Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Bazen tek suçunuz; yanlış zamanda, yanlış yerde olmaktır
“Yamuk Okul” serisinin yaratıcısı Louis Sachar'ın, Newbery Madalyası dâhil pek çok ödüle değer görülen, beyazperdeye de uyarlanan klasikleşmiş romanı Çukurlar; “ötekileştirilen” çocukların dünyasında geçen, gizem dolu bir serüven. Tuhaf tesadüflerle örülmüş sarsıcı hikâyesinin arka planında, iyilerle kötülerin bir asırlık mücadelesine odaklanan yazar; pes etmemeye, direnmeye ve umuda dair yüreklendirici bir anlatı sunuyor. Adalet ve yargı kavramlarını tartışmaya açan kitap, suça sürüklenen çocukların “yararlı ve çalışkan” bireyler olarak yeniden topluma kazandırılmaları olasılığı üzerine düşündürüyor. Stanley Yelnats. Fark ettiniz mi? Düzden de tersten de aynı okunuyor. Ne şans ama! Belki de şansızlık, hatta lanet demeliyiz bu tesadüfe. Stanley, gökten bir çift ayakkabı düştüğünü gördüğünde bunun kaderinin bir oyunu olduğunu sezmişti. Şanssızlıklarla dolu yaşamında kazara da olsa böyle sürprizlere yer yoktu. Yaşananları kavramaya çalışırken, hiç işlemediği bir suçla itham edildiğini fark etti. Oysa bu kez tek kabahati; yanlış zamanda, yanlış yerde olmaktı. Artık emindi, büyük-büyük-büyükbabasından miras kalan lanet peşini hiç bırakmayacaktı. Mahkemeye çıktığında yargıç ona iki seçenek sundu: Ya ıslahevine gidecekti ya da Yeşil Göl Kampı'na. Stanley, ikinciyi seçti. Ne var ki göl kurumuş, çöle dönmüştü ve oradaki tüm erkek çocuklara “kişiliklerini geliştirmeleri için” çukur kazdırıyorlardı. Stanley, çok geçmeden işin gerçek yüzünü anlayacak ve kazdığı her çukurla hiçliğin ortasında yatan yüzyıllık bir hikâyeyi gün ışığına çıkaracaktı. Mizahtan beslenen güçlü anlatısıyla okurları, çözümü pek de kolay olmayan gizemli olaylarla baş başa bırakan Louis Sachar, içimizdeki merak ve şüphe duygularını harekete geçirecek baş döndürücü bir kurguya imza atıyor. Kaleme alınışının 25. yılını kutlayan Çukurlar, “hatasını düzeltenin, hayatını da bir çekidüzene koyacağı” düşüncesi üstüne kurulu, çarpıcı bir hikâye! Louis Sachar 1954’te New York’ta, East Meadow’da doğdu. İlk çocuk hikâyesini lisedeyken yazdı. Hikâyenin kahramanı, öğrencilerini elmaya çeviren Bayan Gorf adında kalpsiz bir öğretmendi. Üniversitede okurken Kuzey Kaliforniya’daki Hillside İlkokulu’nun bahçe gözetmeni olarak çalıştı. Çocuklar ona “Bahçe Öğretmeni Louis” diyordu. Bu kitaptaki karakterler de isimlerini Louis’in Hillside’da tanıştığı çocuklardan almaktadır. Louis Sachar, hukuk fakültesinden mezun oldu, ancak avukatlık yapmak yerine kitap yazıyor çünkü esas bu işi seviyor. “Yamuk Okul” serisi dışında başka birçok kitaba imzasını atarak uluslararası çoksatan çocuk edebiyatı yazarları kategorisine giren ve pek çok ödüle değer görülen Sachar, karısı, kızı ve iki köpeğiyle birlikte Teksas’ta yaşıyor, boş zamanlarında briç oynamaya bayılıyor. ÇUKURLAR Louis Sachar Tudem Yayınları, 2023 Çeviri: İpek Güneş Çıgay 240 s.
- Foça Sanat Köyü'nde sofra AŞK için kuruluyor...
Foça Sanat Köyü'nde 30 Eylül ve 1 Ekim tarihlerinde katılımcı yazarlar eşliğinde Aşk için buluşulacak. "Aşk iksiri şarap eşliğinde davetli yazarlarımız, konuklarımız ve katılımcılarımızla büyük bir masanın etrafında buluşacağız.. Symposium'da yer alan aşk görüşlerini Antik Yunan'dan bugüne, edebiyattaki izdüşümlerini yazarlarımızın görüşleriyle felsefe ve edebiyatı harmanlayacağız.. Platon'un Symposion eserinde Phaidros, Pausanias, Eryksimakhos, Aristophanes, Agathon ve Diotima'nın aşk görüşleri ile hocaların hocası Sokrates'in sorularla zihnimizi nasıl da allak bullak ettiği, aşk bir erdem midir? Aşk bir yeti midir? gibi sorulan sorularla Aşk üzerinden düşünmeyi deneyimleyeceğiz.. Varsa Aşka sözünüz, suskunlugunuz, düşkünlüğünüz... Aşk vazgeçilmezinizse, kaçtığınız, ürktüğünüzse de buyrun sözü, susu beraber paylaşalım.. Belki de kadim bir mesele olan "aşk"ı ömür biliriz.. Felsefe ve Edebiyatın birbiriyle kaynaştığı diyalogları yaratırken, doğanın eşsizliği ruhumuza, zihnimize rayihasını esirgemiyecektir. Başka türlü bir deneyime bekliyoruz.. "Tanrı aşıklara cesaret üfler" Phaidros"
- Bir ters bir düz fragmanlar
Yazar, eleştirmen ve editör Nurdan Gürbilek'in yeni kitabı Örme Biçimleri - Bir Ters Bir Düz Fragmanlar, edebiyat yazıları üzerinden, yazmak için yola çıkarken sahip olduğumuz düşüncenin geçirdiği evrime; sapmaların ve dönüşümlerin yanı sıra değişime ayak dirediği anlara odaklanıyor. "Yazarken bir kapıdan girer, çoğu zaman aynı kapıdan çıkar gideriz. Bir doğruyla başlar, aynı doğruyla bitiririz. Başlangıçla son arasındaki o ara bölge, yazının yol boyunca geçirdiği değişim, duraksama ya da bocalama anları çoğu yazıda görünmez. Ben bu kitapta o ara bölge de yazıda görünsün, düşüncenin karşıt seslerle karşılaştığında, yan yollara saptığında ya da odak noktasını değiştirdiğinde geçirdiği değişim, rotadaki o sapma ya da dönüşüm anları da yazının parçası olsun istedim. Edebiyat yazılarında çoğu zaman çoktan varılmış doğruları bir kez de edebiyata söyletir, yazı daha başlamadan önce oluşmuş bir sözü yapıta tekrarlatır, edebiyatı politikanın kolaylaştırıcısına, kuramın kenar süsüne dönüştürüp köşemize çekiliriz. Bu yazılar farklı bir yol izliyor: Yazarların, yapıtların ya da cümlelerin hazır doğrulara, sabit söylemlere, som kategorilere kolayca eklenen yanlarına değil, zorluk çıkartan yanlarına, önümüze getirip bıraktıkları problemlere odaklanıyor. Çoktan verilmiş cevaplardan çok, o cevapların içinde kıpırdamaya devam eden sorulara dikkat kesiliyor." Nurdan Gürbilek Nurdan Gürbilek Boğaziçi Üniversitesi, İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü'nü bitirdi ve aynı bölümde master yaptı. Akıntıya Karşı, Zemin, Defter ve Virgül dergilerinde yazdı. İlk kitabı Vitrinde Yaşamak'ta 80'li yılların Türkiyesi'ndeki kültürel değişimi konu alır. Kitaplarında Türkçe edebiyat ürünlerini, Türkiye'nin yakın tarihinde öne çıkmış kültürel imgeleri, Türkçe edebiyata yön veren endişeleri, edebiyatın mağdurluk, incinmişlik ve dışlanmışlık hissiyle ilişkisini, ve yazarın özgünlük kaygısını inceledi. Edebiyat eleştirisinin toplumu anlamakta ne kadar önemli bir alan olduğunu kanıtlayan özgün bir eleştirel üslup geliştirdi. Metis Seçkileri dizisi için Walter Benjamin'in yazılarından Son Bakışta Aşk derlemesini hazırlamıştır. İki kitabında, Vitrinde Yaşamak ve Kötü Çocuk Türk'te yer alan denemelerinden yapılan bir derleme İngilizcede The New Cultural Climate in Turkey: Living in a Shop Window (Zed, 2010) başlığıyla yayımlandı. Eserlerinin edebiyatın bütününe deneme penceresinden bakan sorgulayıcı bakış açısı nedeniyle 2010 yılı Erdal Öz Edebiyat Ödülünü, Benden Önce Bir Başkası kitabıyla da 2011 Cevdet Kudret Edebiyat Ödülünü, 2021’de de Mersin Kenti Edebiyat Ödülünü kazanmıştır. ÖRME BİÇİMLERİ Nurdan Gürbilek Metis Kitap, 2023 Tür: Deneme 192 s.
- Kırmızı Kedi Şiir Günleri başlıyor
Kırmızı Kedi Şiir Günleri 14 Eylül 2023 tarihinde Schneidertempel Sanat Merkezi’nde başlıyor! Şairlerimizin katılımı ve Melis Rozental’in çizgileriyle gerçekleşecek etkinliğe davetlisiniz! PROGRAM 16 Eylül Cumartesi Şükrü Erbaş – Saat 14.00 17 Eylül Pazar Deniz Durukan – Saat 14.00 Cenk Gündoğdu – Saat 16.00 30 Eylül Cumartesi Onur Caymaz – Saat 15.00 1 Ekim Pazar Duygu Kankaytsın – Saat 14.00 Gonca Özmen – Saat 16.00 7 Ekim Cumartesi Selahattin Yolgiden – Saat 16.00 8 Ekim Pazar Haydar Ergülen – Saat 15.00
- Homeros'un Türkleri
Jerry Toner, Homeros’un Türkleri’nde İngilizlerin ve Batılıların tarih boyunca hem uykularını kaçırıp hem de rüyalarını süslemiş diyarlara dair inşa edilmiş imgelere odaklanıyor. İngiliz seyahatname yazarları ve tarihçilerin kendi uzak âlemlerini, Şarklarını oluştururken kadim zamanları ve klasiklerı nasıl kullandığını da ortaya koyuyor. Jerry Toner, Churchill College'da Klasikler Araştırmaları Üyesi ve Direktörüdür. Çalışmaları "aşağıdan" tarih üzerine odaklanan bir kültür tarihçisidir. Antik Roma'da Popüler Kültür (Polity, 2009) adlı kitabı, Roma toplumundaki seçkin olmayanların yaşamını analiz ediyordu ancak aynı zamanda kölelik, antik felaketler ve Oyunlar hakkında da yazmıştı. Dersleri işbirliğini teşvik ediyor ve çeşitli metin ve görsellere bakmayı içeriyor. Kitaplarının on dört dile otuz çevirisi yapıldı. HOMEROS'UN TÜRKLERİ Jerry Toner Alfa Kitap, 2023 Çeviri: Adnan Tonguç 304 s.
- Kıvılcım kurgular, ani efsaneler, acele efsaneler
Nadas Yılkı Aheste, yazarı İlhan Durusel'in deyişiyle “kıvılcım kurgular, ani efsaneler, acele destanlar”dan; marşlar, gazeller, semailer ve masallardan oluşan 37 parçalık bir anlatı cümbüşü. “Gramerci öldü. Dilimiz su topluyor, büyüyor, çürüyor ağzımızda. Şimdi küçük dille yazmak lazım.” İlhan Durusel söz oyunlarına, çağrışımlara, söylem kaydırmacalarına, popüler kültür ikonlarına, siyasal olaylara ve tarihsel figürlere yaslanıyor. Nostaljiyi toplumsal ve kültürel metaforlarla işliyor. Geleneksel öyküleme biçimlerini canlandırarak türler ve metinler arası bir zeminde dehlizler oluşturuyor. Kısacası, kendi mitolojisini tastamam bir dil olayına dönüştürüyor. İlhan Durusel 1965’te Ayvalık’ta doğdu. Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. Edebiyat öğretmenliği yaptı (1988-94). 1994’ten beri eşi Francesca ile birlikte Pennsylvania’da yaşıyor. Lehigh Üniversitesi Kütüphanesi’nde arşiv ve nadir kitaplar bölümünde çalışıyor. Öykü, şiir ve yazılarından bazıları “Sombahar”, “Cumhuriyet Kitap”, “kitap-lık”, “Mesele”, “Sarnıç”, “Notos”, “Öykülem”, “Granada”, “14 Şubat Dünyanın Öyküsü”, “Askıda Öykü ve Japonya” dergilerinde, bir öyküsü Kanada’da çıkan edebiyat dergisi “Descant”ın Türkiye seçkisinde yayımlandı. Şiir: “Kısa Kısa Kıssalar” (2015), “Dil Tutulması” (2019), “Bizans’ın İncesazı” (2021). Öykü-Anlatı: “Alınyazım Kılavuzu” (1998), “Karakalem Requiem” (2003), “Süslü Nesir – Selçuklular İçin Güzel Sözler” (2007), “Gül Öksüren Melek” (2012), “Yavaş Ateş” (2016), “Defterdar – Evlat Katli İçin El Kitabı” (2018). Deneme: “Blöf Kitap” (Tansu M. Gülaydın ile, 1998), “Otlar Çağırıyor” (2014). NADAS YILKI AHESTE İlhan Durusel Yapı Kredi Yayınları, 2023 Tür: Öykü 152 s.
- “Normallik büyük bir yalandır.”
Şule Tüzül, Arjantinli yazar Samanta Schweblin’in Yedi Boş Ev isimli kitabı üzerine yazdı: "Schweblin, sanat eserine dönüştürülemeyen evlerin ve bu nedenle o evlerde yaşayan deliliğin sınırlarında kahramanların hikâyelerini anlatıyor öykülerinde." Ursula K. Le Guin, Sözcüklerdir Bütün Derdim isimli kitabında yer alan Bir Sanat Eserinde Yaşamak başlıklı yazısında, yaşadığımız evin hayatımızda ne kadar önemli bir yere sahip olduğunu, hayatımızı, karakterimizi nasıl şekillendirdiğini, yaptığımız her işi ve yaşam çizgimizi belirleyen tercihleri nasıl etkilediğini anlatır. “Ev, en nihayetinde sadece bir kabuktur ve gerçek ilgi alaka onun içinde yaşayacak olanlardan gelmelidir. Eğer bu süreç dikkatlice ve samimiyetle gerçekleştirilirse, hane halkına tatmin hissini ve diğer her şeyi sunacaktır; ayrıca zihin üzerinde müzik, şiir ya da herhangi bir insani deneyim dahilindeki sağlıklı bir faaliyet ile aynı etkiye sahiptir,” der. Yazının başka bir yerinde ise şunu söyler: “Bir evin güzelliği, içinde ikamet edilmesiyle hayat bulur ve potansiyelini gerçekleştirebilir.” Le Guin yazısında, bir süre uzak kalsa da, doğup büyüdüğü, ölümüne kadar yaşadığı evi anlatır. Anne ve babası, onların vefatından sonra eve yerleşen Le Guin ve ailesi bu evi gerçekten de kendileri için bir sanat eserine dönüştürürler. Le Guin’in hem kendi yaşamını hem de biz okurlarının yaşamını, yazdıklarıyla bir sanat eserine dönüştürmesi gibi… Ev yaşamımızda o kadar önemlidir ki, Le Guin yazısını şu cümlelerle sonlandırır: “Bu yazıyı yazarken, bir romanın nasıl olması gerektiğine ilişkin fikirlerimin çoğunu, en nihayetinde o evde yaşayarak öğrenip öğrenmediğimi merak ettim. Eğer öyleyse, belki de tüm hayatım boyunca o evi kelimelerle yeniden inşa etmeye çalışmışım.” Arjantinli yazar Samanta Schweblin’in Yedi Boş Ev isimli kitabında ise odağına evi alan yedi farklı öykü bulunuyor. Schweblin, sanat eserine dönüştürülemeyen evlerin ve bu nedenle o evlerde yaşayan deliliğin sınırlarında kahramanların hikâyelerini anlatıyor öykülerinde. İçinde yaşayanların gerçek ilgi alaka göstermediği ya da gösteremediği, bu nedenle güzelleştiremediği, bu nedenle sağlıklı bir yaşama katkı sağlayamayan evlerde yaşayan kahramanlar, sonucunda ise normalin dışında, deliliğin sınırlarında gezen, gerilimi yüksek, absürt öyküler… Yedi Boş Ev’in öykü karakterlerine deli diyemeyiz, normal de diyemeyiz. Zaten “normal” nedir ki… Samanta Schweblin “Normallik büyük bir yalandır,”* diyor. Yedi Boş Ev’in kahramanları yaptıklarıyla ve yaşadıklarıyla bizi gerilime sürükleseler de kitabı bitirdiğimizde hiçbirini yadırgama ya da yargılama hakkını bulamıyoruz kendimizde. Edebiyat, anlatır gibi görünse de anlamak üzerine kurulu bir dünya. Yazar ve okur bu anlama yolculuğunun ortaklığında büyülü bir dünyada buluşuyorlar. Yedi Boş Ev’i bitirdiğimizde öykülerin kahramanlarını yadırgamak bir yana, anlıyoruz, yakın hissediyoruz. “Anlayınca insan bütün dünyayı sevebiliyor diye düşünüyor,” diye bir cümle geçer ya Ayfer Tunç’un Kuru Kız’ında, bu nedenle olsa gerek, Yedi Boş Ev’deki öykülerin tüm absürtlüğüne tüm gerilimine rağmen, şahane bir edebiyat eserini okumuş olmanın leziz tadı kalıyor damağımızda. Yedi Boş Ev’i çarpıcı ve güçlü bir kitap yapan en önemli etken elbette öykülerde geçen sıra dışı yaşamlar. Ancak Samanta Schweblin’in son derece sade ve basit dili olmasa, hikâyelerin okura bir tokat gibi inen sarsıcılığını bu kadar keskin hissedemezdik. Hikâyeler o kadar alışılmışın dışında ki, her öykünün daha ilk cümlesinde öykünün içine çekiliyoruz ve o ilk cümleyle okuru saran merak ve gerilim son cümleye kadar şiddetini koruyor. Kitapta altı çizilecek bir tane bile cümle bulamadım. Ama her cümle öykünün bir parçası olarak çarpıcıydı. Bu basit ve sade dilin diğer önemli özelliği ise ironisi. Dildeki ironi öykülerin gerilimini dengeliyor, okura nefes alacağı alanlar sağlıyor. Hem bu ironi hem de gerilimin etkisiyle kendinizi sık sık gülümserken bulabiliyorsunuz. Bu aşamada kitabın çevirmeni Emrah İmre’ye, bu şahane öykülerin ruhunu ve gizemini Türkçeye taşıyarak okumamızı sağladığı için teşekkür ve takdirlerimi sunarım. Bu öykülerdeki kahramanlar neden normal dışılar, neden delirmenin sınırındalar? Bir insan neden delirir? Bu öyküler özelinde bu soruların cevabının varoluş sorunları olduğunu söyleyebilirim. Var olamazsak bu hayata nasıl katlanabiliriz? Var olmak içinse bir şey üretmemiz, ürettiğimiz şeyin ise bir kıymeti olması lazım. Diyelim ki hiçbir yerde, hiçbir alanda var olamadık. Ama hala bir şansımız var: evimiz. Katıksız kendimiz olabildiğimiz, katıksız özgür olabildiğimiz yer. Peki evimizde bile var olamazsak, bu şans elimizden alınırsa… Bugün yaşadığımız dünya evlerimizin içine kadar giriyor. Devletler, iktidarlar, siyasi uygulamalar, toplum, yakın ve uzak çevremiz, ailemiz evimizdeki var oluşumuzu kısıtlayabilirler. Bize delirmekten başka şans bırakmayabilirler. Özgür olmak için tek şans kalıyor bu durumda: delirmek… Bu kapsamda Yedi Boş Ev öyküleri için siyasi yönü güçlü öyküler de diyebiliriz. Schweblin, öyküleriyle toplumu, devleti, iktidarın her türünü, kapitalizmi, aileyi eleştiriyor. Kitabı henüz okumayanlar da bu yazıyı okuyabilir düşüncesiyle öykülerin içeriğine, öykülere absürt dememize neden olan olaylara hiç girmiyorum. Çünkü her cümlesi ile okuru şaşkına çevirecek öyküler sizi bekliyor. Ancak bu öykülerde yaşlılık, çocukluk, kadınlık, alzheimer, ölüm, zenginlik-fakirlik gibi kavramların ve durumların ele alındığını söyleyebilirim. Hem durum hem olay öyküsü diyebiliriz her birine. Öykülerin hepsi aynı ağırlıkta, yani hiçbiri diğerinin önüne geçmiyor, okura eşit mesafede bir yakınlıkta duruyorlar. Yani her birinin bizi sarsma şiddeti birbirine yakın. Yine de Mağaramsı Nefes isimli öykü, kitabın hem en uzun öyküsü hem de üzerinde durulması gereken öykülerden. Öykünün ana kahramanı Lola üzerinden bir Alzheimer hastasının yaşadıkları anlatılıyor. Schweblin, Lola karakterini yakın bir akrabasından esinlenerek yaratmış, onu anlama çabasının bir sonucu olarak öykü yolunu bulmuş. Editörler Schweblin’den bu öyküyü roman yapmasını istemişler. Cevabı şu olmuş: “Zehir şişesi ne kadar küçükse, zehir o kadar güçlüdür.”** Samanta Schweblin aslında sinema okumuş. Ama çocukluğundan beri yazar olmak istemiş. Okuma yazma öğrenmeden önce kurguladıklarını annesine yazdırırmış. Sinema okuma nedeni ise edebiyat lisansı yapmak istememesi. Sinema okumuş olmasının öykülerinde etkisi büyük; tüm sahneleri gözünüzde canlandırabiliyorsunuz. Öykülerin okurdaki etkisini güçlendiriyor bu durum. Edebiyat o kadar büyülü bir dünya ki; insana dair temel meseleler yüzlerce yıldır binlerce yazar tarafından kurgulanıyor, bir konuya dair artık ne söylenebilir ki derken her zaman bir yazar çıkıyor, bizi şaşırtmayı, sarsmayı, hayran bırakmayı başarıyor. Ne mutlu biz okurlara; Samanta Schweblin, yepyeni ve şahane bir heyecan olarak edebiyat dünyamızı kasıp kavurmaya devam edecek… * https://parsomenfanzin.com/2019/08/07/samanta-schweblin-ile-soylesi-normallik-kurgudur/ **https://t24.com.tr/k24/yazi/samanta-schweblin-zehir-sisesi-ne-kadar-kucukse-zehir-o-kadar-gucludur,3864 YEDİ BOŞ EV Samanta Schweblin Can Yayınları, 2022 Çeviri: Emrah İmre 128 s.
- "Ne de olsa var olmak isteyen kimse kaybolmaz."
Dimitris Sotakis, görünmez bir düşmana karşı kazanılan açmazlarla dolu bir zaferi ustalıkla betimliyor ve her zaman yaptığını yine yapıyor: Gerçekle oyuncak gibi oynuyor. Kim kendini gördüğünde tanımaz ki? Doğanın kanunudur bu; bedenimizden filizlenen kök, kişisel bir aura vardır. İsimsiz başkarakterin tekdüze yaşamındaki tek “aykırılık”, geçmişindeki ressamlık deneyimdir. Eşi Maria'nın bedeni, oğlu Dionysis'in kanı onun bedenidir, kanıdır. İçinde bir insanın hayal edebileceği en tatlı kaos sürse de huzurludur. Ta ki günün birinde en yakın arkadaşının verdiği haberle sakin dünyası altüst olana kadar. Mekânın birinde, kendisine ikizi gibi benzeyen bir adam vardır! Üstelik bu adam, başkarakterin bir zamanlar sanatla ve aşkla dolu “mutlu” hayatının bire bir aynısını yaşıyordur. Kör mü olmuştur, yoksa önünde uzanan görüntü bir yanılsamadan mı ibarettir? Belki de karşısındaki kişi, bizzat kendisidir. Zihnine -ve elbette kalbine- yerleşen devasa kuşku gözünü karartmıştır. Ancak her şeyden önce, gerçeği öğrenebilmesi için bir an önce geçmişiyle yüzleşmesi gerekmektedir... Varlık, benlik, hatırlayış ve unutuş kavramları üstüne düşündüren Yarım Kalp; okurları şimdiye dek yaşadıklarıyla yüzleşmeye çağırırken, geleceğe dönük tarifi zor bir rahatlama hissiyle de baş başa bırakıyor. Dimitris Sotakis 1973'te Atina'da doğdu. On bir romanı ve bir kısa öykü derlemesi yayımlandı. Kitapları Yunanistan'da birçok ödüle ve Avrupa Birliği Edebiyat Ödülü'ne aday gösterildi. 2009 yılında Fransa'da Jean Monnet ödülüne aday gösterilen “Nefes Mucizesi” adlı romanıyla “Atina Edebiyat Ödülü”nü aldı. Son romanı “Büyük Hizmetkar” 2019 yılında yayımlandı. Kitapları Fransızca, Türkçe, Sırpça, İtalyanca, Felemenkçe, Çince, Danca vb. dillere çevrildi. YARIM KALP Dimitris Sotakis Delidolu Yayınları, 2023 Çeviri: Fulya Aktüre 144 s.
- Küçük zihinler için büyük sorular
Çocuk haklarının sınırları nasıl çizilmelidir? Çocuk sanatından bahsedilebilir mi? Ölüm gibi zor konular çocuklarla konuşulabilir mi? Matthews’un Çocukluk Felsefesi adlı çalışması, böylesi soruları açıklıkla soran çalışmalardan. Çocukluk Felsefesi gibi bir felsefi tartışma alanının meşruiyeti tartışıladursun, düşünülmesi gereken daha acil problemler vardır. Çocukluktaki gelişim aşamalarına yönelik teoriler, çocukluğa bakışımızı körleştiriyor olabilir mi? Çocuk olarak adlandırdığımız varoluş şekli, insan olamamışlığın damgasını mı taşır yoksa artık kaybedilmiş ve tekrar ulaşılamayacak bir insanlık mitini mi anlatır? Tüm bu sorular çözülmesi gereken teorik düğümlerden ziyade, son derece pratik ve bir o kadar da politik sorunlara işaret eder. Çocuklarla iletişime geçtiğimiz ve onlarla yaşamaya yazgılı olduğumuz sürece bu sorularla ve daha pek çok benzeriyle uğraşmak zorunda kalırız. Matthews’un Çocukluk Felsefesi adlı çalışması, böylesi cüretkâr soruları belki de ilk defa böylesine açıklıkla soran çalışmalardandır. Cevapların tatmin ediciliğini bir kenara bırakalım, soru ve problemlerin önem ve aciliyeti tüm felsefi ilgiyi üzerinde toplayacak mahiyettedir. Gareth B. Matthews, antik ve ortaçağ felsefesinde uzmandı ve aynı zamanda modern felsefe, din felsefesi ve zihin felsefesi üzerine de yazmıştı (1992). Çocuk edebiyatı, çocuk felsefesi ve çocukluk felsefesi alanlarında felsefe alanlarının açılmasında etkili oldu. Harvard Üniversitesi'nden felsefe alanında yüksek lisans ve doktora dereceleri aldı ve Virginia Üniversitesi'nde yardımcı doçent (1960-1961), Minnesota Üniversitesi'nde yardımcı ve doçent (1961-1969) ve University of Virginia'da profesör olarak görev yaptı. Massachusetts, Amherst (1969-2005). ÇOCUKLUK FELSEFESİ Gareth B. Matthews Say Yayınları, 2023 Çeviri: Gülcan Ergün 176 s.
- Öykü: Çukur
"Dost görünen düşmanlar, açık düşmandan daha tehlikelidir, derlerdi. İnanmaz, ihtimal vermezdim." Mustafa Fatih Boz Ben öldüm. Yine. Hiç de hazır değildim. Kim hazır olabilir ki? İnsanlar, iki kere doğar, iki kere ölür, derler. Ama bana fazla oluyor. Öğlen vakti tuttular beni. Ne oldu? Nasıl oldu? Ben şimdi öldüm mü? Kalabalıklar bana bakıyor, ben de şaşkınım. Hangi ara öldüm? Yakınımda Hami’yi görüyorum. Öylece bakışıyoruz. Çukur gözlerle bakıyor, çizgi haldeki dudağının bir yanı hafifçe yukarı kalktı, indi. Hami arkamdan “Hak etti, o yaptı,” diyor. “Ben bir şey yapmadım,” demeye çalışıyorum. Beni duyan yok. Beni götürüyorlar, birazdan cenaze namazım da kılınacak herhalde. Benim günahım yok diyorum. Solumdaki birisi, “Derdini kara yerde anlatırsın,” diyor. Bu ölüm daha ağır oldu. Hami’yi öyle görünce, kafamda hale belirdi. Ruhsatlı silahımı kasamdan almış. Kendi silahımla beni arkadan vurdu. Vay hain. Öyle işte. Ah arkadaşım, ah köylüm. Herkesten beklerdim, senden beklemezdim. Belki de beklemek mi gerekir? Dost görünen düşmanlar, açık düşmandan daha tehlikelidir, derlerdi. İnanmaz, ihtimal vermezdim. Belki de aklıma getirmek istemezdim. Ben sana iyilikten başka ne yaptım ki, beni öldürdün? Şimdi de tabutumun başında beni taşıyorsun. Belki de en acısı ne biliyor musun? Sırtımdan vurdun. Tepkisizsin, üzülmedin mi? Ağzının bir yanının anlık yukarı kalktığını, yarım bir gülümseme yaptığını, fark etmedim sandın, değil mi? Bu halde üzerime toprak da atacak mısın? Beni duymuyor ya da duymak istemiyor. Hami’nin çukur, donuk gözleri beni yirmi sene evvele götürdü. O gün, güne ne güzel başlamıştık. Gün yeni doğuyordu, yazın sıcaklığı henüz çarşıya inmemişti. Denizli’den gelen ev tekstil ürünleri kamyonu dükkanın önündeki iğde ağacının gölgesine park etmişti. Malları iğde kokuları içinde dükkana şen şakrak taşımış, kahvaltı için dükkana geçmiştik. Patronumuz Selim amca her zamanki gibi dükkanın köşesindeki cam tezgâhın üzerine eski gazete kâğıdını sermiş, üzerine de tulum peyniri ile buram buram fırın kokulu, sıcak simitleri koymuştu. Ben de her zamanki gibi tezgâhın arkasına geçip piknik tüpünün üzerinde fokurdayan çaydanlığı alıp küçük, ince belli, cam bardaklara çayları doldurmaya geçmiştim. Bir yandan buharı üzerinde çayları yudumlarken, bir yandan da peynir ve simitleri, güle konuşa yiyorduk, ki bir anda Selim amca, “Allah,” diyerek yere yığıldı. Kalp hastasıydı, ama gönül hastası değildi. Kalp masajı yapmıştım, lakin fayda etmemişti. Ambulans acı sesi ile dükkanın önüne otuz dakika sonra geldiğinde nabzı da yoktu. Doktorlar geri döndürmek için epey uğraşmıştı, ancak fayda etmemişti. Acil doktoru soğuk bir şekilde: “Başınız sağ olsun,” demişti. O kadar hızlı bir ölümdü ki, aniden kalp durmuş. Öyle olunca acısız olurmuş, öyle demişti acil doktoru. Kime göre acısız? Ölene göre mi? Geride kalanlara göre mi? Oğlu Hami o gün öyle donup kalmış, çukur gözünden bir damla yaş inmemişti. Benimse o gün açılan göz musluklarım akşama kapanmıştı. Üzerime titrerdi Selim amca. Babamın arkadaşıydı. Yetim olduğumdan mıdır? Bir dediğini iki etmediğimden midir? Ya da vicdan mı yapıyordu? Yoksa hakiki sevgi miydi? Bilmiyorum. Ama sevdiğine inanırdım işte. Ah Hami, sen bu sevmeyi, sevmezdin. Çorak topraklarının çukurundan o gün bana yine öyle bakmıştın. Benim suçum ne idi? Seninle aynı yaşta, on beşimden yeni gün aldığım, babamın vefat ettiği ayda, babanın dükkanında işe başlamak mıydı? Hami patron oğluydu, ben ise onun köylüsü, yetim Mustafa. Sabahleyin erkenden gelir, işe başlardım. O ise keyfi olduğunda dükkana uğrardı. Bir gün dükkanın alt katında çıkan küçük bir alevi canım pahasına söndürmüş, yangını önlemiş, Selim amcadan aferin almıştım. Hami de oradaydı, bana çukur gözlerle bakmıştı. İçinde sönmeyen alev varmış, o zaman fark etmemiştim, bilsem onu da söndürmeye çalışırdım. Beni çukura sokmak istediğini o günlerde anlamamıştım. Selim amcanın bana sahip çıkmasını çok görmüştü. İçten içe bana kızmış. İçindeki kor o zamanlarda başlamış. Babasına da az çektirmedi. Selim amca ara sıra bana dert yanardı. Hami, o günün haftasında, bir başka kişi olmuştu. Babasının tek erkek çocuğu olarak, dükkanın başına geçmişti, kız kardeşlerinin hakkı yok gibi. Huyu da bir anda değişmişti ya da huyu hep öyle idi. On yıldır beraber çalışmamıza rağmen bir haftada patron kimliği ile farklı biri oldu. Elime çıkış kağıdımı verdi. “Neden? Bir kötülüğümü mü gördün?” dedim. Bana o karanlık çukurdan bakarak, “Biz anlaşamayız, dostça ayrılalım,” dedi. Tereddüt etmedim, “Peki, sen öyle istiyorsan, öyle olsun,” dedim. O vakit biraz da gurur yaptım, herhalde. Sana muhtaç değilim demek istemiştim. Lakin o gün öldüm sandım. Şimdi de benim ipimi çekti. O gün beni kapı dışına koymuştu, bugün de kapı içine. Gelen giden de yok. Hesap günü böyle mi? Neden beni kimse dinlemiyor. Acısız ölmek var mı? Şu anda yaşayan ölü gibiyim zaten. Yaşıyor muyum ki? İnsanlar kendi çukurunu kazar derler. Çukurdayım. Ben nerede hata yaptım? Ben mi kazdım bu çukuru? Hami beni kovduktan sonra sürüneceğimi sanmıştı. Ortak arkadaşlarımıza öyle demiş. Haksız da sayılmazdı, yıllardır aynı yerde çalışmıştım. Artık Selim amca da yoktu. Korunaklı alandan çıkmıştım. Ne yalan söyleyeyim, önce bocaladım. Sonra okuduğum bir kitaptaki “Korunaklı alandan çıkmayanlar fırsatları yakalayamazlar,” gibi bir cümle aklıma gelmişti. Kaybedecek bir şeyim yok, dedim kendi kendime. Anam da bileziklerini verdi: “İş kur,” dedi. Çalışkandım, dürüsttüm. Çarşı esnafı da beni tanırdı. Çarşıdaki küçük bir ev tekstil dükkanına ortak oldum. Artık çukurdan çıkmış, gözümü açmıştım. Gece gündüz çalıştım. Tasarladığım işlemeli havlu ve bornozlar tutmuş, önce ortak olduğum dükkanın tamamını satın almış, sonra da ürünlerimi yurt dışına ihraç etmeye başlamıştım. Günler günleri kovalamış, işlerim o kadar büyümüştü ki, önünde servi ağacı olan büyük bir mağazayı da satın almıştım. Her gün mağazama girerken servi ağacına bakardım. Bazen de ağacın gölgesine çektiğim taburede çayımı yudumlarken, gözümü kapatır, rüzgârda hışırdayan yapraklarının sesini dinlerdim. Servi’nin “Mustafa, doğruluktan, dürüstlükten ayrılma,” dediğini duyar gibi olurdum. Ah Hami, ah… Beni kovduğunu unutur, benden borç para da alırdın. Mağazama geldiğinde servinin önünden geçerdin de, gölgesinde oturmazdın. Kasamdaki ruhsatlı silahımı çalman ise hiç aklıma gelmezdi. Geldiğin bir gün kasamın şifresini yazdığım deftere de bakmışsın demek ki. Taammüden ihanet. Bana çukuru layık görürmüşsün. Yalnız çukurun başında servi olsun. Otuz senedir içinde büyüyen ateş hiç sönmemiş. Ateşin odunu yakıp kül ettiği gibi içindeki günü, seni günden güne bitirmiş, farkında değilsin. Benim de hatam var sanırım. Şimdi anlıyorum. Aynı çarşıda dükkan açmış, ortak müşterilerimizi fütursuzca kendi dükkanıma çekmiştim. Seni kötüleyen müşterilere karşı sessiz durmuş, seni savunmamıştım. Her ne kadar sen beni işten çıkarsan da öyle yapmamam gerekirdi. Benim de bu çukurda payım var. İtiraf ediyorum, vicdan azabı ile sana borç para verirdim. Ama ben senin kötülüğünü hiç istemedim. Ben senin yanından kendi isteğim ile ayrılmadım ki. Kötülüğü seven kişi de kötüdür; belki de insanların en kötüsü arkadaşlarının zarara uğramasına sevinen kişidir. Havasız, bir tarafı siyah camlı, loş ışıklı odada hâlâ bekliyorum. Kapalı yerleri de hiç sevmem. Sorgu melekleri ne zaman gelecek acaba? Odanın kapısı açıldı, odaya ışıkla beraber önce iki gölge süzüldü. Odaya giren iki gölgenin biri soluma, biri sağıma geçti. Sağımdakinin omzunda iki yıldız parlıyor, soldakinde yıldız görmedim. Ellerim tahta masanın altında, birbirine kavuşuk bekliyorum. İki yıldızlı, karton dosyayı küçük masaya bıraktı, tam karşıma oturdu. “Anlat bakalım, komşu esnafı neden öldürdün? Arkadaşın Hami, komşu dükkana girerken seni görmüş. Ayrıca olay yerinde silahını bulduk. Cinayet senin silahınla işlenmiş.” Tam, ben öldürmedim, iftira diyecektim. Oda kapısı tekrar açıldı, bir gölge daha içeri girdi. Gölgenin elinde bir kâğıt vardı. İki yıldızlı, kâğıdı eline aldı, dikkatlice okudu. Sonra tekrar bana döndü: “Cinayet mahalline bakan kamera kaydı bulundu. Senin silahınla maktulün dükkanına giren Hami’ymiş. Elinde siyah bir eldiven var.” Gölge kalktı. Bir anda gözlerim parladı. Hami’nin dükkanına dün haciz geldiği aklıma geldi.
- Yakada açan çiçeklerin, eksilen bedenlerin öyküleri
Ödüllü yazar Pelin Buzluk, yeni kitabı Yer Değiştiren Sular’la, dostluk, dayanışma, direniş ve aşka bakarak karanlığın içine ışık huzmeleri düşürüyor. “Kırlar çiçeklerle kaplıydı, dağlar yeşile boyanmıştı. Hiç yoktan bir sevinçle dolabilirdi insan. Otların arasına kendini bırakabilir, ulu ağaçlara yüz sürebilir, yüce kayalara, ziyaretlere varıp şükranla sırtını verebilir, niyaz dağıtabilirdi. Ama cesetler de eriyen karlarla birlikte, çözülüp çürüyerek, kokarak her yerden seslenmeye başladılar. Dere boylarında, uçurum diplerinde, derin bir mağaranın en soğuk köşesindeydiler. O bahar işte öyle bir bahardı.” Her şeye rağmen gelen baharın, başkaldırıların, isyan içinde çaresiz katılıp kalmanın, bir arkadaşa omuz vermenin, ağaçları çatı bilmenin, sevgiliye doğru akan suların, ölümlü oluşumuzu hatırlamanın, aşka yeniden şans vermenin, arzuya kapılmanın, suç ortaklıklarının, yakada açan çiçeklerin, eksilen bedenlerin öyküleri. Her bir kitabı günümüzün önemli ödüllerine layık görülen Pelin Buzluk, Yer Değiştiren Sular’la, dostluk, dayanışma, direniş ve aşka bakarak karanlığın içine ışık huzmeleri düşürüyor. Pelin Buzluk 1984’te Ankara’da doğdu. ODTÜ Çevre Mühendisliği Bölümü’nü bitirdi. Öykü ve yazıları 2002’den bu yana çeşitli dergi ve seçkilerde yayımlandı. Deli Bal (2010) adlı ilk öykü kitabı Yaşar Nabi Nayır Öykü Ödülü’ne, ikinci öykü kitabı Kanatları Ölü Açıklığında (2012) Selçuk Baran Öykü Ödülü’ne, üçüncü öykü kitabı En Eski Yüz (2016) ise Sait Faik Abasıyanık Hikâye Armağanı’na layık görüldü. Öykülerinden bazıları İtalyanca ve İngilizceye çevrilerek çeşitli dergilerde yayımlandı. İlk üç kitabından bir öykü seçkisi Almancaya çevrildi, Wahnsinnige, Schwingen, Visagen (2023) (Deliler, Kanatlar, Yüzler) başlığıyla yayımlandı. “Öykülerle Türkiye Tarihi”, “Öykülerde Ev Tema’sı”, “Öykülerde Toplumsal Cinsiyetin İzinin Sürülmesi” gibi atölyeleri yürüttü. “Paydos Vakti” başlıklı, işçi sanatçılarla söyleşilerden oluşan bir podcast serisi hazırladı. Belli aralıklarla “Öykü Üzerine 5 Hafta” başlıklı semineri yürütüyor. 2019’dan beri Ankara Öykü Günleri’ni düzenleyen ekipte yer alıyor. Senarist, serbest editör ve sera gazı uzmanı olarak çalışıyor. YER DEĞİŞTİREN SULAR Pelin Tuzluk İletişim Yayınları, 2023 Tür: Öykü 94 s.
- “Arap Kadri ve Tarzan” çizgi romanı film oluyor, Arap Kadri'yi ünlü aktör oynuyor
Büyük ilgi gören ve tutkunları tarafından koleksiyonları yapılan çizgi roman yıllar sonra sinemaya aktarılacak. Filmde Arap Kadri’yi Ahmet Mümtaz Taylan oynayacak. “Arap Kadri ve Tarzan” filminin çekimleri ay sonunda başlıyor. Tekin Aral’ın İlk kez 1976 yılında Fırt dergisinde İrfan Sayar’ın fırçasıyla boy gösteren Tarzan ve Arap Kadri, ormandaki eğlenceli ortamı çizgi roman severlere aktarıyordu. Alp Çağrı Günal ve Samsun Demir’in yapımcılığını üstlendiği filmin çekimlerinin yaklaşık 20 gün sürmesi planlanıyor. “Arap Kadri ve Tarzan” filminin yönetmen koltuğunda Altın Portakallı yönetmen Emre Kavuk oturacak. Şimdiden merak uyandıran filmin görüntü yönetmenliğini Ömer Yılmaz yapacak. Senaryosunu Volkan Öge ve Ömer Fikret Şen’in yazdığı filmde Tarzan’ı hangi aktörün canlandıracağı ise merak konusu… Powehouse7 Film, DMC, NETD ortaklığında çekilecek filmin 15 Aralık’ta vizyona girmesi planlanıyor.















