Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Estetik dokusuyla öne çıkan bir ilk kitap
İrem Üreten'den, sanat, bellek ve insan ilişkilerini incelikle işleyen sekiz öyküden oluşan Saat Yönünün Tersine , yayımlandı. İrem Üreten’in ilk öykü kitabı Saat Yönünün Tersine , Bilgi Yayınevi tarafından yayımlandı. 120 sayfadan oluşan bu öykü derlemesi, resimler ve heykellerle iç içe geçmiş mekanlarda geçen yaşam kesitlerini, bellek ve köklenme temaları çerçevesinde harmanlıyor. Kitaptaki sekiz öyküde; huzurevinde yalnızlık çeken kişiler, kadın-erkek ilişkileri, annelik teması, bellek kaybı ve kök arayışı anlatılırken polisiyemsi bir alt ton da dikkat çekiyor. Atmosfer, “sahicilik” hissiyle örülü; karakterler sanki uzun süredir tanışıyormuşuz izlenimi bırakıyor. Fragman tadındaki pasajlarda ise ölümle yaşam arasındaki ince bağlara dair sarsıcı duygular öne çıkıyor: “Derin bir nefesin ardından altıpatları şakağına dayadı... Hayattaki varoluşunun en belirgin... en güçlü olduğu saniyeler, ondan kopmaya en yakın olduğu an aynı zamanda...” Yayınevinin tanıtım bültenine göre: “Saat Yönünün Tersine giderken kırılabilirsiniz fakat inat etmek bir yaşama belirtisidir.” İrem Üreten 1984 yılında Ankara’da doğdu. 2005 yılında Bilkent Üniversitesi İşletme Bölümü’nü bitirdi. 2013 yılında Bilkent Üniversitesi İşletme Fakültesi’nin Yönetici MBA Programı’ndan mezun olarak yüksek lisansını tamamladı. Öykü ve değerlendirme yazıları Notos, Oggito, Edebiyatist, Litera ve Edebiyat Haber gibi dergi ve internet sitelerinde yayımlandı. SAAT YÖNÜNÜN TERSİNE İrem Üreten Bilgi Yayınevi, 2025 Tür: Öykü 120 s.
- Roket’in altıncı sayısı yayımlandı
Bilimkurgu öykü dergisi Roket ’in altıncı sayısı okurlarla buluştu. On iki öykünün yer aldığı yeni sayıda, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde Yusuf Vezir Çemenzemenli tarafından kaleme alınmış bir bilimkurgu öyküsü ilk kez Türkçede. Öyküyü Türkçeye aktaran ise bilimkurgu sevdalısı, editör ve çevirmen Hamid Hamidzade. Dergi editörü Ruhşen Doğan Nar’ın altıncı sayı için yazdığı önsöz şu şekilde: "Distopyalar her zaman ilgi çekici olagelmiştir. Gelecekte başımıza gelebilecek kötü senaryoları okumanın veya izlemenin kendine has, tuhaf bir büyüsü var. Bunu biraz korku filmi seyretmeye benzetirim. Normal hayatta pek de hoşlanmadığımız korku hissini yaşamak için izleriz bu tür filmleri. Bile bile lades oluruz belki de. Distopyaların hakkını yemeyelim ama. Korkutmak değildir asıl hedefleri. Onlar, insanlık için bir tür uyarı fişeğidir ve aslında gelecekten çok bugüne dairdirler. Klasikleşmiş distopya eserlerini düşünelim. Hemen hemen hepsi yaşadığımız dünyanın koşulları üzerine eleştirel okumalar yapmamızı sağlar. Distopyalarda gördüğümüz acınası yaşamlara sahip olmamak için bir şeyler yapmamız gerektiğine dair haklı uyarılarda bulunurlar. Peki, ya ütopyalar? Dikkat ettiyseniz, ütopyalara daha az rastlanır. Bunlardan bahsetmemin sebebi ise bu sayımızda yer alan bir ütopya öyküsü: “ Gelecek Şehir ”. 1933 yılında, Azerbaycan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti döneminde Yusuf Vezir Çemenzemenli’nin kaleme aldığı bu bilimkurgu öyküsünü Azerbaycan Türkçesinden aktaran Hamid Hamidzade’ye çok teşekkür ediyorum. Onun sayesinde ütopya okumayı özlediğimi fark ettim. Bu sayının kapak görselini Kaya Berk İpek’e, iç sayfalardaki görselleri ise Oğuz Çevik’e borçluyuz. Emeklerine sağlık." Bu sayıda yer alan yazarlar şu şekilde: Ayşe Acar, Nazlı Çapar Yeşillik, Iraz Şensöz, Sabahattin Cömertpay, Ozan Kırıcı, Ruhşen Doğan Nar, Ahmet Boyraz, Gizem Çetin, Mustafa Mert Balcı, Aslı Tanrıyar, Emre Bozkuş ve Yusuf Vezir Çemenzemenli. İki bin kelimeyi geçmeyen, daha önce herhangi bir mecrada yayımlanmamış bilimkurgu öykülerinizi roketbilimkurgu@gmail.com adresine gönderebilirsiniz. Yeni sayımıza tüm kitap satış sitelerinden ulaşabilirsiniz.
- Yüzlerce kuşaktır gemideyiz
Barış Makinesi adlı ilk romanıyla geniş ilgi uyandıran, çıkış romanıyla on bir dile çevrilerek dünyanın dört bir yanında okurlarını bulan gazeteci, yazar Özgür Mumcu, yeni romanıyla edebiyat dünyasına geri döndü: Dünyalılar ! İstanbul’a bir uzay gemisi düştü. Evrende yalnız olmadığımız artık sır değil. Peki gelenler kim? Misafir mi, işgalci mi? Peki insanlık, kendi karanlığıyla başka bir evrenden gelenler üzerinden yüzleşmeye hazır mı? Özgür Mumcu Dünyalılar 'da türler arası karşılaşmanın, gezegen çapında komploların ve kırılgan umutların hikâyesini kaleme alıyor. Yalnızca geleceği değil, geçmişimizi de yeniden sorgulatan soluk soluğa bir maceraya imza atıyor. Bilimin sezgiye, ihanetin sadakate, korkunun meraka dönüşmesine tanıklık etmek üzereyiz. Mumcu, yeni dünyanın şifrelerini odağına alarak, felsefi altyapısı ve macera dozuyla iddiasını kanıtladığı Dünyalılar ile çıtayı daha da yükseğe koyuyor. Haziran ayı itibariyle raflarda yerini alan romanın dikkat çekici kapak tasarımı Tahir Berk Yılmaz imzalı. “Gaika. Yuva demek. Ben hiç görmedim. Hiçbirimiz görmedik. Çünkü biz... yüzlerce kuşaktır gemideyiz.” İstanbul’a bir uzay gemisi düştü. Evrende yalnız olmadığımız artık sır değil. Peki gelenler kim? Misafir mi, işgalci mi? Ön saflarda antropolog Can Yaban ve biyoakustik uzmanı Karla Silva var. Uzaylılarla ilk teması kuran onlar. Bir yandan da gölgede bekleyen oyuncular sahneye çıkmak üzere: Dışişlerinden kurt diplomat İzzet Derman, kudretli istihbaratçı Konuralp Sarpkaya, Silikon Vadisi’nden hırsını dehasıyla incelten Nathan Sterling ve yeni çağın karizmatik kâhini Alice Collins... Yerliler, maden mafyası, deriniyle sığıyla yöneticiler, şirket patronları, peygamberliğe soyunan tarikatçılar… İnsanlık, kendi karanlığıyla başka bir evrenden gelenler üzerinden yüzleşmeye hazırlanıyor. Amazon’un derinliklerinden Boğaz kıyılarına uzanan Dünyalılar, yeryüzünün en uzak köşelerinde bile yankılanan temasın izini sürüyor. Dünyalılar, türler arası karşılaşmanın, gezegen çapında komploların ve kırılgan umutların romanı. Yalnızca geleceği değil, geçmişimizi de yeniden sorgulatan soluk soluğa bir macera. Bilimin sezgiye, ihanetin sadakate, korkunun meraka dönüşmesine tanıklık etmek üzereyiz. Özgür Mumcu, İngilizce, Almanca, İtalyanca, Arapça başta olmak üzere 11 dile çevrilen ilk romanı Barış Makinesi’nin ardından çıtayı daha da yükseğe koyuyor. Dünyalılar, sadece uzaydan gelenlere değil, dünyaya sığamayanlara büyük mesajı gönderiyor. ÖZGÜR MUMCU İlk romanı Barış Makinesi 11 dile çevrilen ve EBRD Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilen Özgür Mumcu’nun ikinci romanı Dünyalılar 2025 senesinde yayınlandı. On sene ulusal gazetelerde köşe yazarlığı yapan Mumcu, çeşitli mecralarda podcast yayıncılığı ve yazarlık yapmaktadır. DÜNYALILAR Özgür Mumcu April Yayıncılık, 2025 Tür: Roman 280 s.
- Yazmak Atölyesi Haziran Bülteni
Ayfer Tunç’un kurucusu olduğu Yazmak Atölyesi, Haziran ayında da keyifli programıyla sizleri bekliyor. Strasbourg Marc Bloch ve Galatasaray Üniversitesi’nde felsefe (lisans, yüksek lisans) okumuş, Jean Moulin Lyon III Üniversitesi’nde “Ortaklık” (Communauté) üzerine siyaset felsefesi doktora çalışması yürütmüş. Uzun süredir yayıncılık dünyasında çevirmen, editör ve danışman olarak faaliyet gösteren, özellikle felsefe alanında Fransızca ve İngilizce’den seksenden fazla kitabı Türkçeye kazandırmış olan Murat Erşen, dört hafta sürecek Duyguların Felsefesi atölyelesiyle Haziran ayında da Yazmak Atölyesi’nde. Dört hafta sürecek Duyguların Felsefesi atölyesinin ilk haftasında ”Mutluluk” teması ele alınacak. Mutluluk kavrayışının, Sokratesçi “Nasıl yaşamalıyım?” sorusunu dikkate alan önceki çağların talih ve erdemli karakter ölçütlerinden uzaklaştığı ve “Gerçekten ne istiyorum?” sorusuna verilen yanıta indirgendiği modern dönemde yarattığı paradokslar konuşulacak. Seminerin ilk haftası Frederic Lenoir “Mutluluk Üstüne Felsefi Bir Yolculuk” ve Ziyad Marar “Mutluluk Paradoksu” kitapları odağında gerçekleşecek. Takip eden hafta “Yabancılaşma / Dünyadan Bezmişlik” teması “İşin Kişilik Üzerindeki Etkisi” ve “Metropolis ve İnsan Zihni” başlıkları kapsamında Richard Sennett “Karakter Aşınması - Yeni Kapitalizmde İşin Kişilik Üzerindeki Etkisi”, Eva Illouz “Soğuk Yakınlıklar: Duygusal Kapitalizmin Şekillenmesi”, Mark Fisher “Kapitalist Gerçekçilik”, Hartmut Rosa “Yabancılaşma ve Hızlanma”, Guy Debord “Tüketim Toplumu” Georg Simmel “Metropolis ve İnsan Zihni”, Serge Lesourd “Özne Nasıl Susturulur”, Michael Foley “Saçmalıklar Çağı” kitapları temel alınacak. Seminer programının üçüncü haftasında “Sıkıntı, Kaygı, Korku” teması; Birini beklerken yaşanan durumsal sıkıntı, fazlasıyla aynı şeye sahip olunduğunda, her şey banallaştığında hissedilen doygunluk sıkıntısı ile varoluşsal sıkıntıyı biribirinden ayıran nedir? İnsanın “herkes” haline geldiği gündelik hayatın bir noktasında duyulan kaygı nasıl kendini aşmanın ve otantik ben’e ulaşmanın yolu haline gelebilir? Korku, kaygıdan ne bakımdan farklıdır? Terörizm ve virüsle geri gelen tekinsizlik, öngörülemezlik, denetimsizlik korkusu iktidarlar tarafından nasıl körüklenir? Hayatın her alanında değişim ve belirsizlikle baş etme çabası, sekülerleşme ile birlikte eylemler için rehber bulunamaması, kimliğin dağılması modern toplumda ne gibi psikopatolojilere yol açar? Soruları çerçevesinde ele alınacak. Lars Svendsen “Sıkıntının Felsefesi & Korkunun Felsefesi”, Martin Heidegger “Varlık ve Zaman”, Zygmunt Bauman “Akışkan Korku”, Soren Kierkegaard “Kaygı Kavramı” kitapları ekseninde tartışılacak. Seminerin son haftasında ise “Aşk ve Yalnızlık” teması Paul Verhaege “Yalnızlık Zamanlarında Aşk”, Alain Badiou “Aşka Övgü”, Lars Svendsen “Yalnızlığın Felsefesi”, J.-D Nasio “Aşk Acısı”, Eva Illouz “Aşk neden acıtır?”, Fay Bound Alberti “Yalnızlığın Biyografisi” kitaplarına odakla; Sıfır ölümlü savaş propagandasını andıran, aşkı şansa bırakmamayı, aşka düşmeden ya da acı çekmeden aşık olmayı vaat eden aşk koçluğu ve sosyal medya çağında temel özelliği rastlantı ve beklenmediklik olan aşk nasıl hayatta kalabilir? Toplumsal ilişki kurma becerisini kaybetmenin yarattığı daimi yalnızlık ile bireyselliğin, özerkliğin ve yaratıcılığın nüvesi olan tek başınalık arasında ne fark vardır? Sorularının yanıtları çerçevesinde konuşulacak. Geçtiğimiz aylarda “Dev bir hikâyeyi başlatan küçük bir fikrin peşine düşmek…” sözüyle başlayan, film eleştirmeni, yazar ve senarist Burak Göral ile İlk Senaryoma Başlıyorum atölyesi ikinci dönemiyle Yazmak Atölyesi’nde. Seminer programında “Neden bazı senaryolar daha iyi?” sorusundan hareket edilecek. Dört hafta sürecek atölyenin ilk haftasında, “Senaryo Biçimi / En Çok Yapılan Senaryo Hataları” başlığı altında: örnek senaryolar üzerinden senaryo yazma tekniğini öğrenme, sahnelendirmek, sahne başlığı oluşturmak, sahne betimlemelerini doğru yapmak ve formatları belirleme üstünde durulacak. İkinci hafta “Diyalog Pratikleri” örnekler ve çeşitli alıştırmalar üzerinden her hikâyenin “doğru” diyaloglarına ulaşabilme üstünde çalışılacak. Seminer programının üçüncü haftasında “Kuzuların Sessizliği” filmi okuması yapılacak. Kusursuz sayılan bir senaryonun yapısını incelenerek filmin görsel ve senaryo analiziyle neyin nasıl başarıldığına ulaşılacak. Son haftanın başlığı ise “Bir Hikâyeyi Senaryolaştırmak”. Katılımcılarla seçilecek kısa öykü; logline, sinopsis ve senaryo safhalarından geçerek kısa film projesi haline getirilecek. Burak Göral ile Senaryo Yazma Pratikleri / Sinopsisten Senaryoya atölyesi, öykülerini geliştirip senaryolarının yazım aşamasına geçmek isteyen herkesi bekliyor. Yazmak Atölyesi söyleşi programı Haziran ayında da keyifli buluşmalara ev sahipliği yapıyor. Film eleştirmeni ve senarist Burak Göral’ın Haziran konuğu Gişe Memuru, Sarmaşık, Kelebekler gibi uluslararası ödüllü filmleriyle tanınan yönetmen ve senarist Tolga Karaçelik. Bağımsız sinemada özgün kalabilmenin yollarının, Türkiye’de ve dünyada film üretmenin dinamiklerine kadar geniş bir perspektiften ele alınacağı söyleşide, Karaçelik’in kendine özgü sinema dili, hikâye anlatımındaki sıra dışı yaklaşımı ve karakter yaratımındaki özgünlüğü masaya yatırılacak. Sinemasında mizahın ve melankolinin iç içe geçişi, festival yolculukları, senaryo süreçlerinde yaşanan kırılma anları ve çekimleri New York’ta gerçekleşen baş rolünde Steve Buscemi’nin yer aldığı, Nisan’da vizyona girmiş olan yeni filmi “Saykoterapi: Bir Seri Katil Hakkında Yazmaya Karar Veren Bir Yazarın Sığ Hikâyesi”nin konuşulacağı Tolga Karaçelik ile Sinema Üzerine söyleşisi sinemaseverleri bekliyor. Elif Karadağ’ın moderatörlüğünde gerçekleşen Bağımsız Tiyatro Buluşmaları söyleşi dizisi, tiyatronun özgün ve yenilikçi isimlerini ağırlamaya devam ediyor. Söyleşi dizisinin Nisan ayı konuğu, Taksim Ara Sahne’nin kurucularından, başarılı oyunculuğu ve etkileyici performanslarıyla tanınan oyuncu Uğur Uzunel. Bu yıl gerçekleşecek 27. Yapı Kredi Afife Tiyatro Ödülleri’nde “Kardeşlerimi Arıyorum” oyunundaki “Amor” rolüyle Yılın En Başarılı Erkek Oyuncusu adayı olan Uzunel’in tiyatroya bakış açısı, bağımsız projelerde yer almanın getirdiği zorluklar ve özgürlükler, sahnede karakter yaratma süreci ve Türkiye’de tiyatronun değişen dinamikleri üzerine keyifli bir sohbet gerçekleşecek. Katılımcıların, Uzunel’in sahne deneyimlerini ve oyunculuk serüvenini yakından dinleme fırsatı bulacağı söyleşiye tüm tiyatroseverler davetlidir. Yazmak Atölyesi Yazar Buluşmaları’nda yeni romanı Bir Baş Komiser Perihan Uygur Polisiyesi “Kumarbaz” ile Tuna Kiremitçi bizlerle, moderatörlüğünü Hülya Balcı’nın yapacağı söyleşiye tüm edebiyatseverler davetlidir. Yazmak Atölyesi Haziran programımızda, 61 şairimize ait 172 şiirin İngilizce çevirisini içeren The Pulse of Contemporary Turkish: Poems from the New Millennium kitabı söyleşisi için buluşuyoruz. Obiçim Yayınlar’ın kurucu editörü Buğra Giritlioğlu ve kitabın şairlerinden Efe Murad, Ekin Mert Sozüpek, Mehmet Erte, Murat Çelik ve Ümit Güçlü "The Pulse of Contemporary Turkish" Şiir Antolojisi Odağında Çağdaş Türkçe Şiire Biir Bakış söyleşisiyle Yazmak Atölyesi’nde şiirseverlerle biraraya gelecek. Tüm şiirseverler davetlidir. Yazar Buluşmaları’nın bir diğer konuğu Doğu Yücel. Yücel’in okuyucularıyla buluşacağı söyleşinin moderatörlüğünü Elif Karadağ üstlenecek. Yazmak Atölyesi Yazar Buluşmaları’nın son konuğu ise yeni romanı “Aziz” ile Yavuz Ekinci. Ekinci’nin sevenleriyle buluşacağı söyleşinin moderatörlüğünü Boğaziçi Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Zeynep Uysal gerçekleştirecek. Tüm edebiyatseverleri bekleriz. ATÖLYELER Murat Erşen ile DUYGULARIN FELSEFESİ 18 Haziran - 9 Temmuz Çarşamba Saat 19.30 - 21.30 (Yüz Yüze & Online) Burak Göral ile SENARYO YAZMA PRATİKLERİ / SİNOPSİSTEN SENARYOYA 16 Haziran - 7 Temmuz Pazartesi Saat 19.30 - 21.30 (Online) SÖYLEŞİLER Bağımsız Tiyatro Buluşmaları: Uğur Uzunel - Moderatör: Elif Karadağ 14 Haziran Cumartesi 16.00 / 18.00 (Yüz Yüze) Yazar Buluşmaları: Tuna Kiremitçi - Moderatör: Hülya Balcı 15 Haziran Pazar 14.00 / 16.00 (Yüz Yüze) "The Pulse of Contemporary Turkish" Şiir Antolojisi Odağında Çağdaş Türkçe Şiire Bir Bakış Buğra Giritlioğlu, Efe Murad, Ekin Mert Sozüpek, Mehmet Erte, Murat Çelik ve Ümit Güçlü 21 Haziran Cumartesi 16.00 / 18.00 (Yüz Yüze) Yazar Buluşmaları: Doğu Yücel - Moderatör: Elif Karadağ 22 Haziran Pazar 16.00 / 18.00 (Yüz Yüze) Tolga Karaçelik ile Sinema Üzerine Tolga Karaçelik ve Burak Göral 28 Haziran Cumartesi 16.00 / 18.00 (Yüz Yüze) Yazar Buluşmaları: Yavuz Ekinci - Moderatör: Zeynep Uysal 29 Haziran Pazar 16.00 / 18.00 (Yüz Yüze)
- Öykü: Havadan Sudan Meseleler
"Kocamın çocuğu olmuyordu ama baba koltuğunu hak edecek kadar baba biriydi." Zeliha Yeşim Günay Yirmi beş yıl aynı yastığa baş koyduğum kocam iri memeli kadınlardan hoşlandığını söyleyip terk etti beni. Ne yalan söyleyeyim kocamın itirafını şaşkınlıkla karşıladım. Koca memeler benim için okul öncesi resimli hikâye kitaplarında kalan tombul sütçü ninelerin çömelince dizlerine değen bir çift yağ yığınıydı. Ha bir de kitabın sayfalarındaki beyaz ineğin sağılmaktan pörsümüş pespembe memeleri. Resimli kitaptaki ineğin adı da vardı, sarı kız. Bunlar düştü de nedense aklıma, kocamın birini metres tuttuğuysa gelmedi. Her akşam bana, aşk yuvamıza dönmesini bekledim. Beklerken de boş durmadım, sevdiği yemekleri hazırladım. Her gün evi toplayıp temizledim. Gittiğinden beri eskisi kadar kirlenmeyen klozeti, sidik kokusundan arınan banyo lavabosunu gün atlamadan ovup fırçaladım. Çoraplarının aşınan topuklarını rengarenk yamadım. Delinen parmak uçlarını renkli ipliklerle süsleyerek yeniledim. Ceket düğmelerini teker teker elden geçirdim. Aşınan gömleklerinin yakalarını ters yüz ettim. Dolaptaki giysilerine kadar her şeyini yıkayıp ütüledim. Kocam uzun bir iş seyahatine çıkmış da dönüş tarihini bilmiyormuş gibi yaşıyordum. Tabii zaman durmadı; hızla aktı. Günler günleri kovaladı. Derken günün birinde kapım çaldı. Kapı zilinin çalmasıyla içimi tarifi zor bir heyecan kapladı. Elim ayağım birbirine dolandı. Duygu taşması yaşıyordum, heyecanla karışık sevinç yumağında yüreğim pırpır ederken zorlukla açtım sokak kapısını. Karşımda kasketli bir memur. Sol omuzundan bedenine çarpı geçirdiği çantasının sağ kalçasına değene kadar resmi bir makamın temsilcisiydi kapımdaki adam. Omuz çantası aşırı doluluktan kapanmıyordu. Kim bilir kaç kişiyi yasa boğacak evrak vardı o çantanın içinde. Başındaki siyah kaskette sarı harflerle PTT yazıyordu. Uzattığı kâğıt parçasında yazanı görüp okumamın yeterli olmayacağını düşünmüş olacak ki, tok sesinden de duyurdu imzamı alarak elime sıkıştırdığı evrağın üzerinde yazanı. Kocamın bana boşanma davası açtığını bu şekilde öğrendim. Eyvah kocamın iri memeli kadın fantezisi gerçekmiş; boşanıyoruz! Telefon elimde, kocamın sevgili koltuğuna geçtim. Numarasını ezberimden çevirdim. Kocamın çocuğu olmuyordu ama baba koltuğunu hak edecek kadar baba biriydi. Ona bir yılbaşında hediye olarak almıştım baba koltuğunu. Şimdi daha güzelleri var ama zamanının en pahalısıydı benim ona hediye ettiğim. Mekanik olan, orası burası oynayan koltuklardan. Bir düğmeyle ayağını uzatır, bir diğeriyle sırtını rahatlatırdı. Kocam o koltuğu çok severdi. Her akşam ona kurulup kitap okurdu. Uyuklardı. Televizyonu seyrederken de onu tercih ederdi. Telefonu uzun uzun çaldırdım ama açan olmadı. Israrla birkaç kere daha aradım. Evdeyken de gelen aramalara cevap vermediği olurdu. Üşenmeyip mesaj attım. Okumadı. Aynı mesajı tekrar ilettim. Biriken mesajlarımı bir solukta okudu ama beni cevapsız bıraktı. İşte o zaman mahkememiz görülmeden benden boşandığını anladım. Z orla güzellik olmaz, yalvaracak değilim , şarkısı dilimde, avukat aranırken, ablam çıkageldi. Ablamın bu şekilde yardımıma koşacağı, kırk yıl düşünsem aklıma gelmezdi. Hatta ailedeki herkes onun bir mesleği olduğunu unutmuştu. Kocam iyi ki bana boşanma davası açtı da ablam da bir mesleği olduğunun farkına vardı. Annemle babam da bu yüzden kocama müteşekkir. Ablam mezuniyetinin üzerinden geçen yirmi bir senede semt kafelerinde laklak yapan, sabahlara kadar arkadaşlarıyla çanak oynayan biri olup çıkmıştı. Davada beni savunacağını söyledi. Bunu söylerken gözlerinin içi parlıyordu. Sevindim tabii. İçim içime sığmadı. Arkadaşlarıma kocamdan boşanacağımı, ablamın da avukatım olduğunu mesajla geçtim. İçime bir huzur yerleşti. Ablam her yaşında etkili bir nüktedandı. Ağzından hep bal aktı. Çoğunluğun başına sorun açan sivri dil onun hep övünç kaynağıydı. Mezuniyette, avukatlık cüppesinde dilini hep doğrudan yana kullanacağına ant içmişti. Dava dilekçelerinde beni olduğumdan da abarttı. Göreceksin şu kadar nafaka koparacağım. Evlerine kadar her şeyini alacağım onun. Her şey senin hakkın. Neyi varsa çatır çatır yiyeceksin. Bankadaki parasına kadar. Meğer kocamın bana söylemediği milyonları varmış! Tebligat elime geçtiği günden bugüne kadar benim üzerimden avukatlık oyununu başarıyla sahneliyordu canım ablam. Ablamın sunduğu vaatlerle gaza geliyor yüzümde gülücükler açıyordu. Antidepresan kullanmaktansa böylesi daha eğlenceliydi. Kocamı kadının biriyle bastığım o gün şehrin karşı yakasında bir arkadaşla buluşacaktım. Yağmur yağıyordu. Buluşmaya gidip gitmemekte kararsızdım. Lodos vardı. Karşıya vapurla geçmezsem yetişmem mümkün değildi. Metro durağı onunla bulaşacağımız yere uzak, ancak metro çıkışında taksiye denk geleceğim, yoldan da telefon açıp gecikeceğimi söyleyeceğim; bu yağmurda bu kadar şeyin denk düşmesi olmayacak şeydi. Vapur seferleri iptal edilmezse ne ala yoksa gelemem, demiştim arkadaşıma. Yirmi dakika içinde sahilde olmalıydım. Şehir kartımda yeterli para olmadığı da aklımdaydı. Karta yükleme yapacak vaktim olmazsa vapuru kaçıracağım da... Aklımın bir köşesine ötelediğim düşüncelerle konuşa konuşa vapur iskelesinin karşısına kestirmeden inen İmbat sokağına saptım. Yağmur da beklemediğim şekilde hızlandı. Uçuk pembe şemsiyem üzerine düşen yağmurdan hoşlanmadığım kadar koyulaştı. Şemsiyenin ek yerlerinden pıt pıt su damlaları yüzüme düşüyordu. Beyaz yağmur botlarım zeminde öbek öbek biriken çamurlu yağmur sularında aşırı kirlendi. Arkadaşım beni bu şekilde görsün istemezdim. Korunaklı bir köşe arandım. Soluklanacağım bir kafe. Fakat sokak tarihi sayılacak kadar eskiydi. Arandığım mekân burada olamazdı. Kesinlikle ilk buluşmaya bu şekilde gitmemeliydim. Vapuru kaçırmak için elimden geleni yaptım. Vapur iskelesi yolun aşağısında. Sokağın apartmanları dip dibe. Birbirine yapışık nizam, zeminle üç katı geçmeyen apartmanları farklı kılan çatılarıyla bacaları. Çocukluğumda anneannem buna benzer bir mahallede oturmuştu. Apartmanlarının gizli bahçesi vardı. İmbat sokaktakilerin de... Sigara izmaritleri, boş meşrubat şişeleri, düzensiz otlar, kedi köpek kulübeleri, evde fazla deyip aşağıya indirilen koltuklarda oturan genç emekliler bahçelerin döküntüleriydi. Çatılardaki çanak antenlerin düzensiz kalabalığını çirkinleştiren kablolar da gizli bahçede zaman öldüren tembellerin tercihiydi. Sağlı sollu apartmanlarla kaplı sokakta daireden bozma şekilsiz kapısıyla dikkat çeken üç semt dükkânı vardı. Burası çok eski bir mahale. Binaların beton yaşı belki yüz değildi ama doksandan da az değil. Eskiden apartmanların altında dükkân olmazmış. Yüncünün önünden geçerken kocam olacak herife ördüğüm yelek aklıma düştü de sokağın dükkânlarına takılarak ilerledim. Yüncü dükkânının kapısını açtım. Şöyle bir içeriye bakındım. Yaşlı bir adam oturuyordu kasada. Bana ne istediğimi soracak gücü yoktu. Vakit geçirmek için oradaydı veya oraya bırakılan bir yaşlıydı. Para kazanmasını kim bekleyebilirdi ondan? Karısı mı? Evli miydi? Belki karısı seneler evvel malum hastalıktan ölmüştü. Tabii ilk aklıma gelen meme kanseri. İriymiş rahmetlinin memeleri, kocası yani kasadaki yaşlı adam özellikle kavun karpuz seçer gibi seçmiş kadını. Fakat kimse adamın ne yaşadığını bilemezdi. Belki birkaç seneye kalmaz kendi de o hastalığın bir türüne yakalanıp acı içinde ölecek. Ses etmeden dükkândan ayrıldım. Çarpı karşısındaki butiğe geçtim. Bu sefer yağmurdan sırılsıklam olan şemsiyemi kapattım. Bir genç arandım. Şöyle teni ak pak, ince uzun bir genç. Orada da yaşlı bir kadın vardı. Memelerine bakmamaya gayret ettim. Suratına odaklandım. Kıvırcık saçlı kapkara bir kadın karşımda. Askıdaki kıyafetler de demode. Yaşlı kadın yüncüdeki adamın karısı veya sevgilisi olabilir miydi? İşte ne olduysa o anda oldu birden kadının memelerine indirdim bakışlarımı. Dümdüzdü. Yaşlı kadının memeleri yoktu. Bir şey söyleyecek gibi yutkundum. Bir iki öksürdüm çünkü yutkunurken tükürüğüm genzime kaçtı. Panikle dışarıya çıktım. Vapura geciktiğim kesindi. Hızlansam da yetişemezdim. Sokağa aykırılık katan, brandasının etek fırfırından oluk oluk su boşalan mekâna doğru ilerledim. Güzel gençlerin müdavimi olduğu bira, patates, kuruyemiş üçlüsünden başka bir şeyin servis edilmediği zincirlerden biri değildi orası. Butiktekiyle yüncüdeki karıkocaysa, morlu dükkân onların çocuğunun veya damadının da olamazdı. Yoksa olabilir miydi? Saçmaladığımın farkındaydım ama eğleniyordum. Mor brandanın üzerinde mekânın adı yazıyordu. Gözlerimi kıstım. Brandanın üstündeki harfleri tam seçmişken altından bir kadın fırladı. Geniş kalçası yere yakın. İri göğüslü. Saç telleri siyah boyanın matlığına teslim olmuş kadınlardan biriydi. Bu türler gözlerine kara rimel çekmeden, kırmızı rujunu sürmeden sokağa çıkmaz. Fakat kadın bir şeyden korkmuştu ki kaçıyordu. Her şeyiyle bas bas, ben o’yum, dese de o bir kadındı. Kim bilir kaç erkeğin hayalini süslemişti. Belki bir zamanlar evliydi. Belki yavruları vardı. Evet birilerinin annesi, hatta karanlık birinin yavuklusu da olabilirdi. Direk dansı yapan kızlarla eğlenen adamların mekânıydı denk geldiğim. Kadının ardından iri kıyım bir adam fırladı. Kadının birinden kaçtığını doğru tahmin etmişim. Adam, elindeki bıçağı saklamadan kadının peşinden koşturuyordu. Orası bir pavyondu. Mor ışıklı pavyonlardan. Pavyonun karşısındaki kaldırıma, apartmanın korunaklı köşesine girdim. Arkadaşıma gelemeyeceğimi, aşırı yağmur yağdığını mesajla geçtim. Bu esnada pavyondan fırlayan kadın feryat figan sokağın orta yerinde. Başımı kaldırdım. Yanlış gördüğümü düşünüp birkaç adım öne çıktım. Gördüğüm şeye inanmakta zorlansam da ne yazık ki kadını bıçaklayan adam kocamdı. Gözlerimden akan yaşları kontrol edemiyordum. Rüzgârın savurup yığdığı gri bulutlardan aşağıya mermi gibi yağmur yağıyordu. Gök coşmuştu. Gümbür gümbür gürlüyordu. Sanki gökyüzünde yağmur makinesi vardı. Kesintisiz yağıyordu yağmur. Dik ve sert. Arnavut kaldırımlı sokak acılara, sevinçlere, gözyaşlarının her türlüsüne şahitti ama bu seferki farklıydı. Eli bıçaklı adam kadının gerisinden koştu ve arkasından sıkı sıkıya sarıldı. Kadının iri memeleri caninin sol kolunu yastıkladı. Sağ koluyla kadının yağlı karnını sarmaladı. Kadından damla damla kan düşüyordu yere. Kırmızı kan damlaları kadının bedenini terk eder etmez yağmurla pembeye dönüyor öyle düşüyordu Arnavut kaldırımına. Yağanlar beni de sırılsıklam yaptı. Bıçaklı adam neden sonra kadının boynuna yumuldu. Derin bir nefes aldı. Başını kadının boynundan çekti. İşte o an göz göze geldik. Fantezilerini iri memeli pavyon kadınları üzerinde şekillendiren kocam zavallı birini bıçaklamış ben de seyretmiştim. Nedense öfkesi dinmek bilmiyordu. Sol koluyla kadının göğsünü sarmalamışken, sağ elini hızla kadının karnına bastırdı. Bıçağın soğuk çeliğini kadının içine soktu. Kadından oluk oluk kan akıyordu. Gökteki yağmur makinesinden mermi gibi inen yağmurla kanlı bıçağı temizleyip soğutuyor, kadının içine tekrar sokmakla kalmıyor tüm iç organlarını kazırcasına çeviriyordu elindeki bıçağı. Kadının korkudan donan yüzü yüzümde, kara gözleri gözlerimdeydi. Onun o haline dayanamadım. Gözümden akan yaşlar yağmur suyuna karıştı. O bir caniydi artık. Gözyaşlarımın kimseye, bana da faydası yoktu. Üç, dört, beş. Kadının bedenini terk eden oluk oluk kan sokağın ivmesinde hızlanarak akan çamurlu yağmur suyuyla birleşti. Vapurun bacasından savrulan kara duman, boğuk ve hüzünle öten düdük sesi, rüzgârın insafında gri göğün kasvetine karıştı. Artık oradan ayrılmalıydım. Koşarak geride kalan butiğe sığındım. Olup biten her şeyi bir çırpıda aktardım. Butikteki kadın olay anını yaşamamıştı ama pavyondakileri tek tek adıyla biliyordu. Beni sakinleştirecek o kadar çok şey sıraladı ki arka arkaya, en komiği kadının ölmediğiydi. Kadın gözlerimin önünde delik deşik olmuştu; Nasıl ölmez? Üstelik polis arabasının acı acı öten sireni dükkânın içindeydi. Butiğin sahibi gayet sakin, başladı anlatmaya; dinlemek düştü bana. Sonuçta kocamın o pavyonun ortaklarından biri olduğunu öğrendim. Kadın işletmecisiymiş mekânın. Hem de kocamın yavuklusu. İkisi hep kavga ederlermiş. Mahalleli pek çok kez karakola şikâyet etmiş ama polisler de onlarla baş edememiş. Dava sürecinde öğrendiğim milyonların açıklaması o mekândı. Bana kazancı bol bir işe girdiğini söylemişti ama bir pavyon dememişti. Derken polis sirenine ambulans sireni karıştı. Ambulans, polis arabaları ve de polisler. Sokak mahşer yeri gibiydi. Butikteki kadın hâlâ onun ölmediğini iddia ediyordu. Benim, o kadın öldü diye ısrar etmemin hiçbir anlamı yoktu ama kimse fikrimi değiştiremezdi. Tir tir titriyordum ya korkudan ya üşüdüğümden. Neden sonra yağmurdan sırılsıklam olduğumu fark ettik. Islanan üstüm kuruyana kadar dükkândan beğendiğimi giyebileceğimi söyledi. Kurulandım. Askıdaki allı güllü emprime bol elbiselerin en cafcaflısını seçtim. Bana çay verdi. Artık kadının butiğin sahibi olduğundan emindim. Yüncü dükkânını işaret ederek yaşlı amcayı sordum. O da benim gibi o dükkân için adamın çok yaşlı olduğunu düşünüyordu. Nedense rahatladım. Dükkân oğlununmuş. Oğlu dükkân için mal almaya karşıya geçtiğinde bazen o bazen karısı bakarmış kasaya. Kadın adamdan yirmi yaş küçükmüş. Küçük deyince dayanamayıp kadının memelerini sordum. Neden? dedi. Kocamı ve tercihlerini anlattım. Gülüştük. O kadar kaptırdık ki polisin, acı acı sirenini öttüren ambulansın gidişini fark etmedik. Sokak karanlık ve sessizdi. Havadan sudan konuşmaya devam ettik…
- Stephanie Bishop’tan evlilik üzerine katmanlı bir roman
Stephanie Bishop’ın okurları gerçek ve kurmaca arasındaki ince çizgide gerilimli bir yolculuğa davet eden sürükleyici romanı Bir Evliliğin Portresi , Düşbaz Kitaplar’dan çıktı! Bir Evliliğin Portresi , kocasının şüpheli ölümünün ardından hem medyanın hem de kendi vicdanının sorgulayıcı bakışlarıyla yüzleşen başarılı bir yazarın peşinde psikolojik bir keşfe çıkıyor. Bishop’ın incelikli diliyle evliliğin görünmeyen yönlerini, kadınlık deneyimini ve iktidarın karmaşık doğasını ustalıkla işlediği roman, yaratım süreci ve mahrem ilişkiler üzerine de düşündürücü katmanlar sunuyor. Ayrıntı Yayınları’nın edebiyatta yeni yollar keşfetme heyecanıyla yola çıkan markası Düşbaz Kitaplar, Stephanie Bishop imzalı Bir Evliliğin Portresi’ni Yasemin Büte’nin İngilizce aslından çevirisiyle edebiyatseverlere ulaştırıyor. Bir kadın, bir adam ve bir evliliğin portresi. Kayıpların yarattığı travmaların ağırlığı altında kalmış bir kadın, yaşadığı büyük aşkın ve evliliğinin sona yaklaştığını hissettiğinde nasıl davranır? Bir kadın sanatı için her şeyden vazgeçer, toplumun ona dayattığı rolleri reddederse toplumun ona bakışı nasıl olur? Aşk nereye kadar bir sığınak, nereden sonra soluk alamadığımız bir hücreye dönüşür? Tutkulu bir aşk, mutlu bir evlilik, birbirinin yetenekleriyle özdeşleşerek ulaşılan büyük sanatsal başarılardan sonra bir gemi seyahatinde çıkan fırtınada dağılan, yok olan yaşamlar. Yazar Stephanie Bishop’ın aşka, evliliğe, hırslara, tutkulara, toplumun ve insanların ikiyüzlülüğüne dair anlattığı sarsıcı bir edebi gerilim hikâyesi. Stephanie Bishop , geniş kitlelerce tanınan bir romancı ve eleştirmendir. The Singing (2005), The OtherSide of the World (2015) ve Man Out of Time (2018) adlı üç romanın ödüllü yazarıdır. Stephanie, Yeni Avustralya Kurmacaları için Readings Ödülü ve ABIA Yılın Edebi Kurmaca Kitabı ödüllerini kazanmıştır. BİR EVLİLİĞİN PORTRESİ Stephanie Bishop Düşbaz Kitap, 2025 Çeviri: Yasemin Büte 304 s.
- 11. GİO Ödülleri için başvurular başladı
Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği (FABİSAD) tarafından düzenlenen GİO Ödülleri'nin 11'incisi için başvurular açıldı. Çeviri Eser, İllüstrasyon, Kısa Film, Kurgudışı Eser, Roman, Yayımlanmamış Çizgi Roman ve Yayımlanmamış Öykü kategorilerinde eser kabul edilecek. Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği (FABİSAD), Türkiye'de fantastik kurgu, bilimkurgu ve korku edebiyatını teşvik etmek amacıyla düzenlediği GİO Ödülleri'nin 11'incisi için başvuruları kabul etmeye başladı. Ödüller, Giovanni Scognamillo'nun anısını yaşatmak ve bu türlerdeki yaratıcı çalışmaları desteklemek amacıyla veriliyor. Bu yılki ödüller, Çeviri Eser, İllüstrasyon, Kısa Film, Kurgudışı Eser, Roman, Yayımlanmamış Çizgi Roman ve Yayımlanmamış Öykü olmak üzere yedi kategoride sahiplerini bulacak. Başvurular, FABİSAD'ın resmi internet sitesi üzerinden yapılabilecek. Her kategori için özel şartnameler ve başvuru formları da aynı platformda erişime sunulmuş durumda. Başvuruların son teslim tarihi ve ödül töreninin ne zaman düzenleneceği gibi detaylar, FABİSAD'ın resmi duyuruları aracılığıyla ilerleyen günlerde açıklanacak. Adayların, başvuru sürecinde belirtilen teknik gereksinimlere dikkat etmeleri önem taşıyor. GİO Ödülleri, Türkiye'de spekülatif kurgu alanında çalışan yazar, çizer ve sinemacıları desteklemek ve bu alandaki üretimi teşvik etmek amacıyla önemli bir platform sunuyor. İlgilenen adaylar, detaylı bilgi ve başvuru için FABİSAD'ın resmi web sitesini ziyaret edebilirler.
- "Masumiyet Müzesi" dizisi 2026'da Netflix'te
Orhan Pamuk’un kült romanı "Masumiyet Müzesi", Selahattin Paşalı ve Eylül Lize Kandemir’in başrollerinde yer aldığı dizi uyarlamasıyla 2026’da Netflix ekranlarında olacak. Orhan Pamuk’un 2008 yılında yayımlanan ve büyük ilgi gören romanı "Masumiyet Müzesi", dizi uyarlamasıyla izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. Selahattin Paşalı'nın Kemal, Eylül Lize Kandemir'in ise Füsun karakterine hayat verdiği dizinin çekimleri tamamlandı. Yönetmenliğini Zeynep Günay'ın üstlendiği ve senaryosunu Ertan Kurtulan'ın kaleme aldığı dizi, 2026 yılında Netflix'te yayınlanacak. Dizi, 1970'lerin İstanbul'unda geçen tutkulu ve saplantılı bir aşk hikayesini anlatıyor. Tekstil zengini Kemal ile uzak akrabası Füsun arasındaki karmaşık ilişki, dönemin toplumsal yapısı ve İstanbul'un değişen yüzüyle iç içe izleyiciye aktarılacak. Toplam 9 bölümden oluşacak mini dizi formatındaki yapım, Orhan Pamuk’un edebi dünyasını sinema diliyle buluşturacak. Dizinin oyuncu kadrosunda ayrıca Oya Unustası da yer alıyor.
- 2025 Duygu Asena Roman Ödülü Kısa Listesi açıklandı
Doğan Kitap tarafından 2007 yılından bu yana, gazeteci ve yazar Duygu Asena'nın anısını yaşatmak amacıyla düzenlenen Duygu Asena Roman Ödülü'nün 2025 yılı kısa listesi açıklandı. Bu yıl rekor düzeyde başvuru alan ödül için seçici kurul, kadınların yaşam deneyimlerini ve toplumsal cinsiyet eşitliği konularını edebi bir dille işleyen beş romanı finale taşıdı. 2024 yılı içinde Türkiye'de faaliyet gösteren bir yayınevi tarafından basılmış ve Türkçe yazılmış romanların değerlendirildiği ödülün seçici kurulu, Doğan Hızlan başkanlığında Asuman Kafaoğlu-Büke, Filiz Aygündüz, İhsan Yılmaz, Elif Tanrıyar, Sibel Oral ve geçen yılın kazananı Neslihan Önderoğlu'ndan oluşuyor. 2025 yılı kısa listesinde yer alan romanlar ve yazarları alfabetik sırayla şöyle: Ezgi Tanergeç – Geç Kalanlar Kümesi Figen Şakacı – Hınçahınç Gönül Kıvılcım – Küçük Umutlar Nazlı Eray – Hayatımın Müsveddesi Sibel K. Türker – Cennette Gibiyim Kazanan eser, Duygu Asena'nın doğum günü olan 19 Nisan'da düzenlenecek törende açıklanacak ve 30.000 TL tutarındaki ödül sahibine takdim edilecek. Duygu Asena Roman Ödülü, kadınların toplumsal hayattaki yerini sorgulayan ve kadınların gözünden dünyayı anlatan romanları desteklemeye devam ediyor.
- Öykü: Şampanya Rengi
"Karısından hiç bahsetmiyor, o da mı evin duvarları arasında sıkışıp kalıyor? Ne renk acaba evinin duvarları?" Eda Al Kahvehaneden içeri giriyorum. Bir tek Albay Ali Rıza Bey var, sobanın kenarındaki tahta masaya oturmuş, gazete okuyor. Ben kapının yanına ilişiyorum. Gözlerim kahvehanenin duvarlarındaki balık gözlerine takılıyor. Meslek icabı. Çukurlar, kusurlar. Kirli beyaz, bej, devetüyü, fildişi…Yıllar önce şampanya rengi modaydı. Herkes şampanya rengi isterdi evlerin salonunu. Şimdilerde beğenmiyorlar. Sımsıcak. Yuvayı yuva yapan bir renkti halbuki. Ali Rıza Albay az sonra beni fark ediyor. “Hoş geldin Süleyman,” diyor. “Ben de biri gelse bi tavla atsak,” diyordum. Yanındaki iskemleyi çekip karşısına oturuyorum. Ali Rıza Bey albay emeklisi. Ara sıra emir komuta zinciri kurmaya çalışır, her tavlaya savaşa girer gibi ciddiyetle başlar. Ali Rıza Bey'in torunlarının ikisi de hukuğu kazanmış. “Ülkenin adalet bekçileri olacaklar” diyor. Ara sıra kendi yaşadığı adaletsizliklerden bahsediyor, çok da anlamıyorum. Neden bu kahveye geldiğini bilmiyorum. “Yazlıkta yaşamaya başladım, büyük şehir beni yoruyor” diyor. Karısından hiç bahsetmiyor, o da mı evin duvarları arasında sıkışıp kalıyor? Ne renk acaba evinin duvarları? Tavlada otuz pul, on beşi beyaz, on beşi siyah. Tavlada dört köşe, dört mevsim. Altı hane on iki ay. Senelerce yaptığım boya badana, zımpara işlerinden nasırlaşmış parmaklarım. Çekiniyorum biraz ellerimin çirkinliğinden, pulları üst üste diziyorum. Ocakçı Hamdi çayları bırakıyor, Ali Rıza Bey’inki limonlu. Zarları büyük atan seçiyor rengi. Ali Rıza Bey altı atıyor, ben yek... Beyazla başlamayı seviyor. Bana siyahları bırakıyor. “Dü beş!” derken dudaklarında ince bir gülümseme. “Yek düşe.” Hatice’nin vefatından sonra bıraktım boya işini. Bel fıtığı da çıkınca… Ben tam kapı alırken, kahvehanenin kapısından “Selamun aleykum” le giriyor Emin. Emin uzun boylu, geniş omuzlu bizim köyün yağız delikanlılarından. Birkaç kez evin çatısı akıttığında yardım etmişti. Elinden her iş geliyor. Ali Rıza Bey kendine dişli bir tavlacı geldiği için sevinçle gözlerini açıyor. “Hayırdır Emin, işin yok mu ne işin var bu saatte burada?” diyor. “Bir zeytin işi vardı Ali Rıza Albayım. Biliyon ya bu sene zeytinin var senesi amma fiyatlar iyice düştü. Geçen sene gaçtı kilosu biliyon, bu sene iyice düştü. Yevyemin yarısını verdi İhsan Bey kurtarmaz diye. Öyle cimri bir adam görmedim ben Albayıım. Mezara mı gömcek paraları. Bir iki aya Bodrum’daki oteller açılıverir de yine başlarız. Şimdi benim hanım gündeliğe gidiyo da o bakıyo eve.” Ben yokmuşum gibi konuşmaya devam ediyorlar. Yutkunuyorum, boğazım kuru. Ocakçının biraz önce bıraktığı demli çaydan bir yudum alıyorum. Nasılım, ne yiyorum, ne içiyorum kimsenin umurunda değil. Küçük kız Selma arıyor arada. “İlaçlarını ihmal etme, kahvehaneye gitme, salgın var,” diyor. Hep emreder gibi konuşuyor, kime çekti bu kız? O uğursuzla kaçtığı gün dedim, “Sakın bana gelip ağlama!” diye. Okutmak istedim halbuki. Ben bile meslek lisesini bitirmişim zamanında. O, liseyi bile bitiremedi. El kadar bebesiyle şimdi evde oturuyor. Buraya gelmesem günler, geceler nasıl geçecek? Evin içinde koyu gölgeler. Yatak odasına bile gitmiyorum artık uyumaya, çekyatta uzanıp kalıyorum. “Şeş beş.“ “Dü şeş.” Ali Rıza Bey'in kolonya kokulu tıraşlı yüzü ciddileşiyor, gözlüklerini burnunun ucuna indirerek. “Kırık geldi Süleyman. Bir daha atacaksın,” diyor. İtiraz etmiyorum. “Hep yek.” Elimdeki pullara bakıyorum, bir var bir yoklar. Tavlada dört köşe, dört mevsim. Bunaltıcı bir yaz. Su bulanık. Pullar kumsaldaki taşlara dönüşüyor. Kıyıkışlacık’taki o kimsenin bilmediği koydayız. Sudan korkuyor giremiyor Aslı. Ellerinden tutuyorum. Hatice yere kilim sermiş, meyve soymuş, kabuklarını uzun yılan yapmış. “Çıkın artık sudan, büzüştünüz!” diye sesleniyor. Güneş alnımızda. Aslı bana tutunuyor “Baba bırakma beni” diyor. Sımsıkı tutuyorum. Bırakmıyorum. Ayağımın bir zaman sonra yere değmediğini fark ediyorum. Panikliyorum. Göğüs boşluğuma doluyor su. Aslı’yı havaya kaldırıyorum. Sonrası bulanık. Sonrası karanlık. Hatice onun derdinden hasta oldu. Selma’nın doğumu da ona teselli olmadı. Kız olduğuna sevindi önce sonra üzüntüden eridi. Erken teşhis dedilerdi bi de. Neden böyle oldu, neden kurtaramadılar anlamadım. “Penc- use severler güzeli genç ise.” Ali Rıza Albay pulların tamamını toplarken neşeleniyor. Benim için “marsa yolculuk”. Yenildiğinde çocuklaşıp mızıkçılık yaptığına çok şahit oldum, hiç tahammülü yok yenilgiye. Gözüm prizlere takılıyor, prizleri de bantlamadan, parkeleri naylonlamadan boyamışlar. Şimdiki boyacılar böyle yalap şap iş yapıyor hep. Hatice öldüğünden beri boyaya gitmedim. Veysi Beylerin yazlık boyanacaktı söz vermiştim, ama gidemedim. Emlakçı Oğuz kulağında telefonla içeri giriyor. Elinde kara kaplı bir dosya. Üzerinde kar gibi bembeyaz, ütülü gömleği. “İstanbul' dan müşterilerim gelecek de meydanda buluşacağız, onları bekliyorum,” diyor. Parmağıyla havaya iki işareti yapıyor. Ali Rıza Bey pulları keyifle toplarken bir yandan Oğuz'la konuşuyor. “Benim oğlan da zeytinlik istiyor Oğuz aklında olsun. Büyük şehirden bunaldık baba küçük bir konteynır koyar kafa dinleriz diyor. E haklı çocuk her gün iki saat yol gidiyor.” "Şeş Cihar." “Aldın Zeki Müren kapısını Süleyman.” “Ah daha önce neden söylemedin Albayım. Vardı kelepir arsalar Mumcular tarafında. Şimdi öyle arttı ki fiyatlar, el yakıyor,” diyor Oğuz. Bir yandan telefonundan gözlerini ayırmıyor. Hatice’nin ördüğü yün yeleği giydiydim montun içine. Sobanın harlayan aleviyle boncuk boncuk terliyorum. “Caari Yek!” “Şeş beş. Buna bilek derler!” Elini yumruk yapıyor. Oğuz başını telefondan kaldırıp ocakçıya “Ünlüyom duymuyon, el ediyom görmüyon Hamdi Abi sonra söğüt gölgesi mi burası diyon bak, çayları tazeliver.” Ocakçı Hamdi hızlı hareketlerle köpüğü şöyle bir bardaklarda gezdirip ovalıyor. Tavşan kanı çayı dolduruyor nemli çay bardaklarına. Ali Rıza Albay “Borsa mı yükseldi Oğuz?” diyor. “Aşk olsun Albayım çay ısmarlayamayacak mıyım dostlarıma?” diye kıs kıs gülüyor. Hanım merak eder diyesim geliyor. Artık öyle bir bahanem de kalmadı. Camlar buğulu, akşama sis inecek. Gideyim ben. “Tiktok’ta video paylaşmış bizim muhtarın büyük kızı gördünüz mü?” diyor Oğuz. “Yok göster bakalım,” diyor Emin. Kafa kafaya verip ekranın başına üşüşüyorlar. “Baya serpilmiş bu kız beranarıydı küçükken.” Ali Rıza Bey’in hoşuna gitmiyor, yüzü düşüyor. Konuyu değiştirmek istercesine “Oğuz bak unutma kelepir, güzel bir arsa.” Oğuz gözlerini ekrandan kaldırmadan “Tamam albayım o iş bende ama bütçe mühim gonuş oğlanla da gesenin ağzını biraz açsın.” Kapı açılıyor, köyden başkaları okey oynamaya geçiyorlar. Çaylar söyleniyor. Masaya diziliyor ıstakalar. Pöti kareli masa örtüsünde sigara delikleri. Sakız Süleyman olsa naneli sakızını çiğneye çiğneye yancılık yapardı. Televizyonda yeni dönem seçimlerinin aday adayları… Genzimi yakıyor sobanın dumanı. Yeniliyorum. Ali Rıza Albay beni yendiğine sevinmiyor bile. “Şans” diyor “benden yana.” Eminle ya da Oğuz’la oynamış olsa tavlayı koltuklarının altına sıkıştırıp “Hadi bakalım öğren de gel!” derdi. Demiyor. “Bana müsaade arkadaşlar,” diyorum. Birkaç adım atıp, kasketimi düzeltiyorum. Paltomun düğmelerini ilikliyorum. Kimseden ses çıkmıyor. Ayakta, boşlukta dinelip durduğumu gören Ali Rıza Bey “Sağlıcakla Süleyman,” diye sesleniyor. Elindeki zarları kafasının üzerinde çevirip “Yavrum kemik” diye öpüyor sallamadan önce. Emin'le son oynadığında 5-4 yenilmiş. Zarın dediği oluyor neticede. Ocakçı Hamdi bardakları kuruluyor bu sefer elindeki bez nemli. Diğerleri gözlerini ıstakalardan ayırmadan kafa sallıyorlar. Yüzüme çarpan ayazla ürperiyorum. Arkamdan “Bu da toparlanamadı, ölenle de ölünmez ki”, “Önce kızını sonra karısını kaybetti zavallı” mı diyorlar, ne diyorlar kim bilir. Ara sokaklardan eve doğru yürüyorum. Alışkanlık ya, alınacak bir şey var mı diye Hatice'yi arıyorum. Telefonu açsa “Bir ekmek al gel bey” dese. Bir tarhana kaynatmış olsa dumanı üstünde tütse... Eve varıyorum. Hayattaki çürüyen yapraklara basa basa çatıya uzanan merdivenden çıkıyorum. Malzeme odasından fırça ve şampanya rengi boyayı çıkarıyorum.
- Raffaello’nun fırçasından hayata: Celil Sadık’tan sanatla yoğrulmuş bir biyografi
Sanat tarihçisi Celil Sadık, altıncı kitabı Hayatı ve Eserleriyle Raffaello ile Rönesans’ın büyük ustasını yalnızca eserleriyle değil, duygularıyla da anlatıyor. Sanat tarihçisi ve yazar Celil Sadık, altıncı kitabı Hayatı ve Eserleriyle Raffaello ile okurlarını Rönesans’ın kalbine davet ediyor. Kafka Kitap etiketiyle yayımlanan eser, yalnızca bir biyografi değil; Raffaello'nun sanatına işlemiş ruhunu da gün yüzüne çıkarmayı amaçlıyor. Sadık, kitabında Raffaello’yu ilahi bir yetenek olarak görmekten ziyade, zamanın yok ediciliğine karşı duran bir insan olarak ele alıyor. Yazar, “Yeteneği ve zekâsıyla, tecrübesizliği ve kıskançlığıyla, hayranlıkları ve özlemleriyle, başarısı ve başarısızlıklarıyla adını tarihe nasıl kazıdığını hep birlikte görelim istedim,” diyerek okuyucuyu sanatçının iç dünyasına davet ediyor. Kitap, Raffaello’nun Roma saraylarında, atölyelerinin loş ışığında ve Vatikan’ın tarihi duvarları arasında bıraktığı izleri takip ediyor. Sadık, okuyucularına Urbino’dan yola çıkan küçük bir çocuğun ilahi dilin tercümanına dönüşme serüvenine tanıklık etme fırsatı sunuyor. 1991 yılında Ankara’da doğan Celil Sadık, Pamukkale Üniversitesi Sanat Tarihi Bölümü mezunu. Bizans, Batı ve modern sanat tarihi üzerine uzmanlaşan Sadık, akademik bilgisini popüler düzeyde erişilebilir kılmayı hedefliyor. Daha önce yayımlanan Uygarlığın Ayak İzleri serisiyle tanınıyor. Hayatı ve Eserleriyle Raffaello, sanatseverler ve tarih meraklıları için derinlikli bir okuma deneyimi sunuyor. HAYATI VE EERLERİYLE RAFFAELLO Celil Sadık Kafka Kitap, 2025 Tür: Biyografi 247 s.
- Shakespeare’den Atwood’a "Fırtına"lı Emanet
Peyman Ünalsın Gökhan, Margaret Atwood’un Shakespearyen bir yaklaşımla kaleme aldığı Cadı Tohumu üzerine yazdı: "Margaret Atwood, Shakespeare’in oyunlarından, Fırtına ’yı hikâyesinin merkezine alıp yeniden kurguluyor." Kanadalı yazar, şair, denemeci, eleştirmen, feminist ve aktivist Margaret Atwood’un, Shakespearyen bir yaklaşımla kaleme aldığı Cadı Tohumu ’nu ilmek ilmek çözelim istedim. Shakespearyen dedim, zira yazarın Emine Ayhan tarafından dilimize çevrilen Şirret Evcilleşmesi yapıtının sunuş bölümünde çevirmenimizin tepsiyle önümüze sunduğu Shakespeare ve eserleri hakkındaki bilgilere sığındım. Shakespeare’in oyunlarında ana mekânı oluşturan ülkelerdeki halkın geleneğine, sosyal ve toplumsal yapısına, halk deyişlerine, atasözlerine yer verdiğini zaten görebiliyoruz. Bunun yanı sıra İ.Ö. 43 ile İ.S. 17-18 yılları arasında yaşamış ve bir aşk ve dönüşüm şairi olarak bilinen Ovidius’un 15 kitaptan oluşan Dönüşümler ’inden esinlenerek karakterlerini kılık değiştirmeyle olduğundan farklı kişiliklere dönüştürdüğünü de Emine Ayhan sayesinde öğrendim. Ovidius’un Dönüşümler ’inden esinlenen sadece Shakespeare değil. Diğer çağdaşları da bu yöntemi anlatı tekniği olarak benimsemiş. Şirret Evcilleşmesi ’nde açıkça görüldüğü gibi, Shakespeare ayrıca kendinden önce yazılan metinlerden de fazlasıyla feyz almış. Yapıtın, Boccaccio’nun Decameron’un son hikâyesi olan Griselda Masalı ile Chaucer’ın Canterbury Hikâyeleri ’ni kaynak olarak kullandığı söyleniyor. Emine Ayhan da Sunuş bölümünde bu kaynaklara örneklerle gayet açıklayıcı yer vermiş. Gelelim bizim kitabımıza. Cadı Tohumu , Shakespeare’in ölümünün 400. yılı vesilesiyle hazırlanan "Shakespeare Yeniden" serisinin bir parçası. Bu seri kapsamında, aralarında Jo Nesbo, Anne Tyler, Jeanette Winterson gibi yazarların bulunduğu bir ekip tarafından Shakespeare’in yapıtları yeniden kaleme alınmış. Cadı Tohumu ’nun esin kaynağı "Fırtına" oyunu ki burada az önce bahsettiğim, Shakespeare’in oyunlarında kendisinden önceki eserleri kaynak olarak kullandığı anlatı tekniği uygulanıyor. Margaret Atwood, Fırtına ’yı hikâyesinin merkezine alıp yeniden kurguluyor. Bu arada Cadı Tohumu ’nu Fırtına ile paralel okuma yapabileceğiniz gibi, bağımsız olarak da okuduğunuzda akıcı, sürükleyici bir romanın içine dalıyorsunuz. Shakespeare’in Fırtına için ilhamı, London Company’nin 300 tonluk amiral gemisi olan Sea Venture gemisinin 1609 yılında Bermuda’da bir fırtına esnasında batması olarak düşünülüyor. Gemide yolculuk yapan William Strachey kazadan sağ kurtulan bir grup yolcuyla birlikte anakaraya döndüğünde başından geçenleri William Shakespeare’e yazıyor. Fırtına, 1611’de ilk defa sahnede oynanıyor. Shakespeare’in ölümünün 400. yılında ise dikkat çekici bir detayın daha gözden kaçtığı ortaya çıkıyor. Strachey’in mektubu Londra’ya ulaştığı ay, William Shakespeare’in evinin yakınlarında, James I döneminde inşa edilen ve kısa bir süre önce Galler Prensi olan kralın oğlu Prens Henry’ye ithaf edilen Prince Royal gemisinin denize indirildiği sırada, Thames Nehri’nde bir fırtına kopuyor. Gemi yapımcısı Phineas Pett bu olaya, düşmanlarının büyü yaparak fırtına koparmak koşuluyla gemiyi batırmak istemeleri yönünde günlüğünde yer veriyor, tıpkı Fırtına ’da olduğu gibi. Oyunun ana kahramanı Milano Dükü Prospero, kardeşi Antonio ve Napoli Kralı Alonso’nun kumpası ile dukalıktan men edilmek için kızı Miranda ile birlikte ıssız bir adaya sürgün edilir. Tam on iki yıl baba kız bu adada, kendilerine hizmet eden peri Ariel ve cadı Sycorax’ın yarı insan yarı canavar oğlu Caliban ile yaşarlar. Sonra bir gün Prospero kardeşi Antonio ile Kral Alonso ve oğlu Ferdinand’ın denize açıldıklarını duyar. Ariel’in bir fırtına koparmasını ister. Gemidekiler farklı gruplar hâlinde ve başka başka yerlerden adaya çıkarlar. Adada yolları kesişen Ferdinand ve Miranda birbirlerine âşık olur. Gençler evlenmeye karar verir. Prospero kardeşi Antonio ve Kral Alonso ile uzlaşır. Ariel ve Caliban’ı özgür bırakarak Milano’ya, dükalığına geri döner. Margaret Atwood ‘un Fırtına uyarlamasında ise Prospero karakterini, çılgın ama başarılı tiyatro yönetmeni Felix rolünde görüyoruz. Felix başarılı işlere imza atar ama yüreğinde koca bir kara delik vardır. Kendini işine verdiği için ihmal ettiği küçük kızı Miranda’yı sonsuzluğa uğurlamıştır ama ironik bir şekilde bundan sonra da kendini, kızının yokluğunu unutmak için işine adar. Mamafih etrafında başarısını çekemeyenler vardır. Felix kendini adadığı ortamdan, iş arkadaşı Tony’nin tuzağı ile uzaklaştırılır. Ama intikam soğuk yenen bir yemektir. Felix bir gazete ilânında Fletcher Ceza İnfaz Kurumu’nun “Edebiyat yoluyla, mahkûmlara ortaokul seviyesinde okuryazarlık kazandırma programı” nın başındaki öğretmeni, hastalığı esnasında telafi etmek üzere bir iş görüşmesine başvurur. Hem de olduğundan farklı biri, Bay Duke olarak. Evet, Felix kılık değiştirir. Tıpkı Shakespeare’in Ovidius’un Dönüşümler’inden esinlendiği gibi Atwood da aynı yöntemle ana karakteri Felix’i Bay Duke’a dönüştürür. Böylelikle intikam zamanı geldiğinde kimse şüpheye düşmeyecektir. Felix diye biri yoktur. Burada bir detay daha göze çarpıyor. Felix Bay Duke olarak bu projeye başladığında kızı Miranda yaşasaydı tam on iki yaşında olacaktı. Yani Prospero ve kızı Miranda’nın adada esir kaldığı yıl sayısı kadar. Margaret Atwood Cadı Tohumu ’nu yazarken yolunu kaybetmemek için Shakepeare’in edebiyat kanonu üzerinde bıraktığı ayak izlerinden yürümüş. Felix kılık değiştirip Bay Duke oluyor. Fletcher Cezaevi’nde mahkûmları edebiyat yoluyla eğitme projesi kapsamında onlara Shakespeare oyunlarını oynatıyor. Ama demin dedim ya intikam soğuk yenen bir yemektir diye, Felix soğuk yemeği sona saklıyor ve aralarında Tony’nin olduğu Makeshiweg Festivali grubunu izlemeye davet edecekleri oyunu Fırtına olarak seçiyor. Mahkûmlar kılık değiştirip her biri Prospero, Miranda, Ferdinand, Ariel rolüne giriyor. Onlar Felix’in işbirlikçileridir artık. Felix’in de sorguladığı gibi çok şahsına münhasır bir karakter Prospero; “Prospero karakterinde öylesine çok çelişki var ki! Doğuştan aristokrat mı, sonradan olma alçakgönüllü bir münzevi mi? Yaşlı, bilge bir büyücü mü, yoksa intikam hisleriyle dolu bir bunak mı? Huysuz ve mantıksız mı, iyi kalpli ve şefkatli mi? Sadist mi, yoksa bağışlayıcı mı? Çok şüpheci mi, yoksa fazlasıyla saf mı?” syf. 206 Felix’in asıl derdine düştüğü Prospero gibi kendinde bu kadar incelikli duyguları barındıran bir karakteri seyirciye nasıl yansıtacağı. Burada Shakespeare’in dehasına işaret ediyor. Edebiyat eserleri ne kare bulmacaya ne sudokuya benziyor. Bizleri bir beyin FIRTINA’sının orta yerine bırakıyorlar ve biz batmamak için çırpınıyoruz. Çırpınırken bundan keyif almak çevirmenin ustalığına kalmış. Buradan Canan Sılay’a teşekkürlerimi iletiyorum. CADI TOHUMU Margaret Awood Doğan Kitap, 2017 Çeviri: Canan Sılay 326 s.















