Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Asla büyümek zorunda olmayan çocukların efsanesi, İngilizce özel baskısında
J. M. Barrie'nin zamansız klasiği, Genç Destek Yayınları İngilizce özel baskısıyla okurlarıyla buluşuyor. Masalların Unutulmaz Kahramanı Peter Pan J. M. Barrie'nin Zamansız Klasiği, Genç Destek Yayınları İngilizce Özel Baskısıyla Okurlarıyla Buluşuyor Tüm zamanların en sevilen çocuk edebiyatı eserlerinden biri olan Peter Pan, Genç Destek Yayınları etiketiyle Türk okurlarının hayal gücüne bir kez daha kanat açıyor. Özlem Esmergül'ün genel yayın yönetmenliğinde ve Cansu Poyraz Karadeniz'in editörlüğünde hazırlanan bu özel baskı, hem çocukların hem de çocukluk hayallerine sarılan yetişkinlerin kalplerine dokunacak bir anlatım sunuyor. J. M. Barrie'nin yarattığı büyülü dünyada Peter Pan, Wendy, Tinker Bell, Kayıp Çocuklar, Kaptan Hook ve asla büyümek istemeyen Neverland'in renkli karakterleri bir kez daha sayfalardan uçarak geliyor. PETER PAN: Asla Büyümek Zorunda Olmayan Çocukların Efsanesi Peter Pan, sıradan dünyadan kaçıp Neverland adasında sonsuza kadar çocuk kalmayı seçmiş bir kahraman. Wendy ve kardeşlerinin yıldızlarla dolu bu fantastik adaya yolculuğu, dostluk, cesaret ve hayallerin gücü üzerine unutulmaz bir maceraya dönüşüyor. Barrie'nin eşsiz kaleminden süzülen bu eser, sadece bir çocuk masalı değil; aynı zamanda çocukluk ruhunu koruyabilmenin ve büyümenin kaçınılmazlığı karşısında hayallerin gücünü sorgulayan bir başyapıt. Arka Kapak Yazısı: “You never have to grow up.” Follow Peter Pan, Wendy, and the Lost Boys on a magical journey to Neverland—a place where time stands still, and childhood never ends. In this world of flying boys, glowing fairies, and battles with pirates; imagination rules and the spirit stays forever young. This modern retelling of J.M. Barrie’s timeless classic brings the magic of Neverland to a new generation. Because some stories don’t grow old—they just keep flying. PETER PAN J. M. Barrie Genç Destek Yayınları, 2025 Tür: Roman Dil: İngilizce 232 s.
- Sabahattin Ali’nin Ankarası
Sabahattin Ali’nin Ankara’daki İzleri, yazarın hayatında önemli bir yer tutan bu kentte yaşadığı evleri, çalıştığı yerleri, ailesiyle ve arkadaşlarıyla gittiği mekânları, gezdiği sokakları; kısaca Sabahattin Ali’nin Ankarası’nı anlatıyor. Ankara’yı yazacağım. Ankara’yı öyle bir yazacağım ki, pek çok insan burada kendisini bulacak... Yazarlık sanatımın tüm inceliklerini bu kitapta ortaya koyacağım. Tolga Aydoğan, Ankara ve Sabahattin Ali konusunda bir ilk olan bu özgün çalışmasıyla; anılar, fotoğraflar, belgeler eşliğinde, okuru dönemin Ankarası’na götürüyor, Sabahattin Ali’nin anılarının sindiği sokaklarda, mekânlarda dolaştırıyor; anıları canlandırarak yazarın yaşamına farklı bir derinlik kazandırıyor. Bu kitapla, Sabahattin Ali’nin Ankara’daki yaşantısına dair bazı bilgiler ilk kez gün ışığına çıkarken yazarın bugüne kadar yayımlanmamış iki fotoğrafı da okurla buluşuyor. Kitap, edebiyat tarihine ve Ankara’nın kent belleğine önemli bir katkı sunmanın yanı sıra ileride bu konuda yapılacak çalışmalar için de bir kaynak niteliği taşıyor. SABAHATTİN ALİ'NİN ANKARA'DAKİ İZLERİ Tolga Aydoğan Yapı Kredi Yayınları, 2025 Editör: Banu İşlet Tür: İnceleme 400 s.
- Mahal Edebiyat Dergisi 3. sayısını yayımladı
Mahal Edebiyat Dergisi 3. sayısını okurlarıyla buluşturdu: "Kıymetli okur, üçüncü sayımızı baharın gelmekte nazlandığı bu günlerde, baharın müjdecisi olarak sizlere sunuyoruz. Ülke olarak silkinmeye, temiz hava almaya ve iyi edebiyata hiç olmadığı kadar ihtiyaç duyuyoruz. Bizler de elimizden gelenin en iyisini yapmaya gayret ederek gönül saraylarınıza bir kere daha konuk olmak istiyoruz." Yeni sayımız, bir nebze de olsa içinizi ferahlatacak ve sizlere, bir soluklanma imkânı suncaktır. Şimdiden keyifli okumalar dileriz. Başar Yılmaz, Yön adlı köşesinde, metinlerde kullanılan sembolleri ve yazıyla ilişkisini ele alıyor. Adnan Gerger, köşesinde inceleme yazılarına bir yenisini ekliyor. Adnan Binyazar ile ilgili kaleme aldığı inceleme yazısı tam manasıyla okunmaya değer. Öznur Unat, Richard Yates Edebiyatı başlıklı inceleme-sinde Richard Yates’i masaya yatırıyor. Ahmet Karadağ, köşesinde yazarların ölümsüz olabilmesi konusunu ele alıyor. Selma Hangül, önemli bir kültür eleştirmeni olan Byung-Chul Han’ı köşesinde misafir ediyor. Engin Topuz, edebiyatımızdaki “adam” başlıklı eserleri derinlemesine incelemeye alıyor. İlk yazı ise Oğuz Atay’dan. Kayhan Esen, Japon edebiyatı ve kültürü hakkında keyifli bir yolculuğa çıkarıyor bizi. Bu sayının öykülerini; Meral Çiçeklidal, Burak Akbaş, Aydın Kayabaşı, Murat Ercan, Zeynep Çamlı, Şenay Şentürk, Onur Özkoparan ve Mete Karagöl sizler için kaleme aldı. Ferzane Valizade ise Kanatsızca isimli şiiriyle bu sayımızın konuğu oldu.
- Öykü: Ben Çözdüm
"Onu, bu koca evin sessizliği yutacak diye üzülürdüm. Gidişimi affettirmek ister gibi, 'yarın da sen bize gel' derken yüzündeki bulutların, hiç değilse bir kısmını dağıtmış olmanın gönenciyle dönerdim eve." Mine Ölce Selin… Canım arkadaşım… Yıllar sonra instagramda buldum izini. Evli, mutlu, çocuklu… Fotoğraflarında yine, çocukluğundaki gibi kocaman gülümsüyor. Dişlerim onun gibi güzel olmadığından çekinir, öyle gülemezdim. A, kocası diş hekimiymiş! Ona yaptırmıştır kesin… Selin psikiyatrist olmuş. Vay be! Her danışanına, “Biraz çocukluğunuza dönelim” diyor mudur acaba? Dönelim Selin. Gel seninle el ele çocukluğumuza dönelim… İkinci sınıfa başlayacakken, annem beni eski okulumdan alıp yeni evimize yakın başka bir okula kayıt ettirdi. Annemle babam boşanınca, taşınmıştık. Başta üzüldüm. Babamla ayrıldıklarına değil, arkadaşlarımdan ayrıldığıma. Öğretmen ilk gün, Selin ile beni aynı sıraya oturttu. O da yeni kayıt olmuş. Diğer çocukların, geçen yıl okuma yazmayı ve matematiği birlikte öğrenmelerinin verdiği birlik duygusuyla bize üstten bakmalarının da etkisiyle, iki kız, çabucak kaynaşıverdik. Aynı sokakta oturduğumuzdan, her şeyi birlikte yapar olmuştuk. Sabah, sokak kapısını açıp bahçeye çıkar çıkmaz onun gülen yüzünü görürdüm. El ele tutuşarak giderdik okula. Birbirimizden hiç ayrılmaz teneffüste, beslenme çantamızdakileri paylaşırdık. Onun anneannesi üzümlü kek yapardı, benim annem poğaça. Son ders bitince, konuşa gülüşe yürüyerek evlerimize dönerdik. Öğlen yemeğinden sonra, bazen bizim bahçede bazen onlarınkinde yeniden buluşurduk. Biraz oynayıp hemen ödevleri yapmaya koyulurduk. Çalışkandık. “Bize gelsene” desem de aslında onlara gitmek isterdim, o da bize gelmeyi tercih ederdi, bilirdim. Üzerinde konuşmazdık ama ikimiz de kendi evimizde bunalırdık. Selin’in anneannesi değişik bir kadındı. Nasıl desem, sanki başka bir dünyadan gelmiş gibiydi. Mahalleliyle pek görüşmezdi. Saygıyla karışık herkes ondan çekinirdi. Çok görüp geçirmişlerin bilgeliği vardı onda. Sadece gerektiğinde ve yine gerektiği kadar konuşurdu, yani bir kaç kelime. Sessizce yanımıza gelip gülümser, kurabiye ve meyve suyunu bırakıp odasına çekilirdi. Ev o kadar sessiz olurdu ki uyuduğunu ya da dantel ördüğünü zannederdim. Selin’in yüzünde hüzün bulutu belirince, akşam olduğunu ve eve dönme vaktimin geldiğini anlardım. Onu, bu koca evin sessizliği yutacak diye üzülürdüm. Gidişimi affettirmek ister gibi, “yarın da sen bize gel” derken yüzündeki bulutların, hiç değilse bir kısmını dağıtmış olmanın gönenciyle dönerdim eve. Selin’lerin evi ne kadar sessizse, bizimki o kadar hareketliydi. Yoğun bir kadın trafiği olurdu ve annem o trafiği, başarıyla yönetirdi. Terziydi. Biz taşınınca, müşterilerinin çoğu moda dergilerini, düğün, dernek ve yemekler için diktirecekleri elbise hayallerini yeni evimize taşıdı. Magazin dergisinde, falanca ünlünün giydiği kıyafeti gören kadınlar, derhal anneme koşardı. Nefes nefese konuşamadıkları için, dergiyi hızlı hızlı sallayıp biraz soluklanmaya çalışırlardı. Hayalleri ne kadar büyükse, bütçeleri o kadar küçüktü. Her gece aynı yatakta yattıkları kocalarının gönülleri, çoktan başka limanlara yelken açmıştı, bilirlerdi ama yine de o, falanca ünlünün kıyafetinin aynısını giyerlerse, kocalarının, beyaz köpükleri yara yara kendilerine döneceklerini zannederlerdi. İşte annemin mahareti, tam burada başlardı. Asla, istenen kıyafeti dikmezdi. Bunu, hem hiç tanımadığı meslektaşına hem de taklit ederse, kendisine saygısızlık addederdi evet ama aslında, kadınlık gururuna yediremezdi. Önce dergideki fotoğrafa bakar, sonra ondan medet uman kadını süzer ve şöyle derdi; “Rica ederim Şefika hanımcığım, sizin gibi şahane bir kadının giyeceği elbise bu mu? Kadında basen yok, göğüs desen fındık kadar. Ben size öyle bir elbise dikeceğim ki asıl o gelip, Şefika hanımınkinin aynısından dikin, diye yalvaracak.” Şefika hanım önce mahçup gülümser, sonra annemin onun iyi yönlerini övmesi, mesela, gözlerinin güzelliğini öne çıkaracak bir zümrüt yeşili ya da okyanus mavisi kumaşı üzerine tutmasıyla, hepten havaya girer de “Tabii canım. Kadın dediğin azıcık etine dolgun olacak. Ne o öyle zargana gibi, değil mi ya?” diyerek öz güvenini tazelerdi. Provaya geçilir, ölçüler alınır, kahveler içilir, fallar bakılır, gönüller ferah tutulurdu. Evimiz, aynı zamanda annemin atölyesi olduğundan, dikişçi kızlar, provaya gelenler, teslim alıp gidenler derken, kapımız durmaksızın çalardı. İşte ben de bu yoğunluktan yorulur, Selin’in evindeki huzurlu sessizliğe kavuşmak için can atardım. Selin son zamanlarda, bizim eve geldiğinde, bir tuhaf davranıyordu. Ödev yapmak için odama geçmeyi ertelemeye başlamıştı. Sürekli annemin peşinde dolaşıyor, kumaşlar hakkında sorular soruyor, onları gözleriyle okşarken kendinden geçiyordu. Anneannesiyle mesafeli, benimle dostça konuşurdu ama annemle konuşurken sesi değişiyor, bakışları çocuksulaşıyordu. Yaşıtım Selin gidiyor da küçük kardeşim oluveriyordu sanki. Benimle değil, annemle zaman geçirmeye geliyor, diye kıskanıyordum. Kimi daha çok kıskandığımı tam bilmiyordum, annemi mi, Selin’i mi? Ertesi gün okula yine el ele giderken de kıskançlık yaptığım için kendimden utanıyordum. Öyle ya, bütün kızlar modaya ilgi duyardı, ben hariç! Selin, belli ki kumaşların büyülü dünyasından etkilenmişti. Anne ve babası Almanya’da çalıştıklarından, annemle teselli bulmaya çalışıyordu sadece. Annem de kendi öz kızından bulamadığı ilgiyi, onda bulduğu için mutlu oluyordu. Hepsi bu… Bir onlarda, bir bizde ders çalıştıkça, karışık duygular içersinde bocalıyordum. Selin’lerde olduğumuz bir gün, anneannesi yine kurabiye ve meyve suyu getirdi. Yalnız bu defa, hemen gitmek yerine, beni odasına davet etti. Sanırım, hayatım boyunca bir daha o günkü kadar şaşırmadım. Ne de olsa insan büyüdükçe, çocukluğundaki gibi şaşıramıyor. Anneannesinin odasının dört duvarı tavana kadar kitap doluydu. Okul kütüphanesinde bile, bu kadar çok kitap yoktu. Bahçeye bakan pencere önündeki ahşap masa, el yazısıyla yazılmış sayfalarla doluydu. Mavi mürekkepin kokusu beni kendine çekti ama büyülü bir yazı olmalıydı ki tek bir kelime dahi okuyamadım. Selin, şaşkınlığımı küçümser gibi açıklama yaptı. “Anneannem Alman, Almanca çevirmenlik yapar. Yazısını okuyamazsın!” “Sen okuyabiliyor musun?” diye sorduğumda verdiği yanıt, beni daha da şaşırttı. “Elbette, benim annem de Alman. Dedem Türk olduğu için yarı Alman demeliyim.” Ketum olmak ne demek, o gün anladım. Meğer, anne babasının yoğun iş temposu nedeniyle onu anneannesinin yanına göndermişler. Selin Almanya’da doğup, büyümüş. Benim canım arkadaşım, bunu bana, tanıştıktan aylar sonra söylemeyi uygun bulmuş. Yani öyle, “Almanya acı vatan” edebiyatı yokmuş, düpedüz Almanmış. Selin, nazikçe elimi tuttu. “Biliyorum şaşırdın. Daha önce söylemedim diye üzülme Elvan’cığım. Her şeyin, bir zamanı vardır. Demek, artık zamanı gelmiş.” Neydi bu şimdi? Bir tür sınava mı tabi tutulmuştum? Geçmiş ve ödüllendirilmiş miydim yani? Ne yalan söyleyeyim, çok bozulmuştum. Ben ona her şeyimi anlatmışken, onun bana hiçbir şey anlatmaması içimde bir şeyleri kırmıştı. Selin, babası Türk olduğu için yarı Alman olabilirdi, bence hiç sorun yoktu fakat ben Akdenizliydim ve dahası haritada, Almanya’nın doğusunda doğduğum için bir hayli doğulu sayılıyordum. “Şaşırdım ama bunu benimle paylaştığın için teşekkür ederim,” diyerek hayatıma kaldığım yerden devam edecek kadar batılı değildim. İçimde volkanlar patladı fakat gözlerimin derinliklerinde kıvılcımların çaktığını belli etmedim. Kendimi aldatılmış hissediyordum. Selin yalan söylememişti ama dostluk kuralları çerçevesinde, her şeyi anlatmamıştı işte. Ayrıca, anneannesi Almansa, neden burada yaşıyordu ki? Ne tuhaf bir aileydi! Bir kaç gün sonra Selin’i anlamaya başladım. Hiç kolay olmamalıydı ailesinden, doğduğu büyüdüğü yerden ayrılmak. Belki de gönderildiği için utanıyordu canım arkadaşım. Kesinlikle tuhaf bir aileydi. Onu incitmemek için soru soramıyordum. Merakım iyice artmıştı ki Selin, anne ve babasının, haftasonu Türkiye’ye geleceğini müjdeledi. Onlarla tanışacağım için çok heyecanlıydım. Cumartesi sabahı, erkenden uyandım. Çağrılmadan gitmemeye karar verdim. Ailesiyle hasret gidermek isterdi, rahatsız etmemeliydim. Sabırla bekledim. Neredeyse akşam olmak üzereydi. Selin beni unutmuş olabilir miydi? İçimi derin bir öfke kapladı. Ailesi gelince beni hayatından çıkartmıştı işte. Gidip ona haddini bildirecektim. Zaten Almanlar yenilince biz de yenilmiş sayılmamış mıydık? Güvenip de Alman’la dost olandaydı kabahat! Kabahati yüklenince, kendimi daha da yenik hissettim ve aklıma çok kötü bir düşünce geldi. Ya anne babası Selin’i alıp Almanya’ya geri götürdüyse? Kızcağız benimle vedalaşmaya fırsat dahi bulamadıysa? Onsuz ne yapardım? Ben, dünya savaşından yaralı dönmüş asker depresyonuyla kıvranırken, kapı açıldı, içeriye kocaman bir gülümseme girdi. O an Selin’i değil, gülümsemesini kıskandım. “Sana ne getirdim,” diyerek elindeki torbayı salladı. Biz Akdenizliler çabuk öfkelenir fakat ondan daha çabuk affederiz. Çocukça merak da var tabii, hemen kalktım. Torbanın içinde çikolata ve rengarenk şekerler vardı. Almanca yazıyordu ama bir çocuk okumayı bilmese bile çikolata ve şekeri hemen tanır. “Annem, her gün birer tane yiyin, diye tembihledi,” deyince sıkı sıkı sarıldım Selin’ime. En az iki ay yetecek kadar şeker ve çikolata olduğuna göre, onu Almanya’ya geri götürmeyeceklerdi. Selin burada benimle kalacaktı. Daha sıkı sarılacak ve onu asla bırakmayacaktım. Selin, esas sürprizi sona saklamıştı. Zeka küpünü bana uzattığında aklım çıkacaktı. Bir dergide görmüş ve ne çok istemiştim! Nadiren telefonla aradığı bir gün, babama söylemiştim. “Alırız!” demişti ama aradığını bile sanmam. Beni aramayan adam, zeka küpünün derdine mi düşecekti? “Uğraştım ama yapamadım. Sen yaparsın,” dedi Selin, en tatlı gülümsemesiyle. Yaparım tabii. Ne olacak ki? Alt tarafı, altı renkten oluşan altı yüzeyi, aynı renklerde denk düşüreceksin! Dergideki fotoğrafa o kadar çok bakmıştım ki, neredeyse çözmüştüm. “Annem seni yarın kahvaltıya davet ediyor,” dedi ve gitti. Gitmesine hiç üzülmedim. Nasıl olsa yarın birlikte olacak, anne babasıyla da tanışacaktım. Onları çok merak ediyordum. Babalar tamam ama anneler çocuklarını bırakmazlar! En azından benim annem bırakmaz. Annesi nasıl biriydi acaba? Babasıyla Almanca mı konuşuyorlardı, Türkçe mi? Biz nasıl anlaşacaktık peki? Keşke, “Merhaba, benim adım Elvan,” demeyi öğrenseydim. İnsan, arkadaşından iki kelime olsun öğrenmez miydi? İyi de, Alman olduklarını bile daha yeni öğrenmiştim. Ne demişti Selin? “Her şeyin, bir zamanı var. Demek, zamanı yeni gelmiş.” Selin’in bıraktığı torbadan bir çikolata açıp, küpü incelemeye başladım. Gece yarısına kadar küpü evirdim, çevirdim. Tam sarıları bir araya getirmişken, kırmızılar isyan bayrağı açıyordu. Maviler, bizi unuttun diye somurtacakken, turuncular pıt diye, beyazların arasından çıkıveriyordu. Birden kahverengiler girdi sahneye. Tüm yüzeyler kahverengi olmuştu. Bozuldu, diye ağlamaya başladım. Küpü bozdum, rezil olacağım. Annemin sesiyle açtım gözlerimi. “Tamam kızım, kabus gördün, geçti,” diyerek saçlarımı okşuyordu. Banyoya götürüp, beni bir güzel yıkadı. Çikolataları fazla kaçırınca kusmuşum. Kendi diktiği çiçekli geceliğimi giydirip beni yatırdı. Sabah sevinçle uyandım. Nasıl çözeceğimi biliyordum. Yatağımda oturup küpü sakince çevirmeye başladım. Önce kırmızıları tamamlayacaktım. Kırmızı orta… Sonra kırmızı artı ve kırmızı kenar… Sonra orta katman… ve… İşte oldu… Yapmıştım. Kalkıp giyindim. Annemin, bir gecede dikiverdiği kırmızı elbiseyi giydim. Saçlarımı tarayıp, iki yandan ördüm. Beyaz kurdelayla güzelce bağladım. Hazırdım. Zeka küpünü gururla elime aldım ama bu zekâya biraz tevazu fena olmaz diyerek, çantama yerleştirdim. Öyle ya, zaten çözebildiğim bir şeyin havasını atmaya gerek yoktu. Bahçemizden bir kaç kırmızı gül koparttım. Selin’lere giderken, kendimi oyuncak Alman bebeği gibi hissediyordum. Selin, kapıyı yine yüzünde kocaman gülümsemeyle açtı. Bu defa, onu kıskanmadım. Küpün sırrını ben çözmüştüm, o değil. “Elbiseni yine annen dikti, değil mi? Çok güzel olmuşsun.” diyerek yanaklarımdan öperken küpü sordu. Çıkartıp gösterdim. “Canım arkadaşım, çözeceğini biliyordum,” diyerek, bana öyle içten sarıldı ki, düşündüğüm kötü şeyler için bin kere pişman oldum. Birlikte salona geçtik. Büyük masa açılmış, kahvaltı için hazır edilmişti. Annesiyle babası bana gayet sıcak davranıyordu. Annesi anlayabileyim diye, Türkçe konuşuyor, anneannesi yine az sözcükle sohbete katılıyordu. Her şey gayet normal görünüyordu. Selin ile göz göze geldik. Neden hüzünlü olduğunu anladım. Ailesiyle birlikteyken her şey kusursuzdu ama onlar yokken, ev ona ıssız geliyor, o yüzden bizim evde olmak istiyordu. Şu hayattaki biricik dostuma gülümsedim. Ona, hayatımızın sonuna kadar, dost kalma sözü verdim bakışlarımla. Dostluğumuzun, daha o gün biteceğini bilmeden. Selin, “Elvan’cığım, sana bir sürprizim var,” diyerek ayağa kalktı. Elbisesinin cebinden, benim çözdüğüm zeka küpünü çıkarttı. Anne ve babası, “Başarmışsın, aferin sana,” diyerek sevinçle el çırptı. Selin başını tevazu ile eğip, onları selamladı. Bana dönerek, “Babandan istemiştin ama o bulamamıştı. Üzülme, babam Almanya’dan getirdi. Ben çözdüm, al sen de çöz.” Sonra zeka küpünü getirip yalancı bir samimiyetle elime tutuşturdu. Hiçbir şey söyleyemedim. Anneannesi her zamanki sessizliği ile salondan çıktı. Onun her şeyi anladığını düşündüm. Belki de anlamamıştı ama ben yıllarca öyle teselli buldum. İşte Selin’ciğim. Eğer kanepene uzanırsam, bana da “biraz çocukluğunuza dönelim” diyecek misin? Hayatın, anlardan ibaret olduğunu anladığımdan beri, her anı değerli buluyorum. O gün, gerçeği söyleseydim ne olurdu, bilmiyorum. Ben susmayı tercih ettim. Önce, hemen orada, zeka küpünü çabucak çözüp, onlara göstermeyi düşündüm ama yapmadım. Yapsaydım ne olurdu, onu da bilmiyorum. Tek bildiğim, arkadaşlığımızın o gün bittiğiydi. Bir daha asla bizim eve giremedin. Bence bu ceza yeterliydi. Yine de, küçük bir hatırlatma fena olmaz sanki, ne dersin? Dışarı çıkıp, en yakın mahalle kırtasiyesinden, bir zeka küpü alıyorum. Artık her yerde kolayca bulunabiliyor. Kliniğinin adresine gönderiyorum. Mavi mürekkeple ve mükemmel bir el yazısıyla iliştirdiğim notla birlikte. Ich habe es gelöst. Du löst es auch. (Ben çözdüm. Sen de çöz.)
- Hırs, ayrıcalık ve yayıncılığın etik çıkmazı
Defne Akman yazdı: "Kim hangi hikayeyi anlatma hakkına sahip? R.F. Kuang'ın Sarı Yüz 'ü, yayıncılığın maskesini düşürüyor, günümüzün en tartışmalı konularına hiciv merceğinden bakıyor." Haşhaş Savaşı üçlemesi ve Babil adlı fantastik romanlarıyla tanınan R.F. Kuang, Sarı Yüz ile bizleri yayıncılık dünyasının acımasız ve absürt dünyasına götürüyor. Kuang’ın kendisinin de belirttiği üzere Sarı Yüz “absürt bir hiciv.” Beyaz June ve Çin kökenli Amerikalı Athena adındaki iki yazarın dostluk ve rekabet arasında gidip gelen ilişkileri, Athena’nın pankek yerken tuhaf bir şekilde ölmesiyle karanlık bir hal alıyor. Bu garip başlangıç, olayların olağandışı bir şekilde geliştiği bir anlatının zeminini hazırlıyor. Hikayenin özü, Athena'nın edebi başarısına haset eden June’un etrafında dönüyor. Bu haset ve bilenme, fırsatçılıkla doruğa ulaşıyor: June, Athena’nın I. Dünya Savaşındaki Çinli işçiler hakkındaki yayımlanmamış roman müsveddesini çalıyor. Çalmakla kalmayıp, Athena'nın romanını kendi adıyla yayıncıya gönderiyor. Bu da yetmiyor, kendine Asyalı çağrışımlar yapan Juniper Song gibi bir ad yakıştırıyor. Bu sayede, yayın dünyasının yüzeysel dinamiklerinden faydalanarak çok istediği şöhrete bir anda ulaşıyor. Sarı Yüz , bir kültüre ait değerleri izinsiz ve saygısızca kullanma meselesini korkusuzca ele alıyor. Kariyerinde ilerlemek için Asyalı bir kimliğe bürünmek aslında bir zamanlar Hollywood’da yüzlerini sarıya boyayıp yapılan abartılı Asyalı tiplemelerinin edebiyata yansıması. Kuang da bu fikri anlatısının dokusuna işliyor. Yayıncıların ve okurlar neyi “otantik” olarak görür? Kim hangi hikayeleri anlatma hakkına sahiptir? Kişisel hırslar kültürel duyarlığın önüne geçince yayın dünyasında neler olur? gibi sorular soruyor. Bununla birlikte ne Athena ne de June mükemmel. Kuang, başarılı Çinli Amerikalı yazar Athena’yı tamamen masum bir kurban olarak göstermekten özellikle kaçınıyor. Kusurlarını ortaya koyuyor. Ortamdaki tek Asyalı Amerikalı olmaktan memnuniyet duyması, yayın dünyasının çeşitlilik söylemini kendi avantajı için kullanması, konumunu tehdit edebilecek genç Asyalı Amerikalı yazarlara karşı kıskanç, paranoyak ve hatta neredeyse düşmanca bir tutum sergilemesi, sembolik bir figür olarak pazarlanmaya razı gelmesi gibi. Yani o da bir bakıma June’un istismar ettiği, azınlık yazarları etiketlemeye ve tek tipleştirmeye meyilli yayıncılık sisteminin bir parçası. June’a gelecek olursak. Athena’nın roman müsveddesini çalması elbette düpedüz hırsızlık. Ancak roman, yayın dünyasında başarıya ulaşmak için verilen umutsuz mücadeleyi ve beyaz bir yazar olarak June'un karşılaştığı görünmez engelleri de gözler önüne seriyor. Ayrıca Athena’nın da başkalarının yaşam deneyimlerinden faydalandığını öğreniyoruz. Yayıncıların ve editörlerin “piyasa potansiyeli” gördükleri hikayelere nasıl yaklaştıkları ve otantiklik kavramının ne kadar muğlak olabileceği böylece ortaya çıkıyor. Sınırların belki de sandığımız kadar keskin olmadığını görüyoruz. Yaratıcı endüstrilerdeki kültürel sahiplenme, çeşitlilik ve temsil meseleleri de elbette romanın bir parçası. Yayıncıların ve pazarlama departmanlarının yazarları nasıl kalıplara sokmaya çalıştıkları, “çeşitlilik kotası”nı doldurma çabaları ve gerçek temsilin ne anlama geldiği de Kuang’ın hicivinden payını alıyor. Yazarların karşılaştıkları baskılar ve sömürü, edebi kimliğin kırılgan doğası ve başarı ölçütleri de romanın değindiği konular arasında. Çevrimiçi etkileşimin ve sosyal medyanın algıyı nasıl şekillendirip, haset ve paranoyayı körüklediği de önemli meselelerden. Yayıncıların sosyal medya trendlerine nasıl bağımlı hale geldiği ve edebi değerin yerini “viral olma” potansiyelinin nasıl aldığı da eleştiriliyor. Sarı Yüz ’ün gücü yalnızca yayıncılık dünyasına yönelik eleştirisinde değil, kolay cevaplar sunmayı reddetmesinde. Sürekli bilgi akışı sayesinde sosyal ve etik konularda çok daha duyarlı ve bilinçli, temsil, kültürel sahiplenme gibi konuların mercek altına alındığı bir dünyada yayıncıların ve okurların beklentileri, kimin hangi hikayeyi anlatmaya hakkı olduğu gibi konuları ele alıyor. Karakterlerin bilhassa June’un başarıya ulaşma hırsı, sahip oldukları ya da olmadıkları ayrıcalıkları ve hikayelerini anlatırken uymaları gereken etik kuralları mizahi bir dille inceliyor. R.F. Kuang'ın cesur ve sürükleyici anlatısı, yayıncılık dünyasının perde arkasına alaycı bir üslupla bakarken, günümüzün en tartışmalı konularını ustalıkla ele alıyor. Edebiyatseverlerin ve güncel tartışmalara ilgi duyanların kaçırmaması gereken bir kitap. SARI YÜZ R.F. Kuang İthaki Yayınları, 2025 Çeviri: Elif Ersavcı 303 s.
- Ayşe Kulin’e 54. Orhan Kemal Roman Armağanı
Türk edebiyatının usta kalemi Ayşe Kulin, 2025 yılı 54. Orhan Kemal Roman Armağanı’na tüm eserleriyle layık görüldü. 2025 yılı 54. Orhan Kemal Roman Armağanı, yazar Ayşe Kulin’e verildi. Seçici kurul, Kulin’in 40 yılı aşkın süredir edebiyata yaptığı katkıları ve eserlerinde aydınlanma çizgisini benimseyerek, 1900’lü yılların başından bu yana Türkiye ve çevresinde yaşanan savaş ve göçleri aile kurumunu da merkeze alarak gerçekçi bir dille işlemesini ödüle layık buldu. Ödül töreni, 30 Mayıs 2025 Cuma günü saat 10.30’da İstanbul Beyazıt’taki Orhan Kemal Kütüphanesi Konferans Salonu’nda düzenlenecek olan Orhan Kemal’i anma töreninde gerçekleştirilecek. Ayşe Kulin, Arnavutköy Amerikan Kız Koleji Edebiyat Bölümü’nden mezun olduktan sonra gazetecilik, halkla ilişkiler, televizyon ve sinema alanlarında çeşitli görevlerde bulundu. 1984’te yayımlanan "Güneşe Dön Yüzünü" adlı ilk öykü kitabındaki "Gülizar" öyküsü, kendi tarafından senaryolaştırılarak "Kırık Bebek" adıyla film yapıldı ve Kültür Bakanlığı Ödülü’ne değer bulundu. 1989 yılında "Ayaşlı ile Kiracıları" adlı dizideki çalışmasıyla Tiyatro ve Televizyon Yazarları Derneği’nin En İyi Sanat Yönetmeni Ödülü’nü kazandı. "Foto Sabah Resimleri" adlı öyküsü 1996 yılının Haldun Taner Öykü Ödülü’nü, bu öykünün adını verdiği kitabı ise 1997 yılında Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. Kulin’in "Bir Tatlı Huzur", "Adı: Aylin" ve "Füreya" adını taşıyan üç biyografisi; "Sevdalinka", "Köprü", "Nefes Nefese" adlı gerçek olaylara dayanan belgesel nitelikli üç romanı; "Gece Sesleri" adlı bir kurgu romanı; "Güneşe Dön Yüzünü", "Foto Sabah Resimleri", "Geniş Zamanlar" adlı üç öykü kitabı; "İçimde Kızıl Bir Gül Gibi" adlı bir anı ve "Babama" adlı bir şiir kitabı bulunmaktadır. Ayşe Kulin’in edebi kariyeri boyunca kazandığı bu önemli ödül, onun Türk edebiyatına yaptığı katkıların bir göstergesidir. Kulin’in eserleri, okuyuculara derinlemesine insan hikâyeleri sunmaya devam etmektedir.
- Geçmişin yankıları: 2025’in En İyi Tarihi Kurgu Romanları
The Times, 2025'in en dikkat çekici tarihi kurgu romanlarını derledi. Listede, 1980'ler New York'unda geçen "Objects of Desire" ve Cécile Desprairies’in Vichy Fransası'nı konu alan otobiyografik eseri öne çıkıyor. The Times, 2025 yılının en etkileyici tarihi kurgu romanlarını okuyucularıyla paylaştı. Bu yılın seçkisi, farklı dönem ve coğrafyalardan hikâyeleriyle dikkat çekiyor. Listede, Dünyanın Ölçümü, Gitmeliydin gibi Türkçeye çevrilmiş kitaplarıyla tanınan Daniel Kehlmann ile Isabella adlı kitabıyla çok sevilen Alison Weir de yer alıyor. Listede öne çıkan eserlerden biri, 1980'ler New York'unda geçen "Objects of Desire". Bu roman, edebi sahtekârlık üzerine mizahi bir bakış sunuyor ve dönemin kültürel atmosferini başarıyla yansıtıyor. Bir diğer dikkat çekici eser ise Cécile Desprairies’in "The Propagandist" adlı romanı. Yazarın kendi ailesinin Vichy Fransası dönemindeki Nazi işbirliğini konu alan bu otobiyografik roman, hafıza, utanç ve geçmişle yüzleşme temalarını derinlemesine işliyor. Desprairies, bir tarihçi olarak edindiği bilgileri edebi bir dille harmanlayarak okuyucuya sunuyor. Ayrıca, Daniel Kehlmann’ın Nazi döneminde geçen kara mizah türündeki romanı, Alison Weir’in Kardinal Wolsey ve VIII. Henry arasındaki ilişkileri anlatan detaylı çalışması, Natasha Solomons'un Kleopatra'nın gençliğini yeniden kurguladığı eseri ve Jo Harkin'in Lambert Simnel'in İngiltere tahtı üzerindeki iddiasını yeniden canlandırdığı romanı da listede yer alıyor. Bu yılın tarihi kurgu romanları, kimlik, direniş, hırs ve kişisel gelişim gibi evrensel temaları işleyerek okuyuculara zengin bir edebi deneyim sunuyor. Hem tanınmış yazarların hem de yeni kalemlerin eserleriyle 2025, tarihi kurgu severler için unutulmaz bir yıl olmaya aday.
- İTEF 2025: Edebiyatın anlamını sorgulayan festival başlıyor
İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali, "Edebiyat Ne İşe Yarar?" temasıyla 28 Mayıs – 1 Haziran 2025 tarihleri arasında edebiyatseverlerle buluşacak. İstanbul Uluslararası Edebiyat Festivali (İTEF), 17. yılında "Edebiyat Ne İşe Yarar?" temasıyla edebiyatın toplumsal ve bireysel işlevlerini tartışmaya açıyor. 28 Mayıs – 1 Haziran 2025 tarihleri arasında gerçekleşecek olan festival, yerli ve yabancı yazarları, çevirmenleri, yayıncıları ve edebiyat profesyonellerini bir araya getirecek. Kalem Kültür Derneği tarafından düzenlenen İTEF, edebiyatın geniş kitlelere hitap eden bir sanat dalı olarak konumlandırılmasını amaçlıyor. Festival kapsamında söyleşiler, atölyeler ve okuma etkinlikleri gibi çeşitli programlar yer alacak. İTEF ayrıca, 2011 yılında başlattığı Profesyonel Buluşmalar Programı ile yazar ve yayıncıların yabancı yayıncılar, editörler, çevirmenler ve yazarlarla iş birliği yapmalarını sağlayan uluslararası bir platform oluşturuyor. Bugüne kadar 42 farklı ülkeden 150 uluslararası yayıncılık profesyonelini ağırlayan program, Türk edebiyatının tanıtılmasına katkıda bulunuyor. Festivalin detaylı programı ve katılımcı listesi önümüzdeki günlerde açıklanacak. Güncel bilgilere İTEF’in resmi web sitesi ve sosyal medya hesaplarından ulaşabilirsiniz.
- Büyümenin karmaşık duygularını, korkuları, hayalleri ve merakları
Kuzey edebiyatının güçlü temsilcisi Tove Jansson’dan, yaratıcı bir evde büyüyen küçük bir kızın çocukluk portresi: Otobiyografik öğeler taşıyan Heykeltıraşın Kızı , okurlarıyla buluştu. Heykeltıraşın Kızı , sanatçı bir ailede büyümenin sıradışı atmosferini, çocuksu bir merak ve ince bir mizahla anlatıyor. Annesi çizer, babası ise heykeltıraş olan Tove Jansson çocukluğuna dair sade, samimi ve etkileyici anılardan oluşan kısa hikâyelerinde, büyümenin karmaşık duygularını, korkuları, hayalleri ve merakları da zarif bir dille işliyor. Finlandiya’nın dünya çapında tanınan edebiyat elçisi Tove Jansson ’un otobiyografik eseri Heykeltıraşın Kızı , Ali Arda ’nın İsveççeden dilimize çevirisiyle Ayrıntı Yayınları ’nın Edebiyat dizisinde okurlarla buluşuyor. Tove Jansson ’un tanımlanmış her şeyle şiddetli geçimsizliği vardır. Adların, sıfatların birşeyleri işaret etmekten çok şekillendirdiğini, kurumsallaştırdığını düşünür.“Teselli etmek, hayranlık duymak, boyun eğmek, sere serpe bir erkeğe bağlanmamak ve savaşa yem olacak bir çocuk yapmamak için” evlenmez. Nazi Almanya’sını eleştirdiği sivri dilli karikatürleri, Finlandiya devletiyle başını belaya sokar. “Çocukluğun” imal edildiğini, çocukları terbiye etmek için sürü misali içine kapatan bir çit olduğunu düşünür. Çocukluk değil, çocuklar vardır kitaplarında. Baktıkları her şeyde bir çatlak bulup içine dalarlar, çatlağı büyütür, o şeyin bir şeyi göstermekten çok bir şeyi örttüğünü gösterirler. Ve bu çocuklar, büyüklerin dil ve davranışlarını taklit ederek,“yetişkinliğe” ve “olgunluğa” başka bir ayna tutarlar. Bu ayna onlara en güzelsizsiniz demez, ne kadar sakil oldukları yansır aynada. Heykeltıraşın Kızı’ nda dört göz vardır diyebiliriz, karakterlerin ve olayların kendi halleri, Tove ’nin ailesinin karakterleri ve olayları görme tarzı, Tove ’nin ailenin (büyüklerin) diliyle karakterleri ve olayları görme tarzı ve nihayet Tove ’nin baktığı her şeyde bir delik açıp paralel bir dünyaya geçmesi. Yazar dünyalar arasında kayıp durur, bazen anlatı birden bildik bir şarkı, şiir yahut öyküyle yamalanır, yahut bunların ucundan tutup başka bir sona çekilir. Tove , Baba ve Deniz’de çatlatmaya başladığı Mumi Vadisini ve Ailesini, bu öykülerle ünlenmiş bir yazar için akla hayale sığmayacak bir şey yaparak, öyküden çıkarır. Heykeltıraşın Kızı’ nda bunun niye böyle olduğunu ve Tove Jansson ’u fantastik sahici yapan şeyin bütün ipuçlarını buluruz. TOVE JANSSON Tove Jansson (1914-2001) Finlandiya İsveçlisi heykeltıraş bir babayla, İsveçli çizer bir annenin kızıolarak dünyaya gelmiştir. İki erkek kardeşi de sanatçı olan Tove’nin çocukluğubohem bir burjuva çevrede geçmiştir. Yazlarını geçirdikleri FinlandiyaKörfezi’ndeki takımadalar, Mumi kitaplarında resmettiği çevreye ilhamvermiştir. Her zaman sanatçı olmayı istemişolan Tove, Stockholm, Helsinki ve Paris’te değişik sanat okullarında eğitimalmıştır. Otuzlu ve kırklı yıllarda savaş yıllarındaki gündelik hayatı vepolitikacıları hicveden karikatürleriyle ünlenmiştir. 1945 yılında yayımladığı ilk Mumikitabı Mumiler ve Büyük Sel Baskını ’nda Garm dergisinde çizdiğifigürlerden yararlanmıştır. Kendi deyimiyle ilk başta bir oyun olarak başlayanyazarlığı, daha ilk kitabından itibaren ciddiyet kazanmış, Kuyruklu YıldızGeliyor ’la devam eden Mumi serisi sekiz kitaba çıkmıştır. Bu serinin üçüncükitabı Büyücünün Şapkası ’yla büyük bir başarı sağlayarak ünlü çocukkitapları yazarları arasına katılmıştır. Ellinin üzerinde dile çevrilen Mumikitapları tiyatro, sinema ve operaya uyarlanmıştır. HEYKELTIRAŞIN KIZI Tove Jansson Ayrıntı Yayınları, 2025 Çeviri: Ali Arda 112 s.
- Abi Daré, ilk İklim Kurgu Ödülü’nün sahibi oldu
Nijeryalı yazar Abi Daré, "And So I Roar" adlı romanıyla 10.000 sterlin değerindeki ilk İklim Kurgu Ödülü'nün sahibi oldu. Roman, çevresel çöküşün Nijeryalı kadınların yaşamları üzerindeki etkisini derinlemesine ele alıyor. İklim krizi çağında edebiyatın gücünü öne çıkaran yepyeni bir ödül bu yıl ilk kez sahibini buldu. 2025’te Britanya merkezli verilen Climate Fiction Prize (İklim Kurgu Ödülü), Nijeryalı yazar Abi Daré’nin romanı And So I Roar’a layık görüldü. Eserde, iklim değişikliğinin etkileri sadece çevresel boyutlarıyla değil, toplumsal ve özellikle kadınların yaşamı üzerindeki sonuçlarıyla birlikte anlatılıyor. Jüri, romanı “duygusal olarak etkileyici, toplumsal farkındalık uyandıran ve edebi gücü yüksek” sözleriyle tanımladı. Abi Daré , Nijerya doğumlu bir yazardır. İlk romanı The Girl with the Louding Voice, yayımlandığı 2020 yılında büyük yankı uyandırmış ve New York Times çoksatanlar listesine girmiştir. Roman, genç bir kızın eğitim ve özgürlük arayışını konu alırken, Nijerya’daki toplumsal eşitsizlikleri gözler önüne sermiştir. Daré, Manchester Üniversitesi'nde yaratıcı yazarlık eğitimi almıştır. Yeni ödülün amacı, yazarları iklim krizine dair anlatılar üretmeye teşvik etmek ve bu alandaki edebi üretimi desteklemek. Daré’nin eseri, bu amacın güçlü bir temsili olarak değerlendirildi.
- İnsan olmak, sonsuz bir varoluş bilmecesi, bitmeyen bir arayış…
Elif Soykan, ilk kitabı Ben Ne Zaman İnsan Olacağım? ile edebiyat dünyasına mizahi ve felsefi bir giriş yapıyor. Yaşamda sonsuz bir yolculukta olduğumuz fikrini temel alan Soykan, hem eğlendiren hem de düşündüren kitabında tek amacı “insan olmak” olan bir ruhun varoluş yolculuğunu anlatıyor. Elmadan başlayıp yıllarca farklı bedenlerde yeniden ve yeniden hayat bulan ruh, trajikomik olaylarla dolu bu uzun yolculuğun sonunda insan olduğunda, asıl arayışın yeni başladığını fark eder. Absürt öğelerle bezeli kurgusu ve akıcı diliyle Ben Ne Zaman İnsan Olacağım?, “İnsan olmak ne demek?” sorusunu mizah yoluyla sorguluyor. Elif Soykan ilk kitabından elde edeceği gelirin tamamını, kendisinin de bir dönem gönüllüsü olduğu Türkiye Çağdaş Yaşamı Destekleme Vakfı’na bağışlayacak. Yıllarca farklı bedenlere doğan bir ruh, başına geleceklerden habersiz yana yakıla insan olarak doğmayı bekler. İnsan olma isteği bir türlü yanıt bulmayan ve insan dışında doğduğu her bedende isyan eden ruh, yaşadıklarının sorumlusu olarak gördüğü Evren’den yardım istemesiyle kendini bambaşka bir diyarda bulur. İnsan bedeninde doğmanın hiç de düşündüğü gibi olmadığını anladığında ise artık çok geçtir. Büründüğü bedenleriyle yaşadığı karmaşık ilişkiler, onu yeni bir isyana sürükler. Bir türlü hayal ettiği gibi bir “insan” tecrübesi yaşayamayan ruh, kendini bir kısır döngünün içinde bulur. Bu kısır döngüden kurtulmanın tek yolunun, sonsuz oluş yolculuğunda kendini bulmaktan geçtiğini anladığında ise gerçek yolculuğu başlar… Elif Soykan, İnkılâp Kitabevi’nin yükselen markası Üçüncü Göz’den çıkan ilk kitabı Ben Ne Zaman İnsan Olacağım?’da bir ruhun yolculuğu üzerinden yaşam ve ölüm konusunu mizahi bir dille ele alıyor. Sosyoloji eğitiminin ardından yurtdışında sinema ve televizyon alanında eğiti malan Soykan, ilk başta sinema filmi olarak kurguladığı kitabını ileride bir filme dönüştürmek istediğini ifade ediyor. “Beden, özünü görmeni engelleyen parlak bir mücevherdir; ne kadar çok parlatırsan, ışığı seni o kadar kör eder.” Bir elma, bir meşe ağacı, bir kedi… Yeryüzündeki her varlık, doğar doğmaz ne olduğunu bilir ve kendi yoluna devam eder. Peki ya insan? İnsan olmak, sonsuz bir varoluş bilmecesi, bitmeyen bir arayış… Evrenin devasa döngüsünde küçük ve muzip bir öz, sayısız kez dünyaya gelir. Bazen bir pazar tezgâhında, bazen bir ağacın köklerinde, bazen de bir kedinin sessizliğinde bulur kendini. Ama onun içinde tek bir arzunun ateşi yanar: İnsanlık mertebesine ulaşmak. Ben Ne Zaman İnsan Olacağım?, eğlenceli bir üslubun ardında derin bir soruyu saklıyor: İnsan olmak ne anlama gelir? Hayata, varoluşa ve evrenin sırrına mizahi bir yolculuk sunarken, okuru da kendi 'insan olma' serüvenini sorgulamaya davet ediyor. Bu kitap, yaşamın karmaşıklığını hafif bir tebessümle anlatacak. En zor soruların, en basit cevaplarda gizli olduğunu hatırlatacak. Editörlüğünü Funda Dündar’ın üstlendiği, kapak tasarımına Ece Koçal’ın imza attığı Ben Ne Zaman İnsan Olacağım?, raflarda ve internet satış sitelerinde! ELİF SOYKAN MSGSÜ’de Sosyoloji okudu, ardından yurtdışında Sinema & TV eğitimi aldı. Reklam ajanslarında çalıştı, kültürel eğitim danışmanlığı yaparak dünyayı gezdi. Köklerini derinlere gömmek yerine yeryüzünde bırakan bir ağaç misali, salına salına yaşayarak hem kendine hem de hayata bağlanabileceğini keşfetti ve kendi mutluluğunu buldu. Aslında, çocukken asansör kapısındaki “2 Kişiliktir” yazısını görüp evine çıkabilmek için birinin daha gelmesini bekleyecek kadar kurallara sadık bir çocuktu. Ama içine doğduğu hikâye ve zaman zaman düştüğü trajikomik olaylar, dünyayı aynı ciddiyetle algılamasına izin vermedi. Anıları, yıllar sonra kulağına birer fıkra olarak dönmeye başlayınca, akıl sağlığını korumanın en iyi yolunun mizaha sığınmak olduğunu fark etti. Rüyalarını unutmamak için başladığı yazma macerası da reklam metinleri, köşe yazıları ve makalelerle devam etti. Böylece ilk kitabı Ben Ne Zaman İnsan Olacağım?’ı kaleme alarak hem yazmaya hem mizaha olan borcunu ödemeye başladı. BEN NE ZAMAN İNSAN OLACAĞIM? Elif Soykan Üçüncügöz Yayınları, 2025 Editör: Funda Dündar 192 s.
- Yaratıcılık Ritüelleri 50 / Kader Menteş Bolat: “Yazmayı bir yolculuk olarak görüyorum.”
“Yazıda tıkanmanın herkesin başına gelebilecek bir durum olduğunu düşünmekteyim. Özellikle de bekleme süreçlerinde. Böyle durumlarda daha çok okurum. Sinema da yaratım sürecime katkı sunan dallardan en önemlisi diyebilirim.” Semrin Şahin Yaratıcılık Ritüelleri söyleşilerinde bu hafta Kader Menteş Bolat’ı ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Yazıda kalmak önemli! Yazıya oturmadan önce yürüyüş yapmanın zihni berraklaştırdığını düşünüyorum. Hafif, sözsüz müzik dimağıma iyi geliyor. Bir de şiir okumanın yazmak için beni tetiklediği bir gerçek! Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Yazıda tıkanmanın herkesin başına gelebilecek bir durum olduğunu düşünmekteyim. Özellikle de bekleme süreçlerinde. Böyle durumlarda daha çok okurum. Sinema da yaratım sürecime katkı sunan dallardan en önemlisi diyebilirim. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Olmaz mı? Engel çok ama bir şeyi çok istediğinizde, ona odaklandığınızda karşınıza çıkan engelleri de bertaraf etmek için elinizden gelen çabayı sarf ediyorsunuz. Zaman başlı başına bir sorunsal örneğin. İlk kitap, çok kolay şartlarda ortaya çıkmıyor. Zaman alıyor, doğru kişileri bulmakta zorlanabiliyorsunuz ya da yayınevine gönderdiğinizde dosyanızın okunup okunmadığından emin olamayabiliyorsunuz. Yine de kendimi şanslı hissediyorum. Bana yol açan, fikir veren yazan dostlarım olduğu için. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Geçen zaman içinde çok şey öğrendim, tecrübe kazandım. Yazmayı bir yolculuk olarak görüyorum, hep öğrenilecek yeni şeyler var. Bu anlamda, iyi bir öğrenci olmaya hevesliyim, diyebilirim. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Tercihim sabah yazmak ama çalıştığım için hangi vakit boşluğum olursa o vakti değerlendirmeye çalışıyorum. Tatil dönemlerinde ise sabah vakti, zihnin daha açık olduğu saatlerde yazmaya çalışıyorum. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo, öykü, şiir, beste vs…) var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Yazı yolculuğumun henüz başındayım ama Raskolnikov (Suç ve Ceza) karakterini yaratmak, Karlı Kayın Ormanı’nı bestelemek müthiş olurdu. Sisifos’un heykelini yapmayı çok isterdim. Adını saydığım bu eserler bana ilham verdikleri için.















