top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Öykü: Tinerci Cemal

    "Bir ölüyü ebediyete uğurlama hakkını kim alabilirdi ki bir insandan?" Aysel Ertan Bir haftadır kış iyiden iyiye bastırdı. Caddeler, apartmanların çatıları ve bahçelerine göstermelik dikilmiş bir iki çam ağacının üstleri bembeyaz. İstanbul'da bir karış kar, hayatın felce uğraması demek. Trafik korkunç bir canavara dönüşür, okullar tatil olur, yollar buz tutar; parkın köşesinde kasılan banklar ve kimsesizler de...  Neyse ki alt geçitler var. Alt geçitlerden birisi evimin yirmi, bilemedin otuz adım ötesinde. Yaz kış sidik kokusu ve duvarlarından yazı hiç eksik olmaz. İlan-ı aşklar, siyasi söylemler her temizlendiğinde daha afilli daha vurucu ifadelerle geri gelir. Ara sıra bu keskin kokuya rağmen gençten birisi bir köşede kıvrılır yatardı. Ne zamandır rahat bir yatakta uyumadı, demlenmiş çayın kokusuyla uyanıp kahvaltı yapmadı bilmez, umursamazdım da. Uzun zamandır rastlamıyordum ona. Oysa bu genç adam, mahalleyi sokak sokak dolaşırdı. Sabah işe giderken olmazsa akşam dönerken alt geçitte mutlaka rastlaşırdık. Pazardan gelirken, halk kütüphanesine uğradığım günlerde de karşılaştığımız olurdu. O zamana kadar bir zararını görmemiştim. Yine de canının kıymetini bilen bir adam olarak, görünce yolumu değiştirirdim.  Bir defasında ona alışverişe giderken rastlamıştım. Omuzları birbirine çarparak yürüyen bunaltıcı kalabalığın aksine etrafı bomboştu. Yine sağ yanına hafif kaykılmış, beli bükülmüş bir ihtiyar gibi iki kat olmuş, yürüyordu. Elindeki içi boz bulanık torbaya sıkı sıkı yapışmıştı. Hava soğuktu. İnsanın suratına iğne iğne çarpan karla karışık bir yağış vardı. İki dirhem bir çekirdek giyinmiş insanlar, bir yerlere yetişme telaşıyla koştururken ona kaçamak bakışlar atıyorlar; o ise korkak ve gizli bakışlara aldırmadan yürüyordu. Alışveriş dönüşü şehrin göbeğindeki cami duvarının dibinde gözüme ilişti. Bir köşeye çömelmiş, elindeki poşete iri, kemerli burnunu daldırmış, dünyadan kopmuş gitmişti. Avucuna bir çorba parası sıkıştırmak geçti içimden. Ancak midesinden önce boşalan poşetini tinerle dolduracağını düşünüp vaz geçtim.   İsmini mahalle bakkalından öğrenmiştim. Tinerci Cemal! Kimlerdendi? Nereliydi? Ne zamandan beri şu poşete doldurduğu kokuşmuş hayatını soluyarak yaşıyordu?  Ensesini kapatan sık, dalgalı, kirden matlaşmış saçlarının altındaki esmer, solgun yüzü karşısındakine korkudan daha ağır basan bir acıma hissi uyandırıyordu. Gömleğinin yırtık yerinden görünen cılız bedenine, ufacık suratına bakan on yedisinde ya var ya yok, derdi. Ama yerden çok nadir kaldırdığı bakışlarındaki derinlikte, orta yaşın üstünde bir adam olgunluğu yakalanıveriyordu. En son henüz kırk ikisinde ölen yakınımın cenazesinde görmüştüm. Elinde yine sımsıkı tuttuğu poşeti vardı. Kirli yakasına mevtanın resmini iğnelemeyi ihmal etmemişti. Cenaze namazında saf tuttu. Bir ölüyü ebediyete uğurlama hakkını kim alabilirdi ki bir insandan? Tinerci Cemal de insandı. İlk kez orada başını dimdik kaldırıp etrafındakileri izlediğini gördüm. Oysa sallana sallana yürüdüğü yollarda - açlıktan mı tinerden bilinmez- ne önünden geçtiği lokantaya ne yanından geçen güzel bir kıza ne de bir mağazanın vitrinine bakardı. O günse annesinin eteğine yapışmış ağlayan yetim çocuğa, tabuta, tabutun yanında yeni iş bağlamaya çalışan adamlara tek tek, uzun uzun, anlamlı anlamlı baktı. O vakit, hepimizden daha insan olduğunu duyumsadım. O gün, onu son görüşüm oldu. Sabah işe aynı saatte değil daha erken gittim, daha geç çıktım. İlçe kütüphanesine daha sık uğradım. Çarşı pazarı daha çok dolaştım. Cenaze törenlerinde daha çok saf tuttum; ama yoktu. Bir süre sonra da unuttum. Salı sabahıydı. Yine hava bugünkü gibi buz kesiyordu. Yataktan korka korka çıktım. Estetik ve uyum aramadan lahana gibi üst üste ne bulduysam giyindim. Bir haftadır yağan kar, çıkan yalancı güneşle biraz eridi diye sevinirken buz tutmuş kaldırımlarla karşılaşmak kötü bir sürprizdi. Ama beni bekleyen tek sürpriz bu değildi.  Bahçe demirlerine tutuna tutuna alt geçide kadar geldim. Dik merdivenlerden ağır ağır inerken çıkışın başındaki kalabalık gözüme ilişti. Ellerini cebinden çıkarmayan beş delikanlı, ellerini hohlayarak ısıtmaya çalışan altmışlarında bir kadın, arkası dönük iki genç kız... Cep telefonuyla fotoğraf çekip, eğleşmeden giden deri montlu adamı da son anda fark ettim. Düşmemek için temkinli adımlarla ilerlerken siyah takım elbiseli bir gencin etrafında toplandıklarını gördüm. Ceketinin önü sıkıca iliklenmişti. Gömleğinin yakası da son düğmesine kadar kapalıydı. Siyah takım elbisesinin içinde kaybolmuş çelimsiz vücudu, su birikintisinin içinde kıpırtısızdı. Beline taktığı kenarları yıpranmış kemerin bir ucu yerde sallanıyordu. Yüzünde bir ölünün sararmış renginden çok, soğuğun emzirdiği kırmızı yanaklı insan sureti yerleşikti. Dudaklarında hafif bir tebessüm; kemikli, cılız parmaklarında sıkıca kavradığı içi boş, boz bulanık bir poşet, diğer avucunun kenarında bir liralık metal para vardı. Gözleri... Boşluğa bakan donuk, kimsesizliğini cesurca haykıran gözleri... Acizliğin bile yıpratamadığı asilliğin derinliğini taşıyan gözleri... Bir ölü daha ne söyleyebilirdi ki?  Meraklı kalabalık yavaş yavaş dağılırken polis: “Çok soğuk değil mi?” dedi. “Evet, çok soğuk.” diye yanıtladım. Ölüm soğuktu!  Avuçlarının içine bırakılan metal paranın, bu genç adamı donmaktan koruyamadığı gerçeği çok soğuktu.  Kemerinin, pantolonunu belinde tutamayacak kadar karnının aç olduğu gerçeği, Cenaze töreninde yakalara takılan bir fotoğrafının bile olmayacağı, Ağlayanının olmayacağı, Hatta öldüğünden bile kimsenin haberi olmayacağı... Kimsesiz olduğu gerçeği çok soğuktu! “Allah kurtarmış.” dedi polis memuru. Polis memuruyla ağız birliği yapmış gibi: “Allah kurtarmış.” dedi bastonuna tutunarak yürüyen adam. Oracıkta uzanan bedeni kucaklayıp sıkıca sarılmak, pamuk döşeklere yatırıp üzerini yün yorganlarla örtmek istedim. Ambulans, sessiz sedasız uzaklaştı. İçimde fokurdayan bir acıyla sokaklarda hıçkıra hıçkıra ağlayarak yürüdüm. Sonra serseri mayın gibi koştum, düştüm, kalkıp yine koştum. Avucumda demir bir lira...  O sabah sokaklara bir hikâye düştü gözlerimden lapa lapa. Bir haftadır İstanbul'da bir karış kar var. Yollar buz tuttu; parkın köşesinde kasılan banklar ve kimsesizler de…  Bu kış ne zaman biter İstanbul'da?

  • “Herkes hikâyesini en başından anlatmalı, yoksa anlaşılmaz.”

    Şebnem İşigüzel’in kaleminden dünün, bugünün, yüzyılın romanı: Memoria . Beş yaşında bir çocuk günün birinde Karılar Tekkesi’ne emanet edilir. Sorun şu ki çocuk erkektir. Ancak hikâye bununla başlamaz. Öncesi vardır: bitik bir imparatorluk, işgal, savaş, gezginler, erotik maceralar, kabadayılar, mezarlık, ölüler, diriler, tekke karıları, eli kulağında Cumhuriyet... Tekkeleri kapatılmasın da evsiz kalmasınlar diye Mustafa Kemal Paşa’yı ikna etmeye çalışan tekke karılarının mücadelesiyle devam eder hikâye. Ancak böyle bitmez. Devamı vardır: Cumhuriyet, Ankara, Florya, Savarona, Dolmabahçe, sürgüne gönderilen halife, Nişantaşı, Teneke Mahallesi, Arnavutların konağı ve yine Mustafa Kemal Paşa. Yüzyılın sonu gelmez hikâyesini hatıraların gizemli mihmandarından “şimdi” dinlediğimizde bir çırpıda bitecek. Ne de olsa geçmiş bizi gelecekte bekliyor. Şebnem İşigüzel’in kaleminden dünün, bugünün, yüzyılın romanı Memoria . Başımıza gelmeyen kalmazdı. Neden? Çünkü dünya, yüz yıl önce tam da buradan yırtıldı da ondan. Koskoca imparatorluk, çökerken peşinden dünyayı sürükledi. Bu yüzden de başımıza gelmeyen kalmıyordu. Dediklerimi anlıyor musun? Bu, sadece bu toprakların hikâyesi değil. Dünyanın hikâyesi. Şebnem İşigüzel (d. 1973, Yalova ) İlk ve orta öğrenimini Yalova'da tamamladıktan sonra İstanbul Üniversitesi Antropoloji bölümüne girdi. Pek çok dergi, gazete ve televizyon kuruluşunda muhabirlik ve editörlük yaptı. 1993 yılında ilk kitabı olan Hanene Ay Doğacak ile Yunus Nadi Öykü Ödülü 'nü kazandı. Bu kitabı Öykümü Kim Anlatacak (1994) ve ilk romanı olan Eski Dostum Kertenkele (1996) takip etti ve Eylül 2009 da "Kevnedostê Min Gumgumok" ismiyle Ronî War tarafından Kürtçeye çevrildi. İşigüzel ayrıca Füruğ Ferruhzad 'ın hayatını konu alan Yaralarım Aşktandır tiyatro oyununu yazmıştır. Bir kız (Tamar) ve bir oğlan (Ararat) annesi olan yazar hayatını yazarak sürdürmektedir. MEMORİA Şebnem İşigüzel  Everest Yayınları, 2024 Tür: Roman 936 s.

  • Nobel Ödüllü Grazia Deledda'nın "Marianna Sirca" romanı ilk kez Türkçede!

    Nobel Edebiyat Ödülü sahibi İtalyan yazar Grazia Deledda'nın en önemli eserlerinden biri olan "Marianna Sirca," Pelin Öncüoğlu Işık’ın çevirisiyle ilk kez Türkçede. Deledda'nın, Sardinya'nın mistik ve pastoral dünyasını benzersiz bir dille anlattığı bu başyapıtı, okuyucuları Marianna'nın tutku dolu yaşamına ve zorlu seçimlerine tanıklık etmeye davet ediyor. Marianna Sirca, ailesinden kalan büyük bir serveti yöneten güçlü bir kadındır. Ancak, hayatı boyunca ona dayatılan sınırlamalar ve toplumsal beklentilerle mücadele ederken, kalbini hiç beklemediği bir anda eski köleleri ve yeni kanun kaçağı Simone Sole'ye kaptırır. Simone ile olan yasak aşkı, Marianna'yı sadece kendi duygularıyla değil, aynı zamanda geleneksel değerlerle de yüzleşmek zorunda bırakır. Deledda, bu romanında, bireysel arzular ile toplumsal normlar arasındaki çatışmayı etkileyici bir şekilde işlerken, karakterlerin iç dünyalarını da derinlemesine irdeliyor. Grazia Deledda , 1926 yılında Nobel Edebiyat Ödülü'ne layık görülen ilk İtalyan kadın yazar olarak tanınmaktadır. Eserlerinde genellikle Sardinya'nın kültürel zenginliklerini, doğasını ve insanlarının ruh hâllerini işleyen Deledda, edebî kariyeri boyunca pek çok unutulmaz eser kaleme almıştır. "Marianna Sirca," yazarın olgunluk dönemine ait, toplumsal tabuları ve bireysel özgürlük arayışlarını derinlemesine ele alan bir başyapıttır. Arka Kapaktan Marianna Sirca, sıradan bir Sardinya köyünde yaşayan genç bir kadındır. Küçük bir toplumun sıkı normları ve kısıtlayıcı beklentileri arasında hayatını sürdürmeye çalışırken iç dünyasında çatışmalar yaşar. Onun hikâyesi, bir kadının kendi kimliğini bulma ve özgürlüğünü kazanma mücadelesini anlatır. 1926 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi ve bu ödülü kazanan ikinci kadın yazar Grazia Deledda, Marianna Sirca romanında sadece bir karakterin hayatının öyküsünü değil, aynı zamanda toplumun ve doğanın da güçlü bir portresini sunar. Deledda, Sardinya'nın kırsal kesiminde geçen bu dokunaklı hikâyede, karakterleri üzerinden insan doğasının karmaşıklığını ve içsel çatışmalarını ustalıkla ele alır.  Marianna'nın yaşadığı duygusal ve zihinsel yolculuk, okuyucuları derin düşüncelere ve hislere sürüklerken Sardinya'nın mistik ve çekici atmosferine de kapı aralar. MARIANNA SIRCA Grazia Deledda PND Kitap, 2024 Editör: Emre Albayrak Çeviri: Pelin Öncüoğlu Işık Tür: Roman 212 s.

  • Dinamik ve yoğun bir yolculuk: Renkli Duygular Oteli

    Elif Yeşildağ yazdı: "Lidia Branković'in hem yazıp hem de resimlediği Renkli Duygular Oteli , yazarın ilk kitabı. Kitap, yazarın yüksek lisans eğitimi sırasında tez çalışmasının bir parçası olarak ortaya çıkıyor ve tez final sunumu sırasında ilk yayıncısını buluyor." 2023 yılında Cicada Books tarafından yayımlanan kitap, bu zamana kadar 30'dan fazla dile çevrilmiş. Orijinal adı The Grand Hotel of Feelings olan eser, Meltem Türkeri'nin çevirisiyle dilimize Renkli Duygular Oteli olarak kazandırıldı ve Okuyan Koala Yayınları tarafından geçtiğimiz aylarda yayımlandı. Benzersiz ve etkileyici bir anlatıma sahip kitapta, bir otel misafirlerini ihtiyaçlarına göre özel olarak düzenlenmiş odalarda ağırlıyor. Yazar, bu süreci hikayeleştirirken otelin aslında insanları temsil eden bir metafor olduğunu anlayabiliyorsunuz. Peki, kim bu misafirler? Onları bu kadar özel kılan ne? Neden yuva hissi veren bir yerde değil de bir otelde konaklamayı tercih ediyorlar? Ve her bir misafir için neden özel bir odaya ihtiyaç duyuluyor? Kitapta misafir olarak bahsedilenler, hayat yolculuğumuza eşlik eden ve bize heyecan, umut, korku, endişe, mutluluk, huzur ve sevgi gibi hızlı, yoğun ve beklenmedik değişimler yaşatan   duygularımız. Yazar bir söyleşisinde kitabın ortaya çıkış sürecinden bahsederken şu cümleleri kullanıyor: ‘ Bu fikir uzun zamandır aklımdaydı, üniversiteye başladığım zamanlardan beri. Her zaman şiir yazdım, özellikle de kendimi iyi hissetmediğimde. Ve bir noktada, meditasyonun ortasında, bir şiir fikri geldi aklıma. Duygularımın evime taşınması ve önce misafir olarak karşılanmamla ilgiliydi, ama sonra bir noktada beni dışarıda bıraktılar. Yani ev sahibi olmaktan kendi duygularımın kurbanı olmaya geçtim. Yıllar sonra duygular hakkında bir resimli kitap yapmayı düşündüğümde bu fikir tekrar aklıma geldi, ama duygularımla nasıl başa çıkacağımı öğrendiğim için bunun biraz farklı olması gerektiğini fark ettim. Duygularımın kurbanı değildim, ama hepsini karşılamayı öğrenmiştim.’ Renkli Duygular Otelinde, bu özel misafirlerin karşılanması ve ağırlanmasından sorumlu olan bir müdür bulunuyor. Bu müdür, misafirlerine ihtiyaç duydukları hizmeti sunmakla görevli ve onlara hoş karşılandıklarını hissettirmek için elinden geleni yapıyor.  Yazar, kendi yaşam yolculuğundan yola çıkarak bahsi geçen duyguları misafir edeceği mekân için seçim yaparken nelere dikkat ettiğini şu sözlerle açıklıyor: ‘Başlangıçta ben de uzun süre bir ev, duygular için bir yuva düşündüm. Ama bir otel çok daha uygun geliyor çünkü misafirler geliyor ama aynı zamanda tekrar gidiyor. Bazı hislere hemen veda etmek istersiniz, diğerlerine ise daha uzun süre misafir olarak sahip olmak istersiniz.’ Yazar bu sözleriyle duyguların aceleye getirilmemesi gerektiğini, her birinin kendi zamanında yaşandığını ve öyle ya da böyle bir şekilde gelip geçici olduklarını ifade ediyor. Kimi yüksek sesle ben geliyorum derken kimisi sessizliği ile adeta bir kütüphanedeymişsiniz gibi hissettiriyor. Biri sürekli şekil değiştirerek kendini gösterirken bir diğeri ise yalnızca sahne ışıklarının altında parlamayı seçiyor.  Duyguların böyle farklı ihtiyaçları olduğunu dile getirirken bir yandan da okuyucuyu kendi yolculuklarına çıkarıyor. Okuyucunun duygusal anlarını tetikleyerek, hikâyenin derinlerine çekip duygudaşlığı teşvik ediyor. Duygularımız olmadan çıktığımız kişisel yolculuklarımızın anlamsızlığını bu şekilde gözler önüne seriyor. Bizleri harekete geçiren, seçimlerimizi yönlendiren ve değerlerimizi belirleyen duyguların önemini vurgularken, bu duyguların iletişimimizi de beslediğinin altını çiziyor. Bunu yaparken aslında çoğu zaman etkileşimin konuşma yoluyla gerçekleştiğinin sanılmasının aksine yapılan çalışmaların yüksek bir oranının sözsüz olduğunu kanıtlamak istercesine duyguların kendini ifade ediş şeklini konuşarak değil resimleme için kullandığı renklerle ifade ediyor.  Duyguların renklerle ifade edilmesi, hem sanat hem de psikoloji alanında sıkça kullanılan bir metafordur. Renkler, duygusal durumları yansıtmak ve anlamak için güçlü bir araç olabilir. Kitapta verilen bazı duygular ve onlara atfedilen renkler ise şunlar: üzüntü mavi, öfke kırmızı, huzur yeşil ve şükran beyaz. Bu renkler, duyguları ifade etmek ve duygusal durumları anlatmak için kullanılan genel temsillerdir. Elbette, bireylerin renklerle olan duygusal ilişkileri kişisel deneyimlere ve kültürel bağlamlara bağlı olarak değişebilir. Bu ifade ediş şeklinin tarihsel gelişimiyse oldukça ilginç bir süreci kapsıyor. Antik dönemlerden itibaren kültürel ve sembolik bir anlam kazanan bu durum, Orta Çağ ve Rönesans dönemlerinde renklerin psikolojik ve duygusal etkileriyle daha belirgin hale gelmiş. 19. yüzyıldan itibaren ise bilimsel araştırmalarla desteklenmiştir. 20. yüzyılda ve günümüzde ise renklerin duygusal temsilleri daha sistematik bir şekilde incelenmiş ve geniş bir uygulama alanı bulmuştur. Yazarın, eserlerinde çocuklara yönelik bir dil kullanmadığını ve bu kitapların aslında her yaş grubuna hitap eden derin temalar içerdiğini ifade etmesi, kitapların yetişkinlere de hitap eden birer sanat eseri olması açısından değerini arttırıyor. Bu durum, çocuk edebiyatının yalnızca küçük yaştaki okuyuculara yönelik değil, aynı zamanda yetişkinlerin de içsel dünyalarına hitap eden evrensel bir dil taşıdığını gösteriyor.  Yazarı ve eserlerini anlamak, sadece çocukların değil, tüm yaş gruplarının bu kitaplarda kendilerine bir şeyler bulabileceğini fark etmek anlamına geliyor. Bu bakış açısı, edebiyatın yaş sınırlarını aşarak herkesin kendine ait bir şeyler keşfetmesine olanak tanıyor.  Demek ki neymiş? İçindeki çocukla çılgınca dans eden ve hayaller kuran biz yetişkinler de resimli çocuk kitaplarını okuyabilirmişiz. Kaynak : Renkli Duygular Oteli  / Yazar: Lidia Branković  Resimleyen: Lidia Branković   Çeviri:Meltem  Türkeri Editör: Petek Halman Kara Yayınevi:Okuyan Koala Duygular  / Yazar: Angela Ackerman, Becca Puglisi  Çeviri:Engin Süren  Yayınevi:Hep Kitap RENKLİ DUYGULAR OTELİ Lidia Branković Okuyan Koala, 2024 Çeviri: Meltem  Türkeri

  • ‘romantik poemist!’

    tan doğan yazdı: "eşdeyişle bir düşü, düşünü, düşüngüyü yaşama geçirmek söz konusuyken, salt 'romantik' yanında 'duygusal' kalmak, o kuramın doruğuna özlemle bakmak gibi olur ki, bu da zaman-uzam bağlamında en fazla bir 'hoşluk' demektir." vakt irişti mi ne 'romantik komünist'ten 'romantik poemist'e? bir düşüngünün şiirsel hâli gibi bir konumda, sanki komünizm gibi şiir de bitti de, romantiklerince rûhu sürdürülüyor izlenimi yok değil! kavramsal söylem ve dahi bakış yadsınamaz bir gerçek olsa da, kılgısal durum, eylemsel tavır, uygulayımsal işlev bir değil elbette, ideali kuram-devim birlikteliğiyken. eşdeyişle bir düşü, düşünü, düşüngüyü yaşama geçirmek söz konusuyken, salt 'romantik' yanında 'duygusal' kalmak, o kuramın doruğuna özlemle bakmak gibi olur ki, bu da zaman-uzam bağlamında en fazla bir 'hoşluk' demektir.  neliği mi kalmıyor, öznesi mi yitiyor, özdeği mi eriyor ne, 'rûh kadar kalmak'ta soluk alabiliyor ancak, ona inanan ya da tapan ya da 'tanrı' bilenlerce 'şiir' ki, şimdilerde 'öyküleşmiş' bir hâlde çırpınmalarda?! 'insanlığın kurtuluşu' ya da günü-yarını görünen, zamanla toplumsal, evrensel hatta bütünsel özgürlük, eşitlik, kardeşlik yeryuvarına ulaşmanın umudu ilân edilen; hak ve emeği savunan, sanata değer veren bir düşüngünün insanları şimdilerde nasıl 'romantik' diye anılıyorsa, 'şiir'in varlığını ve dahi 'aslâ yok olmayacağı'nı dilleyenler de, bire bir örtüşmese de, benzer bağlamda anılır olacak gibi: ' romantik poemist!' bir düş, 'geçmişe özlem', diyelim bir umut olarak kimilerince görülen/yaşatılan 'romantik komünizm' denli, dil, biçem, biçim, imge, söylem benzeri bağından koptu-kopacak olan, handiyse 'öykü-şiir'e dönüşen bir sanat dalının, yazın türünün 'romantik poemizm' olarak anılmasına ramak kaldı dense yalan olmaz ki, bunun karamsar ve kötümser bir tavırla açık-seçik ya da doğrudan ilintilenmesi üzerinde düşünülecek bir konu, dahası olgu olması yoksanacak bir 'gerçek' olmasa gerek. 'şiir'in dününün betimlenip incelenirken  bugününün de irdelenmesi bir saltık koşul hem sanat hem yazın hem de 'insan' ve 'insanlık' adına gibi görünüyor [şiir kitaplarının alınırlık ve okunurluk(!)oranı, şiir dergilerinin basım-yayım sayısı sorunsalı ve de uygulayımbilimsel alanda yer alan 'şâir' ve 'şiir'in niceliği-niteliği konumu da yadsınmamalı elbet.] "şiir bitti, şiir öldü-yok oldu!" diyenler gibi "şiir var, şiir bitmez, şiir ölmez-yok olmaz!" diyenlerin sözde tartışmalarını dillemek yerine, bir olgu ya da gerçek olarak, bir yazın türü bağlamınca 'şiir' sanatının içinde bulunduğu konumu düşünsel boyutta ele almak azımsanamayacak bir çaba olsa gerek ki, bunda - anbean azalan- salt 'şâir'lere, 'şiir eleştirmenleri'ne değil, 'şiirsever'lere de az 'iş' düşmüyor. her kitabı 'kitap' bilmek gibi her şiir yazımını! 'şiir'den saymak nasıl olası değilse, tarihsel sürece dayanıp ve de 'gelecekçi' yapıya ya da 'yarın'a durup her "şâirim!" diyeni de 'şâir' saymak ya da kılmak da olası değil ["bizde her üç kişiden dördü şairdir." diyen aziz nesin'in saptaması hâlâ gündemde ki, 'bilgisayarağı'na bakıldığında, bu saptamayı 'her üç kişiden on dördü' diye değiştirmek olası sanki! (elbette herkes kalem oynatabilir, klavyenin tuşlarıyla 'oyun' oynabilir/oyalanabilir; içini döküp, derdini dilleyip yazabilir, ne ki yazdığı şiirimsiden, kendisi şâirimsiden öteye geçemez, yazdığı 'şiir', kendi de 'şâir' olamazken. 'gençlik hevesi' çağınca duygu dökümü söz konusuyken, coşkularca ya da yaş aldıkça 'hayata tutunma'nın bir eylemi olarak görüldükçe 'şâirlik!', 'şiir'e de az zarar vermez değil. bunu 'o'na  nasıl anlatmalı ki, 'okur' konumunda kalsın hiç değilse?)] 'insan' ve 'insanlık' için 'şiir'in ve' şâir'in anlamını, değerini dillemek bir başka başat 'konu.' kaygı başka, soru (n)  şu: anamalcılık (kapitalizm) ile ilintili çağcıl-sonrası, yenici-öte(post modernizm) üzerine düşünüp, bunun 'şiir sanatı' bağlamınca 'güncel' etkisini irdelemenin kaçınılmazlığında bir -'üye'siymişçesine- 'romantik poemist' (coşumcu şiirci/şiirsever) olanlardan söz açmak olası mı? yoksa her şey yolunda da, bir 'sanrı/sayrı hâli'mi bu? 'söz' sizde...

  • Öykü: Emanet

    "Kaybolmak... Hayatın sunduğu açık artırmada ne de çok taliplisi vardır onun." İlknur İşcan Kaya   Gözlerime çektiğim şu karayı, ipek bir gerdanlık gibi uzayıp giden nadide yapılarla özdeşleştirme çabam da nereden çıktı, bilmem. Hadi eskiden onların, boşlukta gezinen astronotlara, şöminesinden odun eksilmeyen, buram buram mutluluk saçtığı düşünülen, çok uzaklarda onları bekleyen evlerini işaretlediğine inanılırdı. Hoş, şimdilerde bu teorinin dahi geçersiz bir mitten ibaret olduğu anlaşılmışken, benim nefesimi tutmak pahasına çizdiğim bu çizginin anlamı ne? Sırtımda, benden oldukça usanmış çantamla beraber çıktığım safari gezisinde paramparça olmuş kalbim, içimi keşfetmeye gelen, meraklı bakışlarıyla saldırmak için an kollayan, keskin bakışlı vahşi bir vaşağa mı davetiye yoksa kırıkları bitmeyen mutfağımda, kanayan ellere, ayaklara yenilerini eklemeye mi... Yok. Benim kömür karası gözlerim ve kalbim, kaybolmak, belki de topyekûn yok olmak için karaya çalınıyor, biliyorum. Kaybolmak... Hayatın sunduğu açık artırmada ne de çok taliplisi vardır onun. Of, şu botlarım da vurmasa, büründüğüm masala büsbütün inanacağım. Sürmeli gözlerime, şişkin ve pembemsi elmacık kemiklerime ve kartımla mağaza arasındaki değişdokuşa konu olan tiril tiril mevsimlik elbisemin albenisine. Oysa hiçbiri benim değil sanki, emanet gibi taşıyorum. Sadece onları mı? Hayat’ı da... Uzun zamandır böyleyim... Borçlarını yüklendiğim ev, kontağını çevirdiğim araba, güzelliklerinde kaybolduğum çiçekler, emanet gibi. Bir tek, evet bir tek önceleri hobi olarak yaptığımı düşündüğüm, şimdilerde alışkanlığa dönüştürdüğüm vazgeçilmezim, yamaçlardan aşağı süzüldüğümde bana sonsuzluğu yaşatan paraşütün iplerine sımsıkı sarıldığımda hissediyorum var olduğumu. Ne olursa olsun, hayat ipi de kolay kolay bırakılamıyor galiba, diyorum o zamanlar. Hayat nereye giderse gitsin, daima peşinden sürüklüyor insanı. Ve anladım ki, kırkıma giderken ben, ondan kolay kolay -sahiden- vazgeçilmiyor.  Belki de adım Hayat olduğundan... Hiç şikâyet edemedim hayatımdan. Yaşamalıydım öylece, sorgulamadan. Güneş yaksa da, kızgınlıkla dağlasa da uzuvlarımı, yüzümü, ruhumu sessizliğe gömmeliydim. Öyle de yaptım. Yağmur yağdığında çalışamayan arılarına verip veriştirenler gibi olamadım hiç. Yerden yükselen ya da yukarıdan inen, hatta bir keresinde evime dolan çamura bulansa da bedenim, hayallerim, o ince ince yağarken yaşadığım romantizmin nedenini kimsecikler bilemedi. Her kış günü, geceden hazırlık yaparak, sabah kaygan pistiyle ve soğuk sürpriziyle buluştuğum beyaz büyünün etkisiyle yerle bir olduğum yolda, düşmeden -tek bir gün- işe gittiğimi bilmem. Belki de erkek olarak doğmalıydım ve adım da ‘Savaş’ olmalıydı. Ancak annem, terzi söküğünü dikemez misali, çalıştığı hastanede başıma biriken hemşire arkadaşlarıyla adımı koyarken, hayatın bana hazırladığı sürprizleri bilemezdi elbette. O, kendisiyle gurur duyan sarrafın, enfes bir mücevheri sunduğu gibi babamla ortak kurdukları yuvaya beni takdim ederken, şimdi kendimi nerelerde ve ne kıymette görüyorum, hayret verici. Hayat kadınlar için bir savaşa dönüşmemeliydi. Gün aşırı içlerinden çıkamadığım dosyalarda kayboluyor, kazandığım ve kaybettiğim davaların her an çetelesini tutuyorum. En son birlikte yürümek için çıktığım yolda, beni yarı yolda bırakan yol arkadaşımla görülen davayı ise, hiçbir yere koyamadım. O davayı kazandım mı, kaybettim mi? Bilemiyorum. Hâlâ masamda. Yol arkadaşım... Oysa bana içinde mutlulukla yaşanacak yıllar, gülümsemesi bitmeyen çocuklar ve yemyeşil bahçesi ile harika bir gelecek çizdiğinde ve bunu simgeleyen cümleleri süsleyerek bana armağan ettiğinde, ne kadar da inandırıcı gelmişti vaatleri. Beni hiçbir zaman yalnız bırakmayacak, biricik sığınağım, yıkılmayan dayanağım olacaktı(?) İnanması güç değildi ancak yanılmıştım işte. Pek çok kadın gibi.  Gözlerime karalar değil, pembeler, turkuaz renkli ışıltılar değmişti o zamanlar. Çoktandır, hem yol arkadaşımla hem de o cümlelerle ayırdım yollarımı. Nihayet ikisine de çok fazla anlam yüklediğime kanaat getirebildim (?) Deniz yine dalgalı bugün; köpük köpük. İçinde taşıdığı huzursuzluk yüzüne yansıyor. Arabadan indiğimden beri, bedenimi üşüten, ruhumun ise kayıtsız kaldığı poyraz eşlik ediyor yalnızlığıma. Telefonda içtenlikle “Buluşalım” dedi. “Konuşacak neyimiz kaldı ki?” dedim.  İşte, biraz ileride bekliyor. Mavi gözlerini göremiyorum, deniz gibi onlar da dalgalı mı, yoksa haftalar sonra dinginleştiler mi? Bana ne ki bundan? Çabucak bitse, ne söyleyecekse söylese de tamamen bitse her şey. Karşısındaki, buz kesmiş masayı ve sandalyeleri göstererek, otur, diyor. Havalar soğudu, gerek yok, diyorum. Gözleri kopacak bir fırtına öncesi sessizliğiyle bana bakıyor. Grileşmiş, deniz gibi... Yürüyelim o hâlde... Kabul ediyorum. Hesaplardan, borçlardan, alacaklardan, bizi birbirimize bağlayan ve aramızda kalan son bir kaç bağı koparmaktan bahsediyor. Sanki bana serenat yapıyormuş gibi gülümseyerek, ayaklarımı vuran botlarıma bakıyor ve onu dinliyorum. Gülümseyişimi alayımsı kabul ediyor olacak ki, ona her baktığımda o da garip garip yüzüme bakıyor. Sonra, hayat... Hayat, diyorum. Sözlerimi zoraki söylenmiş ve saçma, mevzuları alengirli buluyorum. Kendine gel, diyorum yuvarlak cümleler kurduran beynime. Ne yazık ki, camdan zarifçe kendini aşağıya bırakan berrak bir su damlası değilim, birilerini içtenlikle selamlayan bulutlar ve senin için kanat çırpmaya hazırlanan mutlu mu mutlu bir kelebek de. Kendine gel, oyunu bırak Hayat! Havaya inat ellerim terliyor. Sanki bedenimden yükselen alevler sarıyor etrafı. O, bendeki bu hâli fark ediyor. Güçsüz omuzlarımdan tutuyor. Sarsarak, “İyi misin,” diyor. “İyi değilim, iyi değilim. Nasıl iyi olabilirim? Birlikte çıktığımız bu yolda yalnız kaldım. Çıkışını bulamadığım dünyanın karanlığından çok mutsuzum. Ve sen ne söylersen söyle, ben anlayamadan bütün sözlerin boşlukta siliniyor artık. Kulaklarım uğulduyor. Bizi karşılaştıran tesadüfleri tamamen silmek istiyorum. İyi değilim, iyi değilim.” demek istiyorum. Diyemiyorum... Aramızdaki incelmiş, bezmiş son birkaç bağı koparmış olmanın verdiği rahatlıkla sahilden küçülerek uzaklaşıyor. Kendini bırakan gözyaşlarım ise yağmur damlalarına karışıyor. Elime hapsettiğim, anlamını yitiren emanet yüzüğe bakıyorum istemsizce. Geri veriyorum asıl sahibine. Kabaran denizde bir anda gözden kayboluyor.  Başımı gökyüzüne kaldırıyorum. Gözlerimden acılar, içimde kalanlarla sessizce akıp gidiyor. Aktıkça berraklaşıyor sema. Bulutların arasından ara ara göz kırpan Güneş’e gülümsüyorum bu kez; Hayat’a... Çıplak ayaklarımla...

  • Sessizliği gerçekten istiyor muyuz?

    Céline Claire'in kalemi ile Magali Le Huche'nün çizimleriyle oluşan Sessizlik, minik okurlarıyla buluşmaya hazır. Bay Martin sessizliği seviyor. Komşuları bunu çok iyi bilseler de bazen unutuyorlardı. Tüm bu gürültü patırtıdan bıkan Bay Martin’in ise birtakım önlemler almaktan başka çaresi kalmıyor. Acaba Bay Martin sessizliği bulacak mı? Sessizlik; birey ve toplum bilinci, empati duygusu gibi konuları ele alıyor. Bay Martin acaba gerçekten de sessizliği bu kadar istiyor mu? SESSİZLİK Céline Claire Abm Yayınları, 2024 Çizimler: Magali Le Huche 4+ yaş 56 s.

  • Doğu mitolojisini Batı fantazyasıyla buluşturan kitap

    G. Willow Wilson’ın Feridüddin Attar’ın yazdığı Mantıku’t Tayr ’dan esinlenmelerle yazdığı Kuş Kral , Doğu mitolojisini Batı fantazyasıyla buluşturan bir kitap. 15. yüzyılın sonlarına gelinirken, Endülüs İmparatorluğu da artık kaçınılmaz sonunu beklemeye koyulmuştur. Sultan Ebu Abdullah’ın cariyelerinden olan Fatma, başına buyruk bir genç kızdır ve günleri Elhamra Sarayı’nın bahçelerinde gezintiler yaparak geçmektedir. Saray haritacısı ve Fatma’nın yakın arkadaşı Hasan ise, kimselerin bilmediği özel güçlere sahip olan ve odasından pek çıkmayan bir gençtir. Fatma gündüz düşleriyle, Hasan da haritalarıyla kendini oyalarken; Kastilya heyeti kılığında saraya gelen İspanyol Engizisyonu, güçlerini keşfettiği Hasan’ın peşine düşecektir. Fatma’yla Hasan engizisyondan kaçarken efsanevi Kuş Kral’ın diyarını bulmak için dağları ve denizleri aşacak; yolculukları sırasında dostluk, cesaret ve inançları sınava tabi tutulacaktır. G. Willow Wilson’ın Feridüddin Attar’ın yazdığı Mantıku’t Tayr ’dan esinlenmelerle yazdığı Kuş Kral , Doğu mitolojisini Batı fantazyasıyla buluşturan bir kitap. KUŞ KRAL G. Willow Wilson İthaki Yayınları, 2024 Çeviri: Selis Yıldız Şen

  • 10. GİO Ödülleri sahiplerini buldu!

    Fantazya ve Bilimkurgu Sanatları Derneği (FABİSAD) tarafından düzenlenen GİO Ödül Töreni, Moda Sahnesi’nde gerçekleşti. Fantazya, bilimkurgu, korku türlerinin Türkiye’de tanınması ve gelişmesi adına öncü rol üstlenen yazar, araştırmacı ve çevirmen Giovanni Scognamillo’nun adını taşıyan ve bu yıl altı kategoride verilen GİO Ödülleri 18 Ağustos’ta düzenlenen törenle onuncu kez sahiplerini buldu. Altı kategoride kazananlar: Roman Demirci: Kazan ve Ateş, Yiğit Hakan Mermeroluk   Öykü Kitabı Okuma Odası , Onat Bahadır   Yayımlanmamış Öykü Natır, Eylül İdemen Doğramacı   Çeviri Lanetli Tavşan (Bora Chung), Sevda Kul   Çizgi Roman Karikatüristin Ölümü, Memo Tembelçizer   İllüstrasyon First Sin, Murat Çalış     Büyük ilgi gören törende çoğunluğunu yayıncı, yazar, editör, çevirmen ve çizerlerin oluşturduğu 300’e yakın davetli Moda Sahnesi’nde bir araya gelirken, törenin canlı yayını da ayrıca ilgiyle izlendi. GİO Ödülleri yayıncılar için bir pusula olmalı Sunuculuğunu Biğkem Karavus ve Güven Erkin Erkal’ın üstlendiği tören, FABİSAD Başkanı Jülide Kayaş’ın konuşmasıyla açıldı. Kayaş konuşmasında, “Bu yıl onuncusunu düzenlediğimiz GİO Ödülleri; fantazya, bilimkurgu ve korku türlerindeki iyi örnekleri okuruyla, karşılık bulabileceği kitlelerle bir araya getirme işlevi görüyor. Bu aynı zamanda içerik arayışları, basılacak eser arayışları çoğunlukla dışarı meyleden yayınevleri için de bir pusula olmalı . GİO Ödülleri’nin, eserlerimizin yerine ulaşmasında kaçınılmaz kanalımız, en kritik ortaklarımız olan yayınevlerinin bakışlarını biraz daha bize çevirmesinde etkili olmasını diliyoruz,” dedi. 2023 Roman Ödülü’nü Ezel Akay takdim etti 2013’te Şairin Romanı ile Murathan Mungan’a , 2015’te İskit ile Murat Başekim’e , 2017’de Sıcak Kafa ile Afşin Kum’a , 2019’da Istrancalı Abdülharis Paşa ile Mehmet Berk Yaltırık’a, 2022’de Kurbağa Adası ile Selim Erdoğan’a verilen GİO Roman Ödülü’nü bu yıl Demirci: Ateş ve Kazan ile alan Yiğit Hakan Mermeroluk’a ödülünü aynı zamanda roman jürisinin de üyesi olan Ezel Akay sundu. Akay ödül takdiminde yaptığı konuşmada spekülatif türlerde çok eser verilmesinden duyduğu memnuniyeti belirterek, “Fantazya ve bilimkurgu yazarlarıyla sinemacıların daha içli dışlı olması gerektiğine ve birlikte çok güzel şeyler yapacağımıza inanıyorum,” dedi. 2023 Mavi Anka Onur Ödülü’nün sahibi, bilimkurgu yazarı Müfit Özdeş oldu FABİSAD’ın 2014’ten bu yana bilimkurgu, fantazya ve korku alanlarına önemli katkılarda bulunmuş duayen isimlere verdiği Mavi Anka Onur Ödülü’nün bu yılki sahibi ise Müfit Özdeş oldu. Kendisi de 2015 Mavi Anka Onur Ödülü’nün sahibi olan Bülent Somay’ın takdim ettiği ödülü Müfit Özdeş adına alan İsmail Yamanol , Özdeş’in mesajını davetlilerle paylaştı: “GİO ödüllerinin ilk verilmeye başlandığı 2014 yılından bugüne, 10 yılda Türkiye’de bilimkurgu alanında çok büyük gelişmeler oldu. Artık kimse düş gücünü olanla, olabilecekle ve düşünülebilecekle sınırlamıyor; bu çok heyecan verici. 1954 yılında başlayan kendi bilimkurgu serüvenimin şimdi ülkemde böyle bir yere gelebildiğini görmek beni gerçekten çok mutlu ediyor.” Bülent Somay da ödülü takdim ederken yaptığı konuşmasında Müfit Özdeş’in yakından tanık olduğu bilimkurgu yazarlığı macerasını anlatarak, Mavi Anka Onur Ödülleri’nin kuşaklar arasında kurduğu bağın değerinden söz etti, önceki kuşakların da yeni kuşaklardan öğreneceği şeyler olduğunu belirtti. Törende ayrıca Yeşim Tabak’ın Kontun Bahçesi: Giovanni Scognomillo’nun Sergisi filmi gösterildi. Gösterimden önce Yeşim Tabak, film ve Giovanni Scognamillo üzerine konuştu. Kazananlara plaketleri jürinin gerekçeli kararı okunarak sunulurken, törende kısa listeye kalan diğer yarışmacılara da başarı sertifikaları verildi.

  • Öykü: İlk Kurmaca Yazarı, İblis

    "Kimi tohumlardan hayvanlar kiminden bitkiler türedi. En nadide tohumdan türeyene insan dedi. İnsan olsun bunun adı." Beyhan Keçeli Evren, Tanrı kadar kadimdi. Tanrı, evrene tohumlar ekti. Baktı eksikler var, bir bir giderdi. Işık verdi, su verdi rahme. Kimi tohumlardan hayvanlar kiminden bitkiler türedi. En nadide tohumdan türeyene insan dedi. İnsan olsun bunun adı.  İnsan dediğin çoğalmakla meşhur ve meşgul. Âdem Usta’nın beş kızın sonunda derde deva oğlu olmuş. Evin duvarlarında yankılanan bebek sesinin köye varmasıyla muhtarın köyün kuzey tepesindeki eve ulaşması arasında birkaç dakika geçmiş. Âdem, biricik oğluna isimlerden isim beğenememiş.  “İnsan olsun,” demiş.  “Etme be Âdem olur mu öyle isim?”  Odunumun parası demiş Âdem. Muhtar, Âdem’i sıkı sıkı tembihlemiş.  “Lohusanın başından ayrılma. Sana erkek evlat doğuranı alkarısının şerrinden sakın. Ben nüfusa gider, gelirim.”  Memura yeni doğanı haber vermiş. Bebenin ismi insan dememiş de İhsan, demiş.  “Yaz, memur bey İhsan yaz.”  Tanrı yıldızların talihini bir gecede yazdı. Yıldızların rahmi olan geceyi ve gündüz için güneşi icat etti. İnsana korkuyu verdi; merakı, sevmeyi, sıkıntıyı, istemeyi, beklemeyi öğretti.  Âdem, muhtarın elinde beş pembeden sonra mavi kâğıdı görünce başı arşa değmiş. İsim hanesinde İhsan yazdığını görünce gözlerini ovalamış. Muhtarın yedi ceddine sövmüş, yine de öfkesini yenememiş.  “İnsan olsun dedim anlamaz mısın be adam?” “İhsan insandan yücedir ama Âdem.”  Âdem, muhtarın kastını elbet anlamış. Asıl mesele de bu ya. Âdem, oğlunun insan olmasını istemiş. Hem aydınlık hem karanlık, biraz iyilik biraz kötülük, ölüm ve yaşam, akıl ve sarhoşluk, hepsi olsun, hepsinden olsun istemiş. İnsan dediğin yalnızca iyilikten, inayetten mürekkep olur mu? Melekler ne iş görecek o vakit? Tanrı meleklerine emredip evrenin kimi köşelerine cevapsız sorular bıraktı. İştah kabartan meyveler, tırmanması zor tepeler, bitmeyen mevsimler yaptı el yordamıyla. Hemen birkaç saatte, onca işinin arasında. İblis’e en zor ama en eğlenceli, en önemli görevi verdi. İnsanın aklını başından aldıran günahlar için nice kurgular düşündü İblis. İlk kurmaca yazarı olduğunun farkında değildi. İnsanın bedenine, zihnine, kalbine bakmak için Tanrı’dan izin istedi. Rolleri insana göre yazdı. Âdem düşünmüş, taşınmış. Kundaktaki erkeğin başına varıp “İnsan” diye seslenmiş.  “Kimlikte ne yazarsa yazsın. Adı İnsan’dır.” Herkese sıkı sıkı tembihlemiş. Aksi davrananın canını yakarmış. Tanrı yerin altını yakıcı ateşlerle doldurdu. Yerin üstüne karıncaları, arıları, gökkuşağını serpiştirdi.  Âdem oğlu İhsan, daha ilk adımlarını birbiri ardına sıralamayı öğrendiği anda elindeki nevaleyi kediye, kuşa vermenin derdine düşmüş. Ağlayanla ağlamış, gülenle gülmüş. Sapanla kuş avlayan akranlarına sırt dönmüş, köpek taşlayana surat asmış. Adıyla müsemma, nerde kötülük varsa oradan kaçmış. Tavukları yıldırımdan korumaya çalışırken neredeyse canından olacakmış. Âdem sonunda dellenmiş.  “Ah be oğul, merhametin bu kadarı da fazla.” Dönüp muhtara ağzı dolusu sövmüş.   Tanrı evreni şefkatle, merhametle donattı. Kötülüğün tohumunu gizledi. Şımarık İblis, Tanrı’nın muazzam affını bildiğinden gizli tohumları çaldı, yazdığı hikâyelere ekti. Arkasına yaslanıp okudukça kıvanç duydu aklının labirentleriyle. İblis, insana kötülüğü pek yakıştırdı. İhsan, uçup giden kırlangıçların ve kıvrılan yolların vardığı yerleri merak etmiş. Güneşten önce uyanmış. “Ana bir katmer, az çökelekle çıkın yapıversen bana.” Kadıncağız biricik oğlu gözünden ırasın istemezmiş. Yine de dayanamamış, yolluğunu hazırlamış, dudaklarını kıpırdatıp ardından üflemiş. Yürümüş, yürümüş dağın ardındaki köye varmış. Kahvenin önünden dolanmış, peşinden yürüyen köpekle katmerini paylaşmış. Sıcaktan başı dönünce bir iğde ağacının dibine çökmüş. Gün öğlene dönüp gözleri kapanmak üzereyken öteden atıyla geleni görmüş. Kızın kara saçları atın yelesiyle yarışıyormuş. Kızın saçlarından yayılan defne kokusu, iğde kokularına karışmış. An kokularda donmuş. Atın yelesi boynunu dövmeyi bırakmış. Sağrısındaki titreme durmuş. İğdenin dibinde oturan delikanlıyı göz ucuyla süzüp tozu dumana katarak gitmiş. İhsan at üstündeki kızın ardını arkasını merak etmiş. Karanlık, demişler.  “Bu kızın adı Karanlık.” Tanrı, insana her şeyi verdi de bir tek şeyde cimrilik etti. Her şeyi bilme gücünü vermedi. Merak hissini yerleştirdi içine, insan bilemedikçe delirdi. Kötülüğün azgın suları merak kuyusundan kıskançlık ipleriyle çekildi. İnsan kendiyle baş edemeyince boynuna ipler geçirdi, yenemediği hayvanlara ve görkemli dallara urganlar bağladı. İnsan olmak yetmedi insana. Uçmayı denedi ve de suyun altında kalmayı.  Âdem, Karanlık’ı görmek için her gün onca yolu yürümüş. Kiminde görmüş gönlünün karasını kiminde ayağının geçtiği yollara yüzünü sürüp geri dönmüş. Dağın yamacındaki mağaranın kuytusuna sığınmış, gözlerini sımsıkı kapatıp Karanlık’ın dehlizlerini hayal etmiş. Gün ışığı olup tüm zerresine yayılmayı dilemiş. Yüreğini mengeneyle sıkanın ne olduğunu sormuş babasına.  “Adı nedir bunun?”  “Aşktır bu, aşk.” İnsan, Tanrı’nın aşk tohumları saçtığı toprağa sınırlar çekti, karalar hırsından kopup birbirinden ayrıldı. Aşkla öldürdü insan ve aşk için yaşadı. İyiliğe de sebepti aşk kötülüğe de. Taşı ev yapan da ormanı kül eden de, gönül yapan da gönül yıkan da aşk. Varlık da yokluk da aşktandı. İnsan aşkın mayasındaki balı zehre kattı. Hazzı kedere yoldaş etti.   Âdem oğlu İhsan, Karanlık’a giden yolları sevmiş. Ona varmayan yolları. Sarı sıcak, kara soğuk dememiş aşkla yürürken. İblis, İhsan’ın kalbindeki Karanlık’ı görmüş. Karanlık’ın kalbindeki derin boşluğu. İhsan'ın kalbine şüphe tohumunu, Karanlık’ın kalbindeki boşluğa kendivarlığınahayranlık tohumunu ekmiş.  Tanrı, varlığını açık etmedi. İnsana şüpheyi bağışladı. İnsanın sorgulamasını sevdi. Gözüyle gördüğüne dahi şüphe duymasında bir mahsur görmedi.  İhsan, Karanlık’ın tek bir tebessüm bile bağışlamadığı ışıksız yollarına razı. Ta ki onu yeşil atlaslı bir yağız delikanlıyla dere başında görünceye dek. İçine şüphe odu düşenin gönlündeki aşk odu yalazlanır mı sönmeye mi yüz tutar bilinmez. İhsan ömründe ilk kez kalbini karartmış. Karanlık’ın gönlü de kendivarlığınahayranlık hissiyle doluyormuş günden güne. Ondan güzeli, endamlısı, akıllısı yokmuş ne köyde ne evrende. İlim onda imiş, hakikat onda, kelam onda imiş. Yalnızca onda. Kibri, bilgelik sananlar ne büyük sırra vasıl olurlar ne aşkın ihsanını sezerler. İnsanoğlu, yeni tanrılar icat etti, günahları bir bir sıraladı. En çok sevdiklerini en başa yazdı. Hazzın kucağındaki imparatorlar hazzı yasak etti. Tanrı’nın oğluyum diyenler türedi. İblis boş durmayı sevmezdi.  İhsan, günlerce köyün yerinde göğünde yeşil atlaslı yağızı aramış. Karanlık’ın evinden çıkarken görünce atın sağrısı gibi her zerresi seğirmiş. İçinde harlanan yangın ancak bu alından akacak kanla duracak. Başka çaresi yok. Yeşil atlaslı delikanlının ensesinde bitivermiş. Öteden Karanlık çıkagelmiş. Dur, diyecek olmuş, vazgeçmiş. İhsan’ın aşkın uğruna can almaya kalkması Karanlık’ın kibrinin başını okşamış. Köyün düzlüklerine sürdüğü atını, çınlayan mermi sesiyle daha da dehlemiş. Yeşil atlas kırmızıya boyanmış. İhsan, aşkla yaralı yüreğini kanla doldurmuş. Aldığı canın bir evin bir oğlu, Karanlık’ın öz kardeşi olduğunu öğrendiğinde susmuş. Aşka kadının kibri, adamın kıskançlığı bulaşmış.  Tanrı’nın insana lütfettiği hazzı ve aşkı İblis, günaha alet etti. Yerin yüzünde insan devinirken Tanrı gülümsüyor, İblis kurgusuyla övünüyordu.

  • Doğayı şehirle buluşturmak sizin elinizde!

    Doğanın ve biyoçeşitliliğin korunmasına vurgu yapan Görevimiz Şehirde Bahçecilik, gelecek nesillere çok daha yaşanabilir şehirler bırakabilmek adına okurları gerçek birer doğasever bahçıvana dönüşmeye çağırıyor. Bahçeniz yok diye bitkilerle ilgilenmek hayal olmasın. Yüksek binaların ortasında çiçek ve sebze yetiştirmek hiç de sanıldığı kadar zor değil. İster pencere kenarında, ister balkonda, ister ağaçların altında, ister evin bahçesinde ufak dokunuşlarla şehirleri yeşillendirmek mümkün. Bitkilerin hem beden hem de ruh sağlığına faydaları tartışılmaz. Son yıllarda sayıları hızla artan mahalle ve apartman bostanları, çiçeklendirilmiş balkonlar ve yeşil duvarlar gibi insan eliyle yaratılan küçük huzur ortamları bunun en belirgin göstergesi. Elbette ki sizsiz olmaz! Şehirlerdeki yaşam kalitesini iyileştiren tüm bu güzellikleri koruyup devamlılığını sağlayabilmek için üzerinize bazı sorumluluklar düşüyor... Bahçecilik nerelerde yapılır? Hangi mevsimde hangi çiçek, meyve-sebze ekilir? Arılar, kelebekler ve diğer tozlaştırıcılar bahçenize ne gibi katkılar sunar? Doğanın ve biyoçeşitliliğin korunmasına vurgu yapan Görevimiz Şehirde Bahçecilik, gelecek nesillere çok daha yaşanabilir şehirler bırakabilmek adına okurları gerçek birer doğasever bahçıvana dönüşmeye çağırıyor. Çocuklara çevre bilinci kazandırma amacıyla hazırlanan ''Gezegenimizi Koruyalım!'' serisinin bahçeciliğin ABC'sini öğretmeyi hedefleyen bu halkası, eğlenceli oyunlar ve resimler eşliğinde herkesi kendi küçük bahçesini kurmaya heveslendiriyor. Sihirli tohumlardan fotosentezin gizemli dünyasına bitki âleminin sırlarını kulağınıza fısıldayan kitap, bahçeciliğe başlamak için ihtiyaç duyacağınız tüm ipuçlarını paylaşıyor. Geriye sadece, doğanın gücüne inanıp kolları sıvamak kalıyor! Unutmayın, bahçe oluşturmak zaman ve sabır ister. Tecrübe kazandıkça doğayı ve biyoçeşitliliği savunan gözü pek bir elçi olarak anılmanız işten bile değil. O hâlde harekete geçmek için daha ne bekliyorsunuz? GÖREVİMİZ ŞEHİRDE BAHÇECİLİK Frederique Basset Tudem Yayınları, 2024 Çizer: Claire Le Gal Çeviri: Gözde Koca 40 s. 9+ yaş

  • Geçmişe özlem hikayeleri

    Serkan Parlak yazdı: “Neslihan Yiğitler, Her Şey Nasıl Bu Hâle Geldi? ’deki öykülerde ilişkilerin çeşitli nedenlerle aksadığı ve koptuğu anlara gelecekten bakıyor, olup biteni hafızada kalan tortular aracılığıyla anı-hikâye formunu kullanarak anlamaya çalışıyor.” Çeşitli mecralarda yayımlanan öykü, söyleşi ve kitap tanıtım yazılarından tanıdığımız Neslihan Yiğitler’in yeni öykü kitabı Her Şey Nasıl Bu Hâle Geldi? geçtiğimiz aylarda Kitap Saati Yayınları etiketiyle okurla buluştu. Yiğitler’in öykülerinin merkez izleklerini kadın-erkek ilişkileri, aşk, engeller ve ihtimaller, arkadaşlık, dostluk, aile, gündelik hayat, ölüm, evlilik, nostalji, yoksulluk ve pişmanlıklar oluşturuyor. Yazar, insanın temel dertlerini öykü formuyla derinlikli biçimde görünür kılmaya çalışıyor. Çocukluk, ebeveynlik, modern toplumsal ilişkiler, kapitalist çalışma hayatı ve evlilik gibi tarihsel süreçte ortaya çıkmış yapıları günümüz insan hikâyeleri üzerinden geçmişe odaklanarak, nostalji aracılığıyla araştırıyor. “Ayfer Altan’ın Son Fotoğrafı”nda markette eski sevgilisiyle karşılaşan kadın, birlikte oldukları eski günleri, ayrılma nedenlerini hatırlıyor ve tekrar bir araya gelme ihtimallerini araştırıyor. “Yanıt Beklerim”de ağabeyinin genç yaşta ölümünü hatırlayan anlatıcı kadın bir yandan İzmir sokaklarını arşınlarken öte yandan hafıza mekânları aracılığıyla geçmişini anımsıyor. “Karabiber Ağacı”nda yetişkin anlatıcı kadın, geçmişe giderek kuzeni ve sevgilisinin imkânsız aşklarına odaklanıyor. “O Smryna ki”de bir kral ve kraliçenin ölümcül efsanevi aşklarını geride kalan bir mektup sayesinde öğreniyoruz. “Bir Düğün Günü”nde edebiyat fakültesinde okuyan iki gencin ilişkileri, erkeğin bütün olumsuz davranışları ve düğün aşamasındaki psikolojik şiddet gösterisi eşliğinde, hayal kırıklıklarıyla ve kaybolmayan umutla yine de sürüyor. “Lodos”ta çocukluk arkadaşlıklarının aileler tarafından çeşitli endişelerle nasıl engellediğine bir kez daha şahit oluyoruz. “Beklenen”de muhtarın kızıyla köye yeni gelen papazın kızının masalsı dostluğuna bakıyoruz. “Binnaz”da taşıdığı duygusal yükler ve incelikli düşünceleri nedeniyle geleneksel değerler ile modern hayat çatışmasını yoğun biçimde yaşayan anlatıcı kadının bunalımlı halleri görünür oluyor. “Bir Baba Hindi”de ise ergenlik bunalımlarını taraftar kimliği edinerek ve bir işte çalışarak aşmaya çalışan bir ergenin taraftar grubu lideriyle olan sahici dostluğunu okuyoruz.                    Her Şey Nasıl Bu Hâle Geldi? 'de yer alan farklı türden anlatıcı konumlarının kullanıldığı öykülerde, birinci tekil kişi -ben, kahraman- anlatıcı ön planda ve bu anlatıcı genellikle kadın. Okuduğumuz hikâyeler aracılığıyla anlatıcı kadının öyküden öyküye değişen çocukluk, gençlik ve yetişkinlik hallerine biraz daha yakından bakıyoruz. Anlatıcı kadın genellikle üzgün ve kederli çünkü temel derdi geçmişe özlem duygusu. Modern yaşamla ortaya çıkan gündelik yaşam ilişkilerine uyum sağlayamamış. Öte taraftan modern hayatla iç içe geçmiş geleneksel yaşama dair beklentileri de karşılayamamış, evlenmemiş mesela, çocuğu da yok. Aşkları, arkadaşlıkları ve dostlukları hep doyuma ulaşamadan kesintiye uğramış, bu nedenle mutsuz. Kitaptaki öykülerde anı tarzında hikâye etme, özetleme, açık uçlu sonlar, yer yer şiirsellik ve geçmişe özlem belirgin biçimde ön planda. Geçmiş-şimdi-gelecek ilişkisinde odak noktası çoklukla geçmiş. Şimdinin ve geleceğin tortuları orada saklı çünkü. Doğa, kutsal kitaplar, efsaneler, mektuplar ve tabi ki İzmir eşliğinde kurgulanmış sıcak, samimi ve lezzetli hikâyeler yazıyor Yiğitler. Seçtiği anlatıcılar ise, işlevsel imgeler ve benzetmelerle dengelenen yalın-akıcı anlatım sayesinde ve açık uçlu sonlar üzerinden hem okurun dikkatini sınıyor hem de onu karşısında varsayarak konuşur gibi yakın bağlar kurmak için çaba sarf ediyor.  Neslihan Yiğitler, Haydar Ergülen’in onu tanıtırken söylediği gibi; ‘Şair kumaşı olan bir öykücü’. Daha ilk öyküden karşımıza çıkan fotoğrafla, yaşamın karanlık yanından çıkardığı duyguların size, tanıdığınız birine ait olduğunu görüp takip edeceksiniz. HER ŞEY NASIL BU HALE GELDİ? Neslihan Yiğitler Kitap Saati Yayınları, 2024 Tür: Öykü 128 s.

bottom of page