top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • İyiliği Düşünmek – Derleyen: Zülfü Livaneli, Ayla Göksel

    Ayla Göksel ve Zülfü Livaneli’nin, çok farklı anlamlarda kullandığımız “iyiliğin” yeniden ele alınması, konuşulması, hayatın her alanında kalıcı olması fikrinden yola çıkarak derledikleri İyiliği Düşünmek, iktisattan psikolojiye, dinden sivil toplum kuruluşlarına, gazetecilikten bilime, felsefeden doğaya uzanan geniş bir aralıkta iyiliğin izini sürüyor, iyiliğe farklı açılardan bakıyor. Kitaba katkı sunan Ioanna Kuçuradi, Tanıl Bora, Bekir Ağırdır, Yankı Yazgan, Ahmet İnsel, Hidayet Şefkatli Tuksal, Ömer Madra, Kemal Sayar, Nurcan Baysal, Serdar Tekin, Hakan Altınay, Burcu Karakaş, Mehmet Ali Çalışkan ve Zafer Köse, kendi bakış açılarını aktararak iyiliği tartışırlarken, bizi de başka bir gözle bakarak iyilik ve iyiliğin imkânları üzerine yeniden düşünmeye davet ediyorlar. “Neye maruz kalacağımızı kendimiz belirleyemezsek bile, insan her durumda bir tercih yapabilir. Kişiliğine, içinde yetiştiği kültüre, inancına, duygularına ya da sadece aklına dayanarak eylemini saptayabilir. Öyleyse, ‘İyilik ve kötülük bir seçimdir, insanın kendi özgür iradesiyle seçtiği bir tutumdur,’ diyebilir miyiz? Bence evet.” - Zülfü Livaneli İYİLİĞİ DÜŞÜNMEK Derleyen: Zülfü Livaneli, Ayla Göksel İletişim Yayınları, 238 s. İstanbul, 2020

  • Ne Adam Ne Hayvan - Carol J. Adams

    “Hayvanların çektiği acı sıradan bir tüketici için genellikle görünmezdir. Süpermarketlerdeki hayvan vücudu reyonları hiçbir zaman hayvanların yoğun çiftliklere hapsedildiğini ya da kesildiğini göstermez ya da ev ürünlerinin etiketlerine hiçbir zaman ürün testinin bir parçası olarak yürütülen hayvan deneylerinin resmi konmaz. İnsanların kendi hayatları hakkında kesin gözüyle baktığı şeyler hayvanların ve baskı tecrübelerinin görünmezliğini gerektirir. Görünmez olanı –ve insanların da aktif olarak görünmez tutmaya çalıştıklarını– oldukça görünür kılma mücadelesi içindeyiz. Hayvanların tecrübelerini görünür kıldığımızda hayvanları görmezden gelen geleneksel ahlaki, manevi ve dini tartışmaları da ifşa etmiş oluyoruz.” Feminist-vejetaryen eleştirel teorinin en önemli eserlerinden biri kabul edilen Etin Cinsel Politikası’nın yazarı Carol J. Adams bu kitabında hayvan haklarını ve çevreciliği savunmakla feminizmin nasıl ve neden iç içe geçmesi gerektiğini çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor. Modern Batı kültüründe ve tüketim alışkanlıklarında, hayvanlara ve kadınlara yönelik sistematik sömürünün ardında yatan kültürel davranışları ustalıkla irdeliyor. Eleştirel hayvan çalışmaları ve veganlık literatüründeki tartışmalardan beslenen yazar, okura eko-feminizmden çevre ahlakına ve teolojik perspektiflere uzanan geniş bir çerçeve çizmekle kalmıyor aynı zamanda onu eyleme çağırıyor. NE ADAM NE HAYVAN: FEMİNİZM VE HAYVANLARIN SAVUNULMASI Carol J. Adams Çeviren: Sevda Deniz Karali Ayrıntı Yayınları, 416 s. İstanbul, 2021.

  • H.G. Wells adına basılan hatıra parası tepki çekti

    İngiliz Kraliyet Darphanesi (Royal Mint), dünyaca ünlü yazar H.G. Wells'in ölümünün yetmiş beşinci yılı anısına hatıra parası bastı. Ancak madeni parada yer alan çizimlerin Wells'in tasvirleriyle uyumsuzluğu tepki çekti. Dünyalar Savaşı, Görünmez Adam ve Doktor Moreau'nun Adası gibi romanlarıyla tanınan ve bilimkurgunun öncülerinden sayılan İngiliz yazar Herbert George Wells anısına İngiltere'de basılan hatıra parası hem yazarın hayranları arasında hem de edebiyat çevrelerinde tepkiyle karşılandı. Chris Costello tarafından tasarlanan madeni paranın üzerinde yer alan çizimlerin Wells'in yapıtlarıyla uyumsuzluğuna dikkat çeken Wells Derneği'nin başkan yardımcısı Stephen Baxter, yazarın Dünyalar Savaşı romanında tasarladığı üç ayaklı, devasa savaş makinelerinin madeni parada dört ayaklı olarak tasvir edilmesinin kabul edilemez bir hata olduğunu belirtti. Ayrıca Wells'in romanında Görünmez Adam'ın şapkası geniş kenarlı olarak tarif edilmişken, paranın üzerinde yer alan silindir şapka da eleştiri konusu oldu. Tasarımcı Chris Costello ise çizimlerini yaparken H.G. Wells'in klasikleşmiş kitap kapaklarından ve film posterlerinden ilham aldığını, madeni paranın üzerinde yer alan figürlerin yazarın kitaplarında yer alan çeşitli makinelerden esinlenilerek stilize edilmiş figürler olduğunu belirtti.

  • “Yaşam karşısında duyduğum şaşkınlığı paylaşmak için yazıyorum.”

    “Öyküleri bir sonuç, bir ders gibi değil de bir soru olarak görüyorum zaten. Ve sanırım temelde yaptığım şey de bakın ben bunları gördüm demek değil, yaşam karşısında duyduğum şaşkınlığı paylaşmak.”Aynur Kulak, Bir Günü Bitirme Sanatı'nın yeniden basılması vesilesiyle Banu Özyürek'le söyleşti. Söyleşi: Aynur Kulak Banu Özyürek ile Bir Günü Bitirme Sanatı ve Poz öykü kitapları odağında yapmış olduğum bu söyleşi insana, hayata karşı yaşama güdüsüyle yola çıkan insan çabasına, insanın doğasına ve arzusuna istinaden yapmış olduğu keşiflere dair insanın neye dönüştüğü/dönüşebildiği ile ilgili öyküler üzerine yapıldı. 2020’den sonra yaşam karşısında şaşırmaya devam edecek miyiz? Evet, elbette edeceğiz. Ve yaşamı, en mümkün yoldan, yani edebiyat yoluyla anlatmaya devam ederken yazılan öyküler yaşamımızın en ayrıcalıklı, en ince detayları olacaklar her daim. Banu Özyürek'le söyleşimize buyurun lütfen. Niye yazıyorsunuz? Böylesine kaba bir çağda yaşarken, aklımız bizlere çıkış yollarını göstereceğine daha çok belirsizlikle karşı karşıya bırakıyorken yazmayı seçmek, öyküler, kitaplar kurtarıcı olabiliyor mu? Aslında neden yazıyorum sorusunun tek bir cevabı olduğunu düşünmüyorum. Benim için yazmanın içinde pek çok şey var ve her biri belirli zamanlarda öne çıkabiliyor. Bazen kafama takılmış bir meseleyle birlikte edebiyat içinde yol alıp onu anlayabilmek için, bazen sorun ettiğim şeylere yeni biçimler vererek üzerlerinde hakimiyet kurabilmek ya da onlara başka gözlerle tekrar bakabilmek için (bir kurtarıcılığı varsa bu anlamda olabilir belki), bazen yazmanın hazzı için ama sanırım çoğu zaman söyleme ihtiyacı duyduğum şeyi benim için en mümkün yoldan söyleyebilmek için yazıyorum. Bu çabanın sonucu değil de kendisi bir çıkış yolu aslında benim için. Öykülerin ana izleği olarak insanın yaşama çabasını ya da yaşayamama halini merkeze yerleştirmeniz ve insanın bu çabalar eşliğinde aşırı zorlanıyor oluşuyla yüzleşmesi durumu mu var? Öykülerin bütününden çıkan hissiyat olarak “çaba” (ya da yaşama konusunda zorlanmadan kaynaklanan “çaba”) izleği için ne dersiniz? Evet öykülerde bir yaşayamama hâli var ama bu da “çaba” vurgunuzla düşünürsek yaşamanın bir parçası olarak var. Sanırım iki kitabın en ciddi ortaklıkları da burada. Bir de karakterlerin sorunlardan kaçmak istemelerine rağmen bir yanlarıyla da yüzleşmeye açık olmalar hatta kendilerini buna mecbur kalacakları durumlar içine sokmaları. Çünkü aslında kaçış değil bir umut peşindeler. Bunu da en ufak bir anın gerçekliğini ve etkilerini kavrama yoluyla yapabileceklerini düşünüyorlar. Tek bir duraksama anı, kaybetme anı ya da şüphe anı benliklerine dair pek çok şeyin işareti ve sonucu. Kendilerinin ne olduğuna, nelerden oluştuğuna ve bu oluşmuş kendi’nin yaşam içindeki türlü pozlarına göz dikmişler. Çünkü yaşama ve başkalarına ancak buradan çıkarak ulaşabileceklerini düşünüyorlar. Böylelikle soruları çoğaltıyorlar. Öyküleri bir sonuç, bir ders gibi değil de bir soru olarak görüyorum zaten. Ve sanırım temelde yaptığım şey de bakın ben bunları gördüm demek değil, yaşam karşısında duyduğum şaşkınlığı paylaşmak. Bir Günü Bitirme Sanatı kitabınıza son öyküden başlamak istiyorum. Kitabın sonundaki “Bilen Duyan Kıvrılan Varsa, Lütfen” öyküsüyle artık öyküler tam anlamıyla bir bütünlük kazanıyor. Her biri ayrı öyküler elbet fakat, okudukça bütün bir hikâye ile karşı karşıyayız aslında. Öykülerin “Ben” kişisi tarafından anlatılmasının da bunda payı olabilir fakat bütünlüğe varmak konusunda en önemli sebep bu değilmiş gibi geldi. “Sadece bir kişi bile varsa benim gibi şaşırıp duran, ona ulaşmak istiyorum.” Öyküler boyunca gösterilen uğraş, çaba ve hayatı yaşayamama durumu artık netlik kazanıyor, bütünlüğe ulaşma duygusunu bu yüzden hissediyoruz belki de ve yine bu yüzden “Bilen Duyan Kıvrılan Varsa, Lütfen” öyküsü kitabın en önemli öyküsü. Ne dersiniz? Ben anlatıcının devamlılığı ile öykülerdeki ortak duyguların, örneğin bahsettiğim hayret duygusunun devamlılığı birleşince bu bütünlük ortaya çıktı ve özellikle Bir Günü Bitirme Sanatı’nı bir roman gibi de okumak mümkün oldu diye düşünüyorum. Bilen Duyan Kıvrılan Varsa, Lütfen için kitabın en önemli öyküsü demek, yani bu konuda söz almak istemem. Ama benim en sevdiğim öykülerden biri olduğunu söyleyebilirim. Çünkü orada öncelikle ilginç bir hikâye var ve kişinin kendine dair şüphelerinin bedende somutlanması da hoşuma gidiyor. Bir de pek çok okur öykünün sonundaki telefon numarasını aradığını yazdı. Karakter için bir şey diyemeyiz ama en azından bu tepkiye bakarak öykünün -hep bir mesele olan- başkaları’yla iletişime geçtiğini söyleyebiliriz herhâlde. Öykülerdeki insanların bedenleriyle duyulmasını, görülmesini istedim. Yani istedim derken hesaplayarak planlayarak yaptım demiyorum ama içten içe böyle istemiş olmalıyım ki beden ya da parçaları pek çok öyküde kuvvetli şekilde kendini duyurdu. Bazen güçleriyle, bazen zayıflıklarıyla ya da çıkardıkları sorunlarla. Öyküler durumlar ve olaylar üzerinden yazılırken son yıllarda -özellikle genç yazarlar- öykülerini duyguları odağa koyarak yazmaya başladı. Öykülerinizde ayakların duygulara dahil edildiği yerlere işaret ederek, ayakları fetiş bir unsur olarak değil de, duyguların uzantısı olarak ele alıyorsunuz. Çağımızda duygular daha zor ulaşılabilen bir yerde duruyor. Duygulara doğru yürümek istesek de (sabit durarak ve sadece ayaklarımızı seyrederek) veya onun bize yürüyerek gelmesini istesek de (Semra izleği) artık kavuşamayacağımızı bildiğimiz duygular var sanki. Öykülerdeki insanların bedenleriyle duyulmasını, görülmesini istedim. Yani istedim derken hesaplayarak planlayarak yaptım demiyorum ama içten içe böyle istemiş olmalıyım ki beden ya da parçaları pek çok öyküde kuvvetli şekilde kendini duyurdu. Bazen güçleriyle, bazen zayıflıklarıyla ya da çıkardıkları sorunlarla. Bedeni pek çok yerden ele alabiliriz çünkü o hem bir taşıyıcı, yani işaret ettiğiniz gibi duyguların ve eylemlerin taşıyıcısı, hem bizim için bir muhafaza, hem mesajlarımızı (bilerek ya da bilmeyerek) ilettiğimiz bir araç, hem de yüzyıllardır üzerine söylenen her şeyle, ona yüklenen tüm anlamlarla bir savaş alanı. Onu sevmeyi bırakın özellikle kadınlar için konuşursak, onu görebilmek ve tanıyabilmek bile başlı başına bir mesele. Ben öykülerimde (bilerek ya da bilmeyerek yine) bu meseleye sık sık gidiyorum sanırım. Ve oradan daha nerelere, işte hangi duygu ve düşüncelere uzanabileceğimi de merak ediyorum. Bir Günü Bitirme Sanatı kitabı boyunca öyküler vasıtasıyla bize kendisini anlatan karakter, güvenli alanında. Öyküler boyunca da güvenli alanında kalmayı tercih ediyor. Güvenli alan meselesi ne yaparsak yapalım, evde sabit olsak da güvenli alanlarımıza çekilmenin işe yaramayacağını gösteriyor. Ne dersiniz? Evet tabii, güvenli alan diye bir yer yok. Çünkü başkalarının olmadığı bir yer yok. Soruların meşgul etmediği bir kafa yok. Biz olduğumuz sürece başkaları; hatıralarıyla, yargılarıyla, imalarıyla, bizi kabullenmeleri ya da reddedişleriyle, bizi teşvik ettikleri ya da alıkoydukları yollarla, sözlerimizin tohumu olan sözleriyle, bir kez olsun üzerimize çevirdikleri gözleriyle yani uzattım lafı ama kısaca söylersem varlıklarıyla inşa edilmiş varlığımızın içinde olmaları şeklinde daima bizimleler. Karakterler dediğiniz gibi bu cendereden kurtulmak için bir boşluğa, sanki zamanın dışında bırakılmış bir dinlenme sahasına çıkmak istiyorlar ama tabii zamanın dışında bir zaman ve aslında başkalarının varlığıyla tümden kuşatılmış alanlar dışında bir alan bulmaları mümkün olmuyor. İkinci öykü kitabınız Poz’da dışarı ile biraz daha fazla temas halinde olan bir yapıyla karşılaşıyoruz. Poz’da da “Ben” kişisi anlatıyor öyküleri fakat ikinci bir kişinin varlığı da hissediliyor: “Birlikteyiz artık, İki kişi olmak, bir kişi olmaktan daha kolay, daha insanca.” deniliyor. Kendi kendini motive etmeye çalışan bu kişi, ilk kitaptaki öykülerde karşımıza çıkan anksiyetesi bol bir korkulu karakterin aksine, coşkusu, isteği, arzusu yüksek, korkmadan hareket etmek isteyen birine dönüşmüş olarak karşımıza çıkıyor. Özellikle kitabın ilk iki öyküsünde bunu güçlü olarak hissediyoruz. Ne dersiniz? Bir Günü Bitirme Sanatı bir kaçış ve kendiyle kavga kitabıysa Poz yine kavgalı olmakla birlikte dışarıya adım atma konusunda daha cüretkâr karakterlerin olduğu bir kitap. Evet, Bir Günü Bitirme Sanatı bir kaçış ve kendiyle kavga kitabıysa Poz yine kavgalı olmakla birlikte dışarıya adım atma konusunda daha cüretkâr karakterlerin olduğu bir kitap. Yeni bir yaşam kurmaya, evden çıkıp bir mekâna gitmeye, bir bar sandalyesinde kendine yer bulmaya ya da en basitinden dans etmeye çalışıyorlar. Bir Günü Bitirme Sanatı’nda dans etmeye çalışanların acizliğine bakıp söylenen bir karakter varken, Poz’da beceriksizce de olsa, taşlaşmasına son vermek için dans etmeye çalışan bir karakter var mesela. Bakılma isteği, güçlü bir görülme isteğini tetikliyor aslında. İlk iki öykünün yapısında dışarı çıkma adına ciddi bir çatırdama var. Bu anlamda ilk öykü kitabında ayak semboliğinde olduğu gibi Poz’da da bedende başlıyor bu çatırdama. Bedeni şekilden şekle sokma, dans etme, bedeni açma ile başlayacak olan dışarı çıkma hareketliliğini bir tür kabuk kırmaya benzettim. Fakat ilk iki öyküden sonra dışarı çıkan kişi bir dağılmaya maruz kalıyor sanki. Bir bütün içinde kalamıyor. Öyküler dağınık akmaya başlıyor. Başta gördüğümüz coşku, arzu, istek dağılıyor, sekteye uğruyor. İlk öykü kitabında güvenli alanda kalınabildiği için okuyana geçen bir bütünlük duygusunda bahsedebiliyorduk ama Poz’da dışarı çıkıldığı anda merkezde kalınamıyor ve bir çeşit dağılma gerçekleşiyor. Başlangıç coşkusu ne olursa olsun -veya bakma arzusu, görülme isteği- dışarı çıkmak zor öyle değil mi, hiç de kolay bir şey değil? Nerede okumuştum hatırlamıyorum ama, arzunun en iyi tarafı bir gün gerçekleşmek zorunda olmamasıdır, gibi bir cümle vardı. Bu benim çok hoşuma gider. Evet kendi kafamızın içinde, başkalarının etkileri olsa dahi yine de görece özgür ve güvenli bir alandayız. Ama gerçeklik çok daha keskin ve tehlikeli. Üstelik hiçbir zaman kafamızın içinde gidebildiğimiz kadar uzaklara gidemiyoruz gerçeklikte çünkü engeller çok somut, cezalar çok korkutucu. Bu yüzden dışarı adım attığımızda başta güvenliğimizi sağlamak, benliğimizin bütünlüğünü korumak gibi sorunlar ortaya çıkıyor. Psikolojinin alanına girip yanlış bir laf etmeyeyim ama benim insan olarak endişelerim, huzursuzluklarım, kaygılarım bunlar. Dışarısı benim için bir yargı meydanı ve bunun yarattığı insanı ve bunun insanda yarattığı tahribatı deşmeyi, yazmayı seviyorum. Ya da seviyor muyum bilmiyorum ama yazıyorum. Sokağa çıktığımız andan yatağa girdiğimiz ana kadar neyi nasıl yapmamız gerektiğinin belirlendiği, dayatıldığı, makbul olanın övüldüğü/kabul edildiği, bunun dışında kalanınsa pek çok şeyin dışında kalacağı bilgisinin iliklerimize işlendiği bir yaşama doğuyoruz. Ve saklanmaya başlıyoruz. Ama ne olursa olsun herkesin yaşamı biricik ve bu biricik yaşamlar hayatta da edebiyatta da yerini bulacak, buluyor. Sadece bedenimizi dışarı çıkarmıyoruz aslında, duygularımızı da dışarı çıkarıyoruz. Bu anlamda oluşturduğumuz duygu katmanlarından dolayı çok zor görsek de cinselliğimizi de dışarı çıkarıyoruz. Bu anlamda Poz’un ilk kitabınıza nazaran cinsel tarafları ağır basan, erotik çağrışımlar da içeren yapısı tesadüf değil. Yüklerimizden, korkularımızdan, bize öğretilenlerden, katı ve koyu mahrem anlayışından dolayı cinselliğimizi yaşayamıyor/doyuramıyoruz bir türlü. Korkularımızın, bir türlü sakinleştiremediğimiz anksiyete nöbetlerimizin temelinde bedenen ve ruhen düğüm üstüne düğüm attığımız cinselliği yaşayamama hali yatıyor olabilir mi? Anksiyete pek çok travmaya ve etkene dayanabilir ve bu konuda benim söz almam çok doğru olmaz ama evet kişinin benini tanıyamaması; tanıdığı, sezdiği, arzu ettiği beni ve bedeni ifade edememesi, yaşayamaması pek çok sorunun kaynağı. Sokağa çıktığımız andan yatağa girdiğimiz ana kadar ve kaba ifadeyle yataktaki bize kadar neyi nasıl yapmamız gerektiğinin belirlendiği, dayatıldığı, makbul olanın övüldüğü/kabul edildiği, bunun dışında kalanınsa pek çok şeyin dışında kalacağı bilgisinin iliklerimize işlendiği bir yaşama doğuyoruz. Ve saklanmaya başlıyoruz. Ama ne olursa olsun herkesin yaşamı biricik ve bu biricik yaşamlar hayatta da edebiyatta da yerini bulacak, buluyor. Her iki kitabınızın da var olan anneanne, anne, kız katmanlarına değinmek istiyorum. Öykülerinizdeki kadın varlığı yukarıda sorulan tüm soruların temelini belirliyor aslında. Üç kadın neslinin birbirinin üzerine düşen kat yerleri eril toplum içindeki pozlarımızı belirlediği gibi bir günü bitirme sanatına da yüzde yüz yansıyor. Kadınlar toplumları nasıl şekillendiriyor Banu Hanım? İçinde bulunduğumuz çağ anneanne, anne, kız yapısının dışında diğer tüm kadınlarla da temas halinde artık. Kadın varlığı hak edilen mertebeye ulaşabilecek mi? Toplumları şekillendirmek kısmı çok geniş bir başlık, ona girmeyeceğim. Kendi adıma şunu söyleyeyim, kadınların olduğu bir ortama girdiğim zaman şunu bilir ve hissederim; burada beni anlayacak insanlar var. Bu birbirimizi eleştirmediğimiz, yaralamadığımız anlamına gelmiyor elbette. Ama kadınların, dile gelmeyen durumlarda dahi çok derinden paylaştıkları bir ortak deneyim -yok sayılmalarının, uğradıkları her tür saldırı ve şiddetin deneyimi- ve bu deneyimden doğan çok güçlü bağları var. Kadınların bu özel ilişkisi yazdıklarımda da kendine yer buluyor elbette, dediğim gibi planlayarak değil ama zaten elim kolum gibi benim bir uzantım olarak yazıyorum bunları, çünkü bir kadının bedenini sevememesinin ne olduğunu biliyor ve bunun acısını ben de yaşıyorum. Bir kadının kendine bakan gözler karşısında ne hissettiğini biliyor ve bunun endişelerini ben de yaşıyorum. Her şeyin bilgisine sahip olduğunu sanan erkek kafaların dünyasında yaşıyorum, tacize uğruyorum. Ya da bir kadının bir kartpostala bile sahip olamamasının, bu hakkın dahi elinden alınmasının ne demek olduğunu anlayabiliyor ve bunun öfkesini duyuyorum. 2020 yılını neden devasa bir pandemi süreciyle deneyimledik sizce? Neden başımıza geldi tüm bunlar? Bu süreçten sonra sizce anlatılan, öykülerin, hikayelerin yapısında bir değişim olacak mı? Aklımıza gelmeyen başımıza geldi. Sokakta yürürken bir an durup bakıyorum; bütün insanlar maskeli, mesela yaşlı bir teyze geçiyor maskeyle, insanlar arabalarının içinde maskeli, yanımdakini dürtüyorum ve inanılmaz değil mi diyorum. Ve bunu bütün bir dünya birlikte yaşadığımızı düşündükçe şaşkınlığım -aslında buna şaşkınlıktan başka bir isim vermek isterim çünkü çok daha karmaşık bir duygu ama öyle bir isim bilmiyorum- daha da artıyor. Edebiyata etkisini ben de merak ediyorum, belki de gerçeklik duygusunun bir kez daha sarsıldığı, bunun yeni biçimler yaratacağı, karamsarlık ve endişenin daha yoğun duyulacağı metinler ortaya çıkar. POZ Banu Özyürek Everest Yayınları, 136. İstanbul 2020. BİR GÜNÜ BİTİRME SANATI Banu Özyürek Everest Yayınları, 94 s. İstanbul, 2020.

  • İş Sanat'ta Okuma Tiyatrosu etkinlikleri sürüyor

    Deniz Türkali ve Ushan Çakır, İş Sanat Okuma Tiyatrosu'nda Henrik İbsen'in 'Peer Gynt' adlı eserinden bir bölüm seslendirecek. Bu akşam saat 20.30’dan itibaren yayında olacak etkinlik İş Sanat’ın sosyal medya hesaplarından ve internet sitesinden ücretsiz izlenebilecek. İş Sanat’ın ilk kez geçtiğimiz mayıs ayında çevrim içi düzenlediği Edebiyat Günleri’nde, William Shakespeare’in “Hırçın Kız” eserinden bir bölümle başlayan Okuma Tiyatrosu, yeni eserler ve oyuncularla birlikte devam ediyor. Ölümsüz tiyatro eserlerinden bölümlerin seslendirildiği “İş Sanat Okuma Tiyatrosu”nda bu akşam Henrik İbsen'in Norveç masallarındaki bir karakterden etkilenerek yazdığı “Peer Gynt” adlı eserinden bir bölümü Deniz Türkali ve Ushan Çakır seslendirecek. William Shakespeare'in ölümsüz bir aşk hikâyesini konu aldığı “Antonius ve Kleopatra” ise 13 Ocak’ta Meltem Cumbul ve Can Kulan’ın sesinden İş Sanat Okuma Tiyatrosu'nda olacak. Dünya tiyatrosunun klasik eserlerinden bölümlerin okunduğu İş Sanat Okuma Tiyatrosu saat 20.30’dan itibaren yayında olacak. Serinin diğer bölümleri, İş Sanat’ın sosyal medya hesaplarından ve internet sitesinden sezon boyunca ücretsiz izlenebilecek. İş Sanat’ın ocak ayındaki diğer etkinlikleri çevrim içi izleyicilerle buluşmaya devam edecek. Yelda Bayramoğulları, Aslıhan Güngör ve Nurdan Küçükekmekçi’den oluşan Trio Patara 8 Ocak’ta sahne alacak. Şiir ve hikâye tutkunlarının yıllardır büyük bir ilgiyle takip ettiği dinleti serisinde 18 Ocak’ta Gülten Akın’ın şiirleri yer alacak. İş Sanat ve Milli Reasürans iş birliğinde düzenlenen, şef Hakan Şensoy yönetimindeki Milli Reasürans Oda Orkestrası’nın konseri 21 Ocak’ta yayında olacak. Konserin solistliğini çellist Çağ Erçağ yapacak. Uğur Önür, İsmail Çakır ve Umut Sülünoğlu “Bu Muhabbet Bitmez” projesiyle yöresel ezgileri 16 Ocak’ta İş Sanat sahnesine taşıyacak. “Bilal Karaman Quartet ve Ülkü Aybala Sunat” caz konseri 30 Ocak’ta gerçekleşecek. Yazarının Sesinden serisine 25 Ocak’ta Ethem Baran “Döngel Dünya” eserleriyle konuk olacak. Tüm konser ve dinletiler saat 20.30, çocuk etkinlikleri ise saat 15.00’ten itibaren yayımlanacak.

  • Belki de – Münir Göle

    "Yirmi yıl kadar önce tanıştığım bir adamın, İlhami'nin öyküsünü anlatıyorum. Kaçınılmaz eksikleri tamamlayıp boşlukları dolduruyorum. Bu yolla gerçekle kurgu arasındaki çizgiyi bulandırıyorum. Bu yazdıklarımı okurken -okuyan olursa- tanıdığım ya da tanımadığım kişilerin ya da İlhami'yi tanıyan ya da tanımayan kişilerin, bir şekilde bu olaylar zincirinin benim anlattığım sırada geçmiş olduğunu, benim sadece bunu kurgulamakla yetindiğimi düşünecekler. Doğrudur da." Münir Göle, Tanıdık Bir Yüz'den yıllar sonra, yeni romanı Belki de ile çıkıyor okurunun karşısına. Aşka burun kıvıran kahramanımız, tutkulu bir aşkın pençesine yakalanıyor ve bu aşk macerası dünyanın dört bir köşesine yapılan yolculuklara davet ediyor bizi. BELKİ DE Münir Göle Alakarga Yayınları, 224 s. İstanbul, 2021.

  • Seneler - Annie Ernaux

    Seneler çeşitli imgeler, fotoğraflar, dönemin gazete haberleri, popüler şarkıları, filmleri, reklamları, sloganları, siyasi gelişmelerinden hareketle 1940'lardan 2000'li yıllara uzanan deneysel bir metin, bir tür toplumsal kronik. En mahrem anılarına, hayatındaki önemli dönemeçlere kendi kuşağının hikâyesini de dahil edip tarihin kaydını tutan ve bunu yaparken klasikleşmiş otobiyografi yazınının dışına çıkan Ernaux, anlatının merkezine kendini koymaktan bilhassa kaçınıp bireysel tarihiyle kolektif tarihi bir araya getiriyor. Sınıf çatışması, kadın çalışmaları gibi konulara da yer vererek toplumsal bir bellek yazını oluşturuyor. "Okumanız gereken en iyi kitaplardan biri." - Deborah Levy "Seneler yalnızca otobiyografi yazını için değil, sanat için de devrim niteliğinde." - John Banville SENELER Annie Ernaux Çeviren: Siren İdemen Can Yayınları, 232 s. İstanbul, 2021.

  • Planlı Yapılmadık - Murat Çelik

    Planlı Yapılmadık, 2020 Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü kazanan Murat Çelik’in üçüncü şiir kitabı. Kitap “Konuşma Çabası”, “Devlet Şiirleri” ve “Sololar” başlıklı üç bölümden oluşuyor. İlk bölümde konuşmanın imkânsız iletişimini monologlarla aile içine taşıyan Çelik, ikinci bölümde temrenleri devlete ve iktidara çeviriyor. Düzyazı şiirlerden oluşan “Sololar”da ise ekran görüntüsünü ülkenin en çalkantılı günlerinden alan şair, bu üç solo parçayı politik tavrını sakınmadan, bireyselliğe indirgeyerek kuruyor. İlk baskısı 2017’de Dünyadan Çıkış Yayınları tarafından yapılan ve yeni edisyonu Holden Kitap tarafından yayımlanan Planlı Yapılmadık'taki kayıtlar, imge ile deneyin dönüştürücü gücüyle bazı sınırları ihlal ederken bazılarını da yeniden çiziyor. PLANLI YAPILMADIK Murat Çelik Holden Kitap, 96 s. İstanbul, 2021.

  • Kan, Ter ve Pikseller - Jason Schreier

    Video oyunları geliştirmek… Kahramanca bir yolculuk mu yoksa aptalca bir çaba mı? Jason Schreier, Kan, Ter ve Pikseller’de oyun geliştiriciliğinin perde arkasını gösteriyor ve okurlarını, yaratıcıların bazen uzun saatler çalıştırılan altı yüz kişilik ekiplerden, bazen de yalnız bir bilgisayar dâhisinden oluştuğu sularda heyecanlı bir yolculuğa çıkarıyor. Yakın zamanda çıkmış, en popüler ve en çok satan oyunlardan bazılarını ele alan Schreier, RPG stüdyosu BioWare’in Dragon Age: Inquisition’ı yapmak için imkânsız bir iş takviminin ve sayısız teknik kâbusun üstesinden gelme mücadelesini, bağımsız geliştirici Eric Barone’un yalnız bir adamın hayali olan bir köy yaşamı RPG’sini multimilyon dolarlık bir fikrî mülke çevirmek için tek başına gösterdiği çabaları, Bungie’nin Star Wars ya da Yüzüklerin Efendisi kadar popüler olacağını umduğu, yepyeni bir evrende geçen Destiny’yi yaratmak için stüdyonun sonunu getirmek pahasına Microsoft’tan ayrılışı gibi konulara değinerek okurlarını oyun geliştiriciliğinin cehennem alevlerine çekiyor. Gün boyu süren fazla mesaileri, yorgunluktan kızaran gözleri ve son dakika kurtarışlarını belgeleyen Kan, Ter ve Pikseller, hem oyun geliştiriciliği dünyasında çıkılan bir yolculuk hem de olabilecek en iyi oyunu yaratmak için dağ gibi engelleri aşan, isimsiz kahramanlara bir övgü niteliğinde. KAN, TER VE PİKSELLER Jason Schreier Çeviren: M. İhsan Tatari İthaki Yayınları, 280 s. İstanbul, 2021.

  • George Saunders'tan Edebiyat Dersleri

    Amerikalı yazar George Saunders'ın Çehov, Turgenyev, Tolstoy ve Gogol'ün öykülerinden yola çıkarak kurmacanın işleyişini ve öykü yazmanın püf noktalarını anlattığı kitabı A Swim in a Pond in the Rain önümüzdeki hafta yayımlanıyor. İlk romanı Arafta ile 2017 yılında Man Booker Ödülü'nü kazanan ve ülkemizde Delidolu tarafından yayımlanan İkna Ulusu ve İçSavaşDiyarı Feci Düşüşte gibi kitaplarıyla okurların beğenisini kazanan George Saunders'ın yaklaşık yirmi yıldır Syracuse Üniversitesi'nde verdiği yaratıcı yazarlık derslerinden yola çıkarak yazdığı yeni kitabı A Swim in a Pond in the Rain, Rus edebiyatının dört büyük ustasının öyküleri üzerinden kurmacanın tekniklerine ve iyi bir öykü yazmanın temel kurallarına odaklanıyor. Saunders öyküleri neredeyse cümle cümle incelemenin ve yazarlara kimi ipuçları vermenin yanı sıra, iyi bir öykü okumanın insanı nasıl değiştirdiğini, okurun zihninin nasıl çalıştığını, iyi bir okur olmak için kurmacayı nasıl ele almak gerektiğini de inceleyerek okurlara da tavsiyelerde bulunuyor.

  • Kristal Kelepçe, Divina'nın Bileziği'nin oldu

    Türkiye Polisiye Yazarları Birliği tarafından verilen Kristal Kelepçe Ödülleri’nde Yılın Polisiye Romanı Ödülü’ne, Ayfer Kafkas’ın Divina’nın Bileziği adlı kitabı layık görüldü. Türkiye Polisiye Yazarları Birliği (TPYB) Kristal Kelepçe Polisiye Edebiyat Ödülleri, her yıl Yılın Polisiye Romanı Ödülü, Büyük Usta Ödülü ve Polisiyeye Katkı Onur Ödülü olmak üzere üç ayrı kategoride veriliyor. 2020 yılında ödül kazanan isimler, Türkiye Polisiye Yazarları Birliği tarafından önceki gün açıklandı. Ayfer Kafkas’ın Şubat 2020’de İnkılâp Kitabevi’nden çıkan Divina’nın Bileziği adlı kitabı, Kristal Kelepçe Yılın Polisiye Romanı Ödülü’ne layık görüldü. Divina’nın Bileziği, polisiye okurlarının ilgiyle takip ettiği Ayfer Kafkas’ın Bir Osmanlı Polisiyesi serisinin ikinci kitabı. Kızıl Şebeke romanıyla başlayan ve Divina’nın Bileziği ile devam eden seri, Dersaadetli Hafiye Eşrefzade İdris Bey’in maceralarını anlatıyor. Divina’nın Bileziği’nde; dere kenarında balık tutmak isteyen çocuklar bir kadın cesedi bulur. Ceset suda bulunduğundan tanınmayacak haldedir ancak cesedin kolundaki bileziği gören Kadı, maktuleyi tanıdığını ifade eder. Ceset, Sancakbeyi Alaattin Paşa’nın ikinci hanımı Zinnur’a aittir. Zinnur, Divina isimli bir gayrimüslim iken Müslüman olmuş ve Zinnur ismini almıştır. Eşrefzade İdris Bey’in kendine has iz sürme ve akıl yürütme yöntemleri, bu vakada kadı naibi olarak tayin edilmesini sağlamıştır. Hafiye İdris Bey kolları sıvar, Zinnur’u kimin, ne için öldürmüş olabileceğini araştırmaya başlar. Gerçeği öğrenmek için her yolu deneyen İdris Bey, günah sayıldığı için lafını etmenin bile mümkün olmadığı bir usulü dahi gizlice deneyecek, maktuleye otopsi yapacaktır… Yeni ipuçları çıktıkça vaka daha da karmaşık bir hal almaktadır. Vaziyet basit bir cinayetten ibaret değildir. Araştırdıkça Zinnur’un asıl kimliği ortaya çıkar. Hiçbir şeyden haberi olmayan Sancakbeyi ise dehşet içerisindedir. Şimdi sıra, Zinnur’u ortadan kaldırmak isteyebilecek kudretli adamları bulmaya gelmiştir. Ayfer Kafkas imzalı Kızıl Şebeke ve Divina’nın Bileziği romanları İnkılâp Kitabevi etiketiyle yayımlanmıştı.

  • Yapı Kredi Kültür Sanat ‘ta Peter Pan Konuşulacak

    Peter Pan'in Yapı Kredi Yayınları Doğan Kardeş dizinden geçen aylarda yayımlanması vesilesiyle 9 Ocak Cumartesi günü saat: 18:00’da yapılacak olan Peter Pan’in Sorduğu “Çocukluğumuzdan Bugüne Ne Kaldı?” etkinliği Yapı Kredi Kültür Sanat’ın YouTube kanalı üzerinden canlı olarak yayınlanacak. Peter Pan'in Yapı Kredi Yayınları Doğan Kardeş dizinden geçen aylarda yayımlanması vesilesiyle düzenlenecek olan söyleşide psikanalist Talat Parman büyümek istemeyen çocukları ve çocuk kalmak isteyen yetişkinleri ele alacak. Kitabın çevirmeni, çocuk edebiyatı araştırmacısı Aslı Konaç ise Peter Pan'ın yayımlanma hikâyesine ve konusu itibarıyla çeşitli dönemlerde aldığı tepkilere değinecek. “Çocukluğumuzdan bugüne ne kaldı?” Peter Pan ile iki kez karşılaşırız yaşamımızda; ilki büyümenin temel mesele olduğu çocukluğumuzda, ikincisi ise büyüme sürecinde olan çocuklarımıza eşlik ettiğimiz erişkinlikte. İskoç yazar James Matthew Barrie, çocuk edebiyatının baş yapıtlarından Peter Pan'de iki yaşını geçen her çocuğun büyümek zorunluluğunu mutlaka anlaması gerektiğini ama buna Peter Pan gibi direnenlerin de olduğunu anlatırken aslında “çocukluk nedir?”i sorgulamaktadır. Büyümek istemeyen erişkinlerin durumu 1980’lerin başında Amerikalı psikanalist Dan Kiley tarafından “Peter Pan Sendromu” olarak adlandırılmıştır. Öte yandan Peter, kendini büyümüş olarak kabul edenlere bile “Çocukluğumuzdan bugüne ne kaldı?” sorusunu sordurur. Çocuk kitabı olarak kabul edilmesine karşın yetişkinlerin de onun büyüsüne kapılması, bundandır. 9 Ocak Cumartesi günü saat: 18:00’da yapılacak olan Peter Pan’in Sorduğu “Çocukluğumuzdan Bugüne Ne Kaldı?” etkinliğine ücretsiz olarak buraya tıklayarak Yapı Kredi Kültür Sanat’ın YouTube kanalı üzerinden katılabilirsiniz.

bottom of page