top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Batı kültüründe kişiliğin oluşumu

    Sigmund Freud’dan hareket eden, Melanie Klein ve Donald Winnicott ekollerine uğrayan, Fransız psikanalitik düşüncesinden Jacques Lacan’ı da ihmal etmeyen eserinde Christopher Bollas, histeri hususunda uzun süredir var olan fikirlere yeni bakış açıları getirerek psikanaliz ve psikoterapiyle ilgilenen öğrenciler ve profesyonellerin yanı sıra Batı kültüründe kişiliğin oluşumuyla ilgilenen sıradan okurlar için de aydınlatıcı bir metin sunuyor. “Histeri ile ilgili her deneme, onun meşhur özelliklerini anmak zorunda. Histeri dendiğinde, bedenlerinin cinsel istekleri altında bunalmış, cinsel düşüncelerini bastıran, konversiyonlarına kayıtsız, ötekiyle had safhada özdeşleşen, kendini teatral tarzda ifade eden, kendini varoluşuna adayacağı yerde onu gündüz düşlerinde hayal eden, çocuksu bir masumiyeti erişkin dünyeviliğine yeğleyen insanlar akla gelir. Telkinden mustariptirler; ya ötekinden kolayca etkilenir, ya da düşüncelerini kendilerine refakat eden diğer histeriklere aktarırlar. Her ne kadar karakter bozuklukları âleminde ikamet eden başkaları da yukarıdaki özelliklerden bir veya birkaçını paylaşsa da bunların tümü yalnızca histerikte tek ve dinamik bir biçim altında bir araya gelir. Kendime biçtiğim vazife, bütün bu özellikleri histerik biçimin kalıbına dökecek bir teori temin etmek.” Christopher Bollas 1943’te doğdu. ABD’nin Kaliforniya eyaletinde yetişti. Kaliforniya Üniversitesi Tarih Bölümünden mezun olduktan sonra otistik ve şizofren çocuklar için bir gündüz merkezinde çalıştı. Burada Anna Freud, Bruno Bettelheim ve Margaret Mahler'in çalışmalarıyla tanıştı ama aynı zamanda Melanie Klein, Donald Winnicott ve Francis Tustin'in yazıları da bu derinden rahatsız iç dünyaları tasavvur etmesine yardımcı oldu. Buffalo Üniversitesi’nde İngiliz Edebiyatı alanında doktora yaparken Ego Psikolojisi üzerine klinik eğitimini tamamladı ve 1973’te Londra’ya taşınarak Tavistock Kliniğinde ve İngiliz Psikanaliz Derneğinde psikanaliz eğitimi aldı. Etkili süpervizörler ve eğitmenler arasında Paula Heimann, Marion Milner, John Bowlby, David Malan ve Francis Tustin vardı; ayrıca J-B Pontalis ve André Green’le çalışarak Fransız psikanaliziyle de ilgilenmeye başladı. 1980’lerin ortalarında ABD’ye dönüp Austen Riggs Merkezinde Eğitim Direktörü, Massachusetts Üniversitesi’nde Edebiyat Profesörü ve Harvard Cambridge Hastanesi’nde Profesör olarak geçici bir süre çalıştı. Sonrasında bir süre daha Londra’da yaşadı ve 2013 yılında kalıcı olarak ABD’ye döndü. O dönemden beri çalışma hayatına devam eden ve 100’ün üzerinde makalesi bulunan Bollas’ın Freudyen An ve Güneşi Patladığında / Şizofreninin Gizemi adlı iki kitabı daha Türkçede yayınlanmıştır. HİSTERİ Christopher Bollas Kolektif Kitap, 2023 Çeviri: Evren Asena 344 s.

  • Evcil insanlar ve sahipleri

    Nagihan Kahraman, Serhan Kansu'nun yeni kitabı Evcil İnsan Barınağı üzerine yazdı: "Ya bir gün köpekler sahip, insanlar sahiplenilen olursa? O zaman kim söz sahibi olur? Medeniyet kavramı değişir mi ya da bu, sadece insanın baskın olduğu bir düzeni mi ifade eder?" Distopyaların ortak yönü gerçekleşmesi istenmeyen bir geleceğin tahayyülü olmaları. İçlerinde en bilineni Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'tür şüphesiz. Bununla birlikte Fahrenheit 451, Cesur Yeni Dünya, Körlük ve son zamanlarda da Damızlık Kızın Öyküsü bu türün en konuşulanlarından. Distopyalar aslında bir savunma mekanizması. Kaygı uyandıran bir fikirle baş etme biçimi bir nevî. Geçmişten günümüze kadar bu, çeşitli şekillerde karşımıza çıktı. Geleceğe dair kaygılandıran şeylere günümüzde artık iklim krizi, hayvan hakları ve diğer ekolojik meseleler de eklendi, hatta bunlar distopyalarda yerini almaya başladı bile. Serhan Kansu yeni kitabı Evcil İnsan Barınağı'nda hayvanları satın alma ve sahiplenmeyle ilgili sorunları köpekler üzerinden gündeme getiriyor. Ya bir gün köpekler "sahip", insanlar "sahiplenilen" olursa? O zaman kim söz sahibi olur? "Medeniyet" kavramı değişir mi ya da bu, sadece insanın baskın olduğu bir düzeni mi ifade eder? Romanın başı çok tanıdığımız bir esere benziyor aslında; karakter bir sabah uyandığında kendini bambaşka bir varlığa dönüşmüş olarak buluyor, Gregor Samsa gibi. Ancak bu defa devcileyin bir hamam böceğine değil karton bir kutunun içinde minicik, yavru bir köpeğe dönüşmüştür. Eserde erk sahipliğini, hükmetmeyi ve güçlü olma biçimlerini odağına alıyor yazar. İnsan, medeni hayvandır, derken geride kalan tüm varlıkları -büyük bir bencillikle- ötekileştirmiş oluyoruz. Bir sabah uyandığında sahiplenilmek üzere bir karton kutuda olan ve dışarıdaki herkesin birer köpek olduğunu gören ana karakter önce olanları anlayamaz, uzun müddet inkar eder. Sonra kabullenme süreci başlar ve en son da alışma evresine geçer. Nihayetinde bir kısırdöngüye ulaşır. Eserde "sahiplenenler" ile "sahiplenilenler"in yer değiştirmesi distopyanın ana çatışma noktasını oluşturuyor. Bu iki uçta dengelerin değişmesiyle "medeni" olanın aynı zamanda hükmeden, üstün sayılan ve "sahip" olan kişi olduğu böylece dile getiriliyor. Sahiplenilen ise yeterince anlaşılmadığı ve eşit görülmediği için "ilkel" etiketinden kurtulamıyor. İnsan bedeninde bir köpek yaşamı sürmenin ihtimalleri uzun uzun örneklendiriliyor eser boyunca. Karakter ilk izlenimini şöyle dile getiriyor: "Ayakta yürüyen köpekler; ucunu köpeklerin tuttuğu, boynuna ip bağlı insanlar. Genç, yaşlı, kadın, erkek, hepsi çırılçıplak..."(s.25) Nasıl bir distopik dünyadan bahsedildiğini anlamak için bu cümleler yetiyor okura. Sonra da bir insanla köpeğin iletişiminin zorluğundan, evde mi kulübede mi kalacağından, verilen yemeklerin ya da mamaların tadına kadar pek çok örnek üzerinden köpek olma deneyimi anlatılıyor. Yazar okura empati yapmayı zorunlu kılıyor bile denebilir şu satırlar aracılığıyla: "Köpekle ben birbirinin dilini bilmeyen iki canlıydık. Muhtemelen köpek benim dilimi bilmediği için tepkilerimi ilkel buluyor ve bana güdüleriyle hareket eden basit yaratık diyordu. Ben de köpeklerin tepkileri için aynısını düşünürdüm ya. Bakıldığında iki farklı türün de ukala beynini kullanarak elde ettiği sonuç aynıydı."(s.46-47) Oldukça tanıdık bir his değil mi bu cümlelerdeki? Bir köpek sahiplendiğinde kendini onun efendisi sanan insan... Aslında yalnızca köpek için geçerli değil; kedi, kuş, balık... Türler değişiyor ancak ortaya çıkan manzara hep aynı. Serhan Kansu da eserini köpekler üzerinden kurgulamış. Kimi zaman arkadaş, kimi zaman hizmetçi, kimi zaman da bir bekçi olarak görülen köpekler bazı coğrafyalarda yiyecek olarak bile görülebiliyor. Bu romanda bunların her birine şahit oluyor okur. Yazarın dili sarsıcı, açık ve çekincesiz; olduğu gibi okurun önüne sunuyor durumu. Vahşet dediğimiz şeyin, bu distopik anlatı sayesinde her gün yaşadığımız dünyanın ta kendisi olduğunu gösteriyor bizlere. Hatta mevzunun sadece hayvan sahiplenmek ve onu evcilleştirmekten ibaret olmadığını görmek fazla zaman almıyor. Daha da genişletecek olursak her türlü hayvan için geçerli bu insanla kıyaslanma meselesi. Kedi, köpek, kuş gibi bir bakıma zorla "evcilleştirilmiş" hayvanlardan herhangi bir farkı olmayan inekler, koyunlar, tavuklar bu bağlamda henüz insanların radarına girebilmiş durumda değil. Bu yüzden de her gün milyonlarcası tüketim sektörü için öldürülüp paketlerde satılmaya ve sonuçta da insanlık uğruna yok edilmeye devam ediliyor. İlaç ya da kozmetik sektöründe deney amacıyla heba edilen fareler, maymunlar, tavşanlar da benzer durumda. Bunlar artık yavaş yavaş sorgulanmaya başlandı ama daha alınması gereken çok yol var elbette. Evcil İnsan Barınağı da güzel bir yerden temel atıyor. Kitap daha çok taze, İthaki Yayınları tarafından henüz geçtiğimiz nisan ayında yayımlandı. Daha çok çocuk kitapları ile tanıdığımız Serhan Kansu'nun Evcil İnsan Barınağı aracılığıyla türlerin eşit yaşam hakkına duyduğu saygı yönüyle tanışmış olduk. Doğadaki insan dışındaki canlılar karşısında güçlü konumda olma arzusu, medeniyetle güç kullanma arasındaki ilişki gibi meseleleri hayvan hakları kapsamında inceleyen etkileyici bir kitap okumak isteyen herkese farkındalık yaratması ve bakış açımızı değiştirmesi adına bu kitabı ısrarla öneriyorum. İyi okumalar. EVCİL İNSAN BARINAĞI Serhan Kansu İthaki Yayınları, 2023 104 s.

  • Tarihi yeniden şekillendirebilecek bir gizem

    Polisiye Yazarlar Birliği tarafından gelmiş geçmiş en iyi polisiye roman seçilen Zamanın Kızı’nda Josephine Tey, tarihi kurgu ile polisiyeyi harmanlayan, içinden çıkılması zor bir ağ örüyor. Hayal gücünüzü esir alacak ve bildiğiniz her şeyi sorgulamanıza yol açacak tarihsel bir yolculuk: Zamanın Kızı. Yatağa mahkûm olan dedektif Alan Grant, sorgulayıcı zihninin boş durmaması için kendini meşgul edecek bir şeyler bulmayı ummaktadır. Geçmişin arşivlerinde teselli arayan Grant, onu uyanık olduğu her an oyalayabilecek bir gizeme rastlar, tarihi yeniden şekillendirebilecek bir gizeme… Plantagenet Hanedanlığı etrafındaki çözülememiş bir vakayla ilgilenen Grant, III. Richard hakkındaki gerçeği ortaya çıkarmak için zorlu bir arayışa girer. Richard’ın acımasız bir katil olarak tasvir edildiği hikâyeyi reddederek arşivlere dalar, kanıt parçalarını dikkatlice birleştirir ve egemen fikre cesurca meydan okur. Grant, geçmişin derinliklerine daldıkça yüzyıllar boyunca devam eden bir komploya ulaşır. Her keşifle birlikte gizli ittifaklar, rekabetler ve sırlar ortaya çıkar. Tarihin gerçekleri, yeniden yazılmak üzeredir. Josephine Tey 1896 yılında Inverness, İskoçya’da doğdu. Asıl adı Elizabeth Mackintosh’tur. 1920’lerden itibaren İskoç gazetelerinde hikâyeleri ve şiirleri yayımlandı. İlk dedektif romanını Gordon Daviot mahlasıyla kaleme aldı. The Man in the Queue adındaki bu romanı, Brisena adını verdiği daktilosuna ithaf etmiştir. Sonrasında kendine Josephine Tey mahlasını uygun gören yazar, bu isimle yedi kitap daha yazdı. Polisiye kitabı Zamanın Kızı, Polisiye Yazarları Birliği tarafından en iyi polisiye romanı seçilmiştir. Ömrü boyunca medyadan uzak duran Tey, 13 Şubat 1952’de öldü. ZAMANIN KIZI Josephine Tey Sahi Kitap, 2023 Çeviri: Serkan Toy Editör: Cem Tuncer 192 s.

  • Öykü: Taş Parçaları

    "Mesai saatlerinde şiir okumak hem de ezberden yasaklanmalı" Tugba P. Kemani *Birhan Keskin’e saygıyla Geceden kalma yorgunlukla salondaki kanepede uyanıyorsun. Tv açık kalmış. Bangır bangır sabah haberleri yankılanıyor duvarlarda. Doğrulup sigaranı aranıyorsun. Sabahları ağzına bir lokma koymadan içmeye alıştığından beri, gözünü açar açmaz ilk sigaranı yakıyorsun. Ülke gündemi yine hızlı, başını döndürüyor. Haberlere yetişemeyeceğini anlayınca yastığın altında bulduğun kumandayla TV’yi kapatıyorsun. Keşke kalbimin de kumandası olsaydı arzusunun kalbinden geçmesi ironisiyle kendine acıyorsun. İnsan en çok kendine acıyor, kendinden biliyorsun. Sigarayı söndürürken niye içtim şu mereti ağzım zaten leş gibi pişmanlığını yaşıyorsun. Tuvalete girip, elini yüzünü yıkıyorsun. Özel beyazlatıcı formüllü diş macununla, dişlerini fırçalamayı unutmuyorsun. Aynada saçlarını jöleleyip yukarıya doğru dikiyorsun. Havalı saçlarının, hayata karşı değişmeyen duruşunu göstersin istiyorsun. Senden birkaç dakika önce binenin parfümü kokuyor mu asansör? Faturalar, posta kutularında alınmayı bekliyor mu? Kapıda yatan kedi uyukluyor mu? Gökte küme küme bulutlar, kime ne anlatıyor? Gerçekten varlar mı? Sen ne kadar varsın? Yürüdüğün yol boyunca gözünün gördüğünden emin olamıyorsun. Gördüklerine yüklediğin- yükleyemediğin anlamlardan emin olamıyorsun. Bu adam sen misin? Yoksa hayatının bu kısmını yaşayan dublörün mü? Mesaiye çeyrek kala dairenin önünde hazır buluyorsun kendini. Mutfakta kahvaltı yapanların yanına geçip, bir şeyler atıştırıyorsun. Gelirken fazladan simit aldığına seviniyorsun. Arkadaşlarının ev-çocuk gündemlerini, akşam izledikleri çok popüler dizinin kritiklerini öylesine dinliyorsun. Tam bir yerden cümleye gireyim derken içine içine konuşuyorsun. Meymenetsiz suratını da alıp odana geçiyorsun. Arkandan kurulan cümlelerden eminsin: “Bu adam iyice ayrık otu oldu. Yanlışlıkla gülerim, bir iki geyik yaparım diye ödü kopuyor.” Saat 9’da -sakın bir dakika geçirme- bilgisiyarını açıp evrak akışına bakıyorsun. Kalem ararken açtığın çekmecenden Birhan Keskin göz kırpıyor sana. Günlük dozumu sonra alayım yoksa gün bitmez diyorsun. Ama hafızan durmuyor. Dizeler, uçuşuyor önünde. XIII “Darmadağınım Darmadağğğnıııımmmm ve Hepsi burada; Aprın Çor Tigin Haşim, Kadı Burhaneddin Hepsi burada, kör, topal, haşin Bağğğğrrrrıyorlar Bırak soğusun, bırrrak soğusssuuun bırak soğusun parçaların tekrar bitiştiğinde başka bir şey olacaksın.” Taş Parçaları’nın neredeyse tamamını ezberlediğini fark ediyorsun. Bir sigara içimliği kapıya mı çıksam isteği, işe yeni başladığın gerçeğinin karşısında eriyor. İşime odaklanmalıyım. İşime odaklanmalıyım. Yalnızca işime odaklanmayalım’ı tekrarlıyorsun. Mesai saatlerinde şiir okumak hem de ezberden yasaklanmalı diye düşünürken içindeki anarşik tepiniyor. İl Müdürlüğü'nden gelen rutin yazıları imzalamaya başlamışken amirin geliyor. Soğuk bir günaydından sonra dün çözüme kavuşturduğun mevzunun detaylarını anlatmanı, ardından raporlamanı istiyor. Çoktan hazırladığın raporu gösteriyorsun. Tekrar anlatıyorsun. Tekrar soruyor. Tekrar anlatıyorsun. Amirin arada gereksiz çıkarımlar yaparken; sen zihninde istifa mektubunun düzeltmelerini yapıyorsun. “Bir devlet kurumunda; fi tarihinden kalma ezberlerle, çözüm odaklı olmayan, herkese hoş görünmeye çalışırken adaletten ayrılan tüm anlayışları kökünden yıkmak istediğini, başaramadığını, yazık kendinin de enkaza dönen bu kurumun altında kaldığını” vs. vs. vs uzun uzun yazıyorsun. En kralından imzanı basacakken amirin “İyi iş çıkardın, eline sağlık“ deyip, üç gün için vekaletini sana bırakarak çıkıyor. Ne zaman gerçek olacak bu istifa hayali, ne zaman gemileri yakacaksın, yakabilecek misin merak ediyorsun. İnsan en kolay kendini kandırıyor, kendinden biliyorsun. XXIV “Bir masal Bir taş ağırlığında olabilir mi Olur muş meğer Birlikte bir masala inanmak istedim Ben seninle, sadece bu. Sen beni tek Tek Tek Bıraktın. Benim artık taş taşıyacak Taş kaldıracak, taş atacak Halim mi var!” Kafanın içinde hiç ara vermeden fon müziği gibi çalan “Taş Parçaları“ öldürecek seni. İmzalarını tamamlayıp müdürün odasına geçiyorsun. Şansına ne kadar misafir-ziyaretçi varsa müdürü görmek isteyen senin gününü buluyor. Herkesi aynı ses tonu, aynı mimiksiz ciddi ifaden, aynı devlet usulüyle ağırlıyorsun. Bir yandan şükrediyorsun işinin başından aşkın olmasına, içindeki kuyuya düşmekten korkuyorsun. Gelen giden yoğunluğuyla hiç durmayan telefon trafiğinden az sigara içebilmeni kâr sayıyorsun. Bu akşam bilgisayarı kapatıp herkes gibi saat tam 17:00'de çıkmayı başarıyorsun. Müdürsün ya, astların makam aracıyla evine bırakmak istiyorlar. Sabah da yürüyerek geldim, birkaç işim var çarşıda, siz beklemeyin, gidin diyorsun. Aslında hiçbir işin yok. Yalnız başına yürümeye de gücün yetmiyor. İnsan en çok kendine ağır geliyor, kendinden biliyorsun. Biraz yürüdükten sonra daha önce orada olduğunu farketmediğin bir bankın kenarına ilişiyorsun. Durmaktan, oturmaktan, etrafa bakmaktan, orada olmaktan, en çok başka yerde olamamaktan sıkılıyorsun. Varlığından sıkılıyorsun. Eve gidip hazır bir şeyler sipariş etme fikri çok mantıklı geliyor. Taksiyle dönüyorsun. Kendini üçlü koltuğa atıyorsun. Tv’ye bakıyorsun. Kanal kanal gezmek başını ağrıtıyor. Zorla da olsa yemeğini yiyorsun, çay demlemiyorsun özellikle. Aniden kıyafetlerini çıkarmadan duşa atıyorsun kendini. Islandıkça ağırlaşıyor üzerindekiler, aldırmıyorsun. Duşakabine çöküp suyun altında ağlıyorsun. Ekim’in 21’i, günlerden Perşembe, vakit hâlâ akşam, sen hâlâ bok gibisin. Zaman geçsin diye dün gece tekrar izlemeye başladığın Fringe’in ikinci sezonunun üçüncü bölümünden devam ediyorsun. Bölüm aralarında balkonda sigara içerken karşı apartmandaki evlere bakıyorsun. En ışıklı, en gürültülü dairenin kapısını çalıp “Korkuyorum uyumaktan, bu akşam sizde kalsam, sizin neşenizde kaybolsam” dediğini hayal ediyorsun. Hah ha. Ha. Bazen komik olabildiğini hatırlıyorsun. Google’da “Her gece aynı rüyayı görmek “başlığını arıyorsun. Bir sürü sayfa açılıyor, bir sürü yorum: ”Bilim insanlarının yaptığı açıklamalara göre bu tür kendini tekrar eden rüyaları, hayatımızın en stresli dönemlerinde, bir şeyleri çözmekle uğraşırken görüyoruz. Tekrarlayan rüyalar, aynı zamanda anksiyetenin, duygu durum bozukluğunun ve en önemlisi depresyonun habercisi olabilir” Psikiyatriste gitsem belki rahatlatıcı hafif bir ilaçla, aynı rüyanın esiri olmaktan kurtulurum düşüncesi çok mantıklı geliyor. İnsan en zor kendini ikna ediyor, kendinden biliyorsun. Ne zaman aldığını unuttuğunu sandığın- sanmak istediğin- altılı birayı çıkarıyorsun dolaptan. İlkini açana kadar yaşadığın “Söz vermiştim ona içmeyecektim kaygısını” ikinci ve üçüncüde daha az hissediyorsun. Ekim’in 21’i, günlerden Perşembe, vakit hâlâ akşam, sen hâlâ bok gibisin. Uyumaktan korkan sen değilmişsin gibi yalvarıyorsun: Allah’ım lütfen şuracıkta sızıp kalayım. Fatiha’nın hatırına uyut beni. Lütfen. Lütfen.Lütfen. “Denize nazır, ormanlık kuytu bir tepede başbaşa kutlamak istiyor doğumgününü. Hava güzel. Deniz güzel. O güzel. Gün güzel. Dalgaların kıyıya vururken anlattıklarını kaçıracakmış gibi heyecanla tepede oturuyor. Piknik malzemelerini arabadan almak için yanından ayrılıyorsun. Eşyaların arasında kırmızı-beyaz minik pötikareli sofra bezini görünce gülümsüyorsun. İpek saçları hiç olmadığı kadar uzun. Üzerinde kar beyazından çiçek desenli bir elbise. Arkası dönük. Fakat mutlu olduğuna, içinde bulunduğu ana şükrederek dalgalara eşlik ettiğine eminsin. Belki şarkı bile mırıldanıyordur. Döndüğünü farketmediğini biliyorsun. Usulca yaklaşıyorsun, parmak ucunda. Elini sırtına uzatıyorsun. Tam burada olamaz diyerek uyanman lazım. Uyanmıyorsun bu defa. Uçurumdan aşağıya bakamıyorsun.” Hayır, hayır diye uluyarak uyanmaya çalışıyorsun. Bu bir kabus. Bu bir kabus. Sadece bir kabus. Ekim’ in 22’si, günlerden Cuma, vakit nihayet sabah, sen hâlâ bok gibisin. Hızlıca giyinip rüyandan kaçıyorsun. Peşinden geliyor sanki. Rüya, seni yakalayacak içine hapsedecek, nefesin kesilecek, inleye inleye öleceksin. Direksiyonun başında radyoyu açıyorsun son ses. Yüksek sesli şarkıların arasından Taş Parçaları kalbine isabet etmeye devam ediyor. XX. “Gitmek mi yitmektir kalmak mı artık bilmiyorum Yerini yadırgayan eşyalar gibiydim ya ben hep Ve inançlı, gitmenin bir şeyi değiştirmediğine. Bilemem, belki bu yüzden Ben sana yanlış bir yerden edilmiş bir büyük yemin gibiydim. Beni hep aynı yerimden yaralayan o eve Yine de döneyim döneyim istedim.” Sabahın yedisinde sevgilinin evinin önünde alıyorsun soluğu. Apartmanın dışı betebe mozaikli miydi? Kapısı böyle demir yığını mıydı? Kaldırımın kenarındaki çöp konteynırı gri miydi? Buraya hiç uğramadığın son bir ayda her şey değişmiş mi yoksa aynı mı anlayamıyorsun. Evin bütün odaları bomboş. Salona kocaman “Dünya Emlak’tan Kiralık” ilanı asılmış. Perdesiz; hüzünlü ama mağrur bir kadın edasıyla duran boş camlara bakakalıyorsun. Pencereyi açsa, “Hayırdır sabah sabah ne işin var burada” diye şaşırsa. Hatta “Rüyanda mı gördün” diye sorsa. Bir koşsan sarılsan kocaman. Hiççç desen. Seni çok özledim, işe gitmeden sarılayım istedim. Saçlarının dalin kokusunu içine çeksen. Kucaklasan, havaya kaldırsan, döndürsen etrafında. Dünyanın en güzel şiirlerini okusan dünyanın en güzel kadınına. Senin kadınına. Birden okul servisi duruveriyor yanında. Çocuğunu acele servise bindirdikten sonra genç kadın, sana bakarak “İlgileniyor musunuz kiralık daireyle, eğer isterseniz emlakçı arkadaşımdır, yardımcı olur” diyor. Ben aslında üç no’lu dairenin ev sahibine bakmıştım demek istiyorsun, kelimeler boğazında düğümleniyor. İyi günleri ağzının içinden geveleyip hızlıca uzaklaşıyorsun. Arabayla on dakika sürmüyor ilçe emniyete gelmen. Kapıya kadar sekiz basamak sayıyorsun. Tam içeri girecekken vazgeçiyorsun. Aklına son bir sigara içmek düşüyor. Gökyüzüne bakıyorsun uzun uzun. Ne çabuk bitiyor sigaran. Derin bir nefes alıyorsun. İzmariti peçeteye sarıp kotunun cebine sıkıştırıyorsun. Hayatın olağan akışını, içine son kez çekip tekrar çıkıyorsun merdivenlerden bu defa saymadan. Karşına çıkan ilk üniformalıya, konu neydi diye sorma fırsatı bırakmadan bir cinayeti ihbar edecektim diyorsun. İnsan en çok kendinden nefret ediyor, kendinden biliyorsun. XXXXI “Bir nefeslik can kalsaydı sana üflerdim canımdan Diyecekler çok yüksekti ondaki zindan Görmeli, eline almalı, sıvazlamalıydın, öğretemeden Yazgına kanat ol, kol ol diyemeden ayrı düştüysem senden. Buna yanarım çok, en çok buna yanarım inan. Onaramazdım kırdığım yerleri Onaramazdın kırdığın yerleri Son bir nefesle sana sarıldımdı. En acısı buydu. En acısı buydu.” *Metinde geçen Taş Parçaları şiirinin numaralarıyla belirtilen bölümleri Birhan Keskin’in Y’ol kitabından -yazıldığı gibi - alınmıştır. Birhan Keskin, Y’ol, Metis Yayınları, 2006

  • Susan Dick’in notlarıyla Virginia Woolf'un Bütün Öyküleri

    1906’daki ilk öykülerinden başlayarak 1941’de ölümünden kısa bir süre öncesine kadar tamamlama fırsatı bulduğu tüm hikâyeler, aynı zamanda Woolf’un bir yazar olarak gelişimini de gözler önüne sermektedir. Virginia Woolf okumak, düzyazıyı yeni baştan tanımlamaktır; eşyanın ötesini görmek için edebiyata, sanata doğru atılan zahmetli ve sarsıcı bir adım. Bu derleme ile okur, bu adımı atarak, edebiyat tarihinde böylesine derin izler bırakmış güçlü bir yazarın kendine has üslubuna, varoluşu her yanıyla çözümlemenin peşinde olan karakterlerine ve romanlarında sıklıkla karşılaştığımız temalara teslim olmanın keyfini yaşayacaktır. Virginia Woolf 25 Ocak 1882’de Londra’da doğdu. Roman türüne yaptığı özgün katkılarla edebiyat tarihine adını yazdırdı. Aynı zamanda döneminin en önemli eleştirmenlerinden biri olarak kabul edilir. 1925’te yayımlanan Mrs. Dalloway ünlü yazarın adıyla birlikte anılacak “bilinç akışı” tekniğinin en başarılı örneğidir. Virginia Woolf, 28 Mart 1941’de içine düştüğü ruhsal bir bunalım sonrasında evlerinin yakınlarındaki bir nehre atlayarak intihar etti. BÜTÜN ÖYKÜLERİ Virginia Woolf Timaş Yayınları, 2023 Çeviri: Deniz Arslan 490 s.

  • “Bu dünya baştan başa aslı olmayan bir masal gibidir”

    Yavuz Ekinci, ilk romanı olan Tene Yazılan Ayetler’de, hem kendi öykülerinden esinlenen hem de kült eserlere selam duran zamanlar ötesi bir hikâyenin peşine düşüyor: Sarmal bir kurgunun çevresinde hayatın ve ölümün izini sürerken, insanoğlunun kolektif bilincindeki düğümleri çözüyor. Ölümsüzlük... Ceza mı, ödül mü? Ruhunda bin yılların yorgunluğunu taşıyan Utanapişti, cesedi Hizbullah’ın mezar evlerinden birinde bulunan yazar Asvas’ın yaşamını araştıran Berzah ve bir yandan insanlık tarihi kadar eski sorulara metinlerarası bir örgüyle cevap ararken diğer yandan kendi kendini kuran bir roman... Hasret kaldığım ölümü bulmak için, bildiğim tüm dillerde adlarını duyduğum tüm Tanrılara yalvarıp yakardım; fakat gördüğünüz gibi hâlâ ölmedim. (...) Ey Tanrılar ve dinleyiciler, ben buradayım, ya siz neredesiniz? Bu gece ve bundan sonraki geceler, bildiğim her şeyi Asvas’a anlatacağım. Didimli Yahuda Thomas’ın dediği gibi, kulakları olan işitsin. Gökteki yerlerini bırakıp insanların yüreklerine inen Tanrılar, benden habersiz olacaklar ki yüreğime hiç uğramadılar. Yavuz Ekinci 1979 yılında Batman’da doğdu. Dicle Üniversitesi Siirt Eğitim Fakültesi Sınıf Öğretmenliği Bölümü’nü bitirdi. Yazın hayatına öyküyle başladı. 2001 yılında Yaşar Nabi Nayır Dikkate Değer Öykü Ödülü’nü aldı. 2003 yılında “Kafatası” öyküsüyle Gençlik Kitabevi, “Göç” öyküsüyle İnsan Hakları Derneği ve 2005 yılında “Eşikteki Hayatlar” öyküsüyle de Gila Kohen Öykü ödüllerini aldı. “Sırtımdaki Ölüler” adlı dosyası 2005 Haldun Taner Öykü Ödülü’ne layık görüldü. Öyküleri, Adam Öykü, Varlık, Kitap-lık, İmge Öyküler, Eşik Cini, Kül Öykü ve NotosÖykü dergilerinde yayımlandı. TENE YAZILAN AYETLER Yavuz Ekinci Everest Yayınları, 2023 256 s.

  • “Ruhumun omurgasında bir kambur mevcut."

    Fatma Katırcıoğlu, ikinci romanı Replika ile yaşam ve kader arasındaki ince çizgiyi birbirinden çok farklı karakterler üzerinden derinlemesine analiz ediyor. Okurları cevaplanması zor ve herkes için hayati önem taşıyan soruları irdelemeye davet ediyor. İkiz kız kardeşler Gökçe ve Esen, Norveç’in Tromso kentinde yaşamakta ve bir kafe işletmektedir. Bir gün kafenin kapısından, büyüdükleri şehir olan Edirne’den tanıdıkları Meriç girer. Meriç ikizleri anımsayamaz fakat Gökçe onu tanır ve bu rastlaşma Gökçe’yi Edirne’den apar topar kaçmak zorunda kaldıkları güne götürür. Gökçe, Esen, Meriç, Haluk, Sezen, Nisan, Toygar ve Cem… Birbirinden bağımsız bu sekiz kişinin yaşamlarını temelden sarsan o günün sırrı nedir? İnsan kendi kaderine müdahale edebilir mi? Değişen kader midir yoksa roller mi? Başkasının hayatını yaşamak mıdır zor olan yoksa bambaşka biri gibi davranmak mı? “Kocaman kadınlar olduk, güya yetişkiniz artık ama o hâlâ duygularını dile getirmemekte kararlı. Ne yaşıyor kendi içinde, ne kuruyor, neye kafa yoruyor? Muamma. Evinizde kocaman bir bilinmezliğin insan suretinde dolaştığını düşünün. İşte öyle bir yaşam bendeki, yalnızca kendi çapımda tahminlerim...” REPLİKA Fatma Katırcıoğlu Ephesus Yayınları, 2023 Tür: Roman 208 s.

  • Kitapseverler Dikili'de buluşuyor!

    Dikili 75. Yıl Parkı’nda 9 gün boyunca pek çok yayınevi stantlarının yer alacağı kitap günleri Türkiye’nin tanınmış sanatçılarının, yazarlarının ve siyaset insanlarının katılacağı söyleşi ve imza günleriyle geçecek. Dikili’de yaşayan şair ve yazarlar da kitaplarını imzalayacaklar. Başkan Kırgöz: “Cumhuriyetimizin 100. yılına yakışacak bir etkinliğe ev sahipliği yapıyoruz.” Kent tarihinde bir ilk olarak geçen yıl başlattığı Dikili Kitap Günleri’ne ikinci kez ev sahipliği yapmanın mutluluğunu yaşayan Dikili Belediye Başkanı Adil Kırgöz “Dikili Belediyesi olarak Yayıncılar Kooperatifi (YAYKOOP) iş birliği ile 29 Temmuz -6 Ağustos tarihlerinde gerçekleştireceğimiz 2. Dikili Kitap Günleri’nin temasını ‘100. Yılında Cumhuriyet’ olarak belirledik. 9 gün boyunca eşsiz günbatımı eşliğinde Dikili sokaklarında denizden gelen meltem rüzgarının iyot kokusuyla beraber kitap kokularının yayılacağı etkinliğimizde ülkemizin değerli sanatçılarını, aydınlarını, siyaset insanlarını kitapseverler ile bir araya getiriyoruz. Ulu Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün bizlere armağan ve emanet ettiği Cumhuriyetimizin 100. yılında düzenleyeceğimiz 2. Dikili Kitap Günleri’ne tüm halkımızı davet ediyoruz.” dedi.

  • Asuman Kafaoğlu-Büke'den yaz için kitap önerileri

    Asuman Kafaoğlu-Büke, yaz için tavsiye ettiği kitapları Literaedebiyat ile paylaştı. Bu sene Beyhan Eczacıbaşı İlkgençlik Edebiyat Ödülü jürisinde yer aldığım için, Temmuz ayı boyunca 12-18 yaş okurlar için yazılmış eserler okudum. Daha önce bu yaş grubu için yazılmış eserler okuduğumda çocuktum, bu yüzden ilk başlarda zorlandığımı söyleyebilirim. Hem bugünkü ben olarak değerlendirmem hem de 12 yaşında olsam neyi severdim diye düşünmem gerekti ama sonunda bana zevkli bir ay geçirtti bu eserler. Onun için ben de size çocuk kitapları önermek istiyorum bu yaz için. Zeynep Alpaslan “Yoko” İthaki yayınları, 2022. İlk gençlik romanlarında özellikle farklı hayat stillerine sahip kahramanları çok sevdiğimi fark ettim. Kendi başına gezen, sevdiği işleri yapan, kapitalist kıskaçların dışında kendine bir yaşam kurmuş karakterleri ilham verici buldum. “Yoko” da böyle bir roman. Didaktik olmayan, çocuklara yaşam alternatifleri sunan bir eser. İçinde müzik, şiir, şarkı sözleri olan sade ama zevkli bir roman. Gamze Pat “Nasıl Dedektif Oldum?” Bilgiyolu Yayınları, 2022. Bu sevimli romanın kahramanı tekerlekli sandalyede bir genç kız. Belki bu yüzden sevdim bu romanı. Genelde engelli kahramanlar çok azdır edebiyatta, olduğunda da konunun merkezinde engel yer alır. Bu roman öyle değil, zekasıyla okulundaki, mahallesindeki ve ailesindeki sorunları çözen bir kahraman. Bir de dostluk üzerine sağlam bir temele oturtulmuş roman. Ayrıca: Irmak Zileli “Arkadaşım İçin” (Günışığı Kitaplığı, 2022) Sınıf farklılıkları ötesinde çocukların dostluk kurmasını işleyen güzel bir roman. Neslihan Önderoğlu “Küçük Bir Mesele” (On8, 2022) Farklı gençlerin ve öğrencilerin kahramanı olduğu öyküler. Özellikle roman yerine öykü okumak isteyenlere önerebileceğim bir kitap.

  • Saflık ve sevgi duygusu, daha güzel bir çocukluk

    Çocuklara özgü bir masumiyet ve yaratıcılığı belleğin gücüyle buluşturan Çocukluk Defterleri her devirden okurun özdeşlik kurabileceği bir anlatı. Bazen geçmişi özlerim; minik minik, basit şeyleri, en naif olayları hatırlatan bir nostalji duygusu sarar beni. Cumartesi akşamlarını büyük bir özlemle hatırlarım; işte o zaman hissettiğim saflık ve sevgi duygusu, daha güzel bir çocukluk geçiremeyeceğimden emin olmamı sağlar. Norah Lange’nin Arjantin kırsalı ve Buenos Aires’te ailesiyle geçirdiği çocukluk ve ilkgençliğinden kâh dokunaklı kâh özlem dolu kesitler içeren Çocukluk Defterleri yazarın kişiliğini biçimlendiren bir geçmişi yansıttığı gibi 20. yüzyıl başı Arjantin toplumundaki yaşama ve cinsiyet rollerine dair de incelikli gözlemler sunar. Norah Lange 1905’te Arjantin’in Buenos Aires kentinde doğdu. On yedi yaşında ilk şiir kitabı La Calle de la Tarde’yi [Akşamüstü Sokağı] yayımladı. 1920’li yıllarda dönemin önde gelen avangard edebiyat dergileri Martín Fierro ve Proa etrafında oluşan gruplarda Jorge Luis Borges ve Adolfo Bioy Casares gibi yazarlarla beraber yer aldı. 1937 tarihli Çocukluk Defterleri’yle çeşitli ödüllere layık görüldü. 1950’de yayımladığı Personas en la Sala [Salondaki Kişiler] adlı romanı Arjantin edebiyatının başyapıtlarından sayılan Lange, 1972’de Buenos Aires’te öldü. ÇOCUKLUK DEFTERLERİ Norah Lange Can Yayınları, 2023 Çeviri: Havva Mutlu 192 s.

  • Ayı gibi SEV, Kaplan gibi CESUR OL, Ejderha gibi YÜKSEL

    Andrés Pascual ve Ecequiel Barricart’ın yazdığı Ayı, Kaplan, Ejderha, şu sorunun yanıtını veriyor. İçinizde yaşayan üç hayvanın gücünü fark ettiğinizde sormanız gereken üç temel soruya da yanıt bulacaksınız: Ben kimim? Ne yapmalıyım? Hayattaki amacım nedir? Hepimizin içinde yaşayan ve varlıklarını inkâr ettiğimizde bizi çatışmaya sürükleyen üç hayvan var: ayı, kaplan ve ejderha. Peki, onları nasıl tanıyacak ve içimizde süregiden çatışmaya nasıl son vereceğiz? Athica Yayınları’ndan çıkan Andrés Pascual ve Ecequiel Barricart’ın yazdığı Ayı, Kaplan, Ejderha işte bu sorunun yanıtını veriyor. İçinizde yaşayan üç hayvanın gücünü fark ettiğinizde sormanız gereken üç temel soruya da yanıt bulacaksınız: Ben kimim? Ne yapmalıyım? Hayattaki amacım nedir? Ayının sevgisini, kaplanın cesaretini ve ejderhanın keskin görüşünü hayatınıza dâhil ettiğinizde ise yalnızca daha güçlü değil aynı zamanda daha huzurlu olacaksınız. İflasın eşiğindeki terziye, bir gün bir adam gelir ve smokin sipariş eder. Adam terziye bir teslim tarihi verir, smokini o gün adresine getirmesini ister. Meğer terzinin hazırladığı smokin, adamın kendi cenazesi içinmiş. Terzi çok şaşırır. Üstelik o gün, ölen müşterisinin vasiyeti üzerine kendisine üç kafes kaldığını öğrenir. Kafeslerde ne mi vardır? Güçlü bir sevgi, bilinçle ortaya konmuş keskin bir eylem ve tarafsız bir gözlem... Bu üçü, doğarken yanımızda getirdiğimiz ancak yaşam yolculuğumuz boyunca beslemeyi çoğu zaman ihmal ettiğimiz kabiliyetlerimizdir. Sevgide ayının gücünü, eylemde kaplanın zekâsını ve gözlemde bir ejderhanın tarafsızlığını beslediğimizde, hayat kazanmak zorunda olduğumuz bir yarıştan, korkusuzca ve huzurla deneyimlediğimiz bir armağana dönüşür. AYI KAPLAN EJDERHA Andrés Pascual - Ecequiel Barricart Athica Yayınları, 2023 Çeviri: Didem Demirci Altun 144 s.

  • "Siluet giderek yaklaşıyordu"

    Deniz Erbulak’ın tüyler ürpertici polisiye serisi Sırlar, Saksağan Yokuşu ile devam ediyor. Macerayı bir mıknatıs gibi çeken bu üç arkadaş elbette bu gizemden uzak duramayacak ve kendilerini yer altındaki karanlık, tekinsiz dehlizlerde bulacaklardı. Deniz Erbulak’ın kıvrak kalemi ve olay zincirleri inşa etmedeki ustalığı polisiye-korku türünde ele aldığı Sırlar serisinde kendini iyice gösteriyor. Üç kitap olarak kurgulanan sırlar serisinin ilk kitabı Mezarlığın Sırrı’nda tuttuğumuz soluğumuzu serinin ikinci kitabı olan Saksağan Yokuşu’nda da bırakamıyoruz. “Siluet giderek yaklaşıyordu. Yürüyüşü de giderek daha çarpık hale geliyordu. Bir zombi gibi yürüyordu aslında. Ozan’ın nefesi kesilir gibi oldu. Bir zombi? Gerçek olabilir miydi bu?” Ozan, İlker ve Öykü yeryüzündeki en belalı mahallede oturduklarından neredeyse emindi. Şu hortlak olayının ardından çok geçmemişti ki şimdi de insanlar kaybolmaya başlamıştı. Hepsi de tarihi su kemerinin altında yok olan insanlar... Şimdi daha da şaşkındı. Çünkü mesaj İlker’dendi. Bu dünyada telefonda mesaj yazmaya kalkışacak en son kişi (tabii kendisinden sonra) İlker olmalıydı. Tarzı değildi mesaj yazmak. İlker’e bu saatte mesaj yazdıran ne olabilirdi ki? Kız mesajı çözmeye çalıştı. Ne? Doğru mu anlıyordu? Saksağan Yokuşu’ndaki şu eski yıkık kemerin altında birileri ansızın ortadan mı kaybolmuştu gerçekten? Deniz Erbulak 1971’de Manisa’da doğdu. İlk ve orta öğrenimini aynı kentte tamamladı. Akdeniz Üniversitesi’nden 1992 yılında jeoloji mühendisi olarak mezun oldu. 1996-1999 yılları arasında KKTC’de ve sonrasında Manisa’da, jeoloji mühendisi olarak çalıştı. İlk ve orta öğrenimi boyunca çeşitli hikâyeler ve roman taslakları yazan Erbulak, mühendis olarak çalıştığı dönemde de yazmaya ve roman denemelerine devam etti. 2003 yılında kendi çocukları için yazıp resimlediği hikâye kitapları, K Yayınları tarafından yayımlandı. 2007 yılında ilk gençlik romanı 14 Yaşında Bir Genç Kızım Ben Doğan Egmont Yayınları tarafından basıldı. Ardından serinin diğer üç kitabı geldi. Devamında ise 15 Yaşında Bir Genç Kızım Ben serisi dört kitabıyla daha okuyucuyla buluştu. Liseli gençlerin arkadaşlıklarını anlattığı Bu Hayat Benim serisi ve ardından gelen Ölü Bir Kızın Maceraları adlı seriler de genç okurlardan çok yoğun ilgi gördü. Ardından Mete adlı karakterin eğlenceli maceralarının anlatıldığı METE-Centilmen Sporcu ve METE-Bu Gezegeni Seviyoruz kitapları okuyucuya ulaştı. Öğretmen adlı romanında ise genç bir müzik öğretmeninin birbiriyle hiç anlaşamayan beş öğrencisiyle kurduğu imkânsız koronun hikâyesini ele aldı. Yazarın polisiye-macera türünde yazdığı son romanı Tuhaf Tesadüfler - Şifreli Kâğıt, içindeki çizgi roman sayfalarıyla da okuyucunun ilgisini çekti. Yetişkin okurlara yönelik romanları da bulunan Deniz Erbulak, eşi ve iki oğluyla Manisa’da yaşamakta ve yazı hayatını sürdürmektedir. SAKSAĞAN YOKUŞU Deniz Erbulak X-Libris Yayınları, 2023 432 s.

bottom of page