Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- İstanbul’u bir yerde her yerinde adımlarının izi bulunan yazardan okuyun
Nagihan Kahraman yazdı: Reha Tanör’ün kitabı, Ud Çalan Kadınlar , İstanbul’daki bazı “yerler” ve o yerlerin yazarda çağrıştırdığı “düşünceler”i anlatan bir deneme kitabı. İstanbul; orada yaşayanı yaşamayanına, onu seveni sevmeyenine uçsuz bucaksızmış izlenimi veren, adeta büyülü bir şehir. Sınırlarını aşıyor İstanbul çoğu zaman; tarihiyle, kültürüyle, coğrafyasıyla, sokaklarıyla, müziğiyle… Daha pek çok şey sıralanabilir şüphesiz. Bir de “yerler”i var tabii. Mimari açıdan insanda hayret uyandıran ve saatlerce karşısına geçip izlenen bazı yerleri ya da üzerinden sadece geçip gidilen yolları, köprüleri, merdivenleri… Her şekilde İstanbul kendisine hayran bırakmayı biliyor insanı. Yıllar içinde hakkında yüzlerce, binlerce kitap yazılmış, bir o kadar da film çekilmiştir. Hikayeler, romanların hep merkezinde İstanbul olmuştur yıllar boyunca. Çünkü o bir roman kişisi gibi adeta durur tüm heybetiyle. Bundan sebeptir ki hakkında gezi yazıları, denemeler de bolcadır. Bu yazımda bunun yeni örneklerinden biri olan Ud Çalan Kadınlar ’dan bahsedeceğim. Reha Tanör’ün kitaplarının bir yenisi olan bu eser “Sana Michelin’li Sofralardan Baktım Aziz İstanbul” alt başlığını taşıyor. Yahya Kemal’in kendisiyle özdeşleşen “Sana dün bir tepeden baktım aziz İstanbul!” dizesiyle başlayan “Bir Başka Tepeden” adlı şiirine gönderme olan bu başlık, tıpkı bu şiir gibi Ud Çalan Kadınlar ’ın da İstanbul’a bir övgü niteliği taşıdığını daha en baştan ilan ediyor. Reha Tanör’ün eserin başında açıkladığı üzere Ud Çalan Kadınlar , İstanbul’daki bazı “yerler” ve o yerlerin yazarda çağrıştırdığı “düşünceler”i anlatan bir deneme kitabı. Galata Köprüsü, Camondo Merdivenleri, Beylerbeyi, Fatih ve Harbiye bunlardan bazıları. 1947’de İstanbul’da doğan ve Galatasaray Lisesi ile ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitiren, İstanbul’un her yerinde adımlarının izi bulunan yazarda, bu “yerler”in uzun bir listesi vardır muhakkak. Sadece bu kitap içine sığabilen kısmının bile tadı damakta kalıyor. Bugüne kadar pek çok alanda birçok kitabı yayımlanan Reha Tanör’ün yeme-içme kültürüne dair de kitapları mevcut. Dünya mutfaklarına, ülke kültürlerine ve ödüllü restoranlara hakim olan yazarın bu kitabı da hem bir İstanbul rehberi hem de İstanbul’un kalburüstü restoranlarına dair bilgiler içeriyor. Kitabının alt başlığında “Michelin’li Sofralar” denmesinin sebebi de bu. “Michelin Yıldızı”, olağanüstü yemekler sunan restoranlara verilen bir ödül. Malzemelerin kalitesi, lezzetlerin uyumu, pişirme tekniklerine hakimiyet, şefin kişiliğinin yemek deneyimine yansıması ve müfettişlerin ziyaretleri arasındaki tutarlılık restoranların Michelin Yıldızı’nı alabilmesindeki kriterler. ( https://guide.michelin.com/tr/tr/article/features/what-is-a-michelin-star-tr ) Yazar da İstanbul’un semtlerinden bahsederken konuyu bölümlerin herbirinde Mikla, Nicole, Kıyı gibi Michelin Yıldızlı restoranlara getiriyor ve yemek kültürü ve adabıyla ilgili birçok bilgi sunuyor okura. Ud Çalan Kadınlar , toplamda beş ana bölümden oluşuyor: “Köprü ve Sisifos’un Kayası Üzerine”, “Camondo Merdivenleri ve Çaresizlik Üzerine”, “Berber Ömer’in Dükkânı ve Kuşaklar Üzerine”, “ Fatih-Harbiye ve Ud Çalan Kadınlar Üzerine” ve "Recebin Kahvesi ve Armağanın Değeri Üzerine”. Bölümlerin adlarından anlaşılacağı üzere yazarın hayatta daima çabalamak zorunda olma, çaresizlik, kuşaklar arası ilişkiler gibi pek çok konuyla ilgili söyleyecekleri var. Hayatından bol bol örnekler sunarak yapıyor bunu; çocukluğundan, evliliğinden, okul hayatından yaşadığı yerlere, geçirdikleri hastalıklara kadar. Okurdan çok kendine anlatıyor o günleri adeta, tam da bir denemeden beklendiği üzere. Bazen de uyarıyor okuru; bahsettiği yerlerin şimdinin değil geçmişin İstanbul’unda kaldığını söylüyor. Örneğin “Köprü ve Sisifos’un Kayası Üzerine”de Eminönü ile Karaköy’ü kucaklaştıran Galata Köprüsü ve çevresinin 1960’lardaki hâlinden bahsetmektedir. Hukuk fakültesinde okuduğu yıllarda her sabah düzenli olarak Beylerbeyi’nden binip Köprü’ye oradan da otobüsle Beyazıt’a gidişini ve aynı yoldan her akşam geri dönüşünü anlatıyor. O yıllarda Köprü’nün iki tarafında vapur iskelelerinin dizili olduğunu; Haliç tarafındakiler ile Marmara tarafında olanları karşılaştırmalı olarak gösteriyor uzun uzun. “Gösteriyor” diyorum çünkü geçilen yerleri, sokakları öyle bir betimliyor ki okur da yazarla birlikte adeta bir İstanbul turuna çıkıyor. Devam ediyor aynı bölümde Köprü’nün altındaki ve üstündekilerine. Kahveleri, balıkçıları, çınlayan tramvayları geçiyor, Yeni Camii’ye Mısır Çarşısına uzanıyor. Satırları okurken İstanbul’u “adım adım” dolaşıyorsunuz Reha Tanör’le birlikte. Ayasofya Camisi, Sultanahmet Camisi, Topkapı Sarayı, Gülhane Parkı’yla başlayıp Sirkeci’ye doğru Sepetçiler Kasrı, Düyunu Umumiye binası, Beyazıt Kulesi diye devam ediyor satırlar. Yazar karşıya da geçiriyor okuru; Üsküdar’da Mihrimah Camisi, Yeni Valide Camisi, Atik Valide Camisi ve Orta Valide Camisi. Oradan Kadıköy’e Selimiye Kışlası’na, Çengelköy’e… Bölüm boyunca elbette ki Galata Kulesi’nden Altın Boynuz’dan (Haliç), Balat’tan ve daha bir sürü yerden bahsediyor. Oraların hem tarihinden, hem mimarisinden söz ederken kendi anılarıyla da süslüyor oraları. Yazar da hatta bu yüzden “‘Köprü’den Bakıldığında Görülen Yerler’ turu” der anlattıklarına. Diğer bölümlerde adı geçen Camondo Merdivenleri’ni, Beylerbeyi’ni, Fatih ve Harbiye semtlerini de aynı bu misafirperverlikle gezdiriyor okura. Yazar, İstanbul’u öyle iyi tanıyor ve öylesine sahiplenmiştir ki bir ev sahibi edâsıyla anlatıyor onu şehrinde birer konuk gibi gördüğü okurlarına. Ud Çalan Kadınlar ’la ilgili söylenecek daha çok şey var. Özellikle Peyami Safa’nın Fatih-Harbiye romanındaki Neriman’ın yaşadığı Fatih’i ve Harbiye tramvayına atlayarak sık sık çıktığı Beyoğlu’nu yine tıpkı diğer bölümlerdeki titizlik ve derinlikle anlatıyor “ Fatih-Harbiye ve Ud Çalan Kadınlar Üzerine” adlı bölümde. Doğululuk ve Batılılığın enstrümanlar aracılığıyla dahi sembolleştiğini; kemençe, ney, ud gibi “Doğulu” müzik aletlerinin karşısına keman gibi “Batılı” bir müzik aletinin konulduğu roman üzerinden Reha Tanör de kendi “ud çalan kadınlar”ını anlatıyor. Bir deneme kitabı ama aynı zamanda anı ve gezi yazısı özellikleri de gösteren ve aynı zamanda İstanbul’un tarihine, mimarisine, yemek kültürüne dair pek çok “şey” içeren bir kitap Ud Çalan Kadınlar . Meraklısına muhakkak öneriyorum. UD ÇALAN KADINLAR Reha Tanör İthaki Yayınları, 2024 Tür: Deneme
- Fatma Nur Kaptanoğlu’nun ilk romanı
Kendine özgü dil ve anlatımıyla dikkat çeken Fatma Nur Kaptanoğlu’nun ilk romanı Babam, Ev ve Yumurta Kabukları , okuruyla buluşuyor. Fatma Nur Kaptanoğlu; Kaplumbağaların Ölümü , Homologlar Evi , Ateşten Atlamak isimli öykü kitaplarından sonra ilk romanıyla okurla buluşuyor. Can Yayınları etiketiyle raflarda yerini alan Babam, Ev ve Yumurta Kabukları, geçmişin bugünü ne derece derinden sarsabileceği üzerine etkileyici bir roman. Roman, bir eve dönüş ve hesaplaşma hikâyesini merkezine alıyor. Üzerinden ne kadar zaman geçerse geçsin kişinin çocukluğundan, ilk gençlik yıllarından ve ilk heyecanlarından hiçbir zaman kopamayışını, Bilge’nin kendisiyle, annesiyle ve en çok da babasıyla giriştiği sessiz hesaplaşmaları son derece özgün bir dille dışa vuruyor. Geldim. Yine. Eve dönmek çocukluğunu geçirdiğin dört duvara dönmek değil sadece, çocukluğunu oluşturan her detayı hatırlamak, o detaylar yerine konulanları hazmetmek, asla değişmeyenler için hayıflanmak, belki de üzülmek. Şimdi, çocukluğumda tahinli çöreğini çok sevdiğim fırının önünden geçerken, saatlerce oynadığım çocuk parkının oto yıkamaya dönüştüğünü fark ederken anlıyorum eve dönmenin sadece duvar yığınlarından, resimlerden, değişmeyen odalardan ibaret olmadığını. BABAM, EV VE YUMURTA KABUKLARI Fatma Nur Kaptanoğlu Can Yayınları, 2024 Tür: Roman 112 s.
- Öykü: Karanlık Oda
"En yeni terlikleri çıkartıp kapının önüne koyuyorum; anneme belli etmeden salon kapısını açık bırakıyorum sessizce. Arkadaşım eve girince, evin en güzel odasını görsün istiyorum. Salondan taşan güneş ışığı Gülsüm’ün sarı saçlarını parlatıyor." Esra Türker Özkurt Evde kaldığım günler, okula gitmememin diyeti olarak odamdan pek dışarı çıkmam. Genelde test çözerek ve kitap okuyarak günümü bitirmeye çalışırım. Bu gün de benzer bir rutinin bilinen rahatlığı ile güne başlayacakken, Gülsüm’ün ders çalışmak için bize gelmek istemesi keyfimi kaçırmadı değil. Hiç beklemediğim bir anda gelen bu talep annemin de pek hoşuna gitti diyemem. Bu ay yaptığım beşinci devamsızlık gözüne çok batmış olacak ki, bu gün odamdan her dışarı adım attığımda sorgulayan bakışları ile beni tedirgin etmeyi başarıyor. Odamın kapısına her yaklaştığımda sıcak güneşin tazeliğinin kapımın eşiğine kadar gelip, beni acımazsızca terk etmesine rağmen bir an önce odama girip annemin görüş alanından çıkmak istiyorum. Gündüzleri odamda ders çalışırken güneşten faydalanamayıp ışık açmak zorunda kalmak gerçekten çok sinirimi bozuyor. İki sene önce bu eve taşındığımızda neden apartman boşluğuna bakan bu odanın bize uygun görüldüğünü anlamıyorum. Üstelik evin de en küçük odası. Üç kız bu odayı paylaşmak çok boğucu. Yatmak için bir araya geldiğimiz akşam saatleri dışında, dillendirmesek de sessizce yapılan bir anlaşma ile odayı nöbetleşe kullanıyor gibiyiz. Kazara anlaşmayı bozduğumuz zamanlarda ise odada duran bir ranza, bir yatak, bir dolap, bir çalışma masası ve annemin evin diğer odalarına koymayı uygun görmediği ütü masası, kışları serilen halı, biri bozuk diğeri ise çalışan elektrik süpürgesi gibi ıvır zıvırların arasında üç kişinin aynı anda hareket etmesi genelde ya kavga ile ya da bir şeylerin kırılmasıyla son buluyor. Ranzanın alt katında ben, üstte ortanca kardeşim, yan duvardaki yatakta ise küçük kardeşim yatıyor. Odanın boğuculuğu yetmezmiş gibi ranzanın altında yatmak daha da sinirimi bozuyor. Boyum 10 cm daha uzun olsa yatak korkuluklarından ayağımı uzatıp karşı dolabın kapağını açabilirim. Kendimi bazen çocukken okuduğum kitaptaki Alice gibi hissediyorum; sanki büyüyüp odanın içinde sıkışıp kalmış bir beden gibiyim. Emlakçı bize evi gezdirip, her bir odayı ağdalı cümleler ile pazarlarken bu odaya girdiğimizdeki değişen yüz ifadesi geliyor aklıma. Annem ile babam tam o anda mı bu odayı kızların odası yaparız diye düşündüler acaba? Apartmanın boşluğuna bakan camın önündeki kahverengi, ahşap çalışma masasını en çok kullanan benim. Kardeşlerim bu sene öğlenci olduğu için günün büyük kısmında odamıza giren çıkan yok. Ders çalıştığım saatler az da olsa ışık görmek için perdeleri aralıyorum ve camı açıyorum. Kesif bir rutubet kokusu doluyor odaya ama yine de kapatmak istemiyorum. İçeri sızan gri ışık lambanın ışığı ile karışınca ne kadar da çirkin bir renk doluyor odaya. Camın baktığı boşluk ise apartmanın farklı katlarından zemine atılan nesnelerle dolu küçük kare bir kutu gibi. Giriş katında oturduğumuz için her perdeyi araladığımda buraya atılan eşyalara da tahammül etmek zorunda kalıyorum. Rengi siyaha dönmüş bir çorap, kafası kopmuş bir barbi bebek, bitmiş bir ruj, kırık bir kalem, kirlenmiş peluş bir fare, küçük siyah el feneri, rengi küften yeşile dönmüş elma dilimleri, karşı daireye ait ufak bir koli ve kırık bir çamaşırlık. İstenmeyen bir sürü eşyanın oluşturduğu uyumsuz bir bütünlük. Sanki odamın maketi gibi. Gülsüm’ün ders çalışmaya geleceği haberinden beri daha da gözüme batıyor her şey. Her bir eşya içimde başka bir duyguyu tetikliyor ve ağlamak istiyorum. İlk defa odamı görecek olması fikri kahvaltıdan beri karınımı ağrıtıyor. Aslında odamı bu güne kadar bir çok arkadaşım ziyaret etti ama Gülsüm biraz farklı. Son moda ayakkabılar hep onda, her sene farklı bir okul çantası takıyor, annesinin diktiği şeyleri değil hep hazır şeyler giyiyor. Tüm bunları kafamda birleştirince harika bir oda geliyor gözlerimin önüne. Kocaman, parıldayan bir oda, Gülsüm’ün odası. Sabahtan beri odamın içindeki fazla eşyaları Gülsüm gidene kadar balkona koymak, babannemin aldığı yeni yatak örtülerini sermek, kapının arkasında asılı duran kırık ayna ile salondaki küçük çiçek resmini değiştirmek ve ahşabı soyulmuş sandalyem yerine salondan parlak cilalı bir sandalyeyi odama taşımak için anneme yalvarıyorum. Annem donuk sesi ile “Tozlu balkona eşya mı konur”, “Ben o örtüleri çeyizinize saklıyorum”, “Salondan eşya mı taşınır,” diye sıralamaya başlıyor. Üçüncü cümleden sonrasına kulaklarımı tıkayıp içimde yükselen kırgın öfkemi de yanıma alarak odama gidiyorum. Sabah başlayan ve gittikçe büyüyen utanç duygumu bastırmaya çalışarak, odamdaki tüm kusurları tek tek bulmaya çalışıyorum. Kardeşimin yatağının kenarlarındaki yırtılmış prenses etiketlerinden kalan sarı lekeler gözüme çarpıyor; yatak örtüsünü kenarlara sarkıtıyorum. Halının lekeli kısmını çok da ses çıkartmamaya çalışarak masanın altına gelecek şekilde çeviriyorum. Ütü masasını ise dolapla duvar arasına zorla da olsa sıkıştırmayı başarıyorum. İçim biraz da olsa ferahlıyor. Oda gibi içimde de kocaman bir yer açılıyor. Dolabı iterken çıkardığım sesleri duyan annem hemen kapıda beliriyor “Allah’ın cezası, durduk yere iş çıkartma, ders çalışmaya geliyor arkadaşın ev bakmaya mı,” diye bağırıyor. Söylediği şeyler artık dolap ile de ilgili değil. Sınav, üniversite, tembellik bir sürü şey duyuyorum. Zilin sesini duyunca annem bağırmayı bırakıyor, çarpan apartman kapısını ve Gülsüm’ün adımlarını duyuyorum. Kafamda bir sürü düşünce, gözümle her yeri hızlıca tarıyorum. En yeni terlikleri çıkartıp kapının önüne koyuyorum; anneme belli etmeden salon kapısını açık bırakıyorum sessizce. Arkadaşım eve girince, evin en güzel odasını görsün istiyorum. Salondan taşan güneş ışığı Gülsüm’ün sarı saçlarını parlatıyor. Şimdi ben sandalyede, o da kardeşimin yatağının kenarına ilişmiş; dizlerimiz birbirine değiyor; kitaba eğilmişiz. Saçları odanın karanlığından mı koyuldu, az önce güneş mi saçlarını daha sarı yapıyordu anlamaya çalışıyorum, dikkatim dağılıyor. Annem içeri giriyor birden. İçinde küf kokulu toz bezleri olan yeşil leğeni kardeşimin yatağının altına sokuşturuyor. Gülsüm yavaşça ayağını çekiyor, çok utanıyorum, yüzümü kitaptan kaldıramıyorum. Gülsüm kokuyu aldı mı acaba diye düşünüp “Bak bu soru kesin çıkacak sınavda,” deyip dikkatini dağıtmaya çalışıyorum. Gözleri çoğunlukla kitapta olsa da ara ara odamda geziniyor bakışları. Ona farkettirmemeye çalışarak yüzünü inceliyorum o sıra. Solgun yüzüne, minik burnuna, yok denilecek kadar ince kaşlarına dikkatli bakınca sınıftaki göz dolduran Gülsüm’den farklı birini görüyorum. Düşünceleri ile ilgili ipuçları yakalamaya çalışıyorum. Bulmayı umduklarım acıma, küçümseme ve tiksinti ama başka tanıdık olmayan ifadeler gelip geçiyor gözlerinden. Annem tekrar içeri girip birer çay bırakıyor masaya isteksizce ve küçük plastik bir kasede kare bisküviler. Oysa kek yapalım demiştim anneme. Gülsüm çayının soğumasını beklerken elindeki küçük kare bisküviyi bardağına daldırıyor. Henüz lokmasını almadan bir sır verir gibi “Teyzem var benim Almanya’da,” diyor “Bana hep hediyeler yollar, onun yolladığı bisküvileri de çok severim, sen de seversin,” diyor. Bir şey demiyor, gülümsüyorum sadece, güzel odasında çay ile bisküvi yediğimizi hayal ediyorum. Testin sonuna gelmişken bir şey söyleyecekmiş de susuyormuş gibi Gülsüm’ün dudakları, sonra dökülüyor kelimeler ağzından “Çok şanslısın, sessizce çalışabilmek için ayrı bir odan var, arada size gelebilir miyim,” diyor ders çalışmak için. Şaşkınlıkla bakıyorum yüzüne, ben daha cevap veremeden tam o anda pat diye bir ses geliyor apartman boşluğundan ve bir pat daha. Heyecanla perdeyi çekiyoruz. Cama vuran kırmızı küçük lastik bir top önce karşı cama sonra sekip bizim cama çarpıyor. Camı açıyoruz hızlıca, üst katta pişen taze kekin kokusu doluyor odaya. Parmaklıktan uzattığımız ellerimizle topu yakalamaya çalışıyoruz, zemine düşen topa bakıyoruz şimdi ve aynı anda gülmeye başlıyoruz.
- Yaratıcılık Ritüelleri 34 / Ayşe Erbulak: “Gördüğüm herhangi bir olay, bir kişi, bir mekân yeni bir hikâyemin ilk “an”ı olabiliyor.”
“Etrafıma bakarken gördüğüm herhangi bir olay, bir kişi, bir mekân yeni bir hikâyemin ilk “an”ı olabiliyor. Günlük yazmıyorum, eskiden bayağı ciddi ciddi günlük yazardım, şimdi notlar alıyorum.” Edebiyatçıların yazma süreçlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri’nde Semrin Şahin bu hafta Ayşe Erbulak’ı ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Çok özel bir ritüel yok. Ama sürekli gözlem var. Etrafıma bakarken gördüğüm herhangi bir olay, bir kişi, bir mekân bana yeni bir hikâyemin ilk “an”ı olabiliyor. Günlük yazmıyorum, eskiden bayağı ciddi ciddi günlük yazardım, şimdi notlar alıyorum. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? “Yaratım Tıkanması” yaşamıyorum diyen varsa ciddi şüphe ederim. Tabii yaşıyorum. O zaman dışarı çıkıp topluma karışıyorum. Gözlemlerimi arttırıyorum. Tanıdığım insanların hikâyelerini hatırlıyorum. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Yazarlık yolculuğumda beni destekleyen profesyonel anlamda çok az insandan destek gördüm. En başta ustamız Ahmet Ümit çok destekledi, Destek Yayınlarının sahibi Yelda Cumalioğlu, Eksik Parça Yayınları sahipleri Asiye ve Adnan Ademir çok destekleyici ve motive edici oldu. Ama engellerle çok fena karşılaştım. Ancak bunlara izin verdiğim için ben de hatalıyım. Mesela Destek Yayınları’ndayken kitaplarımın yurt dışına satılabilme umuduyla onları bırakıp başka bir yayınevine “geçirtildim” ve bu noktada benim yazarlık düşüşüm başladı. Bu dönemde kendimi çok değersiz ve yeteneksiz zannettim. Yeniden toparlanıp ivme kazanıp yükselmem çok ciddi zaman aldı. Bunlar Eksik Parça sahipleri ve editörü Demet Çaltepe sayesinde oldu. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Yazmaya ilk başladığımda 50 yaşımı yeni geçmiştim, Norveç’te boş vakit bulup yazmıştım, günün birinde romanlarım olabileceğini hiç düşünmemiştim. Sonra ülkeye kesin dönüş yaptığımda ilk romanım “Çok Şekerli Ölüm” üzerine ciddi çalışma yaptım ve yolculuğum başladı. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Sabahın en köründe yazanlardanım. Zaten sabah insanıyım. Sabah 06.00’da uyanır ve yürürüm, sonra kahvemi içerim ve yazmaya koyulurum. Yazarken pek fazla başka kitap okumam, etkilenip esinlenirim diye. Ama çizgi roman okurum. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…) var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Dali’nin tüm eserleri çünkü sıradışı.
- “Benim Adım Kırmızı” opera sahnesinde
Orhan Pamuk'un "Benim Adım Kırmızı" isimli romanında uyarlanan “Ja, Şeküre” isimli opera eseri 7 Eylül’de Poznań Malta Festivali’nde seyirciyle buluştu. Polonya Juliusz Słowacki Tiyatrosu’nun “Benim Adım Kırmızı” romanından yola çıkarak uyarladığı “Ja, Şeküre” /(Ben, Şeküre) isimli eser, erkek egemen bir toplumda kadınların karşılaştığı zorlukları ve kısıtlamaları vurguluyor. Şeküre karakterine odaklanarak bu renkli kahramanı simgeleştiriyor. Polonyalı ünlü kompozitör Aleksander Nowak’ın uyarlamasında Şeküre anlatıcı oluyor, deneyimlerini, arzularını ve mücadelelerini bütün içtenliğiyle paylaşıyor. Nobel ödüllü yazar Orhan Pamuk’un 1998 yılında yazdığı “Benim Adım Kırmızı” romanı, 16. yüzyılda Osmanlı İmparatorluğu'nda geçen, tarihsel kurgusuyla felsefi söylemin ustaca harmanlandığı bir eser. Roman, Sultan III.Murat döneminde çalışan bir grup nakkaşın gözünden aşk, sanat ve gizem dolu bir hikâyeyi girift bir şekilde örüyor. Hikayenin merkezinde, romanın entrika ve gerilimini büyük oranda artıran güçlü ve esrarengiz bir karakter olan Şeküre yer alıyor. Polonya Juliusz Słowacki Tiyatrosu’nun yorumladığı “Ja, Şeküre” sadece edebi bir uyarlama değil, kimlik, aşk, özgürlük, kadının toplumdaki rolü gibi evrensel temaları irdeleyen bağımsız bir eser. “Ja, Seküre”un dünya prömiyeri geçtiğimiz Şubat ayında Opera Rara Festivali kapsamında gerçekleşmişti. Eserin hayata geçirilmesi 12 seneyi buldu. Juliusz Słowacki Tiyatrosu’nun operaya dönüştürmesinin 12 yılı bulduğu bir başka eser ise Thomas Mann’ın “Büyülü Dağ” romanı. Gösterimi bizzat izleyen Orhan Pamuk şunları söyledi: “Evet, dün gece izlediğim bu hem modern hem klasik opera beni yer yer çok heyecanlandırdı. Müziğin zor ve deneysel bir yanı olduğu gibi son derece klasik bir yanı da var. Bazı bölümleri gözyaşlarıyla seyrettim; bir operada olması gerektiği gibi. Bunun bir nedeni, romanın başkahramanın annemin adı olan “Şeküre”yi taşıması. Opera projesi 2012’de başladı. Annemin, Şeküre’nin, öne çıkacağını biliyordum. Yıllarca “Ben, Şeküre” operasına annemle gideceğimi hayal ettim. Annem beş ay önce 102 yaşında vefat ettiği için “Ben, Şeküre” operasını onunla birlikte seyredememenin hüznünü duyuyorum. Opera hem libretto hem müzik olarak yetenekli sanatçı Aleksander Nowak’ın damgasını taşıyor. Nowak ve arkadaşları “Ben, Şeküre”yi İstanbul’a getirmek istiyorlar. Bu eserin etkisiyle çoşkuluyum ve kafam karışık.” Juliusz Słowacki Tiyatrosu, kurulduğu 1893 yılından bu yana Polonya tiyatrosunun temel direği olup, hem klasik hem de çağdaş çalışmalara getirdiği yenilikçi yaklaşımlarıyla ünlü. Romanı operaya uyarlayan besteci Aleksander Nowak’ın çalışmaları, çoğunlukla çağdaş yazarlarla işbirliği içinde, belirgin bir şekilde opera ve drama etrafında yoğunlaşıyor. “Benim Adım Kırmızı”nın bu ‘çağdaş opera’ yorumunda besteci Nowak’a Maciej Tomasiewicz şefliğindeki 30 kişilik bir orkestra eşlik ediyor. “Şeküre” karakterine soprano Aleksandra Żakiewicz hayat verirken “Kara” karakterini ise tenor Bartosz Gorzkowski, canlandırıyor.
- Gerçek yaşamdan ilham alan İtiraflar Serisi
Zeynep Tütüncü Güngör yazdı: “Utanmaz”, “Mahrem Gölgeler”, “Ben Tezer Özlü” ve “Duygu Koleksiyoncusu” gibi pek çok kitabın yazarı Selda Terek, bir proje değeri taşıyan novellalardan oluşan “İtiraflar Serisi”ni kaleme aldı. Selda Terek’in gerçek hikâyelerden ilham aldığı İtiraflar Serisi’nde beş farklı kitap bulunuyor. Yazar, kısa hikâyeleriyle okurlarına kitap bitirme hazzını hatırlatmayı, sonrasında bu hazzın peşine düşerek daha çok okumaya ihtiyaç duyma isteği yaratmayı amaçlıyor. Her hikâyede okurlarına tartışabilecekleri, fikir ayrılıkları yaşayabilecekleri karakterler ve konular bırakan yazar, böylece okurla diyalektik kurmayı planlıyor. Her biri birer itiraf niteliği taşıyan hikâyelerde bazen inanmakta güçlük çekeceğimiz, bazen de şaşıracağımız hatta zaman zaman kendimizi bulacağımız ayrıntılar gizli. Muzip, samimi, yalın ve sürükleyici bir dil ile kaleme alınan bu hikâyeler, düşündürtürken yepyeni gerçeklikleri keşfetmemize de olanak tanıyor. Selda Terek’in kaleme aldığı hikâyelere, dünyaca ünlü çizer M.K. Perker’in illüstrasyonları da ayrıca renk katıyor. Hızla akıp giden bu serideki her bir kitap, tıpkı yazarın hedeflediği gibi bir solukta, elden bırakılamadan bitiyor. Hikâyeler bittikçe beklenmeyen sonlar üzerine düşünmeden kendimizi alamıyor, bir yandan da hemen bir diğer hikâyeye geçemk için sabırsızlanıyoruz. Birbirinden etkileyici beş hikâye “Bi’ Kahve İçmeye Yukarı Gelir misin?”, serinin ilk kitabı. Bir modern zaman flörtleşmesini ateşleyen bu söz kalıbı, yazarın metaforik anlatımıyla keyifli bir hikâyeye dönüşüyor. Mizah ögeleri içeren bu kitap, bir yandan da kahramanın acı bir takıntısını göz önüne seriyor. Yalnızca eski eşinden kalan bir fincandan kahve içebilen kahramanımız, “bi’ kahve içmeye” davet ettiği erkek arkadaşı sayesinde bu takıntısıyla yeniden ve kötü bir şekilde yüzleşmek zorunda kalıyor. Serinin ikinci kitabı “Ses Kaydı”, görünenle gerçek arasındaki uçurumu anlatıyor. Alt tarafı “fuckbuddy”sini kaybettiğini düşünen kahramanımız, gerçekte çok daha büyük bir kayıp yaşıyor. Fakat bu kaybın farkında olamayacak durumda. Onu kendine getiren ve gerçekle yüzleşmesini sağlayan ise arkadaşlarına fark ettirmeden açtığı ve hakkında konuşulanları duymayı beklediği ses kayıtları oluyor. “Affedebilecek misin?”, İtiraflar Serisi’nin üçüncü ve belki de en acı hikâyesi. Doğum gününe gelecek misafirler için hazırlık yapan kahramanımızın hayatı, banyodan gelen korkunç bir sesle değişiyor. Nişanlısının bir kaza geçirmiş olabileceğini düşünürken tabancasının yerinde olmadığını fark ediyor. Açılan kapının ardından yatan cansız bedeniyle ona unutulmaz bir doğum günü yaşatan nişanlısını affetmek, bu intihara bir neden bulabilmek için hayatının büyük bir çoğunluğunu hiçe sayıyor. Fakat yıllar sonra ortaya çıkan gerçekler, bu intiharın yükünü daha da ağırlaştırıyor. Serinin dördüncü kitabı olan “Bekâret Engeli”, modern çağda hayatı boyunca bekâretinin, önüne bir engelmiş gibi koyulduğu genç kızın hikâyesini anlatıyor. Özgürleşmenin “ondan kurtulmak” olduğunu düşünen genç kız, bir yandan üniversite eğitimini tamamlamaya çalışırken bir yandan da para kazanmak için çalıştığı iç çamaşırı mağazasında bambaşka hayatlara tanıklık ediyor. Taşradan İstanbul’a gelmenin mücadelesini verirken özgürleşmek adına cesaretini ortaya koyuyor. Yazarın beklenmedik bir son yazdığı bu hikâye hem şaşırtıyor hem de okuru düşünmeye sevk ediyor. “El Âlem Ne Der?” isimli beşinci kitap ise cinsiyet rollerinin aslında ne kadar da kalıplaşmış olduğunu ve bu kalıpları aşmanın zorluğunu hatırlatıyor. Kendisine yıllarca annelik yapmış bir babaya, her zaman babası gibi davranmış bir anneye sahip olan genç kızın hikâyesi, ezber bozduruyor. Ebeveynlerini cinsiyetleri ne olursa olsun çok seven genç kız, asıl olanın sevgi olduğunu bize yeniden hatırlatıyor. İTİRAFLAR SERİSİ - 5 Kitaplık Seri Selda Terek Destek Yayınları, 2024 Tür: Novella
- İçime Karga Uçuştu, eksik kelimeleri, eksik yaşamlarla tamamlıyor
Tuba Ayşe Özgür, iki romandan sonra şimdi de öykü kitabı “İçime Karga Uçuştu” ile raflarda yerini alıyor. Bu kitabında eksik kelimeleri, eksik yaşamlarla tamamlarken okuyucuyu kendi yüzleşmesine bırakan tarzıyla oldukça dikkat çekiyor. İlk romanı “Büyü Bozumu” ile iç içe geçen hikâyelerin arasında yedi nesil kadını anlatırken, “Benim Kalbim Dikdörtgen” de ise üslubu ve anlatım tekniğiyle okuyucularına ters köşe yaptı. Biraz absürt, biraz teatral ve biraz da öteki gözüyle, karakteri âdeta kanlı canlı okuyucunun karşısına çıkardı ve okura film sahnesinde hareket ediyormuş hissini yaşattı. Büyülü gerçekçi akımda güçlü bir kalem! “İçime Karga Uçuştu” öykü kitabıyla Tuba Ayşe Özgür, gerçekliğin sınırlarında yaşamı sorgulatıyor! Yeni kitabı “İçime Karga Uçuştu” ise öykü seçkisi olarak yerini alıyor. Bu kitabında eksik kelimeleri, eksik yaşamlarla tamamlarken okuyucuyu kendi yüzleşmesine bırakan tarzıyla oldukça dikkat çekiyor. Her bir öyküde okuyucuya karakter ile birlikte yaşamı sorgulatıyor. Banliyö Yayınları’ndan çıkan “İçime Karga Uçuştu” ile yazar, gerçekliğin sınırlarını zorlayarak, hikayelerinde özgün kozalar örüyor. Yirmi bir öykü ile okuyucuya büyülü derin bir yelpaze sunuyor. İÇİME KARGA UÇUŞTU Tuba Ayşe Özgür Banliyö Kitap, 2024 Tür: Öykü 98 s.
- Evimizin Adresi
Öyküleri daha önce Notos, Öykü Gazetesi, Litera Edebiyat ve Yük Edebiyat gibi mecralarda yayımlanan Orçun Mutlu’nun ilk öykü kitabı, Evimizin Adresi okuruyla buluştu. Evimizin Adresi, hayatın karmaşıklığını ve aidiyet arayışının derinliklerini keşfe çıkıyor. Okur, on bir dokunaklı öykü aracılığıyla, kendine bir yer edinme çabası içinde olan karakterlerin iç dünyalarına yolculuk ediyor. Arayışların/bulamayışların, engellerin/geçemeyişlerin, hayallerin/kırıklıkların üstesinden gelmeye çalışan karakterler, bazen geçmişin izlerini silmeye bazen de geleceği inşa etmeye çalışırken okuyucunun kalbine dokunuyor. Orçun Mutlu'nun ustalıkla işlediği temada öyküler kendi benzersiz atmosferini sunuyor. Kitap boyunca, hayatın karmaşıklığı ve insan ilişkilerinin derinlikleri keşfedilirken, okuyucu bir yandan karakterlerle bağ kuruyor bir yandan da kendi iç dünyasına dalıyor. Mutlu’nun sade ve akıcı dili, okuru karakterlerin iç dünyasına çekerek derin bir bağ kurmayı başarıyor. "Evimizin Adresi" sadece bir kitap değil, okuyana bir iç yolculuk rehberi niteliğinde. Mutlu’nun öyküleri, hayatın derinliklerine inmeye cesaret eden her okurun başucu kitabı olmaya aday. 1998, İzmit doğumlu Orçun Mutlu; Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu ve yazmaya devam ediyor. EVİMİZİN ADRESİ Orçun Mutlu PND Kitap, 2024 Tür: Öykü 112 s.
- Geçmiş Günahların Bedeli
Aras Gençtürk’ten, bir psikolojik gerilim: Geçmiş Günahların Bedeli İlk kitabı Kâbus ile Kristal Kelepçe’ye layık görülen yazar Aras Gençtürk, üçüncü romanı Geçmiş Günahların Bedeli’yle merak unsurunu zirveye taşıyor. Bir psikoloğun doğum gününden hemen sonra başına gelen açıklanması güç olayları konu alan roman, katmanlı bir şekilde ilerleyerek gizem temasını psikolojik gerilim dinamikleriyle buluşturuyor. Psikolog Cumhur Saymaz’ın sakin yaşamı, olaylı bir doğum günü kutlamasıyla sarsılır. Fakat bu doğum günü, ardı gelecek garipliklerin sadece bir habercisidir. Cumhur, doğum gününün ertesindeki ilk terapi seansında danışanının çocukluk anılarında kendini, kendi geçmişini dinler. Ve bu, o bilmese de sadece bir başlangıçtır. Öncesinde tek endişesi yaşlanmak olan Cumhur Saymaz, iki günde başına gelen tuhaf olaylardan sonra yalnız ve çaresiz hissetmeye başlar. Tam da o sırada aldığı bir ölüm haberi her şeyi daha da karmaşıklaştıracaktır. “Aras Gençtürk, her kitabında öncekinin birkaç adım ilerisine gitme başarısını üçüncü romanı ile de sürdürüyor. Düşmeyen temposu, gerçekçi karakterleri, katmanlı açılan muammaları ve finale dek kendisini ele vermeyen sürpriziyle Geçmiş Günahların Bedeli; okurda bıraktığı büyüleyici etkisi kolayca geçmeyecek bir psikolojik gerilim.” - Alper Kaya Aras Gençtürk 1992 İstanbul doğumlu. Gizem/gerilim türünde suç edebiyatı yazarı. Kristal Kelepçe ödüllü ilk romanı Kâbus 2022 yılında çıktı. Ertesi sene Tuzak isimli ikinci romanı yayımlanan yazar; Dark Polisiye: Beşinci Kitap, Ölümün Kıyısında ve Polisiye İstanbul derlemelerinde de öyküleriyle yer almıştır. Ayrıca 2024 yılında yayın hayatına başlayan SUÇÜSTÜ Dergisi’nin kurucu üyelerinden olup, yayın kurulundaki görevine devam etmektedir. Yazarın Geçmiş Günahların Bedeli isimli son romanı da 2024’de yayımlanmıştır. GEÇMİŞ GÜNAHLARIN BEDELİ Aras Gençtürk Mahal Edebiyat Yayınları, 2024 Tür: Roman 336 s.
- Öykü Yazma Becerisi
"Yaratıcı yazarlığın kapılarını aralayın: Feryâl Orhon Basık'tan yeni bir kılavuz!" Feryâl Orhon Basık’ın, deneyimlerini paylaşarak yaratıcı yazarlık yolculuğuna ışık tuttuğu "Öykü Yazma Becerisi", yazarlık serüvenine yeni başlayanlar için bir rehber sunuyor. Kitap, öykü yazmanın inceliklerini öğrenmek ve edebi becerilerini geliştirmek isteyen herkes için pratik öneriler ve ipuçlarıyla dolu. "Öykü Yazma Becerisi", öykü yazmaya başlamak isteyen herkesin elinin altında bulunması gereken bir başucu kitabı. İçinde bulunan yaratıcılık, karakter oluşturma, çatışma yaratma ve olay örgüsü gibi konular, yeni başlayan yazarlara rehberlik ediyor. Ayrıca kitapta, başarılı bir öykü yazmanın aşamaları ve nasıl etkileyici anlatılar yaratılabileceğine dair önemli ipuçları yer alıyor. Feryâl Orhon Basık, yazma yolculuğuna başlamak isteyenlere cesaret ve ilham veriyor. Bu kitabı okurken, yaratıcılığınızı keşfedecek, yazarlık becerilerinizi geliştirecek ve kendi öykülerinizi yazma yolunda adım atacaksınız. Kitapta Yer Alan Öne Çıkan Konular: İyi bir öykünün olmazsa olmazları Yaratıcılığı geliştirme yolları Öyküde karakter oluşturma ve çatışma yaratma Anlatım stratejileri ve tema işleme Betimleme, atmosfer yaratma ve sembollerle yazının derinleştirilmesi Marcel Proust'un anketinden faydalanarak fikir geliştirme yöntemleri Arka Kapak Yazısı: Pek çok insan yazmanın doğuştan gelen bir yetenek olduğuna inanır. Tanıdığımız insanların çoğu yazmak istediğini ama beceremediklerini söyler, bunu da yeteneklerinin olmayışına bağlar. Gerçekten de çoğu kişide yazma arzusu vardır ama nasıl yazacağını, nereden başlayacağını bilemez. Yeteneksiz olduğuna peşinen inananların bilmedikleri husus, yazma yeteneğinin geliştirilebileceği gerçeğidir. Günümüzde birçok online yaratıcı yazarlık atölyesi ve dijital platformlarda yer alan, ünlü yazarların ağzından dinlediğimiz tecrübelerin aktarımı bunun en güzel sağlamasıdır. Feryâl Orhon Basık, bu kitapla hikâye ve roman yazma ile ilgili deneyimlerini ve öğrendiklerini sizlerle paylaşıyor. Yazar Hakkında: Feryâl Orhon Basık, yazma tutkusunu genç yaşlarda keşfetti ve edebi yolculuğunda birçok değerli eser ortaya koydu. Yazarlık ve yaratıcı yazarlık üzerine verdiği eğitimlerle tanınan Basık, öykü ve roman yazmanın temel ilkelerini öğretmeye devam ediyor. "Öykü Yazma Becerisi" kitabıyla, bu alanda gelişmek isteyenlere rehberlik etmeyi amaçlıyor. ÖYKÜ YAZMA BECERİSİ Feryâl Orhon Basık Kara Karga Yayınları Tür: Kurgudışı 188 s.
- Milliyet Sanat'ın Eylül sayısının kapağındaki konuk: Afife
Milliyet Sanat, Eylül 2024 kapağında okurlarını Türkiye’nin en sevilen ve en başarılı oyuncularından Demet Evgar ile karşılıyor! “Afife” oyunuyla tiyatro sahnelerinde seyirciyle buluşmaya hazırlanan Demet Evgar’ın 20 yıllık hayalini anlattığı sayıda ayrıca, usta yönetmen Francis Ford Coppola’nın rüya projesi “Megalopolis” ve yeni bir edebi tür olarak dikkat çeken iklimkurgu ile ilgili dosyalar; operalarımızın geriye gidişi, Afrika çıkışlı müziklerin yükselişi ve sanat fuarlarının gücünü kaybetmesi üzerine köşe yazıları gibi daha birçok haber, yazı ve röportaj sanatseverleri bekliyor. AYIN SÖYLEŞİSİ Türkiye’nin sanat hafızası Milliyet Sanat , Eylül 2024 sayısında Asu Maro ile Ayın Söyleşisi ’nde “Afife” oyunuyla tiyatro sahnesine dönmenin heyecanını yaşayan Demet Evgar ’ı ağırlıyor. Türkiye’de sahneye çıkan ilk Türk ve Müslüman oyuncu Afife Jale’nin sesini sahnede duyurmak için 20 yıldır kurduğu düşü nihayet hayata geçiren Evgar , oyunu ve rolünü anlatıyor. SAHNE SANATLARI Genco Erkal ’ın “Yeni nesilden yol arkadaşım,” dediği Yiğit Sertdemir ’in, temmuz ayında kaybettiğimiz duayen sanatçıyı kaleme aldığı yeni sayıda, 13-26 Eylül tarihleri arasında gerçekleşecek 31. Aspendos Uluslararası Opera ve Bale Festivali ; yeni tiyatro sezonunun öne çıkan projeleri ve İstanbul Opera Festivali kapsamında AKM’de sahnelenen “Madama Butterfly” da herkesi büyüleyen soprano Serenad Burcu Uyar ’ın röportajı da okurları bekliyor. Kemal Küçük ise “Diapason” köşesinde repertuvar kısırlığı ve tasarruf tedbirleriyle birlikte geriye giden operamızın son yıllardaki halini kaleme alıyor. PLASTİK SANATLAR Eylül 2024 sayısının plastik sanatlar sayfalarında, Ali Alışır ’ın St. Petersburg’daki Erarta Müzesi’nde gerçekleşen “In Motion” sergisini anlattığı röportajıyla Fondation Louis Vuitton’un New York Modern Sanat Müzesi ve Danimarka Ulusal Müzesi ile işbirliği içinde düzenlediği “Matisse: The Red Studio” ile çağdaş sanatın öncü ikilisi Ilya ve Emilia Kabakov’un “Süregiden Geçmişin Manzaraları” sergilerinin incelemeleri yer alıyor. Sabiha Kurtulmuş “Biz, Vesaire” köşesinde değişen sanat piyasasını ve sanat fuarlarının güç kaybedişini kaleme alırken, Ayşegül Sönmez “Sanatatak” köşesinde Paris Olimpiyatları’nın açılış töreninin yarattığı sansasyon üzerinden evrenselliğin çöküşü konusuna değiniyor. SİNEMA Sinema sayfaları, tam 36 yıl sonra sinemasının doğuşunu müjdeleyen en önemli filmlerden birine dönüş yapan Tim Burton ’ın “Beetlejuice Beetlejuice/Beterböcek Beterböcek” filmiyle açılıyor. İranlı yönetmen çift Maryam Moghadam ve Behtash Sanaeeha’nın bu ay vizyona girecek “Keyke mahboobe man/En Sevdiğim Pastam” filmi vesilesiyle İranlı sinemacıların son yıllarda yaptıkları farklı denemelere, değindikleri farklı temalara odaklanan bir dosya; Francis Ford Coppola ’nın üzüm bağlarını satarak kendisinin finanse ettiği rüya projesi “Megalopolis” in incelemesi ve Sevin Okyay ’ın Alain Delon yazısı da okurları bekliyor. Berlin Film Festivali Panorama Bölümü’nde FIPRESCI Ödülü’ne layık görülen “Faruk” un yönetmeni Aslı Özge ’nin ve bu yıl üçüncüsü düzenlenecek Ayvalık Uluslararası Film Festivali’nin direktörü Azize Tan ’ın röportajlarının yer aldığı sayıda Attila Dorsay ise “Sinemanın Hazineleri” köşesinde sinema tarihinin en ünlü çiftlerinden Vivien Leigh ile Laurence Olivier’nin başrolleri paylaştıkları “That Hamilton Woman/Lady Hamilton” filmini kaleme alıyor. MÜZİK Egemen Limoncuoğlu ’nun “Müzik Kutusu”nda “iyi müzik”e odaklandığı; Eray Aytimur ’un “Bırak Dağınık Kalsın” köşesinde Bozcaada Caz Festivali 2024’e odaklandığı Eylül 2024 sayısında Mehmet Tez “Müzik Dünyasından” köşesinde Afrika çıkışlı şarkıların yükselişini ele alırken Naim Dilmener de her zamanki gibi müzik gündemini değerlendiriyor. 31 Ağustos - 18 Eylül tarihleri arasında gerçekleşecek 4. İstanbul Uluslararası Oda Müziği Festivali ’nin kurucusu ve genel sanat yönetmeni, uluslararası viyolonsel sanatçısı Nil Kocamangil ise bu yılki festival programını ve festivalin geleceğini anlatıyor. EDEBİYAT Yeni sayının edebiyat sayfaları yeni bir edebi tür olarak öne çıkan iklimkurguya dair bir dosya ile açılırken Amerikan Kütüphane Birliği (ALA) Başkanı Cindy Hohl , Arizona Devlet Üniversitesi’nden Prof. Devoney Looser ve Türkiye Yayıncılar Birliği Başkanı Kenan Kocatürk ile edebiyatın sansürle mücadelesi üzerine bir röportajla devam ediyor. Mevsim Yenice ’nin ile üçüncü öykü kitabı “Fil Gözü” nü, Zeynep Tandoğan ’ın kurucusu olduğu Foça Sanat Köyü’nü anlattığı sayıda Hülya Avtan da “Sayfayı Çevir” köşesinde edebiyatseverlere geniş bir öneri seçkisi sunuyor. PODCAST Milliyet Sanat Eylül 2024 sayısı, Ayşegül Oğuz ve Özge Akdeniz’in, eşyaların patriyarkası nedir, ne yapar sorusu etrafında şekillenen “Kullanma Kılavuzu” adlı podcast serisini anlattığı röportajla sona eriyor.
- Meslek Olarak Sanat
Modern sanat ve tasarım dünyasında yenilikçi yaklaşımlarıyla tanınan Bruno Munari’nin tasarım anlayışını ve sanatla tasarım arasındaki ilişkiye dair düşüncelerini yansıtan kitabı Meslek Olarak Sanat , Ayrıntı Yayınları’nın Sanat ve Kuram Dizisi’nde Betül Parlak’ın İtalyancadan çevirisiyle yerini aldı. 20. yüzyılın en etkili İtalyan sanatçı, tasarımcı ve yazarlarından biri olan Bruno Munari’nin Meslek Olarak Sanat adlı çalışması Ayrıntı Yayınları tarafından yayımlandı. Grafik tasarım, görsel sanatlar, reklamcılık gibi alanlarda çalışanlar ya da eğitim görenler için değerli bir rehber niteliğindeki kitap, sanatın ürün tasarımına ve reklama nasıl uyarlanabileceğini kolay anlaşılır bir dille ele alıyor. Munari’nin kendi işlerinden örneklerin ve çizimlerin de yer aldığı Meslek Olarak Sanat , modern sanat sevenlerin de ilgisini çekecek, ilham verici bir başvuru kaynağı olarak okurları bekliyor. Modern sanat ve tasarım dünyasında yenilikçi yaklaşımlarıyla tanınan Bruno Munari’nin tasarım anlayışını ve sanatla tasarım arasındaki ilişkiye dair düşüncelerini yansıtan kitabı Meslek Olarak Sanat , Ayrıntı Yayınları’nın Sanat ve Kuram Dizisi’nde Betül Parlak’ın İtalyancadan çevirisiyle yerini aldı. Ayrıntı Yayınları, tasarımcılar ve sanatçılar için önemli bir referans kaynağı olarak kabul edilen Meslek Olarak Sanat ’ın ardından, Munari’nin iki kitabını daha Türkçede okurlarla buluşturacak. Meslek Olarak Sanat, endüstriyel tasarım kategorisinde değerlendirebileceğimiz bir kitaptır. Yazarın Il Giorno gazetesi için yazdığı makalelerinin yanı sıra kitabın teması için uygun gördüğü başka yazılarını da içermektedir. İlk baskısı 1966’da yapılan ve Laterza yayınevinin çeşitli dizilerinde yer alan bu eser, günümüze kadar yirmiden fazla baskı yapmıştır. Endüstriyel tasarım, reklamcılık, grafik tasarım, gündelik nesnelerin estetiği, kullanım nesneleri ve sanat, görsel iletişim alanlarında vazgeçilmez bir başvuru kaynağıdır. Bruno Munari (1907-1998): İtalyan yazar, sanatçı ve tasarımcı Munari sanat, tasarım ve grafik alanlarında 20. yy.’ın en önemli temsilcilerinden biridir. Görsel ve dokunsal deneyleriyle gerçekleştirdiği formun yapısal olanaklarına dair araştırmaları yaratıcılığını emsalsiz hale getirmiştir. İlk başlarda fütürizme yakınken giderek bu akımdan uzaklaşmış ve çalışmalarını nesnelerin estetik özerkliği ve renklerle şekillerin derinlemesine araştırılmasına yönlendirmiştir. En meşhur eserlerinden biri olan “faydasız makineler” algısal olanaklılıklara dair derinlemesine araştırmalarını somutlaştırdığı deneysel modellerdir. Munari kariyerinin ilk yıllarında sanatı fütüristik poetika ile yorumlarken ilerleyen aşamalarda basit ve katıksız soyut formları yaratıcı sürecine dahil ederek insanlara sadece maddi anlamda değil aynı zamanda entelektüel ve estetik anlamda faydalı nesneler sunmayı amaçlamıştır. Araştırmalarında öne çıkan tema önceden belirlenmiş bir programa göre değişken renklerin ve formların derinlemesine incelenmesi ve nesnelerin estetik özerkliği olmuştur. Bu öncülleri endüstriyel tasarım, grafik ve görsel sanatları konu aldığı kitaplarında çeşitli örneklerle somutlaştırıp okurlarına sunmuştur. Sayısız eser bırakmış olan Munari’nin çalışmalarını belli kategorilere sıkıştırmak mümkün olmasa da görsel iletişim ve tasarım, okul kitapları (sanat eğitimi), çocuk kitapları (yaratıcı ve öğretici uygulamalarla), endüstriyel tasarım alanlarındaki eserleri gibi başlıklarla anabiliriz. MESLEK OLARAK SANAT Bruno Munari Ayrıntı Yayınları, 2024 Çeviri: Betül Parlak 224 s.















