top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5405 sonuç bulundu

  • Şubat ayında Litera Edebiyat’ta en çok okunanlar

    Şubat ayında Litera Edebiyat’ta en çok neler okundu? Okurların favorisi olan içerikleri listeledik! Şubat 2025'te en çok okunan yazı Şu hayatta seni en çok zorlayan kitap hangisi oldu? Agustinus’un İtirafları bu günün insanına neleri itiraf ediyor? Töre Sivrioğlu, bu ay Litera Edebiyat için, Aziz Agustinus’un “İtirafları” üzerinden tarihsel bir çağ eleştirisi yapıyor. Yazının tamamı burada . Şubat 2025'te en çok okunan öykü Öykü: Çıkagelen "Uzun boyu fakir bir kambura yenik düşmüş, avurtları çökmüş, alnı iyice açılmış bu esmer adam rüyasındaki çocuğa hiç benzemiyordu. Yine de hiç tereddüt etmeden tanıdı onu." Şenay Felek Sarıbey yazdığı öykünün tamamı burada . Şubat 2025'te en çok okunan yarışma ODTÜ Mezunlar Derneği'nden “Kışın Sonu Bahar Olsun” temalı Öykü yarışması ODTÜ Mezunlar Derneği, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü kapsamında Derneğin Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Komitesi, ODTÜ Genç Yazarlar Topluluğu ve ODTÜ MD Edebiyat Kulübünün ortak çalışması ile “Kışın Sonu Bahar Olsun” temasıyla bir öykü yarışması düzenliyor. Yarışmanın detayları burada . Şubat 2025'te en çok okunan söyleşi Yaratıcılık Ritüelleri 45 / Uğur Deveci: “Yaratıcı değil, anlatıcıyım” “Ben kendimi yaratıcıdan çok anlatıcı olarak tanımlamayı tercih ediyorum. Yazdıklarım genelde gözleme dayanıyor. İnsanları, ağaçları, kedileri, gökyüzünü, denizi, karanlığı, bir duvarı saatlerce oturup başka hiçbir şey yapmadan seyredebiliyorum. Bu bir anlamda günümüzün hız dayatmasına da bir başkaldırı. Eğer etrafımıza yeterince uzun yeterince dikkatli bakmazsak olan biteni görme şansımız azalıyor. Kendi yazma serüvenimde de bu şahitlikleri uygun bir dille anlatmaya çabalıyorum. Ne yazacağımı bulmak konusunda hiç eksiklik yaşamadım.” Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan 'Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Uğur Deveci. Söyleşinin tamamı burada . Şubat 2025'te en çok okunan yeni kitap haberi Ormanda başkaları da var mıydı? Şermin Yaşar, Biri Daha Var diyerek masalların görünmeyen kahramanlarını anlatıyor; okuru söylenmeyeni merak etmeye, düşünülmeyeni düşünmeye ve dünyayı her yönüyle görmeye davet ediyor... Kitabın detayları burada .

  • Dijital Dergi SUÇÜSTÜ’nün 8. sayısı, David Lynch dosyası ile yayında!

    Dijital dergi SUÇÜSTÜ, geçtiğimiz aylarda kaybettiğimiz yönetmen David Lynch’e dair hazırlanan özel bir dosya içeriğinin de yer aldığı 8. sayısıyla okuyucuların karşısına çıktı. 2024 yılının Ocak ayından bu yana iki aylık periyotlarla www.sucustu.net  adresinde yayınlanan dijital dergi SUÇÜSTÜ, geçtiğimiz aylarda kaybettiğimiz yönetmen David Lynch’e dair hazırlanan özel bir dosya içeriğinin de yer aldığı 8. sayısıyla okuyucuların karşısına çıktı. Üstelik bu sayıdan itibaren her sayıda tam macera çizgi romanlar da sizi bekliyor! David Lynch sosyası Dosyada Onur Kırşavoğlu Lynch sinemasına geniş bir perspektiften bakış atarken Gizem Şimşek Kaya yönetmenin böcekler âlemini konu edinen kısa filmlerini, Evliya Çelebi Twin Peaks’i, Ahmet Ziya Yıldırım Lynchian bir atmosferde geliştirilmiş bir oyun olan I Did Not Buy This Ticket’ı ve Alper Kaya da Lynch sinemasında suç temasını ele aldı.  Tam macera çizgi romanlar SUÇÜSTÜ’nde bu sayıdan itibaren yepyeni bir içerik kuşağı sizi bekliyor: Çizgi romanlar! Her biri tam macera olan ve ülkemizde de yayımlanmamış, gerçek suç vakalarından uyarlanan bu çizgi romanları çevirerek yayınlayacak olan derginin bu sayısında yazarı ve çizeri maalesef bilinemeyen, 1948 yılında yayımlanmış bir çizgi romanı bulabilirsiniz. Özel röportaj konukları İlk sayıdan bu yana olduğu gibi, bu sayıda da alanında oldukça başarılı isimlerle röportajlar yapılan dergide Ayfer Kafkas ile yeni çıkan romanı “Karşı Odada Cinayet” vesilesiyle bir söyleşi yer alıyor. Prof. Dr. Bekir Kocadaş ile suç kavramı ve yeni kitabı “Suçun Sosyolojisi” üzerine; Eylül İdemen Doğramacı ile de yeni çevirisi “Müzede Cinayet” ekseninde bir sohbet gerçekleştirildi. Öyküler, disiplinlerarası içerikler ve dahası… Halis Koç’un “Kan Çarpması” ve Ahmet Ziya Yıldırım’ın “Eski Yaralar” öyküleriyle birlikte Gülseda H. Çelebi’nin tefrikası “Körelmiş Masumiyet” ilk bölümüyle, Yunus Çankaya’nın tefrikası “Kayıp Zaman” ikinci bölümüyle, Bünyamin Tan’ın çevirisiyle okurlarla buluşan “Korku İpi” tefrikası ise üçüncü ve son bölümüyle dergide yer aldı. Bu sayıda ilk kez bir haiku da yayınlandı: Ahmet Vehbi Doğramacı’nın suçu odağına alan haikuları bundan sonra SUÇÜSTÜ’ne eşlik edecek. Hasan Hayyam Meriç’in “Doğa Suçları Müzesi”, Didem Kazan Sol’un “Eugène Delacroix: Suç, Sanat ve İnsan Ruhunun Çatışması”, Murat S. Dural’ın “Öyle Olmaz Böyle Olur” ve İlhan Alemdar’ın “Türk Polisiye Yazarlarına Dair” yazılarının yanı sıra Aysu Şahlı’nın Aile Cinayetleri ve Selin Bak’ın Siyahlı Sarışın romanlarına dair yazdıkları kritik yazıları da SUÇÜSTÜ’nün 8. sayısında sizi bekleyen içerikler arasında.

  • Yavuz Ekinci'den sıradışı bir koleksiyonerin romanı: Aziz

    Edebiyatımızın güçlü kalemlerinden Yavuz Ekinci, yeni romanı Aziz ile yeniden okurlarla buluşuyor. Hırslı bir koleksiyonerin sanata olan saplantısını irdeleyen roman, bu uğurda insan hayatı ile sanat eserinin nasıl bir ikilem içinde değerlendirildiğini ele alıyor. Kitabın başkahramanı Aziz Mirzade, büyük bir keşif olarak gördüğü ressam Timur'un kayıp eserlerinin izini sürerken sanat eseri niteliğindeki üç dövmenin peşine düşüyor ve sınırlarını her anlamda zorlayacak kararlarla baş başa kalıyor. İnsanın bir konunun haklılığına gönülden inanmasından daha güçlü bir duygu yoktur. İnanıyorsanız sizi ne ahlak değerleri ne dinin yasakları ne de yasalar durdurabilir. İnanan birini ancak ölüm, yolundan alıkoyabilir. Önce yavaşça, sonra üstüne basa basa, “Timur’un İlahi Komedya eseri benim hakkım,” dedim kendi kendime. Yetenek tutkunu, hırslı bir koleksiyoner olan Aziz Mirzade, en büyük keşfi olarak gördüğü ressam Timur’un intiharının onuncu yılında kendisini en az bu intihar kadar trajik bir arayışın içinde bulur. Timur’un, ölümünden iki sene önce Dante’nin İlahi Komedya eserini yeniden yorumlayıp meydana getirdiği üç eseri kayıptır; üstelik bu eserler tuvale resmedilmiş değil, üç ayrı insanın sırtına nakşedilmiştir. Cennet, Cehennem ve Araf üçgeninde Aziz’in vermesi gereken üç karanlık karar vardır. Nihayetinde, yanıtı eylemle olacaktır. Ne de olsa haklı bir isteğin karşılığı yalnızca söz olmamalı. Gitgide absürde yaklaşan grotesk bir atmosferde sınırların ne kadar zorlanabileceğinin hikâyesi Aziz, Yavuz Ekinci’nin mahir kaleminden sıradışı bir roman. Yavuz Ekinci 1979’da Batman’da doğdu. Dicle Üniversitesi Siirt Eğitim Fakültesi’nde Sınıf Öğretmenliği Bölümü’nde okudu. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Türk Dili ve Edebiyatı alanında yüksek lisans eğitimine devam ediyor. Yazmaya öyküyle başladı. Meyaser’in Uçuşu 2004, Sırtımdaki Ölüler 2006, Bana İsmail Deyin 2008 yılında yayımlandı. Meyaser’in Uçuşu ile Yaşar Nabi Nayır Ödülleri’nde “Dikkate Değer” bulundu; Sırtımdaki Ölüler ile Haldun Taner Öykü Ödülü’nü, Bana İsmail Deyin ile Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü aldı. Öyküleri Japonca, Yunanca, Farsça ve Kürtçe de dahil olmak üzere birçok dile çevrildi. İlk romanı Tene Yazılan Ayetler 2010 yılında yayımlandı. 2012’de basılan ikinci romanı Cennetin Kayıp Toprakları Tayfur Aydın tarafından “İz/Reç” (2012) adıyla sinemaya uyarlandı. Film 31. Uluslararası İstanbul Film Festivali’nde Onat Kutlar Jüri Özel Ödülü’nü aldı. Rüyası Bölünenler adlı romanı 2014’te yayımlandı. 2016’da okurla buluşan Günün Birinde ise Ekinci’nin pek çok dile çevrilen ilk romanı oldu. Bunu, yine başka dillerde de yayımlanan Peygamberin Endişesi (2018) izledi. Ekinci, Schauspiel Dortmund Tiyatrosu’nun düzenlediği ve on üç yazarın davet edildiği “Me, Europa” projesine, Bana İsmail Deyin adlı monolog ile katıldı; bu monolog Dortmund’da performans olarak sahnelendi. Yayımlanmış eserleri: Meyaser’in Uçuşu (Cadde Yayınları, 2004; Doğan Kitap, 2009), Sırtımdaki Ölüler (Doğan Kitap, 2007), Bana İsmail Deyin (Doğan Kitap, 2008), Tene Yazılan Ayetler (Doğan Kitap, 2010), Cennetin Kayıp Toprakları (Doğan Kitap, 2012), Rüyası Bölünenler (Doğan Kitap, 2014), Günün Birinde (Doğan Kitap, 2016), Amar ve Sara (Doğan Kitap, 2016), Peygamberin Endişesi (Doğan Kitap, 2018), Ravan (Doğan-Egmont, 2019), Miro ile Şino (Çınar Yayınları, 2021), Belki de Dünyanın Sonundayım (Everest Yayınları, 2022), Aziz (Everest Yayınları, 2025). AZİZ Yavuz Ekinci Everest Yayınları, 2025 Tür: Roman Editör: Beyza Ertem 200 s.

  • Bu ben miydim sahi?

    Özlem Akkel, Melisa Kesmez’in Çiçeklenmeler adlı romanı odağında yazdı: "Melisa Kesmez’in Çiçeklenmeler romanını okuyunca hayatının büyük bölümünü geçirdikten sonra neden bu dünyada olduğuna dair farkındalık arayışına giren tüm o kadınlar zihnime bir defa daha düştü." Yıllar önce yaşını epey almış bir teyze ile aynı dili konuşmadan nasıl da başka bir dilden anlaşabildiğimizi hatırlıyorum. Çocuklarını büyütmüş, okutmuş, evlendirmiş, son çocuk da yuvadan çıktıktan sonra kendine yönlendirdiği o soruyla kalakalmıştı. “Şimdi ben ne yapacağım?” Aslında daha ontolojik bir yerden duyabilirsek bu soruyu, yıllarca kendini ailesi ve çocuklarına vakfetmiş bir kadın için hiç de yabancı olmayan o varoluşsal soru: Ben kimim? Evet aslında günlük hayatımızda da, terapi seanslarında da belli bir yaşa gelmiş bir kadının bunu sorguluyor olması hiç de yabancı değil. Bu dünyadaki yerini, varlığını, kim olduğunu sorgulamak tek bir cinsiyetin ferdine has da değil. Fakat Melisa Kesmez’in “Çiçeklenmeler” romanını okuyunca hayatının büyük bölümünü geçirdikten sonra neden bu dünyada olduğuna dair farkındalık arayışına giren tüm o kadınlar zihnime bir defa daha düştü. Roman, Türkan’ın eşini kaybedişi ile dünyadaki biricik oluşuyla karşılaşmasına vurgu yaparak başlıyor. Vedalaşması sürerken aslında anlıyoruz ki çok uzun yıllardır o evliliğin içinde, yapayalnız bir kadın yaşıyormuş. Sessizce on yılları devirmiş. Kimseye görünmeden, kendisini görmeden. Gerçek anlamda tek başına kaldıktan sonra dünyada kendi yolculuğu başlayan bir kadının deneyimine şahit oluyoruz. Yaşamaya başlamak için ölümleri beklemek iyi bir fikir olmasa da çok güçlü bir ateşleyici. Belki sadece bir insanın ölmesi de değil burada mesele, o dolu dolu geçmesini beklediğimiz yılların ölümü kalan yılları kucaklatan. Aynı geçmişte karşılaştığım yaşlı teyze gibi giden zamanın yasını tutup ileri doğru atılmak yaşlarını deneyimliyoruz. Belki kırklar ya da ellilerden sonra. Hatta Jung’un bununla ilgili şöyle bir sözü vardı diye hatırlıyorum: Hayat gerçekten kırkından sonra başlar, ondan öncesi sadece araştırmadır.  Kırk yaşını aşmış biri olarak benim için çok doğru bu söz. Hâl böyleyken Türkan’ın elli yaşlarında dünya ile ilişkisini yeniden anlamaya çalışması başta dediğim gibi hiç de yabancı gelmiyor. Kaybettiği kocası Orhan’ın yıllarca üzerinde çalıştığı karavanla bir seyahate çıkıyor Türkan. Aslında ne bulacağını bilmeden, sadece sezgilerine güvenerek. Bu seyahatten sonra artık eski Türkan olmuyor. Hiç deneyimlemediği, aklının ucundan bile geçmemiş olan yeni yaşantılara izin verirken buluveriyor kendini. Bunda yolda tanıştığı Ulaş’ın da payı büyük. Zaten kendimizi tanımlamak için çoğunlukla öteki ile olan ilişkimizden referans alırız. Onunla birlikte yeniden inşa etme sürecine de girebiliriz. Bu bir eş, kardeş, arkadaş, öğretmen olabilir. Burada zor olan ömrümüzün yarısına yakınını geçirdiğimiz partnerimizden kim olduğumuzun yansısını alamamak. Türkan’ın da yıllar boyu kapalı bir kutuda kalmasına neden olan Orhan’ın ona ayna olmasını beklemeyi bile aklından geçirmemesiydi. Bu aldanış öyle güçlü bir yerden tutuyor ki insanı ancak onu kaybettiğinde kendini yeniden bulmaya dönük araştırması başlayabiliyor. O yaşlı teyzenin de, kırkından sonraki tanıştığım kadınların da, Türkan’ın da hikâyesi benzeri bir yerden kuruluyor. Bir ölümle, ayrılıkla, yalnızlıkla… “Hadi şimdi sırası geldi, artık sen varsın.” Bu sözlerin artık söz olmaktan çıkıp deneyime dönüştüğü yerde gerçek hayat başlıyor Türkan için. Satır aralarında “Önce dilden eksiliyordu belki de giden” derken tam da dilin sözün nasıl bir başlangıç olduğunu, ardından deneyimin süreci inşa ettiğini tekrar anlatıyor gibi. Sonrası bir dizi farkındalıkla gelişiyor hepimiz için. O farkındalığa gelme ânı, sıkça telaffuz ettiğim “Aha!” anları. Aha, aslında yıllarca nasıl bir fanusun içinde hapsolmuşum. Aha, aslında bana uzak davranırken diğer kadına duyduğu yakınlığı sürdürüyormuş. Aha, ben kendimi bir ilişki içinde sanıyorken aslında tek taraflı bir hayatı zorlanarak yürütüyormuşum. Hayatımızın Aha anları dilediğimiz kadar çoğaltılabilir. Eminim Türkan’ın da öyle. Kitabın ortalarından sonra böyle bir Aha anının altını çizmeyi kaçırmıyorum. Ulaş’la çektiği o fotoğrafa bakarken düşündüklerini şöyle anlatıyor: “Fotoğrafı büyütüp kendime baktım. Omuzlarımdan aşağı, karnıma kadar inen kahverengi saçlarıma, yüzüme, yüzümde gördüğüm mutlu, halinden memnun, gözlerinin içi gülen kadına. Bu ben miydim sahi? O an başka bir kadın geldi aklıma. Orhan’la evlendiğimiz gün çekildiğimiz tek fotoğraf karesindeki kadın. Evlendirme dairesinin bahçesinde bir bankta oturuyoruz. Elimizde meyveli gazoz. Örgüm yerinde duruyor. Ben objektife bakıyorum. Orhan elindeki şişeye. Gülmüyorum, surat da asmıyorum, küçüğüm, çok küçüğüm, bir kadın değilim o sıra, upuzun bir ömrün umutlu bir durağında şaşkın bir çocuğum belki.” Bazı kelimeleri eksilterek yazsam da buraya bu haliyle de Melisa Kesmez’in her insanın ömrünün duraklarında yaşayabileceği o şaşkınlığı ne de güzel resmettiğini görebilirsiniz. Türkan’la birlikte ben de kendi genç kızlık duraklarımı ziyaret ettim. Jung’un sözlerine katılsak da, bu gerçeğin insanın içini kekremsi bir tatla doldurduğunu da kabul etmemiz gerek. Gönül isterdi ki onlarca yılı geride bırakmadan dünyadaki konumumuzu anlayalım. Yuvamızı bulalım. Evimizi inşa edelim. Maalesef ki tüm bunlar ayağımızın ıslak bir taştan kaymasını, ölüm fikrinin zihnimize düşmesini bekleyiveriyor. O kayıştan sonra insan oluruna bırakmak yerine daha çok yürümek, nefes almak, sevişmek ve büyümek arzusuyla hemhal oluyor. Türkan, Orhan’la yıllarını sessizlik içinde geçirdiği o evi kapatıp, kapısını ardından çektikten sonra şöyle bir cümle geçiyor aklından: “Bu eski evde bir sürü şey oldu. Ve aslında hiçbir şey.” Onunla birlikte biz okuyucular da o sessizlikte geçen anılarımızın yasını tutuyoruz. Eksik kalmışlık hissini kendi derinlerimizden duyuyoruz. Üzerine çokça üzüntü, pişmanlık, göz yaşı biriktirdiğimiz anıları teker teker fark edeceğimiz o Aha anlarımıza doğru bir yolculuğa çıkıyoruz. Neyse ki hikâyenin sonu Türkan için iyi bitiyor. Kendine ait o eve geçiyor. Yuvasını, bu dünyadaki kendini konumlandıracağı çatısını buluyor. Ve şu sözlerle tamamlıyor hikâyesini: “Hane nüfusunun benden ibaret olduğu, tastamam olmak için benden başka birinin varlığına ihtiyaç duymayan bir ev. Her şeyi yerli yerine koyup da evin ilk çayını demlediğim o kış akşamında, mutfak masasına oturup ‘Hah!’ dediğimi hatırlıyorum. Hah! İşte, şimdi oldu.” Kendi evini kurmak, kendi bahçesini yeşertmek, insanın kendisini anlamak, bahçeyi tanımak, çiçeklenmeyi öğrenmek için deneyime açılması ile mümkün oluyor. Ancak o tek haneli yuvamızı kurduğumuzda ötekine de bir oda yapıp birlikte bahçemizi yeşerteceğimiz bir dünyaya kapı açabiliyoruz. Her şeyden önce tüm o öğrenme deneyimlerinde kendi başımıza olduğumuzu ve ötekinden kendimize dair duyduklarımızla birlikte bahçemizi büyütebildiğimizi hatırlayıp, çiçek açmak için de kırkımızı beklememeliyiz diye düşünüyorum. Çünkü çiçekler her mevsimde açar solar, açar solar. Deneyim de tüm bunların toplamından başka nedir ki? Aslolan kendinden hiç vazgeçmeden kök salabileceğin o bahçeleri vadetmektir. ÇİÇEKLENMELER Melisa Kesmez İletişim Yayınları, 2025 113 s.

  • Edebiyatist Dergi'nin 58. Sayısı yayımlandı

    Edebiyatist Dergi’nin 58. Sayısında, Leyla Erbil’in bir “kadın yazar” olarak Türk edebiyatındaki özgün konumunu inceledi. Leylâ Erbil, 1960’lı yıllarda edebiyat dünyasında adını duyurmaya başladığında, özel ve edebi yaşantısı kalıplaşmış, yaşamsal estetik ölçütlerin dışında kalmayı tercih eden, başkaldıran sanatçı olduğunu yapıtlarıyla gösterdi. Metinlerinde uyumsuz karakterlerin bilincini içeriden yansıtmayı denediği, dilbilgisi kuralları ve noktalama işaretlerini altüst ettiği aykırı diliyle, kendi kuşağı içinde öne çıkar. İnsan ilişkilerinde, ikiyüzlülükleri, kişisel zaaf, korkuların yol açtığı kötülükleri, baskılanmış cinselliğin sakatladığı kadın-erkek ilişkilerini, yazı dünyasına ve genel olarak topluma egemen olan eril zihniyeti; küçük görülen entelektüel kadınların hayal kırıklıklarını, yazma endişelerini, toplumsal yaptırımlara karşı çıkan kendilik arayışlarını, çoğunluğunu kadın karakterlerin oluşturduğu anlatılarının merkezine yerleştirdi. Yarattığı estetik sapma yanında toplumcu-eleştirel bakış açısını terk etmediğini, açık siyasi göndermeler yoluyla toplumsal hafızaya seslendiği bütün yapıtlarında görmek mümkündür.    Halit Boztepe’nin ifadesiyle, “Cesaret, özgürlüğün harflerine saklı protestodur. Leyla Erbil, özgürlüğün öncü kimliği edebiyat anlayışıyla bizleri bugün bile etkisi altına almayı başarmıştır.” Edebiyatist Dergi’nin 58. Sayısında, Leyla Erbil’in bir “kadın yazar” olarak Türk edebiyatındaki özgün konumunu dosya yazarları Halit Boztepe, Bayram Sarı, Galip Çağ, İlay Bilgili ve Sadık Güvenç sözü edilen özellikler ışığında inceledi.

  • Öykü Gazetesi’nin Mart sayısı yayınlandı

    2016'dan beri gerçekleri yazmadığını alenen söyleyen tek yayın organı olan Öykü Gazetesi 'nin Mart sayısı yayında! Veveya.net ’in yayıncılığını üstlendiği  Öykü Gazetesi , PDF formatta ücretsiz indirilebilir ve/veya web tarayıcısı üzerinden okunabilir. Öykü Gazetesi ’nin Mart sayısında; Merve Yakut, Furkan Kemer, Duygu Altın, Gizem Özer Elif Ünal, Ahmet Yılmaz, Selcan Kırnal’ın öyküleri var.

  • Kırmızı Kalem Edebiyat 2025 Öykü yarışması başlıyor

    Bu yıl üçüncüsü düzenlenen, 2025 Kırmızı Kalem Edebiyat Öykü Yarışması'na başvurular başladı. Konu/Tema: SIR Font: Times New Roman-12 Punto Kelime Sayısı: Maks. 1500 Jüri: Hakan Akdoğan, Jale Sancak, Zafer Köse Başvuru Adresi: yarisma@kirmizikalemedebiyat.com Son Başvuru: 25.05.2025 Sonuçlar: 15.09.2025 ÖDÜLLER: Birinciliğe değer görülen yazarın öykü dosyası, Kırmızı Kalem Edebiyat Yayınevi tarafından basılacaktır. İkincilik ve üçüncülüğe değer görülen yazarlara, sürpriz kitap seti hediye edilecek ve yarışmada dereceye giren öyküler, Kırmızı Kalem Edebiyat Yayınevi tarafından yayımlanacak olan kolektif kitapta yer alacaktır. Mansiyon ve yayımlanmaya değer kategorilerinde derece alan öyküler, Kırmızı Kalem Edebiyat Yayınevi tarafından yayımlanacak olan kolektif kitapta yer alacaktır. Yarışmaya katılan eserler; Hakan Akdoğan, Jale Sancak ve Zafer Köse, tarafından değerlendirilecektir. ŞARTNAME: 📍Kırmızı Kalem Edebiyat 3. Öykü Yarışması, 18 yaş üzeri herkese açıktır. Yurt içi ve yurt dışından katılım mümkündür. 📍Yarışmaya, Düzenleme Kurulu Üyeleri ve Seçici Kurul üyelerinin 1.Derece yakınları katılamaz. 📍Her yarışmacı, yarışmaya en fazla bir öykü ile katılabilir. 📍Daha önce herhangi bir yarışmada derece almış bir öykü ile başvuru yapılamaz. 📍Daha önce herhangi bir platformda yayınlanmış bir öykü ile başvuru yapılamaz. 📍Öyküler, word dosyasında, Times New Roman yazı tipi ve 12 puntoyla yazılmalıdır. 📍Öykünün yer aldığı word dosyası içeriğinde, yazarın kimliğini belirten hiçbir bilgi (rumuz/isim) bulunmamalıdır. 📍Başvurular yalnızca e-posta ile “yarisma@kirmizikalemedebiyat.com” adresine gönderilecektir. 📍E-postanın konusuna “Öykü Yarışma Başvurusu” yazılmalıdır. 📍Yarışmacılar; kısa özgeçmişlerini içeren word dosyasını, öykü dosyasından ayrı olacak şekilde e-postaya ekleyerek göndermelidir. 📍Özgeçmiş dosyasının içinde, adayın adı, soyadı, yaşı, açık adresi, telefon numarası ve e-posta adresi mutlaka yazılmalıdır. Bu bilgilerin bulunmadığı eserler kabul edilmeyecektir. 📍25.05.2025 tarihinden sonra gönderilen öyküler değerlendirmeye alınmayacaktır. 📍Yarışma sonucu 15.09.2025’te, Kırmızı Kalem Edebiyat web sitesi ve sosyal medya hesaplarında paylaşılacaktır.

  • Diktatör hırsına karşı bir tutam mastala

    Romain Gary pikaresk bir atmosferin hüküm sürdüğü Yıldızyiyiciler'de aşağı tabakalardan düzenbazlık ve dalavereyle yükselen, tam da bu yüzden yoksulluğu ve yolsuzluğu körükleyen tiranlarla, gadre uğramış halk tabakaları arasındaki o makûs hikâyeye bir kez daha can veriyor. Orta Amerika'da her türden uğursuzluğun, musibetin kol gezdiği "hayali" bir ülke cahil, bencil, kurnaz bir diktatör tarafından yönetilmektedir. Bu güce susamış zulümden ve kaderlerinden uzaklaşmak isteyen halk ise çareyi halüsinatif bir bitki olan mastala'nın, namıdiğer yıldızların yapraklarını çiğneyip uyuşmakta ve hülyalara dalmakta bulur. Kendilerinden biri olan diktatör hırslı, halk bezgin olunca ülkenin dört bir yanı sümenaltı edilen dosyalar, savrulan paralar, dalkavuk bürokratlar, uyuşturucu baronları, şaklabanlar ve ip cambazlarından geçilmez. Peki bu kaderine terk edilmiş halkı böylesi bir keşmekeş karşısında içine düştüğü büyük yanılsamadan çekip çıkarabilmek mümkün müdür?.. Yıldızyiyiciler, kudret, şan şöhret uğruna ruhunu şeytana satanların en gizli korkularına, sırlanmış kâbuslarına nüfuz ediyor; yoldan çıkarılanların katettiği mesafeleri ve bir talanı gözler önüne seriyor. Romain Gary (asıl adı Roman Kacew, takma adı Émile Ajar) (d. 8 Mayıs 1914, Vilna – ö. 2 Aralık 1980, Paris), Fransız yazar, yönetmen, senarist, II. Dünya Savaşı pilotu ve diplomat. Dünya çapında tanınan bir yazar olan Gary, Fransa'da her yazara ancak bir kez verilen Goncourt Edebiyat Ödülü'nü, bir kez kendi adıyla bir kez de takma adla yayımladığı iki romanıyla iki kez kazanmış olan tek yazardır. Bunun dışında senaryolar yazdı ve iki film yönetti. Hukuk mezunu olan Gary, kitap yayımlamaya başlamadan önce, II. Dünya Savaşı sırasında, Özgür Fransız Kuvvetlerine dahil olarak savaş pilotluğu yaptı. Bunların dışında, bir süre Fransız diplomatik servisi için çalıştı. BM Fransız Delegasyonu sekreterliği yaptı, Fransa'nın Los Angeles başkonsolosu oldu. 20. yüzyılda Fransa'nın en üretken ve tanınan yazarlarından olan Gary, eski eşi Jean Seberg'in 1979'daki ölümünün de etkisiyle, 1980'de, Paris'te yaşamına son verdi. Eserleri: Romain Gary adıyla Education européenne (1945); Türkçe adı, Polonya'da Bir Kuş Var (Avrupa Eğitimi) (1992, ISBN 978-975-510-401-0) Tulipe (1946); 1970'te gözden geçirilip düzeltilerek yeniden basılmıştır. Le grand vestiaire (1949) Les couleurs du jour (1952) Les racines du ciel — 1956 Goncourt Akademisi Edebiyat Ödülü; Türkçe adı, Cennetin Kökleri (1992, ISBN 975-510-401-1) (Film uyarlaması The Roots of Heaven, 1958) Lady L. (1957) La promesse de l'aube (1960); Türkçe adı, Şafakta Verilmiş Sözüm Vardı (1990, ISBN 978-975-510-136-1) Johnie Coeur Gloire à nos illustres pionniers (1962, kısa öyküler) The ski bum (1965) Pour Sganarelle (1965, edebi makale) Les Mangeurs d'Etoiles (1966); Türkçe adı, Yıldızyiyiciler (1998, ISBN 978-975-510-856-8) La danse de Gengis Cohn (1967); La tête coupable (1968) Chien blanc (1970); (Film uyarlaması, White Dog, 1982) Les trésors de la Mer Rouge (1971) Europa (1972) The Gasp (1973) Les enchanteurs (1973) La nuit sera calme (1974, söyleşi) Au-delà de cette limite votre ticket n'est plus valable (1975); Türkçe adı, Biletiniz Buraya Kadar (1998, ISBN 975-510-847-5) Clair de femme (1977), Türkçe adı, Kadının Işığı (1996, ISBN 975-510-491-7) La bonne moitié (1979, oyun) Les clowns lyriques (1979); "Les couleurs du jour" romanının yeni versiyonu. Les cerfs-volants (1980); Türkçe adı, Uçurtmalar (1987, ISBN 9789755102442) Vie et mort d'Émile Ajar (1981, Ölümünden sonra yayımlanmıştır.) L'homme à la colombe (1984, ölümünden önceki nihai versiyonu) L'affaire homme (2005, makale ve söyleşileri) L'orage (2005, kısa öyküleri ve tamamlanmamış romanları) Émile Ajar adıyla Gros câlin (1974); Türkçe adı, Koca Tembel (1997, ISBN 975-510-044-X) La vie devant soi — 1975 Goncourt Akademisi Edebiyat Ödülü; Türkçe adı, Onca Yoksulluk Varken (1995, ISBN 975-510-621-9) (Sinema uyarlamaları, Madame Rosa, 1977 ve The Life Before Us, 1986) Pseudo (roman) (1976); Türkçe adı, Yalan Roman (1998, ISBN 978-975-510-936-7) L'Angoisse du roi Salomon (1979); Türkçe adı, Kral Solomon'un Bunalımı (1998, ISBN 978-975-510-820-9) Gros câlin (2007, yayımlanmamış orijinal halinin son bölümü de kapsayan yeni versiyonu.) Fosco Sinibaldi adıyla L'homme à la colombe (1958) Shatan Bogat adıyla Les têtes de Stéphanie (1974) Filmografisi Yönetmen olarak Les oiseaux vont mourir au Pérou (1968) Kill! (1971) Senarist olarak The Roots of Heaven (1958) The Longest Day (1962) YILDIZYİYİCİLER Romain Gary / Émile Ajar Sel Yayıncılık, 2025 Çeviren: Birsel Uzma Editör: Sanem Işıl Altuğ Tür: Roman 312 s.

  • Yaşam matrislerinin radikal dönüşümü

    Aynur Kulak, Barry Sanders'ın Naif Ruhlar isimli kitabı üzerine yazdı: "Barry Sandres insanın bu yüzyılın başlaması ile birlikte ilerleme adı altında kaydedilen uzun vadeli başarı unsurlarında başarılı olamadığını ve çöktüğünü dile getiriyor özenle. Neredeyse 17. yüzyıl klasik eserlerine, hatta Antik Yunan’da ortaya çıkmış karakterlere kadar gidiyoruz. Birbirinden şahane edebi eser örnekleriyle kendisinin tabir ettiği şekilde, 'Yaşam matrislerinin radikal dönüşümünü inceliyor.' Barry Sanders." Barry Sanders’in Öküzün A’sı ve Kahkahanın Zaferi / Yıkıcı Tarih Olarak Gülme kitap isimleri sonrası en naif kitap ismi sayılabilecek Naif Ruhlar / İnsanın Yok Oluşu ile karşı karşıyayız. Ayrıntı Yayınları Barry Sanders kitaplarıyla bizi buluşturduğundan beri onun kitaplarını ilgiyle takip etmemek imkansız. Bunun sebebi sadece kitaplarının isimleri de değil üstelik. İçeriklerinin doluluğu. Yaşam, fakat yaşamın güncel olarak içerisine düşüverdiğimiz hali, sanat, fakat spesifik olarak edebiyatın işlevi onun kitaplarının öncü unsurları. Tüm bunlar Sanders’in akademik alt yapısı ve kuvvetli aktivist inşası ile birleştiğinde kitaplarının etkisi ile ilgili ortaya çıkan ilk unsur bilinçlenme hazzı oluyor. Bu anlamda Naif Ruhlar için Barry Sanders’in insanı odağa aldığı en kapsamlı ve doyurucu kitabı denilebilir. “Önce insan ortadan kalkmasaydı  icat edilmiş birçok –izm’lerin uygulanması bu kadar kolay olmayacaktı. Bu yüzden insan 'yapı taşlarına' odaklanmak istiyorum. Onlara ne olduğunu öğrenmek istiyorum.” Barry Sanders Naif Ruhlar’la ilgili rotasını bu minvalde oluşturuyor. Konu “İnsanın Yok Oluşu” gibi gözükse de aslında yeniden “Var oluş” mümkün olabilir mi konusu kitabın tamamına hakim. Fakat on dokuzuncu yüzyılın başlamasıyla beraber hiç kimsenin inkar edemeyeceği derecede, görünürde olumlu gibi görünen –izm’ler olsa da olumsuza doğru hızla giden sorunlar ve ciddi kırılmalar mevzu bahis. Bu konuların hepsi de direkt insanla ilgili. Aslına bakılacak olursa insanın yok oluşu, eşittir insanın var oluşu ile ilgili.   “Yüzyılın başında, insanı yüksek bir konumda tutan dini inanç iskelesi çökmüştü. İnsanlar artık kim olduklarını, ne olduklarını bilmiyorlardı. Yüzyıl boyunca insana dair fikirler kökten değişti ve beraberinde geleneksel insani duyarlılıkları da alıp götürdü. Bilim ve felsefe insanı yeniden ortaya çıkarmaya çalıştı ama başarılı olamadı.” Naif Ruhlar , İnsanın Yok Oluşu alt başlığı ile dikkat çekici ve kitap tamamıyla bu alt başlık üzerine inşa ediliyor. Barry Sandres insanın bu yüzyılın başlaması ile birlikte ilerleme adı altında kaydedilen uzun vadeli başarı unsurlarında başarılı olamadığını ve çöktüğünü dile getiriyor özenle. Özenle, çünkü 384 sayfa boyunca bu özen unsurunu sanatı kapsayan sayısız edebi eser örnekleriyle taçlandırıyor. Neredeyse 17. yüzyıl klasik eserlerine, hatta Antik Yunan’da ortaya çıkmış karakterlere kadar gidiyoruz. Birbirinden şahane edebi eser örnekleriyle kendisinin tabir ettiği şekilde, “Yaşam matrislerinin radikal dönüşümünü inceliyor." Barry Sanders. Bahsedilen radikallik bilim ve teknoloji kaynaklı aslında fakat bunu bize daha gerçekleştirmeden duyuran da biraz sonra bahsedeceğim edebi eserler. Kitabı en iyi anlatan cümleyi de kitabın bölümlerine geçmeden önce alıntılamak istiyorum. “Topraktan geldik, toprağa döneceğiz anlayışı çöktü.”  Bizlerin de çok aşina olduğu bir cümle bu ve insanın temellerinin modernleşme anlayışıyla temelden çökertildiğini çok iyi özetliyor. Yüzyılın başı itibariyle dikkatimizin en temelde yeni yönlendirmelerle bozulduğu ama iyileştirilip, önemli noktalardan tamir edileceği yerde doğum ve ölümün meydana getirdiği iki ucu, teknolojinin ve imgelemin gücüyle çökerttiğine dikkatimiz çekiliyor. Dikkatimizin çekildiği bu duruma kim itiraz edebilir ki?(!) Bizatihi içinde yaşıyor ve maruz kalıyoruz. Gelelim kitabın bölümlerine ve bahsi geçen eserlere. Giriş kısmının bölüm başlığı; Bir Sorgu Sahnesinden Kareler. Sonraki bölümlerin başlığı; Hayat Nedir?, Ölüm Öldüğünde, Bir Çift Sarah, Hiç Kimse Ölmedi, Sadece Hayat Var, Coney Adası ve Zihin, Drakula Kedi. Bu sorgu karelerinde ilk okuduğumuz isimler Edgar Allen Poe ve Arthur Conan Doyle. Tarihin en unutulmaz iki dedektifi Auguste Dupin ve Sherlock Holmes’i yaratan bu iki büyük yazarın şöyle bir düşündüğümüzde on dokuzuncu yüzyıl imgelerini nasıl yaratabildiklerine şaşıp kalıyoruz: Şüphe, iz sürme, gözetleme ve suç işleme biçimlerinin şaşırtıcı değişimleri. Suçu çok iyi anlatan yazarlar burunlarının dibinde işlenen asıl suçları yazdıklarının farkında değillerdi elbet: İnsanın yavaş yavaş ve kasıtlı şekilde ortadan kaldırılması! “On dokuzuncu yüzyılda yeni bir şey başladı: İlk kez insanların hayatı 'vardı'. Bu, bir profesyonelin veya ajansın veya şirketin yönetebileceği ve yönlendirebileceği bir varlığa sahip oldukları anlamına geliyordu. Yaşam, canlı olmanın ya da sadece yaşamanın dışında bir kavram olarak vardı. 'Hayat' nesnelleştirilebiliyor, analiz edilebiliyor, iyileştirilmesi için planlamalar yapılabiliyordu. Hatta akışı başka bir yöne çevrilebiliyor ve hedefler yeniden tanımlanabiliyordu.” Barry Sanders’in bu paragrafta yazdığı her cümle doğru. İnsan kendisinden ve yaşadıklarından yola çıkarak düşünüyor hatta. Fakat insanlık olarak geldiğimiz nokta insan ruhunun erozyonu ve bu erozyonla ödediğimiz ağır bedeller. On dokuzuncu yüzyılın başlamasıyla birlikte evet, insan hayatı “var” oldu, amma velakin güncel haberlere baktığımızda dahi göreceğimiz üzere yüksek bedeller ödemeye devam ediyoruz bu durum için. Geldiğimiz teknolojik ilerleme ve dijitalleşmede her şey ileri seviyede, her şey mümkün artık fakat aynı zamanda umutsuzluk ve bıkkınlık derecesinde iç karartıcı. Tüm bunların  olacağını Antik Yunan’dan başlayarak 17’inci yüzyıl edebi nüvelerinin dahil olduğu örneklerle önümüze seriyor Barry Sanders. Antik Yunan’a bilgeliği Pisagor ve Platon’dan önce getirmiş, en büyük isimlerden biri olarak kabul edilen Orpheus miti ve Ailce Harikalar Diyarında eseri Naif Ruhların amiral gemi örnekleri olarak karşımıza çıkıyor. Lewis Carroll, Lord Byron, Mary Shelley, Dickens, Freud. Tüm bu büyük yazarların eserlerinin ve eserlerin içindeki karakterlerin günümüzün erozyona uğratılmış trajik insanını yansıttığına dair çok doğru ve tutarlı örnekler veriyor. Mesela Frankenstein bu örneklerin en birincili. Günümüz insanı sistematik düzeyde zombilere dönüştürülmüş halleriyle dolaşmıyorlar mı etrafta?(!) “Böylesine tasavvur edilemeyecek kadar tehlieli ve trajik bir gidişatı tersine çevirmeye başlayabilmemizin bir yolu insanın on dokuzuncu yüzyılda başlayan parçalanaşını en geniş anlamıyla kavramaktır. On dokuzuncu yüzyıl geleneksel anlamını en temel düzeyde parçalama gücüyle, modern durumun başlangıcına işaret eder ve postmodernizmle ilişkilendirilen bilincin tohumlarını taşır.” İnsan ruhunun erozyonu şiddetli bir hızla devam ediyor. Dünyada sağlıklı değişiklikler ve yenilenmeler istiyorsak var olma duygumuzu ve duyarlılığımızı yeniden kazanmalıyız kesinlikle. Naif Ruhlar bu anlamda modernize edilmiş insanların yaşamlarına ve ölümlerine ilişkin geçerli varsayımları ve tutumları sorgulamayarak ödediğimiz korkutucu bedeli gözler önüne seriyor. Sonuç olarak on dokuzuncu yüzyıldaki sismik değişimlerin mirasçıları olan bizler ne yaşadık, bundan sonrası için daha neler yaşayacağız? Barry Sanders , A is for Ox: Violence, Electronic Media, and the Silencing of the Written Word (Öküzün A’sı: Elektronik Çağda Yazılı Kültürün Çöküşü ve Şiddetin Yükselişi, Çev. Şehnaz Tahir, Ayrıntı Yay., 1999) ve Sudden Glory: Laugher as Subversive History (Kahkahanın Zaferi: Yıkıcı Tarih Olarak Gülme, Çev. Kemal Atakay, Ayrıntı Yay., 2001) kitaplarının yazarıdır. Ayrıca Ivan Illich’le birlikte yazdığı ABC: The Alphabetization of the Popular Mind (Abc Aklın Modernleşmesi, Çev. İsmail Avcı, Ümit Şahin, Yeni İnsan Yay., 2015) adlı kitabı da Türkçe olarak yayımlanmıştır. California, Claremont’da İngiliz Dili ve Düşünce Tarihi profesörüdür. NAİF RUHLAR Barry Sanders Ayrıntı Yayınları, 2025 Çeviri: Aydın Çavdar 400 s.

  • Fahrenheit 451 aşkına, Tuhaf Bir Kıvılcım! 

    "Tuhaf Bir Kıvılcım - Spekülatif Öykü Antolojisi" yörüngemize iniş yapmış bulunmakta. Ateş, yangın ve kül sözcüklerini odağına alan öykülerle farklı türlerde ve konularda ele alınan ve öncül amacı yetmişinci yılında Fahrenheit 451'i ve Ray Bradbury'i anmak olan bu kıymetli antolojiyi Meltem Dağcı ve Melisa Parlak derledi. Son yıllarda yerli bilimkurgu'ya her anlamda katkı sağlayan Plüton Yayın etiketini taşıyan ve toplamda 152 sayfadan oluşan kitabın editörlüğünü Toprak Şems Tezcan, dizgisini Ahmet Ali Uzun, kapak tasarımını ise Dilara Dursun üstlenmiş. Plüton Yayın daha önce ülkemizin ilk bilimkurgu öykü dergisi olan Roket'i ilk iki sayısıyla yörüngeye sokmuştu, şimdilerdeyse Aether isimli bir Bilimkurgu - Fantazya öykü dergisiyle bu alanda üretimlerine devam etmekte. Bu dergi sayfa sayısının fazlalığına karşın fiyatının uygunluğuyla ve yüksek niteliğiyle kendinden söz ettiriyor. Bu nedenle "Tuhaf Bir Kıvılcım" olabilecek en doğru adreste can bulmuş diyebiliriz. Merkezine “ateş, yangın ve kül” temalarını alan seçki; korku, bilimkurgu, halk inanışları ve mitolojik öğeleri harmanlayan öyküleri bir araya getiriyor. Toplam 14 farklı yazar, 14 farklı spekülatif kurgu öyküsü ile Fahrenheit 451’in 70. yılı için hazırlanan seçkinin dünyasına katkıda bulunuyor. Sayfaları karıştırdığımızdaysa karşımıza çıkan isimler; Özlem Ertan, Selim Erdoğan, Meltem Dağcı, Anıl Şahal, Didem Kazan Sol, Onur Selamet, Melisa Parlak , Mehmet Berk Yaltırık, Meltem Vatan Demirci, Ruhşen Doğan Nar, Sibel Bozkurt, Aslıhan Kocabal, Emre Bozkuş, Selin Arapkirli.    Yerli spekülatif kurgu alanında üretim yapan yazarları bir araya getiren Tuhaf Bir Kıvılcım, yalnızca içerik açısından değil, kurgusal yaklaşımıyla da öne çıkıyor. Eseri derleyen Melisa Parlak ve Meltem Dağcı kaleme aldıkları ön sözde kitabın ortaya çıkış sürecini şu sözlerle aktarıyor: “Bizi harekete geçiren dürtüyle kitabın ruhunu, atmosferini, kurgu dünyasını, alternatif evren arayışlarını yerli spekülatif kurguda nasıl görebileceğimizi hayal ettik ve birlikte bu sürecin içerisine girdik. İşte bu kıvılcım, antolojiyi oluştururken tematik olarak dokunuş yapmamıza vesile olmuştur. Korku, bilimkurgu, halk inanışları ve mitolojik öğeleri kapsayan türlerdeki öyküler ‘ateş, yangın ve kül’ sözcüklerini odağına almıştır.” Parlak ve Dağcı, kitabın ön sözünü şu sözlerle noktalıyor: “Bu antolojiyi Fahrenheit 451’in basılmasının yetmişinci yılına özel olarak; insanın, ormanın, kitabın ve hayvanların yakılmadığı bir evrenin hayaline atfediyoruz.” Tuhaf Bir Kıvılcım şimdiden Plüton Yayın'ın bu yıl en çok satan kitapları arasında yerini aldı ve gördüğü ilgi gün geçtikçe artmaya devam ediyor. Edinmek isteyen arkadaşlar plutonkolektif.xyz  adresinden Plüton'un şubat setiyle beraber ücretsiz kargoyla ulaşabilir. TUHAF BİR KIVILCIM Derleyen: Meltem Dağcı, Melisa Parlak Plüton Yayın, 2025 Tür: Antoloji 152 s.

  • Pusula iyiliği gösteriyor

    Nagihan Kahraman, İrem Oturaklıoğlu Kaya’nın hem çocuk hem yetişkin okurlar için kaleme aldığı yeni kitabı, İyilik Bir Pusula üzerine yazdı: "Yazarın sevgi, paylaşma ve yardımlaşma üzerinden şekillendirdiği İyilik Bir Pusula , okumaya yeni başlamış minik okurlar için hem okumaya yardımcı hem de edinecekleri güzel davranışlar açısından oldukça faydası olacak bir kitap!" Çocuk kitaplarında sıkça işlenen temalardan bazıları sevgi, yardımlaşma ve paylaşmaktır. Çünkü bunlar bir bireyin henüz çocukken edinmesi gereken kazanımlar olarak kabul ediliyor. Küçük bir çocuğun öncelikli öğrenme yöntemi de model almadır. Bunu hiçbir şey bilmezken dahi öncelikle anne ve babasını model alarak öğrendiği somut davranışlardan gözlemlemek mümkün. Çocuk, nasıl ki yemek yemeyi, yürümeyi, konuşmayı rol modellerinden öğreniyorsa iyiliği, merhameti, güzelliği de ilk öğrendiği yer evidir .  Dolayısıyla bakım verenlere bu noktada büyük iş düşüyor. Bu, karşımıza pek çok çocuk kitabında çıkıyor ve her birinden hem küçük yaştaki okurların hem de yetişkinlerin öğreneceği çok şey var. Bu minvaldeki kitaplara geçtiğimiz günlerde bir yenisi eklendi. İyilik Bir Pusula , çocuk kitapları ile tanıdığımız İrem Oturaklıoğlu Kaya’nın yeni kitabı. Timaş Çocuk Yayınları tarafından yayımlanan kitap, yayınevinin psikoloji kitaplığı kategorisinde yer alıyor ve altı-on yaş aralığına hitap ediyor. Kitabın rengârenk çizimleri ise Sinem Halıcıoğlu’na ait. İrem Oturaklıoğlu Kaya’nın Kendine Sarılmak Nasıldı? , Can Sıkıntıma Ne Söyledim?  ve Renklerimin Sırrı Ne?  adlı önceki kitaplarında da bahsettiği üzere tanıştığımız duygular ve arkadaşlık bu kitapta da ön plana çıkıyor. Bunda yazarın mesleğinin etkisi büyük. İrem Oturaklıoğlu Kaya, aldığı psikoloji eğitimi sonrasında yüksek lisansını da klinik psikoloji alanında tamamlamış ve yıllardır da mesleğine bu alanda devam etmekte. Yazara göre herkes sağlıklı bir ruh hâlini hak eder ve psikoloji, her insanın hayatındaki en değerli pusulalardan biridir. Kitapta, Damla ve Efnan iki yakın arkadaş ve her yıl düzenlenen Deniz Yıldızı Şenliği yaklaştığı ve bu şenlik de yaşadıkları mahallede heyecanla beklendiği için birkaç gün önceden sahili temizlemeye başlarlar. Bu, mahallelinin bir rutini ve bu sayede şenlikte sergilenen ışık şovları, el işi tezgâhları daha anlamlı ve görkemli bir hâl alır. Böylece tüm mahalle sahili temizlemek için sahilde hazır bulunmuşken Damla’yla Efnan da bir yandan sahili temizlemeye bir yandan da beğendikleri deniz kabuklarını toplamaya başlar. Sohbet ede ede sahildeki çöpleri temizlerken kumların arasında ellerine sert bir cisim takılır. Bu bir pusula! Bir sahil kasabasında kumların arasında pusula bulmak kadar doğal bir şey yoktur elbette ama bu pusula gemicilere yönleri gösteren bildiğimiz pusulalardan biraz farklıdır. Üzerinde yönler yerine şu sözcükler yazılıdır: “Yardım”, “Paylaşma” ve “Sevgi.” Sahilde buldukları şeyleri önce bir büyüğe göstermeleri gerektiğini bildiklerinden, buldukları pusulayı eski denizci Cem amcalarına gösterirler: “Elinizdeki şey…” dedi yanımıza yaklaşırken. Birden durdu. “İnanamıyorum…” dedi şaşkınlıkla. “Bu, bir İyilik Pusulası! Dedemde de var bunlardan. Yıllar önce böyle bir pusulayla dünyanın dört bir yanından insanlara yardım etmiş.” O andan sonra her şey çok farklı gelişir; nasıl ki bir yere giderken yönleri kullanmamız gerekiyorsa hayatta da takip etmemiz gereken belli iyilik yönleri bulunur; işte bu ‘iyilik pusulası’ sayesinde çocukların olaylara bakışı değişir. Pusulanın nasıl çalıştığını merak ederler ve biraz inceledikten sonra ibre hangi yazıyı gösteriyorsa etraflarında o edinimle ilgili bir duruma şahit olduklarını fark ederler. Örneğin, pusula “Yardım”ı gösterdiğinde karşıdan Ayşe teyzenin elinde kocaman malzeme paketleriyle yaklaştığını görürler ve hemen ona yardım etmek için yanına koşarlar. Başka bir sefer “Paylaşma” yazısını gördüklerinde o mahalleye yeni taşınmış Ali adındaki çocuğu görürler ve onunla arkadaşlık kurup deniz kabuklarını onunla paylaşırlar. Bu böyle devam eder, gider… İyilik pusulası, soyut kavramları öğrenmeye yarayan bir somutlaştırma aracıdır. Yazar kitapta didaktik bir yol izlemek yerine oyunlaştırarak, yani somutlaştırarak öğretmeyi seçmiş. Her çocuğun en sevdiği şeydir oyun ve böyle kazanımlar da bilgi akışı ile değil, oyuna dahil olarak edinilmektedir. Kitapta en değerli hazine olarak da iyilik pusulasının karşılarına çıkması bu yüzden boşuna değildir. “Çünkü gerçek hazine, iyiliğin bulaşıcı olduğunu keşfetmektir.” Bunu bir kez öğrenen bir çocuk, iyilik pusulası yanında olmasa da onu zihninde taşıyacaktır. İrem Oturaklıoğlu Kaya’nın sevgi, paylaşma ve yardımlaşma üzerinden şekillendirdiği İyilik Bir Pusula , okumaya yeni başlamış minik okurlar için hem okumaya yardımcı hem de edinecekleri güzel davranışlar açısından oldukça faydalı olacak bir kitap! İYİLİK BİR PUSULA İrem Oturaklıoğlu Kaya Timaş Çocuk Yayınları, 2025 Çizer: Sinem Halıcıoğlu 32 s. 6+ yaş

  • Öykü: Çıkagelen

    "Uzun boyu fakir bir kambura yenik düşmüş, avurtları çökmüş, alnı iyice açılmış bu esmer adam rüyasındaki çocuğa hiç benzemiyordu. Yine de hiç tereddüt etmeden tanıdı onu." Şenay Felek Sarıbey Bir süredir aynı rüyayı görüyordu. Uykusunda esmer bir çocukla konuşuyor ve aniden huzur dolu bir şekilde uyanıyordu. Yatağında bir o yana, bir bu yana dönerken rüyasındaki çocuğun kim olduğunu hatırlamaya çalışıyordu. Annesi öleli yedi, kocası öleli ise iki yıl olmuştu. Genç sayılacak bir yaşta evlatsız ve çaresiz; baba evine dönmüştü. Buraya baba evi denir miydi ondan da emin değildi aslında. Zira babası öleli kaç yıl olduğunu artık saymıyordu bile. Hayatında hiç çalışmamış olan bu kadının geçimi erkek kardeşinin insafına kalmıştı. Çocukluğunun geçtiği bu eve dönmek zorunda kaldığı için belki de, rüyasındaki o çocuğun ilk aşkı Murat olduğuna inanıyordu artık. O çocuk da Murat’ın ona âşık olduğu yaştaydı. İlk kez aşk mektubu yazdığı, ilk kez aşk sözleri duyduğu, ilk kez birinin elini tuttuğu o ilk aşk… Aşkın masumiyetle aynı şey olduğunu zannettiği yaşlarda hissettiği bu duygular, neden şimdi hücum ediyordu beynine? Arzu ve tutku dolu bedenini neden görmezden geliyordu beyni? Neden her gece bu masum duygularla boğuşmak zorunda kalıyordu? Günler birbirinin aynıydı. Sabah kalkıyor, karanfilli bir çay demliyor, çiçeklerle ilgileniyor, televizyon karşısında saatlerce oturuyordu. Akşam olduğunda ise genelde elinde kumanda ile çekyatta uyuyakalıyordu.  Bir sonbahar günü, hırkasına sıkı sıkı sarılmış bir halde balkonda dikeliyordu. Ahmakıslatan henüz durmuş, güneş ışıldamaya başlamıştı. Parmaklarını sardunyanın yapraklarında gezdirdi. Çocukluğundan kalma bir kokuyu duydu ellerinde. Ötelere doğru bakarken birden gökkuşağını gördü. Uzun zamandır gördüğü en neşeli şeydi bu. Çocukluğundan kalma bir anonsu uyarladı: “Hanımların dikkatine! Gökkuşağı makinesi ayağınıza geldi. Çatınızın, bacanızın, balkonunuzun kenarına, bakış açınızın kenarına gökkuşağı dikilir. Beş dakikada yapılır, hemen teslim edilir.” Gülümsedi.  O günden sonra uykusundaki esmer çocukla gökkuşağı hakkında konuşmaya başladı. Artık hem huzur dolu hem de sevinç içinde uyanıyordu.  Sonbahar bitmiş, mevsim kışa dönmüştü. Bir akşamüstü kapısı çaldı. Kardeşinin geldiği düşüncesiyle kapıyı açtığında elinde siyah bir valizle duran Murat’ı gördü karşısında. Uzun boyu fakir bir kambura yenik düşmüş, avurtları çökmüş, alnı iyice açılmış bu esmer adam rüyasındaki çocuğa hiç benzemiyordu. Yine de hiç tereddüt etmeden tanıdı onu. Elindeki valize uzandı ve hiç konuşmadan onu içeri buyur etti.  Oturma odasındaki tekli koltuğa oturan adam uzun parmakları ile valizin fermuarını açtı. En üste duran iki büyük çikolatayı ona uzattı. “Tatlı yiyelim, tatlı konuşalım.” dedi sanki aradan yıllar geçmemiş gibi. Kadın elindeki paketlerdeki yabancı yazılara baktı. Adam uzun yıllardır yurtdışındaydı. “Bilsen neler geldi başıma? Hepsini sırayla anlatacağım.”  “Kahve yapayım? Yoksa aç mısın?”  “Kahve iyi olur, sade.” Biraz zaman sonra iki fincan kahve ile döndü kadın. Adam bir yudum alıp “Nasılsın?” diye sordu. “Beni biliyorsun. On sekizimde o mühendis ile evlendim. Almışsındır haberleri mahalleliden.” “Almam mı? Evden gelin çıktığın gün uzaktan seyrettim seni. Mühendis diye onla evlendiğini, beni değil de onu tercih ettiğini herkes konuştu yıllarca.”  “Bunca yıl sonra bunların hesabını sormaya mı geldin?” “Hesap sormak değil gülüm.”  “Hem öldü o.” “Biliyorum. Onu duydum da geldim. Biraz geciktim kusuruma bakma. Ama halletmem gereken işler vardı.” “Temelli mi geldin?” “Sonsuza dek yasını tutarım sanıyordum ama ben de evlendim senden sonra. Buralardan gitmem gerekiyordu. İki tane aslan gibi oğlum oldu. Ama hep seni düşündüm. Bu sofrayı o kursaydı nasıl olurdu? Bu çocuğun anası o olsaydı nasıl olurdu? Böyle dedim durdum hep içimden.” Gözleri esmer adamın ellerine takılıyordu. Uzun parmaklarından gözlerini alamıyordu. Sevgili diye ilk kez bu elleri tutmuştu. Sıcaklığı ilk kez bulmuştu, masumiyeti ve inadına heyecanı… “Acıkmışsındır, dur hemen yemek ısıtayım.” diyerek mutfağa koştu. Adamın arkasından “Yok, gel otur!” deyişini duymazdan geldi. Bir süre sonra üzerinde kuru, pilav, yoğurt ve turşu olan bir tepsiyle içeri girdi. Her şeyden iki tabak vardı. Yere serdiği sofra bezinin üstüne koydu siniyi. Hem konuşup hem yiyorlardı.  “Karım çok güzel kadındı aslında. Ama sürekli şikâyet ediyordu. Çocuklardan, hayattan, benden… Hele ikinci çocuktan sonra iyice kilo aldı. İnanamazsın memeleri karnına kadar iniyordu.”  “Bir erkeğin diğer kadını yüceltmek için hayatındaki kadından bu şekilde bahsetmesini hiç doğru bulmuyorum. Karındır ne de olsa.”  Bir yandan böyle konuşurken bir yandan da seviniyordu aslında: Karısını beğenmiyor artık. Bunca yıl sonra bana geldi. Ne var ki bunda. Yaşar gideriz burada. Konu komşu da umurumda değil artık. Bunca yıl sonra çıkmış gelmiş bana. Elini ilk kez tuttuğumda hissettiklerim hâlâ aklımda. Gelmiş işte. Elaleme neymiş? Yaşar gideriz biz burada. Yıllar sonra… Adam bir kaşık pilavı yuttuktan sonra konuşmaya başladı. “Doğru söylüyorsun. Çocuklarımın anasıdır ne de olsa. Aslan gibi iki oğlan verdi bana. Anadır o, ana.” Bu sözler canını yaktı kadının. Onun doğurmamışlığından, doğuramamışlığından vuruyordu sanki. Üzüldü. Ama adam yıllar sonra ona gelmişti. Alınganlığın sırası mıydı şimdi? Adam bir çantaya sığdırmış bütün hayatını; mektuplarını saklamış yıllarca. Anılar, şarkılar, şiirler, aşk sözleri hepsi kara bir valizin içinde.  Elini tuttu adamın. Ellerinin esmerliğini yabancıladı. Böyle değildi mühendisin elleri; beyazdı, yumuşaktı, nasırsızdı. İki avcunun içine aldı adamın ellerini. Tam koklayıp öpecekti ki kapı çaldı. Bu defa kardeşinin geldiğini bilerek gitti kapıya. Tedirgindi. İçeride elin adamı ile baş başa yemek yerken görse kardeşi ne derdi? Dul bir kadın ile evli bir adam. Ama o artık böyle şeyleri kafaya takmayacaktı. Kendisi için yaşayacaktı hayatı artık. Kapıyı açtı, kardeşi teklifsiz içeri girdi.  “Gel, hoş geldin. Biz de Murat ağabeyinle yemek yiyorduk.”  “Abla ne saçmalıyorsun sen?” “Gel, bak! Yıllar sonra çıkıp gelmiş.” “İyice kararmış odanın içi. Neden ışığı açmıyorsun?” “Bak Murat ağabeyine…” Yerdeki boş sofrayı gören kardeşi şaşkınlıkla sofranın başına oturup; “Abla bana mı bu sofra. Soğumuşlar ama yine de yiyeyim.”

bottom of page