Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- İmparatora Veda
Aziz Gökdemir, bu defa tamamen parodi yöntemi üzerine kurulmuş bir romanla okurun karşısına çıkıyor: İmparatora Veda… İthaki Yayınları’ndan çıkan, iki kısımdan oluşan ve 400 sayfalık roman, normalde Osmanlı'nın Muradlar dönemini, her Murad'a değinmese de az az göndermeler yaparak anlatıyor ve temelde son Murad'a odaklanıyor ama bunu o yıllarda değil de günümüze yakın bir zaman diliminde yapıyor. Dolayısıyla padişahın oldukça modern zevkleri olduğunu görüyoruz; yer yer mizah unsurları bu zevkler... Alışılmışdışı bir padişah: Adidas eşofmanlı, Ray-Ban gözlüklü; modern, ılımlı, yenilik sevdalısı. Yalnızca şiire değil, polisiyeye de meraklı. Şehrin damlarına tırmanan, cevval, alışılmışdışı bir kadın: İfe. Ve esrarlı bir alfabeyle yazılmış, alışılmışdışı bir elyazması. Mutlak hâkim padişah, bir hikâyenin sonunu öğrenebilmek uğruna, kendisine başkaldırmaya cesaret eden tek kadınla işbirliği yapmak zorunda. Aziz Gökdemir, Muradlar’ın tarihini, son hünkârın doğumundan ölümüne dek sene sene mercek altına alıyor İmparatora Veda’da. Masum bir çocuğun diktatöre dönüşümünü, gücün insanı nasıl zehirlediğini, yalnızca görüntüde modernleşebilmiş bir halkın üzerinden anlatıyor; değişimin kodlarını, yedek şehzadelerin hapsedildiği kafeslere, mezarlıklara, bilinmeyen bir alfabeye gizliyor. “İmparatora Veda, bir parodi metni; tamamen parodi yöntemi üzerine kurulmuş bir roman. Normalde Osmanlı'nın Muradlar dönemini, her Murad'a değinmese de az az göndermeler yaparak anlatıyor ve temelde son Murad'a odaklanıyor ama bunu o yıllarda değil de günümüze yakın bir zaman diliminde yapıyor. Dolayısıyla padişahın oldukça modern zevkleri olduğunu görüyoruz; yer yer mizah unsurları bu zevkler...” diyen kitabı yayıma hazırlayan editör Beyza Ertem şöyle devam ediyor: “Bununla birlikte anlatıda bir de mühim bir kadın figür var: İfe. Padişah, polisiyeye çok meraklı ve zamanında eline geçen bir elyazmasının yazarını sırf hikâyeyi merak ettiği için zindanda tutuyor; yıllar sonra aynı elyazmasının tek kopyasına sahip olan İfe, intikam için padişahı buluyor ve hikâyenin sandığı gibi olmadığını, aslında o kitapta kendisinin anlatıldığını söylüyor ona. Padişah ona bir oda tahsis ediyor. İfe de elyazmasını ezberinden ve duvarlara harfleri tek tek kazıyarak (daha önce elyazmasındaki alfabeyi aynı "yontma" yöntemiyle öğrendiği için) anlatmaya başlıyor…” Arka Kapak Yazısı: “Sıcak sarı bir ışık yayılıyordu dükkândan, önünde uzanan ıslak taşları benek benek aydınlatıyordu; başını kaldırmıyordu İfe, sadece yürüyor, o an aklına düşen iki dizeyi mırıldanıyordu: ‘Yıldızlar kıyamet gibiydi kaldırımlarda / Çünkü biraz evvel yağmur yağmıştı.’ Bir şey istiyordu, bir kıyamet. Ne istediğini bilmiyordu, kopup kaçmak belki, bir şekilde. Gövdesi bir koza olsa, yırtıp onu. Ama nereye? Evli evine derler ya, tam da öyle gidiyordu işte, koşa koşa, bir kez daha şu etrafındaki silik siluetler ordusu gibi mağlup, yorgun, hatta harap. Sokaklar günün son hamallarına kalacaktı birazdan, sağlı sollu kapılardan çıkıp mesailerinin son süprüntülerini götüreceklerdi, tanzifat ameleleri de sokaklara atılmış büyüklü küçüklü çöpleri toparlayacaktı. Sonrasına karanlık hâkim olacaktı, bir de eli sopalılar, köpekler, kediler. Kör ışıklı gaz lambaları, yeni yeni onların yerini almaya başlayan yirmi mumluk sarı sıcak ampuller, ısındıktan sonra türküsünü söyleyen veya bültenini okuyan tek istasyonlu radyo. Gazocağında kısık ateş; sımsıkı örtülü perdeler, kenarlarından kanayan evler.” Yazar Hakkında: 1967 yılında doğdu, sırasıyla İzmir, Ankara ve İstanbul’da büyüdü, 1990 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ne yerleştikten sonra gazeteci, çevirmen ve editör olarak çalıştı. Çeşitli gazete ve dergilere makale ve öyküleriyle katkıda bulundu. 2000-2008 yılları arasında Aras Yayıncılık’la birlikte altı kitaplık William Saroyan dizisini yönetti, Saroyan’ın Türkiye’de tanınmayan önemli öykülerinin yanında ilk gençlik yıllarında yazılmış şiir ve öykülerinin de ilk kez Türkçeye kazandırılmasına katkıda bulundu, bazılarının çevirisini üstlendi. İç İçe Geçmiş İstanbul Öyküleri (1998), Gökyüzü Defni (2013) ve Yangından Sonra (2019) adlı üç kitabının yanı sıra Bağzı Şeylere Öyküler (2013), Öyküden Çıktım Yola (2014), Kısa Film Öyküleri (2017), Edebiyatta Hukuk (2023) ve O Ada Senin Bu Ada Benim (2023) adlı seçkilerde metinleri yer aldı. Bir öyküsü, Almanya’nın Sesi Radyosu’nun 1997 Edebiyat Yarışması’na katılan kayda değer metinleri yayımladığı Yaşam İzleri (1998) / Lebensspuren (2000) adlı derlemelerde, “Narrazioni notturne a Villa d’Este / Este Sarayı’nda İhtiyar Heyetiyle Bir Öykü Akşamı” adlı uzun öyküsünü içeren kitapçıksa İtalya’da yayımlandı (2017)… İMPARATORA VEDA Aziz Gökdemir İthaki Yayınları, 2023
- 20. yüzyılda psikiyatrinin ve farmakolojinin akıl sağlığı alanında çığır açan çalışmaları
Jonathan Sadowsky, Depresyon İmparatorluğu adlı kitabında ruh ile beden arasındaki ilişkiye dair kadim tartışmayı ele aldıktan sonra, 20. yüzyılda psikiyatrinin ve farmakolojinin akıl sağlığı alanında çığır açan çalışmaları, nihayet bizzat hastaların tanıklıkları eşliğinde depresyonun kültürel tarihini inceliyor. Bugün dünyada 300 milyondan fazla insan depresyon teşhisi almış durumda. Tıp çevrelerinde bir depresyon salgınından bahsediliyor. Oysa tarih boyunca depresif olmak bir hastalıktan ziyade bir ruh hali olarak görüldü ve melankolik olmakla eşanlamlı kullanıldı. Sık sık yaratıcılığın ve ayrıcalıklı bir varoluşun işareti olarak görülen bu gizemli rahatsızlık, her dönem kalabalıkların ilgisini çekti ve tartışmaların odağında yer aldı.Jonathan Sadowsky Depresyon İmparatorluğu ’nda ruh ile beden arasındaki ilişkiye dair kadim tartışmayı ele aldıktan sonra, 20. yüzyılda psikiyatrinin ve farmakolojinin akıl sağlığı alanında çığır açan çalışmaları, nihayet bizzat hastaların tanıklıkları eşliğinde depresyonun kültür tarihini inceliyor. İnsan ıstırabının zamandan ve mekândan bağımsız sürekliliğini vurgularken farklı kültürlerin sıkıntı ve kederi nasıl deneyimlediklerini, manevi acıyı ne tür yöntemlerle dindirmeye çalıştıklarını gösteriyor. Yazar psikolojik, toplumsal ve biyolojik temelleri olan bu karmaşık rahatsızlığın günümüzün kâr güdümlü tıp kültüründe nasıl kavrandığını tartışmayı da ihmal etmiyor:Antidepresanların etkinliği, çok tartışmalı elektrokonvülsif tedavinin etik sınırları, psikoterapinin imkânları ve depresif bulguları kılavuzlaştırma çabaları... Sadowsky depresyonun geçmişini anlamaya çalışırken, geleceğini daha iyi yönetebilmek için topluma ipuçları veriyor. Jonathan Sadowsky Wesleyan Üniversitesi’nde tarih eğitimini tamamladıktan sonra, Stanford Üniversitesi’nden yüksek lisans ve John Hopkins Üniversitesi’nden doktora dereceleri aldı. Halen profesörlük kazandığı Case Western Reserve Üniversitesi Tarih Bölümü başkanlığı görevini yürütüyor. Uzmanlık alanı olan deliliğin kültürlerarası karşılaştırmalı incelemesi, tıp ve psikiyatri tarihi konularında ders veriyor.Yazarın akıl hastalıklarının tedavisi, psikanaliz, depresyon konularında yayımlanmış pek çok kitabı ve makalesi bulunuyor. DEPRESYON İMPARATORLUĞU Jonathan Sadowsky İletişim Yayınları, 2023 Çeviri: Biray Anıl Birer 277 s.
- Olağanüstü fakat aynı zamanda çelişkileriyle insan
Devran Kaya, Annemin Kasetleri’nde, kendi yaşamına dair izleri ilahi ezgilerinin, gizemli atların, tekinsiz fısıltıların, şifalı otların, hurafelerin kol gezdiği bir evrenle yoğuruyor. "Damdan avluya bakıldığında, insana önce bir piyanonun beyaz tuşlarına basılıyormuş izlenimi veren, sonra öne arkaya hareket edip gittikçe hızlanarak gemileri yutan bir girdaba dönüşen bir çember seçilirdi; bunun tam ortasında duran, başını yıldızlara doğru uzatmış iki çocuğun gözbebekleri, batması muhtemel bu gemiden yardım için göğe fırlatılan işaret fişeklerini andırırdı." Erkeklerin ve çocukların canına kasteden bir lanetin gölgesinde, sadece kadınların hayatta kaldığı bir köyde, mucizevi bir şekilde yaşama tutunan iki çocuğun hikâyesi bu: Yedi yaşındaki ikizler Bayram ve Seyran, anneleri Zêre’nin bir teyp ve kasetlerle yarattığı ritüellerle Tabaa’nın lanetine direnirken, kadınlar köyünün her bir sakini geçmişiyle yüzleşir ve bütün oyun ortada gibi görünse de suçluluk ile masumiyetin kimde kalacağı belli değildir. Devran Kaya, Annemin Kasetleri’nde, kendi yaşamına dair izleri ilahi ezgilerinin, gizemli atların, tekinsiz fısıltıların, şifalı otların, hurafelerin kol gezdiği bir evrenle yoğuruyor: Olağanüstü fakat aynı zamanda çelişkileriyle insanın olduğu her yere benzeyen, tüm zamanlara ait bir coğrafya burası. Heyecan ve ironiyle dinleyicisine seslenen özgün bir hikâye anlatıcısını müjdeleyen bir ilk roman. Devran Kaya 18 Nisan 1990’da Diyarbakır’da doğdu. İlk ve ortaöğrenimini İstanbul Küçükçekmece’de, lisans eğitimini Ankara’da, tarih alanında yaptı. Dokuz Eylül Güzel Sanatlar Fakültesi’nde yazarlık üzerine eğitimine devam ediyor ve tarih öğretmenliği yapıyor. Annemin Kasetleri ilk romanıdır. ANNEMİN KASETLERİ Devran Kaya Everest Yayınları, 2023 Tür: Roman 136 s.
- Öykü: Kırmızı Tül
"İnci gibi diziyordur tuğlaları o bilirim. Kardığı kum altın tozu gibi parlıyordur o kürek attıkça." Erdem Kıralı Onsuz yapamam ben. Doktormuş, mühendismiş beni verecekleri ne fark eder? Vallah, billah, ben ondan başkasına varmam. Dedim eşe dosta, “benim gönlüm başkasına firarda” dedim, “bana kıymayın ben de kendime kıymayayım” dedim ama nerde? “Haddini bil köylü, olur mu öyle şey?” dediler bir ağızdan. Kendime kıyacak olmamı hadsizlik bildiler; kimsecik benim bu hayattan göçecek olmama bir değer vermedi. Bavullarının ağırlığı kadar itibar topluyorsun bu hayatta. Valla diyom he. Beni isteyen herif, o şehirli züppe var ya, diplomalısından, arabasının arkasına sığmadı diye üstüne de iple bağlamış üç beş bavulunu; hem neden o kadar eşyası varsa? Bizimkiler de nerdeyse birbirini çiğnemiş onları arabadan indirmek için. Elime kına yakacaklarmış bu gece. Asıl kıçlarına kına yaksınlar bizimkiler, son kız evlatlarını veriyorlar erkenden. Benimki bi toplayamadı ki şu başlık parasını kaç yıldır. Yanıp tutuşuyoz ikimizde ancak küllerimizle kavuşcaz birbirimize böyle giderse. Açık sinemadan getirdikleri sandalyelerle yapıyorlar meydanda kına gecesini. Son filmden kalan çekirdek kabukları var hala bazı sandalyelerde. Üstüme örtsünler hele o kırmızı tülü, yine çıtlamaya başlar bizim ahali çekirdekleri. “Bak kızım büyük elti olan benim” diye geldi tanıttı kendini yeni ablam. Bana göre abla işte. Hem göbekli hem de çocuklu. Çok da umrumda sanki kim büyük elti? Ben daha varacağım adamı görmedim, mesleğini bile bilmiyom, bildiğim, diploması var, sesekası var bir de başlık parasını ödemiş. Kazma salıyormuş benimki inşaatlarda. Kum karıyormuş, tuğla taşıyormuş. İnci gibi diziyordur tuğlaları o bilirim. Kardığı kum altın tozu gibi parlıyordur o kürek attıkça. Renkli renkli ampuller, muhtarın düzenlediği son toplu sünnet düğününden kalma. Yine atmışlar o beyaz kablolarla ağaçtan ağaca. Bilsem hepsini fişi nerde, çekecem gizlice, bitcek kına mına ağzına tüküreyim. Yok be küfürbaz değilim aslında. Gönlüm bahtsız olunca dilim de passız, keskin işte. Bizim gibilerin dili keskin olsa da kimseyi kesemez söyledikleri. Kendi dilimizle ancak kendimize kesik atarız biz sızlanırsak. Benimki duymuş mudur acep şehirde beni başkasına verdiklerini? Gelse şöyle aniden beyaz atıyla, bassa şu boktan kına gecesini. Muhtarın bürosuna girse, beyaz kabloların fişine dökse bir kova suyu da tüm sigortalar atsa. Karanlıkta tutsa beni belimden, alsa atına kaçsak arkamıza bakmadan. Rüzgârdan uçsa başımdaki bu kırmız tül, ağaçların dalında kalsa. Bugün kına, yarın düğün, sonra diplomalıyla gerdek. Orospu olmayayım diye orospu gibi satıyorlar beni. Yo, imam onaylı orospu olucam ya ben, o zaman sayılmıyor, yırtıyorum orospuluktan. Aha, söndü ya ampuller. Evlerin camında bile ışık yok. Ulan duymuş benimki o zaman. Yarısını bile toplayamamıştır başlık parasının ama olsun. Kaçırsın beni bu gece; uçuşsun o kırmızı tül, zaten zoraki verecekler beni ona nasıl olsa sabaha.
- Farklı kültürlere sahip iki insan arasında risklerle dolu güçlü bir ilişki
İlk romanı Sokço’da Kış’la 2016’da Robert Walser, 2021’de ise çeviri eser dalında Amerikan Ulusal Kitap Ödülü’nü kazanarak edebiyat dünyasına kayda değer bir giriş yapan Dusapin, hikâyesini klişelere başvurmaksızın, zeki olduğu kadar bağımsız bir kadının gözünden anlatıyor. Güney ve Kuzey Kore arasındaki sınırda yer alan, kışın pek de bir cazibesi olmayan, soğuğun her şeyi yavaşlattığı liman kenti Sokço’ya Normandiyalı bir yabancı ayak basar. Köhne bir pansiyona yerleşir ve orada genç bir kadınla tanışır. Genç kadın Seul’daki eğitimini tamamlayıp memleketi Sokço’ya dönmüş, sonra da bu pansiyonda çalışmaya başlamıştır. Böylelikle, parçalanmış kimliklerin, siyasetin güdümlediği kafa karışıklıklarının ve toplumca dayatılan güzellik standartlarının yol açtığı huzursuzlukların ortasında, farklı kültürlere sahip bu iki insan arasında risklerle dolu güçlü bir ilişki gelişir. Elisa Shua Dusapin, 1992 yılında Fransa'nın Sarlat-la-Canéda kentinde Fransa'da doğdu, şu anda İsviçre'de yaşayan bir Fransız-Koreli yazar. 2011 yılında l'Institut littéraire suisse de Bienne'den edebiyat bölümünden mezun oldu. 2016 yılında Université de Lausanne'den Modern Edebiyat alanında yüksek lisans derecesi aldı. Sokcho'da Kış (Hiver à Sokcho) ilk romanıdır. 2016 yılında büyük beğeni toplayan kitap, Prix Robert Walser ve Prix Régine Desforges ile ödüllendirildi ve altı dile çevrildi. SOKÇO'DA KIŞ Elisa Shua Dusapin Can Yayınları, 2023 Çeviri: Canan Özatalay Tür: Roman 112 s.
- Varoluşçu Polisiye
Başak Altuğ, Jean Giono'nun kaleme aldığı Eğlencesiz Bir Kral adlı romanı üzerine yazdı: Cinayet-intihar, sonbahar-kış, kral-deli, amaçsızlık-doyumsuzluk... Başak Altuğ Sık iğneli ağaçlar, kayınlar, dişbudaklar arasında sütlü kahve rengindeki tümsek çatıları ve beyaz boyalı cepheleri ile en fazla iki katlı evler düşünün. Evlerin tam ortasından adeta aidiyetin ve “biz” olmanın sancağı, bir kilise kulesi mızrak ucu şeklindeki kubbesi ile gökyüzüne saplanmış olsun. Bir dağ köyüne bakıyorsunuz. Açıyı genişletmek için bir adım geri çekilin lütfen ve köyün bir dağın eteklerine kurulmuş olduğunu fark edin. Zirveye yakın sarp kayalara doğru sık orman sonra boz gri taşlık bir alan ve en nihayetinde; bir tepenin üzerinde Ahit Sandığı’nı anımsatan dikdörtgenler prizması şeklinde kocaman yekpare bir kaya. Fransa’da Mont Aiguille Dağı’nı gördünüz. Jean Giono, yapıtının daha ilk paragraflarında bir kayın ağacı tasviri yaparak bizi mekâna davet ediyor. “Orada öyle bir kayın ağacı var ki, eminim başka hiçbir yerde daha güzeli yoktur; o, kayın ağaçlarının Kitaracı Apollon’u. Mümkün değil dünyanın hiçbir yerinde, derisi daha pürüzsüz, rengi daha güzel, duruşu daha muntazam, gövdesi daha orantılı, daha soylu, daha zarif ve sonsuz gençlikte daha da başka bir kayın ağacı asla var olmamıştır.” (s. 7) Köyün, olaylara tanıklık etmiş bir sakininin ağzından anlatılan hikâye, iki tema üzerinden değerlendirilebilir: Cinayet ve İntihar. İlk temayı işlerken Giono, etkili bir kara kış tarifi ile bizi atmosfere sokuyor. Soğuk ve kar, bu küçük dağ köyünü de bizi de esir alıyor ve gözün gözü görmediği bir kar fırtınasında köyden genç bir kız, Marie Chazottes kayboluyor. Köylüler, kışı takip eden ilkbahar ve yaz boyunca aradıkları Marie’den umudu kesiyorlar ki, yumuşayan havaya rağmen Giono atmosferden çıkmamıza izin vermiyor ve sonbaharı getiriveriyor. “Sonbaharın nerede başladığını bildiğinizi farz ediyorum? Sonbahar M 312 işaretli ağaçtan tam tamına 235 adım sonra başlar; adımları saydım” (Sayfa29) (…) “Porselen bir kâsenin çevresi gibi, dirsek yapan kayaların etrafında dolaşan bu izleri takip etmek, ormanın en yüksek düzlüğüne ulaşmak; belki iki yüz ağaç arasından kuzey kanatta, en azından üzerinde M 312 damgası olan bir dişbudak ağacını bulmak… Orada, hemen karşısında, iki yüz otuz beş adım ötede, kâsenin tam o eğimli çeperine dikili başka bir dişbudak ağacı. İşte sonbahar tam o noktada başlıyor.” (Sayfa 30) Köyden ilk kayboluşu takip eden 1844 kışı geldiğinde bir kişi daha sırra kadem basıyor. Artık iyice endişelenen köylüler, Kraliyet Kolluk Kuvvetleri’ne haber veriyorlar. Böylece Yüzbaşı Langlois komutasındaki bir jandarma birliği köye geliyor. Tema, cinayet olunca katili düşünüyoruz. Adı dışında neredeyse hiçbir şey bilmediğimiz Mösyö V., gerçekte kimdir, cinayetleri neden işlemektedir bilmiyoruz. Anlatıcı, onun hislerine yer vermez, ruh halinden bahsetmez, fiziksel özelliklerini bile kimse hatırlamaz, bilmez. Mösyö V. hakkında bilinen tek şey öldürme eylemidir. “1843 yılındaki Mösyö V.’nin nasıl bir tip olduğunu bir türlü öğrenemedim. Uzun muydu, kısa mıydı açıkçası kimse söylemedi.” (Sayfa 10) “Nezaketen diyordu Sazeret, o hep bir hasta, bir deli olarak görüldü. Olayların üzerini örtmek için yoğun çaba sarf edildi. Bir gecede yol kesen eşkıyaya dönüşmeyeceklerini bilecek kadar kendilerinden eminlerdi, fakat kimse eninde sonunda bir gün aşırı delice bir şey yapmayacağından o kadar da emin değildi. Bu konularda hiç bahsetmemek, dikkatleri bu konuya çekmemek en doğrusu.” (Sayfa 11) Kitabın arka kapağında Balise Pascal’ın bir sözüne yer verilmiş. “Eğer bir kral duygusal tatminden azade, ruhu okşanmadan, arkadaşları olmadan, boş zamanlarında sadece kendini düşünmesi için yalnız bırakılırsa, işte o zaman eğlencesiz bir kralın zavallı bir adam olduğu görülür.” Mösyö V., gerçekten “eğlencesiz bir kral”; bir zavallı mıydı yoksa sadece “bir deli” mi? Giono, bunu tartışmayı okura bırakıyor. Katil yakalandıktan sonra, belki de asıl “eğlencesiz kral”ın kim olduğunu tartışmaya devam edelim diye anlatıcı, odağını Yüzbaşı Langlois’e çeviriyor. Yüzbaşının değişimine tanık oluyoruz. Köyden bir türlü ayrılamayışı bizi düşündürüyor. Neden hâlâ buradadır? Amaçsızlığı, kendi hayatına duyduğu doyumsuzluğu kulaklarımıza fısıldar: Kiliseye yapılan anlamsız ziyaretler, Madam Tim ve Sosis ile olan dostluğu, kendine umarsızca bir eş arayışı… Hiçbiri onu tatmin etmez, hayata bağlamaya yetmez, köye dadanan bir kurt sürüsünü yok etmek için düzenlediği o sürek avına kadar. “Sonradan olacakları yaşamamızın bir sebebi var mıydı?” diye sorar anlatıcı; “alışkanlık ortadan kalktığında neye tutunur insan?” diye de ekler. “Dünyayı ilerletmek. Sanıldığından daha zordur. Bu gidişat, eninde sonunda, beklenmedik sürprizlere gebedir,” diyerek merakımızı taze tutar. (Sayfa 98-99-106) Langlois’nin “duygusal tatminden azade, ruhu okşanmadan” geçirdiği, içindeki boşluğu bir türlü dolduramadığı, varoluşuna anlam katamadığı anların doruk noktası ise peşine düştüğü kurdu acımasızca öldürdüğü an olur. Langlois artık, soğukkanlı bir katile dönüşmüş “eğlencesiz bir kral”dır. “Langlois ilerliyor; kurt ayaklarının üzerine dikiliyor, karşı karşıyalar, aralarında beş adım var. Rahat! Kurt, köpeğin yerdeki kanını izliyor. O da bizim kadar uykulu gözüküyor. Langlois karnına iki el ateş ediyor, iki elle, aynı anda. Yani demek ki bunca şey; ani ölümü getirenle karşılayan arasındaki o sözsüz, sessiz, gizli kapaklı anlaşma sonrasında, Langlois’nin bir kez daha şeytanca sıkacağı o iki el tabanca atışı içindi!” (Sayfa 114) Langlois bu kurşun atışında mı hayatına son vermeye karar vermişti? Öyle ise bile son bir çırpınışla hayata tutunmaya çalışıyor; genç bir hanımla evleniyor. Ne çare ki “yalnız insan merdivendir hiçbir yere ulaşmayan” (Louis Aragon, Yalnız İnsan). Sartre, “tüm varoluşun başlangıcı insandır. İnsan kendi ile yüzleştiğinde dünyadaki varlık hissi insanın içini kaplar ve daha sonra birey bu olgunun içinde kendini tanımlar,” der. Yüzbaşı, tüm çabasına rağmen varoluşu karşısında anlamsız, adeta absürt bir dünyadan başka bir şey bulamaz. İçini kaplayacak olan varlık hissini giderek yitirir ve yaşamına son verir. “… Her zamanki gibi puro kutusunu açmış ve içmek için dışarı çıkmıştı. Ama işte o akşam puro içmiyordu, içtiği bir dinamit fişeğiydi. Delphine ve Sosis’in her zamanki gibi seyrettiği o küçük köz, arabanın o küçük feneri, bu sefer fitilin ucunda çıtırdayan kızıllıktı. Ve bahçenin en ucunda, geceyi bir saniyeliğine aydınlatan altın tozları büyük bir görkemle etrafa saçıldı. Langlois’nin kafası en nihayetinde evren boyutlarına erişiyordu… Kim demiş eğlencesiz bir kral zavallı bir adamdır, diye.” (Sayfa 192) EĞLENCESİZ BİR KRAL Jean Giono Everest Yayınları, 2023 Çeviri: Burçak Targaç 192 s.
- Kendimiz için isteyebileceğimiz değişim türlerini nasıl keşfedeceğiz?
Hayatlarımızı değiştirmeye yönelik evrensel dürtüyü odağına alan Phillips, yeni kitabında değişimle ilgili eğilimlerimizi, değişmeyi isterken gerçekte ne yönde değiştiğimizi, ne ölçüde istediğimiz yönde değişebileceğimizi keşfe çıkıyor. Adam Phillips’in Değişmeyi İstemek Üzerine adlı yeni kitabı, yazarın daha önce yayımlanan Öpüşme, Gıdıklanma ve Sıkılma Üzerine, Akıl Sağlığı Üzerine, İyilik Üzerine, Flört Üzerine, Öyle ve Böyle, İlgi Arayışı ve Kreşteki Yabani’yle birlikte Ayrıntı Yayınları’nın Lacivert Kitaplar’ı arasındaki yerini aldı. Daima değişiyoruz ve değişme şeklimizi seçmek, hatta tasarlamak istiyoruz. Değişim, siyaset veya terapi yoluyla, din veya spor yoluyla, üret-kenlik veya büyüme yoluyla, ilişkiler veya ilişkilerden uzak durma yoluyla, sanat veya bilim yoluyla aranabilir. Değişimin bir arzu nesnesi olduğu aşikârdır, gerçi asıl istenen değişim, tercih edilen yönde gerçekleşecek bir değişimdir. Hayatlarımızın sürekli ileriye doğru giden bir hikâye olmasını istiyoruz. Ancak değişim, belirsiz bir arzu nesnesi olarak büyüleyici olduğu kadar dehşet verici de olabilir. Kendimiz için isteyebileceğimiz değişim türlerini nasıl keşfedeceğiz? Ve eğer mümkünse, bu mevcut değişim biçimlerini diğer insanların bizi ikna etmeye hevesli olduğu değişimlerden nasıl ayırabiliriz? Adam Phillips, Londra’daki Wolverton Gardens Çocuk ve Aile Danışmanlığı Merkezi’nde Çocuk Psikoterapisi Bölümü başkanıdır. Psikoterapinin yanı sıra edebiyatla da yakından ilgilenen Phillips’in Öpüşme, Gıdıklanma ve Sıkılma Üzerine adlı kitabı son derece olumlu eleştiriler almış ve New York Times gazetesi tarafından Yılın Dikkate Değer Kitabı seçilmiştir. İngiltere’nin saygın gazetesi Guardian’da Phillips hakkında şunlar söylenmişti: “Phillips, tıpkı Çehov gibi, hem iyi bir doktor hem de iyi bir yazar; insan davranışlarının inceliklerine gösterdiği ilgi iyi bir hikâye anlatıcısı olmasını sağlıyor... Her insanın derinlerindeki o temel yabancılığa hoş bir açıklıkla yaklaşıyor.” DEĞİŞMEYİ İSTEMEK ÜZERİNE Adam Phillips Ayrıntı Yayınları, 2023 Çeviri: Aydın Çavdar
- Milliyet Sanat dergisinin Temmuz 2023 sayısı çıktı
Milliyet Sanat'in yeni sayısında başrollerini Margot Robbie ve Ryan Gosling’in paylaştığı “Barbie” filminin derinlikli incelemsi, Emir Can İğrek'in yeni albümü ve müzik yolculuğu, Mine Söğüt, Özden Dilek Karakışla ve Meryem Şahin ile “Deli Kadın” adlı tiyatro oyunu, Fidan Terzioğlu ise bilim kurgu filmlerine sufî bir yaklaşım sunduğu kitabının detayları yer alıyor. 30. İstanbul Caz Festivali, Isabel Muñoz’un Göbeklitepe’yi odağına alan “Yeni Bir Hikâye” adlı sergisi gibi Türkiye’nin ve dünyanın kültür sanata gündeminden önemli haberlerin yer aldığı Milliyet Sanat Temmuz 2023 sayısında Deniz Yüce Başarır’ın “Edebiyat Aleminde Bir Hayalet Avcısı” adlı köşesinin yeni yazısı da okurları bekliyor. Milliyet Sanat, Temmuz 2023 sayısını son yılların en çok konuşulan yapımlarından “Barbie” ile açıyor. Greta Gerwig’in yönettiği ve senaryosunu Noah Baumbach ile beraber yazdığı film, Margot Robbie ve Ryan Gosling gibi yıldız oyuncularıyla dikkat çekerken plastik dünyadaki plastik karakterler gibi görünen Barbie ve Ken’in kendi kişiliklerini ve gerçek dünyayı keşfetme hikâyesini anlatıyor. İkinci stüdyo albümü “Parti İptal”i henüz yayınlayan ve kendi kuşağının en çok konser veren isimlerinden biri olan Emir Can İğrek’in soruları içtenlikle yanıtladığı söyleşisi, Milliyet Sanat’ın yeni sayısında sevenleriyle buluşuyor. Mine Söğüt, Özden Dilek Karakışla ve Meryem Şahin’in, Söğüt’ün “Deli Kadın Hikâyeleri” adlı eserinden uyarlanan “Deli Kadın” oyununu; yazar Fidan Terzioğlu’nun çağdaş sinemaya iz bırakmış yedi bilim kurgu klasiği eşliğinde okurları ‘sufî’ bir yaklaşıma çağırdığı İnsanı İnsan Yapan Nedir? kitabını anlattığı söyleşiler gibi dikkat çekici daha birçok özel röportaj da okurları bekliyor. Temmuz 2023 sayısında ayrıca, 7 - 19 Temmuz arasında gerçekleşecek 30. İstanbul Caz Festivali; İspanyol çağdaş fotoğrafçı Isabel Muñoz’un Pera Müzesi’nde devam eden ve Göbeklitepe bölgesindeki arkeolojik sit alanlarından edindiği izlenimleri sanatıyla yorumladığı “Yeni Bir Hikâye” başlıklı sergisi gibi kültür sanat dünyası gündemine dair haberler yer alıyor. Deniz Yüce Başarır ise, edebiyat tarihinin önemli mekânlarını anlattığı yeni köşesi “Edebiyat Aleminde Bir Hayalet Avcısı”nın yeni yazısında okurları, gelenekselin sınırlarını sonuna kadar zorlayan, sanat dolu yoğun bir hayat sürülen Charleston çiftliğine davet ediyor.
- Bakanlıktan korsan kitapla mücadele açıklaması
2023 yılının ilk 6 aylık döneminde 182 milyon 895 bin 180 adet kitap bandrolü satışı gerçekleşirken basılan kitap sayısı geçen yıla göre yüzde 20 arttı. Kültür ve Turizm Bakanlığı, 2023 yılının ilk yarısına ilişkin müzik, sinema ve kitap bandrolü satışları, müzik ve sinema alanında düzenlenen yapımcı sertifikası sayıları, fikir ve sanat eserleri kapsamında gerçekleştirilen kayıt-tescil işlemleri ile korsanlıkla mücadele istatistiklerine ait verileri açıkladı. Bakanlık Telif Hakları Genel Müdürlüğünün bandrol istatistiklerine göre, 2023 yılının ilk 6 ayında 182 milyon 895 bin 180 adet kitap bandrolü satışı gerçekleşti. 2022 yılının ilk yarısında yayınlanan kitap sayısı 90 bin 149’dan, 2023 yılının ilk 6 ayında yayınlanan kitap sayısı yüzde 20 artışla 108 bin 82 adete ulaştı. Bu yılın ilk yarısında, süreli olmayan yayınlar kapsamında, eser türlerine göre en fazla bandrol satışı geçen yıl olduğu gibi yine eğitim kategorisindeki yayınlarda gerçekleşti. İlk 6 ayda eğitim alanında 72 milyon 668 bin 316 adet bandrol satışı yapılırken yetişkin kurgu edebiyat kategorisinde 28 milyon 101 bin 63, inanç kategorisinde 22 milyon 351 bin 326, akademik alanda 3 milyon 781 bin 300, ithal yayın kategorisinde 2 milyon 574 bin 498, çocuk kitapları kategorisinde 24 milyon 137 bin 587, yetişkin kültür yayınları kategorisinde 27 milyon 648 bin 152 ve gençlik kitapları kategorisinde de 1 milyon 632 bin 938 adet bandrol satıldı. İsteğe Bağlı Tescilde Rekor Artış Hak sahiplerinin talebi doğrultusunda gerçekleştirilen isteğe bağlı kayıt-tescil işlemi sayısı 2022 yılının ilk 6 ayında 898 adet olarak gerçekleşmişti. 2023 yılının ilk 6 ayında ise bu sayı yüzde 20 artışla 1.073 adete ulaştı. Eser sahiplerinin isteğine bağlı olarak gerçekleştirilen kayıt-tescil işlemlerinden en çok yararlanan hak sahibi grubu ise 527 adet tescil ile bilgisayar programları oldu. Bu yılın ilk 6 ayında 527 adet bilgisayar programı, 291 adet ilim ve edebiyat eseri, 165 adet güzel sanatlar eseri, 49 adet musiki eseri ile 41 adet sinema eserinin kayıt-tescili yapıldı. Yapımcı Sertifika Sayısı Yükseldi Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından 2023 yılı ilk yarısında 254 adet sinema ve 174 adet müzik yapımcı sertifikası düzenlendi. Toplam aktif yapımcı sertifika sayısı ise 2 bin 383’e yükseldi. Sinema ve Müzik Sektörü 2023 yılın ilk yarısında, sinema alanında 237 adet sinema yapımı tescil edilerek 23 bin 965 adet bandrol satıldı. Müzik alanında ise 1.008 adet yapım tescil edildi ve 531 bin 39 adet bandrol satışı gerçekleştirildi. Dijital oyunlarda 4 adet tescil işlemi yapılarak 23 bin 932 adet bandrol satıldı. Sinema ve müzik yapımları ile bilgisayar oyunları için, 2023 yılının ilk 6 ayında toplamda 1.249 tescil işlemi yapılarak 578 bin 936 adet bandrol satışı gerçekleşti. 26 bin 733 Materyal Ele Geçirildi Emniyet Genel Müdürlüğü Güvenlik Dairesi Başkanlığından alınan verilere göre de korsanlıkla mücadele kapsamında 81 ilde faaliyet gösteren “İl Denetim Komisyonları” bu yılın ilk 6 ayında 285 operasyon gerçekleştirerek 300 şahıs hakkında işlem yaptı. Bu denetimler kapsamında 26 bin 733 adet materyal ele geçirildi.
- Japonların zorlukların üstesinden gelme sanatı
Yaşam her gün önümüze fırsatlar çıkarır. Her yeni güne sıfırdan başlayacak gücü içimizde bulabilmek aslında sandığımız kadar zor değil. Bu konuda onlarca yıkımdan, afetten, savaştan sonra bile yaşamlarını yeniden kurabilen Japonlardan öğreneceğimiz çok şey var! Ve Ganbatte felsefesi gereken ilhamı alabileceğimiz sonsuz bir kaynak… “Eğer elinden gelenin en iyisini yaptıysan, sonucun umduğun gibi olup olmadığının önemi yoktur, çünkü içten içe fırsatı boşa harcamadığını bilirsin.” Japonlar onca savaştan ve doğal afetten sonra sizce hayatlarını nasıl yeniden inşa ettiler ve etmeye devam ediyorlar? Bu halkın, tıpkı Zümrüdüanka gibi küllerinden yeniden doğmasının sırrı, Japonca bir terim olan ve “Elinden gelenin en iyisini yap, asla pes etme, devam et!” şeklinde ifade edilebilecek “ganbatte” felsefesinde yatmaktadır. Dünyadaki pek çok ülkede bir sınava, iş görüşmesine girmeden ya da bir yarışmaya başlamadan önce “iyi şanslar” dilenirken Japonlar birini çaba göstermeye teşvik etmek için “ganbatte” ifadesini kullanır. Bu, gösterilen tutum bakımından büyük bir fark yaratır, çünkü iyi şans dış unsurlara bağlıdır, yani kaderi kişinin dışında konumlandırır. Ganbatte ise kişinin içindeki güce ve olanaklara yöneliktir, yani olacak olan bireysel çabaya bağlıdır. Ganbatte felsefesini anlatan bu ilham verici kitap, bize tüm engelleri nasıl aşacağımızı ve her ne yapmak için yola çıkarsak çıkalım cesaret ve motivasyonla nasıl ilerleyeceğimizi öğretiyor. “Ganbatte sadece bir söz değildir, hayata bir bakış açısıdır. Ganbatte bir anlayış biçimidir, öğrenilebilen ve günlük hayatımıza uygulanabilen bir tutumdur. Ganbatte sana ve sevdiklerine cesaret vermek için bir araçtır. Ganbatte ne olursa olsun, her zaman gülümseyerek ilerlemeye devam etmene yardımcı olacaktır. Ganbatte beklenmedik talihsizlikler yaşadığımızda, bizi atalete ve ümitsizliğe düşmekten alıkoyan bir yol göstericidir.” Nobuo Suzuki yazar ve filozof, yaratıcılık ve kişisel gelişim hakkında yazmaya başlamadan önce Avrupa'da Sanat ve Edebiyat okudu. Piyano çalmayı, dünyayı dolaşmayı ve kedilerle yaşamayı çok seviyor. İlk çalışması Wabi Sabi: Kusurluluktaki Bilgelik, kusurluluğun güzelliğini ve bu kavramı anlamanın hayatımızı nasıl derinden değiştirebileceğini ele alıyor. GANBATTE Nobuo Suzuki Athica Yayınları, 2023 Çeviri: Ezgi Şayan Tür: Kişisel Gelişim 176 s.
- Kanada edebiyatından cesur ve farklı bir ses
Engel’in en önemli eseri olan Ayı (1976), cinsellik ve insan-hayvan ilişkisini irdelemesiyle uluslararası beğeni toplasa da Kanada’da yazılmış en tartışmalı kitap olarak görüldü. Bir kadının bir ayıyla karmaşık ilişkisini anlatan roman, Governor General’s Edebiyat Ödülü’nü kazandı ve Engel’in Kanada edebiyatında cesur ve farklı bir ses olmasını sağladı. Kuzey Kanada’nın yalnız ve vahşi doğasında, aşkın ve kendini keşfetmenin sınırları zorlayan hikâyesi... Utangaç ve kendi halinde bir kadın olan Lou, Tarih Enstitüsü'nde çalışan bir envanter sorumlusudur. Merhum Albay Jocelyn Cary’nin evindeki ve mülkündeki envanter dökümünü yapmak için uzak bir adaya çağrıldığında, bunu tozlu bodrum katındaki ofisinde haritalar ve el yazmaları arasında geçen günlerinden uzaklaşmak için bir fırsat olarak görür. Ne var ki orada karşılaşacağı gizemli ve görkemli bir ayının, hayatının akışını sonsuza dek değiştireceğini bilmiyordur. Lou, doğanın kucağında bu hayvanla derin bir bağ kurdukça uykudaki arzularının ve özlemlerinin uyandığını fark eder. Bir yandan engin doğanın bir yandan da vahşiliğin büyüsüne kapılan Lou, toplumsal normlara meydan okuduğu bir kendini keşfetme yolculuğuna çıkar; bu yolculukta insan olmaya dair zihninde çizdiği sınırların nasıl bulanıklaştığını; evcil olmayanla kurduğu alışılmadık ilişkinin korkularını ve arzularını nasıl gün yüzüne çıkardığını keşfeder. Engel’in çağrışımlarla ve referanslarla dolu anlatımı, aşk ile özgürlük arasındaki karmaşık gelgitleri ortaya dökerken, samimiyet ve bağlılıkla ilgili önyargılara da meydan okuyor. İnsanın kendine koyduğu sınırları sorgulayan, en ilkel arzuları kucaklamanın dönüştürücü gücünü ortaya koyan, insan ruhunun vahşiliğini doğanın evcilleşmemiş güzelliğiyle buluşturan ve keşfedilmemiş topraklara girmeye cesaret eden Ayı ile tanışmaya hazır olun. Marian Engel (1933-1985) Kanadalı roman, öykü ve çocuk kitabı yazarı. McMaster Üniversitesi Edebiyat Bölümü’nde lisans derecesini aldıktan sonra McGill Üniversitesi’nde Kanada Edebiyatı alanında yüksek lisans yaptı. Otuz yıla yayılan yazarlık kariyerinde romanlar, kısa öyküler ve denemeler de dahil olmak üzere birçok farklı türde eser verdi. Ulusal ve uluslararası yazar hakları alanında tutkulu bir aktivist olan Engel, 1973’te kurulan Kanada Yazarlar Birliği’nin ilk başkanı oldu. 1982’de Kanada Nişanı’na layık görüldü. 1985’teki ölümünden sonra Kanada Yazarlar Geliştirme Vakfı, her yıl kariyerinin ortasındaki bir kadın yazara Marian Engel Ödülü’nü vermeye başladı. Yazdıklarıyla kadınların günlük deneyimlerine, mutluluk ve kendini gerçekleştirme arayışlarına odaklanan Engel, eserlerini “mükemmeli aramak üzere yetiştirilen insanın kusurlu bir dünyayla başa çıkma şeklinin” keşfi olarak görüyordu. Marian Engel’in derin edebi katkıları bugün de okurlar arasında yankılanmaya devam ediyor. AYI Marian Engel Harfa Yayınları, 2023 Çeviri: Duygu Akın Tür: Roman 144 s.
- 40'ıncı Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı'nın Onur Yazarı Nermin Abadan Unat oldu
40'ıncı Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı’nın onur yazarı Nermin Abadan Unat. Fuarın ana teması ise 'Yaşasın Cumhuriyet'. Tüyap Tüm Fuarcılık Yapım A.Ş. tarafından, Türkiye Yayıncılar Birliği iş birliği ile gerçekleştirilen 40'ıncı Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı, 28 Ekim–5 Kasım 2023 tarihleri arasında düzenlenecek. Uluslararası İstanbul Kitap Fuarı’nın bu yılki Onur Yazarı, TÜYAP Kültür Fuarları Danışma Kurulu kararıyla Yazar Nermin Abadan Unat olarak belirlendi. Fuar süresince Unat’ın yaşamı ve eserleri üzerine, kendisinin de katılımıyla çeşitli panel ve söyleşiler düzenlenecek. Fuarın Ana Teması ise Cumhuriyetin 100. Yılında 'Yaşasın Cumhuriyet' olacak. İstanbul Kitap Fuarı tema kapsamında konukların ve Onur Yazarı Nermin Abadan Unat’ın katılımıyla düzenlenecek kültür etkinliklerine ev sahipliği yapacak. Girişin öğrenci, öğretmen, çocuk, emekli ve engellilere ücretsiz olduğu fuar, hafta içi 10.00-19.00, hafta sonu 10.00-20.00 saatleri arasında ziyaret edilebilecek. Fuar, 5 Kasım 2023 Pazar akşamı 19.00’da sona erecek. Fuarla ilgili etkinlik listesi, imza günleri ve detaylı bilgilere http://istanbulkitapfuari.com/ adresinden erişilebilecek. Viyana’da doğan Nermin Abadan Unat, ilköğreniminden sonra 1940’ta İzmir Kız Lisesi’ni, ardından 1944’te İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'ni tamamladı. Bir süre Ankara’da Ulus Gazetesi’nde çalıştıktan sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ne ilk kadın asistan olarak giren Abadan Unat, 1955’te “Kamuoyu ve Etki Alanı” adlı teziyle doktor unvanını aldı. 1958’de siyaset bilimi dalında önce doçentliğe ve 1962’de profesörlüğe atandı. SBF’de Siyasal Davranış Kürsüsü’nü kuran Nermin Abadan Unat, siyaset sosyolojisi ve kitle iletişim konularının dışında 1963’ten beri özellikle Türk dış göçüyle ilgili sorunlara eğildi, yurt içi ve yurt dışında çeşitli araştırmalar gerçekleştirdi. Bu konuda Türkçe, Almanca, İngilizce kitaplar, makaleler yayımladı. Aynı zamanda kadın çalışmaları ile ilgilenen yazar, 1978-1999 yılları arasında Avrupa Konseyi Kadın-Erkek Eşitliği Komisyonu’nda Türkiye’yi temsil etti. Uzun yıllar, A.Ü Siyasal Bilgiler Fakültesi’nde öğretim üyeliği yapan yazar, 2016 yılına kadar da Boğaziçi Üniversitesi’nde yarı zamanlı olarak dersler verdi. Avrupa ve ABD’nin çeşitli üniversitelerinde konuk profesör olarak dersler veren Nermin Abadan Unat, 1967-1970 yılları arasında Uluslararası Siyaset Bilimi Derneği’nin (IPSA) ikinci başkanlığını, 1978-1982 yılları arasında ise Türk Sosyal Bilimler Derneği’nin genel başkanlığını yürüttü. 1978-1980 yılları arasında TBMM’de kontenjan senatörü olarak görev yapan Abadan Unat’a 1978 yılında Federal Almanya Cumhurbaşkanlığı tarafından Yüksek Liyakat Ödülü, 1998’de Aydınlanmanın Kadınları, 2000’de Fullbright Yaşam Boyu Akademik Hizmet, 2004’de Kültür Üniversitesi Yürekli Kadın, 2006’da Marmara Yaşam Boyu Başarı, 2010’da İstanbul Beşiktaş Kent Konseyi Onurlu Yaşam, 2011’de ODTÜ Büyük Hizmet, 2012’de Vehbi Koç Vakfı Eğitim, 2014’de Bodrum Çağdaş Yaşamı Destekleme Derneği, 2015’de İÜ Kadın Araştırmaları Merkezi, 2016’da Ankara Mülkiyeliler Birliği Mülkiye Büyük Ödülü gibi ödüllere layık görüldü. Türkçe ve yabancı dillerde yayımlanmış bazı kitapları şöyle: Halk Efkarı ve Etki Alanı – 1955, Bürokrasi – 1959, Anayasa Hukuku ve Siyaset Bilimi Açısından 1965 Seçimlerinin Tahlili- 1966, Batı Almanya’daki Türk İşçileri ve Sorunları- 1964, Göç ve Gelişme (Ruşen Keleş ile Birlikte) – 1976, Batı Avrupa ve Türkiye’de Basın Yayın Öğretimi – 1972, Turkish Workers in Europe – 1976, Women in Turkisg Society – 1981, Türk Toplumunda Kadın – 1982, Women in teh Developing World: Evidence from Turkey – 1986, Emancipation in Exile (Grety Mirdal ile birlikte)- 2015















