tarafından çevrildi ve İthaki Yayınları tarafından yayınlandı. Öncelikle belirtmek gerekir ki roman öyle katmanlı ve üslûbu öyle yetkin ki bir ilk kitap olduğuna ikna olmak oldukça zor. Kitabın içinde, bölüm geçişlerinde yer alan çizimler de yine yazarın kendisine ait. Oyun yazarlığı kimliği de olan Carey, pek çok ülkede yaşadıktan sonra hayatını şimdilerde Texas Üniversitesi’nin İngilizce Bölümü’nde ders vererek devam ettirmekte. Francis Orme’nin takıntılı hayatının ve ailesinin geçmişinin kitabı, Gözlemevi Apartmanı . Eski adıyla Tearsham Malikanesi’nin yeni hâli olan apartman, bütün heybetiyle romanın tam ortasında duruyor: “Neo-klasik tarzda inşa edilmiş, kocaman, dört katlı, küs şeklinde bir yapı.” Adı, binada bir zamanlar yer alan gözlemesinden geliyor tahmin edileceği üzere. Kuşaklar boyunca Ormelerin yaşadığı ve onların sonuncu üyesi Francis Orme’nin dilinden anlatılan bu apartman aslında ailece geçmişlerinin ve elbette kendisinin sıkışıp kaldığı bu bina da ana karakterlerden biri. Yıllar içinde apartmanda pek çok kişiyle birlikte yaşamış Ormeler, artık apartmanda kalan çok az komşusuyla bir aradadır: Devamlı tıslayan kapıcı, on numaradaki Peter Bugg, on altı numaradaki Claire Hing, yirmi numaradaki Köpek Kadın (Yirmi). Altı numarada yaşayan Ormeler, hayatlarını bu şekilde devam ettirmekten memnundurlar; tâ ki on sekiz numaraya yeni kiracı taşınana kadar. Hayatlarını takıntılı şekilde devam ettiren apartman sakinlerinin yeni birine ihtiyaçları yoktur ancak on sekiz numaralı daireye taşınan Anna Tap en az onlar kadar çetin cevizdir. Roman boyunca hepsinin hikâyesi tek tek anlatılıyor, geçmişlerinden getirdikleri korkuları, acıları, sevgileri ve sevgisizlikleri… En çok da Francis’in takıntılarına şahit oluyor okur roman boyunca. Bir gün nesne toplama özelliğini başlatan şey bir fiş oluyor ve ardından yıllar boyunca devamı geliyor; fotoğraf, çivi, şişe, askı, zımba teli, kapı tokmağı, mektup açacağı, iğne kutusu, monokl, broşür, eşarp, harita, akciğer röntgeni, el testeresi, şemsiye, köpek düdüğü, tırnak fırçası, poster, şapka cilası, sergi kataloğu, cep saati, duman alarmı, mızıka, yüzücü gözlüğü, kravat iğnesi, tüfek dürbünü, piyango bileti, plak, naftalin, sigara kutusu, işitme cihazı, nota ayaklığı, küllük, mürekkep şişesi, dikiş seti, şişe açacağı… Toplam 996 nesne. Bunlar içlerinde en tuhaf olanlarından yalnızca bazıları. Tamamı listelenmiş bu “sevgi nesneleri” Francis Orme tarafından apartmanın bodrum katında sergilenmekte. Elbette yalnızca kendine… Başka herkesten özenle saklanan, özellikle gizlenen bu yer Ormelerin bir tür anılar mezarlığı ya da müzesi. Takıntılı bir adamın dünyaya uyum sağlamayışının kanıtı tüm bu nesneler. Elbette bir de ellerindeki beyaz eldivenler. Beyaz Eldiven Kanunu diye yazdığı her maddeye uyum sağlayan Francis, bu eldivenleri ellerinden asla çıkarmaz. Bunu başlatan olay ise yine birçok şeyin sebebi gibi travmatik. Kitabın ana meselesi bu zaten, geçmişe tahammül edebilme. Bu sebeple kendince bir savunma mekanizması kuran bu genç adam da dış dünyadan kaçtığı apartmanın bodrum katını kendine tahsis etmiş ve yapay bir dünya kurmuş. Eğer her şey aynı şekilde devam etseydi 996 nesnenin sayısı daha kaça kadar artardı diye de düşünmeden edemiyor insan romanı bitirirken.  Yazarın kurduğu evreni sağlamlaştırması olarak görülebilecek üslûbu ve yazım tekniğinden de bahsetmek gerekirse: Bir tür obsesif kompülsif bozukluk hastalığı özellikleri gösteren Francis Orme, biriktirdiği eşyaları listelemekle kalmıyor, her şeyi numaralandırıp ve kategorileştirmede de çok başarılı. Romanın bölümlendirilmesi ve her bir bölümün anlatımı da adeta yaratılan bu kurgu karakterin takıntılı ruh hâline oldukça uygun. Dolayısıyla yapay duran hiçbir kısım yok romanın içinde. İlerleyen kısımlarda anlatıcılar değiştiğinde bile bunu tam bir obsesif bakış açısıyla okuru asla şüpheye düşürmeyecek kadar net ve listeli hâlde yapıyor yazar. Bu sebeple bol bol listelenen ve numaralanan bir anlatım göze çarpıyor. Şöyle diyor Francis örneğin tahminlerini dile getirirken: “On sekiz numaraya yeni gelen kişi aşağıdakilerden biri değildi: 1. Yaşlı 2. Ölmek üzere 3. Erkek.” (s.31-32) Apartmanda kalan sayılı komşunun arasında geçen konuşmaları ise şu şekilde başlıklandırıyor: “Yirmi hatırladı - 1.”, “Yirmi hatırladı - 2.”, “Claire Higg hatırladı - 1.”, “Anna Tap hatırladı -3.”, “Yirmi hatırladı - 5.”… Bu bölüm içi küçük başlıklandırmaların haricinde altı ana bölümden oluşuyor kitap ki bunlar da olay akışını ve Gözlemevi Apartmanı’na gelen yeni kiracı ile bunun devamında apartmanın ve sakinlerinin akıbetini okura sunar nitelikte: “Geliş”, “Karşılaşmalar”, “Dört Nesne”, “Gözlemevi Apartmanı ve Tearsham Malikânesi”, “Azize Lucy Günü” ve “Küçük İnsanlar”. İnsanın hayatında eksik olan taşlar yerine oturduğunda adeta bir yapbozun parçalarının tamamlanması gibi bir his oluştuğu ve kimseden ya da hiçbir şeyden gizlenmesi, saklanması ve en önemlisi de kendine takıntılar geliştirmesi gerekmediği bir dünyanın kapılarının açılacağına dair incelikli ve aynı zamanda hassas, duygulu bir roman Gözlemevi Apartmanı . Bu binada yaşayan çoğu kişinin aynı acılarının olması, onları burada tutan şey. Ancak korkuların üstüne gidildiğinde ya da sığınak hâline getirilen yapı bir gün “yıkıldığında”, gidecek bir yer kalmayınca korkuların üstüne gitmek mecburiyetinde kalır insan; tıpkı Gözlemevi Apartmanı sakinleri gibi. Tearsham Malikânesi’nde yaşayanların yapamadığını yaptıklarında “Şehrin Dorukları”nda bulurlar kendilerini. İyi okumalar! GÖZLEMEVİ APARTMANI Edward Carey İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Esin Eşkinat 368 s.

  • Gidenleri de kalanları da rahat bırakmak üzerine

    Şair, çevirmen ve editör Lal Laleş’in aforizmalardan oluşan ikili kitabı Gidenleri Rahat Bırakma Kılavuzu-Kalanları Rahat Bırakma Kılavuzu , okuruyla buluştu. Aşka, ayrılığa, yaralara, iyileşmeye, kısacası hayata dair özlü ve güçlü ifadelerin yer aldığı kitabın içindeki illüstrasyonlar ise Anita Sezgener’in imzasını taşıyor.  Gidenleri rahat bırakın, gitme düşüncesi birdenbire aklına gelmez insanın. Kendini bulmak için okuduğu roman, izlediği film, çıkamadığı yolculuk, giremediği ev, atlayamadığı ip, oynayamadığı sokak oyunları gelir aklına. Kalanları rahat bırakın, kalanlar tekinsizliği, yabancılığı, yeniliği, içermediklerini, korku ve umudu sırtlarından çıkardılar. Zamirleri, edatları, bağlaçları, sıfatları bırakıp isim ve fiilleri alıp kaldılar. Şiddet ve insafı bırakıp tahrip ve takdiri göğüslerine aldılar. LAL LALEŞ 1975 yılında Mardin Kızıltepe’de doğdu. Dicle Üniversitesi Tarih Bölümü mezunu olan Laleş. 1993-2006 yılları arasında Tiyatro Anadolu, İmgesel Düşler ve Teatre Orient gibi bağımsız tiyatro gruplarında dramaturg, rejisör ve sanat yönetmeni olarak çalıştı. Kürtçenin Kurmancî diyalektiyle yazdığı ilk şiirlerini 2003 yılında yayımlanan Berbejna Rê (Yol Kolçağı) kitabında topladı. 2009 yılında Deqên Qesas (Katil Dövmeler) ve 2011 yılında Matmayînên Ronyayê (Ronya ve Afallamaları) okuyucuyla buluştu. Eserlerinde ağırlıklı olarak tarihî ve mitolojik figürlere ve referanslara yer veren Laleş, Türkiye’de ve Avrupa’nın çeşitli ülkelerinde ağırlıklı olarak modern Kürt şiiri, Kürt edebiyatı ve Kürt yayıncılığı üzerine bildiriler sundu, panel ve konferanslara katıldı. Lal Laleş, 2004’ten bu yana Diyarbakır’da Lîs Yayınları’nın genel yayın yönetmenliğini yürütüyor. Yayınevinin Mor Mühürler, Ehmedê Xanî Kitaplığı gibi birçok dizisinin yayına hazırlanmasında yer aldı. Anadilinde kaleme aldığı şiirleri Türkçe, Arapça, İsveççe, Gürcüce ve İngilizceye çevrilerek çeşitli süreli yayınlarda yayımlandı. GİDENLERİ RAHAT BIRAKMA KILAVUZU-KALANLARI RAHAT BIRAKMA KILAVUZU Lal Laleş Ayrıntı Yayınları, 2024 İllüstrasyonlar: Anita Sezgener 144 s.

  • 2024 Seyhan Erözçelik Şiir Ödülü kazananı belli oldu

    Türkçe şiirin önemli temsilcilerinden kabul edilen Seyhan Erözçelik adına verilen ödülün bu yılki kazananları açıklandı. Ardis Kitap etiketiyle Ocak ayında yayımlanan, Emre Barca’nın Kabul adlı eseri basılı ilk kitap dalında ödüle layık görüldü. “Hayaletler”, “Kişiler” ve “Suretler” adında üç bölümden oluşan kitabın tanıtım metninde şu ifadeler yer alıyor: "Emre Barca’nın ilk şiir kitabı “Kabul” unutulmuş rüyaların, kaybolan insanların, yersiz umutların dünyasından çocukluğun tuhaf gecelerine, gündüzlerin amansız çirkinliğine çağırıyor bizi. Öz elleriyle gözlerini çıkartan Oedipus’un dere tepe yürüyüşüne, Hallac-ı Mansur’un darağacındaki duasına bir selam, sesten mürekkep bir armağan. Yine yarışma kapsamında verilen mansiyon ödülüne Neslihan Altun değer görüldü. Ailesi tarafından oluşturulan Şair Sabri Önenoğlu Destek Ödülünün Neslihan Altun’un ‘Anmadan Olmaz Düğün Çiçeklerini’ kitabına verildiği açıklandı. Jüri ayrıca yayınlanmamış dosya dalında Edibe Şirin’in ‘Konuşamadığımız Şeyler’ dosyasını dikkate değer buldu.   Başkanlığını Hilmi Yavuz’un yürüttüğü, W. B. Bayrıl, Haydar Ergülen ve aileyi temsilen Noyan Erözçelik’ten oluşan ŞiirAtı Seyhan Erözçelik İlk Kitap Ödülü jürisi, ödülleri “Türkçe şiirin geleceği açısından, bu yıl da hem katılım hem de yollanan yapıtların giderek yükselen niteliğinden duyduğu kıvancı kamuoyu ile paylaşmakta ve tüm katılımcılara en içten teşekkürlerini sunmaktadır” ifadesiyle duyurdu. Ödül törenine dair açıklamanın ilerleyen tarihlerde duyurulacağı bilgisi kaydedildi.

  • “Kafasında hikâyeyi önceden kurgulayıp sonra da onu yazmak için masa başına geçenlerden değilim”

    Serkan Parlak, Deniz Goran ile ikinci romanı, Sen Benle, İstanbul Benimle odağında söyleşti. "Yazar, insana musallat olan geçmişin, bugünü nasıl etkisi altına alabileceğini gözler önüne seriyor." Sen Benle, İstanbul Benimle , Deniz Goran’ın haftalarca çoksatanlar listesinden düşmeyen ve çok ses getiren ilk romanı Türk Diplomatın Kızı ’nın ardından okurlarla buluşan ikinci romanı. Sen Benle, İstanbul Benimle , insana musallat olan geçmişin, bugünü nasıl etkisi altına alabileceğini gözler önüne seriyor. Ada ile Lucian’ın yanında İstanbul ve Londra’yı da canlı karakterler olarak okuduğumuz bu romanda sevgi, kayıp, umut arayışı ve gurbette yaşamanın sancısı, gerçekçi diyaloglarla, güçlü betimlemelerle, sanatçıya ve sanat dünyasına dair çarpıcı gözlemlerle anlatılıyor. Yazar, kullandığı diliyle, karakterlerin dünyalarını ve duygularını apaçık ortaya koyma başarısı gösteriyor. Sen Benle, İstanbul Benimle, travmaların ve mücadelelerin doğasını keşfe çıkarken dayanıklılığın ve sevginin dönüştürücü gücünü de irdeliyor ve şu sorunun peşine düşüyor: “Yeniden başlamak için neler mümkün?” Deniz Hanım; yeni romanınız Sen Benle, İstanbul Benimle  geçtiğimiz günlerde Düşbaz Kitap etiketiyle okurla buluştu. Sizi bu romanınızla ilk kez tanıyacak okurları da düşünecek olursak   kurmaca türlerle olan ilişkiniz, yazma serüveniniz ve yeni romanınızın ortaya çıkış sürecini sizden dinleyelim. Hiçbir zaman yazar olmayı hayal etmemiştim. İlk romanım Türk Diplomatın Kızı ’nı yıllar evvel, Londra’da çağdaş sanat üzerine mastırımı tamamladıktan sonra yazmaya başladım. Yazarlığa iş hayatına atılmadan önce, tam da iş arayışındayken, biraz da boşluktan yöneldim. Ancak bir kere gönlümü kaptırdıktan sonra kendimi bütünüyle romancılığa adamaya karar verdim. İlk kitabıma bilinçli bir şekilde roman yazıyorum diyerek başlamadım. Kısa hikâyeler yazdım, bunları tanıdıklarımla paylaştım, onlardan aldığım destekle bu hikâyeleri birleştirerek yavaş yavaş romana dönüştürdüm.   İkinci kitapta ise durum çok farklıydı, bir romana başlıyor olmanın farkındalığıyla yola çıktım ve bu kitapta en büyük arzum kendimi bir yazar olarak geliştirmek ve daha farklı noktalara gelebilmekti.   Kafasında hikâyeyi önceden kurgulayıp sonra da onu yazmak için masa başına geçenlerden değilim. Yazmak benim için tam bir macera. Her sabah bilgisayarımın önüne, gitgide gelişen hikâye beni bu sefer ne tarafa götürecek diye büyük bir merak ve heyecanla oturuyorum. Sanki benden bağımsız olarak gelişen bir hikâyenin izini sürüyorum.    Her ne kadar okuma ve yazma deneyimleri, işçilik ve gözlem gücü önemli olsa da romanınıza başlarken esin kaynaklarınız neler oldu?  Londra’da yıllar önce sanat camiasında çalışırken edindiğim deneyimler ve gözlemlerim; uzun senelerdir Türkiye’den uzak kalmış ancak bir türlü oradan kopamayan biri olarak nereye ait olduğumla ilgili hissettiğim çelişkiler; İstanbul’a karşı duyduğum büyük özlem (kitabı kalemi alırken, zaman zaman İstanbul’a bir aşk mektubu yazıyorum duygusuna da kapıldığım oldu); Türkiye’de yaşanan büyük toplumsal ve politik değişimler ve tabii ki Gezi direnişi.  Peki romanınızın ilk taslaklarını nasıl oluşturdunuz? İlk olarak Ada ve Lucian’nın farklı anlatım tarzlarını oluşturmak için çalıştım. Lucian’nın ironi dolu ve vurdumduymaz üslubunu geliştirmek benim için oldukça kolay oldu. Ada’ya gelince, onunkini oluşturmak meşakkatliydi. Hissiyat olarak neyin peşinde olduğumu gayet iyi farkındaydım ancak onu yazı diline dökmek aylar sürdü. Deniz Hanım sizce romanda, öyküde, şiirde döneme göre bazı konular, izlekler ön plana çıkıyor mu? Son dönemde ilişkiler, kadınlık ve erkeklik durumları, geçmişteki travmalarla hesaplaşma, aile ve bireysel yabancılaşma mesela. Sizin de bu anlamda zamanın ruhundan etkilendiğinizi söyleyebilir miyiz? Benim ana meselelerim, insan olma halleri, içsel yolculuk gibi temalar olduğundan bu saydıklarınıza yönelmemin bunun doğal bir sonucu olduğunu düşünüyorum.  Romanınızı merkez izleklerinin – aşk, sevgi, kayıp, umut, bellek, aidiyet, geçmişe özlem– içerdiği etik meseleler hakkında neler söylemek istersiniz? Günümüzün temel yakıcı dertlerini roman türü aracılığıyla görünür kılmaya çalışırken ne gibi hassasiyetler gözettiniz, nelerle yüzleştiniz?  Roman karakterlerimin üzerinden varoluşsal meselelere de değiniyor, hayatta gerçekten nelerin önemli olduğunu sorguluyorum. En güvence altında gibi görünenler bile her şeyi her an kaybetme tehlikesi ile karşı karşıyadır. Bu yüzden bizi insan yapan –iyilik, merhamet, sadakat, dürüstlük– gibi meselelerde etik olarak nerede durduğumuzun son derece önemli ve bu hayatta sahip olabileceğimiz en değerli şey olduğunu düşünüyorum.   Gezi Direnişi’ni işlerken, o süreçte yaşanmış olaylar zincirine tek tek odaklanarak onların muhasebesini yapmak yerine, Gezi ruhunun coşkusunu, her kesimden insanı bir araya getiren o beraberlik duygusunu ve vadettiği umudu yansıtmak istedim. Yani böyle önemli bir halk hareketinin daha evrensel unsurlarını.  Romanınızın merkez karakterleri Ada ve Lucian’ın psikolojik çözümlemeleri derinlikli, yaşadıkları çatışmalar ve bu çatışmaların ardından gelen değişimleri her anlamda gerçekçi ve inandırıcı. Alçalıp yükselen ritim hemen hissediliyor gerçekten. Elinizdeki malzemeyi kurgu için yeniden üretip dönüştürürken nasıl bir süreç işledi; mekânlar, atmosfer, diyaloglar ve özellikle Ada ve Lucian söz konusu olduğunda. Kitabı yazarken o dönemki duygu durumum, kafama taktığım veya ilgi duyduğum bazı meseleler, günlük hayatımdan bir şekilde aklımda kalan sahneler, bilinçaltımdan kitabın içine sızarak anlatımıma katkıda bulundu. Yeni romanınız  Sen Benle, İstanbul Benimle ’de dil ve anlatım   anlamında; anlatmadan ziyade karakterlerin duygu ve davranışlarını göstermenin –özellikle diyaloglar, betimleme tekniği aracılığıyla- yanı sıra yer yer yer şiirsel ve metaforik dil unsurlarının da ön plana çıktığını düşünüyorum. Bu seçiminizin nedenleri hakkında neler söylemek istersiniz? Ada’nın kısımlarında, içimde bazen beliren o ruh halini en güzel bu tarz anlatım tasvir ettiğinden daha şiirsel bir anlatımı seçtim.  Romanların başlangıç ve sonunu yazmak zordur. Sen Benle, İstanbul Benimle ’nin başlangıç ve sonunu nasıl yazdınız? Başlangıcı zordu çünkü dediğim gibi, Ada’nın üslubunu dile dökmek oldukça zaman aldı fakat sonunu kurgulamak konusunda hiç sıkıntı çekmedim. Hatta ilk bölümlerini oluştururken, varacağım noktayı az çok sezebiliyordum.  Uzun zaman çalıştıktan sonra nasıl bir hisle son noktayı koydunuz romanınıza? Yazarken yeni şeyler keşfettiniz mi; duygu, düşünce dünyanıza romanınızın ne gibi katkıları oldu? Nihayet son noktayı koymak beni rahatlatmıştı ancak karakterlerimle vedalaşmanın hüznü daha ağır basmıştı.  Karakterlerimin yaşadıkları içsel yolculukta onlarla beraber ben de bazı farkındalıklara vardım. Bunlardan en önemlilerini şöyle sıralayabilirim:  Trajedi gibi mutlu tesadüflerde (mesela âşık olacağımız kişiyle tanışmak) en beklemediğimiz zamanda karşımıza çıkabilir. İnsan ülkesinden göç ettikten sonra, yıllar da geçse, oradan hiçbir zaman tümüyle kopamıyor. Orayı hâlâ bir şekilde zihninde yaşatmaya devam ediyor.  Bizi umutsuzluğa iten zamanlarda yaşıyoruz (sırf Türkiye’de değil, dünyada da bu böyle) ancak bütün olumsuzluklara rağmen umudu hiçbir zaman elden bırakmamalıyız çünkü “umut” değişim için en kuvvetli aracımız.  Deniz Hanım, nitelikli kurmaca okurları metni okurken aslında sadece anlatıcı ilgilendirir. Yazar ilgilendirmez, yazarın yaşam öyküsü özellikle. Değerlendirmeler anlatıcı üzerinden yapılır. Kurmaca metinlerde çözülmesi en zor konulardan olan anlatıcı meselesi hakkında romanınızda ne gibi problemlerle uğraştınız?  Birbirinden üslup olarak oldukça farklı iki anlatıcıyla bir romanı kurgulamanın zaman zaman zorlukları oldu tabii. Mesela yazdığım farklı anlatıcıların üsluplarını birbirine kaydırmamak gibi. Ya da mesela Ada’nın bir bölümünü bitirdikten sonra Lucian’nın ifade tarzını ve kafa yapısını yeniden benimseyerek yeni bir bölüme başlamak her zaman kolay olmadı. Ancak bu deneyimlerin, beni yazar olarak geliştirdiğini düşünüyorum.  Hikâyeler iç evrenimizin, kozmik yapımızın yansımaları olarak dünyayı daha katlanılabilir hale getiriyor. Hikâyeler ötekilere yazılıyor, öznel alana hitap ediyor, okurları etkilemeleri gerekiyor. Günlük hayatta katlanamayacağımız gerçekler, hikâyede, romanda katlanılır hale geliyor. Güncel sanat üretimleri hakkında nitelikli yazılar yazdığınızı da biliyorum. Farklı türler arasında gidip gelmek ve karar vermek nasıl bir deneyim sizin için? Ek olarak şunu da sormak istiyorum, odaklandığınız temalardan hareketle özellikle roman türünü seçmenizin nedeni nedir? 2018 yılında sanat yazarlığına yöneldim. Roman yazarlığı insanı fazlasıyla kendine, içine dönük olmaya teşvik eden bir uğraş. Bundan dolayı, farklı sanatçılarla söyleşi yaparak onların yaratıcı dünyasına ve üretim sürecine odaklanmak bana çok iyi geliyor. Bu sayede biraz kendimden uzaklaşmış oluyorum.  Çocukluğumdan beri hep çok aktif bir hayal dünyam olmuştur. Romancılığa yönelerek hem hayal gücümü verimli bir şekilde kullanabiliyorum hem de en sevdiğim meşgalemi yaparak (hayal kurarak) zamanımın büyük bölümünü geçirebiliyorum.   Dünya ve Türkiye özelinde salgın, iklim krizi, savaşlar, ırkçılık, şiddet, göçler ve temel eşitsizlikler üzerinden düşündüğümüzde bu zorlu günleri yazı aracılığıyla daha az hasarla atlatabilmemiz mümkün mü sizce? Okuyarak, yazarak, gerek başka sanat dallarına yönelerek günümüzün endişe verici, insanı karamsarlığa iten gerçeklerinden bir nebze uzaklaşmanın insan ruhuna iyi geldiği kanısındayım.   Deniz Hanım, sizi çok etkileyen roman ve öykü karakterlerini sormak istiyorum. Çok gençken okuduğum Vladimir Nabakov’un Lolita ’sındaki Humbert Humbert  ve J.D. Salinger’ın Çavdar Tarlasındaki Çocuklar  romanındaki Holden Caulfield  karakterleri hâlâ dün gibi aklımda.  Roman türünde başucu yazarlarınız kimler, başucu kitaplarınız hangileri? Ayhan Geçkin, Burhan Sönmez, Sarah Hall, Han Kang ve Julian Barnes. Dergiler, dijital mecralar, sosyal medya, filmler… Yazarların, yayıncılığın ve okur kitlesinin geldiği son noktayı da göz önünde bulundurarak hem Dünya geneli hem Türkiye özelinde roman türünün geleceği hakkında ne gibi öngörüleriniz var? Özellikle sosyal medya ve dijital mecralar insanların dikkat aralığını çok kısalttı. Artık kitaplar, özellikle romanlar eskisi kadar okunmuyor, o yüzden roman türünün geleceğine dair olumlu bir tahminde bulunmak zor. Ancak binlerce yıldır süregelen hikâye anlatıcılığının hangi formatta olursa olsun, bir şekilde hep devam edeceğinden eminim.   Son günlerde neler okudunuz? Önümüzdeki dönemde yeni üretimleriniz olacak mı? En son okuduğum roman Elena Ferrante’nin Yetiskinlerin Yalan Hayatı  oldu. Şu an yeni bir roman üzerinde çalışıyorum.  Deniz Hanım, ilk romanı ya da öyküleri için çalışan genç yazarlara neler önerirsiniz? Onlara kendi üsluplarını geliştirirken en çok kendi yaratıcı seslerini dinlemelerini öneririm.

  • Mahir Ünsal Eriş gençler için yazdı

    Mahir Ünsal Eriş’in usta kalemi, bu kez bir zaman yolculuğu yapıyor. 1983’te küçük bir sahil kasabasına gidip “Değişen biz miyiz yoksa zaman mı?” diye soruyor. İnsanların, şehirlerin, konuştuğumuz dilin hatta kokuların ve renklerin bile nasıl değiştiğini gözler önüne seren bu kitap, “şimdi”ye çok farklı bir gözle bakmamızı sağlıyor. Sevilen yazar Mahir Ünsal Eriş’in ilk kurgu çocuk kitabına Rewhat Arslan'ın ilgi çekici çizimleri eşlik ediyor. Zamanda bir yolculuk yapacak olsanız yanınıza ne alırdınız? Bu soruya yazar “en iyi arkadaşımı” olarak cevap veriyor bu kitapta. Çünkü zaman değişse de gerçek arkadaşlık değişmiyor. İki insan arasındaki dostluk, değişime, zamana ve hatta varoluşumuza bile meydan okuyor.  Ele aldığı konuya dair felsefi yaklaşımlara, teorilere de yer veren kitap, okuruna eşsiz bir deneyim sunuyor. “Gelen Nail’di. Dünyadaki en eski iki arkadaşımdan biri. Bana göre bu dünyanın en yetenekli, en eğlenceli insanıdır. Üstelik elinden her iş gelen, herkesin çok sevdiği, herkesi çok seven ve her an herkesin hemen her türlü işine hiç düşünmeden koşan bir sü­per kahramandır. Her zamanki gülümseyen yüzüyle, uzandığım bankın yanına kadar geldi, bana elini uzattı. Uzanan elinden güç alarak doğruldum. Kendi ellerimle yaptığım için bacaklarından biri her zaman aksayan tahtımda yanıma ilişiverdi. “N’aber?” dedi, “zamanda yolculuk mu yine?”   Mahir Ünsal Eriş 1980'de Çanakkale'de doğdu. Arkeoloji ve tarih okudu. Hayatını çeviriler yaparak ve yazarak sürdürüyor. Gençlerbirliklidir; söylenişi bile güzel. Kitapları: Bangır Bangır Ferdi Çalıyor Evde... (2012), Olduğu Kadar Güzeldik (2013) (60. Sait Faik Hikâye Armağanı), Dünya Bu Kadar (2015), Benim Adım Feridun (2016), Öbürküler (2017), Kara Yarısı (2019), Sarıyaz (2019) Diğerleri (2020), Gaip (2022), Acaip (2023) Babil Kulesi Kitabı (2023), 30 Şahane Kelime (2023) ve Tatil Kitabı (2024). BİN 9 YÜZ SEKSEN 3 Mahir Ünsal Eriş XLibris Kitap, 2024 Resimleyen: Rewhat Arslan 10+ yaş 132 s.

  • Öykü Gazetesi Aralık sayısı yayımlandı

    2016'dan beri gerçekleri yazmadığını alenen söyleyen tek yayın organı olan Öykü Gazetesi 'nin Aralık sayısı yayında! Veveya.net ’in yayıncılığını üstlendiği  Öykü Gazetesi , PDF formatta ücretsiz indirilebilir ve/veya web tarayıcısı üzerinden okunabilir. Öykü Gazetesi ’nin Aralık sayısında; Ali Karadağ, Özge Akdeniz, Orçun Mutlu, Zeynep Sengun, Elif Asma Kurt, Özge Güven, Fatma İşler, Karatuğ Ozan Bircan, Canan Domurcaklı’nın öyküleri var.

  • "Büyük Amerikalı yazar" Benet'den Daniel Webster ile Şeytan

    Pulitzer ve O. Henry Ödüllerini defalarca kazanan Stephen Vincent Benet, fantastik unsurlarla berkittiği kurgu evrenini Kelt mitolojisinden Tevrat anlatılarına uzanan geniş referans kaynaklarıyla bezeyerek, Amerikan edebiyatını suyun öteki yakasına bağladı.  20. yüzyılın en çok okunan Amerikan şair ve yazarlarından kabul edilen Benet'nin ödüle layık görülen öyküleri (Daniel Webster ile Şeytan, Babil Irmakları Kıyısında), Amerika Kütüphanesi tarafından Amerikan Fantastik Masalları retrospektifine dâhil edilen hikâyesi (Kedilerin Kralı) ve ABD'nin inşasına verdiği edebî katkılardan dolayı Roosevelt Madalyası almasına vesile olan diğer öyküleri bu seçkide bir araya getirildi. Eleştirmenler tarafından, "Büyük Amerikalı yazar" olarak anılan Benet, "hür dünya"nın hayal perdesinde konuk ettiği Anglosaksonlar, İrlandalılar, Yahudiler, Kızılderililer ve Afroamerikanlar ile söz ustalığını renkli muhayyilesi ile birleştiriyor.  Stephen Vincent Benét (/bəˈneɪ/ bə-NAY; 22 Temmuz 1898 - 13 Mart 1943) Amerikalı şair, kısa öykü ve roman yazarıdır. Amerikan İç Savaşı'nı anlatan ve 1928'de yayımlanan John Brown's Body adlı şiir kitabıyla Pulitzer Şiir Ödülü'nü, 1936'da yayımlanan “The Devil and Daniel Webster” ve 1937'de yayımlanan “By the Waters of Babylon” adlı kısa öyküleriyle de Babil'in Suları'nı almıştır. 2009 yılında Library of America, 1929 yılında yayımlanan “The King of the Cats” adlı öyküsünü Peter Straub'un editörlüğünü yaptığı iki yüzyıllık Amerikan Fantastik Öyküleri retrospektifine dahil etmek üzere seçti. DANIEL WEBSTER İLE ŞEYTAN Stephen Vincent Benét Vacilando Kitap, 2024 Çeviri: James Cem Yapıcıoğlu Tür: Öykü 144 s.

  • Everest İlk Roman Yarışması'nın kazananı Esmahan Devran İnci

    Everest İlk Roman Yarışması'nın kazananı "Çemberi Kıran" romanıyla Esmahan Devran İnci oldu! Edebiyatımıza her yıl yeni bir romancı kazandırmayı amaçladığımız Everest İlk Roman Yarışması'nın bu yılki kazananı Çemberi Kıran isimli dosyasıyla Esmahan Devran İnci oldu! Cemil Kavukçu'nun her yıl olduğu gibi destek verdiği ve Bahriye Çeri, Çimen Günay Erkol, Devrim Koçak, Kemal Varol, Sibel Oral'dan oluşan jürimiz, gerekçelerini şöyle sundu: “Çemberi Kıran adlı roman, geçmişteki bir trajediyle hesaplaşmanın bir kimlik arayışına dönüşmesini, Anadolu’nun zengin kültürel dokusuyla harmanlayarak işliyor. Geleneksel değerlerin ve toplumsal baskıların bireyler üzerindeki etkilerini ve geçmişin yüküyle günümüz gerçekliği arasındaki çatışmayı başarıyla ele alan dosya, bu yönleriyle Everest İlk Roman Yarışması jürisinin dikkatini çekmiş, oy çokluğuyla ödüle layık görülmüştür." 2024 Everest İlk Roman Yarışması'nı kazanarak ödüle layık görülen Esmahan Devran İnci'yi tebrik ediyor, edebiyat yolculuğunun başarıyla devam etmesini diliyoruz! Yazar hakkında Esmahan Devran İnci 1977’de Bursa’da doğdu. Öğrenimini Anadolu Üniversitesi Mimarlık Bölümü’nde tamamladı. Ankara’da serbest mimar olarak çalışmaya devam ediyor. İlk kitabı Suyun Şarkısı 2020 yılında yayımlandı ve 11. Türkan Saylan Sanat Ödülü’ne değer görüldü. İlk öyküsü Hangi Pazar 2016 yılında Varlık Dergisi Mayıs sayısında yayımlandı. 2018 yılında Göbek Bağı isimli öyküsü, Teoman Öztürk Mekân Öyküleri Yarışması’nda birincilik ödülüne layık görüldü. Veda isimli öyküsü, 2018 yılında Güncel Sanat Dergisi 8. Kaygusuz Abdal Öykü Yarışması’nda Alanya Kale Ödülü’nü aldı. Öyküleri, 2018 Yılın Yazarı Sevgi Soysal Öykü Ödülü Seçkisi’nde, Hayata Tutunma Öyküleri 2016 Yarışma Seçkisi’nde, ayrıca Varlık, Öykülem, Post Öykü, altZine dergilerinde, Trendeki Yabancı öykü aplikasyonunda ve Kirpiğin Düşmesin Yere isimli kolektif kitapta yayımlandı. Kaleme aldığı ilk romanı Çemberi Kıran, 2024 Everest İlk Roman Yarışması'nı kazanarak ödüle layık görüldü.

  • Pavese, yalnızlığın anatomisini çiziyor

    Özlem Karahan, Cesare Pavese'nin ilk kez 1948 yılında yayımlanan kitabı Tutukevi üzerine yazdı: "Pavese’nin dili, okuyucuyu Stefano’nun yalnızlığının içine çekerken, aynı zamanda faşizmin birey üzerindeki baskıcı etkilerini de incelikle aktarır." İtalyan yazar Cesare Pavese, şiirle başladığı kısa edebi kariyeri boyunca kaleme aldığı eserlerle İtalyan edebiyatının en derin ve güçlü kalemlerinden biri. “Senin Köylerin” (1941), “Tepedeki Ev” (1949), “Ay ve Şenlik Ateşleri” (1950) ve “Yalnız Kadınlar Arasında” (1949) başta olmak üzere, yayımlanan birçok romanının yanı sıra “Ağustos’ta Tatil” (1946) adlı bir öykü kitabı ile 1935 – 1950 yılları arasında günlük türünde yazdığı (benim de başucu kitaplarımdan olan) “Yaşama Uğraşı” hem edebi külliyatın hem de varoluşçu düşünün önemli yapıtları arasında gösteriliyor. Bir otel odasında hayatına son verdiğinde 42 yaşındaydı. Bugün, ölümünden yetmiş iki yıl sonra eserleri hâlâ derinliğini, inceliğini, etkisini sürdüren Pavese’nin bu “zamansız” eserleri, yeni çevirilerle dünyanın dört yanında okurla buluşmaya devam ediyor. O eserlerden biri de, yazarın ilk kez 1948 yılında “Il carcere” adıyla yayımlanan, bugünlerde yeni baskısı İthaki Yayınları etiketiyle, Dünya Klasikleri seçkisi altında Güzin Molo çevirisiyle okurla buluşan Tutukevi . Kendi gönderildiği sürgünden ilhamla yazdı Pavese, 1935 yılında, anti-faşist dergi La Cultura’daki yazıları nedeniyle önce tutuklandı, ardından deniz kenarındaki küçük bir köy olan Brancaleone'de sürgüne gönderildi. Bir süre sonra yazar afla sürgünden döndü ama bu sürgün dönemi, Pavese’nin en derin eserlerinden biri olan Tutukevi ”nin tohumlarının atıldığı yer oldu. Pavese’nin yaşadığı sürgünden, gelelim romanda anlatılan hikâyeye: Romanın başkahramanı Stefano, politik görüşleri nedeniyle önce hapsedilmiş, ardından İtalya’nın küçük bir köyüne sürgüne gönderilmiştir. Stefano için bu sürgün, fiziksel özgürlük yanılsamasının altında görünmez duvarlarla çevrili bir hapishaneyi temsil eder. Gündüzleri köyde serbestçe dolaşabilmesine rağmen, gece sokağa çıkma yasağı ve sürekli göz altında olma hissi, onun özgürlüğünü sembolik bir şekilde kısıtlar. Özgürlük ve yalnızlık her yerde Bir zamanlar olduğu adama dair artık çok az şeye sahip olan Stefano, hapsedilmenin ne olduğu sorusu üzerinde kafa yorar. Bir yandan da zihninde yalnızlığı sürekli olarak irdeler. Bu sürgün köyünde yatağına giren bir kadının sevgi dolu kollarında bile kendini tamamen yalnız hisseder örneğin. Günler boyunca türlü sohbetler ettiği köylülere rağmen, yalnızlığı iliklerine kadar hisseder kahramanımız. Her düşüncenin derininde ise, faşizm zamanlarında yaşayan herkesin, ister kendisine dayatılmış ister kişi kendi kendine dayatmış olsun, aslında bir şekilde hapsedildiğini savunur. Stefano’nun köy yaşamı, dışarıdan sıradan ve huzurlu görünse de, birey için sessiz bir tecrit ve varoluşsal bir hesaplaşma alanıdır. Köyün basit yaşamı, denizin renksiz ufku ve boş sokaklar, Stefano’nun yalnızlığını hem bir ceza hem de bir sığınak olarak betimler. Deniz, özellikle Pavese’nin ustaca işlediği bir metafor olarak öne çıkar: Özgürlüğün cazibesi ve ulaşılmazlığı arasında gidip gelir. Stefano’nun denize olan bağlılığı hem kaçış arayışını hem de çaresizliğini simgeler. Roman, Stefano’nun köydeki kadınlarla kurduğu ilişkiler üzerinden toplumun cinsiyet dinamiklerini ve bireyin yalnızlıkla başa çıkma yollarını sorgular. Köydeki kadınların toplumsal yaşamdan izole edilmesi, Stefano’nun yalnızlığını daha da görünür kılar. Elena’yla ilişkisi ise yalnızca bir teselli değil, aynı zamanda insanın bağlanma arzusu ve özgürlüğünü koruma isteği arasındaki çatışmayı da yansıtır. Bir varoluş yolculuğu Tutukevi, Stefano’nun hem köy halkıyla hem de kendi iç dünyasıyla kurduğu yüzeysel ve derin bağlantılarla yavaş yavaş bir varoluş yolculuğuna dönüşür. Köyün erkekleriyle iskambil oynadığı anlar, yalnızca bir sosyal bağ kurma çabası değildir; aynı zamanda bu bağların yüzeyselliğini ve geçiciliğini de vurgular. Stefano, köyde her zaman bir “yabancı” olarak kalır; bu, onun yalnızlık ve tecrit hissini daha da derinleştirir. Sadelikteki derinlik Cesare Pavese’nin sade ama derinlikli üslubu, romanın en güçlü yönlerinden biridir. Doğa betimlemeleri, köy yaşamının monotonluğunu ve Stefano’nun içsel dünyasını yansıtarak hikâyeye bir melankoli tonu katar. Deniz, dar sokaklar ve çorak topraklar, hem Stefano’nun fiziksel hem de duygusal tecritini simgeler. Pavese’nin dili, okuyucuyu Stefano’nun yalnızlığının içine çekerken, aynı zamanda faşizmin birey üzerindeki baskıcı etkilerini de incelikle aktarır. Peki ya insanın kendi hapishaneleri?.. Roman, sadece faşist rejimin bir bireyi nasıl tecrit ettiğini değil, aynı zamanda bireyin kendi yarattığı hapishanelerle nasıl mücadele ettiğini de ele alır. Stefano’nun özgürlüğe kavuştuğu an bile, aslında ruhundaki tecritin sona ermediğini gösterir. Bu özgürlük, onun yalnızlığı ve yabancılaşmasıyla başa çıkabilmesinin bir yolu değildir; yalnızca bu mücadeleyi farklı bir bağlama taşır. “Tutukevi”, yalnızlık, sürgün ve bireysel özgürlük üzerine yine Pavese derinliğiyle kaleme alınmış bir roman olarak okunmayı hak ediyor. TUTUKEVİ Cesare Pavese İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Güzin Molo Tür: Roman 136 s.

  • Şiddetin kökenlerine derin ve sarsıcı bir bakış

    Hayvan Hükümranlığı ’yla tanıdığımız Jean-Baptiste Del Amo’nun yeni romanı Adamın Oğlu  sadece bir ailenin değil, insan doğasının ve toplumun da bir parçası olan şiddetin kökenlerini, kuşaklar boyu aktarılışını ve bu durumun bireyler üzerinde yarattığı yıkıcı etkileri gözler önüne seren son derece sarsıcı bir yapıt. Birkaç yıl aradan sonra, eşinin ve küçük oğullarının hayatına yeniden giren adam, onları kendisinin de çok zor koşullarda büyüdüğü, vahşi doğanın içinde, dağlarda, günlük hayattan izole edilmiş, harap bir eve götürür. Anne ve çocuk endişe içinde bir dönüş planı yaparlar. Ne var ki işler planladıkları gibi yürümeyecektir. Hayvan Hükümranlığı ’yla tanıdığımız Jean-Baptiste Del Amo’nun yeni romanı Adamın Oğlu sadece bir ailenin değil, insan doğasının ve toplumun da bir parçası olan şiddetin kökenlerini, kuşaklar boyu aktarılışını ve bu durumun bireyler üzerinde yarattığı yıkıcı etkileri gözler önüne seren son derece sarsıcı bir yapıt. Jean-Baptiste Garcia (d. 25 Kasım 1981), bilinen takma adıyla Jean-Baptiste Del Amo, Fransız yazar. Toulouse'da doğmuştur. ADAMIN OĞLU Jean-Baptiste Garcia Can Yayınları, 2024 Çeviri: Canan Özatalay Tür: Roman 216 s.

  • Gerçek ve hayal arasındaki ayrımın bulanıklaşması

    Keder, evlilik, sanat, kadın düşmanlığı ve seyahatin yalnızlığı üzerine çarpıcı düşüncelerle dolu olan Üçüncü Otel, anlatım gücü kuvvetli yaratıcı bir yazar olan Laura Van Den Berg'den, harekete geçirici ve zekice kurgulanmış bir roman. Clare, her yıl düzenlenen Yeni Latin Amerika Sineması Festivali`ne katılmak üzere Küba`nın Havana kentine geldikten kısa bir süre sonra, ölmüş kocası Richard`ı bir müzenin önünde bulur. Üzerinde daha önce hiç görmediği beyaz keten bir takım vardır. Kederli ve şaşkın Clare, bir korku filmi uzmanı olan Richard`ı Havana`nın turistlerle dolu yeni sokaklarında takip eder ve her hareketini izler. Gerçek ve hayal arasındaki ayrım bulanıklaştıkça, Florida`daki çocukluğuna ve Richard`la olan evliliğine dair anılarında bir dayanak noktası bulur ve bu sırada Richard`ın ölümünde ve yeniden ortaya çıkışında oynadığı rolü açığa çıkarır. Keder, evlilik, sanat, kadın düşmanlığı ve seyahatin yalnızlığı üzerine çarpıcı düşüncelerle dolu olan Üçüncü Otel, anlatım gücü kuvvetli yaratıcı bir yazar olan Laura Van Den Berg'den, harekete geçirici ve zekice kurgulanmış bir roman. Laura van den Berg (d. 31 Mayıs 1983) Amerikalı bir kurgu yazarıdır. Beş kurgu eserinin yazarıdır. İlk iki kısa öykü koleksiyonunun her biri 2010 ve 2014 yıllarında Frank O'Connor Uluslararası Kısa Öykü Ödülü için kısa listeye girmiştir. 2021 yılında Amerikan Sanat ve Edebiyat Akademisi'nden Strauss Livings Ödülü'ne ve Guggenheim Bursu'na layık görüldü. ÜÇÜNCÜ OTEL Laura Van Den Berg Epsilon Yayınevi, 2024 Çeviri: Şebnem Tansu Tür: Gerilim 221 s.

  • Masumiyet Müzesi’nde Orhan Pamuk da rol alacak

    Orhan Pamuk’un aynı adlı kitabından uyarlanan, oyuncu kadrosunda yer aldığı "Masumiyet Müzesi" adlı diziyle ilgili de konuşan Ercan Kesal, “Masumiyet Müzesi 9 bölümlük iyi bir iş olacak. Çok iyi bir senaryo, çok emek verildi. Kitabın yazarı da oynuyor,” dedi. Orhan Pamuk'un kaleme aldığı Masumiyet Müzesi, ilk kez Eylül 2008 yılında yayımlandı ve Eylül 2024'de 39. baskısı yapıldı. Kitap, 1975’te bir bahar günü başlayıp günümüze kadar gelen, İstanbullu zengin çocuğu Kemal ile uzak ve yoksul akrabası Füsun’un hikâyesini konu alıyor. Yazar 1990'lardan beri kitapla beraber aynı isimli bir müzeyi de düşünmeye başlamış. Masumiyet Müzesi, 2012 yılında müze olarak ziyarete açıldı. Müzede ise romanda anlatılan kahramanların kullandığı, giydiği, işittiği, gördüğü, biriktirdiği, hayal ettiği şeyler dikkatle düzenlenmiş kutu ve vitrinlerde sergileniyor. Şimdi de kitapla aynı isimdeki diziyi heyecanla bekliyoruz.

bottom of page