top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Kandinski'nin biçimler kuramı; nokta çizgi, düzlem

    Soyut sanatın öncülerinden Vasili Kandinski'nin kitabı Nokta ve Çizgiden Düzleme, Hüseyin Tüzün'ün çevirisiyle Türkçede. Vasili Kandinski'nin, resmin temel öğelerinin dilini çözümlediği ve daha önce çalıştığı renkler kuramının ardından biçimler kuramını öne sürdüğü ünlü kitabı Nokta ve Çizgiden Düzleme, özgün dilinden yapılan çevirisiyle Türkçede. Kandinski'nin bu kitabını Hüseyin Tüzün Türkçeye aktardı, editörlüğünü Aykut Köksal gerçekleştirdi. Köksal, kitaba yazdığı sunuş yazısında şunları söylüyor: "20. yüzyıl başında keskin bir kırılma noktasına ulaşan resim, dış dünya gerçekliğini yeniden üretmek yerine kendi iç gerçekliğine döner. İç gerçekliğin sunduğu öğeler resmi kuran ana öğelerdir: renk, leke, nokta, çizgi vb. Böylece resim yeni bir anlam dünyasının peşine düşer, modernist soyut resim bu sürecin getirdiği sonuç olacaktır. İşte tam bu noktada Kandinski'nin çifte rol yüklenen bir aktör olarak ortaya çıktığını görüyoruz. Bir yandan kendi üretimiyle modernist resme öncülük yapan bir sanatçıdır, bir yandan da soyut resmin kuramsal arka planını tanımlayan bir düşünce insanı. Bu bağlamda iki temel metin üretir Kandinski: 1912 tarihli 'Sanatta Tinsellik Üzerine' ve 1926 tarihli 'Nokta ve Çizgiden Düzleme'. İlk kitap renkler kuramı üzerinedir. Bu kitabı savaş yılları izleyecek, Kandinski kuramsal çalışmalarından uzaklaşacaktır. Ancak 1922'de Gropius'un daveti üzerine Bauhaus'da öğretmen olarak çalışmaya başlaması Kandinski'nin yaşamında yeni bir sayfa açar. O yıllarda Bauhaus, modernizmin kuramsal konularının tartışıldığı merkez konumundadır. Kandinski kuramsal çalışmalarını geliştirmek için en uygun ortamı bulmuştur, nitekim bu dönemin en önemli ürünü yayımladığı ikinci kitap, yani 'Nokta ve Çizgiden Düzleme' olur. İlk kitabında ele aldığı renkler kuramının ardından bu kez biçimler kuramına eğilir sanatçı. Bu kitapta Kandinski, nokta, çizgi, düzlem gibi resmin ana öğelerinin çözümlemesinden yola çıkar, bu öğeler arasındaki ilişkiler düzenini ele alan, soyut resmin grammaire'ini tanımlayan kuramını geliştirir. Kuramının en önemli özelliği son derece yenilikçi ve yaratıcı olmasıdır. İlk yayınının üzerinden yüz yıla yakın bir süre geçmesine karşın, Kandinski'nin biçimler kuramı, modernist sanatı kavramak için önemli ipuçlarını taşımayı sürdürüyor." NOKTA VE ÇİZGİDEN DÜZLEME Vasili Kandinski Çeviri: Hüseyin Tüzün Arketon Yayınları, 2021 172 s.

  • Orgazm varoluşsaldır

    Claus-Steffen Mahnkopf'ın felsefe türündeki Orgazmın Felsefesi adlı kitabı, Behlül Çalışkan'ın çevirisiyle Türkçede. “Kendine gelmenin, en geniş kapsamıyla kendini duyumsamanın, beden, ruh ve tin arasındaki uyumlanmanın mekânı ve zamanıdır en güzel an.” Mahnkopf, orgazmın felsefi derinliklerine inerken sanatı, bilimi, edebiyatı, filmi, müziği, entelektüel söylemi günlük deneyimle; politik olanı ise tutkulu ve tatmin edici bir mutluluk ütopyasıyla birleştiriyor. Orgazmın Felsefesi mutluluk, özgür bir toplum ve iyi yaşam üzerine düşünmek isteyenler için kapsamlı bir çalışma. Orgazm basit bir mesele değildir. Biyolojik ve kültürel, bedensel ve ruhsal, duygusal ve semboliktir. Kadına ve erkeğe özgü olmasının yanı sıra derin bir şekilde insanidir. “Kendine gelmenin, en geniş kapsamıyla kendini duyumsamanın, beden, ruh ve tin arasındaki uyumlanmanın mekânı ve zamanıdır en güzel an. Yaşamın ve ölümün eşleştiği yerdir. Kişinin kendi cinsiyetliliğinin, yaratıklığın, hayvanlığın ve dolayısıyla canlılığın derin ifadesidir. Ayrıca evrimsel bir vazifenin ifa edilişi şeklinde tezahür eden ve bütün dünyayı ilgilendiren bir işlevdir.” Claus-Steffen Mahnkopf, 1962’de Mannheim’da doğdu. Müzik bilimi, sosyoloji ve felsefe okudu, Jürgen Habermas gibi isimlerden ders aldı, doktorasını felsefe alanında tamamladı. Farklı türlerde sayısız eser besteledi, pek çok kitap yazdı. Halihazırda Musik & Ästhetik dergisini ve New Music and Aesthetics in the 21st Century [21. Yüzyılda Yeni Müzik ve Estetikler] kitap dizisini yayımlamakta. 2005 yılından bu yana Leipzig’teki Felix Mendelssohn Bartholdy Müzik ve Tiyatro Yüksekokulu’nda profesör olarak ders vermektedir. ORGAZM FELSEFESİ Claus-Steffen Mahnkopf Tellekt Yayınları, 2021 Çeviri: Behlül Çalışkan Tür: Felsefe 184 s.

  • Öykü: Olma Vakti

    "Asla öğrenemeyecek bu işleri, diye söylendi Necdet, kasanın başına doğru yürürken. Cam kenarına yaklaştı. Günlerdir kenti esir almış gibi hiç durmadan yağan yağmuru seyretmeye başladı." Halil Horlu "Bak oğlum," dedi Necdet, kaşlarını çatarak, "bir kadınla bir erkek müşteri içeriye girdiğinde ilk selamı kadına vereceksin. Paltosunu hafifçe sırtından sıyırıp, kibarca sandalyesini çektikten sonra özel yemek ve şarap menülerini ilk ona sunacaksın. Unutma, erkeğe parayı harcatan kadındır. Bir erkek ne kadar güçlü olursa olsun, restorana birlikte geldiği kadının karşısında otururken mum gibidir. İtalyan restoranlarına git de gör bak, kadınlara kraliçeler gibi hizmet edip, erkeklere nasıl tomarla para harcattırdıklarını!" Kafasını çevirip, etraftaki masalara baktı. Müşteriler sohbete dalmış, keyifle yemeklerini yiyorlardı. Konuşmaların, kahkahaların, çatal ve bıçak seslerinin birbirine karıştığı bildik uğultu hakimdi ortama. "Erkeğe para harcatmasını bileceksin, tıpkı İtalyanlar gibi," dedi tekrar başını öne eğdiğinde Necdet. "Kaç zamandır söylüyorum. Bir türlü öğrenemedin gitti!" "Ne yapayım usta," dedi Serdar, bir kabahat işlemiş gibi bakışlarını kaçırarak. "Bilirsin, Türkiye'de garson siparişi erkek müşteriden alır ve sadece onunla konuşur, yanındaki kadının gözüne bile bakamaz." "On beş yıldır Yeni Zelanda'da yaşıyorsun ama hâlâ atamadın şu ürkekliği." Otuzlu yaşların ortalarında el ele tutuşan mutlu bir çift girdi içeriye. Kapının önünde durup etrafı süzmeye başladılar. Kadının üşümüş gibi bir hali vardı, ısınmak için koluna girdiği adama sokuldu. Serdar'ın gözleri parladı. "Usta, yeni müşteriler geldi, boş masa yok; biz kalkalım da onlar otursun." Vaazdan kurtulmanın sevinciyle yerinden kalkıp, çifte doğru koşar adımlarla yürümeye başladı. Önce adama yöneldi ancak az önceki konuşmalar aklına gelince, ayağıyla hafif bir yay çiziyormuş gibi yaparak kadına doğru döndü. Ellerini göbeğinin üstünde kavuşturup, hafifçe öne eğilerek ilk onu selamladı. "Asla öğrenemeyecek bu işleri," diye söylendi Necdet, kasanın başına doğru yürürken. Cam kenarına yaklaştı. Günlerdir kenti esir almış gibi hiç durmadan yağan yağmuru seyretmeye başladı. Ertesi gün pırıl pırıl güneşli bir hava vardı gökyüzünde. Kıyıları bir sur gibi döven sert dalgalar, insanın yüzünü kırbaçlayan rüzgârlar ve günlerdir kentin üstünü kaplayan koyu renkli bulutlar sır olup ortadan kaybolmuştu sanki. Denizin üstü kalemle çizilmiş gibi dümdüzdü. Sessiz bir gölge gibi uzaktan geçen yük gemileri, kıyıda yürüyenlerin üstünde dolanan kuşların çığlıkları, etrafta koşuşturan çocuklar. Sahil kenarı günün bu saatinde alışılmadık kadar canlıydı. Kasvetli havanın dağılmasıyla yaşlı, genç, çoluk çocuk demeden her yaştan insan sahillere dökülmüştü. Restoranın önünde durmuş, güneşe tekrar kavuşmanın verdiği sevinçle sahilde yürüyen kalabalığı seyrediyordu Necdet. Auckland şehrine geldiği ilk günden beri alışamadığı bir şey vardı. Mevsim ne olursa olsun, güneş azıcık yüzünü gösterdiği an, insanlar sahillere akın edip, yüzmeye başlıyordu. Kışın ortasında bile tek başına denizde yüzenlere rastlıyordu. "Nasıl olur bu nasıl? Sıcacık arabanın içinde, üstümüzde paltolarla oturuyorken bile üşürken bu insanlar nasıl yüzer bu soğukta!" der, şaşırırdı. Yüzmeyi o da seviyordu ancak vakti gelmeden, yani sıcak yaz ayları başlamadan asla yüzemiyordu. Kasanın altında duran, Türkiye'den getirttiği sigara paketinden bir dal almak için içeriye girerken mutfakta tatlıları hazırlayan Serdar ile göz göze geldi. "Harika süslemişsin tabakları, aynen Fransızlar gibi," dedi yüzünde mutlu bir tebessümle. Genelde memnun olduğu şeyleri açıkça ifade etmezdi. Bir şeyi beğenirse, "Tamam," der, geçerdi. Duyduğu sözlerden memnun olmuş gibi başını salladı Serdar. Az önce durduğu yere tekrar gelip sigarasını yakarak sahili seyretmeye başladı Necdet. Bir buçuk yıl önce Serdar'la ortak açmışlardı restoranı. Yarı yarıya sermaye koymalarına rağmen çevrelerindeki arkadaşları Necdet'e, büyük ortak, Serdar'a da küçük ortak, diyorlardı. İşlerin yükü Necdet'in sırtındaydı. Tedarikçilerle alışverişi, müşterilerle sohbetleri, resmi dairelerdeki evrak işlerini hep o yapıyordu. Serdar daha çok mutfakta çalışıyor; yemek yapıp, tabakları süslüyordu. Müşterilerle diyaloğu zayıftı, bir türlü atamadığı bir ürkeklik vardı üzerinde. Özellikle Necdet yanındayken müşteri bir şeye itiraz ettiğinde, eli ayağı birbirine dolaşıyor, bildiği İngilizceyi de unutup, yarım yamalak cevaplar veriyor, sonra Necdet'in kızgın bakışlarını kapanışa kadar omuzlarında hissediyordu. Herkesin gözü önündeyken bir türlü güvenemiyordu kendisine, hep bir şeyleri yanlış yapacakmış gibi hissediyordu. Necdet tam tersine atılgandı. Müşteriye: "Merhaba" dediği ilk andan itibaren, usta bir tiyatro oyuncusu gibi emin adımlarla öne çıkıyor, söze başlar başlamaz konuştuğu kişinin üzerinde hakimiyetini kuruyordu. "Müşteriyi kazanmanın ilk yolu, ona müşteri olduğunu unutturmaktır. İlk merhabadan sonra arkadaş gibi davranacaksın, tıpkı Yeni Zelandalılar gibi," derdi Serdar'a, ön tarafta nasıl çalışılması gerektiğini anlatırken. "Serdar iyi çocuk ama bu iş onun ruhunda yok. Tek anladığı iş tabak süslemek. En iyisi yolun başındayken yavaş yavaş yolları ayırmak," diye düşündü Necdet, sigarasını söndürüp, tekrar içeri girerken. Akşama kadar kafasında bir tilki gibi dolanıp durmuştu nasıl bir çözüm bulması gerektiği. Aklına bir anda yıldız gibi parlayarak gelen fikirlerin çoğunu, biraz düşündükten sonra yeteri kadar güvenilir bulmayıp, eliyordu. Kapatma vakti gelmişti, ikisi kalmıştı restoranda. Kasadaki parayı saydıktan sonra öndeki masada oturup, Serdar'ın işini bitirmesini bekledi. "Hazırız, çıkabiliriz abi," dedi Serdar, mutfak kapısının önüne dikilip. "Seninle önemli bir şey konuşacağım," dedi ciddi bir yüz ifadesiyle Necdet. "Gel, yanıma otur." "Buyur abi." "İşlerimiz iyi gidiyor ama büyümemiz gerek. Biliyorsun, bizim işte yerinde sayarsan yutulursun." "Haklısın abi." "Büyümek için yeni bir şube daha açmalıyız. Hem senin için de iyi olur, başına geçersin." "Yeni bir yer açacak kadar para henüz yok elimizde. Birkaç yıla belki." "Birkaç yıl işlerin yolunda gideceğinin bir garantisi yok." "Peki ne yapacağız abi?" "Aklıma bir fikir geldi. Ama hemen itiraz etme, üstüne düşün bir süre." "Nedir?" Etrafına bakındı Necdet, sesini alçaltarak, bir sır veriyormuş gibi konuşmaya başladı: "Biliyorsun, arka kapının açıldığı sokak çok tenha. Gündüz bile kimsecikler geçmiyor. Restoranı kapattıktan sonra bir gece gizlice gelip, ne kadar eşya varsa bir kamyona doldurup, Auckland dışındaki bir depoya taşıyacağız. Soyulduk, diye sigortaya başvurup, alacağımız parayla da yeni bir şube açacağız." "Peki yakalamazlar mı bizi abi?" "İşi kılıfına uydurursak hiçbir şey olmaz." Serdar çekimserdi, foyalarının ortaya çıkmasından korkuyordu; birkaç gün uzun uzun düşündükten sonra kabul etmişti teklifi. Amacı ikinci şubenin başına geçip Necdet'in ezici ağırlığından kurtulmaktı. Bir hafta sonra bir gece yarısı restoranın arka kapısına bir kamyonu yanaştırarak, içeride ne var ne yok her şeyi yüklediler. Soyulduklarını duyan arkadaşları telefon edip üzüntülerini bildiriyorlar, müşteriler ise kapıdan teselli edip gidiyorlardı. Necdet ağlamaklı bir suratla "Ah vah" edip, "Çaldılar mallarımızı adi hırsızlar!" diyerek fenalık geçirir gibi isyan ediyordu. Polis ilk ifadeleri aldıktan sonra daha detaylı bir araştırma yapması için bir dedektif göndermiş; dedektif hazırladığı raporda olayın hırsızlık olduğunu reddederek, çok kısa bir sürede dükkândaki her şeyin iğneden ipliğe çalındığını, bunu ancak içeriden her şeyin yerini bilen birisinin yapabileceğini belirtmişti. Dedektifin hırsızlık vakasını resmî olarak onaylamaması Necdet ile Serdar'ı panikletmiş, sigortadan para almak bir yana, kendi iş yerlerini kasıtlı olarak soymak ve dolandırıcılık suçlamalarıyla mahkemeye verilme endişesine yol açmıştı. Yaptıkları bütün yasal itirazlar reddedilmişti. İşin sonu kötüye varacak gibiydi. İkisi de geceleri bir türlü uyuyamıyor, kâbus görüyorlardı. Necdet uzun uzun düşündüğü bir gecenin sabahında erkenden Serdar'la buluştu. İkisi de çok gergindi. Serdar üşümüş gibi ellerini cebine sokmuş, hafifçe titriyordu. "Ne olacak bu işin sonu abi?" dedi kaygılı bir bakışla. "Merak etme, aklıma bir şey geldi," dedi Necdet, Serdar'ı rahatlatmak isteyen yumuşak bir sesle. "Bu iş üstümüze kalacak gibi. Dosya mahkemeye gitmeden evvel Avustralya'ya kaçacağız. Endişelenme, her şeyi en ince ayrıntısına kadar planladım. Önce ben gideceğim. Sen birkaç gün daha kal. Depoya sakladığımız eşyaları sat. Sen gelene kadar ben kalacak yer ayarlarım, sonra gene ortak bir yer açarız." "Anlattığın kadar kolay olur mu bu iş abi, ya bu sefer de tutmazsa? Direkt hapse tıkarlar bizi!" dedi Serdar kararsızca. "Niçin olmasın ki? Hem başka bir şansımız kaldı mı?" dedi Necdet, sorusuna cevap beklemiyormuş gibi yaparak yan tarafa döndü. "Yarına bilet aldım. Sabah erkenden Melbourne'e uçacağım. Bir tanıdığımın evinde kalacağım birkaç gün. Uçak iner inmez seni ararım." Ertesi gün vakit öğlen olmuştu. Serdar, "Bu kadar kolay olmaz bu iş," diye kendi kendisine söylenerek, sert adımlarla volta atar gibi boş dükkânın içinde yürüyordu. Kulağı her an çalmasını beklediği telefondaydı. Daha iki dakika önce göz attığı saatine tekrar bakmak için kolunu kaldırdığında telefonu çalmaya başladı. "Alo Serdar, az önce Melbourne'e geldim. Seni aramaya daha yeni fırsatım oldu." Konuşma bittikten sonra volta atmaya devam etti Serdar. Bu sefer adımları daha yavaştı. Kasanın yanında duran dedektifin kartını eline alıp, uzun uzun baktıktan sonra üzerindeki numarayı aradı. "Alo, ben Serdar. Geçenlerde soyulan şu sahil kenarındaki restoranın ortağı. Hatırladınız mı? Sizinle önemli bir bilgi paylaşacağım. Az önce ortağım aradı. Dükkânı soyan oymuş, bugün Melbourne'e kaçmış. Benim de yeni haberim oldu. Az önce beni arayıp, her şeyi itiraf etti." Telefonu kapatıp, dedektifin kartını aldığı yere koyarken kasanın altında duran Türkiye'den gelen sigara paketine ilişti gözü. Paketi alıp, dışarıya çıktı. Necdet'in dikilip sahili seyrettiği yere gelince bir sigara yaktı: "Sigorta parayı bana ödeyecek. Alır almaz Necdet’e gönderirim. Orada ne isterse yapsın. Depodaki eşyaları çıkartıp, bu restoranı yeniden açayım. Bu saatten sonra kimsenin gölgesinde kalmayı kaldıramam. Ortaklık bitti. Artık patron olma vakti," dedi ilk yudumu rüzgâra üfledikten sonra.

  • 2021 Nobel Edebiyat Ödülü Abdulrazak Gurnah'ın oldu!

    Nobel Edebiyat Ödülü bu defa Afrika kıtasına gitti. İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi, 2021 Nobel Edebiyat Ödülü'nün Tanzanya doğumlu yazar Abdulrazak Gurnah'a verildiğini açıkladı. Akademi Gurnah'ı, "Kültürler ve kıtalar arasında sömürgeciliğin etkilerine ve mültecilerin kaderine yönelik tavizsiz ve merhametli tavrı" nedeniyle övdü. Nobel Edebiyat Komitesi yaptığı açıklamada, "Gurnah'nın gerçeğe olan bağlılığı ve basitleştirmeden kaçınması dikkat çekicidir" ifadelerini kullandı ve şöyle devam etti: "Basmakalıp betimlemelerden uzak duran Gurnah'ın romanları gözlerimizi, dünyanın başka yerlerinde, insanların pek de aşina olmadığı, kültürel olarak çeşitlendirilmiş bir Doğu Afrika'ya bakmamızı sağlıyor." 1948’de Doğu Afrika kıyısındaki Zanzibar’da doğdu. Anadili, Afrika’da seksen milyon kişinin konuştuğu Svahili’dir. İlköğrenimini İngiliz okullarında tamamladı, çocukluğunda gittiği Kuran kursunda Arapça öğrendi. Gençliğinde Zanzibar Ayaklanması’na (1964) ve sonrasında kurulan sosyalist rejimin çalkantılı yıllarına tanıklık etti. 1968’de İngiltere’ye gitti. Yükseköğrenimin Kent Üniversitesi’nde tamamladı. Doktora tezinde (1982) kolonyal söylemin Doğu Afrika, Karayip ve Hindistan edebiyatındaki izdüşümlerini analiz etti. Gurnah’ın hakikat anlayışı, gerek kolonyal dönemin karamsar ve toptancı tasvirlerini gerekse anavatan-memleket şovenizmlerini reddeden sahici bir arayışa dayanır. Gurnah, romanları dışında, Salman Rushdie, Anthony Burgess, Joseph Conrad, Vidiadhar Surajprasad Naipaul, Zoe Vicomb gibi yazarlar üstüne edebiyat eleştirileri yazdı, kitaplar hazırladı.

  • Troçki'nin hayatını hiç böyle okumadınız!

    Leonardo Padura'nın İstanbul'dan Meksiya'ya uzanan polisiye romanı Köpekleri Seven Adam, Volkan Ersoy'un İspanyolca orijinalinden çevirisiyle Türkçede. Leon Troçki'nin sürgün yıllarını İstanbul günlerinden Meksika'ya sürükleyici bir polisiye roman kurgusuyla anlatan Köpekleri Seven Adam, Volkan Ersoy'un İspanyolca orijinalinden çevirisiyle Türkçede. Küba edebiyatının yaşayan en önemli yazarı sayılan Leonardo Padura, bu romanın örgüsünü devrimci lider ve komünist kuramcı Leon Troçki’nin 1940 yazında, Meksiko kentinde NKVD ajanı Ramón Mercader tarafından öldürülmesi etrafında kurarken, 20. yüzyılın en büyük tarihsel dramlarından birine ve insanlığın en uzun süren ütopyasının ikilemlerine ışık tutuyor. Eleştirmenler tarafından yazarın en önemli eseri kabul edilen Köpekleri Seven Adam, Troçki’nin Büyükada, Paris ve Meksika’daki sürgün yılları hakkında az bilinen gerçekleri ortaya koymasıyla, tartışmalı konulara girme cesaretiyle ve sürükleyici bir polisiye roman tarzındaki kurgusuyla her tür okurun ilgisini çekebilecek bir okuma deneyimi sunuyor. 2015 yılında Asturias Prensesi Edebiyat Ödülü de dahil olmak üzere çok sayıda ödüle layık görülen Leonardo Padura’nın Köpekleri Seven Adam romanı sürgündeki bir devrimcinin çalkantılı yaşamı ve peşindeki NKVD ajanının suikast planları ile ilerleyen muhteşem bir siyasi gerilim. Leonardo Padura Fuentes, 1955 yılında Havana’da doğmuştur. Havana Üniversitesi Latin Amerika Edebiyatı Bölümü’nden mezun olan yazar, 1980 yılında araştırmacı gazetecilik yaparak öne çıkmaya başlamış, sonraki on yıl boyunca gazeteci olarak çeşitli kültürel ve tarihsel konular hakkında makaleler yazmıştır. 1988’de baş kahramanın polis detektifi Mario Conde olduğu polisiyeler yazmaya başlayan Padura, çeşitli dillere çevrilen bu seriyle uluslararası ün kazanmıştır. Polisiye dışında aidiyet ve sürgünlük konularını tarihsel olaylarla birleştirdiği, farklı zamanlara ait paralel hikâyeler anlattığı romanlarla ününü pekiştiren yazar, kendi ülkesi Küba’nın yanı sıra Latin Amerika’da ve Avrupa’da yirmiyi aşkın edebiyat ödülüne ve Fransa’nın Sanat ve Edebiyat Nişanı’na layık görülmüştür. On dokuz dile çevrilen Köpekleri Seven Adam, yazarın bugüne kadarki en önemli eseri olarak bilinmektedir. Padura, İspanyol vatandaşlığına da sahip olmakla birlikte Küba’da yaşamayı tercih etmektedir. KÖPEKLERİ SEVEN ADAM Leonardo Padura Fuentes Bilgi Yayınevi, 2021 Çeviri: Volkan Ersoy

  • Çakma Eyfel kuleleri, sahte anıtlar, taklit şehirler

    Güney Kore doğumlu filozof ve kültür teorisyeni Byung-Chul Han, sahte olmayan kitabı Çakma'da, radikal bir başkalığın felsefesine ve imkânlarına kapıyı aralıyor. “Uzakdoğu, özgünlük, köken veya özdeşlik gibi yapıbozum öncesi faktörlere aşina değildir. Uzakdoğu düşüncesi daha ziyade yapıbozumla başlar. Batı düşüncesinin temel kavramı olarak Varlık sadece kendine benzeyen bir şeydir ve bir kopyasının yapılmasına müsamaha göstermez... Buna karşın Çin düşüncesinin esas figürü monomorfik, benzersiz Varlık değil; çok biçimli, çok katmanlı süreçtir.” Çakma Eyfel kuleleri, sahte anıtlar, taklit şehirler... Dünyadaki her şeyin sahtesi Çin'den fışkırıyor, tüm kürede rafları dolduruyor. Bugün "Çin" denildiğinde ilk akla gelen şey ucuz, çakma metaların curcunası. Modernitenin sorunsalları üzerine keskin denemelerin yazarı Han, tüm dünyada adını duyurduğu Yorgunluk Toplumu'ndan bir sene sonra yayınladığı Çakma'da hiçbir şeyin nihai ve biricik olmadığı, daimi dönüşüme ve başkalaşmaya tâbi olduğu, yaratımın yıkılarak çoğaldığı radikal bir başkalığın felsefesine ve imkânlarına kapıyı aralıyor. Orijinali reddeden, tözlerin değil süreçlerin örgütlediği bir düşüncenin modern çağın kategorileri ile anlaşılamayacağını gösterip, Uzakdoğu düşüncesinin sanattan yaşama yansımalarının mantığını serimliyor. “İleri sürüldüğü gibi gök kubbe altında söylenmemiş söz ya da bakanı hayrete düşürmemiş imge yoksa eğer, sanatı mutlak anlama sabitleyen ve özgünlüğü baş tacı eden Batılı anlayışın krizler yaşaması da başka kültürlerin üretimlerini kusurlu bulması da doğal görünüyor. Byung-Chul Han, yankısını kadim Çin’de bulduğu, Batılı kavrayışın görüş açısına girmeyen alımlama ve üretim biçimlerindeki farkın çağdaş Çin’deki yeni bir görünümüne dikkat çekiyor. Bir anlamda teknolojinin doğaya öykünen yönüne, Hegel’i tedirgin eden o Çin usulü nihilizmle eleştirel bakma potansiyeli taşıyan shanzhai, Çincede de yeni bir kelime; çakma/taklit/sahte anlamını taşıyor. Han, shanzhai'yi yaratımın yıkımı olarak belirliyor. Örneğin Marxizmin, Maoizm ile nasıl “çakma” bir form kazandığını gösteriyor. İleride Çin tipi çakma bir demokrasiyle karşılaşabileceğimizin buruk müjdesini de veriyor.” Özlem Hemiş Byung-Chul Han, Güney Kore doğumlu Alman bir filozof ve kültür teorisyeni. Berlin Sanat Üniversitesi'nde profesördü ve hala ara sıra burada dersler veriyor. ÇAKMA:ÇİNCE YAPIBOZUM Byung-Chul Han Telemak Kitap, 2021 Çeviri: Sibel Atam 88 s.

  • Dante'nin onuruna bir hayalet hikâyesi

    İtalya’nın yaşayan en önemli şairlerinden Giuseppe Conte, Dante’nin 700. ölüm yıldönümünü onun yerine düşünüp konuştuğu muhteşem bir hayalet hikâyesiyle kutluyor: Âşık Dante. "İnsanoğlu... Görünen dünyanın hükümdarı! Şimdi kendisini çevreleyen havadan, görünmezden, son derece küçük olandan, hiçbir şey yapamayacağı tehlikelerden korunmak zorundadır. İçeriye kapatabilir kendisini, bunun gibi odalarda güvende kalabilir. Ve en nihayetinde hayaletimsi, sönük bir ışık yayan, boyut olarak birbirinden farklı, çok sayıda ekrandan oluşan bir labirentte yaşarken benden çok daha “hayalet” olabilir. Zira kendisini ekranları arasına hapseden biri artık güneşi ve rüzgârı, dalgaları ve yıldızları bilmez. Hakikatsiz, özsüz görüntüler arasında yaşar. Ona sahip olduğunu düşünmesine, ona iyi bakmasına ve onu elinden geldiğince giydirmesine rağmen artık bir bedene sahip değildir. Kafatası ayan beyan seçilse de artık kendisine ait bir beyni yoktur; duyguları ve anıları da. Oysa ben bütün bunlara sahibim, bir gölge olsam bile." 14 Eylül 1321 tarihinde, yüreğinde kavuşulmayan aşkın ıstırabıyla bu dünyadan göçen Dante’nin hâli Kutsal Efendi’yi bile incitir. Cennetin kapılarına dayandığında kendisine bir teklif sunulur: Bundan sonra her ölüm yıldönümünde bir gölge hâlinde de olsa, günbatımından şafağa dek yeryüzüne gönderilecektir. Fanilerin et, kan ve kemikten bedenine sahipken bulamadığı aşkla karşılaşmayı başarır, onu görüp duyan olmasa da makûs talihini bir şekilde alt edebilirse, yeryüzünde yeni bir şansı olacaktır. Dante, tam altı yüz doksan dokuz gece, aynı tarihte, Floransa’da o çok sevdiği katedralin önünde bulur kendini ve etrafını saran kalabalıkta aşkın suretini seçmeye çalışır. Ne yazık ki günün ilk ışıkları hayal kırıklığıyla birlikte söker ufuktan ve öte âleme mutsuz bir geri dönüş başlar. Ta ki yedi yüzüncü geceye kadar... İtalya’nın yaşayan en önemli şairlerinden biri olan Giuseppe Conte, Dante’nin 700. ölüm yıldönümünü onun yerine düşünüp konuştuğu bu muhteşem hayalet hikâyesiyle onurlandırıyor. Romanın sonuna geldiğindeyse yeni bir bölüm açıp Dante ve “kutsal şiiri”ne dair notlarını paylaşmaktan da geri durmuyor. AŞIK DANTE Giuseppe Conte Kafka Kitap, 2021 Çeviri: Nilay Kanarya 160 s.

  • Deliliğe giriş Ders 101

    Burçe Bahadır'dan umudu çoğalttığı kadar insan denen varlığa da inanç taşıyan öyküler: Deliliğe Zarif Bir Giriş. Burçe Bahadır, Deliliğe Zarif Bir Giriş adlı öykü kitabında ışıklı kulede güvenlik görevlisi olma hayaliyle yanıp tutuşan gencin, adını ancak haberlerde duyduğu diyarlarda doktorluk yapan genç kadının, gitmekle kalmak arasında bir ömür sallanıp durmuş kadınların, sevecen ama ‘suçlu’ dedelerin, geleneklere çıkan yola kendini gömen Miyase’nin, hesabı divana kalmış Prenses Diana’nın ve tüm çocukların düşlerine çöreklenmiş karakoncolosların resmini çizerken, bütün bunların ‘normal’ bir akılla anlatılamayacağının da farkında. Her gün biraz daha dayanılmaz bir yer haline gelen dünyamıza, incelikle delirmeden katlanabilmek mümkün mü? Duruşu, tavrı kadar öyküleriyle de kadınlardan, çocuklardan ve yaşamdan yana olan yazar, gerçekliği normalleştirmek yerine incecik deliren kahramanlarının kabullenmeme tavrını öne çıkartıyor. Işıklı kulenin, sevecen dedelerin ya da Koncolos’un kurt pençelerine karşı durmaktan, gerekirse zarifçe delirmekten ama ‘yeter’ demekten yana. Öyküleri umudu çoğalttığı kadar insan denen varlığa da inanç taşıyor. Yazar; Modern Zamanlar, Bu Aslında Senin Hikâyen, Ölmekten Yorulmuşuz, Ekran Beyaz Türkler Esmer, Refakatçi belgesellerinin metin yazarı, yapımcı ve yönetmeni. 2008 yılında Modern Zamanlar (Radyo Belgesel Programı) Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Ödülleri jürisince Övgüye Değer bulundu. 2016 yılında Refakatçi (Televizyon Belgesel Programı) TGC Sedat Simavi En İyi Televizyon Belgeseli Ödülü’ne ve 12. Boston Türk Belgesel ve Kısa Film Yarışması, Belgesel Dalı, Mansiyon Ödülü’ne lâyık görüldü. Kadın cinayetlerini konu alan Ölü Kadınlar Memleketi (Ayizi Yayınları 2014-2017/ Görünmez Adam Yayınları- 2020) kitabının yazarıdır. DELİLİĞE ZARİF BİR GİRİŞ Burçe Bahadır Notabene Yayınları, 2021 112 s.

  • Dünyanın sonuna hazır mıyız?

    Jenny Offill'den dünyaya yöneltilmiş iki kocaman soru: Dünyanın sonuna hazır mıyız ve hayatta kalmaya değer mi? Çağdaş edebiyatın güçlü sesi Offill'in Hava Durumu adlı romanı, Aylin Ülçer çevirisiyle Türkçede. “Bütün bunları bildiğin halde gece nasıl rahat uyuyorsun?” Bir zamanların parlak öğrencisi, şimdinin sıradan bir kütüphane memuru, ilişkilerini sorgulayan bir eş, kaygılı bir anne Lizzie... Bağımlı, intihara meyilli, büyümeyen, sorumluluk almayan kardeşi... Dünyanın Cehennemi adlı podcast'ler yapan, küresel iklim değişikliğine odaklanmış Sylvia… Başkanlık seçiminin gerginliğinin yaşandığı günler, sorunlarla dolu göçmen mahalleleri, herkesin birbirini ötekileştirdiği tekinsiz New York… Karamsarlık, ezeli korkular, gelecek kaygısı… Kadim inançlar, dinler, yeni moda öğretiler… Artık gençlik günlerini geride bırakan, ağrıları, hastalıkları baş gösteren Lizzie gibi yaşlı bir dünya… Ve yirmi birinci yüzyılın karabasanı: ardı arkası gelmeyen “doğal” afetler, savaşlar, kıyamet senaryoları… Belki de dünyanın sonuna doğurulmuş çocukların anne-babası olmak telaşı, onlara bırakacağımız kaos ortamı… Jenny Offill, sorgulayıcı, mizahi, imalı üslubuyla bu küçücük romanda okuru kocaman sorularla baş başa bırakıyor. Çağdaşımız Lizzie, Hava Durumu’nda bir iç çığlık gibi, kesik kesik, umutsuz, çare arayarak, bocalayarak konuşuyor, sorguluyor, soruyor: Dünyanın sonuna hazır mıyız? Hayatta kalmaya değer mi? Jenny Offiill, Last Things (New York Times Yılın En önemli Kitabı ve LA Times İlk Kitap ödülü finalisti) ve Folio ödülü, Pen Faulkner ödülü ve Uluslararası Dublin ödülü kısa listesine giren Dept. of Speculation romanlarının yazarıdır. Eleştirel çalışmaları New York Times Book Review ve Slate’de yayınlandı. Elissa Schappell ile birlikte Money Changes Everything ve The Friend Who Got Away antolojilerinin editörlüğünü yaptığı gibi bir dizi çocuk kitabının da yazarı. HAVA DURUMU Jenny Offill Harfa Kitap, 2021 Çeviri: Aylin Ülçer 176 s.

  • Hayvan hakları üzerine düşündüren kitaplar!

    Bu dünyanın sadece insanlara değil, tüm canlılara ait olduğunu öğreten eserler. Bu kitapta, hayvan kurtarıcısı bir kahramana dönüşüyorsun. Hayvanları kurtarmak için, sadece şeffaf sayfaları çevirmen yeterli! Eğlenceli, kolay ve hayvan hakları meselesiyle ilk tanışma niteliğinde. Kitapta hiç yazı yok yani senin için doğru olan sözcüğü kendin seçebilirsin! Sen hangi hayvanları kurtarırdın? HAYVAN KURTARMA Patrick George Meav Yayınları, 2016 “Senin gibi, ben de bu narin ve güzel dünyanın bir parçasıyım. Onu hep birlikte paylaşıyoruz.’’ Çocuklara, bu dünyanın sadece insanlara ait olmadığını son derece basit, anlaşılır, samimi ve sıcacık bir dille anlatan, dokunaklı bir resimli kitap Senin Gibi… Jean-Baptiste Del Amo ve Pauline Martin, hayvanlarla olan yakınlığımıza bu kitapta şefkatle ışık tutuyor, ince ve hassas bir anlatımla çocuklara hayvanların bizden çok da farklı olmadığını gösteriyor. Minik okurlar, hayvanların da tıpkı bizim gibi aileleri, duyguları, ihtiyaçları olduğunu anlayacak ve bu saf, katıksız sevgiyi minik yüreklerinde derinden hissedecekler... SENİN GİBİ Jean-Baptiste Del Amo Resimleyen: Pauline Martin Çeviri: Sara Adakan Meav Yayıncılık, 2019 Yaş: 3+ Gökkuşağı Sokağı sakinleri için sıradan bir gün... Ama o da ne? Bir anda patlamaya başlayan havai fişekler her şeyi değiştiriyor. Hem çocuklar hem de korkuyla kaçışan sokak hayvanları için! Bu Ne Gürültü Patırtı!, yıllardır tüm dünyada pek çok kişinin keyifle izlediği, ancak epey gürültülü olmasının yanında doğaya, hayvanlara ve elbette insanlara çok büyük zararları olan havai fişek gösterilerinin gerçek yüzünü, samimi bir anlatım ve pastel tonlardaki müthiş çizimlerle gözler önüne seriyor. Gökçe Gökçeer'in kaleminden, değişime açık olan ve dünyayı daha güzel bir yer yapmanın mümkün olduğuna inanan herkes için umut dolu bir öykü... BU NE GÜRÜLTÜ PATIRTI! Meav Yayıncılık, 2020 Gökçe Gökçeer Resimleyen: Yusuf Tansu Özel Editör: Sumru Ağıryürüyen Yaş: 7+ 40 s. Orta Afrika’daki yağmur ormanında dünyaya gelen bebek şempanze Rickie, mutluydu ve güvenli bir şekilde annesiyle birlikte yaşıyordu... Avcıların geldiği güne kadar. İki özel hayvan arasında kurulan sıra dışı bağa dair kaleme alınan, bu güzel ve gerçeklere dayanan hikâyede, çalışmaları sonucunda pek çok öksüz kalmış şempanzeyle tanışan yazar Dr. Jane Goodall’a ait bir son söz de yer alıyor. Rickie ve Henri Meav Yayıncılık, 2017 Jane Goodall Resimleyen: Alan Marks Çeviri: Sima Özkan Yaş: 7+

  • Ölümsüz esere güncel bir uyarlama

    Kaan Müjdeci'nin yorumuyla Hamlet dizisi 19 Ekim'de seyircisi ile buluşuyor. Adalar’daki fayton krallığına büyülü bir yolculuk… Kaan Müjdeci’nin, Shakespeare’in ölümsüz eserinden uyarlayarak gerçek bir hikâyeyle harmanladığı dizi, Büyükada’daki “fayton krallığı” üzerinden hem hayatın hem de Türkiye’nin akıl almaz görünen, çarpıcı ve bir o kadar da absürt gerçeklerine adeta ışık tutuyor. “Hamlet”, her şeyiyle içimizden bir uyarlama; cinayet, intikam, keder, ihanet, aşk unsurlarıyla bezeli bir aile draması sunuyor. Oyuncuların performansları, sürükleyici hikâye anlatımı ve etkileyici görselliğiyle sezonun en iddialı yapımları arasında yer alan dizide Erdal Beşikçioğlu, Elit İşcan, Şebnem Bozoklu, Hatice Aslan, Ahmet Rıfat Şungar, Murat Kılıç, Çiğdem Selışık Onat, Cihat Tamer, Serdar Orçin, Emrullah Çakay, Ozan Çelik, Kutay Sandıkçı, Çiçek Acar ve Mustafa Alabora rol alıyor. Kaan Müjdeci’nin çağdaş bir yorumla uyarladığı ve yönettiği “Hamlet”, 16. yüzyıldaki krallığın yıkılışına ve güç dengelerinin değişimine bugünkü “fayton krallığı” üzerinden bakıyor. Üstelik bu kez, Hamlet genç bir kadın… İstanbul Büyükada’da, 81 atın topluca gömüleceği bir gece, faytonların sahibi olan adam öldürülür. Katilse erkek kardeşidir. Maktulün genç kızı, babasının katilini bulmak ve karanlık ilişkileri ortaya çıkarmak için bir intikam planı hazırlar: Şüpheli olan herkesi TV’nin en meşhur reality show’unda, sahnede buluşturacaktır. GAİN ve Asteros Film ortak yapımı “Hamlet”, geçtiğimiz ay Avrupa’nın en büyük televizyon içeriği festivali Series Mania’ya seçilen ilk Türk yapım olmuş ve uluslararası kategoride dünya prömiyerini gerçekleştirerek övgü toplamıştı. Türkiye’de izleyiciyle buluşmaya hazırlanan “Hamlet” tüm bölümleriyle 19 Ekim 2021 Salı günü yeni nesil içerik platformu GAİN ’de yayınlanacak. Yedi bölümlük sıradışı dizi, sinematografik başarısının yanı sıra değindiği derin konularla da çok konuşulacak. Türkiye’nin ezber bozan yayın platformu GAİN ’in kısa ve uzun yapımlardan oluşan geniş içeriği, Apple Store veya Google Play’den uygulamayı indirerek, www.gain.tv adresinden ya da Apple TV ve Android TV üzerinden, platforma üye olarak izlenebiliyor.

  • Lacivert öykü ve şiir dergisinin 101. sayısı çıktı

    Lacivert Dergi'nin 101. sayısının dosya konusu; “Edebiyatının 45. Yılında Pınar Kür’ün Eserleri Arasında” Lacivert öykü ve şiir dergisi “Seyyidhan Kömürcü” röportajı ile açılıyor. Arzu Kaya ile Dil, Kimlik, Salgın üzerine bir deneme, Öyküleri ile Gönül Malat, Çise Gezer, Zeynep Tandoğan, Hüseyin Opruklu, Ebrahim Golestan, Buket Düzgen, Ceren Türkavcı, Emre Uzun bizlerle birlikte. Derginin dosya konusu; “Edebiyatının 45. Yılında Pınar Kür’ün Eserleri Arasında” olarak belirlenmiş. Dosyaya Hülya Soyşekerci , Lale Kabadayı, Baran Barış, Çiçek Demirtaş Önder, Füsun Arda Özşahin, Meliha Tatlı, Tolga Yılmaz yazıları ile katkıda bulunuyor. Dünya edebiyatı bölümünün konuğu Amin Maalouf: Bir Antibiyografi Denemesi ile Josef Kılçıksız. Şiirleriyle, Seyyidhan Kömürcü, Vedat Barga, Gönül Tokayeva, Taha Eraslan, Özge Atasoy, Mehmet Rayman, Hasan Duymuş, Yunus Karakoyun, Taha Faruk Dal, Rohat Yıldız, Mevlüt Şener, Başak Özcan, Serdar Süalp, Pajand Soleymani edebiyat severleriyle buluşuyor.

bottom of page