Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5405 sonuç bulundu
- Gelenekten moderniteye insan halleri
Demet Eker, Güney Koreli yazar Kim Jiyun’un çoksatan romanı Yeonnam-dong’un Neşeli Çamaşırhanesi üzerine yazdı: "Çamaşırhane, yalnızca kıyafetlerin değil insanların da arınma ve yenilenme mekânı olarak kurgulanırken, buraya yolu düşen kahramanların içsel değişim süreçleri ustalıkla işleniyor." Güney Koreli yazar Kim Jiyun, çoksatan romanı Yeonnam-dong’un Neşeli Çamaşırhanesi'nde, bizleri duygularını derinlerde yaşayan, kalbindeki hüznü paylaşacak kimsesi olmadığını düşünen, umudunu ve hayattaki zorluklar karşısında direncini kaybetmeye başlayan kahramanların yollarının kesiştiği bir çamaşırhaneye davet ediyor. Kim Jiyun, umuda tutunmanın insanı değiştiren bir faktör olmasının yanında, iyilik ve kötülük karşıtlığı üzerinden bazen kuşaklararası çatışmaları ön plana çıkarıyor kimi zaman da zamanımızın temel insanî sıkıntıları üzerinde duruyor. Bunu yaparken de bazı gelenekleri hatırlatmayı ihmal etmiyor. Hem dünya edebiyatından hem de bizim edebiyatımızdan aşina olduğumuz bazı değer yargılarını ve çatışmaları romanda görüyoruz. Yeonnam-dong, Güney Kore’nin Seul kentindeki mahallelerden biri ve romanda, bu mahallede yer alan ve müşterilerinin duygu durumları üzerinde değişiklikler yapma potansiyeline sahip büyülü bir çamaşırhane ortak mekân olarak karşımıza çıkıyor. Bu çamaşırhanenin büyüsü, oraya gelenlerin kendilerinden birkaç cümle bıraktıkları bir günlükte saklı. Günlüğün en önemli özelliği, kendilerinden önce yazanların cümlelerinden ilgisini çekenlere ya da etkilendiklerine cevap niteliğinde karşılıklı bir yazışmaya imkân vermesi. Böylece romanın her bölümündeki kahramanlar, çamaşırhane sayesinde birbirine temas etmiş oluyor. Eserdeki ana karakterler iyiliği ve yüceliği ruhunda barındıran, ahlakî normlar açısından her devirde ve her yerde görülebilen, değerlerine bağlı, okurda karşılık bulan ruha sahip birer olumlu kahraman olarak yansıtılıyor. Örneğin romanın ilk bölümü, “Domateslere İyi Bakın” da Jang adlı ihtiyar eczacının temas ettiği insanlara iyi gelmesi, bazılarını dönüştürme gücü oldukça dikkat çekici. Çamaşırhanedeki defterde rastladığı umutsuz mesajın sahibinin derdine çözüm getirmek ve onu iyileştirmek istemesi olumlu kahraman özelliğini gösteren örneklerden sadece biri. “İhtiyar Jang yan taraftaki markette soğutucunun önünde durup içecek çeşitlerine bir göz attı. Cevap yazmanın yanı sıra o umutsuz mesajı bırakan kişi için bir şey daha yapmak istiyordu, belki de besleyici bir şey alabilirdi. Vitamin içeceğine karar verip en büyük şişeye uzandı.” (s.20) Romanın diğer bölümlerinde de diğer kahramanlar gibi Jang’la karşılaşmaya ve onun olumlu mesajlarını görmeye devam ediyoruz. Onun el uzattığı Mira, ilerleyen sayfalarda ihtiyar için kilit bir rol oynuyor ve okura “iyilik yapan iyilik bulur,” mesajı dolaylı bir biçimde tekrar tekrar hatırlatılıyor. Yaz Ortasında Bir Aşk Hikayesi adlı bölümde, yazarlığa gönül vermiş ve bu yolda çabalayan Han Yeoreum’un yolunun çamaşırhaneden geçmesini, umutlarını, hayal kırıklıklarını ve hiç beklemediği bir anda aşkı bulmasını okuyoruz. Yeoreum’un bir önceki bölümün başkahramanlarından Jang’a göre daha karakteristik özelliklere sahip olduğunu görüyoruz. Kendisinin beklediği önemli aramanın ofisteki arkadaşına gelmesi üzerine hissettiği kıskançlığı sorgulaması bunun en büyük kanıtlarından biri olarak karşımıza çıkıyor. “Tuvaletten gelen kahkaha seslerini duyan Yeoreum’un kalbi kıskançlıkla sızladı. Konuşmaları duyamıyordu ama Mijin’in annesinin neşesini babasının gururunu neredeyse hissedebiliyordu. (s. 77) Dijitalleşmenin ve sosyal medyanın insanlar üzerindeki etkisinin, hayatlarımıza getirdiği hızın, kimi zaman da yozlaşmanın farklı bölümlerde eleştirildiğini söylemeden geçemeyiz. “Bugünlerde insanlar sosyal medyadan her şeye ulaşıyor. Google’da hızlı bir arama utanç verici geçmişi su yüzüne çıkaracaktır; mezuniyet fotoğrafları falan.” (s.109) Aynı eleştirinin ve durum tespitinin “Şemsiye” adlı bölümde de karşımıza çıkması bu düşüncemizi kuvvetlendiriyor. Sevgilisinin telefonuna gelen mesajların önemli olduğunu düşünerek mesajları açan ve okuyan Yeonwoo’nun uğradığı hayal kırıklığı, Ömer Seyfettin’in Yüksek Ökçeler öyküsünde mizahî biçimde dile getirdiği “bilgi sahibi olmanın yıkıcı tarafı”nı hatırlatıyor. Erkek arkadaşı Kyungho’nun söyledikleri de bahsettiğimiz noktayı apaçık destekliyor. “Neden işleri berbat etmek zorundasın? Eğer bakmasaydın hiçbir şey olmayacaktı. Şimdi otelde pastamızın mumlarını yakmış, birlikte kutlama yapıyor olacaktık.” (s. 119) Aynı bölümde kedi yavrularını taşlayan adamın kötülüğü ve duygusuzluğu, yazının başında bahsettiğimiz çatışmaların en kuvvetlilerinden biri. Çamaşırhanedeki günlüğün sahibinin sürpriz hikâyesiyle “Kayıp Eşya Kutusu” adlı bölümde karşılaşıyoruz, böylece merak unsurunun zirveye yerleştiğini görüyoruz. Kim Jiyun’un Yeonnam-dong’un Neşeli Çamaşırhanesi adlı romanı, iyiliğin dönüştürücü gücünü, insan ilişkilerinin derinliğini ve zamanımızın toplumsal meselelerini ele alarak okuruna dokunan bir anlatı sunuyor. Çamaşırhane, yalnızca kıyafetlerin değil insanların da arınma ve yenilenme mekânı olarak kurgulanırken, buraya yolu düşen kahramanların içsel değişim süreçleri ustalıkla işleniyor. Roman, bireysel umutların ve hayal kırıklıklarının yanı sıra kuşaklar arası değer farklılıklarını ve modern çağın getirdiği yabancılaşmayı da gözler önüne seriyor. Romanda, geleneksel Kore edebiyatının ahlaki öğretileri modern dünyayla harmanlanarak sunulurken iyi ve kötü arasındaki çatışma farklı karakterlerin hikâyeleriyle pekiştiriliyor. Eski Kore edebiyatında iyilik, karşılığını ödülle bulurken kötülük genellikle cezalandırılırdı. Erken dönem edebiyat metinlerinde ise hükümdara sadakat, ebeveynlere ve yaşlılara saygı, samimi dostluklar ve kadınlara yönelik ahlaki değerler gibi toplumsal kurallar öne çıkan temalar arasındaydı. Tüm bu temalar romanda sıklıkla karşımıza çıkıyor. Özellikle idealize edilmiş karakterler aracılığıyla iyiliğin ve umudun insan hayatındaki belirleyici rolü vurgulanıyor. Dijitalleşmenin bireyler üzerindeki etkisi ve yozlaşma eleştirisi, romanın çağdaş meselelerle bağ kurmasını sağlıyor ve sosyal medya sayesinde bilgiye hızlı ulaşmanın bazen yıkıcı olabilecek yönleri edebi bir bakış açısıyla tartışılıyor. Sonuç olarak Kim Jiyun’un bu eseri günümüzün insan ilişkileri ve toplumsal dönüşümlerine dair keskin gözlemler sunuyor, böylece okurunu düşündüren bir roman niteliği taşıyor. Yeonnam-dong’un Neşeli Çamaşırhanesi , iyiliğin ve umudun insan ruhuna dokunan gücünü hatırlatırken okurlarına hem duygusal hem de düşünsel bir yolculuk vadediyor. YEONNAM-DONG'UN NEŞELİ ÇAMAŞIRHANESİ Kim Jiyun Epsilon Yayınevi, 2025 Çeviri: Şebnem Tansu 244 s.
- KulturaLitera Kitap Kulübü gatherinlife ile Mart buluşması
KulturaLitera Kitap Kulübünün Mart ayı kitabı, Selim İleri'nin Bu Yaz Ayrılığın İlk Yazı Olacak isimli romanı. Buluşma, 20 Mart Perşembe, gatherinlife platformu üzerinden gerçekleşecek. "Bu toplantımız, yakın zamanda kaybettiğimiz değerli yazarımıza bir saygı duruşu olsun istedik. 2002 yılında Orhan Kemal Roman Armağanı'na layık görülen roman, ayrılık, ölüm ve yalnızlık temalarına odaklanıyor. Daha ilk sayfada, André Malraux'nun 'Her roman aslında bir otobiyografidir,' epigrafıyla karşılaşıyoruz; Selim İleri'nin yaşamı ile kurgu arasında bir yolculuğa çıkacağımızı daha başlarken biliyoruz. Romanın bir yerinde şöyle diyor Selim İleri, kahramanı aracılığıyla: 'Boş ver, bir dilim beyaz peynir kes, küp küp böl, kekik, pul biber, inceden zeytinyağı gezdir. O güzel günler geçip gitti diye üzülme, kim söyledi sana o günlerin güzel olduğunu, sen uydurdun, ne gençlikte ne sonra, ilk aşkla başlar ayrılık, ayraç kapanmadı daha, yeniden başla, yeniden-yeniden!..' Selim İleri'yi konuşacağız. Bekleriz." Buluşma 20 Mart'da TR saati ile 19.30’da gerçekleşecek. Katılımcı sayısının 50 kişi ile sınırlı olduğu KulturaLitera Kitap Kulübü buluşmasına https://gatherin.life/place/oylumsule-ile linkinden kayıt yaptırabilirsiniz.
- 2. AND Öykü Ödülü sahiplerini buldu
AND Öykü Ödülü, edebiyat dünyasına yeni sesleri teşvik etmeye devam ediyor. Ödüle layık görülen eserler, Metinlerarası Yayınları tarafından “Eşikte On Beş Öykü” adıyla yayımlandı. Birincilik ödülünü “Kalaşi Estiğinde” adlı öyküsüyle Deniz Kara kazanırken ikincilik ödülü “Nopoçi Adası’nın Kurtuluşu” adlı eseriyle Gülhan Eroğlu'na, üçüncülük ödülü de “Rakı Kumpası” öyküsüyle Elif Ünal'a verildi. Dikkate değer öyküler kategorisinde Erkan Damar “Markiz”, Neslihan Demir Sezgin “Ali Osman’ın Meramı” ve Nazlı Akın “Duble Nalan” isimli öyküleri, yayımlanmaya değer bulunan eserler kategorisinde ise Nagihan Dermancı “Görünmez”, Arzu Işık “Gönüllü Bir Kevaşe”, Gülin Eren Saygın “Kokular ve Kokular”, Nilgün Yolcu Ay “Esir Ruhlar”, Banu Balaban “Kar Küresindeki Kız”, Sibel Karaca “Bengi Sokak’taki Odanın Kapısı”, Erman Şahin, “Yürek Eşiği”, Onur Feray Dönmez “Vakti Gelince” ve Şerife Kazan “Hazemi” isimli öyküleriyle yer aldılar. AND Öykü Ödülü, edebiyat dünyasına yeni sesleri teşvik etmeye devam ediyor. Kazanan ve dereceye giren tüm yazarları tebrik ediyor, edebiyatseverleri bu kıymetli öykülerle buluşmaya davet ediyoruz.
- Yeni Bir Dünya Özlemi
Aysu Sol, Sevda Yüksel’in on iki yaş ve üstü gençler için kaleme aldığı Yeni Bir Dünya Özlemi adlı romanı üzerine yazdı: "Sevda Yüksel, romanında bilimkurguyla yaşamın gerçeklerini yeniden biçimlendirirken okurlarına adım adım çözmeleri gereken düğümler atar." Yaşlı Dünya’nın ağzından anlatılan olaylar, Bengi ülkenin başkenti Başsitekent’te geçiyor. Yazarın kurguladığı bu ülke, gelecekte yaşanması olası bir yaşam alanını işaret ediyor. Bu ülkede bir yanda kendi çıkarları için canla başla çalışan Gizmenler, diğer yanda başkalarının iyiliği için emek harcayan Özgeciller günümüzdeki ulusların yerini almıştır. İnsanlar, dünyaya bakışları doğrultusunda Gizmenlerin ya da Özgecillerin yanında olmayı seçebilir. 1. ve 2. Bölek partileri ise bu grupların seçimleriyle yönetime geçer. İnsanları ayıran artık ülke sınırları değil, para ve güçtür. İktidar hırsı insanları birbirinin uzağına iterken “sevgiden başkasının yalan olduğuna inanan”lar hâlâ vardır. Olaylar Atlas’ın çevresinde döner. Delikanlı, babası Evrensel Müzik Korosunun Şefi Kayra ile annesi doktor Belle arasında kalır. Babası, nereden geldiği ya da nerede üretildiği meçhul kaminvirüsün bulaştığı sekiz kişiden biri olarak 12. Gökada’da karantinaya alınınca yıllar önce eşini ve oğlunu terk eden Doktor Belle evine dönmek zorunda kalır. Kocasıyla ayrılan yolları, onu oğlunun da uzağına itmiştir ancak gelişecek olaylar kendisini Gizmenlere hizmet etmeye adayan genç kadını yaşananları sorgulamaya itecektir. Babasından ayrı düştüğü günlerde Atlas’a arkadaşı Lara güç verir. Lara ile Atlas arasındaki yakın ilişki, delikanlıdan hoşlanan sınıf arkadaşı Bendis’in kendisini sonrasında pişman olacağı bir durumun içinde bulmasına neden olur. Kayra, Belle, Atlas, Lara, Bendis ve kitabın diğer kahramanları; insanın var oldu olalı taşıdığı evrensel özelliklere sahiptir. Mücadeleci, azimli, sevgi dolu, kıskanç, hırslı, bencildir. Annesi Gizmenlere, babası Özgecillere hizmet eden Atlas’ın seçimini kimden yana yapacağını öğrenmek isteyen “güçler”, papağan Jako’yla onu sınar. İnsanların artık bir hayvanın sorumluluğunu üstlenmeyi istemedikleri bir ülkede, babasından miras kalan hayvan sevgisiyle (Evlerinde Ping ve Pong adında iki köpekleri vardır.) Atlas, omzuna konan bir kuşa kayıtsız kalamayacaktır. Sevda Yüksel, romanında bilimkurguyla yaşamın gerçeklerini yeniden biçimlendirirken okurlarına adım adım çözmeleri gereken düğümler atar. Kayra’ya ve diğer yedi kişiye kaminvirüs niçin bulaştırıldı? Kayra’yı bekleyen son da diğer yedi kişiyle aynı mı olacak? Belle, oğlu ile hırsı arasında kalınca seçimini kimden/neyden yana yapacaktır? Bendis, ilgisini hor gören Atlas’a öfkelenmekte ne kadar haklıdır? Jako’yu çalmakla suçlanan Atlas, nasıl aklanacaktır? Neden yeni bir dünya özlenir? Bu dünyayı kurmak mümkün müdür? “İnsanların bir başına bırakıldığı bir dünyada, el ele olmak” isteyen Özgecillerin sesi gelecekten günümüze ulaşırken okurlar/gençler düşünmek ve sorgulamak ihtiyacı duyacaktır. Gerekli olan da bu değil midir? YENİ BİR DÜNYA ÖZLEMİ Sevda Yüksel Bizim Çağ Kitaplığı, 2025 Tür: Roman 152 s. 12+ yaş
- Çanakkale Olmasaydı... O Olmasaydı...
Gazeteci-yazar Orhan Karaveli, kitabında, Çanakkale Savaşı'nı, bu destansı savaşı anlattı. Mustafa Kemal’in komutasındaki askerlerden biri olan Hasköylü Tevfik’in 99 yıl önce cephede tuttuğu güncesini ilk kez gün yüzüne çıkararak okurla paylaşıyor. Ve Mustafa Kemal’in askeri dehasını ortaya koyduğu Çanakkale Savaşı’nı hiç bilinmeyen yönleriyle ele alıyor. "Mustafa Kemal’in askeri dehasını ortaya koyduğu Çanakkale Savaşı’nın hiç bilinmeyen yönleri... O olmasaydı... O, yaşamını hiçe sayarak süngü takmış askerinin önünde hücum emri vermeseydi... Ya da bu süngü hücumlarından birinde göğsünde patlayan şarapnel misketi cebindeki saati parçalamayıp da O’nu bizden koparmış olsaydı bu savaş gene kazanılabilir miydi? Büyük olasılıkla evet! Çünkü O yalnız değildi." Çoğu gönüllü yüzlerce, binlerce, on binlerce Mustafa Kemal; bütün bir millet vardı Çanakkale’de, ama itiraf edelim: O olmasaydı ne bir Kurtuluş Savaşımız olurdu ne de bir Türkiye Cumhuriyetimiz! Cesaret ve kahramanlığın destanı olan Çanakkale Savaşı, sonuçları bakımından tarihimizde bir dönüm noktası oldu. Çanakkale’de kazanılan beklenmedik zafer ülkenin kaderini değiştirdi ve tarihe benzersiz bir kahraman kazandırdı: Mustafa Kemal. Gazeteci-yazar Orhan Karaveli, işte bu destansı savaşı anlatıyor. Mustafa Kemal’in komutasındaki askerlerden biri olan Hasköylü Tevfik’in 99 yıl önce cephede tuttuğu güncesini ilk kez gün yüzüne çıkararak okurla paylaşıyor. Ve Mustafa Kemal’in askeri dehasını ortaya koyduğu Çanakkale Savaşı’nı hiç bilinmeyen yönleriyle ele alıyor. Orhan Karaveli (25 Şubat 1930, Ankara - 24 Mart 2023), Türk araştırmacı ve yazardır. 1930 yılında Ankara'da doğdu. Galatasaray Lisesi (1937-1949), İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi (1949-1954) ve Londra Politeknik Okulu'nda (1956-1957) öğrenim gördü. Yeni İstanbul, Milliyet, Vatan ve Cumhuriyet gazetelerinde yazdı. Üyesi olduğu Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin çeşitli başarı ödüllerini kazandı. Orhan Karaveli, 24 Mart 2023'te 93 yaşında hayatını kaybetti. Eserleri Kişiler ve Köşeler (1982) Bir Ankara Ailesinin Öyküsü (1999) 46-99 Şiirler (1999) Görgü Tanığı (2001) Tanıdığım Nâzım Hikmet (2002) Sakallı Celâl (2004) ISBN 975-96826-4-8 Yeniden Ziya Gökalp (2008) Tevfik Fikret ve Haluk Gerçeği Berlin'in Yalnız Kadınları Çanakkale Olmasaydı... O Olmasaydı... (2014) - (Çanakkale Zaferi ve Atatürk hakkında belgelere dayalı hikâyeler.) Atatürk, Babam ve Ben ÇANAKKALE OLMASAYDI... O OLMASAYDI... Orhan Karaveli Doğan Kitap, 2014 Tür: Anı 224 s.
- Ülkemde Bir Başıma ilk kez Türkçede
Kışkırtıcı, uzun yıllar boyunca kaybolduğu sanılan ve otoriterlik ortadan kalkmadığı sürece güncelliğini hiç yitirmeyecek Ülkemde Bir Başıma ilk kez Türkçede. Hans Fallada, 1944 sonbaharında bir hapishane hücresinde Nazi diktatörlüğü altındaki yaşamını, kendi deyimiyle “içsel göç” dönemini kaleme alır. Hiçbir şeyin insanları şaşırtmadığı, şaşırmanın çoktan unutulduğu bir dünyada Nazilerden ziyade Alman aydınlarının basiretsizliğini, gammazcılık yarışına tutuşan yurttaşlarını, entelektüel yoldaşlarının kayıtsızlığını hesaba çeker. İtiraf niteliğindeki bu yazıları kâğıda dökmek Fallada için kolay değildir. Öyle ki, 1944’ün karanlık atmosferinde giriştiği “kendini sorgulama” sorumluluğu “hayatta kalma stratejisine” dönüşür. Pençesine düştüğü son büyük Alman çılgınlığını tüm boyutlarıyla irdelerken, binbir farklı şekilde tezahür eden bu kötülüğü yaratanın aslında kim olduğunu arar: Viyana banliyölerine has şivesi ve saralılarınkine benzeyen hareketlerle yaygaracılık yapan, tehdit etmekten ve hunharlıktan aldığı keyfi kanlı infaz fantezileriyle kürsülerden deklare eden Hitler midir tek müsebbibi? Direnmesi beklenen güçlerin dağınıklığına ne demeli peki? Düşmanın canına ot tıkadığı anayasaya umarsızca sadık kalmayı yeğleyen hukukçulara? Nazilerin sloganlarının arkasına takılıp, kendilerinin de ne kadar “milli” olduklarını ispat etmeye çalışan sosyal demokratların ihanetine? Sopa yiyenlerden biri olmamak için sopa atanların saflarına doluşanlara? O müphem sarhoşluğun, birlik ve beraberliğin çekim gücüne kapılanlara ne demeli? Kışkırtıcı, uzun yıllar boyunca kaybolduğu sanılan ve otoriterlik ortadan kalkmadığı sürece güncelliğini hiç yitirmeyecek Ülkemde Bir Başıma ilk kez Türkçede. Hans Fallada , gerçek adıyla Rudolf Wilhem Friedrich Ditzen, 21 Temmuz 1893’te Almanya’nın Greifswald kentinde doğdu ve 20. Yüzyıl Alman edebiyatının en önemli yazarlarından biri oldu. Küçük Adam Ne Oldu Sana? romanıyla büyük çıkış yakalayan Fallada, Herkes Tek Başına Ölür ile Nazi Almanyası’na karşı direnişi anlatan en çarpıcı eserlerden birini yazdı. Ayyaş ise onun bağımlılıkla mücadelesini yansıtan otobiyografik bir metindi. Nazi döneminde sansüre uğrayan ve rejime uyum sağlamaya zorlanan Fallada, 1944’te bir akıl hastanesindeyken kaleme aldığı Ülkemde Bir Başıma adlı eserinde Nazi Almanyası’nda yaşadığı korku, baskı ve içsel çatışmaları tüm çıplaklığıyla anlattı. Gençliğinde bir düello sırasında bir arkadaşını öldürmesi ve ardından intihara kalkışması, hayatı boyunca süren alkol ve uyuşturucu bağımlılığı, sık sık rehabilitasyon merkezlerine yatması gibi olaylar onun hayatını şekillendirdi. 53 yaşında Berlin’de hayatını kaybeden Fallada, eserleriyle sıradan insanların trajedilerini ve toplumsal değişimlerin birey üzerindeki etkilerini ustalıkla anlatan bir yazar olarak edebiyat tarihine geçti. İlk kez Türkçede yayınlanan Ülkemde Bir Başıma, Fallada’nın Nazi Almanyası’na dair tanıklığını doğrudan okura sunan önemli bir belge niteliğinde. ÜLKEMDE BİR BAŞIMA Hans Fallada Paris Yayınları, 2025 Çeviri: Ceren Han Tür: Günlük 264 s.
- Öykü: Sıradan Bir Sefer
“Eziğim ben ezik. Otur diyorlar oturuyorum. Gel diyorlar geliyorum, git diyorlar gidiyorum.” Özlem Arslan Oskan “Ah benim güzelim, nar çiçeğim az mı emek verdim sana. Çok borca girdim seni almak için…Gerçi mazota zam gelmeseydi kredi borcumu çoktaaan kapatmıştım da neyse... Şükür ödüyoruz kazandığımızla.” diye düşünüyordu derin derin. Karısı az önce arayıp akşama abisinin geleceğini söylemişti. “Birader sever. Bir büyük kapıp gideyim bari. Bizimki de mezelerinden hazırlasa nasıl güzel gider yanında ama her zaman yapmaz, suyuna gitmeli.” diye düşündü. Gel gelelim, minibüsteki yolcular, insanı yakın vadeli hayal kurarken bile rahat bırakmazdı. Arkadan yüzüne doğru bir el uzandı: “Şurdan bir tam bir öğrenci alır mısınız?” “Buyrun para üstünüz.” “Teşekkürler.” Şoför, dolmuştaki vaziyeti değerlendirmek için başını sağa çevirerek omzunun üstünden şöyle bir kapıya, dolmuşun içine baktı. Yetmedi, dikiz aynasından arkaları kontrol etti. “Şu hale bak, yine doluştular kapının önüne. Ne binene izin veriyorlar ne de inene. Üstelik arkadaki koltuk da boş,” diye mırıldandı. Hemen ardından, “Abla, abla! Arkada boş yer var geçiverin,” diye seslendi. Şoförün dikiz aynasından bakarak kendisine seslendiğini anlayan kadın, ister istemez “Abla anandır!” diye içinden geçirdiyse de nezaketle cevap vermeye çalıştı: “Sağ ol kaptan, arkası tutuyor beni.” Şoför, kadının cevabından memnuniyetsiz, kafasını sola sallayıp elini kolunu yukarı kaldırdı. “Arkadaş, arkaya oturmayı kimse istemiyor. Dolmuş ulan bu, taksi değil! Hey Allah’ım!” diye düşünürken kadının sinirleri tepesine çıkmış, aklından sevimsiz cümleler geçiyordu: “Sanırsın altın kaplama taht sundu da ben oturmadım. Allah Allah! Kıç kadar yer var o da benim kıça kadar değil. Tövbe, tövbe… Zaten canım burnumda…” O sırada büyükanne, elinden sımsıkı tuttuğu torunu ile dolmuşa bindi. Kapının yanında oturan genç, kan ter içinde kalmış kadını görünce isteksiz de olsa yer verdi: “Geç otur teyze.” Yüzünde muzaffer bir gülümseme, “Sağ ol evladım,” diye cevap verdi kadın. Torununu kucağına oturtup nefeslenmek istedi ama çocuk bu, durur mu… “Bana ne, ben kendim oturcam, bana ne, bana ne!” diye omuz silkiyor, yaşlı kadının onu saran kollarından kurtulmaya çalışıyordu. “Evladım gel kucağıma, her yer dolu.” “Sen kalk ben oturcam!” “Aaaa ne ayıp, insan babaannesini kaldırır mı? “Bana ne! O zaman başka yere otururum,” diyerek göz açıp kapayıncaya kadar kalabalığı yarıp arkadaki boş koltuğa oturdu. Büyükannesinin, “Tekerlek üstü bak miden bulanır. Zaten hastasın…” diye diller dökmesi boşunaydı. “Babasını besle, büyüt yetmez bir de oğluyla uğraş. En azından Hakan söz dinlerdi. Haaaa, söz dinlemedi mi… azıcık etini çimdikleyiverirdim. Buna onu da yapamıyoruz. Hemen annesine yetiştiriyor, müzevir!” diye aklından geçirirken başını arkaya doğru uzatıp koltuğa iyice yerleşen ve halinden pek memnun torununa baktı. “Şuna bak, sıpa! Şu tatlılığı olmasa hiç çekilcek şey değil…” diye düşünerek gülümsedi. Şoförün, “Gel abim, gel ön koltuk boşaldı.” diye yanını işaret ettiği, üst tutamaca asılmış iri kıyım adam, vites kutusuyla koltuk arasındaki daracık boşluktan ıkınarak geçip koltuğa kendini bıraktı. “Ooooh, şöyle bir yerleşeyim. İyi oldu. Yoruldum vallahi, şikayetlerin ardı arkası kesilmedi bugün, sahadan şubeye geçemedik.” diye düşünürken bir taraftan da başıyla şoföre selam verdi. Eeee, o artık sıradan bir yolcu değildi, muavin koltuğunda oturan bir yolcuydu! Oturunca gözünün önüne gelen göbeğini eliyle sıvazladı. “Göbeği de çok büyüttüm. Dünya kupası bahanesine her maçta büyük boy cipsle birayı gömersem olacağı buydu.” diye pek yerinde bir tespitte bulundu. Ev yoluna düştüğünden olsa gerek gün boyunca aklının ucuna gelmeyenler geliverdi: “Evde yemek yok, buzdolabı tamtakır…N’apsam ki? (….) Salçalı makarna yanına da sarımsaklı yoğurt… Behzat’ın maması bitmişti yoğurtla birlikte onu da alırım.” Şoför, hastane durağından yaşlı bir kadını aldı. Kadın, ilk basamağa bastonunu koydu, bir eliyle ondan, diğer eliyle demir tutamaçtan aldığı güçle önce bir ayağını hemen peşinden diğer ayağını attı. Diğer basamağı da bu şekilde çıkması haliyle biraz zaman aldı. Kadıncağız henüz tutunamamıştı ki şoför, kaybettiği zamanı çıkarırcasına gaza bastı. Yolcular, hava yastığı görevi gördü yoksa düz yolda bile dengesini sağlaması zor olan kadının düşmesi kaçınılmazdı. Her ne kadar yüreği ağzına gelse de ses etmedi. Öyle ya! Hastaneye giderken evinin önünde binip hastanenin önünde iniyor. Dönüşte de hastanenin önünde biniyor, evinin önünde iniyordu. “Bu kadarcık şey de olur.” diye düşündü. Tutunacak bir yer bulunca avucuna sıkıştırdığı parayı uzattı: “Evladım bir kişi uzatır mısın?” “Bu gençlerde büyüğe hiç saygı kalmadı. Haftada iki gün fiziğe gidiyorum, dönüşte tekrar bozuluyorum. İnsan bir yer verir büyüğüne. Ayaktakilere ne demeli… Ha bir de kocaman sırt çantaları var devenin hörgücü gibi! Evladım sırtından indir elinde tutuver değil mi, yooook nerdeeee! Zamane gençleri...Bak hiçbiri bana bakıyor mu? Hah, koltuk boşaldı! Tersini düzünü mü arıycam şimdi, belim koptu…” Az önce büyükanneye yer veren gencin sıkıntısı büyüktü. “Ooooffff, çok sıkıştırdı. Eve de çok var. (….) Tüh, tutamadım! Iıııııııy! Öğlen çorbaya sarımsak atmasaydım iyiymiş. Öööf öf! Anlamamışlardır değil mi benim yaptığımı? Hı? Aman nerden anlıycaklar zaten balık istifi gidiyoruz. Hıh, neyse dağıldı...” diye kendini rahatlatadursun gencin etrafındakiler, gaz maskesi olsa takacaklardı. Büyükanne, bir eliyle yüzünü yellerken aklından pandemi günlerini geçirdi: “Aaaaah ah, nerde o pandemi günleri… Herkes maskeyle binerdi. Ayakta yolcu almazlardı. Bir de Şevket beyi kaybetmeseydim… Torununun büyüdüğünü görmesini isterdim. Hem parka falan da çıkarır, azıcık rahatlatırdı beni. Ah Şevket Bey ah, ne vardı erkenden gidecek!” Genç, dolmuşa bindiğinden beri onu rahatsız eden karın ağrısından kurtulduğundan dolmuşa başka gözlerle bakmaya başlamıştı: “Benim de şöyle bir minibüsüm olsa... Üniversite sınavıymış, girdiydim giremediydim uğraşmam. Yalnız para üstünü nasıl dönücem, o kısım beni zorlar.” Gözlerini kısarak, şoför mahallinin üstündeki güneşliğin üzerine yapıştırılmış kâğıtta yazılanları okumaya çalıştı: “Hah, bu tam bana göre işte! Adam yazmış, kaç kişi kaç lira verirse ne kadar para üstü dönecek. Ben para üstü verene kadar yolcular ineceği yere gelir çünkü. Hi hi! Aracı kullanmakta sıkıntı yok. Askerden sonra ilk işim ehliyet almak, sonrası kolay...” diye düşünerek kariyer planları yapmaya koyuldu. “Affedersiniz, bakar mısınız? Havasız kaldık da camı açabilir misiniz?” diye rica etti yolculardan biri ayakta duran delikanlıya. Delikanlı, hoşlandığı kızla ilk buluşmasına gidecek gibi giyinmiş, süslenmişti. Saçlarının briyantinle taranmış hali ve etrafa yaydığı parfüm kokularından öyle olması da kuvvetle muhtemeldi. “Efendim, ha tabii…” diye cevapladıktan sonra bir hayli uğraştı camı açmaya. “Ne açılmaz cammış bu, sıkışmış herhalde. Şimdi bir cam açamazsak da olmaz… Kodumun camı!” diye içten içe köpürürken “Bir dakika, ben bir deneyeyim.” diyerek araya giren kadın, camı bir hareketle açıverdi. Delikanlının suratı kıpkırmızı kesildi. Camı açmak için elini acıttığına mı yansın onun yapamadığını bir kadının yaptığına mı bilemedi. Kadın, arkadaki koltuğa oturmayışını haklı kılan bir fiziğe sahipti. Orta boyun üzerinde, geniş omuzlu, etine dolgundu. Onun için camı açmak işten bile değildi. Annesiyle iş çıkışı buluşmak için sözleşmiş, az sonra görüşecek olmanın iç sıkıntısıyla boğuşuyordu: “Oooh, biraz hava geldi! Benimki yine neler yumurtlayacak bakalım? Ne gibi sorular hazırladı canımı sıkacak? Hakkını vermek lazım ama iyi hazırlanıyor. Son buluşmamızda, evlilik için daha fazla geç kalmamam gerektiği ile ilgili uzuuunca bir nutuk dinlemiştim. Bu sefer nerden vuracak? Ayhhhh içim daraldı! İşim var görüşemiycem desem n’olacaktı sanki. Neden hayır diyemiyorum ben bu kadına?” Yolculuk sürerken binenler olduğu gibi inenler de oluyordu. Yaşlı teyze ayaktaki orta yaşlı adama boşalan yanını işaret ederek, “Otur oğlum, gel bak tutuyorum kapanmasın.” dedi. Adamın tereddüt ettiğini görünce: “Ters oturmak mı dokunuyor, niye oturmuyorsun?” diye sordu. Adam mahcup bir ifadeyle cevap verdi: “Yok annem yok, ondan değil. Tamam sağol, sağol…” diyerek oturdu. “Eziğim ben ezik. Otur diyorlar oturuyorum. Gel diyorlar geliyorum, git diyorlar gidiyorum. Müdür herkesin içinde nasıl bağırdı bana. Bir çift laf edemedim. Desene, ben üzerime düşeni yaptım; bana verdiğiniz raporları inceledim, o raporları Özkan Bey inceleyecekti diye. Eziğim ben ezik! Umutsuz vakayım… Benden bir cacık olmaz. Oooof ooof!” diye kimsenin duymadığı ama içini kaplayan derin bir of çekti. O sırada yaşlı kadın, başını adama doğru eğip koluna parmağının ucuyla dokunarak: “Evladım aslında beni de ters oturmak tutuyor ama n’apıcaksın ayakta dursam daha kötü.” Adamın sormasına fırsat vermeden devam etti: “Bel fıtığım var zaten, fizikten çıktım korumam lazım kendimi.” Adam hafifçe gülümseyip başını sallamakla yetindi. İç muhabbetini böldüğü için kızgındı ve kadının bel fıtığı onu zerre kadar ilgilendirmiyordu. Teyzenin konuşmasına fırsat vermemek için gözlerini dolmuşta gezdirdi ve tavandaki aylı yıldızlı ışıkları gördü. “Ay ve yıldızlar… Açık bir gecede gökyüzünü seyretmek ne güzeldir. Nurperi’yle kampa gittiğimizde gece sahile inmiş, el ele koyun koyuna saatlerce... Yani milattan önce. Nurperi bana boynuzu takmadan önce… Ya yine aklıma geldi o…neyse. Başka karı kalmadı sanki dünyada! Nurperi de Nurperi! 15 sene oldu 15! Önüne bak be adam! Kadın sana boynuzu taktığı adamla evlenip bir de üç çocuk yaptı. Sen hala Nurperidesin! Tüh sana!” “Evladım bir şeyin mi var, yüzünün rengi attı? Nane şekeri vereyim mi miden bulandıysa?” diye sordu yaşlı kadın. Bu mahzun yüzlü adam, onda hazırda bekleyen şefkati uyandırmıştı. “Yok annem, yok sağ ol iyiyim. İyiyim, iyiyim…” dese de soğuk soğuk terlemeye başlamıştı. “Nerde iyisin, bok gibisin! Ooooof! Bir dakka bir dakka…Doktor ne dedi, dikkatini kendinden başka şeylere çevir. Nefes al, ver. Nefes al, ver. Nefes al, ver...” diye düşünerek birkaç kez nefes alıp verme pratiği yaptı. Kendi kendini yatıştırdıktan sonra gözlerini dolmuşun içinde gezdirmeye devam etti. “Vişne rengi deri döşemeler minibüsün hatlarını ne güzel çerçevelemiş. Yeni kaplatmış herhalde. Şofördeki vizyona bak be! Bi de bana bak! Adam mısın sen be!” diyerek döndü dolaştı muhabbeti yine kendine çevirdi. Adamın tepesinde, bir eliyle telefonu tuttuğu diğer eliyle de ekranı kaydırdığı için hem koltuğa hem de farkında olmadan adama yaslanmış olan genç kız, o sırada sosyal medyanın altını üstüne getiriyordu: “Ay aylaynıra bak. Süpeeeer! Fiyatı nasılmış? Olay yani! Kesin almalıyım. Kay-det-tim! Hah, ta-maaaam! Pelin yine havasını atmış. Bir de güzelim sanıyor. Yorum yapmadan geçemiycem: kusan surat, kusan surat. Ha, hay! Ay hiç güleceğim yoktu...” Şarjının azaldığını fark etmesiyle dolmuşta olduğunu anımsadı ve kafasını telefondan kaldırıp etrafına bakındı. “Neyse avemenin yakınına gelmişiz. Ay bu kafası emme basma tulumba gibi sallanan köpeklerin modası geçmedi mi hala? Bu sene de dolmuş kreasyonunda salla baş köpekler göz doldurdu. Ha ha ha! Komiğim ya, engel olamıyorum falan yani… Dantelleri de sarkıtmış amcam. Evi sanıyor galiba. Hoş böylesini evlerde bile göremezsin. Şu top top şeyler ne ya! Oha! Şoförün dikkatini dağıtmıyor mu bunlar?” diye düşünürken kulaklarındaki devasa kulaklıklardan ötürü kendi sesini duymadığından öyle yüksek sesle “Aveme’de incek vaaaar!” dedi ki uyuklamakta olan birkaç kişiyi uyandırdı. Arka beşli koltuğun en sağındaki genç kadın, son okuduğu kitabın etkisindeydi. Zihnini, kitabın çağrıştırdığı fikirler yumağı sarmıştı ki gözüne dikiz aynasının yanındaki gösterge ilişti. 23 dereceyi gösteriyordu sıcaklık. “İç Anadolu havası işte... Sabah donarız, öğleden sonra yanarız. Ah nerede Ege’nin yumuşak havası...” diye iç geçirdi. Aynı gösterge şimdi de saati gösteriyordu: 20:34. “20:34 mü? Hiç alakası yok! Saaaat, bakayım 17:06. Dolmuşlardaki saatler hep yanlış saati gösterirken, sıcaklıktaki bu isabeti anlamak mümkün değil. Zamanı bilmek bizim için, hava sıcaklığını bilmekten daha mı az önemli?” diye yeni ve yine bir soruya daha asılmıştı ki ineceği yere yaklaştığını fark ederek ayaklandı. “Kaptan, müsait bir yerde inebilir miyim lütfen?” diye seslendi. Bu sırada arkanın önünde, koridor kenarında oturan adam, kafasında birtakım planlar kurmakla meşguldü: “Dolmuşta geçen bir kurgu yazsam… Dolmuş hikayesi… Sinemada şey var… Neydi… Çiçek Abbas! Şakir ve Abbas’ın atışmaları nasıl unutulur? Yavuz Turgul efsane ya…Benimkinde hikâye baştan sona dolmuşta geçsin. Var mıydı böyle bir şeeeey? Hıh, hatırladım! Ali Sunal’ın dolmuş şoförünü oynadığı komedi filmi…” Aklına takıldı ve telefonundan filmin adını araştırmaya koyuldu. “Heh! İşte böyle bir şey ama mizah ağırlıklı olmıycak, gerçekçi bir hikâye olacak. Benim bir şekilde faturalarımı ödemenin ötesine geçmem lazım. Radyo reklamları beni tatmin etmekten çok uzak. Geçen yazdığım metni fazla edebi buldular. Bir yazara reklam metni yazdırıp sonra da aşırı edebi olduğu için revize ettirmek de tam bize göre. Dilin sayısız imkanları var ve ben bunlarla oynamaktan keyif alıyorum, ba-yı-lı-yo-rum.” diye düşünürken karnından bir ses yükseldi. “Guuooooouuuuuuurrk!” “Öhö öhö öhö…” diye yalandan öksürerek durumu kurtarmaya çalışsa da yazarın karın gurultusu duyulmuş, hatta dolmuşta düşük şiddette deprem etkisi yaratmıştı. “Evet bayılıyorum, bayılıyorum ama açlıktan bayılıyorum.” diye kendi kendine sızlandı. Yazar, açlık krizini bastırdıktan sonra yolcuları gözlemlemeye koyuldu. Önündeki koltuklarda ana kız oturuyordu. “İkindi güneşi, kendinden parıltısı olan değerli bir taş gibi olan yüzüne vurmuş, genç kızı ince narin okşamaktaydı...” diye içinden kıza güzellemeler yapadursun kızın güzelliğini fark eden sadece yazar değildi. Yanı başlarında dikilmekte olan yağlı saçlı, sivilceli yüzlü yeni yetme oğlan da dolmuşa bindiğinden beri çaktırmadan kızı izliyordu. Kız ise üzerindeki bakışların farkında olmaksızın annesiyle hararetli bir konuşma içindeydi: “Anneee, bugün fizik hocası ders yapmıycakmış. Dershaneye 8’den sonra giderim.” “O zaman eve gider gitmez hemen bir şeyler ye Ece. Sonra da otur bir deneme sınavı çöz. Oldu mu kızım? Okulda yapılan denemede matematikten kaç yanlışın vardı?” “İki.” “Full yapıcaz annem, tamam mı? Hedefimiz full yapmak!” “Tamam anneee!” Şoför koltuğunun hemen arkasındaki adam sığışmak için dizlerini şoförün koltuğuna yapıştırmış; zaten küçük olan ve adamın kocaman elinin içinde adeta kaybolmuş, artık tedavülde olmayan telefonuyla konuşuyordu. Adam, telefondaki kişiyle, “Heeee beri bak, o 500’ü yatır bak! Neee! Ben Aligile söylemiştim. Sen 500 verceksin, o 400 vercek. O iş öyle! Hayır sen 500! Heeee? Hayır! Yarın hesaba yatır. Bak, bak! Yatır diyyom!” diye yüksek sesle tartışıyordu. Konuşmaya mecburen kulak misafiri olan yolculara gına gelmişti. Onun yanında ince yapılı, sarışın, ellilerinin başında bir adam oturuyordu. Ellerindeki çatlaklar ve nasırlar, tırnaklarındaki boya izleri sanayide çalıştığını açık ediyordu. Yanındaki adamın konuşmasından rahatsız, içinden adama saydırdı: “E be adam, bir meseleyi halledemedin yarım saattir! Kulağım koptu. İşimi bitirmişim, evimin yolunu tutmuşum. İşittiğim muhabbete bak! Akşama kadar torna sesi, şimdi de bu bozuk plak!” Kucağında yuvarlakça bir şeyi incitmek istemez gibi tutuyordu. Yazarın, iki üç koltuk öteden aldığı patatesli kokusunun sorumlusu bu olmalıydı. Arkadaki ufaklık, elleriyle kendine direksiyon yapmış, hayali dolmuşunu kullanıyordu. Dolmuş durunca onun dolmuşu da duruyor, hareket edince ayağının altındaki pedallara var gücüyle basıyordu: “Vın vın vııııın…Vıııın vıııııın…Iıııııııııyk!” Dolmuş kırmızı ışıkta biraz fazla bekleyince canı sıkıldı, ellerini indirdi, gözlerini camda yürüyen küçük, yeşil sineğe dikti. “Aaaaaa, sineğe bak! Tuüüüüh! Tuüüüüh!” diyerek cama doğru acemice bir tükürük savurdu. Sineğin kıvamlı sıvıda debelenişini izlemek hoşuna gitti, kıkırdamaya başladı. İzleyip dururken, nedendir bilinmez, birdenbire minicik parmağıyla sineği bastırarak onu tükürükle birlikte cama sıvadı. Tam o sırada babaannesi seslendi: “Haydi Mert, iniyoruz oğlum!” Yolcuların arasından sıyrılıp hızlıca büyükannesine ulaştı. Dolmuştan inerken yaptığı marifetmiş gibi anlatıyordu: “Babanneeee, sineği öldürdüm biliyor musun?” Babaannesi, “İyi yapmışın oğlum, aferin!” diyerek oğlanı geçiştirdi. Dolmuşa bindikleri gibi inmeleri de telaşlıydı. Şoför, bugünlük son seferini tamamlamak üzereydi. Kendisini durakta bekleyen şoför arkadaşını son anda fark ettiği için dolmuşu biraz açıkta durdurdu. Koltuğuna arda koyduğu deri ceketini hızlıca alıp dolmuştan indi. Eli arkadaşının sırtında “Haydi kolay gelsin.” diyerek dolmuşu ona teslim etti. Günün yorgunluğunu, su damlası lekelerinden müteşekkil cam çay bardağında demli bir çay içerek mahalle kahvesinde bırakıp tekel bayiinin yolunu tuttu.
- “Kitabınızı basmıyoruz, satmıyoruz”
Aynur Kulak, Emrah Polat ile dijitalkitaplar.net platformu odağında söyleşti. “Kitaplarımızı okurla buluşturmak için ne kâğıt kullanıyoruz ne satış yapıyoruz, sadece çevrimiçi yayınlıyoruz. Dünyanın herhangi bir yerinden herhangi bir okurun ücretsiz kitap okumasını sağlayarak kültürel bir değer yaratıyoruz. Bu durumun, gerçek bir özgürlük olduğunu düşünüyorum.” Söyleşimize Edebiyat Haber platformunu kurmanızla beraber sitenin yayın dünyamızdaki etkin rolünü konuşarak başlamak isterim. Yayın ve edebiyat dünyası ile ilgili yeni geliştirdiğiniz projelerinizde Edebiyat Haber’in de etkisi olduğunu düşünüyorum. Edebiyat Haber on beş yıl önce kuruldu, o zamanlar basılı dergilerin/yayınların mutlak bir hakimiyeti vardı. Zamanla bu durum değişti ve Edebiyat Haber zamanın ruhunu yakalayan, yakalamakla kalmayan bazı açılardan edebiyat gündemini belirleyen bir güce dönüştü. Edebiyat temalı kültür sanat yayınlarında -basılı olanlar da dahil- yıllardır uzak ara lider olması okurların ilgisiyle alakalı elbette. Biz de bu ilgiyi diri tutabilmek için çok çalışıyoruz doğrusu. Yılda ortalama bir milyon tekil kullanıcı Edebiyat Haber’i ziyaret ediyor, iki milyon sayfa görüntülüyor ve site içinde beş milyondan fazla etkinlik gerçekleştiriyorlar. Dijitalkitaplar.net projenizi bu yılın başında duydum ve duyar duymaz da çok heyecanlandım. Aslında dört yıldır çevrimiçi olarak yayın yapan bir platform. Nasıl başladı, içeriği nasıl oluştu, dört yıl nasıl geçti, süreci biraz anlatır mısınız? Farklı bir adla da olsa dört yıl önce başlayan bir girişim, Dijital Kitaplar. Dört dörtlük bir sosyal fayda projesi aslında. Sosyal fayda, bilindiği gibi bireylerin veya toplumun genel refahını arttıran; topluma olumlu katkılar sağlayan her türlü faaliyet, hizmet veya projenin yarattığı değeri ifade ediyor. Bu kavram, ekonomik kârın çok ötesinde, toplumun sosyal, kültürel ve çevresel alanlarda kazanç sağlamasını amaçlıyor. Bu kazanç ücretsiz sağlık taramaları da olabilir, atıkları geri dönüştürmek de… dijitalkitaplar.net işte tam da bu vizyonun; yani sosyal fayda hedefinin bir ürünü. Kitaplarımızı okurla buluşturmak için ne kâğıt kullanıyoruz ne satış yapıyoruz, sadece çevrimiçi yayınlıyoruz. Dünyanın herhangi bir yerinden herhangi bir okurun ücretsiz kitap okumasını sağlayarak kültürel bir değer yaratıyoruz. Bu durumun, gerçek bir özgürlük olduğunu düşünüyorum. Yeni bir süreç mi başladı dijitalkitaplar.net için diye sormak istiyorum? Çünkü sanırım bir yenilenme de var siteyle ilgili. Platformun adını, kurumsal kimliğini, kitap kapak tasarımlarını, sitesini, iletişim stratejisini baştan aşağı yeniledik. Bir tür relansman da diyebiliriz bu sürece. İlk sürümü güncelleyerek yükselttik. Ayrıca TRT Dinle Platformu ile sesli kitaplar konusunda bir işbirliği başlattık. Bu işbirliği de meyvesini verdi: Yazarımız Eylem Hatice Bayar’ın “Son ve Bir Başlangıç” adlı öykü kitabı platformdan dinlenebiliyor. TRT’nin profesyonel kadroları gerçekleştiriyor, seslendirme de dahil tüm prodüksiyonu. Zaten TRT Dinle Platformu’nun ücretsiz olduğunu ve dünyanın her tarafına sesini duyurabilme kapasitesine sahip olduğu herkesin malumu. Bu işbirliği Dijital Kitaplar yazarlarının daha geniş kitlelerle buluşmasını sağlıyor. Elbette eserlerin TRT Denetiminden geçmesi gerekiyor. Biz sadece öneride bulunabiliyoruz, son karar, kurumun. Kitapların dijital erişimleriyle ilgili olan bu platformda kitapların seçilmesi adına belli kıstaslar var mı? Yoksa yayın dünyasında yayımlanan tüm kitaplar dijitalkitaplar.net sitesine giriyor mu? Tüm yazar ve yazar adayları eserlerini bize hiç çekinmeden gönderebilir. Yayın kurulunun dosyayı değerlendirirken başat kriteri “nitelikli” olması ve tabii ki yayın ilkelerine uygun olmalı. Yazarlar ve yazar adayları sitemizin ana sayfasında bulunan başvuru formunu doldurarak bize ulaşabilir, sürecin başlamasını sağlayabilirler. Size bir müjde de vermek isterim: Müge İplikçi’nin daha önce hiçbir yerde yayımlanmamış öykü kitabı da yakında platformumuzda yer alacak. Başvurular roman, şiir, öykü gibi edebiyatın alt türlerinde olabileceği gibi tarih, gezi, gastronomi kitapları da olabilir. Yani, geleneksel bir yayınevinin maliyet yükü ya da farklı gerekçelerle yayımlayamadığı eserleri de pdf formatında çevrimiçi olarak yayınlayabiliyoruz. Yazar adaylarının başvurularından da ve bu başvuruları değerlendireceğinizi de söylüyorsunuz. Bu konuyu biraz detaylandırır mısınız? Neleri kapsıyor bu başvurular? bilgi@dijitalkitaplar.net adresine gelen başvurular editörlerimiz tarafından titizlikle değerlendiriliyor, belirli çıtanın üzerinde olanlar yayın kuruluna sunuluyor. Oradan da onay çıkarsa, platformda çevrimiçi yayınlanması uygun görülen kitaplar, evrensel standartlarla gerekli tüm yayıncılık süreçlerden geçirilerek okurla buluşmaya hazır hale getirilip yayına açılıyor. Yayın kurulundan da bahsedebilir miyiz? Çok kıymetli isimler var çünkü. dijitalkitaplar.net ’in yayın kurulunda Müge İplikçi, Ömer Turan, Tuğba Dedeoğlu Demir ve Feridun Andaç bulunuyor. İçsel bir uyum yakalayan yayın kurulu üyeleri eserleri titizlikle değerlendiriyor. Bugüne birkaç başvurunun yayın kurulundan döndüğünü belirtmeliyim. Ancak bu durum bence dosya gönderen insanların yazma şevkini azaltmamalı. Belki başka bir dosyada buluşacağımıza inanıyorum kendileriyle. Siteye girince dilediğimiz kitabı tam metin olarak okuyabileceğiz öyle değil mi? Bu soruyu sorma nedenim; “Üyelik Yok, Ücret Yok” sloganı. Platformun en dikkat çekici sloganı bu. Maliyetlerin bunca arttığı ekonomik ortamda bu nasıl mümkün olabildi? Dijital dünyada varolmanın da maliyetleri var elbette. Ama kağıda kitap basmaktan, dağıtmaktan, raf ömrü bulmaya çalışmaktan daha fazla değil. Platformu ziyaret eden okurlara üye olmasını şart koşmuyoruz, verilerini istemiyoruz. Herhangi bir ücret de ödemiyor. İstediği kitabı istediği kadar okuyor. Sosyal faydanın en önemli çıktısı bu. Yayın kurulundan geçen, çevrimiçi yayınlanmak üzere seçilen eserin başta sitede yayınlanabilir hale gelmesi ve tüm süreçleri için gereken profesyonel iş gücünün maliyeti asgari düzeyde tutularak yazarı tarafından karşılanıyor. Dijital kitaplar hali hazırda –yayın kurulu hariç- 8 kişilik bir ekip tarafından yönetiliyor. Her biri alanında uzman olan ekip arkadaşlarımızın çalışma modelleri hem uzaktan hem de sınırlı görev tanımlı. Bu sayede de geleneksel bir yayıneviyle aramızda çok ciddi bir maliyet avantajı farkı var. Reklamlarımızda “kitabınızı basmıyoruz, satmıyoruz” dememizim en önemli sebebi bu. Aracıları ortadan kaldırıyor, kitaba direkt erişim sağlıyor ve “open library” kültürüne yakın duran bir noktadan faaliyetlerimizi sürdürüyoruz.
- Norveç edebiyatının usta kalemi Dag Solstad, 83 yaşında hayatını kaybetti
"Mahcubiyet ve Haysiyet"in sayfalarında hayata, insanın varoluş sancısına ve modern dünyanın çelişkilerine ayna tutan Dag Solstad, kelimelerle ördüğü dünyada yaşamaya devam edecek. Norveç edebiyatının melankolik sesi, geride sorgulayan, sarsan ve düşündüren satırlar bıraktı. Forlaget Oktober yayınevi, ünlü Norveçli yazar Dag Solstad’ın kalp krizi nedeniyle hayatını kaybettiğini duyurdu. Solstad, kısa bir hastanede tedavi sürecinin ardından eşi Therese Bjørneboe’nin yanında, 83 yaşında yaşamını yitirdi. Ülkemizde “Mahcubiyet ve Haysiyet” kitabıyla adını duyurmuş olan Solstad, Norveç edebiyatının en önemli figürlerinden biriydi ve özellikle romanlarıyla tanınmasına rağmen, deneme ve makaleleriyle de büyük bir edebi miras bıraktı. Ayrıca, ünlü gazeteci Jon Michelet ile birlikte futbol Dünya Kupası’na dair altı adet rapor kitabı yazdı. Knut Hamsun’dan etkilenerek yazar olduğunu belirten Solstad, sadece Norveç’te değil, uluslararası alanda da büyük bir etki yaratmıştı. Eserlerinde felsefi vurgulara sahip, farklı konulara temas eden, varoluşçu yazım tarzı ile kendine has bir üsluba sahiptt. Romanlarındaki derinlik, yenilikçi yaklaşımı ve toplumsal meseleleri ele alışıyla tanınan Solstad, Norveç edebiyatının en güçlü seslerinden biri olarak kabul ediliyordu. Dag Solstad (16 Temmuz 1941 - 14 Mart 2025), Norveçli bir yazardır. Roman, kısa öykü ve oyun alanlarında eserleri bulunmaktadır. Norveç'in en büyük endüstriyel komplekslerinden birinin resmi tarihi ile Dünya Kupası gibi konular da dahil olmak üzere 30'a yakın kitap yazmıştır ve çalışmaları Türkçe dahil 20 dile çevrilmiştir. Eserleri Türkiye'de Yapı Kredi Yayınları ve Jaguar Kitap tarafından basılmaktadır. Solstad, Norveç Edebiyat Eleştirmenleri Ödülü'nü üç kez kazanırken Kuzey Avrupa Edebiyat Ödülü'nü de almıştır. Ödülleri arasında ayrıca Mads Wiel Nygaards Endowment (1969), İskandinav Kurulu Edebiyat Ödülü (1989), Brage Ödülü (2006) de yer almaktadır. İlk kitapları, Marksist-Leninist görüşe eğilimli siyasi vurguları nedeniyle tartışmalı kabul edilse de Solstad, kendi kuşağının Norveç'teki en iyi yazarlarından biri olarak kabul edilmektedir ve farklı yazarların övgüsünü toplamaktadır. Romanları Irr! Grönt! (1969) Arild Asnes, 1970 (1971) 25. septemberplassen (1974) Svik. Forkrigsår (1977) Krig. 1940 (1978) Brød og våpen (1980) Gymnaslærer Pedersens beretning om den store politiske vekkelse som har hjemsøkt vårt land (1982) - (Lise Öğretmeni Pedersen’in Ülkemize Musallat Olan Büyük Siyasi Uyanışa Dair Anlatısı, Çev. Banu Gürsaler-Syvertsen, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-4682-3). Forsøk på å beskrive det ugjennomtrengelige (1984) Roman 1987 (1987) Medaljens forside (1990) Ellevte roman, bok atten (1992) - (On Birinci Roman, On Sekizinci Kitap, Çev. Banu Gürsaler-Syvertsen, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-5330-2). Genanse og verdighet (1994) - (Mahcubiyet ve Haysiyet, Çev. Banu Gürsaler-Syvertsen, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-4287-0). Professor Andersens natt (1996) - (Profesör Andersen'in Gecesi, Çev. Banu Gürsaler-Syvertsen, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-5075-2). T. Singer (1999) - (T. Singer, Çev. Deniz Canefe, Jaguar Kitap, ISBN 9786257027137). 16/07/41 (2002) Armand V. Fotnote til en uutgravd roman (2006) - (Armand V., Çev. Deniz Canefe, Jaguar Kitap, ISBN 9786257027311). 17. roman (2009) - (17. Roman, Çev. Banu Gürsaler-Syvertsen, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-5807-0) Det uoppløselige episke element i Telemark i perioden 1591-1896 (2013) Tredje, og siste, roman om Bjørn Hansen (2019) - (Bjørn Hansen'e Dair Üçüncü ve Son Roman, Çev. Banu Gürsaler-Syvertsen, Yapı Kredi Yayınları, ISBN 978-975-08-5954-0) Aldığı ödüller Mads Wiel Nygaard's Endowment, 1969 Norveç Eleştirmenleri Edebiyat Ödülü 1969, Irr için! Grönt! için Språklig samlings litteraturpris 1982 İskandinav Kurulu Edebiyat Ödülü 1989, Roman 1987 için Norveç Eleştirmenleri Edebiyat Ödülü 1992, Onbirinci Roman Onsekizinci Kitap için Dobloug Ödülü 1996 Gyldendalprisen 1996 Brage Ödülü Onur Ödülü 1998 Norveç Eleştirmenleri Edebiyat Ödülü 1999, T. Singer için Vestfolds Litteraturpris 2001 Aschehoug Ödülü 2004 Brage Ödülü 2006, Armand V. Fotnother til en uutgravd roman için İsveç Akademisi İskandinav Ödülü 2017.
- Film bitse de hayat devam eder...
Uluslararası Booker Ödülü adaylığı da bulunan İsviçreli yazar Peter Stamm'ın kaleminden çıkan Gece Mavisi Bir Saatte, kurduğu edebiyat evreninde kendisini görünmez kılmayı başaran ''kayıp'' bir adamın portresini çiziyor. Okuru, gerçekle kurgu arasındaki duvarın çatlaklardan sızan esrarengiz bir arayış hikâyesinin içine çeken kitap; kalbin aynası olmayı reddeden bir çift mavi gözün ışığı altında sanatın ve kurmacanın sınırlarını yeniden tanımlıyor. Otobiyografik unsurlar da barındıran roman; her yapıtıyla biraz daha tükenen bir edebiyatçıyı anlamanın ve anlatmanın karmaşıklığını müthiş bir varoluşsal paradoksa dönüştürüyor. Ünlü bir yazarın hikâyesi nasıl anlatılır? Hele ki son derece gizemli bir mizacı varsa? Belgesel yapımcısı Andrea, tanıdıkça sevdiği yazar Richard Wechsler'in hayat öyküsünü filmleştirmeye karar verir. Fakat bu iş, zannettiğinden çok daha çetrefilli bir hâle gelir. Arandıkça bulunmayan, cümlelerinin sonunu getirmeyen, geçmişi hakkında hiçbir bilgi vermeyen bir yazar, gıyabında -yahut bir kurmacanın arasında- insanlara nasıl aktarılabilir? Bilinmezliklerin tam ortasında duran bir yazarın izini süren bu etkileyici eser, edebiyatın ve sanatın bireyin gerçek kimliği üzerindeki etkilerini ustalıkla işliyor. Peter Stamm 1963 yılında Münsterlingen'de doğdu. İngilizce ve psikoloji eğitimi aldı. Paris ve New York'ta çeşitli işlerde çalıştı. 1990'dan itibaren oyun yazarlığı ve serbest gazetecilik yaptı. 1998'de yayımlanan ilk romanı Agnes dünya çapında ses getirdi ve o günden beri 30'dan fazla dile çevrildi. 2013 yılında Uluslararası Booker Ödülü finaline kalmayı başaran Stamm'ın, 2014'te kazandığı Friedrich Höderlin Ödülü ve 2018'de kazandığı İsviçre Edebiyat Ödülü de dâhil 10'dan fazla ulusal ve uluslararası ödülü bulunuyor. Roman, öykü ve radyo piyesi türlerinde eserleri bulunan yazarın Agnes isimli romanı aynı adla, ''Der Lauf der Dinge'' isimli öyküsü ise Was Wir Wollten (Ne İstemiştik) adıyla beyazperdeye de uyarlandı. Hâlen ailesiyle birlikte İsviçre'nin Winterthur şehrinde yaşıyor. GECE MAVİSİ BİR SAATTE Peter Stamm Deli Dolu Kitap, 2025 Çeviri: Ufuk Tonka Tür: Roman 168 s.
- Philippe Claudel’in ödüllü romanı çizgi roman adaptasyonunda
Philippe Claudel’in aynı isimli ödüllü romanının bu çizgi roman adaptasyonunda, Fransız çizgi romanının son süper starı Manu Larcenet, yeteneği konuşturuyor. Çoktan dünya çizgi roman klasikleri arasına giren ve daha önce 2 cilt halinde yayımladığımız bu müthiş eser şimdi tek bir kitapta, yepyeni edisyonuyla huzurlarınızda. Arka Kapak Yazısı: İKİNCİ DÜNYA SAVAŞI’NIN HENÜZ BİTTİĞİ VE BELİRSİZLİKLERİN HÜKÜM SÜRDÜĞÜ GÜNLERDE, BİR YABANCI, SINIR KÖYLERİNDEN BİRİNDE KÖYLÜLER TARAFINDAN İNFAZ EDİLİR. KATİLLER BRODECK’TEN KONUYU DEVLET OTORİTESİNE SUNACAKLARI BİR RAPOR YAZMASINI İSTERLER. Philippe Claudel’in aynı isimli ödüllü romanının bu çizgi roman adaptasyonunda, Fransız çizgi romanının son süper starı Manu Larcenet, bütün yeteneği ve kalitesini konuşturuyor. Çoktan dünya çizgi roman klasikleri arasına giren ve daha önce 2 cilt halinde yayımladığımız bu müthiş eser şimdi tek bir kitapta, yepyeni edisyonuyla huzurlarınızda. Philippe Claudel (d. 2 Şubat 1962, Lorraine), çağdaş Fransız yazar, senarist ve film yönetmeni. 1981 yılında fen alanında lise mezuniyetini (bakalorya) almıştır. Lisede, engelli çocuk okullarında, Nancy Hapishanesinde ve Nancy II Üniversitesinde dersler vermiştir. Üniversitede verdiği dersler arasında edebiyat ve kültürel antropoloji bulunmaktaydı. Yazıp-yönettiği filmler arasında Il y a longtemps que je t'aime (Seni o kadar çok sevdim ki...), Tous les soleils (Aşkın Sessizliği) ile Avant l'hiver (Kış Gelmeden) bulunmaktadır. Türkçeye çevrilmiş kitapları; Kokular, Gri Ruhlar, Brodeck'in Raporu ve Bay Linh ve Torunu'dur. Philippe Claudel, 11 Ocak 2011 tarihinden beri Goncourt Akademisi üyesidir. Philippe Claudel, sembolist bir yazardır. Özellikle savaş ögesine eserlerinde sık sık yer vermektedir. BRODECK RAPORU Yazar / Çizer Adı: Manu Larcenet Kara Karga Yayınları, 2025 Tür: Çizgi Roman 328 s.
- Mahal Edebiyat dergisinin 2. sayısı şimdi yayında!
Mahal Edebiyat dergisinin 2. sayısı inceleme, öykü ve şiirlerle dopdolu! "Burada herkese mahal var… Kıymetli okur, dergimizin ikinci sayısı için hazırlıklara başlayınca zamanın ne denli hızlı geçtiğini düşündük. Daha dün bir fikir tanesi olan dergimizin, bugün ikinci sayısı sizinle buluşuyor. Gerçekten inanması güç geliyor bize. Bunu asla bir sitem olarak algılamayın, çok sevindiğimizi gönül rahatlığıyla söylemeliyim. İlk sayımızda olduğu gibi bu sayımızda da dolu dolu bir dergi bekliyor sizleri. Birbirinden kıymetli yazarlarımızın, özenle hazırladığı eserlerini okurken büyük keyif alacağınıza hiç şüphemiz yok." Başar Yılmaz , Yön adlı köşesinde, edebiyatı ve yazın dünyasını ele alıyor. Adnan Gerger , köşesinde inceleme yazılarına bir yenisini ekliyor. Kafka’ya uzanan detaylı bir inceleme kaleme alarak bizleri Kafka’nın büyülü dünyasına davet ediyor. Burcü Ünlü , Sanat ve Ölüm ilişkisini çeşitli sanat dallarının ışığında mercek altına alıyor. Selma Hangül , Meryem’in Çiçekleri adlı eseri postkolonyal açıdan derinlemesine incelemeye alıyor. Ahmet Karadağ , Ronaldo mu Messi mi diye sorarken bizleri akıcı bir tartışmanın içine çekiyor. Fikri Güzel , ilk sayıda eğlenceli bir giriş yaptığı kelimelerin esrarengiz sokaklarında bizleri heyecan dolu bir gezintiye çıkarıyor. Bu sayının öykülerini; Didem Kazan Sol, Merve Koçhan, Bahar Yaka, Aydın Kayabaşı, Burak Akbaş ve Enver Özkardeş sizler için kaleme alıyor. Gönül Demircioğlu ve Onur Özkoparan ise şiirleriyle sayfalarımızı renklendiriyor. Mete Karagöl , Mahal Edebiyat’ın yıldönümü sebebiyle kaleme aldığı yazısında bu serüvene ışık tutuyor.















