top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • “Kötüysen kadın ressamsın. Yoksa yalnızca ressamsın.”

    Margaret Atwood, Kedi Gözü’nde SANATÇININ GENÇ BİR KADIN OLARAK PORTRESİ’ni olağanüstü bir derinlikte çiziyor. Elaine Risley, retrospektif sergisinin açılışı için gittiği Toronto’da geçmişiyle yüz yüze geliyor. Acılarından güç devşirdiği geçmişi karşısında şimdi: Okulda ona nasıl olması gerektiğini söyleyen kız arkadaşlarının zorbalığı, güzel, kusursuz ve hanım hanımcık olmayı öğreten kadın dergileri, ona hep sınırları gösteren ailesi... Oysa Elaine ressam olmak, dünyayı anlamlandırmak istiyor. Fırçasıyla kadınlar için çizilen bütün sınırları bozmak istiyor. Ona yapamayacağını söyleyen dünyayı karşısına almak, aşkı da bedenini de deneyip yanılarak, acı çekerek keşfetmek istiyor. "Ömrümün ortalarındayım. Bunu bir yer, bir mekân gibi düşünüyorum; bir ırmağın ortası, bir köprünün ortası gibi bir şey. Yarısı önümde uzanıyor, yarısı arkamda kalmış. Şimdiye dek bir birikimim –malım mülküm, sorumluluklarım, başarılarım, deneyimlerim, bilgeliğim– olması gerekirdi. Evet, varlıklı bir insan olmam gerekirdi." Margaret Atwood, Kanadalı şair, yazar, eleştirmen, denemeci, feminist ve çevre aktivisti. Özellikle “ütopya” ve “distopya” kavramlarını birleştirerek “üstopya” adını verdiği kendine özgü bilimkurgu türündeki romanlarıyla tanındı. Kör Suikastçı (Man Booker Ödülü), Tufan Zamanı, Antilop ve Flurya, Damızlık Kızın Öyküsü, Nam-ı Diğer Grace, Cadı Tohumu, Kalp Gidince, DelliÂddem ve Evlenilecek Kadın gibi romanları Türkçede de yayımlandı. Atwood, 2017’de Alman Kitap Basım ve Yayıncıları Derneği Borsa Birliği tarafından verilen Barış Ödülü’ne layık görüldü. Atwood, Ahitler’le 2019 Booker Ödülü’nü aldı ve bu ödülü ikinci kez kazanan dördüncü yazar oldu. KEDİ GÖZÜ Margaret Atwood Doğan Kitap, 2023 Çeviri: Suna Güler 440 s.

  • Altıyedi Sanat Edebiyat Dergisi’nin Yaz-2023 sayısı çıktı

    Altıyedi Sanat Edebiyat Dergisi’nin Yaz-2023 sayısı (16. sayı), “Masumiyet” ana dosya konusu ve “Sivas Hâlâ Yanıyor” gündem dosya konusuyla yayımlandı. Kapak tasarımı Mine Yörük’e ait olan sayıya ayrıca Kürşat Coşgun, Betül Sinanoğlu ve Hüseyin Esen de çizimleriyle katkı verdi. Ahmet Özer’in “Yaşama Masumiyet Duygusuyla Bakabilmek” ön yazısı ile işlenen, giriş yazısı Yunus Aykut Kırbıyık ve Mine Yörük tarafından derlenen “Masumiyet” dosyasında Can Şafak, Adnan Gerger, Prof. Dr. Cemal Sakallı, Levent Turhan Gümüş, Özcan Temel, Onur Uzer, Ali Kaya; “Sivas Hâlâ Yanıyor” gündem dosyasındaysa Attila Aşut, Ender İmrek, Emirhan Oğuz, Levent Turhan Gümüş ile Ayça Şebnem yer aldı. Masumiyet sayısına öyküleriyle Üzeyir Karahasanoğlu, Esra Kahya, Fatih Parlak, Demet Eker, Ahmet Cengil, Elmas Tunç, Halil Yörükoğlu, Fatih Selvi ve Mehtap Sezer; şiirleriyle Levent Karataş, Bahtiyar Kaymak, Öncü Karakaya, Öztekin Düzgün, Turgay Yazıcı, Funda Süyür, Mehmet Rayman, Haluk Demiralp, Doğu Kaşka ve Mine Yörük; yazılarıyla Kürşat Coşgun, Olcay Karay, Gönül Malat, Serdar Gürsoy, Doğu Karaoğuz; aforizmalarıyla Kenan Sarıalioğlu yer aldı. Bora Ercan’ın Kıbrıslı şair Gür Genç, Alaaddin Kara’nın Enis Algır ve Üzeyir Karahasanoğlu’nun Ayla Burçin Kahraman söyleşileri de sayfalar arasında. Altıyedi bu sayısında “Kutuplaşmayla, kara ağızlı haberlerle geçen şu günlerde edebiyatın masumiyetine inanıyor musunuz?” diye sordu. Cabir Özyıldız, Nevin Ulusoy, Turhan Yıldırım, Furkan Çirkin, Ceren Avşar, Çağatay Üge, Didem Kazan Sol, Birgül Temur ve Melike Uzun cevapladı. Zonguldak Kültür ve Eğitim Vakfı (ZOKEV) tarafından yayımlanan Altıyedi Sanat Edebiyat Dergisi, bir sonraki sayısının ana dosya konusunu “Pişmanlık”, gündem dosyasını ise “Cumhuriyet’imizin ve Edebiyatımızın Yüz Yılı” olarak belirledi.

  • Histeri’nin ve doğanın gizli ağı

    Aynur Kulak, İngiliz Psikanalist Christopher Bollas’ın Histeri’si ile Alman Peter Wohlleben’in Doğanın Gizli Ağı üzerine yazdı. Kolektif Yayınları’nın yeni kitapları olan İngiliz Psikanalist Christopher Bollas’ın Histeri’si ile ekolojiye dair fikirlerini daha fazla kişiyle paylaşma adına işinden ayrılıp seminerler vermeye ve kitaplar yazmaya başlayan, kendini Ormancı olarak tanımlayan Alman Peter Wohlleben’in Doğanın Gizli Ağı’nı birlikte okumak istedim. Kitapların adlarından yola çıkarak ne okuyacağımı tahmin ediyordum fakat, iki kitabı birlikte okuma isteği zihnimde kendiliğinden uyandı diyebilirim. Ruh sağlığı ve kişilik bozuklukları üzerine çok fazla kitap okuduğumdan Histeri ile ilgili Bollas’ın yazdığı kitabın bilincimi girift labirentlere sokacağını bildiğimden Wohleleben’in Doğanın Gizli Ağı kitabı, girdiğim ruhsal labirentlerden çıkmak adına imdadıma yetişecekti. Tam da düşündüğüm gibi oldu. İki kitap bittiğinde, iyi ki de kitapları bir arada okuma hissiyatımın peşinden gitmişim, diye düşündüm. Artık popülerleşen “sınırda kişilik bozukluğu” tanısı yoluyla baskıya maruz kalarak çağdaş ruh sağlığı kültüründen kaybolmaya yüz tutmuş Histeri’nin gizli ağları ile iklim krizi olarak nitelediğimiz insan aklıyla sistematik olarak yok edilen ekolojik dengenin doğanın gizli ağını nasıl bozduğunu eş zamanlı olarak okumak zaten bahsettiği konular ve kavramlarla çok önemli olan kitapları nasıl daha da değerli kıldı, bu yazıda bundan ayrıntılarıyla bahsedeceğim sizlere. İşte Bir Histerik! Histerik kimdir ya da bir kişilik bozukluğu olan histeri tam olarak nasıl bir hastalıktır, neden diğer kişilik bozukluları hastalıkları gibi anılmaz –Narsistik ve Şizofreni- ve Histeri bu hastalıkların yanında çağdaş ruh sağlığı literatürünün neden gerisine düşmüştür? İlk etapta kafalarda oluşan bu türde bir dizi soruyu yanıtlamak adına Christopher Bollas’ın hastalıkla ilgili genel tespitlerine başvuracağım. Zira Bollas Histeri adına değişime açık, son derece dönüştürücü tespitlerde bulunuyor ve bunu yaparken batı kültüründe kişiliğin oluşumu ile ilgilenen sıradan okurları da gözetiyor. Kitabın bu önemli özelliği sadece konu ile ilgilenen belli bir akademik çevreyi değil, merakı olan tüm okurlara hitap edebildiğini de gösteriyor bizlere. “Histeri ile ilgili her deneme, onun meşhur özelliklerini anmak zorunda. Histeri dendiğinde, bedenlerinin cinsel istekleri altında bunalmış, cinsel düşüncelerini bastıran, konversiyonlarına kayıtsız, ötekiyle had safhada özdeşleşen, kendini teatral tarzda ifade eden, kendini varoluşuna adayacağı yerde onu gündüz düşlerinde hayal eden, çocuksu bir masumiyeti erişkin dünyeviliğine yeğleyen insanlar akla gelir. Telkinden mustariptirler; ya ötekinden kolayca etkilenir, ya da düşüncelerini kendilerine refakat eden diğer histeriklere aktarırlar. Her ne kadar karakter bozuklukları âleminde ikamet eden başkaları da yukarıdaki özelliklerden bir veya birkaçını paylaşsa da bunların tümü yalnızca histerikte tek ve dinamik bir biçim altında bir araya gelir. Kendime biçtiğim vazife, bütün bu özellikleri histerik biçimin kalıbına dökecek bir teori temin etmek.” Histeri ile ilgili Christopher Bollas’ın yazdığı bu paragrafta özellikle, “…kendini teatral tarzda ifade eden, telkinden mustarip olan, ya ötekinden kolayca etkilenen ya da düşüncelerini kendilerine refakat eden diğer histeriklere aktaran …” gibi tespitleri çevremizde böyle olan en az bir kişinin olduğunu düşündürüyor bizlere. Mesela “teatral” derken çok basit bir şeyi bile sanki biraz sonra kıyamet kopacakmış gibi anlatan, bu kıyamet fikrini ve duygusunu karşısındaki kişiye aynen aktaran ve aslında bir şekilde kendinden daha fazla önemsediği kişilerin tek bir kelimesinden bile çok etkilenerek davranışlarını ona göre belirleyen, yani bir tür yansıma kişilikle yaşayan çevremizdeki insanlar hızla resmi geçit yapıyorlar zihnimizde. Böyle kişiler çevremde olmaz mı, üstelik çokça var dediğinizi duyar gibiyim. Peki o zaman bir kişilik bozukluğu olan Histeri neden Narsizm kadar popülerleşemedi? Histerik birini gördüğümüzde en basit şekliyle “kaçık” bu deyip uzaklaşma ve bir daha bu kişiyle çok fazla bir araya gelmemeye çalışma fakat tam zıt bir şekilde Narsist kişiliklere doğru hızla çekilme duygusuna karşı koyamama olabilir mi bunun sebebi? Christopher Bollas tüm bunlar düşünüldüğünde Histeri üzerine esaslı bir teori üretmek istediğini belirtiyor. Bir de Histeri’de bütünsel bir bakışı geliştirmek adına mümkün olduğunca fazla bakış açısını bir arada kullanmanın önemine de değiniyor. Kitap boyunca da bu konuya çok önem veriyor. Kitaptan bahsederken Histeri hastalığının asıl meselesini yaratan cinsellik konusuna da kesinlikle değinilmeli. Çünkü Histeri’nin kendini göstermeyen dip akıntıları kişilerin cinsellikleri konusundaki kırılma noktalarına tekabül ediyor. Cinselliği ile özdeşleşememek, bedenine yabancılaşmak adına bir cendere içine hapsolmuş gibi yaşamak histeri krizlerinin asıl nedeni olarak anlatılıyor. Anne babanın bu konudaki varlıklarından ziyade çocuğa karşı nasıl davrandıkları ve çocuğa kaygılarını nasıl yansıttıkları, tüm bunların sonucu olarak da cinselliğin histerik kişilik oluşumuna ardına kadar açtığı kapılar titizlikle masaya yatırılıyor Christopher Bollas tarafından. Genel yaklaşımlar da var elbet. Çocukların üç yaşından itibaren cinselliğini keşfedişleri, bu yönde önlerindeki tek örneğin anne-babaları olması ve konunun anne-babaya karşı oluşan bir cinsel dürtüden ziyade anne-babaya benzer X bir kişinin ileride seçilmesi Histerik yapıda kişilerin cinselliğinin örselenme ve aynı zamanda yansıtmalı yaklaşımlarını beslemelerinin önemli göstergelerinden biri. Burada Histerik kişiliğin özellikle anne ile kurduğu ilişki önemli. Bollas, bir histeriğin kendi cinselliğinden “hoşnutsuz” (yani aslında anneden “hoşnutsuz”) olmasına değiniyor önemli bir saptama olarak. Bu “hoşnutsuzluk” tüm teatral, dramatik, aşırıya kaçan abartılı reaksiyonların sebebi. “Bütün karakter bozukluklarını kısmen de olsa anneyle ilişkiye bir tür uyarlanma olarak görebiliriz. Böylelikle de ister psikotik, ister sınır tipte, ister nevrotik karakterlerden söz edelim, öncelikle kendiliğin anne ile ilişkiye dair kaygılarla bağlantılı bir kısıtlığından söz etmiş oluruz.” Histerik kişilik bozukluğunun kişinin ruhunda kurduğu ağ çok karmaşık. Bu ağı çözmek de zor elbet. Fakat Bollas bu karmaşık histerik ağı karma bir karakter yapısını anlatır gibi anlatmayı tercih etmiyor. Bu karmaşık ağa saplanıp kalmış olmayı –yani aslında yapısal olan bir gecikmeyi- ve bu yapısal gecikmenin kişinin varoluşunda nasıl gecikmelere sebebiyet verdiğini anlatmayı tercih ediyor. Böylesine bir yapıyı hem anlamak, hem çözümlemek, hem anlatmak hem de okumak çok zor gerçekten. Bollas Histeri’yi anlatmak adına dönüştürücü bir bakış açısı da geliştirdiği için, okurken çok düşünüp, çokça empati kurup, duygularımızı buna göre yönlendirmemiz gerekebiliyor. Bu yönüyle zorlayıcı fakat aynı zamanda tam da bu yönüyle çok önemli bir kitap. İşte Bir Ormancı! İnsan ruhunun işleyiş yapısı ile doğanın işleyişini karşılaştırabilir miyiz? Neden olmasın! bir noktada karşılaştırılmalı da diye düşünüyorum açıkçası. Çünkü Peter Wohlleben’in, kendini “Ormancı” olarak tanımlayan bir doğaseverin ve yine kendini ekolojik araştırmalar konusunda yetkin hale getiren bu adamın yazdığı Doğanın Gizli Ağı, Histeri kitabı sonrası ruhumdaki işleyiş dengesinin sağlanması adına bana çok iyi geldi. Bir yandan bilincin sağlıklı işleyişindeki bozulma, buna karşılık doğanın işleyişinin zamanın işleyişinden bile daha mükemmel olması. Sanırım bu iki kitabı arka arkaya okumamda en etkili neden bu oldu “Doğada her şey birbiriyle ilişki içindedir. Bu ilişki ağı öylesine karmaşık ve incelikle dallanıp budaklanmıştır ki muhtemelen tam anlamıyla kavrayıp çözmemiz hiçbir zaman mümkün olmayacak. Böyle olması aslında daha iyi sanırım; zira hayvanlara ve bitkilere baktıkça yaşadığımız şaşkınlığı hiçbir zaman yitirmeyeceğiz. En mühimiyse küçücük müdahalelerin bile çok büyük sonuçları olabileceğini kavramamız ve çok gerekmedikçe burnumuzu doğanın işine sokmaktan kaçınmamız olacaktır.” İnsan ruhuyla ve doğanın işleyişi ile ilgili yaşadığımız şaşkınlıkların hiçbir zaman bitmeyecek olması iki muazzam mekanizmayı önümüze koyuyor aslında. Birinde –yani doğada- doğadaki işleyişe hiç karışmamamız gerektiğini artık öğrenmemiz (ki çoktan öğrenmiş olmamız gerekiyordu bunu) ötekinde ise –yani insanda- bunu öğrendiği ve bildiği halde karışmaya devam etmesinin onun ruhunu birçok travmatik ruh durumuyla çalkaladığını bilmemiz gerekiyor. Fakat bu dediğim tez gerçekleşirse bu muazzam işleyişi görememe riski, görsek bile anlayamama olasılığımız var. Yani bir yandan da şaşkınlık içinde olmamızı olumsuzluklara borçluyuz. Zamanın kendi işleyişi göz önünde bulundurulursa ondan daha muhteşem bir işleyişe ve dengeye sahip olan bir doğa yaşamı gerçeği var. 17 bölümlük kitapta yer alan Kurtlar Ağaçlara Neden Yardım Eder? bölümünü okumak bile ya da Somon Balıkları Ağaçlara Doğru Nasıl Göç Eder? Doğanın Gizli Ağı’nın başka bir seviyede yazıldığını gösteriyor bizlere. Şaşkınlığın gizlenemeyeceği bir seviyeye. Yırtıcı, avcı, saldırgan, öldürücü olan kurtların aslında doğanın düzeninin sağlayan bir iç güdüye sahip olduklarını okuyunca şaşırmamanız imkansız. Ağaçlarla balıklar arasındaki ilişkide ise ekosistemin ne denli karmaşık bir ağa sahip olduğu gözlerimizin önüne seriliyor adeta. "Ağaçlar ve balıklar arasındaki ilişki ekosistemlerin ne kadar karmaşık olabileceğini gösterir. Özellikle toprağın besin maddesi yönünden yoksun bölgelerinde ağaçların gelişmesinde belirleyici olan bu kıpır kıpır su canlılarıdır." Bitki, ağaçlar, orman; kısacası doğa duyarlılığını savunan Peter Wohlleben doğadaki canlılar birbirini nasıl etkiliyor, farklı türler arasında nasıl bir etkileşim var, doğanın o meşhur dengesi gerçekten bizim zannettiğimiz gibi mi işliyor sorularından yola çıkarak anlatıyor ekosistemdeki her ayrıntıyı. Mesela karıncaları veya solucanları. Aynı zamanda bu ağın travmaları da yok değil. Bunu yaratan da insan olarak çıkıyor karşımıza fakat Wohlleben bu karmakarışık ağı anlamamızdan yana. Anladığımızda belki insanın ruhuna dair karışıklıkları da çözebileceğiz. Bu yüzden Histeri’yi okurken insana dair bambaşka gerçeklerle yüzleşirken, Doğanın Gizli Ağı’nı okurken bambaşka şaşkınlıklar yaşadım. Hem insanın ruhuna hem de doğanın ruhuna, bu derece karmaşık ve gizli gerçekleri içinde barındıran ağa dair çok önemli kaynak bilgiler mevcut kitapların içeriğinde. Yeni yayınlanan çağdaş kitaplarda kitaplığınızda bulunması gereken önemli kurgu dışı kitaplar arasında her ikisi de. Histeri çevirisi için Evren Asena’ya, Doğanın Gizli Ağı çevirisi için Saliha Yeniyol’a teşekkür ederim.

  • Kusursuz bir toplum hayali, feminist ütopyalar ve imkânsız fedakârlıklar

    Sandra Newman, Erkekler adlı romanında, kusursuz bir toplum hayalini, feminist ütopyaları ve imkânsız fedakârlıkları sürükleyici bir dille anlatırken bireysel arzu ile toplumun iyiliği arasındaki çatışmayı sorguluyor ve sorgulatıyor. Ağustos ayının son günlerine yaklaşırken bir akşam, Jane Pearson, kocası Leo ve beş yaşındaki oğulları Benjamin ile birlikte California ormanlarının derinliklerinde kamp yaparlar. Jane alacakaranlık çökerken Leo ve Benjamin’in yatmaya hazırlandıkları çadırın dışına astıkları hamakta uyuyakalır. İşte tam da Jane’in o uyku ânında Y kromozomu taşıyan kim varsa ortadan kaybolur. Ameliyatın ortasında ameliyathanelerden, direksiyon başından, tartışmalardan, sohbetlerden, sevişmelerden, ilişkilerden bir anda yok olur Y kromozomu taşıyanlar. Çocuklar, yetişkinler hatta fetüsler bile artık yoktur. En başta da Leo ve Benjamin yoktur. Nedeni, nasılı bilinmez, nerede olduklarına akıl sır ermez. Sandra Newman’ın son romanı Erkekler, kusursuz bir toplum hayalini, feminist ütopyaları ve imkânsız fedakârlıkları sürükleyici bir dille anlatırken bireysel arzu ile toplumun iyiliği arasındaki çatışmayı sorguluyor ve sorgulatıyor. Sandra Newman New York Times Yılın Önemli Kitabı listesinde yer alan The Heavens [Başka Evrenler] kitabını kaleme almıştır. Baileys Kurmaca Alanında Kadın Ödülü listesine kalan ve Washington Post ile NPR tarafından yılın en iyi kitaplarından biri olarak gösterilen The Country of Ice Cream Star [Dondurma Yıldızı Ülkesi] romanlarının yanı sıra diğer birçok kurmaca ve kurmaca dışı eserin yazarıdır. Yazıları diğer yayınların yanı sıra Harper’s ve Granta’da yer almıştır. New York’ta yaşamaktadır. ERKEKLER Sandra Newman Düşbaz Kitap, 2023 Çeviri: Yasemin Büte 240 s.

  • Milliyet Sanat dergisinin Eylül 2023 sayısı çıktı

    Milliyet Sanat, Eylül 2023 sayısında 4-21 Eylül tarihleri arasında düzenlenen 30. Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali’ni kapağa taşırken hem festival programına hem de Aspendos’un tarihine kapsamlı bir bakış sunuyor. Türkiye’nin ve dünyanın kültür sanat gündemine ışık tutan yazıları, özel röportajları ve haberleriyle Milliyet Sanat’ın Eylül 2023 sayısı çıktı! Kapağına, opera balenin antik sahnesi Aspendos’u ve 30. yaşını kutlayan Uluslararası Aspendos Opera ve Bale Festivali’ni taşıyan yeni sayı, Füsun Onur söyleşisinden Murathan Mungan imzalı bir yazıya, İngiltere’deki “sıfır atık tiyatro”dan Nuri Bilge Ceylan’ın “KURU OTLAR ÜSTÜNE”sine ve 33. Akbank Caz Festivali’ne dopdolu bir içerikle okurlarını bekliyor. Almanya’nın Köln kentindeki Museum Ludwig’de 16 Eylül’de açılacak retrospektifiyle gündem yaratan Füsun Onur, yeni sayıda Barbara Engelbach ve Emre Baykal küratörlüğündeki sergisine ilham veren anılarını Evrim Altuğ ile paylaşıyor. Nuri Bilge Ceylan’ın, 30. Uluslararası Adana Altın Koza Film Festivali’nde Türkiye prömiyerini yaptıktan sonra 29 Eylül’de vizyona girecek son filmi “Kuru Otlar Üstüne”yi Vecdi Sayar’ın kaleme aldığı Eylül 2023 sayısında, İngiltere’nin ilk sıfır atık tiyatrosu Greenhouse Theatre’ın sanat yönetmeni Oli Savage’ın röportajı da yer alıyor. Murathan Mungan’ın, edebiyattan sinemaya, sahneden tarihe tam anlamıyla her yere “burnunu” sokmuş olan burun üzerine bir yazı kaleme aldığı Milliyet Sanat Eylül 2023 sayısı, 23 Eylül-8 Ekim tarihleri arasında gerçekleşecek 33. Akbank Caz Festivali’nin programına da geniş yer ayırıyor.

  • Şule Tüzül ve Oylum Yılmaz canlı yayında anlatıyor

    Ağustos ayında 27'inci çevrimiçi toplantısını gerçekleştiren KulturALiterA Kitap Kulübü, toplantılarını canlı yayında değerlendiriyor. 3 Eylül’de instagramda canlı olarak gerçekleşecek söyleşi 15.00’da başlayacak. Şule Tüzül ve Oylum Yılmaz KulturaLitera Kitap Kulübü toplantılarını canlı yayında değerlendiriyor. KulturaLitera'nın instagram hesabından canlı yayınlanacak olan söyleşilerin ilki Ağustos ayının kitabı Yedi Boş Ev ve yazarı Samanta Schweblin'in edebiyatı üzerine olacak. 3 Eylül'de gerçekleşecek söyleşi 15.00'da başlayacak.

  • Homo İnformatiks adlı yeni bir insan türü doğuyor

    Bir mühendis, matematik tutkunu ve aynı zamanda felsefe alanında akademik çalışmaları olan Luc de Brabandere, farklı alanları sentezlemeyi seven bir düşünür. Yazarın tüm bu yönlerinden beslenerek ortaya koyduğu eser, sayıların diliyle sözel dili karşılaştırarak Homo İnformatiks adlı yeni bir insan türünün doğmakta olduğunu haber veriyor ve bu insan türünün sınırlarını tartışıyor. Eser aynı zamanda Aristoteles’ten Hârizmî’ye, Leibniz’den Thomas Bayes’e, Bertrand Russell’dan Claude Shannon’a pek çok önemli ismi bir araya getiriyor ve internet ve bilgisayarların hızla değişen yenilikçi dünyalarının matematik, mantık ve felsefeye dayanan temellerini tarihsel gelişim süreci içinde ele alıyor. Akıcı bir anlatım tekniği ile kaleme alınan ve Türkçeye Homo İnformatiks: Bilişim, Matematik ve Mantığın Kesişen Dünyaları adıyla kazandırılan bu çalışma, sadece uzmanların değil yenilikçi düşünce ve yaratıcılık gibi konulara ilgi duyan kitapseverlerin de zevkle okuyacağı bir eser. Luc de Brabandere 1948 yılında Belçika'da, Flaman Bölgesi'nin merkezi olan Gent'ta doğdu. Luc de Brabandere, lisans eğitimini matematik ve felsefe alanlarında Londra Üniversitesi'nde (University Collage London) tamamladı. Akademik çalışmalarında bilişsel sürecin sayılar, düşünmenin yapısı ve girişimcilik üzerindeki etkisine yoğunlaşan yazarın üretim alanı oldukça geniştir. Brabandere, strateji geliştirme alanında The Boston Consulting Group'ta aktif bir şekilde çalışıyor. Bunun yanı sıra Louvain School of Management’ta işletme bölümünde ve Paris’te mühendislik alanında önemli bir yüksekokul olan École centrale’de eğitmen olarak görev alıyor. Son derece üretken bir yazar olan Brabandere’in kitaplarından bazıları şunlardır: A Small Philosophy of Funny Stories (2009), Thinking in New Boxes: a New Paradigm for Business Creativity (2013), The Forgotten Half of Change (2016) HOMO İNFORMATİKS Luc de Brabandere Vakıfbank Yayınları, 2023 Çeviri: İlhan Burak Tüzün 112 s.

  • Jeanette Winterson’dan iyi sanat ve dürüst yalanlar.

    İngiliz edebiyatının en güçlü kalemlerinden olan Jeanette Winterson, yaratıcılığın sınırlarını zorlayan büyülü üslubuyla Sanat ve Yalanlar’ın üç anlatıcısı Handel, Sappho ve Picasso’yu büyük oranda tanınmaz hâle getirerek her birine adeta bambaşka bir hayat bahşediyor. “Geçmişimi, evimi iki merdiven birleştiriyor; biri benim kullandığım, diğeri başkalarının kullandığı merdiven. Özel merdivenim beni bebekliğimin bodrum katından içinde bir masa ve bir kitaptan başka bir şey olmayan ufak ve boş odalara götürür. Başkalarının kullandığı merdivense geniş zemin kattan yukarı doğru kendinden emin kıvrımlarla yükselir. Eski meşe ağacı parçalarından yapılmış. Başkalarına açık olan bu kolay yolun tek bir basamağı bile benim tarafımdan inşa edilmedi…” Sanat ve Yalanlar’ın yakından tanıdığımız üç anlatıcısı var: Handel, Sappho ve Picasso. Ancak İngiliz edebiyatının en güçlü kalemlerinden olan Jeanette Winterson, bu kitapta onları büyük oranda tanınmaz hâle getirerek her birine bambaşka bir hayat bahşediyor. Handel bir cerrah, aynı zamanda rahiplik okuluna gitmiş ancak başarılı olamamış bir Katolik rahiptir. Elitist eğilimleri nedeniyle kendini Tanrı’nın adamı olmaya layık göremezken doktorluk da onu sosyal meseleleri irdelemeye iter... Kısacası mutluluğu bulamamıştır. Picasso ise erkek kardeşi tarafından tacize uğramış bir kadın sanatçıdır. Ailesi onu anlamak ve desteklemek bir yana, “karanlık ruh dünyası” sebebiyle buna kendisinin neden olduğunu düşünmektedir. Anlatıcıların yalnızca biri tarihte bildiğimiz hâliyle arz-ı endam eder: Sappho… Kendini şehvet düşkünü ilan eden ve dil ile şehvetin birliğini incelemeye adamış Antik Yunan şairi. Bu üç karakter, ölüm ya da sonsuzluğa uzanıyormuş gibi görünen sembolik bir denize giden trende karşılaşırlar. Yol boyunca anlattıklarıyla sanat, cinsellik, din, toplumsal baskı, ataerkil düzenin tehlikeleri üzerine uzun ve okuyucu için unutması zor bir sohbet yaratacaklarındansa hiç haberleri yoktur… Sanat ve Yalanlar, basit bir anlatı değil. Winterson'a göre bu kitap sanat hakkında bir kitap. Sanat hakkında iddialı ve vaaz verir gibi görünmeden kitap yazmak güç, ama o, üslubu ve sıra dışı buluşlarıyla bunu başarıyor. “Otobiyografi diye bir şey yoktur; sadece sanat ve yalanlar vardır.” diyor Winterson. Evet, onun anlattığı üç hayat da kesinlikle sanat ve yalanlardan oluşuyor: Baştan sona iyi sanat ve dürüst yalanlar. Jeanette Winterson 1959'da Manchester, İngiltere'de doğdu. Pentekostal Kilise'ye mensup ebeveynler tarafından 1960'ta evlat edinilip misyoner olmak üzere yetiştirildi. Kitapların gücünü erken keşfeden ve kendini bir lezbiyen olarak tanımlayan Winterson 16 yaşında evden ayrılıp küçük bir arabada yaşamaya başladı. Bu süre içinde eğitimini devam ettirdi ve Oxford Üniversitesi İngilizce bölümünde okurken ek işler yaparak geçimini sağladı. Mezun olduktan sonra bir süre tiyatro alanında çalıştı. 25 yaşındayken yayınlanan ilk romanı Tek Meyve Portakal Değildir, 1985'te En İyi İlk Roman dalında Whitbread Ödülü'ne layık görüldü. Yetişkinler için on romanın yanı sıra çocuk kitapları, öyküler, denemeler, senaryolar ve bir anı kitabı yazdı. Ağırlıklı olarak fizikselliğin ve hayal gücünün sınırlarını, cinsiyet kutuplaşmalarını ve cinsel kimlikleri işleyen eserleriyle John Llewellyn Rhys Ödülü'ne, E.M. Forster Ödülü'ne ve Cannes Film Festivali'nde Gümüş Ödül'e layık görüldü. 2006 yılında ise edebiyata hizmetleri için kendisine Britanya Kraliyet Onur Nişanı verildi. Düzenli olarak The Guardian gazetesine yazan Winterson, Manchester Üniversitesi'nde Yaratıcı Yazarlık profesörü olarak görev yapmaktadır. SANAT VE YALANLAR Jeanette Winterson Kafka Kitap, 2023 Çeviri: Belgin Selen Haktanır Tür: Roman 232 s.

  • Farklı kültürlerin gözünden rengârenk bir deneyim hazinesi

    Coelho’nun ifadesiyle, “Mektub bir tavsiye kitabı olmaktan ziyade tecrübeleri aktarmayı amaçlıyor.” Sözlü anlatının her türlü kaynağından köken ayırt etmeden beslenen bu duru metinler okura hem dünyevi karmaşanın ortasında soluklanma hem de kendini daha yakından tanıma fırsatı veriyor. “Türkiye’den geliyorum,” dedi üstada adam. “Bu yolculuğu size bir tek soru sormak için yaptım.”Yaşlı adam ona şaşkınlıkla baktı:“Çok güzel. Bana tek bir soru sorabilirsiniz.”“Size soracağım soruyu açık seçik sormalıyım. Sorumu Türkçe sorabilir miyim?”“Sorabilirsiniz,” diye yanıtladı bilge. “Tek sorunuzu yanıtlamış bulunuyorum. Başka bir şey öğrenmek istiyorsanız, onu yüreğinize sorun, sizi yanıtlayacaktır.” Paulo Coelho Mektub’da farklı kültürlerin gözünden rengârenk bir deneyim hazinesi sunuyor. Paulo Coelho 1947’de Brezilya’nın Rio de Janeiro kentinde doğdu. Kendini tümüyle edebiyata vermeden önce tiyatro yönetmenliği, oyunculuk, şarkı sözü yazarlığı ve gazetecilik yaptı. 1986’da yayımlanan Hac adlı ilk romanının ardından gelen Simyacı’yla dünya çapında üne erişti. Simyacı, 20. yüzyılın en önemli yayıncılık olaylarından biri oldu ve 85 milyon sattı. Coelho, Brida (1990), Piedra Irmağı’nın Kıyısında Oturdum Ağladım (1994), Beşinci Dağ (1996), Işığın Savaşçısının Elkitabı (1997), Veronika Ölmek İstiyor (1998), Şeytan ve Genç Kadın(2000), On Bir Dakika (2003), Zâhir (2005), Portobello Cadısı (2006), Kazanan Yalnızdır (2008), Elif (2011), Akra’da Bulunan Elyazması (2012), Aldatmak (2014), Casus (2016) ve Hippi (2018) gibi yapıtlarıyla sürekli olarak çoksatar listelerinde yer aldı. Sosyal ağlarda en çok takipçiye sahip yazar olan Coelho’nun, 88 dilde yayımlanan kitaplarının toplam satışı 320 milyonu geçti. Bugüne kadar pek çok ödül ve nişana değer görülen Coelho, Birleşmiş Milletler Barış Elçisi ve Brezilya Edebiyat Akademisi üyesidir. MEKTUB Paulo Coelho Can Yayınları, 2023 Çeviri: Özdemir İnce 200 s.

  • Notos Dergisinin Eylül-Ekim 2023 sayısı çıktı

    Konu başlığını Mekânın Ruhu/Ruhun Mekânı olarak belirleyen Armağan Ekici yazısında, “Mekânın Ruhu/Ruhun Mekânı başlıklı bu dosyayı hazırlarken arka arkaya iklim ve çevre felaketleri haberleri aldık: Bizi biz yapmış mekânların, tekrar dönmek istediğimiz, geleceğe bırakmak isteyeceğimiz mekânların elimizden gidiyor olduğu, tehlike altında olduğu hissinin güçlendiği zamanlardan geçiyoruz.” diyor. Dosyada Armağan Ekici, Dolunay Aker, Merve Şen, Özen B. Demir, Selahattin Özpalabıyıklar, Burak Basmacıoğlu, C. Cengiz Çevik, Yenal Bilgici, Elif Türker Gümüş, Can Öktemer, Levent Şentürk, Anita Sezgener, Pınar Öğünç, Firdevs Ev, Hakkı Kurtuluş ve Berkan M. Şimşek’in yazıları; Vuslat Çamkerten, Nisan Yetkin ve Pelin Kırca’nın desenleri yer alıyor. Notos’un bu sayısında Şilili yazar Paulina Flores ile Türkçedeki yeni kitabı Aldanış Adası hakkında bir söyleşi var. Aganta bölümünde günümüz edebiyat dünyasına ve güncel kitaplara dair yazılarıyla Alper Güngör, Aslı İdil Kaynar, Başak Bingöl Yüce, Cansu Eylül Yapıcı, Esin Akşar, Fulya Kılınçarslan, Özge Kılıçoğlu ve Pınarnaz Eren yer alıyor. Bir Yazarın Seçtikleri bölümünde Çiyil Kurtuluş okunmasını zorunlu gördüğü kitapları, Anıl Mert Özsoy ise en çok etkilendiği yazarı nedenleriyle birlikte Notos’a anlatıyor. Şefik Karakoç ve Çiğdem Erkal kısa sorulara kısa yanıtlarla kendi yazarlık serüvenlerini ve yayımlanan son kitaplarını anlatıyor. Foto-Yazı bölümünde Natalie Kucken’in fotoğrafını Özge Baykan Calafato kısa bir anlatıyla yorumluyor. Kitaplık bölümünde Serkan Parlak Şavkar Altınel’in Wisconsin, 1963 adlı anlatısını, Ali Bulunmaz Iris Murdoch’un İyinin Egemenliği’ni, Şenay Eroğlu Aksoy B. Nihan Eren’in Nefeshane adlı öykü kitabını, Banu Yıldıran Genç Ali Özgür Özkarcı’nın Kopukluklar adlı novellasını, Kemal Gündüzalp Ayşe Sarısayın’ın Bir Roman Kadar Uzun – Geride Kalanlar, Anılar adlı kitabını inceliyor. Notos’un bu sayısında öyküleriyle yer alan yazarlar: Ignacio Padilla, İbrahim Alaş, Aslı Rehber K. Beşer, Ronî War, Arzu Anlar Saraç, Gökçe Köksal, Demet Eker, Orçun Mutlu, Alev Yılmaz, Özge Kılıçoğlu, Armağan Can, Hasan Taşkaya.

  • 1950’li yılların İstanbul’undan kadın hikâyeleri

    Tomris Alpay 1950’li yılların İstanbul’undan kadın hikâyeleri anlatıyor bize. Gülsün, Ağavni, Zilha, Eleni, Nurhayat, Gülizar… Farklı geçmişlerden, dillerden, inançlardan gelen bu kadınlar köklü dostlukları, mücadeleci ruhlarıyla ördükleri dayanışma ağları, yalnızlıkları arasında kurdukları köprülerle bir hayatı yaşanır kılmaya çalışıyor. Tarçın kokulu farnupialar, bahçelerde dolaşan kediler, renkli ampuller, çavuş üzümleri, mahlep ve sakız kokulu çörekler… Gülsün, Ağavni, Zilha kokular tatlar, seslerle canlandırıyor hafızayı. Tomris Alpay’ın ustalıkla birbirine bağladığı bu öyküler toplumsal bir belleğin incelikli kaydını tutuyor. Her fırsatta, “Zeytin ağaçları bolluğun, barışın, bilgeliğin, yeniden doğuşun simgesidir, altından geçenlere, ‘Eski Yunan’da bereket ve barışı temsil eden Tanrıça Athena’nın armağanıyım, Homeros benim gölgemde soluklandı der,’” diye anlatıyor, bu ağaçla ilgili tüm hikâyelerde bir gerçeklik payı olduğunu vurgulamak istiyordu.“Biliyor musun Eleni?” dedi Rena Teyze, “Babam anlattı, Osmanlı sarayına zeytin, badem ve bal bu adadan gidermiş.” İşte güzel Antula’m düğün gecesi, bu olağanüstü manzarada ve kendisini kucaklayan bir dost çemberinde, beyaz gelinliğiyle tarih sayfalarından fırlamış bir mitoloji kahramanı gibi süzüldü durdu. Tomris Alpay 1962’de Notre Dame de Sion Lisesi’ni, 1966’da İstanbul Üniversitesi Eczacılık Fakültesini bitirdi. 1966-2003 yıllarında yurt içinde ve yurt dışında çok uluslu ilaç şirketlerinde yönetici olarak çalıştı. 1962-1967 arasında Akbaba dergisinde “Milletler Gülüyor” sayfasını hazırladı. 1991’de Orhan Kemal Öykü Yarışması’nda “Bir Demet Mavi, Bir Damla Yeşil” öykü dosyasıyla ödül kazandı. 1992-1995 arasında başta Cumhuriyet Dergi olmak üzere Yeni Yüzyıl, Radikal ve Hürriyet gazetelerinde kadın, çevre ve gençlik konularında denemeleri yayımlandı. 2019’da Gülsün, Ağavni, Zilha öykü kitabıyla Yunus Nadi Ödülü’nü kazandı. 2008 yılından beri Notre Dame de Sion Lisesi Edebiyat Ödülü jüri başkanlığını yürütmektedir. GÜLSÜN, AĞAVNİ, ZİLHA Tomris Alpay Everest Yayınları, 2023 Tür: Öykü 96 s.

  • Aşk, özlem, zaman zaman neşe, zaman zaman öfke

    Monique Truong, gerçek ve hayal gücünü yenilikçi bir anlatım tarzıyla harmanlayarak, hayatına girmiş kadınların gözünden ünlü yazar Lafcadio Hearn’ün yaşamını ve aşklarını anlatıyor. Aşk, özlem, zaman zaman neşe, zaman zaman öfke dolu En Tatlı Meyveler, bir adamın gölgesinde kalmış kadınların- annesinin ve iki eşinin- kendilerince tanıdıkları adamın farklı yönlerini anlatışlarını çarpıcı biçimde sergiliyor. Monique Truong, gerçek ve hayal gücünü yenilikçi bir anlatım tarzıyla muhteşem biçimde harmanlayarak, hayatına girmiş kadınların gözünden ünlü yazar Lafcadio Hearn’ün yaşamını ve aşklarını anlatıyor. Aşk, özlem, zaman zaman neşe, zaman zaman öfke dolu En Tatlı Meyveler, bir adamın gölgesinde kalmış kadınların- annesinin ve iki eşinin- kendilerince tanıdıkları adamın farklı yönlerini anlatışlarını çarpıcı biçimde sergiliyor. İyon Denizi’ndeki adalardan İrlanda’ya, Amerika’dan Japonya’ya dünyanın farklı köşelerindeki kadınların esaret altına alınışını, buralardaki toplumsal yapıları patriyarka, cinsiyet, ırk, kölelik, sınıf, yemek kültürü ve başka incelikli detaylarla çarpıcı biçimde işleyen En Tatlı Meyveler özenle araştırılmış, zekice yazılmış, masalsı bir roman... Monique Truong 1968 yılında Güney Vietnam-Saigon’da doğdu. 1975’te, annesiyle birlikte Vietnam Savaşı’ndan kaçarak ABD’ye yerleşti. Yale Üniversitesi’nde edebiyat okudu, Columbia Üniversitesi’nde hukuk eğitimi aldı. 2003 yılında yayımlanan ve çok beğenilen ilk romanı Tuzun Kitabı (çev. Nuray Önoğlu, Ruhun Gıdası Kitaplar, 2014) ve ikinci romanı Dilimdeki Acı (2010) (çev. Esin Akşar, İletişim Yayınları, 2020) birçok ödüle layık görüldü. 2019’da yayımlanan En Tatlı Meyveler, Publishers Weekly ve çeşitli internet siteleri tarafından “yılın en iyi kurgu kitabı” seçildi. Kitap derlemeleri de olan Truong, birçok dergi ve gazeteye özellikle yemek kültürü üzerine yazılar yazıyor. EN TATLI MEYVELER Monique Truong İletişim Yayınları, 2023 Çeviri: Şule Ölez 294 s.

bottom of page