top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Mahir Ünsal Eriş’ten 2025’e armağan

    Mahir Ünsal Eriş’in yaygın kullandığımız kelimelerin anlamlarına, kökenlerine ve mazilerine dair hazırladığı Kelimeli Ajanda, şimdi ön siparişte. “Elinizdeki ajandayı hazırlarken, bu hazinenin peşindeki maceraperestler olarak hareket etmeyi denedik. Gündelik hayatımızın içinde sıklıkla kullandığımız ama anlamlarına, kökenlerine, mazilerine pek de dönüp bakmadığımız sözcükleri, tematik biçimde ayırarak masaya yatırmak, eskilerin tabiriyle söyleyecek olursam biraz iştikakına bakmak istedik.” Ağaçkakan Kitap, yaygın kullandığımız kelimelerin anlamlarına, kökenlerine ve mazilerine dair bilgilerin yer aldığı ‘Kelimeli Ajanda’yı okurlarla buluşturuyor. Yazar Mahir Ünsal Eriş’in hazırladığı ajandayı Nurcan Baş tasarladı. İçinde okuru gündelik hayatta yaygın kullanılan pek çok kelimenin tarihsel serüveninde yolculuğa çıkaracak bilgilere yer veren ajanda, Ağaçkakan Kitap etiketiyle yayımlanacak Kelimeli Ajanda, şimdi ön siparişte. Mahir Ünsal Eriş (d. 20 Ekim 1980, Çanakkale) Türk yazar, çevirmen 1980 yılında Çanakkale'de doğdu. Trakya Üniversitesi Grafik Bölümü ve Ankara Üniversitesi Arkeoloji Bölümü'nde lisans eğitimini tamamladı. Genç yaşlardan beri çevirmenlik yapan Eriş, çeşitli dillerden çok sayıda kitap, makale ve öyküyü dilimize kazandırmıştır. Öykülerini topladığı Bangır Bangır Ferdi Çalıyor Evde... adlı ilk kitabı 2012 yılında İletişim Yayınları'ndan çıktı. 2013 yılında çıkan Olduğu Kadar Güzeldik adlı öykü kitabı, 2014 yılında, 60. Sait Faik Hikâye Armağanı'na layık görüldü. Öykülerinde naifliği ve yalın diliyle dikkat çeken Eriş halen öykü yazma uğraşını çeşitli edebiyat dergilerinde sürdürmektedir. Yazarın 10 Nisan 2015 tarihinde Dünya Bu Kadar isimli ilk romanı yayımlanmıştır. Kimi gazete ve dergilerde futbol yazıları da yazan Eriş, kitaplarındaki biyografisinde belirtildiği üzere, Gençlerbirliği taraftarıdır. KELİMELİ AJANDA Mahir Ünsal Eriş Ağaçkakan Yayınları, 2024

  • Yaratıcılık Ritüelleri 37 / Sinan Sülün: “Yaratıcılığın, iyilik gibi, bulaşıcı ve dönüştürücü bir gücü olduğuna inanıyorum.”

    “Engelleri aşmak bazen imkânsız olabilir, onları değiştiremem veya yok edemem. Ancak, suyun akışı gibi onların etrafından dolanabilir ve kendi yoluma devam edebilirim. Bruce Lee’nin 'Su gibi ol dostum. Su bir kaba girerse, o kabın şeklini alır. Akabilir ya da sert olabilir.' sözü, tam olarak benim yaklaşımımı özetliyor diyebilirim.” Yazarların yaratım süreçlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri söyleşilerinde Semrin Şahin bu hafta Sinan Sülün’ü ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Çalışma biçimleri olarak insanlar genelde ikiye ayrılıyor: early bird  ve night owl . Ben early bird  olanlardanım. Sabahın erken saatleri, yaratıcılığımın zirvede olduğu zamanlar. Hayatım boyunca en verimli ve etkin saatlerim sabah 6 ile öğlen 12 arası oldu. Bu yüzden de kitap yazarken her zaman sabah erken kalkıp, durmaksızın çalışırım. Ritüel sayılır mı bilmiyorum, ama odaklanmamı artırmak için yazmadan önce çalışma alanımı düzenlerim. Odamı toparlar, masamı hazırlar, kendime bir kahve yaparım. Ardından zihnimi rahatlatacak bir müzik açarım, genellikle bu piyano olur. Sonra da yazmaya başlarım. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Yaratıcı tıkanmalar, bazen kaçınılmaz oluyor. Ancak, zihnin akışını tekrar başlatmanın yollarını bulmak gerekir. Benim için bu, yüzmek ve yürüyüş yapmak. Murakami’nin "Koşmasam Yazamazdım" kitabındaki gibi, "yüzmesem yazamazdım" diyebilirim. Yüzme, zihnimi açıyor, vücudumla zihnim arasında bir denge kuruyor. Suyun içinde olmak, zihnimdeki tüm düğümleri çözüyor ve yaratıcı enerjiyi yeniden açığa çıkarıyor. Fiziksel hareket, zihinsel akışkanlığı artırır, bu yüzden yürüyüş de benim için mükemmel bir çözüm. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Uzun yıllar kurumsal dünyada çalıştım, beyaz yakalı olarak. Bu, elbette yazma biçimimi ve yaratıcılığımı etkiledi. Zaman kısıtlamaları, yoğun iş temposu gibi engeller hep vardı. Ancak bu süreç bana iki önemli ders verdi: zamanı etkin kullanmayı ve kendi içsel motivasyonumu yaratmayı. Engelleri aşmak bazen imkânsız olabilir, onları değiştiremem veya yok edemem. Ancak, suyun akışı gibi onların etrafından dolanabilir ve kendi yoluma devam edebilirim. Bruce Lee’nin “Su gibi ol dostum. Su bir kaba girerse, o kabın şeklini alır. Akabilir ya da sert olabilir.” sözü, tam olarak benim yaklaşımımı özetliyor diyebilirim.  Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Yazmaya ilk başladığımda hissettiğim heyecan çok yoğundu. İnsanın yazdığı bir şeyi başkalarının okuması, sizinle aynı duyguları hissetmesi, büyük bir sorumluluk gibi gelir. Zamanla bu duygular evrildi. Artık yazmak, daha derin bir içsel süreç oldu. İlk başta yazdıklarımı paylaşmak savunmasız bir istakoz gibi hissettiriyordu, kabuğunuzu açıyorsunuz ve dış dünyaya tüm hassasiyetinizle kendinizi gösteriyorsunuz. Ama yazdıklarımın nasıl karşılanacağına dair endişeler zamanla yerini daha büyük bir güvene bıraktı. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Sabah yazmayı tercih ediyorum. Günün en sakin ve berrak olduğu saatlerde yazmak, zihnimdeki düşünceleri en saf haliyle kâğıda dökmemi sağlıyor. Belli kitapları elimin altında tutmuyorum, ama yazacağım konuya göre öncesinde araştırma yapıyorum. Örneğin, "Kırlangıç Dönümü"nde Asperger sendromlu bir karakteri yazarken, bu konuda bilimsel kitaplar okumuştum. Araştırma, yaratıcılığı destekleyen bir temel sağlıyor. Bunun dışında, şiir okumak yaratıcılığımı besleyen bir unsur.  Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Kıskanmak yerine, yaratıcı insanlara hayranlık duyuyorum. "İyi ki bu eserleri yaratmışlar ve ben de bu deneyimden faydalanabilmişim" demek bana her zaman daha anlamlı gelir. Onların yarattığı dünya, benim dünyamı da zenginleştiriyor. Yaratıcılığın, iyilik gibi, bulaşıcı ve dönüştürücü bir gücü olduğuna inanıyorum. Eğer onlar var olmasaydı, belki de kendi yaratıcı yollarımı bulmak bu kadar mümkün olmazdı. Sanatın her disiplini, insanın kendini ve dünyayı keşfetme çabasında bir köprü kuruyor ve ben bu köprüleri inşa eden herkese derin bir minnet duyuyorum.

  • Ece Temelkuran'a Akdeniz Kültür Ödülü verildi

    2023 yılında İspanya'da basın özgürlüğü ödülünü kazanan yazar Ece Temelkuran, İtalya'nın Sicilya bölgesi Katanya'da düzenlenen Akdeniz Ödülünü aldı . Ece Temelkuran, İtalya'da Fondazione Carical tarafından verilen Akdeniz Kültür Ödülü'ne layık görüldü. Bu yılki ödülün sahibi olarak ödülünü Cosenza'daki Teatro Alfonso Rendano'da alan Temelkuran, Fondazione Carical Başkanı Giovanni Pensabene'ye, tüm jüri üyelerine ve Profesör Ayşe Saraçgil'e teşekkürlerini sundu. Ece Temelkuran (d. 22 Temmuz 1973, İzmir, Türkiye), Türk gazeteci ve yazar. Kadın hareketi, siyasi tutuklu ve hükümlüler, Güneydoğu sorunu üzerine çalıştı, röportajlar yaptı. Almanya'da kadın hareketi üzerine bir araştırma yaptı. Ardından avukatlık ruhsatnamesini aldı ancak bu mesleği henüz icra etmedi. Yurt içinde ve dışında çeşitli dergilerde yazılar yazdı, CNN Türk'te muhabirlik yaptı. Dünya Sosyal Forum sürecini izlemek için 2003'te Brezilya'ya, 2004'te Hindistan'a gitti. Venezuela'daki sosyalist devrimini ve Arjantin'de ekonomik krizden sonra oluşan halk hareketini inceledi. Bu harekete ilişkin yazıları "Buenos Aires'te Son Tango" adı altında yazı dizisi olarak Milliyet'te yayınlandı. Milliyet gazetesinde "Kıyıdan" adlı köşesinde yazdı. Habertürk gazetesinde 8 Şubat 2010 gününden itibaren yazmaya başlayan Temelkuran'ın yazı günleri Pazartesi, Çarşamba ve Cumartesi oldu. Ancak 4 Ocak 2012 tarihinde Temelkuran'ın işine son verildi. Her yıl Dünya Sosyal Forumu'nu yerinde izlemeye devam ediyor. Ece Temelkuran, Aslı Erdoğan, Ümit Kıvanç, Bejan Matur, Beliz Güçbilmez, Murat Uyurkulak ve Şamil Yılmaz ile birlikte Son Bir Kez oyununun yedi yazarından biridir. 17 Ekim 2010 tarihinden itibaren Habertürk TV kanalında her pazar yayınlanmaya başlanan "Kıyıdan" adlı bir programı hazırlayıp sundu. Penguen karikatür/mizah dergisinde yazı yazmaktadır. 1996 tarihli Bütün Kadınların Kafası Karışıktır kitabı, 2015 yılında Selen Uçer tarafından tiyatroya uyarlanarak sahnelenmiştir. 2013 tarihli Düğümlere Üfleyen Kadınlar romanı Uluslararası Edinburgh Kitap Festivali tarafından verilen "İlk Roman Ödülü"ne layık görüldü. 31 Mayıs 2018 tarihinde İngilizce ve diğer dillerde yayınlanan Türkiye: Çılgın ve Hüzünlü (Turkey: The Insane and the Melancholy) kitabıyla, gerçek bir yurtsever ve Avrupa savunucusu olduğu gerekçeleriyle Polonya'da Avrupa Dayanışma Merkezi tarafından verilen "Yeni Avrupa'nın Büyükelçisi" ödülüne layık görüldü. Temelkuran'ın son kitabı Bir Ülke Nasıl Kaybedilir önce Şubat 2019'da İngiltere'de How to Lose a Country: The Seven Warning Signs of Rising Populism adıyla yayınlanacak, daha sonra 10 dile çevrilecek.

  • Sihirli bir tren yolculuğu

    Nagihan Kahraman yazdı: "Lev Grossman'ın kaleme aldığı Gümüş Ok , doğum gününde ailesinden sürpriz bir hediye bekleyen bir kız çocuğunu odağına alıyor." Doğum günleri her çocuk için şüphesiz özeldir ve elbette aileleri için de. İçine doğdukları ailede her yıl bir yaş daha almaları, çocuklar için de ebeveynleri için de büyük heyecan kaynağı elbette. Böyle özel günlerde gelen sürpriz armağan isteği sanıyorum ki sadece çocuklarda görülen bir şey de değildir. Çoğu kişi artık bir yetişkin olsa dahi doğum günü, yeni yıl gibi belirli tarihlerde bir hediye beklentisi içinde olur. Bu yazımda söz edeceğim Gümüş Ok  da doğum gününde ailesinden sürpriz bir hediye bekleyen bir kız çocuğunu odağına alıyor. Annesinin araları iyi olmadığı için o güne kadar çocuklarıyla tanıştırmadığı kardeşi, çocukların Herbert dayısı, yeğenine doğum günü için şaşırtıcı derece büyük ve beklenmedik bir hediye ile çıkagelir. Böylece Kate ve oğlan kardeşi Tom sihirli bir dünyaya adım atarlar. "Gümüş Ok”, aslında çocukların dayısının onlara hem doğum günü hem de tanışma hediyesi olarak evlerinin önüne kadar getirdiği tren. Evet, kocaman ve gerçek bir tren kaç kişinin doğum gününde kapısının önünde bekler ki? Tam dört buçuk metre yüksekliğinde ve on beş metre uzunluğundaki Gümüş Ok, dayısıyla arası iyi olmayan ailesi açısından elbette başta sorun olur. Ancak bu şekilde tanışan çocuklara göre kötü ve bencil biri olarak öğrendikleri dayıları oldukça heyecan verici ve farklı biridir. Anne babasının neredeyse tam zıttı olan Herbert dayı hediyesini kabul etmelerini ister çünkü Gümüş Ok, aynı zamanda onları bir maceraya götürecek sihirli bir trendir. Lev Grossman, “Büyücüler Üçlemesi” ile tanınan ve yazarlık dışında edebiyatla ilgili pek çok iş yapmış bir gazeteci. On beş yıl boyunca yürüttüğü kitap eleştirmenliği ve Time  dergisinde baş teknoloji yazarlığı bunlardan bazıları. 2021 yılında The Silver Arrow  adıyla yayımlanan kitabı, geçtiğimiz günlerde Türkçede de yerini aldı. Bilgesu Yaprak’ın çevirisini yaptığı kitaptaki görsellerin resimleyeni ise Tracy Nishimura Bishop. Roman, hacminden ve içeriğinde ele alınan soyut konular bakımından 6-7-8.sınıf seviyesine öneriliyor. Beklemedikleri bir anda trenin sihriyle karşılaşan iki kardeş kendilerini bir anda trende kondüktör olarak bulurlar. Bu yaştaki minik okurların trenlerde biletleri kontrol eden, yolcuların yerlerine yerleşmesini sağlayan ve vagonların çeşitli diğer işlerini gören bu mesleğin tam olarak nasıl bir şey olduğunu da detaylı olarak görmüş olacaklar bu sayfaları okurken. Peki, Kate sihirli bir trene kimlerin binmesini ve inmesini kontrol etmektedir? Elbette, egzotik hayvanların! Yazarın kitabın evreninde sihirli bir dünyayı seçmesindeki amaçlarından biri okuma alışkanlığı kazandırmakken bununla birlikte hedeflediği şeylerden bir diğeri de şüphesiz soyu tükenmekte olan hayvanları tanıtmak. İklim krizi ve çeşitli küresel ekolojik problemlerin ortaya çıkardığı bazı hayvanların türünün yok olması, tam da bu yaşlardaki okurların ilgisini çekmeye başlayacak mevzular. Trene biletlerini Kate’e kontrol ettirerek binen pek çok hayvan var romanda; bunların bazılarını ilk defa duyacak olan minik okurlar için de oldukça değişik bir deneyim olacaktır. Oklu kirpi, ak karınlı balıkçıl, yeşil mamba, pangolin, çinçilya, balıkçı kedi, ispermeçet bunlardan bazıları. Kimilerinin isimlerine ise küresel ısınmayla artık neredeyse özdeşleştikleri için aşinayız; kutup ayısı gibi mesela. Trene farklı farklı noktalardan binen bu hayvanlara dair pek çok bilgi ediniyoruz Kate ve Tom aracılığıyla. Hayvanların türleri, yaşam şekilleri, beslenmeleri ve elbette bu tren aracılığıyla nereden nereye göç ettikleri. Romanda en çok merak edilen şeylerden biri bu hayvanların neden göç ettikleri. İstilacı türlerden kaçıyorlar elbette ama en istilacı tür olarak kimi görüyorlar dersiniz? Elbette, insanları! Hayvanlara kulak verelim: “‘Her yere binalar dikmek, ağaçları kesmek, nehirlere baraj kurmak, atmosfere zarar vermek, okyanusları kirletmek… Demek istediğim, sincapları boş verin; bu maymunlar her gün  düzinelerce canlının soyunu tüketiyor. Pangolinleri yakalayıp pullarından ilaç yaparak onların neslini tüketiyorlar. Üstelik o ilaçla hiçbir işe yaramıyor!’” (s.186) Oklu kirpinin bu sözlerinin üzerine “‘Bize nereye gittiğimizi sormuştun,’ dedi balıkçıl, ‘ve sanırım kimse bunu söylemek istememişti. Ama gerçek şu ki, biz sizlerden kaçıyoruz.’”(s.186) Böylece bu bahsi geçen hayvanların türlerinin kendi kendine tükenmediği, insan eliyle buna sebebiyet verildiği açıkça görülmektedir. İsmine bu konuda en aşina olduğumuz kutup ayısının ise treni beklediği istasyonun buzdan yapıldığı için sıcak havadan dolayı eridiği ve kutup ayısının okyanusun ortasında sürekli yüzmek zorunda kaldığı cevabını alır Kate. İnsanlık adına hayvanlara karşı çok mahcup olan Kate, hayvanlar sayesinde bu konuda bilgi sahibi olur ve farkındalık edinir, iyi bir insan olmanın yollarını düşünür. Pek çok tehlikeli maceraya giren tren ve içindekiler yani hayvanlar ve Kate ile kardeşi Tom nihayetinde yolculuk eden hayvanları tek tek yerlerine ulaştırmayı başaracaklar mıdır? Yeşil mambayı Mozambik’e, balıkçı kediyi Mangrou ormanına, balıkçılı Bhutan’a ve kutup ayısını da Kuzey Kutbu’na götürmeleri gerekmektedir ama bu hiç de kolay br yolculuk olmayacaktır. Bu merak ve macera dolu, bir o kadar da tehlikeli olan sihirli yolculuğa çıkmaya hazır mısınız? Ama elbette bunun kitaplarla çıkılan bir yolculuk olduğunu unutmamakta fayda var. Hayvanları evlerine götürmek istedikleri gibi iki kardeşin kendi evlerine de sapasağlam dönmeleri gerekmektedir. Herbert dayının dediğine göre, doğum günü yaklaşan Tom’a da bir denizaltı hediye etmeyi düşünmektedir. Bunu, romanın devamı geleceği şeklinde yorumlamak mümkün. Merakla bekliyoruz. İyi okumalar. GÜMÜŞ OK Lev Grossman İthaki Yayınları, 2024 Resimleyen: Tracy Nishimura Bishop Çeviri: Bilgesu Yaprak Tür: Roman 11+ yaş

  • Çin edebiyatının önemli isimlerinden Lu Xun’dan Haykırış

    Modern Çin’in en önemli edebiyatçılarından Lu Xun’un kaleminden çıkan ve dönemin acılarını, değişim arzusunu ve devrimci fikirlerini güçlü bir şekilde yansıtan kısa hikâyelerden oluşan “Haykırış”, Çin’in imparatorluktan cumhuriyete ve komünist rejime geçiş sürecindeki sorunları cesurca dile getiriyor. VBKY’nin edebiyat kitaplığı, modern Çin’in önemli edebiyatçılarından Lu Xun’un kaleme aldığı, Turdi M. Kara’nın dilimize çevirdiği “Haykırış” kitabıyla genişlemeye devam ediyor. “ Haykırış” , modern Çin’in en önemli edebiyatçılarından Lu Xun’un kaleminden çıkan ve dönemin acılarını, değişim arzusunu ve devrimci fikirlerini güçlü bir şekilde yansıtan kısa hikâyelerden oluşuyor. Ülkenin geri kalmasında temel etkenler olduğunu düşündüğü geleneksel kültür ve yaşam tarzına karşı edebiyatı bir uyanış ve değişim aracı olarak gören Lu Xun, “Haykırış” ta Çin’in imparatorluktan cumhuriyete ve komünist rejime geçiş sürecindeki sorunları cesurca dile getiriyor. 20. yüzyılın başlarındaki toplumsal ve politik çalkantılar içinde yaşamış bir entelektüel olan Lu Xun, 1919’daki 4 Mayıs Hareketi’nden Marksist dünya görüşünü benimseyen komünistlere kadar pek çok devrimci harekete ilham veren hikâyeleriyle şimdi Türkçe olarak okuyucularla buluşuyor. Bu çalışma aynı zamanda edebiyatın gücü ve toplumsal değişim üzerindeki etkisine de bir örnek olma özelliği taşıyor.    Kitaptan: Artık fikirlerimi yazmanın pek de önemi olmadığını düşünüyorum. Ama o zamanlar belki yalnızlığımın acılarını henüz tam olarak unutamamıştım. Bu yüzden, yalnızlık içinde at koşturan savaşçılara destek olmak ve onları yalnız bırakmamak adına bazen birkaç kez haykırmaktan kendimi alamadım. Haykırışımın cesurca mı yoksa hüzünlü mü, iğrenç mi yoksa gülünç mü olduğunu pek düşünmedim. Madem bu bir haykırış, elbette beni haykırmak zorunda bırakanlara da dikkat çekmek zorundaydım. Bu yüzden çoğu zaman biraz üstü örtük konuşmaktan da çekinmedim. İlaç adlı hikâyede Yüer’in mezarı üzerine bir çelenk ekledim ve Yarın adlı hikâyede de Shansi yengenin ne kadar arzu etse de oğlunu rüyasında göremediğini yazmadım. Çünkü o zaman bizi haykırtanlar karamsarlığı sevmezdi. Kendime gelince, gençliğimdeki gibi umutlu hayaller peşinde olan gençlere yalnızlıklarımı bulaştırmak istemiyordum. Dolayısıyla, hikâyelerimle sanat arasındaki mesafenin uzak olduğu kanaatine varılabilir. Ama onların bugüne kadar hâlen hikâye adını taşıyabilmesini, hatta derlenme fırsatına bile kavuşmasını bir şans olarak düşünüyorum. Bu şans beni tedirgin etse de dünyada hâlâ okuyucularının olduğunu farz etmekten mutluluk duyuyorum.   Yazar Hakkında; 1881 yılında Çin’in güneydoğusundaki Shaoxing şehrinde doğdu. Asıl adı Zhou Shuren olan Lu Xun, yirminci yüzyıl Çin edebiyatının en önemli isimlerindendir. Metinlerinde toplumsal eleştirilere yoğunluk vermiş, Çin’in geleneksel yapısını sorgulamış ve değişim çağrısında bulunmuş olan yazar, kısa öykü, deneme ve şiir türlerinde önemli eserler vermiştir. Kitapları ve düşünceleriyle Çin’de reform hareketlerine ilham kaynağı olan ve yaşadığı dönemde entelektüel ve siyasi hayatta da büyük bir etki yaratan Lu Xun, 1936 yılında hayata veda etmiştir.   HAYKIRIŞ Lu Xun VBKY, 2024 Çeviri: Turdi M. Kara 180 s.

  • Hikmet Hükümenoğlu’dan yeni roman: Sonra Gözler Görür

    Romanlarıyla Atilla İlhan ve Yunus Nadi gibi önemli edebiyat ödüllerin sahibi olan Hikmet Hükümenoğlu, yeni romanı Sonra Gözler Görür ’le okurla buluşuyor. Bu kez coşkulu bir polisiye hikâyesinin peşinden giden usta yazar, gazeteci karakteri Ezgi Sezgin’le beraber arkadaşlık, aşk ve ihanet üçgeninde şüpheli bir ölümün arkasındaki sis perdesini aralamaya çalışıyor.  İncelikli kurguları, akıcı dili ve sürükleyici anlatımıyla edebiyat dünyasında haklı bir yer edinen yazar Hikmet Hükümenoğlu, yeni romanı Sonra Gözler Görür , Can Yayınları etiketiyle raflarda.    Katili tanıyorsunuz!   Sonra Gözler Görür ’de bu kez coşkulu bir polisiye hikâyenin peşinden giden Hükümenoğlu, gazeteci karakteri Ezgi Sezgin’le beraber arkadaşlık, aşk ve ihanet üçgeninde şüpheli bir ölümün arkasındaki sis perdesini aralamaya çalışıyor. Ezgi Sezgin’in bir yandan kendi hayatını yoluna koyma çabası, diğer yandan çözmek zorunda kaldığı karanlık bir cinayet onu zamanla bambaşka arayışlara itiyor ve olaylar gelişiyor.     Haritada belirsiz bir nokta: Yenikent. Çocukluğunun geçtiği kente yıllar sonra dönen meşhur bir gazeteci: Ezgi Sezgin. Bir anda kendisini karmaşık bir cinayet ve ilişkiler ağının içerisinde bulan Mert, Orhan, Mercan, Cüneyt ve diğerleri.    Doğup büyüdüğü ve gençliğinde daralıp arkasına bakmadan kaçtığı Yenikent, yokluğunda neredeyse hiç değişmemişti. Bu ufacık şehirde zaman İstanbul’a kıyasla hâlâ yavaş akıyordu. Atmosferi oluşturan moleküller normalden daha ağırdı sanki ya da yerçekimi daha güçlüydü ve gözle görünmeyen bir kütle insanın sırtına çöküp hareketlerini yavaşlatıyordu. SONRA GÖZLER GÖRÜR Hikmet Hükümenoğlu Can Yayınları, 2024 Tür: Roman 504 s.

  • Ailenizde kimse duygulardan bahsetmiyorsa siz nasıl yas tutacaksınız?

    Pik-Shuen Fung’un ödüllü ilk romanı Gölgeler Ormanı , babasının ölümünden sonra, onunla kuramadığı bağları sorgulayan bir kadının yas tutma hikâyesini merkezine alan, göçmenlik deneyimi, kültürel kimlik, aidiyet ve aile sevgisi gibi derin konuları şiirsel bir sadelikle işliyor. Kanada’ya göç eden Çinli bir aileye doğan Pik-Shuen Fung, başkarakterin yaşadığı ailevi ve ruhsal parçalanmaları aktarırken, çocukluğundan bu yana iki dil arasında bölünen yazarın İngilizce ve Çince ifadeler arasında yaşadığı parçalanmalar da romana biçemsel olarak başarıyla yansıyor. Özlemin incelikli mizahla, hüznün göç dinamikleriyle iç içe geçtiği Gölgeler Ormanı , baba-kız ilişkisini farklı noktalardan ele alan hüzünlü, derinlikli ve şefkatli bir yas romanı… Ayrıntı Yayınları’nın, farklı coğrafyalardan yeni hikâyelerin izini süren renkli markası Düşbaz Kitaplar, Çin asıllı Kanadalı yazar Pik-Shuen Fung’un Gölgeler Ormanı adlı ilk romanını okurlarla buluşturdu. Fung’a 2022 Rakuten Kobo Edebi Kurmaca Gelecek Vadeden Yazar Ödülü’nü ve Amazon Kanada İlk Roman Ödülü’nü getiren Gölgeler Ormanı ’nı İngilizce aslından dilimize Cansu Canseven çevirdi.  Gölgeler Ormanı’nın isimsiz ana karakteri, babasının ölümünün ardından kafasında bu soruyu döndürüp durur. 1997 yılında Hong Kong üzerindeki egemenliğin Birleşik Krallık’tan Çin’e geçmesiyle birlikte dört kişilik bir aile Kanada’ya taşınır ama Hong Kong’lu pek çok “astronot” baba gibi, bu ailenin babası da çalışmak için Hong Kong’ta kalmıştır, ailenin en yoğun yaşadığı duygu da haliyle hem babaya hem de ülkelerine duydukları özlemdir. Yıllar içinde babasıyla geçirdiği dakikaları ve her bir hatırasını tekrar tekrar ziyaret eden karakterimiz henüz cevaplanmamış pek çok soruyla ve yanlış anlaşılmalarla baş etmeye çalışır. Cevaplar için annesinin ve anneannesinin kapısını çalsa da kendi hayatının, onların hayatının merkezinde attığını fark eder. Yazar Pik-Shuen Fung’un hacim olarak ince görünen bu romanı, içerik ve yoğunluk açısından okuru, acı ve mutluluğun derinliklerine götürüyor. Şiirsel ve akıldan çıkmayan sesiyle, Çin asıllı Kanadalı bir astronot ailenin hareketli portresini çizerken her katmanda başka bir ayrıntıyı, soyutlamayı, nakşettiği anıları ve sözlü tarihi kullanıyor. PIK-SHUEN FUNG Kanadalı yazar ve sanatçı Pik-Shuen Fung, New York City’de yaşamaktadır. Asian American Writers’ Workshop [Asyalı Amerikalı Yazarlar Atölyesi], yazarlar örgütü Kundiman, daha önce Sanat İçin Millay Kolonisi olarak da anılan Millay Arts ve Storyknife gibi topluluklardan ve/veya kurumlardan burslar almış ve yazar evlerinde konaklama imkânı bulmuştur. Gölgeler Ormanı , yazarın ilk romanıdır.  GÖLGELER ORMANI Pik-Shuen Fung Düşbaz Kitap, 2024 Çeviri: Cansu Canseven 208 s.

  • Dostlukların ince çizgileri özneyi her zaman ip üzerinde yürütmüştür

    Gönül Malat yazdı: "Nilüfer Benal, ilk kitabı Unutulan’dan sonra uyaklı bir isimle Oyunbozan’ı kaleme almış görünüyor. Bakalım üçüncünün adı hangi 'An’la' bitecek. Şiirden menşei alan kitapta hep bir şiir kardeşliği ya da ayrışması var." Hoyrattır bu akşamüstüler daima. Bir el çıkarmaya başlar bohçamızdan Lavanta çiçeği kokan kederleri; Dalga dalga hücum edip pişmanlıklar Unutuşun o tunç kapısını zorlar Ve ruh, atılan oklarla delik deşik; Kâğıtlarda yarım bırakılmış şiir; Ey, ömrün en güzel türküsü aldanış! Oyunbozan, Nilüfer Benal’ın “Unutulan” romanından sonra raflarda yerini alan ikinci kitabı. Oyunbozan’da şiirlerle yol alan satırlar, kuşkusuz bir şiirin dizelerinden menşei alıyor. “ İstek olduğu gibi kalır, tüm inatçılığıyla; o haklı / görülmeyen gecikmişlik duygusu sürer. / Çoğu zaman böyle /  durumlarda, heykellere sarılır / kadınlar, / onların taştan ağızlarını öper, onlarla yattıklarını / düşlerler. / Eğer heykellerin dudaklarındaki ıslaklığı gördüyseniz, / terk edilmiş kadınların ağızlarının ıslaklığıdır bu. / Kuşkusuz, bir çeşit sığınaktır bellek...”   diyen Yannis Ritsos’un İsmene dizelerinden yoluna başlıyor. Ritsos’un İsmene’si, yazarın, tiyatroya gönül verdiği üniversite yıllarında şiirin dizelerinden oluşturacağı tiyatro oyununu yazıp sahnelemeyi ve hatta oyuncusu olmayı heves ettiği, dizelerden oluşuyor. İşte yazar, Oyunbozan’ın satırlarını buradan çatıyor. Bildiğiniz üzere İsmene, antik çağ oyun yazarı Sofokles tarafından M.Ö. 440’larda yazılmış, günümüze ulaşan yedi tragedyasından en eskisi ve tek perdelik tragedyası olan Antigone’nin karakterlerinden birisi ve aynı zamanda onun kız kardeşidir. Roman satırları ve karakterleri özellikle Yeşim ve Pelin bu trajedinin çekirdeğinden geliştirilip satırlara aktarılmıştır. Oyunbozan, yakından tanıklık ettiğimiz doksanların karanlıklarına ışınlayıp, Pandora’nın Kutusu’nu açarak umut arayan, umuda tutunmak isteyen, gelecekleri çalınmış gençlerin hikâyesiyle buluşturuyor okuyucusunu. Yanlış anlaşılmaması için bu kısmı biraz açmak gerek. Çünkü Oyunbozan bir gençlik romanı değil. Şu anda orta yaşlarını süren bir grup arkadaşın ilk gençlik yıllarına gidip gelen dolayısıyla geri dönüş tekniğinin hayli güzel kullanıldığı bir metin. Bir Aralık akşamı başlayıp bir gün bile sürmeyen zaman dilimini konu ediyor olması en önemli mihengi romanın. Edisyon Kitap’tan çıkan, editörlüğünü çoğumuzun bildiği isim olan Özcan Sapan’ın yaptığı ve bizleri dizelerden oluşan satırlara götüren bir roman.  Gençlerin ya da karakterlerin hepsi kutudan umudu alarak yaşama tutunma peşinde olsalar da henüz bilmiyorlar ki umut; ihtirasla, ikiyüzlülükle ve bilumum kötülükle komşuluk ediyordu Pandora’nın Kutusu’nda.  Dolayısıyla yeni yeni tecrübe ettikleri yaşam, onların zihinlerinde Oyunbozanlık yapıp kafalarını bir hayli karışıyor doğrusu. Bir de ülkeyi idare edenlerin yozlaşmış ve otoriter tutumları girince işin içine, üzerlerine kapkara bir pelerinin örtülmesi kaçınılmaz hale geliyor. Oysa onların tek çabası bu hoyrat ve zorba dünyaya karşı kol kola dostça yollarına devam etmek. Hayat cambazı olup ip üstünde yürümelerine az kalmış olsa da ülkenin keşmekeşiyle yaşanan sarsıntılar, onları kederli bir düşüşe mahkûm ediyor satırlarda.  Karakterlerse bu düşüşe direnmek için Yeşim’in mayaladığı dostlukla birbirlerine tutunmaya çalışıyorlar. Pandora’nın Kutusu’ndan elbirliğiyle çıkardıkları umuda tutunuyorlar tutunmasına da etrafa saçılan kötülüklere bulanmaktan da kaçınamıyorlar. Onlara Prometausluk edeceklerini sandıkları Serhan’ın ise aslında bir Epimetaus olduğunu çok geç anlıyorlar.  Sonunda da yaşadıkları deneyimlerle masumiyetlerini yitiriyorlar.  Kısaca büyüyorlar. Yeşim’in yaşama sevinci, hayat coşkusu ve mayaladığı dostluk ekmeği, başlangıçta pek güzel bölüşülüyor. Onları bir arada tutan bir diğer maya şiir sever olmaları tabii. Kimi zaman Turgut Uyar, kimi zaman Edip Cansever, kimi zaman da Cemal Süreya okunuyor dost meclislerinde. Sevdikleri şairler üzerine tartışırken birbirlerine küstükleri bile oluyor karakterlerin. Gençler, altmış sekizli anne babalarına ve yetmiş sekizli abi ve abilerine öykünüyor aslına bakarsınız. Onlar gibi direnmenin kıvancını tatmak ve taşımak istiyorlar. Seksen sekizli daha doğrusu doksan sekizliler olarak anılmak tek hedefleri. Bilmedikleri ise üzerlerinden silindir gibi geçen, yeni yeni açacak tomurcuklarını tankla –tüfekle ezip yok eden seksen darbesinin postal izleri. Oysa sadece umudu yaşamlarına yoldaş etmek istiyorlar. Kendilerinden hunharca çalınmış geleceklerine tırnaklarını geçirerek tutunmak istiyorlar.  Zonguldak madenci yürüyüşüne, Manisalı gençlere ve ülkede yaşanan daha bilumum kötülüklere kucak açan satırlar bir Aralık akşamı, uzun bir aradan sonra artık ruhları buzlaşmış iki eski dostun kavuşmasıyla Hatay Meyhanesi’nde başlayıp sabahına Kalamış’ta son buluyor.  Yazarın, “Kim daha çok Raskolnikov? Reha mı yoksa Pelin mi?” sorusunu sorduran diyaloğuyla Dostoyevski’yi de konuk ettiği satırlar okuyucusunu başka bir evrene taşıyor doğrusu.  Nilüfer Benal, ilk kitabı Unutulan’dan sonra uyaklı bir isimle Oyunbozan’ı kaleme almış görünüyor. Bakalım üçüncünün adı hangi “An’la” bitecek. Şiirden menşei alan kitapta hep bir şiir kardeşliği ya da ayrışması var. Yazarın ilk kitabı Unutulan mavi leitmotifle ilerlerken Oyunbozan, karakteri Yeşim’den dolayı yeşil bir leitmotif sunuyor okuyucusuna. Yeşim, melodisi daha doğrusu tınısı hoş bir sözcük! Bu tını pek yakışmış satırlara. Leitmotifler de yeşil dolayısıyla. Zaten yazarın bu melodik tınılar peşinde koştuğunu Unutulandan biliyoruz. O nedenle şiirsel bir roman diyenlere hep söylediğim gibi şiirsel değil melodik bir roman Oyunbozan diye itiraz ediyorum. Yeni Türkü’nün diğer şarkılarıyla beraber  “Yeşilmişik” şarkısını; Bir çift yaprakmış dalında yumuşacık / Tutmuşum, tutmuşum ellerinden seni / Düşmüşüz yavaşça / Bir sakin derenin / İçindeymişik, yeşilmişik, sazmışık / İçindeymişik, yeşilmişik, sazmışık  ister istemez kulaklarınıza dolduruyor satırlar.  İlk romanı Unutulan, bir göç anlatısıydı yazarın. Mavi atlaslar, engin mavi denizler, mavi fularlar, mavi gözler yani maviyle bezeli satırlar, diyalogdansa bakışların konuştuğu bir romandı. Oyunbozan ise hayatının baharını yaşayan, ilk gençliklerini süren karakterlerin yapraklarında henüz taze yeşilin hâkim olduğu yeşil gözlerin ve yemyeşil bir metni bizlere sunarken ilkinin aksine daha çok ikili konuşmanın öne çıktığı ve vermek istediğini bakışlar yerine karakterlerin konuşmasına bırakan bir roman.  Sevgili Nilüfer, Oyunbozan ile hepimizin içine gömdüğü derin iç çekişleri satırlara taşımış. Dostlukların ince çizgileri özneyi her zaman ip üzerinde yürütmüştür bilirsiniz. İp üzerinde yaşam cambazlığına soyunan toy gençlerin düşmemek için birbirlerine sarılmalarını anlatıyor kitap. Aldanışlarını. Aldatışlarını. Eksikli yaşamlarına harmanladıkları eprimiş dostluklarını… Madem şiirle başladı Oyunbozan’ın esini, Zehra Betül Yazıcı’nın “Kendime Yolculuk” adlı şiirinin dizeleriyle sonlansın: Tıslayarak duruyor tren / el sallayanımız olmayacak / sabahın sisi bulaşıyor üstümüze / ıslanıyor her yan / müzik mi şehir mi / anlayamadığımız derin bir mavi / yılan saçlarıyla kadınlar geçiyor dört bir yana / dönüş yolu / benim yolum, seninki, karışıyor birbirine / senden önce gelip ilk karşılaştığımız yerde bulsaydım seni / bilezik gibi geçebilirdim dünyanın koluna / köz olacaksın / öpüşlerinden artan sandalyem boş / öldüren Bill gözükmüyor ortalarda / ilk kurtarılacak dolaplardan birinde / yeni doğmuş bir kaplumbağa olsaydı / yavaşlatabilirdik zamanı / ara sıra su serperdi yatışmayan saçlarımıza / dönünce sor tartıcı çocuklara / kaç kiloymuş terliklerim / sende bıraktığım masumiyetime sarıl / ben tanıdık bir ağaç bulup / gölgesini yokluğunla sulayacağım *Ahmet Muhip DRANAS, Olvido şiiri. İspanyolca Unutuş demek… OYUNBOZAN Nilüfer Benal Edisyon Kitap, 2024 Tür: Roman

  • Parça Bütün

    Ayfer Tunç’un kurucusu olduğu Yazmak Atölyesi, Parça Bütün adlı proje - atölyeyi kitaplaştırdı. Parça Bütün Atölyesi katılımcılarının hazırladığı kitap; yazılı ve görüntülü anlatım olanaklarını, belirli bir kavram çerçevesinde kurcalayan geniş kapsamlı bir ortak üretim çalışmasının ilk aşaması…  Katılımcıların hem metni hem de görüntüyü oluşturdukları, diğer katılımcıların bu çalışmada ürettikleri metinleri kendi görüntü çalışmaları için temel aldıkları ortaklaşa bir projedir.  Üç ay süren bu çalışmada katılımcılar; Murat Gülsoy’la parça/bütün kavramını metin yazımı süreçleriyle ilişkilendirdi. Ayfer Tunç’la  kısıtlı parçalardan bir bütüne ulaştı. Ahmet Elhan’la sözlerden görsele geçiş yaptı. Proje grubunda Serap Alıcı, Tülay Atabey,  Şenay Dündar, Arzu Ertekin, Zeliha Yeşim Günay, Pınar İlhan, Cem Kafadar, Hande Başpınar Karalar, Yelin McKay, Burcu Nahmias, Şirin Özdemir, Fatma Özer, Müjdat Sönmez, Cihan Süphandağ, Ceren Tan,  Pamir Vefa yer aldı. PARÇA BÜTÜN Yazmak Atölyesi Yayınları Kolektif

  • Son Adım Üzerine Yazılar

    Yazının imkânlarını, dilin ve anlatmanın sınırlarını ilk romanından itibaren sorun edinmiş bir yazar Ayhan Geçgin. Okur ve eleştirmenler tarafından tartışılmaya devam eden romanı Son Adım ve kahramanı Alisan da bunun çarpıcı bir örneğiydi. Soğuk Ateş bu tartışmaları bir bağlama kavuşturmayı, yazarın ve kahramanının sorunsalına başka açılardan yaklaşmayı deneyen bir derleme. Soğuk Ateş ’teki yazılar, Geçgin’in ve eserinin başlattığı düşünme sürecini eleştirinin kavram ve yöntemleriyle sürdürüyor. Karakterlerin, anlatım teknikleri ve olay örgüsünün yerini kavramlar, açıklama yöntemleri ve analitik yaklaşım alıyor ama temel meseleden hiç uzaklaşılmıyor: Yaşantı nasıl ve ne ölçüde bir edebi esere aktarılabilir, yazar anlatmak istediğine ne kadar yaklaşabilir, dil yaşantıyı dolaysızca aktarabilme gücüne sahip midir? Geçgin’le yapılan söyleşi de hem bu sorunun hem de onu açıklama çabasının derinleştirilmesini sağlıyor.   Edebiyatın sadece sağaltıcı bir işlevle sınırlanamayacağını, yaşantının kavranması ve aktarılmasında onun da türlü badire ve yaralardan nasibini alacağını gösteren bu ufuk açıcı derlemeyi tüm edebiyatseverlerin dikkatine sunuyoruz. SOĞUK ATEŞ Hazırlayan: Melek Aydoğan Metis Yayınları, 2024 Tür: Eleştiri 320 s.

  • Sahiden

    "Öteki  rengi  görmüş,  tanımış  ve  artık  bilmiştim.  Ama  yine de:  ‘Tek  gerçek  şeffaf  olandır,  bilinen  tek  renk  beyaz.’,  diye  söylenip  dururdum.  Odamdalarken." Süleyman  Yıldırım Sanırım  bir  kıştı.  Hangi  kıştı  anımsamıyorum.  Emin  değildim.  Olanlardan.  Hem de  hiç.  Ancak  içinde  bulunduğum  duvarlar  kadar  şeffaf,  bunlar  kadar  açık.  Öyle  söylerlerdi.  Yanıma  gelip  giden  beyazlılar,  yine  aynı  kendi  renklerinde  duvarlar  içinden  içeriye  sızıp  bana  bembeyaz  ilaçlar  verenlerin  söyledikleriydi  bunlar. Asıl  ben  tek  bir  şeyden  o  kadar  emindim:  İçimden  gelen  kıpırtı.  Kıpırtılardan.  Kimi  baş ucumda,  kimi  yatağımın  altında.  Tavan  köşelerinde.  Bunlar  öyle ki  beyazlıların  koltuk  altları,  omuz  başları  ve  kasıklarına  yerleştiklerini  görürdüm.  Üstelik  kapkara,  kara  idiler de  bunlar.  Bana  sanıldığı  gibi  şeffaflığın  gerçekte  olup  olmadığını  düşündürüp  dururdular. Bunları  görmeye  başladığım  gibi:  ‘İçimde  kıpırdanmıyorlar mı?  Değiller mi?  İçimde  kıpırdanmalarına,  oradan  çıkmaları  ve  hatta  etrafa  yayılmalarına  engel  olamam mı?’  Daha  sonra  sonralardan:  ‘Evet,  bunu.  Hiç  yoktan  bunu  yapabilirim’,  diye  ardı  sıra  düşüncelere  kapılır,  kendi  kendimi  telkinlerdim.  Yine de  elimden  iyi  ya da  kötü  hiçbir  şey  gelmez. Bahsini  ettiğim:  Mini,  minnacık?!  Böcekler mi?!  Benden  başka  kimselerin  göremediği.  Oysa  nasıl da  her  şeyin  apaçık  olduğuna  inanıp bunu  söyleyebilirlerdi.  Gelip  gitmeyi  sürdürürlerken.  Bembeyaz  olmuş,  bunları  bilmezlerdi.  Her  bir  yeri  tuttuklarının  ise  hiç  farkına  varmazlar.  Ellerinden  anlardım.  Odamdan  çıkmamacasına  ötelerine  berilerine  anbean  aksayışlarından.  Durmaksızın  kaşınacaklarını.  Ama  ben  aksamazdım.  Bağlı  olduğumdan?!  Bir  şeyden  daha  emindim:  Kaşıntılarının  beni de  tutmayacağından.  Durup  gülümserdim.  Bir  türlü  nasılsa  anlam  veremezlerdi.  Sevinirdim.  ‘Olsun.’,  diye  başlar.  İçimden  konuşur:  ‘Varsın  kaşınsınlar. Ben de  hep  bu  odada  kaşınsam,  etrafımı  alsa  bu  küçücük  şeyler  ne  olur?!’  Nasıl  olsa  artık  bir  öteki  renk.’,  derdim.  Öteki  rengi  görmüş,  tanımış  ve  artık  bilmiştim.  Ama  yine de:  ‘Tek  gerçek  şeffaf  olandır,  bilinen  tek  renk  beyaz.’,  diye  söylenip  dururdum.  Odamdalarken.  Üstlerinin  giderek  karardığını da mı  görmezlerdi?  Günlerce  aynı  önlüğü  giyindiklerinden mi  bu  böyle?! Mutlaka  bu kararmalar,  daha   ötesi  karaltılar  benimkilerin  işi.  Fark  edemedikleri  benimkiler?  Böceklerin  işi mi?!  Renk  vermez,  tek  kez  olsun  bir  şey de  söylemezdim.  Susar.  Dinler,  başımı  sallar  ve  yine  susardım.  Önlüklerinin  yenlerinden  bana  sallanan  ellerini  görür  görmez  ise  onlardan  olan  çekincem  giderek  yok  olur.  O  kez  hiç  biri  aksamaz. Aksamayan  yeşili de  görmüştüm.  Onda  yaban  otları,  aksamayan  ağaçlar,  dallarındaki  yaprakları.  Belki  ilk  kez  gördüğümü  -  odamdaki  kapkara  böcekleri  gördüğüm  gibi  -  sanmıştım.  Geniş mi  geniş,  uzun  mu  uzun  yolu  olan  bir  yanında   ise  koskoca  eli  başında  duran  heykelin  olduğu   büyük  bahçeden  dışarıya  doğru  yürümüştüm.  Hava  giderek  kararmıştı.  Tıpkı  beyazlı  ötekilerinin  önlüklerininkince.  O  binadan  sonunda  çıkabilmiştim.  Dışarısına  doğru  yürüdüğüm  bahçede  başka  böcekler,  cırcır  böceklerine de mi  rastlamıştım?!  Tıpkı  öteki  türdeşleri  ve  kendilerinden  ayrı  bir  benim  gibi  belli  etmeyip  renk  vermezler  diye  ummuştum.  Beni  tek  seferde  anlamış  gibi  ötmeyi  o  an  bırakmışlardı.  Geriye  doğru  bakmıştım.  İçinden  çıktığım  bembeyaz  bina  ile  ona  girmekte  olanların  gözle  görülür  derecede  karardığını  anlayınca  tekrar  tekrar  bir  sevinç  benliğimi  sarmış.  Hayatta  beyaza  boyalı  ne  varsa  binalar,  duvarlar,  ilaçlar,  insanlar   kararıp  elle  tutulur  hale  gelmişti.  Ellerimi  uzatsam  uzanıp  hepsini  bulabilirdim.  Ama  oradan  bir  an  evvel  gitmeyi  yeğlemiştim.  Kendimden  daha  emin  iyice  uzaklaştıkça  ta  en  başından  beri  orada,  insanlara  vaatlerde  bulunurcasına  duran  düşünen  adam  heykeli  gitgide  daha da  belirsizleşmiş.  Sonunda  kendi  evimin  iki  küçük  göz  kara  penceresine  dönebilmiştim.  İkisinin de  apansız  gökyüzünü,  dallarındaki  yapraklar,  ağaçlar  ve  yerdeki  yaban  otlarını  gördüğünü  tahmin  ederek.  İçimden  yine:  ‘‘Ne  çok  renk  varmış,  ne  çok  öteki  renk.  Beyazdan,  karadan  başka.’’,  konuşup  ‘Artık  elimden  çok  şey  gelebilir’,  diye de  düşünmeden  edememiştim.  Şimdi  tam da  bu  andan  sonra  beni de  kaşıntılar  tutabilir  diye  endişeye  kapılmaya  başlamış  ama  neden  ise  evimde  yatağımı,  yatağımın  baş  ucunu  ve  bilhassa   tavan  aralarını  sarmakta  olan  böcek  ağlarına  dokunmamıştım.  Elimi  başıma  götürmemeye.  Kimseyi  dinlememeye,  başımı  herhangi  birine  sallamamaya   ve  susacakken  susmayıp  istediğimi,  istediğime  söylemeye  başlamış. Ama  aslında  her  şeyin  başlangıcında  çiçekler  vardı,  hem  bin  bir  renkten  çiçek.  Yaban  otları  arasından  sonra  onlar  gibi  gökyüzüne  uzayan  ağaçlar,  dallar,  yapraklar.  Başımı  gökyüzüne  çevirdiğimde  ise  onlardan  ayrı  renkte  bir  gökyüzü.  Hiç  aksamayan  bütün  bunlar.  Hepsi  ayrı  renkti de  nasıl da  tümünü  kaybetmiştim.  Sanırım:  ‘Mantığını  tamamıyla kaybetmiş.  Kendinden  bile  emin  değil.  Hastalanmış.  Burada  bir  süre  yatıp  tedavi  görmesi  gerekiyor’,  kendilerinden  emin  dediklerine  kulak  misafiri  olduğumdan  beri.  İşte  o  zamandan  beri  o  öteki  renklerden  ırak  binanın  bir  süre  misafiriydim. Söylediklerini  duyduğumdan  beri  halen  içimden  gelen  kıpırtı,  kıpırtılarından  o  kadar  emindim ki  hepsinin  sesiyle  hemhal  olup  renklerin  içindeki  her  birine  artık  öylesine  aşina  olmuştum.  Üstelik  aylardan  bir  yaz  ayı  olduğundan  aksayan da  hiçbir  şey  kalmamışken.   İçimdekiler  şimdilerde  gece  böcekleriydi,  hep  birlikte  ötüşen  ama  hepten  ayrı  ağızdan.  Şeffaflıktan  o  kadar  uzak  ve  aslında  o  kadar  sahiden.

  • Son 1 Saat

    Üstün Dökmen, ekspat olarak yurtdışına giden evlatlarının ardın­da kalan bir anne babanın hikâyesi eşliğinde anlatıyor ardından baktığımız günleri ve bu günlere nasıl gelindiğini; “Son 1 Saat”  içinde olduğunu fark edenlerin bozulan imlalarıyla söylemek is­tediklerine tercüman olarak. “Guguklu bir saatin kuşu ötmeye başladığında, eğer başından itibaren saymamışsanız ne zaman biteceğini bilemezsiniz. On veya on bir defa ötecektir mesela. Sonlara doğru her defasında bu son dersiniz ama bir defa daha öter, sevinirsiniz. Sonra bir defa daha diye umut edersiniz ama artık bitmiştir…” Son bir saat ya da son yüz yıl… Her şeyin son zamanları zordur, bir ailenin ayrılışının da bir ülke­nin bozuluşunun da… İnsan, tutmak bırakmamak ister de elinden bir şey gelmeyeceğini bilir. “Söylesem tesiri yok, sussam gönül razı değil” diyor ya Fuzuli; işte o anlarda ne söylense artık fuzulidir, bir o kadar da zaruri. Üstün Dökmen, ekspat olarak yurtdışına giden evlatlarının ardın­da kalan bir anne babanın hikâyesi eşliğinde anlatıyor ardından baktığımız günleri ve bu günlere nasıl gelindiğini; “Son 1 Saat” içinde olduğunu fark edenlerin bozulan imlalarıyla söylemek is­tediklerine tercüman olarak. SON 1 SAAT Üstün Dökmen Epsilon Yayınevi, 2024 Editör: Nur Can Kara Türü: Roman 164 s.

bottom of page