Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Şehir yaşamından gerçeküstü öyküler...
Oscar ve ALMA ödüllü Shaun Tan'in yazıp resimlediği Şehrin İçinden Öyküler, bir zamanlar hayvanlara ait olan doğal yaşam alanlarının yüzyıllar içerisinde insanlar tarafından nasıl zaptedilerek yapay habitatlara dönüştürüldüğünü gösteren alegorik bir eser. "Birbirimize tekrar tekrar, hep aynı hikâyeyi anlatıyoruz. Havalı finans mahallesindeki bir plazanın 87. katında yaşayan timsahlar, bütün şehre aynı anda konan kelebekler, yavaş dans hareketleriyle karanlıkta salınan salyangozlar, hayatını zindan ettiği insanlar tarafından mağlup edilen köpekbalığı, herkesin neşe kaynağı olan bir kedi ve çok daha fazlasının hikâyesi... Shaun Tan, öykü ve şiir türlerini olağanüstü çizimler eşliğinde etkileyici bir anlatıya dönüştürdüğü Şehrin İçinden Öyküler'de; yürümüş, yüzmüş, sürünmüş, tırmanmış, uçmuş onca şeyin arasından sıyrılıp kendi hükümranlığını kuran insanın ''var olma'' içgüdüsüyle yaptıklarını keskince eleştiriyor. Okurlar, kâh yüzyıl önce şehirlerin yükünü çeken atların, kâh girdiği toplantı odasında yönetim kurulu üyelerinin hepsinin kurbağaya dönüştüğünü gören bir ofis çalışanının anlattıklarıyla irkiliyor, hayrete düşüyor! Bir salgının belirtisi miydi ya da sistemdeki bozukluğun bir işareti? İlahi bir mesaj mıydı? Kaosa dair bir ders miydi? Ne demekti bu? Ne demek? Sahi, biz ne yaptık bu hayvanlara da hepsi günışığını delen binaların süslü ''bekleme odaları''nda hayata nöbet duruyorlar âdeta?.. Oysa aybalığı en iyi gökyüzünde yaşar, öyle değil mi?.." Günümüzün plansız büyüyen, kalabalık, kaotik şehirlerinden ''seyirlik'' manzaralar sunan sanatçı, tılsımlı sözcükleri muhteşem resimlerle bütünleyerek gerçeküstü bir dünyanın kapılarını açıyor. Okurları eşsiz bir görsel şölene buyur eden kitap, varoluşunun çılgın tesadüfünü sorgulayan insanlar ile doğadan koparılışını hazmetmeye çalışan hayvanların birlikte yaşama olanakları üstüne düşündürüyor. Shaun Tan 1974 yılında Avustralya'da doğan sanatçı, ilk illüstrasyonunu 16 yaşındayken yayımladı. Kariyeri boyunca, ''Hugo'', ''Alma-Priest'' gibi pek çok saygın ödüle değer görülen Tan'in kendi çizimlerinden oluşan 20'yi aşkın kitabı bulunuyor. Farklı disiplinlerden beslenen çok yönlü sanatçı kişiliğiyle dünya çapında üne kavuşan Shaun Tan, 2011'de ''En İyi Kısa Animasyon'' dalında Akademi (Oscar) Ödülü'nü kazandı. ŞEHRİN İÇİNDEN ÖYKÜLER Shaun Tan Desen Yayınları, 2023 Çeviri: Emili İlemre 232 s.
- Notos 17. yılında ilk kez bir geri adım attı
Edebiyat dergisi Notos, ekonomik gerekçelerden ötürü “1000’e yakın satış noktasında” artık bulunmadıklarını duyurdu. Ülke genel dağıtımını bırakan dergi, yalnızca bir grup kitapçıda bulunacak. Notos, Twitter hesabından yaptığı açıklamada 17 yıldır bilinen sloganları “1000’e yakın satış noktasında” artık bulunmayacaklarını açıkladı. Derginin açıklaması şu şekilde: "Bugün Euro 28 TL değerinde. Yani biz -ve bütün yayıncılar- dergilerimizi ve kitaplarımızı basmak için kendi liramızdan 28 kat fazlasını vererek kağıt alıyoruz, baskı yaptırıyoruz. Bunun sürdürülebilirliği yok. Yayıncılık sektörü çok ama çok zor günler yaşıyor. Bizim amacımız Notos’u yaşatmak. Okurlarımız ne kadar sahip çıkarsa o kadar uzun süre yaşatmak. Bunun için bir adım attık. Notos artık 17 yıldır bilinen sloganıyla “1000’e yakın satış noktasında” bulunmuyor. Ülke genel dağıtımını bıraktık, yalnızca bir grup kitapçıda bulunacak Notos. Onu yaşatmaktan vazgeçmeyeceğimiz için bunu geçici bir önlem olarak seçtik. Umuyoruz kısa süre sonra Notos okurlarına gene bütün ülke genelinde ulaşır. Dergimize sahip çıkalım, yalnızca bizim için değil bu ülkede kültürün hasımlarına karşı kendi kültürümüzü korumaya çalışan herkes için. "
- "Dost büyük bir sözcük bayım"
Başak Çatıkkaş, Saramago'nun, hastalığından dolayı sıklıkla yazmaya ara verdiği ve bazı kısımlarını hastanede yazdığı son dönem eserlerinden Filin Yolculuğu üzerine yazdı. Başak Çatıkkaş Filin Yolculuğu adlı kitabı, Saramago’nun son dönem eserlerinden. Hastalığından dolayı sıklıkla yazmaya ara vermiş ve kitabın bazı kısımlarını hastanede yazmış. Bu yüzden kitabı “Ölmeme izin vermeyen Pilar’a” diyerek eşine ithaf etmiştir. Yazdığı bu atmosfere rağmen, Filin Yolculuğu’nda Saramago kara mizahından hiçbir şey eksik değil. Saramago, Körlük isimli kitabı ile 1998 Nobel Edebiyat Ödülü’nü almıştı. Görmek de ülkemizde çok okunan Saramago kitaplarından biri oldu ama bu iki kitaptaki distopik dünya ve sürükleyicilik Filin Yolculuğu’nda mevcut değil. Daha önce Saramago okumayanlar yazarın noktalama işaretleri kullanışını biraz garip bulabilir. Saramago’nun özel adları büyük harfle başlamıyor ve bu isimlere gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmıyor. Diyaloglar da birbirinden virgülle ayrılıyor ve burada büyük harfle başlayan cümlenin karşıdaki tarafından söylendiğini anlıyoruz. Kulağa biraz zor gelse de, Saramago bunu öyle ustalıkla kullanıyor ki okur hemen alışıveriyor. Çevirmen Pınar Savaş’ın nazik önsözü de bu konuda açıklayıcı, okura Saramago dili konusunda bir nevi ön hazırlık sunuyor. Yapısı bu kadar farklı bir kitabı arada kendisini hiç hissettirmeden titizlikle çevirmesi de takdire şayan. Kitap gerçek bir hikâyeye dayanmakta. Gilda Lopes Encarnação, Saramago ile yediği bir yemek sırasında 16. yy’da Lizbon’dan Viyana’ya yolculuk yapan bir filin hikâyesini anlatınca Saramago dostlarının yardımıyla ipuçlarının peşine düşmüş, tarihi araştırmış ve bu kitap meydana gelmiştir. Portekiz Kralı III. João, Roma-Germen İmparatoru olan kuzeni II. Maximilian’a fil Süleyman’ı hediye olarak gönderir. Fil Süleyman ve terbiyecisi Hintli Subhro, kralın korumaları ve yardımcılarıyla yola çıkar ve bizler de bu yol hikâyesine ortak oluruz. Bu yolculukta ilk defa Hintli gören, ilk defa fil gören insanlarla tanışırız; dünyayı onların gözünden görür, şaşkınlıklarına ortak oluruz. Yolculuk uygun iklim koşullarında yapılmadığı için fil açısından zorlayıcı olur. Bu noktada görünen hikâyenin altındaki katman da okuyucuya kendini hissettiriyor zira Saramago fili alegorik olarak kullanmıştır. Filin dizginlenememesi ile skolastik düşünceye karşı çıkan ve Orta Çağ’ın karanlığından kurtulmak isteyen aydınlara gönderme yapmaktadır. (Aynı alt tema yazarın Körlük kitabında da mevcuttur.) Saramago ayrıca fil Süleyman’ın yolculuğunu, ele aldığı konuları kibar bir alaycılıkla irdelemek için kullanmaktadır. Kralların gücünü, halkın batıl inançlarını, tarihi kayıtlarda geçenlerin altında yatan anlatılmamış hikâyeleri gündeme getirmektedir ama bunu çok ciddiye alınmaması gereken, geçip giden düşüncelerin esintileri gibi, oldukça tasasız bir havayla veriyor okura. Saramago’yu bu kadar özel kılan şeylerden biri bana göre hikâyelerini kurgulama şekli. Hikâye anlatıcısına ve karakterlere eşit yer veriyor, kimseyi arka planda bırakmıyor. Anlatıcı kendi düşünceleriyle hikâyeye dahil olabiliyor ve sanki biz anlatıcının sesinde Saramago’nun alter egosunu duyuyoruz. Bu karakterlere, hikâyeye ya da anlatıma zarar vermiyor; aksine tatlı bir katman daha oluşturuyor. Masalsı bir hikâye, güzel resmedilen tarihi atmosfer ve çevreye dair gözlemlerle oldukça keyifli bir kitap. Bu noktada Saramago anlatımından aşina olduğumuz pitoresk cümlelerin etkisi çok büyük elbette. Dönemin diplomatik gereklilikleri, hiyerarşik unsurlar, sınıf farklılıkları, kilisenin yozluğu da ana hikâye etrafında dönen temalar. Ana karakterlerimiz olan fil Süleyman ve terbiyecisi Subhro’nun bu kavramlardan tamamen uzak olması ise okuyucuya keyifli bir zıtlık sunuyor. Aristokrasi yapmacıklığı içinde kralını bile tanımayan Subhro ve emir tanımayan fil Süleyman zamansızca doğal duruyor, “Çok tuhaf bir yaratıktır insanoğlu, nice önemsiz nedenle korkunç uykusuzluklar çeker de, savaş arifesinde mışıl mışıl uyur,” gibi cümlelerle bize de insanlığa dair sorular sorduruyor. Diyaloglar oldukça tatlı ve üstüne düşündüren türden: “Artık dostuz, Dost büyük bir sözcük bayım, alt tarafı adını değiştirdikleri bir fil terbiyecisiyim, Ben de bir süvari birliği komutanından başka bir şey değilim, ama bu yolculukta içimde bir şeyler değişti, İlk kez kurt görmekle ilgisi olabilir, Yıllar önce bir tane görmüştüm, küçüktüm, pek hatırlamıyorum, Kurt deneyimi insanları çok değiştirebilir, Bence nedeni bu değil, O zaman fil, Olabilir, bir köpeği ya da kediyi az çok anlayabiliyorken, bir fili anlayamıyorum, Kediler ve köpekler yanıbaşımızda yaşar, bu ilişkiyi çok kolaylaştırır, yanıldığımızda, hata yaptığımızda bile bir arada yaşamak sorunu çözecektir, hayvanlara gelince, onların yanılıp yanılmadıklarını bilmiyoruz, bunun bilincindeler mi bilmiyoruz, Peki ya fil, Fil için geçen gün de söylemiştim ya, durum farklı, bir filde iki fil vardır, biri kendisine öğretileni öğrenir, öteki her şeyi bilmezden gelmekte ısrar eder, Sen nereden biliyorsun, Fil gibi olduğumu keşfettim, bir parçan öğrenirken öbür parçam diğerinin öğrendiğini bilmezden geliyor ve ne kadar bilmezden gelebilirse, o kadar uzun süre yaşıyor, Senin bu kelime oyunlarını anlamıyorum, Kelimelerle oynayan ben değilim, onlar benimle oynuyor. “ Saramago tespitlerini okumak keyif veriyor: “İnsanlık tarihi birbiri ardına tepilen fırsatlardan ibarettir diyen kuşkucular haklıydı. Neyse ki hayal gücünün tükenmez cömertliği sayesinde hataları telafi ediyor, gölleri olabildiğince yeniden dolduruyor, çıkmaz sokaklara geçitler açıyor, anahtarı kayıp ya da hiç olmamış kapılara anahtarlar uyduruyorduk.” “Fil, bir filden çok daha fazlasıdır,” der Saramago ve okura filin felsefesini tanıtarak ve bir filin dünyayı nasıl etkilediğini göstererek filin, filden çok daha fazlası olduğunu bize kanıtlar. Benim fillere olan sempatim biraz daha arttı. Fil özellikle karlı havada hızlı yürüyemez; bu kitap da filin yolculuğuna yakışır şekilde yavaş yavaş ilerliyor. Ama merak etmeyin, bu kelime yolculuğu ne kadar yavaş olursa o kadar keyif veriyor. Bu çok katmanlı yolculuk hikâyesini Saramago’nun başlangıç cümleleriyle sonlandırayım: “Her zaman bizi bekledikleri yere varırız.” FİLİN YOLCULUĞU Jose Saramago Kırmızı Kedi, 2013 Çeviri: Pınar Savaş Tür: Roman 196 s.
- Mürşit Balabanlılar hayatını kaybetti
Emektar bir yayıncı ve editör olarak kültür sanata katkılarıyla tanınan Mürşit Balabanlılar, akciğer enfeksiyonu nedeniyle tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybetti. 15 Ekim 1949 doğumlu Balabanlılar Cumhuriyet Gazetesi’nin kitap ekini çıkarttı, uzun yıllar Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’nın başında bulundu. Yayıncılık dünyasında bugün önemli bir ivme kazanan “Nehir Söyleşileri”ni başlattı. Kültür sanata büyük katkı sunan Mürşit Balabanlılar bir aydır tedavi gördüğü hastanede yoğun bakımda bulunuyordu. Önceki gün vefat eden Balabanlılar, ailesinin ve sevenlerinin katılımıyla İzmir Seferihisar’da toprağa verildi.
- Kişisel olan ile politik olan arasındaki ilişkide "can çekişenler"
İrlandalı gazeteci, yazar Audrey Magee'nin 2022 Booker Ödülü'ne aday gösterilen lirik romanı Koloni, tutkularının peşinden giden iki yabancıyı isimsiz bir adanın kıyısında buluşturan çarpıcı bir metin. ''İrlandaca can çekişiyor ama daha ölmedi!'' İrlanda'nın dört bir tarafının şiddetli patlamalarla sarsıldığı 1979 yazında, İngiliz bir ressam inzivaya çekilip uçurumların resmini yapmak üzere İrlanda'nın batı kıyılarında sadece doksan iki kişinin yaşadığı kayalık bir adaya gider. Kısa süre sonra aynı adaya Fransız bir dilbilimcinin de yolu düşer. Dilbilimci, İngilizceye yenik düştüğü için ölmekte olan adanın dilini kayıt altına alıp, adını akademik çevrelerde duyurma hevesindeyken ressam da burada yapacağı çizimlerle kendisini Londra'nın sanat camiasına kanıtlama arzusundadır. Birbirlerinden pek haz etmeyen bu iki yabancı, adadaki yerlileri hiç hesaba katmadan kişisel çıkarlarının peşinden koşarken bambaşka gerçeklerle yüzleşmek durumunda kalır. Audrey Magee, âdeta bir tiyatro metnini andıran güçlü diyaloglar üzerinde kurduğu bu alegorik romanında, kendi gerçekliklerini sorgularken çevrelerindeki kültürel yabancılaşmaya kayıtsız kalamayan iki adamın portresini ustalıkla çiziyor. Sömürgeciliğin karanlık yüzünü kimlik bunalımı, dil seçimi ve kültürel çatışmalar ekseninde gösteren Koloni; kişisel olan ile politik olan arasındaki ilişkiye temas ederek kesişme noktalarında ''can çekişen'' değerlerin ilelebet yaşama olasılıkları hakkında düşündürüyor. ''Artık yaşlandım, vücudum zayıfladı ama hafızam güçlü. Ben seksen dokuz sene önce burada, bu adada doğdum. Doğumumdan bu yana çok zaman geçti ve dünya artık farklı bir yer. Bazı açılardan daha iyi, bazı açılardan daha kötü.'' Aidiyet, kimlik, sömürgecilik gibi mevzuları anadil kullanımı ve sanat özelinde ele alırken çeşitli sosyokültürel tartışmalara zemin hazırlayan eser; içinde yaşadığımız politik ortamın kişisel gerçekliğimiz üzerindeki yansımalarına da dikkat çekiyor. Biçimsel özelliğiyle okura benzersiz bir edebî deneyim vadeden kitap, incelikle işlenmiş çok katmanlı öyküsüyle uzun süre zihinlerde yer edecek kışkırtıcı bir anlatı sunuyor. Audrey Magee İrlanda'da doğdu. University College Dublin'de Almanca ve Fransızca, Dublin City University'de gazetecilik okudu. Yirmi yıl gazeteci olarak çalıştı. The Times, The Irish Times, Observer ve The Guardian'a yazdı. İlk Romanı The Undertaking Women's Prize for Fiction ve Irish Book Awards finaline kaldı, ayrıca The Dublin Literary Award ve The Water Scott Prize for Historical Fiction'a aday gösterildi. On dile çevrilen kitap beyazperdeye uyarlanmaktadır. Koloni adlı romanı 2022 Booker Ödülü'ne aday gösterildi. KOLONİ Audrey Magee Delidolu Yayınları, 2023 Çeviri: Niran Elçi 336 s.
- Notos’un Temmuz-Ağustos 2023, 97. sayısı çıktı.
Notos, Temmuz-Ağustos, 97. sayısında Italo Calvino’ya yöneliyor. Italo Calvino’yu düşününce dünya edebiyatının zenginliğinin göz kamaştırıcılığı görülüyor. Notos’un Calvino dosyasında Nevin Özkan, Raniero Speelman, Nedret Öztokat Kılıçeri, Barış Yücesan, Deniz Dilşad Karail Nazlıcan, İlhan Karasubaşı, Şemsa Gezgin, Bülent Ayyıldız’ın yazıları; Vuslat Çamkerten ve Virginia Elena Patrone’nin desenleri yer alıyor. Notos’un bu sayısının söyleşisi Türk edebiyatında tanınan ve sevilen yazar Hikmet Hükümenoğlu ile kitapları üstüne. Aganta bölümünde günümüz edebiyat dünyasına ve güncel kitaplara dair yazılarıyla Fulya Kılınçarslan, Cansu Eylül Yapıcı, Alper Güngör, Esin Akşar ve Özge Kılıçoğlu yer alıyor. Bir Yazarın Seçtikleri bölümünde Zafer Doruk okunmasını zorunlu gördüğü kitapları, Tuğba Doğan ise en çok etkilendiği yazarı nedenleriyle birlikte Notos’a anlatıyor. Sevim Çiçek ve Timur Soykan kısa sorulara kısa yanıtlarla kendi yazarlık serüvenlerini ve yayımlanan son kitaplarını anlatıyor. Fotoğraf-Yazı bölümünde Lina İrem Arditty’nin fotoğrafını Öznur Yalgın kısa bir anlatıyla yorumluyor. Kitaplık bölümünde Şenay Eroğlu Aksoy Günay Çetao Kızılırmak’ın Köstebek Yolları, Banu Yıldıran Genç Lucy Caldwell’in Yakınlıklar, Metin Yetkin İsahag Uygar Eskiciyan’ın Pause Anıtı, Serkan Parlak Ceyhan Usanmaz’ın hazırladığı Tuhaf, Çok Tuhaf adlı kitaplarını inceliyor. Notos’un bu sayısında öyküleriyle yer alan yazarlar: Dezső Kosztolányi, Suzan Samancı, Cihan Çakan, Sevim Çiçek, Kemal Selçuk, Figen Uğur Dölek, Mesut Barış Övün, Özgü Çömezoğlu, Meral Çiçeklidal, Sidem Samsun, Ayşe Burçak Tuğrul, Saliha Samanlı.
- Parşömen Edebiyat yayın hayatını sonlandırıyor
Parşömen Edebiyat dergisi, 2007 yılının Ekim ayından beri sürdürdüğü yayın hayatını sonlandırıyor. Derginin sitesinde yayınlanan açıklamada, "Parşömen için 'öldü' demeyelim, '16 yıl yaşadı' diyelim" ifadesi yer alıyor. Derginin sitesinde yayınlanan açıklamada şu ifadeler kullanıldı: "Parşömen Edebiyat dergisi olarak, 2007 yılının Ekim ayından beri sürdürdüğümüz yayın hayatımızı sonlandırıyoruz. Bu kararı almamızın pek çok nedeni var. Fakat şu aşamada bunları konuşmanın bir anlamı ve faydası yok. Bugüne kadar Parşömen Edebiyat’a maddi olarak destek veren, metin gönderen, bir biçimde emeği geçmiş herkese ama en çok da okurlarımıza teşekkür ederiz. 16 yıl boyunca iyi ve güzel edebi metinler yayımlamaya, edebiyatın güncel sorunlarını tartışmaya, yeni yazarlara yer vermeye çalıştık. Hatasıyla sevabıyla ömrümüzü tamamladık. Yine de, Parşömen için 'öldü' demeyelim, '16 yıl yaşadı' diyelim."
- Önemli mühendislik teorilerini ve keşiflerini tek ciltte
Bir Bakışta Mühendislik, tüm önemli mühendislik teorilerini ve keşiflerini tek ciltte bir araya getiriyor. Her sayfa, önemli gerçekleri küçük parçalar halinde sunuyor. Archimedes’tes Elon Musk’a, pompalar ile çarklardan buhar makinelerine ve gemilerden uzay roketlerine kadar her önemli kişi, teori veya buluş kısa ve öz olarak dikkat çekici metin ve grafiklerle açıklanıyor. Bilgiye aç ve zamanı kısıtlı olanlar için mükemmel olan bu görsel odaklı koleksiyon, mühendisliği ilginç ve erişilebilir kılıyor. Bilmeniz gereken her şey –ve daha fazlası– tek bir ciltte toplandı. Joel Levy bilim ve doğa alanlarında uzmanlaşmış bir yazar ve gazeteci. Diğer kitapları arasında Yaptığımız Şeyleri Neden Yaparız?, Kayıp Tarihler, Poison: A Social History ve Newton’s Notebooks yer alıyor. BİR BAKIŞTA MÜHENDİSLİK Joel Levy Nova Kitap, 2023 Çeviri: Yeşim Öztarakçı
- Mitolojik yaratıklar ile alt-insanların tamamının dâhil olduğu bir macera…
Asgaard, Atlantis, Valhalla, Odin, Thor, Merlin, valkiriler, mütantlar ve tüm panteonlardan bildiğiniz onlarca tanrı, tanrıça ve yarı-tanrılar, büyücüler, şekil değiştirenler ve aklınıza gelebilecek tüm mistik ve mitolojik yaratıklar ile alt-insanların tamamının dâhil olduğu bir macera… Ve tüm bunların farklı hesaplarla yürüttüğü kıyasıya bir mücadele… “İnziva ve tefekkür, görünüşte takdir edilir, ancak, yönetenler safında, aslında teşvik edilmez ve hoş görülmez. Çünkü içe dönük bir ritüeldir, uyanışa ve farkındalığa yol açabilir. Bu sebeple hükmedenler bireyin kendisiyle baş başa kalmamasına özen göstermek zorundadır ve birey dışa dönük, toplu ritüellerle meşgul tutulur. En kullanışlı yöntemler topluluk halinde uygulanan ibadetlerdir. Böylelikle kişilik, sürü havuzunda eritilir ve kaçınılmaz olarak, zaman içinde, yok edilir. Kişinin kendisini sevmesi ve kendisinden memnun olmasına izin verilmemesi de hayatidir. Kendisini seven ve kendisine değer veren birey özgürleşir ve kontrol edilemez hale gelir. Atlantis’in amacı, kişiye kendisini yetersiz ve değersiz hissettirmek olmalıdır. Din bu noktada en mükemmel enstrümandır. Hatalar kişiliği geliştirir çünkü hatalardan öğrenilir, ders çıkarılır. Kişi hata ile günah arasındaki farkı ayırt edemez hale getirilmelidir. Hatadan öğrenilir ancak günahtan öğrenilmez. Pişman olursun, utanırsın ve tövbe edip bağışlanmak için yaltaklanırsın. Kişinin kalıcı bir suçluluk hissi içinde yaşaması sağlanmalıdır. İdeal toplumun önemli özelliklerinden biri budur.” Loki’nin ağzından şaşkınlıkla bir “Âmin!” çıktı. Kemal Gökçe Dolu 1970 yılında, Konya’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi, Ekonomi bölümünü bitirdi. 1992 yılından bu yana para ve sermaye piyasalarıyla meşgul. Evli ve bir kızı var. YILAN BALIĞI Kemal Gökçe Dolu Karakarga Yayınları, 2023 Tür: Roman 272 s.
- Hakikati örtmenin bedelini bisiklet tamircileri bile öğrense.
Kendimizden hıncımızı bir türlü alamazken, mümkün mü aynı anda kendimize şefkatlice yaklaşmak? Bu şiirler, yalnız güneşli öğleden sonraları için değil, fırtına öncesi, fırtına sonrası anımsamadığımız her an için yazıldı. Aynı yere bakarken görüp de söylemediklerimiz… "Yanılmakla tehdit edilip bu sebeple ürkenlerden başka kimse konuşmasa keşke. Hakikati örtmenin bedelini bisiklet tamircileri bile öğrense." Pişmanlığı ve öfkeyi bilgelikle savdı. Koçer Avcı’nın şiirinden yükselen acı haykırışlara muzipçe gülüşler eşlik ediyor. Dünya denen yerde artık bulunmayan bir âşık olmak nasıl, bu şiirlerde dile geliyor: "Biliyorum aşkla savunduğum şeylerin bana ilgisi yok geçip gidiyor yağmur, yere düşüyor meyve. Hep övmek isterdim onları anlama şansım olsa oysa eksik olan benim ve hep kapalı perde." GÜNEŞLİ ÖĞLEDEN SONRALARI ANIMSAMADIĞIMIZ ŞEYLER Koçer Avcı Evererest Yayınları, 2023 Tür: Şiir 104 s.
- Öykü: Üzünç Pastanesi
"Cehennemde hangi departmanda çalışıyorsunuz ağabey!" Murat Gil “Lacileri çekip bi’güzel, afili bir kravat da uydurdun muydu, işte o zaman kimse seni kapıdan çeviremez.” Feridun’a söverken buldum kendimi. Peki bu masaya nasıl gelmiştim? Anlatayım: O günkü cehennemî sıcağa inat içerinin buz damı oluşu bile, lobide heyecanını bastırmak için spor dergisinin sayfalarını karıştıran bendenizi bir nebze olsun serinletememişti. Odaya davet edildikten kısa bir süre sonra Feridun’un ballandıra ballandıra anlattığı şirkette bu cazip iş için en uygun adayın karşılarında durduğunu anladıklarını hissetmiştim. Görüşme on beş yirmi dakika kadar sürmüş sürmemişti. İş görüşmelerinin o bilindik “Diğer adaylarla görüşmelerimiz devam ediyor, bir gelişme olduğunda sizleri bilgilendireceğiz.” yalanı atılmamıştı. Bu iyiye işaretti. Köhnemiş tekkemden ayrılırken amirime gözlerimle sövebilirdim artık. Kyklop Holding İnsan Kaynakları Birimi’nden sevinçle ayrıldım. Döner kapıların birinden - çocukken bunlardan geçmeyi bir oyuna çevirirdim - karnımda uçuşan kelebekleri yakalamaya çalışarak çıkıverdim. Kaseti azıcık ileri saralım: Şimdi bir tepe üzerinde kara saplı bir hançer gibi saplı duran ve şehri panoramik olarak izleyebileceğiniz bu görkemli şirket binasının merdivenlerinde dinleniyorum. İki tutam saçım var ve o tüycükler rüzgâr başımın üzerinden geçerken varlıklarını bana hissettirebildiklerine göre sözleşme imzalamaya davet edileceğim günün hemen öncesinde berberime uğramalıyım ve elli gayme -evet doğru duydunuz üç beş tüycük için tamı tamına elli papel- karşılığında onlardan kurtulmalıyım. Evime şirketin önünde avını sinsice bekleyen sarı timsahlardan birini kullanmadan gitmem mümkün değil. Neyse ki buradan bir an evvel gitme heveslisi öküz başlı bir antilop olduğumu sezen bir tanesi önüme kırıyor da arka koltuğa kuruluveriyorum. -Kurmaleski’ye lütfen! Şoför suratına yerleştirdiği lâkayt ifadeyle “Sovyet semti gibi di mi ağabey” deyip benden olumlu bir tepki göremeyince “Üzünç Pastanesi’nin önüne mi ağabey?” diyerek sıvıyor. -Yok, fen fakültesi nizamiye. Neşemi hiç kimse bozamaz hele ki adres bilgisini laubalice isteyen bir şoför hiç bozamaz. Kestirip attığımın farkındayım ama bunlara yüz vermeye gelmez. Haspam zevzekliğe devam ediyor: İnsanların buluşma noktasıymış Üzünç Pastanesi de, şehir dışından gelenler bile bilirmişler de, geçenlerde bir bölümü tadilat nedeniyle kapatılmışmış da, şehrin simgelerinden olduğu için kapanacağından korkmuşlar da… Kaç kere oturdun acaba bir masasına sen? Hem senin ellili yılların başında adı “Sevinç”ken sahibesinin mesai saatleri içinde yaşadığı elim bir aşk kazası -flörtleşmeye yeni başladığı herifin mekâna fanfini ile sübye içmeye gelmesi- yüzünden adının “Üzünç” diye değiştirildiğinden de haberin yoktur. Belli ki on dakikalık yolda çekeceğim var. Bitirim şoföre denk geldiğinizde, hele ki çenesi de bununki kadar düşükse, üstüne üstlük böyle ağzının tavanı da yoksa vay halinize! Tabii ki duramadı ve sordu: Cehennemde hangi departmanda çalışıyorsunuz ağabey! - Cehennemde? - Kyklop, işte ağabey. Kyklop için neden böyle konuştu. Bunu pek tabii sorgulamalı. Sorguyu oyuna çevirmek eğlenceli olabilir. Hem on beş dakikalık masum bir oyundan kimse ölmez ya. - Kyklop nezih bir kurumdur, cehennem olduğunu da nereden çıkardınız. Ben insan kaynakları biriminde müdür yardımcısıyım. - Vallahi sizin şirketten bir müşterim var ağabey, her sabah kapısının önünden alır; her akşam aynı yere bırakırım. Her akşam arabaya biner binmez ‘cehennem’de bir günü daha bitirdik çok şükür Beytullah der. Şafak kaç müdürüm diye sorarım. Şafak karanlık be Beyto diye yakınır. Yok Zebani Semiha mı ne, öyle bir kadına küfreder; yok Baş Deccal Fehmi Bey’e söver. Bugün gene şöyle işkence ettiler, bugün gene şu işi kitlediler… Anlayacağın ağabey, kendisini buraya yönlendiren dostunun dahi kulaklarını çınlatmadan inmez arabadan. Bir sessizlik geliyor ve sohbetin ortasına kuruluveriyor. Aklım durur mu hemen Feridun’un Kyklop için döktüğü dilleri seriyor gözümün önüne: “Şöyle kurumsal böyle elit… Sana teklif edecekleri paketi duyunca şaka yaptıklarını düşüneceksin. Önceden çalıştığın plazalara hiç benzemez Kyklop. Amerikan şirketi oğlum! Boru ticareti yapıyorlar. Boru döşeyeceksiniz ülkeye. Yahu git bi görüş. Zaten sen yeni bir iş istemiyor muydun allasen! Nazlanmayı bırak be!” Ah ulan Feridun beni hangi kuyularda merdivensiz bıraktın? Oyuna devam edelim: - Hımm evet Semiha Hanım, ben o beyefendinin söylediği gibi biri olduğunu pek sanmıyorum. - Valla ben Abidin Bey’in yalancısıyım Bey Ağabeyciğim! Sevgili ağabeyciğim bu laflar aramızda kalır değil mi? Yani Abidin Ağabey bunları size anlattığımı duyarsa beni yakar imanıma! - Madem o kadar korkuyordun anlatmasaydın. Kısa bir sessizlik oluyor. Şoförün uslanmayacağı belli, anlatmaya devam edeceğine adım gibi eminim: - Ben o zebaninin namını başka müşterilerimden de duymuştum ağabey. Yüze gülüp arkadan iş çevirmek bundaymış, türlü çeşit entrika, katakulli desen bundan sorulurmuş, çamur at izi kalsın, iftira yollu adam şutlamalar en bilindik işiymiş. Mobbing mi ne karın ağrısıysa o işin kraliçesi diye anılırmış. Kuyu kazma ustası diyor Abidin Ağabey. Kendi affedersin her boku yer; milletin iffetine, namusuna dil uzatırmış. Anlayacağın ağabeyciğim baş zebaniymiş zatı şahaneleri. Neyse herkes haddini bilmeli. “Burada olmayan kişilerin hakkında konuşmayalım şoför bey, hoş olmuyor.” - Vallahi ağabey, ben anlatanların yalancısıyım. Seni, şey yani sizi saymazsak arabama binip de şirket için güzel bir söz eden duymadım nedense. Başta verilip tutulmayan sözler, insanlık dışı mesai saatleri, saçma sapan hedefler… Bunlarla kalsa yine iyi ağabeyciğim baloya gelmişçesine her gün şık şıkırdım giyinip gıybetin dibine vuran tayfa, bayii toplantılarına ev sahipliği yapan otellerde fingirdek oda değişimleri, kendileri gibi şatafat içinde değil sade yaşıyor diye kezban damgası yiyen bacılarımız… Daha sayayım mı ağabey! Vallahi Allah size sabır versin, cehennemde çalışıyorsunuz vesselam. - “Çek kardeşim kenarı ineceğim ben, mu ne münâsebetsizliktir artık yahu.” O günün akşamı buluştuğumuz meyhanede taksicinin söylediklerini Feridun’a anlattım. “Bırak ya Allah’ın çapulcusunu!” dedi. Böyle söylentiler her şirket için çıkardı. İnsanları memnun etmenin imkânı yoktu. Madem şikayetçiydiler istifayı basıp gitsinlerdi. Hem daha ne istiyordum ki? Kendimi iyi hissetmediğim ve sürekli şikâyet ettiğim halihazırdaki şirketimden daha iyisine geçebilecek, bunu yaparken Kyklop Holding gibi saygın bir kurumun çatısı altında olacaktım. Üç gün sonraki görüşmeye bu duygular ile gittim. Bu kez görüşeceğim kişi taksicinin tabiriyle “Zebani” yani Semiha Hanım’dı. Biraz ileri sarıyoruz: İçeri girer girmez oturduğu yerden kalkarak yanıma geliyor, elimi sertçe sıkıyor ve beni kendi masasından çok daha alçakta yer alan deri koltuğa buyur ediyor. Oda, “Bu çöplüğün horozuna saygı göstermezsen başındaki o birkaç teli de yolarım” tarzında döşenmiş. Duvarda iki tane leopar resmi var. Semiha Hanım daha leopar… Uzun ofis dolabının üzerine kondurulmuş şahin heykeli hemen dikkatimi çekiyor. Resimler, heykeller sanki bir safarideyim. Yerde boylu boyunca yatan zebra derisinin imitasyon olduğunu düşünmek istiyorum. Koltukların haki rengi bana az sonra savanada amansız bir aslan çetesinin saldırısına maruz kalacak bir ceylan gibi hissettiriyor. Serengeti’de terliyor, terliyor terliyorum. Zebani, sanki ablasının düğünü varmış da düğünün yıldızı olmalıymış fosforunu taşıyan tonda pembe bir tayyör, tayyörün avamlığını tasdik eden pembe ama simli pembe oje sürülmüş uzun tırnaklar ile az sonraki av törenine hazırlanıyor. Baştaki klasik tanışma faslında kendimi anlatırken nereden kurduğunu anlayamadığım bağlantılarla hemşehrim oluyor, hâlihazırda çalıştığım müdürümün neredeyse yatak odasını bildiğine dair espriler patlatıyor. Utana sıkıla gülümsüyorum. Halbuki utanmalıyım değil mi? Burada olmayan biri hakkında konuşulmasına izin vermemeliyim. Ama ne gezer bokun laciverdi değil miyim? İş için her şey mübah oluyor, geçen gün şoförü ayıplayan diller şansölye karşısında birdenbire susuyor. Başlattığı goygoyun iş görüşmesi resmiyetini götürdüğü o rezil çukuru zaman zaman fark ediyor, toparlanıyor, klişe sorulara sarılarak beni konuşturmaya; çalıştığım yere dair bilgiler almaya çalışıyor. Öğrenmeye çalıştığı şeylerin medeni halim, aile ilişkilerim ve şehirde gitmekten keyif aldığım mekânlar oluşunu hanımefendinin mülakattan bilgi edinebilme yeteneğine - aşağılık bir yaratık oluşuna değil- yoruyorum. Siz anasının gözü de diyebilirsiniz kendisine. Kırk, kırk beş dakika kadar süren sohbetin –gıybetin- ardından nedense elimi yüzümü yıkama, temizlenme ihtiyacı hissediyorum. Ağzının payını verememiş bendeniz için temizlenmek bir hayal, karşısında kemik dilenen bir enik gibi ihildiyorum. Semiha Hanım samimiyetsizce gülümsüyor ve süreç devam ederken olumlu olumsuz tarafıma bilgi verileceğini iletiyor. Kykloplu olmak çok kolay değilmiş, diyorum. Saatlerimizi yetmiş iki saat sonraya alalım. Tabii beklediğim oldu ve üç gün sonra bendenizi aradılar. Cuma günü 17.00’de Fehmi Bey benimle görüşmek istiyordu. Telefonu kapattığımda istemsizce “Baş Deccal” dedim. Açık ofisimizde masa komşum Ayfer kendisine dediğimi düşünmüş olacak “Af buyur!” dedi. Bastım kahkahayı, “Sana demedim ayol, bir müşterim!” diye yalan söyledim. Gülüştük. Fehmi Bey’in odasının önündeki lobide beklerken gitgide yakınlaşan kahkahaların içeriden geldiğini anlayabilirdiniz. Kapının açılmasıyla koridora taşan kahkahalar Semiha Hanım’a aitti. ”O konuyu bir ara konuşalım.” diye Semiha Hanım’ı uğurladı Fehmi Bey. Beni görmemişlerdi. Müdür asistanı birkaç dakika sonra geldiğimi Fehmi Bey’e iletince içeriye davet edildim. Artık iyiden iyiye seyrekleşmiş saçlarını tamamıyla kazıtarak bir iki yaş gençlik puanı kazandığını düşünen, ellili yaşlarının ortasında uzun boylu, sert mizaçlı bir adamdı Fehmi Bey. Semiha Hanım’ın aksine yalnızca iş hakkında konuştu. Benim pozisyon için aradıkları kişi olduğumu bütün konuşma boyunca sezdirdi. Önümüzdeki hafta bu pozisyonun dolmasını arzu ediyorlardı, beklemeye tahammülleri yoktu. Şirketin yeni aldığı iş için ekibin bir an evvel hazır olması gerekiyordu. Yarın müsaitliğim doğrultusunda insan kaynakları müdürü artık benimle şartları konuşacak ve sözleşmeyi önüme koyacaktı. Kyklop’a bir nevi hoş gelmiştim. Ertesi gün iki hafta önce yüz yüze tanışma fırsatı bulduğum hanımefendi ile Skype’ta kısa süren bir görüşmem oldu. Şartları tarafıma iletti. Şimdiki maaşımla fark bir iki saniye sessiz kalmama neden oldu. Ben senelerdir hangi şartlarda çalışıyordum? Saffet Ağabey’in dediği gibiydi: “Eşek olana semer vuran çok olur”du. Pazartesi günü iş başı yapmamı istiyorlardı. Derhal işe başlayacaktım. Şu anki şirketime bir an evvel durumdan bahsetmeli hafta başı başlayabilmek adına evraklarımı teslim etmeliydim. Suratımda eblek bir gülümseme, hayaller, hayatlar, hayaller… Zıııp… Siyah Ekran! Filmlerdekine benzer ani bir geçiş… Ekrandaki siyahlık yavaş yavaş aydınlanıyor. “Çöreklerin yanında bir de su alabilir miyim? Gelen soğuk su da manidar Süheyla Abla! Aşk olsun! Öyle diyorsun da Feridun’a ne diyebilirim ki? Çocuk telefonda böyle bir kahpeliği ne duydum ne gördüm kardeşim diye ağlamalıklı konuştu. Sonuçta kimse bu işe başvurmam için kafama silah falan dayamadı. Evet, kendi şirketimde arkadaşlarımla vedalaşıp üst yöneticime dünyadaki tek ticaret firması burası değil minvalinde bir kapak konuşması yapmasam iyiydi. İnan ol istifa dilekçemi masasına koymam iki saniye sürdüyse, Kyklop’la sözleşme imzalama saatini kararlaştırmak için aradığım hanımefendinin pozisyona başka bir ismin yerleştirildiğini ıkına sıkına söylemesi yıllar sürmüştü sanki. Hemen bir taksiye atlayıp Kyklop’a gittim ama güvenlik personeli randevum olmadan binaya girmemin mümkün olamayacağını söyledi. Cinnet getirmek getirmemek arasında gidip gelmekteydim. Bir köşeye çöküp ağlamaya başladım. Bendeniz, şu koca adam kenarda salya sümük ağlıyordu. Bu sonu Baş Zebani’yle yılışık yılışık dedikodu ederken hak etmiştim. Yanağımda kuruyup yüzümü davula çeviren salya gözyaşı karışımının verdiği rahatsızlığı umursamadan oturduğum banktan bir iğrençlik timsali olarak göğe yükselen holding binasını izledim. Zebaniler içeri girmemi istememişlerdi ancak kazan kim bilir kimler için kaynamaya devam edecekti. Toparlanınca bir taksiye atlayıp buraya gelmek istedim. Beni ilk görüşmemde durağa bırakan taksiciye denk gelseydim keşke dedim. Ben bu cehennemi de içindekileri de ama şu taşlara vurulası başımı da… diye başlayan sövgülerimle onu mest etseydim! Dur, sen sormadan ben söyleyeyim! derdim: “Üzünç Pastanesi’ne güzel kardeşim, evet Üzünç Pastanesi’ne. Lakin içimdeki bu cehennem ateşini oranın buz gibi suyu söndürür belki.”
- Karnı acıkan küçük bir fare, Ay'a yolculuk etmeye karar verirse...
Doğa üzerine öyküleriyle sevilen Selda Yaşar, Can Çocuk Yayınları'ndaki ilk kitabında, okurları keşif dolu, eğlenceli bir öyküyle buluşturuyor. Küçük bir şakanın yol açtığı yanılgıyla başlayan heyecanlı arayışa hem Ay'ın evreleri hem de Gözde Bitir'in özgün desenleri eşlik ediyor. "Neden şu kocaman, yuvarlak peyniri yemiyorsun' diyerek gökyüzünü gösterdi. 'En azından deneyebilirsin." Küçük fare başını yukarı kaldırdı, geceyi aydınlatan dolunaya baktı. 'Aydede'den mi bahsediyorsun? Onun yiyecek olduğunu ilk kez senden duyuyorum, baykuş.' 'Tabii ki o bir yiyecek. Hem de en lezzetlisinden… Baksana! Büyük, parlak, yağlı bir peynire benzediğini görmüyor musun' Küçük fare Ay'ı dikkatle inceledi. Kafasını eğdi… Yandan baktı… Dümdüz baktı… 'Haklısın, tıpkı peynire benziyor. Nasıl daha önce fark etmedim, hayret!\' dedi. 'Koca bir tekerlek kaşar gibi… Yoksa şu az bulunan gravyerin ta kendisi mi? Çiftçinin yaptığı, sonra kilere sakladığı o mis kokulu sepet peynirinden mi? İsli mi isli, sütlü mü sütlü, o nefis, o lezzetli…' Küçük fare, yattığı yerde bir oraya dönüyordu bir buraya. Karnı öyle bir gurulduyordu ki... Kiler olarak kullandığı kovuğu, en az midesi kadar boştu. Baktı ki uyuyamıyor, gece vakti yiyecek bir şeyler bulmak için yola koyuldu. O sırada baykuşla karşılaştı. Bilgelikten sıkılan baykuş biraz eğlenmek istedi ve fareciğe gökyüzündeki dolunayı gösterdi. Artık küçük farenin tek bir amacı vardı: Ay peynirine ulaşmak! Selda Yaşar 1986 yılında Kayseri'de doğan Selda Yaşar, Erciyes Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden mezun olduktan sonra sosyoloji dalında lisans eğitimini tamamladı. Ankara ve İstanbul'da çeşitli okullarda görev yaptı. Rıfat Ilgaz'ın dizeleriyle, \'İki iş tuttum ömür boyu köklü / Çocukları okutmaktı ilk işim / İkincisi; / Yazdığımı çocuklara okutmak\' diyerek ürettiği çeşitli eserlerle, 2019'dan bu yana çocuklarla buluşmaya devam ediyor. Halen bir devlet okulunda sınıf öğretmenliği yapan yazar, eşi ve oğluyla birlikte İstanbul'da yaşıyor. AYDEDE PEYNİR DEĞİLDİR Selda Yaşar Can Çocuk, 2023 Resimleyen: Gözde Bitir Tufan Tür: Öykü Yaş aralığı: 6, 7, 8 + 48 s.















