Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Mahir Ünsal Eriş’ten 2025’e armağan
Mahir Ünsal Eriş’in yaygın kullandığımız kelimelerin anlamlarına, kökenlerine ve mazilerine dair hazırladığı Kelimeli Ajanda, şimdi ön siparişte. “Elinizdeki ajandayı hazırlarken, bu hazinenin peşindeki maceraperestler olarak hareket etmeyi denedik. Gündelik hayatımızın içinde sıklıkla kullandığımız ama anlamlarına, kökenlerine, mazilerine pek de dönüp bakmadığımız sözcükleri, tematik biçimde ayırarak masaya yatırmak, eskilerin tabiriyle söyleyecek olursam biraz iştikakına bakmak istedik.” Ağaçkakan Kitap, yaygın kullandığımız kelimelerin anlamlarına, kökenlerine ve mazilerine dair bilgilerin yer aldığı ‘Kelimeli Ajanda’yı okurlarla buluşturuyor. Yazar Mahir Ünsal Eriş’in hazırladığı ajandayı Nurcan Baş tasarladı. İçinde okuru gündelik hayatta yaygın kullanılan pek çok kelimenin tarihsel serüveninde yolculuğa çıkaracak bilgilere yer veren ajanda, Ağaçkakan Kitap etiketiyle yayımlanacak Kelimeli Ajanda, şimdi ön siparişte. Mahir Ünsal Eriş (d. 20 Ekim 1980, Çanakkale) Türk yazar, çevirmen 1980 yılında Çanakkale'de doğdu. Trakya Üniversitesi Grafik Bölümü ve Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladı. Genç yaşlardan beri çevirmenlik yapan Eriş, çeşitli dillerden çok sayıda kitap, makale ve öyküyü dilimize kazandırmıştır. Öykülerini topladığı Bangır Bangır Ferdi Çalıyor Evde... adlı ilk kitabı 2012 yılında İletişim Yayınları'ndan çıktı. 2013 yılında çıkan Olduğu Kadar Güzeldik adlı öykü kitabı, 2014 yılında, 60. Sait Faik Hikâye Armağanı'na layık görüldü. Öykülerinde naifliği ve yalın diliyle dikkat çeken Eriş halen öykü yazma uğraşını çeşitli edebiyat dergilerinde sürdürmektedir. Yazarın 10 Nisan 2015 tarihinde Dünya Bu Kadar isimli ilk romanı yayımlanmıştır. Kimi gazete ve dergilerde futbol yazıları da yazan Eriş, kitaplarındaki biyografisinde belirtildiği üzere, Gençlerbirliği taraftarıdır. KELİMELİ AJANDA Mahir Ünsal Eriş Ağaçkakan Yayınları, 2024
- Yaratıcılık Ritüelleri 37 / Sinan Sülün: “Yaratıcılığın, iyilik gibi, bulaşıcı ve dönüştürücü bir gücü olduğuna inanıyorum.”
“Engelleri aşmak bazen imkânsız olabilir, onları değiştiremem veya yok edemem. Ancak, suyun akışı gibi onların etrafından dolanabilir ve kendi yoluma devam edebilirim. Bruce Lee’nin 'Su gibi ol dostum. Su bir kaba girerse, o kabın şeklini alır. Akabilir ya da sert olabilir.' sözü, tam olarak benim yaklaşımımı özetliyor diyebilirim.” Yazarların yaratım süreçlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri söyleşilerinde Semrin Şahin bu hafta Sinan Sülün’ü ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Çalışma biçimleri olarak insanlar genelde ikiye ayrılıyor: early bird ve night owl . Ben early bird olanlardanım. Sabahın erken saatleri, yaratıcılığımın zirvede olduğu zamanlar. Hayatım boyunca en verimli ve etkin saatlerim sabah 6 ile öğlen 12 arası oldu. Bu yüzden de kitap yazarken her zaman sabah erken kalkıp, durmaksızın çalışırım. Ritüel sayılır mı bilmiyorum, ama odaklanmamı artırmak için yazmadan önce çalışma alanımı düzenlerim. Odamı toparlar, masamı hazırlar, kendime bir kahve yaparım. Ardından zihnimi rahatlatacak bir müzik açarım, genellikle bu piyano olur. Sonra da yazmaya başlarım. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Yaratıcı tıkanmalar, bazen kaçınılmaz oluyor. Ancak, zihnin akışını tekrar başlatmanın yollarını bulmak gerekir. Benim için bu, yüzmek ve yürüyüş yapmak. Murakami’nin "Koşmasam Yazamazdım" kitabındaki gibi, "yüzmesem yazamazdım" diyebilirim. Yüzme, zihnimi açıyor, vücudumla zihnim arasında bir denge kuruyor. Suyun içinde olmak, zihnimdeki tüm düğümleri çözüyor ve yaratıcı enerjiyi yeniden açığa çıkarıyor. Fiziksel hareket, zihinsel akışkanlığı artırır, bu yüzden yürüyüş de benim için mükemmel bir çözüm. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Uzun yıllar kurumsal dünyada çalıştım, beyaz yakalı olarak. Bu, elbette yazma biçimimi ve yaratıcılığımı etkiledi. Zaman kısıtlamaları, yoğun iş temposu gibi engeller hep vardı. Ancak bu süreç bana iki önemli ders verdi: zamanı etkin kullanmayı ve kendi içsel motivasyonumu yaratmayı. Engelleri aşmak bazen imkânsız olabilir, onları değiştiremem veya yok edemem. Ancak, suyun akışı gibi onların etrafından dolanabilir ve kendi yoluma devam edebilirim. Bruce Lee’nin “Su gibi ol dostum. Su bir kaba girerse, o kabın şeklini alır. Akabilir ya da sert olabilir.” sözü, tam olarak benim yaklaşımımı özetliyor diyebilirim. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Yazmaya ilk başladığımda hissettiğim heyecan çok yoğundu. İnsanın yazdığı bir şeyi başkalarının okuması, sizinle aynı duyguları hissetmesi, büyük bir sorumluluk gibi gelir. Zamanla bu duygular evrildi. Artık yazmak, daha derin bir içsel süreç oldu. İlk başta yazdıklarımı paylaşmak savunmasız bir istakoz gibi hissettiriyordu, kabuğunuzu açıyorsunuz ve dış dünyaya tüm hassasiyetinizle kendinizi gösteriyorsunuz. Ama yazdıklarımın nasıl karşılanacağına dair endişeler zamanla yerini daha büyük bir güvene bıraktı. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Sabah yazmayı tercih ediyorum. Günün en sakin ve berrak olduğu saatlerde yazmak, zihnimdeki düşünceleri en saf haliyle kâğıda dökmemi sağlıyor. Belli kitapları elimin altında tutmuyorum, ama yazacağım konuya göre öncesinde araştırma yapıyorum. Örneğin, "Kırlangıç Dönümü"nde Asperger sendromlu bir karakteri yazarken, bu konuda bilimsel kitaplar okumuştum. Araştırma, yaratıcılığı destekleyen bir temel sağlıyor. Bunun dışında, şiir okumak yaratıcılığımı besleyen bir unsur. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…) var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Kıskanmak yerine, yaratıcı insanlara hayranlık duyuyorum. "İyi ki bu eserleri yaratmışlar ve ben de bu deneyimden faydalanabilmişim" demek bana her zaman daha anlamlı gelir. Onların yarattığı dünya, benim dünyamı da zenginleştiriyor. Yaratıcılığın, iyilik gibi, bulaşıcı ve dönüştürücü bir gücü olduğuna inanıyorum. Eğer onlar var olmasaydı, belki de kendi yaratıcı yollarımı bulmak bu kadar mümkün olmazdı. Sanatın her disiplini, insanın kendini ve dünyayı keşfetme çabasında bir köprü kuruyor ve ben bu köprüleri inşa eden herkese derin bir minnet duyuyorum.
- Ece Temelkuran'a Akdeniz Kültür Ödülü verildi
2023 yılında İspanya'da basın özgürlüğü ödülünü kazanan yazar Ece Temelkuran, İtalya'nın Sicilya bölgesi Katanya'da düzenlenen Akdeniz Ödülünü aldı . Ece Temelkuran, İtalya'da Fondazione Carical tarafından verilen Akdeniz Kültür Ödülü'ne layık görüldü. Bu yılki ödülün sahibi olarak ödülünü Cosenza'daki Teatro Alfonso Rendano'da alan Temelkuran, Fondazione Carical Başkanı Giovanni Pensabene'ye, tüm jüri üyelerine ve Profesör Ayşe Saraçgil'e teşekkürlerini sundu. Ece Temelkuran (d. 22 Temmuz 1973, İzmir, Türkiye), Türk gazeteci ve yazar. Kadın hareketi, siyasi tutuklu ve hükümlüler, Güneydoğu sorunu üzerine çalıştı, röportajlar yaptı. Almanya'da kadın hareketi üzerine bir araştırma yaptı. Ardından avukatlık ruhsatnamesini aldı ancak bu mesleği henüz icra etmedi. Yurt içinde ve dışında çeşitli dergilerde yazılar yazdı, CNN Türk'te muhabirlik yaptı. Dünya Sosyal Forum sürecini izlemek için 2003'te Brezilya'ya, 2004'te Hindistan'a gitti. Venezuela'daki sosyalist devrimini ve Arjantin'de ekonomik krizden sonra oluşan halk hareketini inceledi. Bu harekete ilişkin yazıları "Buenos Aires'te Son Tango" adı altında yazı dizisi olarak Milliyet'te yayınlandı. Milliyet gazetesinde "Kıyıdan" adlı köşesinde yazdı. Habertürk gazetesinde 8 Şubat 2010 gününden itibaren yazmaya başlayan Temelkuran'ın yazı günleri Pazartesi, Çarşamba ve Cumartesi oldu. Ancak 4 Ocak 2012 tarihinde Temelkuran'ın işine son verildi. Her yıl Dünya Sosyal Forumu'nu yerinde izlemeye devam ediyor. Ece Temelkuran, Aslı Erdoğan, Ümit Kıvanç, Bejan Matur, Beliz Güçbilmez, Murat Uyurkulak ve Şamil Yılmaz ile birlikte Son Bir Kez oyununun yedi yazarından biridir. 17 Ekim 2010 tarihinden itibaren Habertürk TV kanalında her pazar yayınlanmaya başlanan "Kıyıdan" adlı bir programı hazırlayıp sundu. Penguen karikatür/mizah dergisinde yazı yazmaktadır. 1996 tarihli Bütün Kadınların Kafası Karışıktır kitabı, 2015 yılında Selen Uçer tarafından tiyatroya uyarlanarak sahnelenmiştir. 2013 tarihli Düğümlere Üfleyen Kadınlar romanı Uluslararası Edinburgh Kitap Festivali tarafından verilen "İlk Roman Ödülü"ne layık görüldü. 31 Mayıs 2018 tarihinde İngilizce ve diğer dillerde yayınlanan Türkiye: Çılgın ve Hüzünlü (Turkey: The Insane and the Melancholy) kitabıyla, gerçek bir yurtsever ve Avrupa savunucusu olduğu gerekçeleriyle Polonya'da Avrupa Dayanışma Merkezi tarafından verilen "Yeni Avrupa'nın Büyükelçisi" ödülüne layık görüldü. Temelkuran'ın son kitabı Bir Ülke Nasıl Kaybedilir önce Şubat 2019'da İngiltere'de How to Lose a Country: The Seven Warning Signs of Rising Populism adıyla yayınlanacak, daha sonra 10 dile çevrilecek.
- Sihirli bir tren yolculuğu
Nagihan Kahraman yazdı: "Lev Grossman'ın kaleme aldığı Gümüş Ok , doğum gününde ailesinden sürpriz bir hediye bekleyen bir kız çocuğunu odağına alıyor." Doğum günleri her çocuk için şüphesiz özeldir ve elbette aileleri için de. İçine doğdukları ailede her yıl bir yaş daha almaları, çocuklar için de ebeveynleri için de büyük heyecan kaynağı elbette. Böyle özel günlerde gelen sürpriz armağan isteği sanıyorum ki sadece çocuklarda görülen bir şey de değildir. Çoğu kişi artık bir yetişkin olsa dahi doğum günü, yeni yıl gibi belirli tarihlerde bir hediye beklentisi içinde olur. Bu yazımda söz edeceğim Gümüş Ok da doğum gününde ailesinden sürpriz bir hediye bekleyen bir kız çocuğunu odağına alıyor. Annesinin araları iyi olmadığı için o güne kadar çocuklarıyla tanıştırmadığı kardeşi, çocukların Herbert dayısı, yeğenine doğum günü için şaşırtıcı derece büyük ve beklenmedik bir hediye ile çıkagelir. Böylece Kate ve oğlan kardeşi Tom sihirli bir dünyaya adım atarlar. "Gümüş Ok”, aslında çocukların dayısının onlara hem doğum günü hem de tanışma hediyesi olarak evlerinin önüne kadar getirdiği tren. Evet, kocaman ve gerçek bir tren kaç kişinin doğum gününde kapısının önünde bekler ki? Tam dört buçuk metre yüksekliğinde ve on beş metre uzunluğundaki Gümüş Ok, dayısıyla arası iyi olmayan ailesi açısından elbette başta sorun olur. Ancak bu şekilde tanışan çocuklara göre kötü ve bencil biri olarak öğrendikleri dayıları oldukça heyecan verici ve farklı biridir. Anne babasının neredeyse tam zıttı olan Herbert dayı hediyesini kabul etmelerini ister çünkü Gümüş Ok, aynı zamanda onları bir maceraya götürecek sihirli bir trendir. Lev Grossman, “Büyücüler Üçlemesi” ile tanınan ve yazarlık dışında edebiyatla ilgili pek çok iş yapmış bir gazeteci. On beş yıl boyunca yürüttüğü kitap eleştirmenliği ve Time dergisinde baş teknoloji yazarlığı bunlardan bazıları. 2021 yılında The Silver Arrow adıyla yayımlanan kitabı, geçtiğimiz günlerde Türkçede de yerini aldı. Bilgesu Yaprak’ın çevirisini yaptığı kitaptaki görsellerin resimleyeni ise Tracy Nishimura Bishop. Roman, hacminden ve içeriğinde ele alınan soyut konular bakımından 6-7-8.sınıf seviyesine öneriliyor. Beklemedikleri bir anda trenin sihriyle karşılaşan iki kardeş kendilerini bir anda trende kondüktör olarak bulurlar. Bu yaştaki minik okurların trenlerde biletleri kontrol eden, yolcuların yerlerine yerleşmesini sağlayan ve vagonların çeşitli diğer işlerini gören bu mesleğin tam olarak nasıl bir şey olduğunu da detaylı olarak görmüş olacaklar bu sayfaları okurken. Peki, Kate sihirli bir trene kimlerin binmesini ve inmesini kontrol etmektedir? Elbette, egzotik hayvanların! Yazarın kitabın evreninde sihirli bir dünyayı seçmesindeki amaçlarından biri okuma alışkanlığı kazandırmakken bununla birlikte hedeflediği şeylerden bir diğeri de şüphesiz soyu tükenmekte olan hayvanları tanıtmak. İklim krizi ve çeşitli küresel ekolojik problemlerin ortaya çıkardığı bazı hayvanların türünün yok olması, tam da bu yaşlardaki okurların ilgisini çekmeye başlayacak mevzular. Trene biletlerini Kate’e kontrol ettirerek binen pek çok hayvan var romanda; bunların bazılarını ilk defa duyacak olan minik okurlar için de oldukça değişik bir deneyim olacaktır. Oklu kirpi, ak karınlı balıkçıl, yeşil mamba, pangolin, çinçilya, balıkçı kedi, ispermeçet bunlardan bazıları. Kimilerinin isimlerine ise küresel ısınmayla artık neredeyse özdeşleştikleri için aşinayız; kutup ayısı gibi mesela. Trene farklı farklı noktalardan binen bu hayvanlara dair pek çok bilgi ediniyoruz Kate ve Tom aracılığıyla. Hayvanların türleri, yaşam şekilleri, beslenmeleri ve elbette bu tren aracılığıyla nereden nereye göç ettikleri. Romanda en çok merak edilen şeylerden biri bu hayvanların neden göç ettikleri. İstilacı türlerden kaçıyorlar elbette ama en istilacı tür olarak kimi görüyorlar dersiniz? Elbette, insanları! Hayvanlara kulak verelim: “‘Her yere binalar dikmek, ağaçları kesmek, nehirlere baraj kurmak, atmosfere zarar vermek, okyanusları kirletmek… Demek istediğim, sincapları boş verin; bu maymunlar her gün düzinelerce canlının soyunu tüketiyor. Pangolinleri yakalayıp pullarından ilaç yaparak onların neslini tüketiyorlar. Üstelik o ilaçla hiçbir işe yaramıyor!’” (s.186) Oklu kirpinin bu sözlerinin üzerine “‘Bize nereye gittiğimizi sormuştun,’ dedi balıkçıl, ‘ve sanırım kimse bunu söylemek istememişti. Ama gerçek şu ki, biz sizlerden kaçıyoruz.’”(s.186) Böylece bu bahsi geçen hayvanların türlerinin kendi kendine tükenmediği, insan eliyle buna sebebiyet verildiği açıkça görülmektedir. İsmine bu konuda en aşina olduğumuz kutup ayısının ise treni beklediği istasyonun buzdan yapıldığı için sıcak havadan dolayı eridiği ve kutup ayısının okyanusun ortasında sürekli yüzmek zorunda kaldığı cevabını alır Kate. İnsanlık adına hayvanlara karşı çok mahcup olan Kate, hayvanlar sayesinde bu konuda bilgi sahibi olur ve farkındalık edinir, iyi bir insan olmanın yollarını düşünür. Pek çok tehlikeli maceraya giren tren ve içindekiler yani hayvanlar ve Kate ile kardeşi Tom nihayetinde yolculuk eden hayvanları tek tek yerlerine ulaştırmayı başaracaklar mıdır? Yeşil mambayı Mozambik’e, balıkçı kediyi Mangrou ormanına, balıkçılı Bhutan’a ve kutup ayısını da Kuzey Kutbu’na götürmeleri gerekmektedir ama bu hiç de kolay br yolculuk olmayacaktır. Bu merak ve macera dolu, bir o kadar da tehlikeli olan sihirli yolculuğa çıkmaya hazır mısınız? Ama elbette bunun kitaplarla çıkılan bir yolculuk olduğunu unutmamakta fayda var. Hayvanları evlerine götürmek istedikleri gibi iki kardeşin kendi evlerine de sapasağlam dönmeleri gerekmektedir. Herbert dayının dediğine göre, doğum günü yaklaşan Tom’a da bir denizaltı hediye etmeyi düşünmektedir. Bunu, romanın devamı geleceği şeklinde yorumlamak mümkün. Merakla bekliyoruz. İyi okumalar. GÜMÜŞ OK Lev Grossman İthaki Yayınları, 2024 Resimleyen: Tracy Nishimura Bishop Çeviri: Bilgesu Yaprak Tür: Roman 11+ yaş
- Çin edebiyatının önemli isimlerinden Lu Xun’dan Haykırış
Modern Çin’in en önemli edebiyatçılarından Lu Xun’un kaleminden çıkan ve dönemin acılarını, değişim arzusunu ve devrimci fikirlerini güçlü bir şekilde yansıtan kısa hikâyelerden oluşan “Haykırış”, Çin’in imparatorluktan cumhuriyete ve komünist rejime geçiş sürecindeki sorunları cesurca dile getiriyor. VBKY’nin edebiyat kitaplığı, modern Çin’in önemli edebiyatçılarından Lu Xun’un kaleme aldığı, Turdi M. Kara’nın dilimize çevirdiği “Haykırış” kitabıyla genişlemeye devam ediyor. “ Haykırış” , modern Çin’in en önemli edebiyatçılarından Lu Xun’un kaleminden çıkan ve dönemin acılarını, değişim arzusunu ve devrimci fikirlerini güçlü bir şekilde yansıtan kısa hikâyelerden oluşuyor. Ülkenin geri kalmasında temel etkenler olduğunu düşündüğü geleneksel kültür ve yaşam tarzına karşı edebiyatı bir uyanış ve değişim aracı olarak gören Lu Xun, “Haykırış” ta Çin’in imparatorluktan cumhuriyete ve komünist rejime geçiş sürecindeki sorunları cesurca dile getiriyor. 20. yüzyılın başlarındaki toplumsal ve politik çalkantılar içinde yaşamış bir entelektüel olan Lu Xun, 1919’daki 4 Mayıs Hareketi’nden Marksist dünya görüşünü benimseyen komünistlere kadar pek çok devrimci harekete ilham veren hikâyeleriyle şimdi Türkçe olarak okuyucularla buluşuyor. Bu çalışma aynı zamanda edebiyatın gücü ve toplumsal değişim üzerindeki etkisine de bir örnek olma özelliği taşıyor. Kitaptan: Artık fikirlerimi yazmanın pek de önemi olmadığını düşünüyorum. Ama o zamanlar belki yalnızlığımın acılarını henüz tam olarak unutamamıştım. Bu yüzden, yalnızlık içinde at koşturan savaşçılara destek olmak ve onları yalnız bırakmamak adına bazen birkaç kez haykırmaktan kendimi alamadım. Haykırışımın cesurca mı yoksa hüzünlü mü, iğrenç mi yoksa gülünç mü olduğunu pek düşünmedim. Madem bu bir haykırış, elbette beni haykırmak zorunda bırakanlara da dikkat çekmek zorundaydım. Bu yüzden çoğu zaman biraz üstü örtük konuşmaktan da çekinmedim. İlaç adlı hikâyede Yüer’in mezarı üzerine bir çelenk ekledim ve Yarın adlı hikâyede de Shansi yengenin ne kadar arzu etse de oğlunu rüyasında göremediğini yazmadım. Çünkü o zaman bizi haykırtanlar karamsarlığı sevmezdi. Kendime gelince, gençliğimdeki gibi umutlu hayaller peşinde olan gençlere yalnızlıklarımı bulaştırmak istemiyordum. Dolayısıyla, hikâyelerimle sanat arasındaki mesafenin uzak olduğu kanaatine varılabilir. Ama onların bugüne kadar hâlen hikâye adını taşıyabilmesini, hatta derlenme fırsatına bile kavuşmasını bir şans olarak düşünüyorum. Bu şans beni tedirgin etse de dünyada hâlâ okuyucularının olduğunu farz etmekten mutluluk duyuyorum. Yazar Hakkında; 1881 yılında Çin’in güneydoğusundaki Shaoxing şehrinde doğdu. Asıl adı Zhou Shuren olan Lu Xun, yirminci yüzyıl Çin edebiyatının en önemli isimlerindendir. Metinlerinde toplumsal eleştirilere yoğunluk vermiş, Çin’in geleneksel yapısını sorgulamış ve değişim çağrısında bulunmuş olan yazar, kısa öykü, deneme ve şiir türlerinde önemli eserler vermiştir. Kitapları ve düşünceleriyle Çin’de reform hareketlerine ilham kaynağı olan ve yaşadığı dönemde entelektüel ve siyasi hayatta da büyük bir etki yaratan Lu Xun, 1936 yılında hayata veda etmiştir. HAYKIRIŞ Lu Xun VBKY, 2024 Çeviri: Turdi M. Kara 180 s.
- Hikmet Hükümenoğlu’dan yeni roman: Sonra Gözler Görür
Romanlarıyla Atilla İlhan ve Yunus Nadi gibi önemli edebiyat ödüllerin sahibi olan Hikmet Hükümenoğlu, yeni romanı Sonra Gözler Görür ’le okurla buluşuyor. Bu kez coşkulu bir polisiye hikâyesinin peşinden giden usta yazar, gazeteci karakteri Ezgi Sezgin’le beraber arkadaşlık, aşk ve ihanet üçgeninde şüpheli bir ölümün arkasındaki sis perdesini aralamaya çalışıyor. İncelikli kurguları, akıcı dili ve sürükleyici anlatımıyla edebiyat dünyasında haklı bir yer edinen yazar Hikmet Hükümenoğlu, yeni romanı Sonra Gözler Görür , Can Yayınları etiketiyle raflarda. Katili tanıyorsunuz! Sonra Gözler Görür ’de bu kez coşkulu bir polisiye hikâyenin peşinden giden Hükümenoğlu, gazeteci karakteri Ezgi Sezgin’le beraber arkadaşlık, aşk ve ihanet üçgeninde şüpheli bir ölümün arkasındaki sis perdesini aralamaya çalışıyor. Ezgi Sezgin’in bir yandan kendi hayatını yoluna koyma çabası, diğer yandan çözmek zorunda kaldığı karanlık bir cinayet onu zamanla bambaşka arayışlara itiyor ve olaylar gelişiyor. Haritada belirsiz bir nokta: Yenikent. Çocukluğunun geçtiği kente yıllar sonra dönen meşhur bir gazeteci: Ezgi Sezgin. Bir anda kendisini karmaşık bir cinayet ve ilişkiler ağının içerisinde bulan Mert, Orhan, Mercan, Cüneyt ve diğerleri. Doğup büyüdüğü ve gençliğinde daralıp arkasına bakmadan kaçtığı Yenikent, yokluğunda neredeyse hiç değişmemişti. Bu ufacık şehirde zaman İstanbul’a kıyasla hâlâ yavaş akıyordu. Atmosferi oluşturan moleküller normalden daha ağırdı sanki ya da yerçekimi daha güçlüydü ve gözle görünmeyen bir kütle insanın sırtına çöküp hareketlerini yavaşlatıyordu. SONRA GÖZLER GÖRÜR Hikmet Hükümenoğlu Can Yayınları, 2024 Tür: Roman 504 s.
- Ailenizde kimse duygulardan bahsetmiyorsa siz nasıl yas tutacaksınız?
Pik-Shuen Fung’un ödüllü ilk romanı Gölgeler Ormanı , babasının ölümünden sonra, onunla kuramadığı bağları sorgulayan bir kadının yas tutma hikâyesini merkezine alan, göçmenlik deneyimi, kültürel kimlik, aidiyet ve aile sevgisi gibi derin konuları şiirsel bir sadelikle işliyor. Kanada’ya göç eden Çinli bir aileye doğan Pik-Shuen Fung, başkarakterin yaşadığı ailevi ve ruhsal parçalanmaları aktarırken, çocukluğundan bu yana iki dil arasında bölünen yazarın İngilizce ve Çince ifadeler arasında yaşadığı parçalanmalar da romana biçemsel olarak başarıyla yansıyor. Özlemin incelikli mizahla, hüznün göç dinamikleriyle iç içe geçtiği Gölgeler Ormanı , baba-kız ilişkisini farklı noktalardan ele alan hüzünlü, derinlikli ve şefkatli bir yas romanı… Ayrıntı Yayınları’nın, farklı coğrafyalardan yeni hikâyelerin izini süren renkli markası Düşbaz Kitaplar, Çin asıllı Kanadalı yazar Pik-Shuen Fung’un Gölgeler Ormanı adlı ilk romanını okurlarla buluşturdu. Fung’a 2022 Rakuten Kobo Edebi Kurmaca Gelecek Vadeden Yazar Ödülü’nü ve Amazon Kanada İlk Roman Ödülü’nü getiren Gölgeler Ormanı ’nı İngilizce aslından dilimize Cansu Canseven çevirdi. Gölgeler Ormanı’nın isimsiz ana karakteri, babasının ölümünün ardından kafasında bu soruyu döndürüp durur. 1997 yılında Hong Kong üzerindeki egemenliğin Birleşik Krallık’tan Çin’e geçmesiyle birlikte dört kişilik bir aile Kanada’ya taşınır ama Hong Kong’lu pek çok “astronot” baba gibi, bu ailenin babası da çalışmak için Hong Kong’ta kalmıştır, ailenin en yoğun yaşadığı duygu da haliyle hem babaya hem de ülkelerine duydukları özlemdir. Yıllar içinde babasıyla geçirdiği dakikaları ve her bir hatırasını tekrar tekrar ziyaret eden karakterimiz henüz cevaplanmamış pek çok soruyla ve yanlış anlaşılmalarla baş etmeye çalışır. Cevaplar için annesinin ve anneannesinin kapısını çalsa da kendi hayatının, onların hayatının merkezinde attığını fark eder. Yazar Pik-Shuen Fung’un hacim olarak ince görünen bu romanı, içerik ve yoğunluk açısından okuru, acı ve mutluluğun derinliklerine götürüyor. Şiirsel ve akıldan çıkmayan sesiyle, Çin asıllı Kanadalı bir astronot ailenin hareketli portresini çizerken her katmanda başka bir ayrıntıyı, soyutlamayı, nakşettiği anıları ve sözlü tarihi kullanıyor. PIK-SHUEN FUNG Kanadalı yazar ve sanatçı Pik-Shuen Fung, New York City’de yaşamaktadır. Asian American Writers’ Workshop [Asyalı Amerikalı Yazarlar Atölyesi], yazarlar örgütü Kundiman, daha önce Sanat İçin Millay Kolonisi olarak da anılan Millay Arts ve Storyknife gibi topluluklardan ve/veya kurumlardan burslar almış ve yazar evlerinde konaklama imkânı bulmuştur. Gölgeler Ormanı , yazarın ilk romanıdır. GÖLGELER ORMANI Pik-Shuen Fung Düşbaz Kitap, 2024 Çeviri: Cansu Canseven 208 s.
- Dostlukların ince çizgileri özneyi her zaman ip üzerinde yürütmüştür
Gönül Malat yazdı: "Nilüfer Benal, ilk kitabı Unutulan’dan sonra uyaklı bir isimle Oyunbozan’ı kaleme almış görünüyor. Bakalım üçüncünün adı hangi 'An’la' bitecek. Şiirden menşei alan kitapta hep bir şiir kardeşliği ya da ayrışması var." Hoyrattır bu akşamüstüler daima. Bir el çıkarmaya başlar bohçamızdan Lavanta çiçeği kokan kederleri; Dalga dalga hücum edip pişmanlıklar Unutuşun o tunç kapısını zorlar Ve ruh, atılan oklarla delik deşik; Kâğıtlarda yarım bırakılmış şiir; Ey, ömrün en güzel türküsü aldanış! Oyunbozan, Nilüfer Benal’ın “Unutulan” romanından sonra raflarda yerini alan ikinci kitabı. Oyunbozan’da şiirlerle yol alan satırlar, kuşkusuz bir şiirin dizelerinden menşei alıyor. “ İstek olduğu gibi kalır, tüm inatçılığıyla; o haklı / görülmeyen gecikmişlik duygusu sürer. / Çoğu zaman böyle / durumlarda, heykellere sarılır / kadınlar, / onların taştan ağızlarını öper, onlarla yattıklarını / düşlerler. / Eğer heykellerin dudaklarındaki ıslaklığı gördüyseniz, / terk edilmiş kadınların ağızlarının ıslaklığıdır bu. / Kuşkusuz, bir çeşit sığınaktır bellek...” diyen Yannis Ritsos’un İsmene dizelerinden yoluna başlıyor. Ritsos’un İsmene’si, yazarın, tiyatroya gönül verdiği üniversite yıllarında şiirin dizelerinden oluşturacağı tiyatro oyununu yazıp sahnelemeyi ve hatta oyuncusu olmayı heves ettiği, dizelerden oluşuyor. İşte yazar, Oyunbozan’ın satırlarını buradan çatıyor. Bildiğiniz üzere İsmene, antik çağ oyun yazarı Sofokles tarafından M.Ö. 440’larda yazılmış, günümüze ulaşan yedi tragedyasından en eskisi ve tek perdelik tragedyası olan Antigone’nin karakterlerinden birisi ve aynı zamanda onun kız kardeşidir. Roman satırları ve karakterleri özellikle Yeşim ve Pelin bu trajedinin çekirdeğinden geliştirilip satırlara aktarılmıştır. Oyunbozan, yakından tanıklık ettiğimiz doksanların karanlıklarına ışınlayıp, Pandora’nın Kutusu’nu açarak umut arayan, umuda tutunmak isteyen, gelecekleri çalınmış gençlerin hikâyesiyle buluşturuyor okuyucusunu. Yanlış anlaşılmaması için bu kısmı biraz açmak gerek. Çünkü Oyunbozan bir gençlik romanı değil. Şu anda orta yaşlarını süren bir grup arkadaşın ilk gençlik yıllarına gidip gelen dolayısıyla geri dönüş tekniğinin hayli güzel kullanıldığı bir metin. Bir Aralık akşamı başlayıp bir gün bile sürmeyen zaman dilimini konu ediyor olması en önemli mihengi romanın. Edisyon Kitap’tan çıkan, editörlüğünü çoğumuzun bildiği isim olan Özcan Sapan’ın yaptığı ve bizleri dizelerden oluşan satırlara götüren bir roman. Gençlerin ya da karakterlerin hepsi kutudan umudu alarak yaşama tutunma peşinde olsalar da henüz bilmiyorlar ki umut; ihtirasla, ikiyüzlülükle ve bilumum kötülükle komşuluk ediyordu Pandora’nın Kutusu’nda. Dolayısıyla yeni yeni tecrübe ettikleri yaşam, onların zihinlerinde Oyunbozanlık yapıp kafalarını bir hayli karışıyor doğrusu. Bir de ülkeyi idare edenlerin yozlaşmış ve otoriter tutumları girince işin içine, üzerlerine kapkara bir pelerinin örtülmesi kaçınılmaz hale geliyor. Oysa onların tek çabası bu hoyrat ve zorba dünyaya karşı kol kola dostça yollarına devam etmek. Hayat cambazı olup ip üstünde yürümelerine az kalmış olsa da ülkenin keşmekeşiyle yaşanan sarsıntılar, onları kederli bir düşüşe mahkûm ediyor satırlarda. Karakterlerse bu düşüşe direnmek için Yeşim’in mayaladığı dostlukla birbirlerine tutunmaya çalışıyorlar. Pandora’nın Kutusu’ndan elbirliğiyle çıkardıkları umuda tutunuyorlar tutunmasına da etrafa saçılan kötülüklere bulanmaktan da kaçınamıyorlar. Onlara Prometausluk edeceklerini sandıkları Serhan’ın ise aslında bir Epimetaus olduğunu çok geç anlıyorlar. Sonunda da yaşadıkları deneyimlerle masumiyetlerini yitiriyorlar. Kısaca büyüyorlar. Yeşim’in yaşama sevinci, hayat coşkusu ve mayaladığı dostluk ekmeği, başlangıçta pek güzel bölüşülüyor. Onları bir arada tutan bir diğer maya şiir sever olmaları tabii. Kimi zaman Turgut Uyar, kimi zaman Edip Cansever, kimi zaman da Cemal Süreya okunuyor dost meclislerinde. Sevdikleri şairler üzerine tartışırken birbirlerine küstükleri bile oluyor karakterlerin. Gençler, altmış sekizli anne babalarına ve yetmiş sekizli abi ve abilerine öykünüyor aslına bakarsınız. Onlar gibi direnmenin kıvancını tatmak ve taşımak istiyorlar. Seksen sekizli daha doğrusu doksan sekizliler olarak anılmak tek hedefleri. Bilmedikleri ise üzerlerinden silindir gibi geçen, yeni yeni açacak tomurcuklarını tankla –tüfekle ezip yok eden seksen darbesinin postal izleri. Oysa sadece umudu yaşamlarına yoldaş etmek istiyorlar. Kendilerinden hunharca çalınmış geleceklerine tırnaklarını geçirerek tutunmak istiyorlar. Zonguldak madenci yürüyüşüne, Manisalı gençlere ve ülkede yaşanan daha bilumum kötülüklere kucak açan satırlar bir Aralık akşamı, uzun bir aradan sonra artık ruhları buzlaşmış iki eski dostun kavuşmasıyla Hatay Meyhanesi’nde başlayıp sabahına Kalamış’ta son buluyor. Yazarın, “Kim daha çok Raskolnikov? Reha mı yoksa Pelin mi?” sorusunu sorduran diyaloğuyla Dostoyevski’yi de konuk ettiği satırlar okuyucusunu başka bir evrene taşıyor doğrusu. Nilüfer Benal, ilk kitabı Unutulan’dan sonra uyaklı bir isimle Oyunbozan’ı kaleme almış görünüyor. Bakalım üçüncünün adı hangi “An’la” bitecek. Şiirden menşei alan kitapta hep bir şiir kardeşliği ya da ayrışması var. Yazarın ilk kitabı Unutulan mavi leitmotifle ilerlerken Oyunbozan, karakteri Yeşim’den dolayı yeşil bir leitmotif sunuyor okuyucusuna. Yeşim, melodisi daha doğrusu tınısı hoş bir sözcük! Bu tını pek yakışmış satırlara. Leitmotifler de yeşil dolayısıyla. Zaten yazarın bu melodik tınılar peşinde koştuğunu Unutulandan biliyoruz. O nedenle şiirsel bir roman diyenlere hep söylediğim gibi şiirsel değil melodik bir roman Oyunbozan diye itiraz ediyorum. Yeni Türkü’nün diğer şarkılarıyla beraber “Yeşilmişik” şarkısını; Bir çift yaprakmış dalında yumuşacık / Tutmuşum, tutmuşum ellerinden seni / Düşmüşüz yavaşça / Bir sakin derenin / İçindeymişik, yeşilmişik, sazmışık / İçindeymişik, yeşilmişik, sazmışık ister istemez kulaklarınıza dolduruyor satırlar. İlk romanı Unutulan, bir göç anlatısıydı yazarın. Mavi atlaslar, engin mavi denizler, mavi fularlar, mavi gözler yani maviyle bezeli satırlar, diyalogdansa bakışların konuştuğu bir romandı. Oyunbozan ise hayatının baharını yaşayan, ilk gençliklerini süren karakterlerin yapraklarında henüz taze yeşilin hâkim olduğu yeşil gözlerin ve yemyeşil bir metni bizlere sunarken ilkinin aksine daha çok ikili konuşmanın öne çıktığı ve vermek istediğini bakışlar yerine karakterlerin konuşmasına bırakan bir roman. Sevgili Nilüfer, Oyunbozan ile hepimizin içine gömdüğü derin iç çekişleri satırlara taşımış. Dostlukların ince çizgileri özneyi her zaman ip üzerinde yürütmüştür bilirsiniz. İp üzerinde yaşam cambazlığına soyunan toy gençlerin düşmemek için birbirlerine sarılmalarını anlatıyor kitap. Aldanışlarını. Aldatışlarını. Eksikli yaşamlarına harmanladıkları eprimiş dostluklarını… Madem şiirle başladı Oyunbozan’ın esini, Zehra Betül Yazıcı’nın “Kendime Yolculuk” adlı şiirinin dizeleriyle sonlansın: Tıslayarak duruyor tren / el sallayanımız olmayacak / sabahın sisi bulaşıyor üstümüze / ıslanıyor her yan / müzik mi şehir mi / anlayamadığımız derin bir mavi / yılan saçlarıyla kadınlar geçiyor dört bir yana / dönüş yolu / benim yolum, seninki, karışıyor birbirine / senden önce gelip ilk karşılaştığımız yerde bulsaydım seni / bilezik gibi geçebilirdim dünyanın koluna / köz olacaksın / öpüşlerinden artan sandalyem boş / öldüren Bill gözükmüyor ortalarda / ilk kurtarılacak dolaplardan birinde / yeni doğmuş bir kaplumbağa olsaydı / yavaşlatabilirdik zamanı / ara sıra su serperdi yatışmayan saçlarımıza / dönünce sor tartıcı çocuklara / kaç kiloymuş terliklerim / sende bıraktığım masumiyetime sarıl / ben tanıdık bir ağaç bulup / gölgesini yokluğunla sulayacağım *Ahmet Muhip DRANAS, Olvido şiiri. İspanyolca Unutuş demek… OYUNBOZAN Nilüfer Benal Edisyon Kitap, 2024 Tür: Roman
- Parça Bütün
Ayfer Tunç’un kurucusu olduğu Yazmak Atölyesi, Parça Bütün adlı proje - atölyeyi kitaplaştırdı. Parça Bütün Atölyesi katılımcılarının hazırladığı kitap; yazılı ve görüntülü anlatım olanaklarını, belirli bir kavram çerçevesinde kurcalayan geniş kapsamlı bir ortak üretim çalışmasının ilk aşaması… Katılımcıların hem metni hem de görüntüyü oluşturdukları, diğer katılımcıların bu çalışmada ürettikleri metinleri kendi görüntü çalışmaları için temel aldıkları ortaklaşa bir projedir. Üç ay süren bu çalışmada katılımcılar; Murat Gülsoy’la parça/bütün kavramını metin yazımı süreçleriyle ilişkilendirdi. Ayfer Tunç’la kısıtlı parçalardan bir bütüne ulaştı. Ahmet Elhan’la sözlerden görsele geçiş yaptı. Proje grubunda Serap Alıcı, Tülay Atabey, Şenay Dündar, Arzu Ertekin, Zeliha Yeşim Günay, Pınar İlhan, Cem Kafadar, Hande Başpınar Karalar, Yelin McKay, Burcu Nahmias, Şirin Özdemir, Fatma Özer, Müjdat Sönmez, Cihan Süphandağ, Ceren Tan, Pamir Vefa yer aldı. PARÇA BÜTÜN Yazmak Atölyesi Yayınları Kolektif
- Son Adım Üzerine Yazılar
Yazının imkânlarını, dilin ve anlatmanın sınırlarını ilk romanından itibaren sorun edinmiş bir yazar Ayhan Geçgin. Okur ve eleştirmenler tarafından tartışılmaya devam eden romanı Son Adım ve kahramanı Alisan da bunun çarpıcı bir örneğiydi. Soğuk Ateş bu tartışmaları bir bağlama kavuşturmayı, yazarın ve kahramanının sorunsalına başka açılardan yaklaşmayı deneyen bir derleme. Soğuk Ateş ’teki yazılar, Geçgin’in ve eserinin başlattığı düşünme sürecini eleştirinin kavram ve yöntemleriyle sürdürüyor. Karakterlerin, anlatım teknikleri ve olay örgüsünün yerini kavramlar, açıklama yöntemleri ve analitik yaklaşım alıyor ama temel meseleden hiç uzaklaşılmıyor: Yaşantı nasıl ve ne ölçüde bir edebi esere aktarılabilir, yazar anlatmak istediğine ne kadar yaklaşabilir, dil yaşantıyı dolaysızca aktarabilme gücüne sahip midir? Geçgin’le yapılan söyleşi de hem bu sorunun hem de onu açıklama çabasının derinleştirilmesini sağlıyor. Edebiyatın sadece sağaltıcı bir işlevle sınırlanamayacağını, yaşantının kavranması ve aktarılmasında onun da türlü badire ve yaralardan nasibini alacağını gösteren bu ufuk açıcı derlemeyi tüm edebiyatseverlerin dikkatine sunuyoruz. SOĞUK ATEŞ Hazırlayan: Melek Aydoğan Metis Yayınları, 2024 Tür: Eleştiri 320 s.
- Sahiden
"Öteki rengi görmüş, tanımış ve artık bilmiştim. Ama yine de: ‘Tek gerçek şeffaf olandır, bilinen tek renk beyaz.’, diye söylenip dururdum. Odamdalarken." Süleyman Yıldırım Sanırım bir kıştı. Hangi kıştı anımsamıyorum. Emin değildim. Olanlardan. Hem de hiç. Ancak içinde bulunduğum duvarlar kadar şeffaf, bunlar kadar açık. Öyle söylerlerdi. Yanıma gelip giden beyazlılar, yine aynı kendi renklerinde duvarlar içinden içeriye sızıp bana bembeyaz ilaçlar verenlerin söyledikleriydi bunlar. Asıl ben tek bir şeyden o kadar emindim: İçimden gelen kıpırtı. Kıpırtılardan. Kimi baş ucumda, kimi yatağımın altında. Tavan köşelerinde. Bunlar öyle ki beyazlıların koltuk altları, omuz başları ve kasıklarına yerleştiklerini görürdüm. Üstelik kapkara, kara idiler de bunlar. Bana sanıldığı gibi şeffaflığın gerçekte olup olmadığını düşündürüp dururdular. Bunları görmeye başladığım gibi: ‘İçimde kıpırdanmıyorlar mı? Değiller mi? İçimde kıpırdanmalarına, oradan çıkmaları ve hatta etrafa yayılmalarına engel olamam mı?’ Daha sonra sonralardan: ‘Evet, bunu. Hiç yoktan bunu yapabilirim’, diye ardı sıra düşüncelere kapılır, kendi kendimi telkinlerdim. Yine de elimden iyi ya da kötü hiçbir şey gelmez. Bahsini ettiğim: Mini, minnacık?! Böcekler mi?! Benden başka kimselerin göremediği. Oysa nasıl da her şeyin apaçık olduğuna inanıp bunu söyleyebilirlerdi. Gelip gitmeyi sürdürürlerken. Bembeyaz olmuş, bunları bilmezlerdi. Her bir yeri tuttuklarının ise hiç farkına varmazlar. Ellerinden anlardım. Odamdan çıkmamacasına ötelerine berilerine anbean aksayışlarından. Durmaksızın kaşınacaklarını. Ama ben aksamazdım. Bağlı olduğumdan?! Bir şeyden daha emindim: Kaşıntılarının beni de tutmayacağından. Durup gülümserdim. Bir türlü nasılsa anlam veremezlerdi. Sevinirdim. ‘Olsun.’, diye başlar. İçimden konuşur: ‘Varsın kaşınsınlar. Ben de hep bu odada kaşınsam, etrafımı alsa bu küçücük şeyler ne olur?!’ Nasıl olsa artık bir öteki renk.’, derdim. Öteki rengi görmüş, tanımış ve artık bilmiştim. Ama yine de: ‘Tek gerçek şeffaf olandır, bilinen tek renk beyaz.’, diye söylenip dururdum. Odamdalarken. Üstlerinin giderek karardığını da mı görmezlerdi? Günlerce aynı önlüğü giyindiklerinden mi bu böyle?! Mutlaka bu kararmalar, daha ötesi karaltılar benimkilerin işi. Fark edemedikleri benimkiler? Böceklerin işi mi?! Renk vermez, tek kez olsun bir şey de söylemezdim. Susar. Dinler, başımı sallar ve yine susardım. Önlüklerinin yenlerinden bana sallanan ellerini görür görmez ise onlardan olan çekincem giderek yok olur. O kez hiç biri aksamaz. Aksamayan yeşili de görmüştüm. Onda yaban otları, aksamayan ağaçlar, dallarındaki yaprakları. Belki ilk kez gördüğümü - odamdaki kapkara böcekleri gördüğüm gibi - sanmıştım. Geniş mi geniş, uzun mu uzun yolu olan bir yanında ise koskoca eli başında duran heykelin olduğu büyük bahçeden dışarıya doğru yürümüştüm. Hava giderek kararmıştı. Tıpkı beyazlı ötekilerinin önlüklerininkince. O binadan sonunda çıkabilmiştim. Dışarısına doğru yürüdüğüm bahçede başka böcekler, cırcır böceklerine de mi rastlamıştım?! Tıpkı öteki türdeşleri ve kendilerinden ayrı bir benim gibi belli etmeyip renk vermezler diye ummuştum. Beni tek seferde anlamış gibi ötmeyi o an bırakmışlardı. Geriye doğru bakmıştım. İçinden çıktığım bembeyaz bina ile ona girmekte olanların gözle görülür derecede karardığını anlayınca tekrar tekrar bir sevinç benliğimi sarmış. Hayatta beyaza boyalı ne varsa binalar, duvarlar, ilaçlar, insanlar kararıp elle tutulur hale gelmişti. Ellerimi uzatsam uzanıp hepsini bulabilirdim. Ama oradan bir an evvel gitmeyi yeğlemiştim. Kendimden daha emin iyice uzaklaştıkça ta en başından beri orada, insanlara vaatlerde bulunurcasına duran düşünen adam heykeli gitgide daha da belirsizleşmiş. Sonunda kendi evimin iki küçük göz kara penceresine dönebilmiştim. İkisinin de apansız gökyüzünü, dallarındaki yapraklar, ağaçlar ve yerdeki yaban otlarını gördüğünü tahmin ederek. İçimden yine: ‘‘Ne çok renk varmış, ne çok öteki renk. Beyazdan, karadan başka.’’, konuşup ‘Artık elimden çok şey gelebilir’, diye de düşünmeden edememiştim. Şimdi tam da bu andan sonra beni de kaşıntılar tutabilir diye endişeye kapılmaya başlamış ama neden ise evimde yatağımı, yatağımın baş ucunu ve bilhassa tavan aralarını sarmakta olan böcek ağlarına dokunmamıştım. Elimi başıma götürmemeye. Kimseyi dinlememeye, başımı herhangi birine sallamamaya ve susacakken susmayıp istediğimi, istediğime söylemeye başlamış. Ama aslında her şeyin başlangıcında çiçekler vardı, hem bin bir renkten çiçek. Yaban otları arasından sonra onlar gibi gökyüzüne uzayan ağaçlar, dallar, yapraklar. Başımı gökyüzüne çevirdiğimde ise onlardan ayrı renkte bir gökyüzü. Hiç aksamayan bütün bunlar. Hepsi ayrı renkti de nasıl da tümünü kaybetmiştim. Sanırım: ‘Mantığını tamamıyla kaybetmiş. Kendinden bile emin değil. Hastalanmış. Burada bir süre yatıp tedavi görmesi gerekiyor’, kendilerinden emin dediklerine kulak misafiri olduğumdan beri. İşte o zamandan beri o öteki renklerden ırak binanın bir süre misafiriydim. Söylediklerini duyduğumdan beri halen içimden gelen kıpırtı, kıpırtılarından o kadar emindim ki hepsinin sesiyle hemhal olup renklerin içindeki her birine artık öylesine aşina olmuştum. Üstelik aylardan bir yaz ayı olduğundan aksayan da hiçbir şey kalmamışken. İçimdekiler şimdilerde gece böcekleriydi, hep birlikte ötüşen ama hepten ayrı ağızdan. Şeffaflıktan o kadar uzak ve aslında o kadar sahiden.
- Son 1 Saat
Üstün Dökmen, ekspat olarak yurtdışına giden evlatlarının ardında kalan bir anne babanın hikâyesi eşliğinde anlatıyor ardından baktığımız günleri ve bu günlere nasıl gelindiğini; “Son 1 Saat” içinde olduğunu fark edenlerin bozulan imlalarıyla söylemek istediklerine tercüman olarak. “Guguklu bir saatin kuşu ötmeye başladığında, eğer başından itibaren saymamışsanız ne zaman biteceğini bilemezsiniz. On veya on bir defa ötecektir mesela. Sonlara doğru her defasında bu son dersiniz ama bir defa daha öter, sevinirsiniz. Sonra bir defa daha diye umut edersiniz ama artık bitmiştir…” Son bir saat ya da son yüz yıl… Her şeyin son zamanları zordur, bir ailenin ayrılışının da bir ülkenin bozuluşunun da… İnsan, tutmak bırakmamak ister de elinden bir şey gelmeyeceğini bilir. “Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil” diyor ya Fuzuli; işte o anlarda ne söylense artık fuzulidir, bir o kadar da zaruri. Üstün Dökmen, ekspat olarak yurtdışına giden evlatlarının ardında kalan bir anne babanın hikâyesi eşliğinde anlatıyor ardından baktığımız günleri ve bu günlere nasıl gelindiğini; “Son 1 Saat” içinde olduğunu fark edenlerin bozulan imlalarıyla söylemek istediklerine tercüman olarak. SON 1 SAAT Üstün Dökmen Epsilon Yayınevi, 2024 Editör: Nur Can Kara Türü: Roman 164 s.















