top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Penelope, Kirke, Kalypso ve Diğer Kadınların Anlatımıyla Odysseus

    Marilù Oliva, bakış açılarını ustalıkla değiştirerek insanlığın bu binlerce yıllık eserini günümüz okurları için yeniden kaleme alıyor ve kadın gözünden anlatarak saklı anlamlarını gözler önüne seriyor. Odysseus bir adamın yolculuğunun değil, yolculuğu sırasında onu seven tüm kadınların hikâyesidir:Gemisi batan Odysseus’a yardım eden ve âşık olduktan sonra yedi yıl onu esir tutan Kalypso’nun...Onu büyüten yaşlı dadısı Eurykleia’nın ve ondan nefret eden Sirenlerin...Onunla tanışana kadar erkekleri hor görmekten başka bir şey yapmayan korkunç büyücü Kirke’nin...Onu hayata döndüren zeki prenses Nausikaa’nın...Bu ölümlü kahramanın arkasındaki büyük ilahi tanrıça Athena’nın...Ve yirmi yıldan fazla bir süre boyunca onun dönüşünü beklerken ona sadık kalmak için bitmek tükenmek bilmeyen bir yaratıcılık ve sadakat gösteren karısı Penelope’nin hikâyesi. Odysseus’un hayatı bir noktada bu kadınlarla kesişiyor ve hikâyesini, her biri Odysseus’un büyük macerasının bir kahramanı olan bu kadınların sesinden dinliyoruz. Bologna'da doğan Marilù Oliva, deneme yazarı ve edebiyat profesörüdür. Solferino için en çok satan "Penelope, Circe, Calypso ve diğerleri tarafından anlatılan Odyssey" (2020), "Yirminci yüzyılda Pamuk Prenses" (2021), "L'Eneide di Didone" (2022) ve ilahi Olimpos” (2022). Mitolojik bir arka plan, oğlu Matteo B. "Yirminci yüzyılda Pamuk Prenses" (Solferino 2021), 1980'lerde Bologna'da başlayan ve kahramanlardan birinin lager genelevinde fuhuşa zorlandığı Buchewald ile dönüşümlü olarak başlayan tarihi bir romandır. Aynı yayınevi, Homeros'un çok satanlar arasına giren ünlü şiirinin orijinal metne sadık kalınarak yeniden yazıldığı "The Odysseia. Narrated by Circe, Penelope, Calypso and the other" (2020) kitabını yayınladı. Fenike kraliçesinin başrol oynadığı ve tarihin akışını biraz değiştirdiği ünlü Virgilian şiirine bir övgü niteliğindeki kahraman ve "Dido's Aeneid" ile karşılaştıkları kadınların görünümü. HarperCollins ile birlikte iki gerilim filmi yayınladı; ilki, bilimsel ve rasyonel bir zihne sahip ancak yetenekli bir zihne sahip kadın polis Micol Medici'nin destanını başlatan "The gömülü gelinler" (2018, bir TV dizisi için hak kazandı): Geceleri, mantıklı bir açıklama yaptığı ve soruşturma için değerli ayrıntıları ortaya çıkaran rüyalar görüyor. 2019'da Micol'un ikinci macerası "Musica sull'abisso" yayınlandı (her kitap kendi kendine yetiyor, bu yüzden arka arkaya okuyamıyorsunuz bile). Yazar daha önce toplumumuzun karanlık taraflarını ve "korunmasız" olarak tanımladığı en açık kategorileri araştıran sarı ve kara romanlar yazmıştı. Özellikle Guerrera Üçlemesi ("Tu la pagaràs", "Fuego" ve "Mala Suerte") ve daha edebi olan Zaman Üçlemesi ("Le Sultane", "Lo Zoo" ve "Bu kitap yok") Scerbanenco Okuyucular Ödülü), hepsi Elliot ile yayınlandı ve şimdi sesli kitap olarak da mevcut. Bir deneme yazarı olarak, yirminci yüzyılın ikinci yarısı üzerine tarihsel araştırmalar, entelektüel biyografiler (örneğin Grazia Deledda üzerine bir tane) ve en sevdiği yazara adanmış bir cilt yazdı: "Marquez'in Yüz Yılı, Dünyanın Yüz Yılı" ". 2019'da Zanichelli için liselerde benimsenen Nişanlılar üzerine bir antolojinin ortak editörlüğünü yaptı. Her zaman toplumsal cinsiyet ve güncel meselelerle ilgilendi ve ayrıca Telefono Rosa'nın sponsorluğunda iki antoloji hazırladı. MicroMega ve Huffington Post dahil olmak üzere çeşitli dergilerle işbirliği yapıyor ve kurucusu olduğu edebiyat blogu Libroguerriero'nun baş editörü. PENELOPE, KİRKE, KALYPSO VE DİĞER KADINLARIN ANLATIMIYLA ODYSSEUS Marilù Oliva Epsilon Yayınevi, 2023 Çeviri: Aslı Aldemir 192 s.

  • "Ben çizgi roman yazarı olacağım"

    Aynur Kulak, Fabien Toulme ile ülkemizde yayımlanan çizgi romanları odağında söyleşti: "Kim olduğuma ve ne yapmak istediğime dair mümkün olduğunca samimi ve otantik olmaya çalıştım." Fabien Toulme ile ülkemizde yayımlanan çizgi romanları odağında yapmış olduğumuz söyleşide çizgi romanlara tutkun olma, fakat para kazanmanın da gerekli olduğu yaşam şartlarında mühendisliği kendine meslek edinerek farklı ülkelere gidip çalışma deneyimlerinden sonra yeniden çizgi romana dönme ve artık yalnızca çizgi roman odağında üretme konularının tamamını detaylı bir şekilde konuştuk. Fransa’nın çağdaş çizgi roman literatürü adına dünyaya kazandırdığı en önemli genç yazarı ve çizeri olan Fabien Toulme’nin hayatı bir tutku hikâyesi. Yayınladığı her yeni kitabıyla okurun dikkatini çeken ve çok sevilen Fabien Toulme söyleşimiz için buyurun lütfen. Biyografinizi okurken Brezilya'da yaşadığınız yıllarda çizgi romanlara meraklı bir çevreyle tanıştıktan sonra çizgi romanlara meraklı biri haline geldiğinizi okudum. Brezilya’da ne oldu da çizgi romanlara olan merakınız hobi olmaktan çıktı? Çocukken çizgi roman yazmaya başladım. Her zaman Tintin, Leclerc, Asterix gibi çizgi romanlar okurdum. İlk çocukluk hayalim çizgi roman sanatçısı olmaktı, ancak büyüdükçe bu işten para kazanmanın zor olabileceğini görmeye başladım. Etrafımda çizgi roman yapan insanların ya da sanatın başka bir dalında çalışanların örnekleri yoktu. Bu yüzden daha yaygın bir yol seçmeye karar verdim. Okulda bilim konusunda daha iyiydim ve bu yüzden mühendis olmaya karar verdim. İnşaat mühendisi oldum. Üniversiteden sonra 12 yıl boyunca Brezilya, Benin ve Karayipler'de çalışarak yurt dışında çalıştım. Birçok iş değiştirdim. Bu işleri sevmediğimden dolayı her zaman bir sorun yaşanıyordu çünkü. Yıllar geçtikçe çocukluk hayalim tekrar aklıma geldi. Brezilya'ya çalışmaya geldiğimde bir şirkette müdürdüm ve çizgi roman yapan insanlarla tanışmak istedim. Bu yüzden farklı zamanlarda mühendislik, çizgi roman ve internet işleriyle uğraşarak kısmi zamanlı olarak mühendislik ve kısmi zamanlı olarak çizgi roman yapmaya karar verdim. Yarı zamanlı mühendislik, yarı zamanlı çizgi roman çalışma günlerinden sonra tamamen çizgi romanlar üzerinde çalışmaya zaman ayırıyorsunuz. Ne oldu da tamamen çizgi roman yazarı olmayı tercih ettiniz? Seçme şansım olsaydı, her zaman bir çizgi roman yazarı olurdum. Bu tür işlerde asıl sorun para. Bu yüzden çizgi roman sanatçısı olarak çalışmak için Brezilya'dan Fransa'ya döndüğümde mecburdum çalışmaya ve temelde yeterince para kazanmaya başladıktan sonra mühendis kariyerimi bırakmayı başardım. İşte bu yüzden biraz mühendislik, biraz da çizgi roman yaparak zamanımı geçirdim ve ilk kitabımı çıkardıktan sonra beklediğimden daha fazla para kazanmayı başardım. "Ben çizgi roman yazarı olacağım" dedikten sonra arka arkaya kitaplar çıkaracağınızı ve daha da önemlisi bu alanda uluslararası bir başarı yakalayacağınızı hayal etmiş miydiniz? İlk çizgi romanımı yaptığımda tabii ki bunu beklemiyordum. Sadece çizgi roman yapabilmenin bile mükemmel olduğunu düşünüyordum. Hatta ilkinin sonuncu olabileceğini düşünüyordum çünkü hiç bilinmeyen bir yazar olmama rağmen çok hassas bir konu üzerine çalışmıştım. Bir görünürlük şansına sahip olduğumu bile düşünmüyordum bu yüzden. Çizgi roman sektörü de kendi içinde oldukça rekabetçidir. Çok fazla çizgi roman çıkar fakat çok az görünürlüğe sahip olur. Yani benim için bu bir rüyanın gerçekleşmesiydi. Bu rüyanın nasıl devam edeceğini asla tahmin edemezdim. Çizgi romanlarımın başka dillere çevrilmesi ve onlar sayesinde başka ülkeleri görmek, hayal edebileceğim şeyler değildi. Grafik roman dünyasında kitaplarınızın farkının ne olmasını istediniz? Hikâyeleri diğer grafik romanlardan farklı olarak şöyle işlemek istedim, bu anlamda kendime şöyle bir hedef koydum diyebileceğiniz bir düşünceniz oldu mu hiç? Çizgi roman yapmaya başladığımda, kendime neyi farklı yapmalıyım diye sormadım. Aslında zorluk anlatmak istediğim konu her ne olursa olsun senarist ile illüstratör tarafından çizgi romanın kendi karakterinin nasıl yansıtılacağıydı. Bir şeylerden etkilenme ya da onları etkileme ve doğal olarak onları yeniden üretme eğilimindeyizdir. Bu yüzden, kim olduğuma ve ne yapmak istediğime dair mümkün olduğunca samimi ve otantik olmaya çalıştım. Bir hikâyeyi çizgilerle anlatma meselesini konuşmak istiyorum sizinle. Zor mu, kolay mı, daha mı çok emek istiyor yoksa normal yazmaktan farksız olarak devreye çizgilerin girdiği bir uğraş mı? Aslında beynin nasıl yapılandığıyla ilgili bir soru. Bence benim beynim, kelimelerden ziyade planları ve görselleri anlatmaya göre yapılanmış. Kelimelerle yazmayı tam olarak istemezdim, çünkü en başta kelimelerle yazdığım ve sonra görsellerle dönüştürdüğüm bir senaryo ortaya çıkıyor. Kelimeleri kullandığım senaryo yaratımı bana çok güzel bir biçim olarak gelmiyor. Yani cümleleri oluşturmakta en iyi ve en güzel formülleri bulamıyorum. Bu benim için daha çok bir yapı, yani hikâyemin tabanı gibi. Sonrasında bu senaryoyu çizmek bana çok daha kolay ve doğal geliyor. Eğer roman yazsaydım en güzel kelimeleri ve cümleleri bulur muydum emin değilim. Yazarken görseller bana doğal şekilde geliyor, en baştan hangi planları kullanacağımı ve nasıl çizeceğimi biliyorum. Yeri gelmişken bir hikâyeyi çizerek anlatmanın sizi heyecanlandıran taraflarını da konuşmak isterim. Ben çizme fikrini seviyorum. Görsellerle çok güçlü bir bağım olduğunu düşünüyorum. Küçükken roman okumaktan ziyade çizgi roman okumayı daha ilgi çekici bulurdum bu yüzden. Roman okumak beni mutlu ederdi ama konsantre olmak için daha fazla efor sarf ederdim. Dolayısıyla benim için daha az doğal bir durumdu. Çizgi roman okumaya başladığımda ise kitabı bittiğinde kapatırdım. Yani daha kuvvetli bir bağım olduğu için hayal etmek ve anlatmakta çizimi kullanıyorum. Karakterleriniz tam da yaşayan çağımızın insanları. Yaşadığımız çağa kendini kaptırmış, bir şekilde kendi öz isteklerini unutmuş ama saflıklarını koruyan karakterler. Bu anlamda sizin karakterlerinizi çok gerçek buluyorum ve bu insanların sizin çevrenizdeki insanlar olduğuna ve onları gözlemleyip onları çizdiğinizi ve anlattığınızı düşünüyorum. Bu dönemi, bu çağı anlatmayı gerçekten seviyorum. Bu yüzden çok bilinçli ve çok beslenmiş olmalıyım. Çünkü benden bıkmış insanlar olduğunu düşünüyorum. Size kim veya kimler olduğunu söyleyemem. Bu gerçekten bizim dönemin yansıması diyebilirim. Bu çok havada asılı duran bir şey. Beynimde bir füze olduğunu hayal ederim ve çizgi romanda bulacağınız karakterleri ürettiğini. Kesin olarak bildiğim şey, bir hikâye yazarken her bir karaktere yakınlaşmaya çalıştığımdır. Ama sanırım bu karakterlere çok yakın olduğum için, gerçek ve cisimleşmiş bir şeyler de yaratmam gerekiyor. Bu yüzden insanlar arasındaki ilişkileri çok güncel şeylerle anlatmayı seviyorum. Şunu merak ediyorum; anlatacağınız hikâye kafanızda ilk olarak çizgiler şeklinde mi beliriyor? Mesela ilk olarak çizimlere mi girişiyorsunuz yoksa hikâyeyi yazıp sonra mı çiziyorsunuz? Bir hikâyenin doğuşunda tabii ki gizemli noktalar vardır. Ama genellikle, gördüğüm veya duyduğum ve bana dokunan bir olay olur. Aslında durumları, karakterleri hayal etmeye başlıyorum. Örneğin Suzette hakkında konuşacak olursam, bu gerçekten de bir çift olarak yaşama şeklimizdeki bir değişimin gözlemlenmesiydi. Büyükannemi ve çift olarak çok farklı bir yaşam tarzına sahip olan yeni nesilleri düşünüyordum, özellikle de kadın tarafını. Dolayısıyla beni ilk etkileyen bu gözlem oldu. Sonra durumlar ve diyaloglar için fikirler geliştirmeye başladım. Böylece hikâye yavaş yavaş zihnimde şekillendi. Sizin kitaplarınızda çizgiler kadar renklendirmeler de çok ilgimi çekiyor. Pastel tonda ama canlı renkleri tercih ediyorsunuz. Bu renklendirmenin klasik çizgi romanları hatırlatan bir tarafı var ve hikâyenin ana konusuna da hizmet eden bir yanı var desem ne söylemek istersiniz? Kullandığım renkler her zaman biraz karmaşık bir seçimden geliyor. Aslında, renk seçimleri pek çok şey tarafından yönlendiriliyor. Her şeyden önce oldukça büyük çizgi romanlar yaptığım bir gerçek. Bunlara göre çok çeşitli renklerde, çok daha gerçekçi renklerle çalışıyorum. Bu çok çalışmayı gerektiyor ve aslında benim için biraz da zor. Bu yüzden koordoneli olanlardan 3-4 ton seçmek ve daha sonra ışık üzerinde çok daha fazla çalışmak, benim için işi daha basit ve hızlı hale getiriyor. Renklerle ilgili neredeyse tematik bir durum var. Yani kendimi 4-5 tonla sınırlamam, hoşuma giden ve bana renk duygusu veren bir tür kısıtlama yaratıyor. Çizgi romanların ilk oluşmaya başladığı dönemlere baktığımızda çocuklara yönelik olduğunu, daha çok da erkek çocuklara yönelik olduğunu görüyoruz. Ama artık -uzun süredir- kız çocuklara yönelik ve yetişkin pazara da yönelik bir ilerleme var, öyle değil mi? Tarihsel olarak, çizgi romanların başlangıcında, gerçekten çocuklara ve özellikle de erkekler çocuklara ait bir şey olduğunu söyleyebiliriz. Zamanla diğer türlere de açılmaya başladı, bu da sadece çocukların okuyabileceği anlamına geliyordu, ama tabii ki kızların da. Birçok tarzı, birçok hikâye anlatma biçimini beraberinde getiren bu açılımın çok zengin ve canlı olduğunu düşünüyorum. Bu, giderek daha fazla açılan ve diğer türlere de ihraç edilmeye başlanan bir evren. Yani, çizgi romanların giderek daha fazla görsel-işitsel uyarlaması da yapılıyor. Teknolojinin çizgi romanlardaki yerini konuşarak devem etmek istiyorum. Teknolojinin çizgi romanlar dünyasındaki yeri ne ve gelenekselciler teknolojinin çizgi romandaki yerine nasıl bakıyorlar? Teknoloji çoğunlukla yazarların yardımına koşmuştur. Aslında farklı okullarda, sevdikleri için ve üretim daha zanaatkârca bir şeyken gerçekten farklı bir eğlence sağlayan bir yol olduğu için geleneksel şekilde çizim yapan insanlar var. Teknoloji, benim gibi geleneksel ile mücadele edenler için var. Ben daha çok dijitalle ilgileniyorum ve bu, yazarların biraz daha hızlı ilerlemesine yardımcı oldu çünkü çizgi romanlardan geçimini sağlamak her zaman kolay değil. Teknolojiden yardım alabiliyor olmak, biraz daha hızlı hareket etmemizi, biraz daha hızlı yaşamamızı ve biraz daha iyi kazanmamızı sağlıyor. Yakından takip ettiğiniz çağdaş çizgi roman ustalarını merak ediyorum. Ve Avrupa başta olmak üzere dünyada illüstrasyon mesleğinin geldiği noktayı nasıl buluyorsunuz? mesela hikaye anlaatma çeşitliliği nereden nereye geldi ve teknolojinin gelişmesi çizgi romanları nasıl etkiledi? Doğal olarak biraz benim dünyama benzeyen çizgi romanları ve yazarlarını örnek vereceğim. Étienne Davodeau, Riad Sattouf, Guy Delisle, Joe Sacco okumayı seviyorum. Ve sonra, daha tarihsel olarak, Tenten'i yapan Hergé, Red Kit'i yapan Morris, Asterix'i yapan René Goscinny var. Bunlar da çalışmalarını çok beğendiğim usta yazarlar. Peki bu saydığınız isimlerle, çağdaşlarınızla elbet, aranızda bir rekabet var mı? Çizgi roman pazarının büyüdüğü bir dönemdeyiz. Dolayısıyla giderek daha fazla yayın ve çok sayıda yazar çıkıyor. Bu da bu işin içinde kalmayı oldukça karmaşık hale getiriyor. Nihayetinde karmaşık, çünkü ben bir yazarım, bir yere hizmet ediyorum ve bu çizgi roman işini seviyorum. Aslında yazarlar arasında bir rekabet yok. Birbirimizi sık sık festivallerde, buluştuğumuz anlarda bulduğumuz bir durum var. Yani bu benim çok sevdiğim bir çevre. Yeni çalışmalarınız var mı, varsa neler? Evet, Eylül ayında ismi « inoubliable » olan yeni bir çizgi romanım çıkıyor. Fikir, röportaj yaptığım ve bana hayatlarındaki en önemli olayları anlatan insanları bir anı kitabında bir araya getirmek. Bu bir seri olacak ve ilk cilt, bana hayatlarındaki önemli bir anı anlatan altı kişinin altı hikayesi olacak. Olmazsa, Türkiye'de de yayınlanacak "Dünyanın Yansımaları" adlı başka bir seriyle devam edeceğim. Buradaki fikir, dünyanın farklı ülkelerine gidip bir tema etrafında insanlarla buluşmak. En son burada, Fransa'da çıkan ilk cilt mücadele ve bağlılığa adanmıştı. Devrim sırasında Lübnan'a gittim, Brezilya'ya devrim tehdidi altındaki bir favelaya gittim, Benin'e kadın hakları için mücadele eden genç bir kadına eşlik etmeye gittim. Yani fikir, hem dünyayı hem de işleyiş şeklimizi biraz anlamak için bu temayı yaşayan insanlar arasında bir temayı ele almak.

  • İnsan Uykusunun Tarihi

    Kültürel, sosyal, ekonomik ve psikanalitik etkileri derleyen Darian Leader, bu evrensel insan deneyimi hakkındaki gerçekleri gün yüzüne çıkararak insan uykusunun tarihine ve artık neden uyuyamıyormuşuz gibi göründüğümüze dair kısa ve etkileyici bir rehber sunuyor. Her dört yetişkinden biri uyku sorunları çekiyor. Son otuz yılda uyku ilaçları kullananların sayısı inanılmaz derecede arttı. Uykunun, tıpkı nefes alıp vermek gibi doğal bir şey olması gerekiyordu ama giderek daha tekinsiz bir metaya dönüşmeye başladı. Öyle değil mi? Uykuyla olan ilişkimiz insanlık tarihi boyunca tekrar tekrar gündeme geliyor ve her seferinde hem bireysel hem de kolektif psikolojimize dair yeni bir şeyler söylüyor. Uyku, sanayi devriminden cep telefonlarımızın mavi ışığına, rüya yorumlamanın antik sanatından Freud’un modern yaklaşımına kadar çok geniş sosyal kalıplarla, norm ve beklenti değişiklikleriyle ilişkilidir. Darian Leader İngiliz psikanalist ve yazar. Londra'daki St. Paul's School'da eğitim gördü, Downing College'de felsefe ve ardından Paris'te bilim tarihi okudu. Burada analist olarak da eğitim gördü. Centre for Freudian Analysis and Research'ın kurucu üyesidir. NEDEN UYUYAMIYORUZ? Darian Leader Nova Kitap, 2023 Çeviri: Elvan Göçmen Ertem 208 s.

  • Romanın Kaygısı

    Orhan Koçak’ın son yirmi yıl içinde çıkan ve kendisini etkileyen bazı romanlar ve öykü toplamları üzerine kaleme aldığı “Romanın Kaygısı”, çıktı! Son yirmi yıl içinde çıkan ve beni etkileyen bazı romanlar ve öykü toplamları üzerine yazmaya başlamıştım, bunları belli bir tema üzerinden birbirine bağlamayı aklımdan geçirmeden. Ama yazdıkça hep belli bir soruna doğru çekildiğimi hissettim. Sonra bu sorun dikkatime el koymaya başladı ve artık başka kitapları da bu gözle okur oldum. Bu kitapların ortak noktası belirli bir kaygıydı, bazen alttan alta sürüp giden bazen de görünür bir “telaş” veya “mecburiyet hissi” biçiminde romancıyı / öykücüyü yakalayan bir sıkıntı: romancıdan çok önce oraya varıp da onu orada çoktan şekillenmiş (denebilirse “paketlenmiş”) olarak bekleyen bir konuyla uğraşma ihtiyacı, zorunluluğu, zorlanması. — Orhan Koçak Orhan Koçak 1948, İstanbul doğumlu. ODTÜ’de iktisat ve sosyoloji okudu. 1987-2002 yılları arasında yayımlanan Defter dergisinin yayın kurulunda yer aldı. Psikanaliz, Marksizm, eleştirel teori, Frankfurt Okulu ve edebiyat eleştirisi alanındaki yazılarıyla tanınmaktadır. Metis Yayınları’nda bir edebiyat kuramları ve eleştirisi dizisi başlattı (Metis Eleştiri) ve yayın yönetmenliğini üstlendi. Virgül dergisinin yayın yönetmenliğini yaptı. T. W. Adorno, Max Horkheimer, Melanie Klein ve Samuel Beckett çevirdi: Minima Moralia (1998), Akıl Tutulması (1986), Haset ve Şükran (1999) ve Proust (2001). Orhan Koçak 2016 yılında Erdal Öz Edebiyat Ödülü’nü aldı. Yayımlanmış diğer kitapları: Mithat Şen’in resmini konu alan incelemesi İmgenin Halleri (Metis, 1995), Modern ve Ötesi: Elli Yılın Sanatına Kenar Notları (Bilgi, 2008), Bahisleri Yükseltmek (Metis, 2011), Kopuk Zincir (Metis, 2012), Tehlikeli Dönüşler (Metis, 2017), Turgut Uyar ve başka şeyler (Söyleşi: Yücel Göktürk, Metis, 2016) ve Polemikler (Metis, 2019). ROMANIN KAYGISI Orhan Koçak Metis Kitap, 2023 232 s.

  • Everest Yayınları İlk Roman Yarışması 2023 başvuruları başladı

    Everest Yayınları’nın genç yazar adaylarına şans vermek ve Türk edebiyatına yeni isimler kazandırmak amacıyla başlattığı “İlk Roman Yarışması”na başvurular başladı. Katılma Koşulları: - Daha önce “romanı” yayımlanmamış yazarlar ve yazar adayları ilk romanlarıyla katılabilir. Yarışmada yaş sınırı yoktur. - Roman dosyaları, ilkroman@everestyayinlari.com adresine e-mail olarak gönderilebilir. Dosyaya katılımcının özgeçmişinin, posta adresi ve telefon numarasının da eklenmesi gerekmektedir. - Yarışmacılar, yarışmaya tek bir eserle katılabilirler. - Yarışmaya son katılım tarihi 14 Temmuz 2023’dir. Jüri üyelerine seçilen dosyaların ulaştırılması 4 Eylül 2023, Jüri üyelerinin kararının bize bildirilmesi 26 Ekim 2023, Basın Duyurusu 27 Ekim 2023 Jüri üyeleri: Bahriye Çeri Gülfem Pamuk Irmak Zileli Çimen Günay Erkol Sibel Oral - Yarışmayı kazanan yazar, eserin editöryal bir süreç sonunda yayımlanacağını, bu süreç içinde tavsiye edilecek değişiklikler konusunda karşılıklı anlaşma sağlanamaması durumunda, eserin yayımlanmayabileceğini kabul eder. - Yarışmada birinci olan romanın 5 yıllık telif hakkı yayınevine ait olacaktır.

  • Bir gotik canavarın kendine özgü kültürel tarihi

    Roger Luckhurst, eşikteki bir gotik canavarın kendine özgü kültürel tarihini ve köleliğin zor ve dilsiz dünyasından kapitalist dünyanın kalbine, hatta küresel popüler kültürün şebekelerine ulaşırken yaptığı yolculuğu anlatıyor. Başlangıçta aristokrat vampirlerin ve mumyaların çürümekte olan yoksul akrabası, korku filmlerinde ancak çeperde yer bulan bir yaşayan ölüydü. Sıranın kendisine gelmesini beklerken sürekli konak değiştirdi; sonunda küresel bir figüre dönüştü. Artık zombi kıyameti filmlerine, çizgi romanlarına ve romanlarına, televizyon dizilerine ve bilgisayar oyunlarına rastlamadan adım atmak mümkün değil. “Zombi” sözcüğü standart niteleme sıfatlarından birine dönüştü; zombi bilgisayarlar, zombi bankalar, zombi şirketler, zombi ekonomi, zombi hükümetler, zombi hukuk davaları dünyasında yaşıyoruz. Bunlar zombileşiyor çünkü asıl varoluş hallerine temsil, kontrol veya bilinç kaybı eşlik ediyor; ölüler ama bunu henüz bilmiyorlar, otomatiğe bağlamış halde yaşıyorlar. Roger Luckhurst, Birkbeck Üniversitesi İngiliz Dili ve İnsani Bilimler Bölümü’nde modern ve günümüz edebiyatı profesörü. ZOMBİLER Roger Luckhurst Koç Üniversitesi Yayınları, 2018 Çeviri: Begüm Kovulmaz 239 s.

  • Bilinmeyen bir dil ve kültürde kaybolan bir dilbilimcinin hikâyesi

    Macar yazar Ferenc Karinthy’nin başyapıtı kabul edilen Epepe, bilinmeyen bir dil ve kültürde kaybolan bir dilbilimcinin hikâyesini anlatıyor. Helsinki Dilbilim Kongresi’ne katılmak üzere uçağa binen Budai kendisini bambaşka bir ülkede bulur. Yerel dili ve yazıları bildiği hiçbir dile benzetemez. Hızla yükselen inşaatları, kalabalıkları, uzun kuyrukları, tuhaf prosedürleri ve âdetleriyle çözmesi zor, labirentvari bir büyükkente düşmüştür. Eve dönmekten başka çare yoktur ama dilini bilmeden bu yerden ayrılmak öyle kolay olmayacaktır. Budai bilimsel akıl yürütmelerle yerel dili çözmek ve birileriyle iletişim kurup derdini anlatabilmek için çeşitli taktikler dener, bu sırada başına belalar açılır. Yine de bir çıkış olduğu umudu hep vardır. Ferenc Karinthy dil ve kültürün insanları nasıl etkilediğini ele alırken yabancılaşma ve kimlik arayışını da büyük bir beceriyle işliyor. Kafka’nın Dava’sı, Huxley’nin Cesur Yeni Dünya’sı, Orwell’in 1984’üyle birlikte anılan Epepe’deki akıl almaz kentin her şeyi hem çok yabancı hem de çok tanıdık gelecek. Ferenc Karinthy 1921 yılında Budapeşte’de doğdu. Dünyaca ünlü yazar Frigyes Karinthy’nin ve psikiyatr Aranka Böhm’ün oğlu olarak entelektüel bir ortamda büyüdü. Annesi Aranka Böhm 1944’te Auschwitz Toplama Kampı’nda katledildi. Ferenc Karinthy Budapeşte’de Pázmány Péter Üniversitesi’nde dilbilim üstüne doktora yaptı. 1947’de aldığı bursla eğitimini Fransa’da, İsviçre’de ve İtalya’da sürdürdü. Uzun yıllar sutopu oyunculuğu yapmanın yanı sıra Budapeşte’de birçok tiyatroda dramaturg olarak çalıştı ve İngilizce, Yunanca, İtalyanca, Almanca dillerinden çeviriler yaptı. Hayatı boyunca romanları ve oyunları başta olmak üzere pek çok eser vermiş olsa da en çok ses getireni Epepe (1970) romanı oldu. Epepe herkesin her şeyi kanıksadığı bir yerde yabancılık çekmenin, tek başına sürgün ya da göçmen olmanın yarattığı kaygıyı yansıtan bir başyapıt olarak kabul edilir ve edebiyat çevrelerince Kafka’nın Dava’sı, Huxley’nin Cesur Yeni Dünya’sı, Orwell’in 1984’üyle birlikte anılır. Metropollerin gelişmiş, bir o kadar da kaotik dünyasını resmeden bu absürd distopyada İkinci Dünya Savaşı’nın ve Macaristan’da János Kádár diktatörlüğünün etkileri de görülür. Epepe’nin başkahramanı gibi çokdilli olan Ferenc Karinthy yaptığı çevirilerle de Macar edebiyatının uluslararası alanda tanınmasına katkı sağladı. 1992 yılında Budapeşte’de öldü. EPEPE Ferenc Karinthy Notos Kitap, 2023 Çeviri: Sevgi Can Yağcı Aksel Tür: Roman 240 s.

  • Öykü: Hikayeler

    "Gökyüzünden aşağıya düşmeseydik keşke" Emrah Kirişçi Damla Çam ağaçlarının iğne yapraklarına tutunmuş irili ufaklı yağmur damlaları... Küçük damla yanındaki büyük damlaya hüzünlü bir sesle "gökyüzünden aşağıya düşmeseydik keşke," dedi. Büyük damla olgunlukla "hava ısınınca ufala ufala buharlaşıp gökyüzüne yükseleceğiz," derken konuşmaya kulak kabartmış kız çocuğunun yüzünde sevinçli bir gülümseme belirdi. Koşa koşa mezarların arasından geçti. Başında yaşlı bir kadının dikildiği mermer mezarın yanına geldi. Buruşmuş parmakların tuttuğu Kur'an'ı Kerim... Kıpırdayan çatlak dudaklar... Buruşmuş işaret parmağına uzanan çocuğun küçük eli... Yaşlı kadın aşağıya doğru baktı. Çocuk heyecanlı "nine nine dedem ölmemiş üzülme." At Elele adamla kadın... Duvarda at fotoğrafları... Baş… Burun… Ön ayaklar… Arka ayaklar… Kuyruk… Kadın adama baktı "atı bilmeseydik, tanır mıydık parçalarını?" Adam çapkın bir ses tonuyla "parça bütün, ben sen." Takip mesafesi Öğlen güneşinin altında araçlarında pişen şoförler, yolcular… Direksiyon simidinin arkasında nemli göğse yapışmış atlet… Yolcu tarafında terden ıpıslak olmuş gömlek yakası… Şoför koltuğundaki adam bıkkın bir tavırla “Selahattinnnn aç şu camı piştik.” Aşağıya inen cam… Selahattin yola dikkat kesildi. “Murat abi neden yavaşlıyorsun.” Murat terini sildi. “Takip mesafesi… Aniden durmamız gerekirse öndekine çarparız.” Selahattin telaşla telefonunu çıkardı. Murat’ın şaşkın bakışları… “Merve sana taşınmaktan vazgeçtim. Başka zaman konuşuruz.” Murat’ın kızarmış suratı “taşınmayı niye iptal ettin ulan!!! “ Selahattin bilmiş bir tonla “takip mesafesi abi.” Murat ağlamaklı “kızı ikna edene kadar göbeğim çatladı. Sana ne güzel yer bulmuştum. Hem yarın yengen geliyor.” Selahattin’in göz bebeklerinde büyüyerek yaklaşan fırlatılmış bavulun yansıması… Yere düştü. Sağa sola saçılmış kıyafetler… Selahattin kıyafetleri toplarken başını kaldırıp baktı. Evin kapısında Murat arkasında kadın dikiliyordu. “Takip mesafesi Selahattin takip mesafesi. Gazı köklemeyecektin.” Kaygan taş Sonbaharın türlü kahverengi tonlarına yapraklarını boyadığı ince, uzun boylu ağaçlar… Yağmurun yalayıp geçtiği toprak, taşlar… Islak yapraklar… Yürüyüş grubu patikanın başında göründü. Yorgun adımlar… Çamura girip çıkan botlar… Hışırtı sesleri… Grubun ortasında yürüyen uzun boylu adam durup tek dizi üzerine çöktü. Mont cebine giren el… Kırmızı kutuyu çıkarırken seslendi. “Melis!” Önündeki kadın yavaşlayıp arkasına döndü. Adam kutuyu açtı. Gri bulutların görüntüsünün yansıdığı tek taş yüzük… “Ömür boyu tutmak istediğim el senin ki benimle evlenir misin?” Çevrelerinden yürüyüp geçenlerin meraklı bakışları üzerlerine çevrildi. Kadın gözünü kırpmadan önüne döndü. Kutunun ağır ağır örtülen kapağı… Birkaç adım atmıştı ki ayağı büyük bir taşın kenarından kaydı. Dengesi kaybetti. Savrulurken elini yakalayan adamın eli… Başını hızla çevirdi. Göz göze gelen kadınla adam… Gelinlik üzerinden kadının beline dolanan kol... Taşra Sıralarda ortaokul öğrencileri… Havaya kaldırılmış parmaklar… Heyecanlı yüzler… Sağdan soldan önden arkadan yükselen “öğretmenim, öğretmenim,” sesleri… Masa yanında dikilmiş adam donuk bir ifadeyle gözlerini sınıfta gezdirdi. Orta tarafa doğru “sen” dedi. Sözü hızla kapan kız öğrenci tane tane “taşra kelimesinin sözlük anlamı ‘dışarıya doğru', ‘merkezden uzakta olan’ dır. Bu kelime 14. yüzyıldan itibaren…” diye devam ederken cümleler adamın kulağında uğulduyordu. Göz bebeklerinde beliren dış kapı görüntüsü… Açıldı. Adamla kadın eşikte tartışıyorlardı. Kadın adamı öfkeyle ittirip kapı önüne çıkardı. Göğsüne fırlatılan valiz… Şiddetle çarpılan kapı… Ödül Kaldırım kenarlarında çalıların yayıldığı yaban otlarının boy attığı ıssız yol... Yaşlı bir adamla genç bir erkeğin siluetleri yaklaşarak büyüdü. Yaşlı adam dizlerini kırıp mavi bir çiçeğin fotoğrafını çekti. Doğruldu. Ekrandaki fotoğrafa beğenerek bakarken yanındaki genç gözleri cep telefonunda "dede, senin fotoğraflar güzel. Gönder yarışmalara, ödül alırsın. Ünlü bile olursun." Yaşlı adam ikinci bir fotoğraf çekmek için eğilirken "benim ödülüm fotoğrafın kendisi." Telefona bakan gözler yaşlı adamın olduğu tarafa doğru kaydı, tekrar ekrana döndü. Ekran üzerinde hareketsiz baş parmaklar... +Kanka buluştuğun kızın fotoğraflarını paylaşsana. Merakla bekliyoruz. -Kız paylaşmamı istemedi. +Fsgsgs o zaman bana gönder sadece bakayım kankam kimi araklamış. -Tamam gönderiyorum. Hızlı hızlı beliren harfler... -Yok kanka bana kalsın. Kurukafa İlkokul öğrencileriyle dolu bir sınıf... Sıra aralarında koşturanlar... Önden arkaya bağıranlar... Yeşil tahta üzerine bastırılan tebeşir ucu... Kız öğrencinin sırtı... Başı üzerinde tebeşir tutan eli... Sağa doğru kaydı. Konuşanlar...Sınıf kapısı açıldı. İçeriye sus pus ürkek bir öğrenci girdi. Sıralara baktı. Yanı boş olan tombik öğrenci el işareti yaparak davet etti. Uğultunun içinden geçerek sıraya oturdu. Tombik "sen yenisin di mi, öğretmenimiz dün söylemişti." Çocuk başını evet anlamında sallarken içeriye takım elbise giymiş iskelet girdi. Sınıfın ortasında durdu. Öğrenciler ayağa kalktı. Hep bir ağızdan "sağol" Kurukafanın hareket eden çenesi... Sınıf "sağol" yeni öğrenci yerinde korkudan dona kalmıştı. Öğrenciler oturdular. İskelet masasına yürürken yeni öğrenci endişeyle "öğretmenin nesi var?" Tombik öğrenci "eyt'li" arka sıradan hece hece kısık kısık fısıldayan kız sesi "üstelik üüüc reeet liii"

  • Tablonun ve tablonun içindeki masal kitabının romanı

    Bora Abdo'nun kaleme aldığı bu roman, yüz on yıl önce İstanbul’da bulunan ve ressamının tespit edilemediği bir tablonun ve tablonun içindeki masal kitabının romanıdır. Yanan bir orman evinde bulunan bu tablonun adı çok sonraları tespit edilmiştir: Kızılağaçlar Cinayeti. Bundan yüz on yıl önce İstanbul’da bulunan ve ressamının tespit edilemediği bir tabloda, üzerinde bir masal kitabı duran ahşap bir masaya oturmuş altı kişinin bir nesneye ya da bir şeylere bakarken çıldırdığı an resmedilmiştir. Resme bir kez bakanın ömür boyu büyülü bir baş dönmesiyle yaşadığı rivayet edilir. Güzel kokan, iyi insanların var olduğunu sanıp bazen düşünüyoruz ya, nereye gitti bu iyi insanlar diye, aslında nasıl oldu da inanabildik bu yalana diye düşünüyorum yıllardır. İyi insanların var olduğuna kimler inandırdı acaba bizi. İnsanları tanımadan, görmeden ve bilmeden geçirdiğimiz onca yılda sanki kocaman bir hacimsizliğin içindeydik, zamanla onları tanıdıkça, bu dünyada iyi insanların hiç var olmadığına ve olamayacağına inandım ben. Bir yere gitmediler iyi insanlar, çünkü zaten hiç var olmadılar. Bora Abdo, 1977 yılında İstanbul’da doğdu. 1995-1997 yIllarI arasında çeşitli dergilerde öyküleri yayımlandı. 1997-2009 arasında yazmadı. 2009 yılında nda yeniden öykülerine döndü. Notos, kitaplık, Sözcükler, Sarnıç, Dünyan›n Öyküsü ve ‹zafi dergilerinde öyküleri yayımlandı.2012 yılında “Karakış Üçlemesi”nin ilki olan Öteki Kışın Kitabı yayımlandı. Bu kitapla 2013 Yunus Nadi Öykü Ödülü’ne değer görüldü. Üçlemenin ikincisi, “Gerçek Adı Süreyya” adında bir roman. 2014 yılında yayımlanan “Beni Unutma Dörtlemesi”nin ilk kitabı Bizi Çağanoz Diye Biri Öldürdü adlı öykü kitabıyla Sait Faik Hikâye Armağanı’na layık görüldü. 2016 yılında yayımlanan Seni Seviyorum. Çok, “Pergel İkilemesi”nin ilk kitabıdır. Balık Boğulması, “Beni Unutma Dörtlemesi”nin ikinci kitabı, Bora Abdo’nun ilk romanıdır. KIZILAĞAÇLAR CİNAYETİ Bora Abdo Aylak Adam Yayınları, 2023 Tür: Roman 128 s.

  • Her şeye rağmen, ille de gazetecilik!

    Barış İnce'nin yayına hazırladığı İyi Gazetecilik İyi ki Gazetecilik, 90'lar Türkiye'sinde yükselmeye başlayan yeni medya düzeninin kuruluşuna birinci elden tanıklık eden ödüllü gazeteci Timur Soykan'ın anıları ve anlatılarıyla şekillenen bir nehir söyleşi kitabı. ''İşten atılan bir arkadaşı için ya da hapisteki bir meslektaşı veya hiç tanımadığı bir kız çocuğu için, bedel ödemeyi göze almak, bugün için en büyük kahramanlık bence... Kahramanların çoğalması ve sıradanlaşması dileğiyle...'' Muhalif duruşu, cesur kişiliği ve özgün yazım tarzıyla sıfırdan inşa ettiği gazetecilik kariyerini, ''6 yaşında evlendirilen kız çocuğu'' haberiyle doruk noktasına tırmandıran Timur Soykan'ı çok daha yakından tanımamızı sağlayan kitap; Türkiye'nin yakın tarihine ayna tutmakla kalmıyor, aynı zamanda ''bol çalkantılı'' merkez medyanın gerçekçi bir panoramasını da çiziyor. Haberciliğin yıllar içindeki değişimini ve dönüşümünü çarpıcı kesitler eşliğinde anlatan Soykan, İnce'nin yönelttiği sorulara verdiği yanıtlarda; baskı ve korku ikliminde ''iyi gazetecilik''ten taviz vermemenin zorluğundan, sansürün medyanın temel kodlarına nasıl işlediğinden ve gazetecileri zorunlu nedenlerle birer aktiviste dönüştüren sistemin bozulan çarklarından söz ediyor. ''Sanki normal demokrasi koşullarında yaşıyormuşsun gibi gazetecilik yapamazsın Türkiye'de.'' Kötülüğün etrafını sardığı karanlığın içinde küçük bir umut ışığı oldu Timur Soykan diğer pek çok gazeteci gibi. Suskun dönemlerin ''ses''lerinden birine dönüştü zamanla. Yaptığı iş cesaret ve kahramanlık olarak görüldü pek çokları tarafından. Oysa ona göre bu onun işiydi zaten. Hayatı pahasına da olsa, sadece gerçekleri söylemek... Gazeteciliğe ne zaman merak sardı? Plaza medyasının orta yerine düştüğü stajyerlik döneminde hangi göz kamaştırıcı olayları yaşadı? İlk haberi ne oldu? Edebiyatla ilişkisi habercilik kalemini nereye taşıdı? Gece muhabirliği yaptığı yıllarda nelerle yüzleşti? Yıllar boyunca kimlerin oltasına geldi, kandırıldı? Bulvar gazetesi için çalışırken nasıl çaktırmadan muhalefet yaptı? Devletin basılmaması için seferber olduğu bir kitabı yok edilmekten nasıl kurtardı? Ölümün soğuk nefesi ensesindeyken, ülkeyi derinden sarsacak haberleri günyüzüne çıkarmaktan hiç endişe duymadı mı? Bir dönemler merkez medya için bütün gün elleri cepte, sokaklarda insan öyküleri toplarken, bugünlerde alternatif muhalif basının yaşamını idame ettirmesi için savaş veren Timur Soykan'ın hayatından ve gazetecilik serüveninden renkli manzaralar sunan bu keyifli nehir söyleşi sayesinde; medyanın demokrasi için dördüncü kuvvet olduğuna bir kez daha şahitlik edeceksiniz. İYİ GAZETECİLİK İYİ Kİ GAZETECİLİK Hazırlayan: Barış İnce DeliDolu Yayınları, 2023 Tür: Söyleşi 112 s.

  • Bataklığa Saplanan Soğuk Cilalı Taşlar

    Hasan Sezer yazdı: "Asırlardır sömürü ve baskı altında fısıltı halinde özgürlükten bahseden İrlanda’nın asi çayırlarında yetişen büyük isim, edebi tarihe damga vuracak genç Joyce'un izinde, James'i ararken..." Hasan Sezer Ağaca Değil Kanatlara Henüz genç yaşta İbsen’e karşı beslediği hayranlığı kaleme aldığı bir eleştiri yazısıyla taçlandıran Joyce, bu erken dönemde adından söz ettirmeyi başardı. Bu yazının ardından İbsen editör William Archer aracılığıyla Joyce’a teşekkürlerini iletme kibarlığını dahi gösterdi. 18 yaşında bir genç olması, pek çok edebi baron tarafından hayret verici bir mesele olarak adlandırılsa da Joyce kendinden emin bir şekilde edebi olanın yaşla değil başla, yalnızca düşünüş ve kavrayışla yaratılabileceğini, zevkin, estetik yargının ise zamanla gelişebileceği gibi kişinin kendinden, gözüyle görüp dudağıyla okuduğundan ötesinde çabuk ehlileşen ve çabuk kabaran bilincin olduğunu biliyordu. Bu erken yükseliş Joyce için fikirlerinin uçarı değil, aksine kabul gören ve görebilecek olduğunun göstergesiydi. İbsen’in sözlerini ömür boyu kalbinde taşıyacağını da William Archer’a ve bizlere, tarih perdesini çekip bakacaklara söyleyecekti. Ellman’a göre İrlandalı Joyce artık Avrupalı olmuştu. Ardına aldığı rüzgârla kolları sıvayan Joyce çeşitli eleştiriler ve oyunlar yazdı. Bu erken dönemde Oda Müziği’nin temellerini de atıyordu. Asırlardır sömürü ve baskı altında fısıltı halinde özgürlükten bahseden İrlanda’nın asi çayırlarında yetişen büyük isim, edebi tarihe damga vuracak genç Joyce pek sevdiği İbsen’i kendi dilinden okuyabilmek adına Danca bile öğrendi. İlerleyen yıllarda, bir yabancı tanışıklığıyla 73. yaş günü sebebiyle Henrik İbsen adına bir mektup kaleme aldı. Söz konusu mektup edebi kişiliğini ve duruşunu, en çok da gelecekte yürüyeceği yolların habercisiydi. Fakat biz en değerli şeyleri kendimize saklarız. Onlara beni size neyin bu kadar bağladığını anlatmadım. Onlara, sizin bulanık yaşamanızı sezmenin benim için nasıl övünç olduğunu, sizin savaşlarınızın bana nasıl ilham verdiğini…ve sizin halkın sanat anlayışına, çevreye ve törelere mutlak aldırmazlığınızla kendi kahramanlığınızın ışığında yürüdüğünüzü söylemedim. Joyce mektup boyunca İbsen’e öykünüşünün altını çizerken onun adına yazdığı eleştirinin değersiz olduğunu belirtiyor, bu değersizliğin altına gençliği değil, gençliğe rağmen vurgusuyla savuşturuyordu. Konuştuğunuz genç kuşaktan biri olarak size selam veriyorum, fakat alçakgönüllülükle değil, çünkü ben bulanığım siz parlaksınız; üzüntüyle değil, çünkü siz yaşlısınız ben gencim, küstahça değil, duygusallıkla değil fakat neşeyle, umutla ve sevgiyle, size selam veriyorum. Görüldüğü üzere Joyce coşkun ırmak gibi derin ve sahiciydi. Danca kaleme aldığı mektubun şiirselliği onun tutumunu yansıtırken çizdiği yolun da fragmanlarını gösteriyordu. İşte bu genç, yarınların portresini şimdiden, o günden çiziyordu. Genç Adamın Otuz Altı Gecesi Joyce, geçen zamanla birlikte çalışmaya, yazmaya ancak en çok da okumaya devam ediyordu. Onun için okumak, düşünerek aramak ve bulmaktan farksızdı. Dönemin etkinliğiyle artan, Herman Hesse’den batılı birçok yazara, sonraları Beat Kuşağı’na uzanacak teozofi ve oryantalist Budizm öğretisine bakışı irdeleyen Joyce bu dönemde sıkça dile getirdiği epiphany (epifani, efifani yahut anıklıklar) kavramı üzerinde çalışmaktaydı. Bir insanın, eşyanın bile aniden ruhuna kavuşması, kısaca aydınlanması anlamını taşımaktaydı. Özellikle ilerleyen yıllarda kaleme alacağı öykülerinin öncülleri, Dublinliler’e giden yolun başlangıcı bu günlere dayanmaktaydı. İrlanda’nın yüzyıllardır beklenen özgürlük arayışının ve her daim olduğu gibi değişen dönüşen dünyanın ağır çıktıları Joyce’u etkisi altına alıyor, politik ve dinsel bir duruş geliştirmesinde özellikle İrlanda havasının büyük etkisi oluyordu. Zira İngiliz baskınlığından sıkılmış bu toplumun yükselecek savaşım mücadelesi pek de uzak değildi. Paris’e gitmeyi çeşitli sebeplerle kafasına koyan Joyce, Dublin’e ilk ancak son defa olmamak üzere kısa süreliğine veda etti. Annesinin rahatsızlanması nedeniyle, vazgeçilecek bir ilgi atılımıyla yöneldiği doktorluğu ardında bırakıp Dublin’e yeniden döndü. Bu kısa ve karmaşık süre zarfında Nora Barnacle ile, hayatının aşkıyla tanıştı. Bir yandan Oda Müziği’ni oluştururken diğer yandan Stephen Hero-Kahraman Stephen ismini verdiği yarı-otobiyografik romanı yazmaya başlamıştı. İlerleyen zamanlarda bu roman unutulmaz eseri Sanatçı’nın Bir Genç Adam Olarak Portresi’ne dönüşecekti. Nora ile tanıştıktan sonra çalışmalarını hızlandırdı. Birçok erken dönem yaratımını, oyunlarını ve dağınık şiirlerini yok edip gerçek aşkın verdiği şehvetle yaratıma, yeninin peşine odaklandı. Rastladınız mı sevdiğime buralarda? Ah yazık! Yazık! Mayıs rüzgârlarına! Aşk kahreder insanı uzaklardayken aşk uzaklarda! Joyce Oda Müziği’ni ilerleyen dönemde toy bir gencin kaleme aldığı amatör dışavurum olarak değerlendirdi. Oysa birçoklarına göre oldukça kuvvetli ve esrarengiz, bilinmezlikle kaplı, aşk şiirleri sıfatında aşkın ötesine, keskin ve sert, bir dönem yansımasına dönüşebilecek nitelikte bu devamlı sayılabilecek metinlerin yayımlanması erken dönem Joyce’u anlamak, onun yükselen ve yükselecek değerini görmek adına oldukça kıymetliydi. Çünkü Joyce’un düşündüğünün aksine ortaya çıkan metinler belirli zayıflıklar ve kendi içinde dağılmalar yaşasa da aslen bir merkezde, arayış, kayboluş düşüncesi ekseninde toplanmaktaydı. Bu noktada şiirleri birçok defa okumakta yarar olacaktır. Zira anlam arayışının takip edildiği üstün körü okumanın yanına eklemlenen, Joyce’un ilerleyen dönemlerde ortaya koyacağı çalışmaların temelinde yer alacak ritmik anlatının ve Dublin arayışının etkisi gözden kaçmamalıdır. Portre’den Finnegan Vahı’na uzanacak yolun temel atılımları bu noktada, Oda Müziği’nde oluşmaktadır. Bataklığa Saplanan Soğuk Cilalı Taşlar Joyce yarı otobiyografik romanı Kahraman Stephen’ı yazmayı sürdürürken Nora ile yurdu Dublin’i, terk etmeyi kafaya koyduğu İrlanda’yı bırakıp yola koyuldu. Bir gezgin, bir sürgün Joyce sığınmak ve çabalamak yerine uzaklaşmak ve sakınmak taraftarıydı. Birçok kenti gezdikten sonra Trieste’ye geldi. Burada hummalı bir çalışmayla hem Dublinliler’i hem de Oda Müziği’ni tamamladı. Kahraman Stephen’in de büyük bir çoğunluğunu yazmıştı. Şiirlerin dizgisini Joyce’un kardeşi Stanislaus yapmıştı. Pek tabi bu yeni dizgi, elimizde bulunan metnin, son halin dizgisini Joyce pek beğenmemişti. Kitabın yayımlanması Joyce’un bu erken ve karmaşık, düşmeli kalkmalı, ancak çoğunlukla yerlere yığılmalı yaşantısında pek etkisi olmadı. Oda Müziği, Joyce’un gözünde başarısızlığa dahi uğramamıştı. Onun aklı Dublinliler’de ve Kahraman Stephen’daydı. Yine de kendi yazdığı metinlere mesafeli duran ve yetersiz bulan, özellikle Oda Müziği’ni yayımlanmasını istemezdim ancak bir yola girildi bir kere diyerek, en önemlisi bu eseri genç bir adamın kitabı olarak tanımlaması derinliklerde birçok anlam barındırmaktadır. Joyce bir sürgün yolunu tercih etmiş, orada, sürgünde, bir kaçışın içinde yürüyeceği yolların esrarengiz izini aramıştır. Bu sürgün yaşantısı onun günlük eylemin olağan yansımalarını ele alarak yaratacağı eserlerin yaratımını belirlemiştir. Ancak bu yaratımın başlangıcı Oda Müziği’nin, gençlik ateşi ve heyecanının birikimiyle alevlenmiştir. Oda Müziği ismi dahi Joyce gereğinden fazla iddialı, şatafatlı gelmişti. Ancak başlı başına bir şaheser olma potansiyeli taşıyan bu keskin, kısa metinler anlam bakımından vadettiği kadar kuvvetli bir çıktı oluşturamasa da özellikle Dublinliler ve Ulysses’e bakıldığında Oda Müziği’nin çizgisinin Joyce’un son yaratımlarına dair yolculuklarında katettiği yola daha yakın olduğu gözükmektedir. Joyce’un erken dönem çalışmalarında başarısızlık, reddedilme ve çoğunlukla dışlanma gözükmektedir. Oysa bu erken çalışmaların çarptığı duvarların anlamı çok daha farklıdır. Zira birikim, şehvet anlatısının uyandığı, metaforik ve romantik yaklaşımın sembolist dansı Joyce’un yapı taşlarını oluşturmaktadır. Oda Müziği’nin ve erken dönem bir diğer eserin, Kahraman Stephen’ın göğsünde barındırdığı yanılgı son üzerinedir. Zira Joyce yeni başlamaktadır. Yine de dilin ahengi, üslup ve ritmik yaklaşım bu erken eserlerde çok açık bir şekilde gözükmekte, oluşacak mirasın, yeni dünyanın yeni edebi yaklaşımını yaratacak bakışın kıvılcımları alelade sayfaların üzerinde süzülmektedir. Dublinliler’in ilk öykülerini tamamlamış ve yayıncı kapılarına postalamaya koyulmuş Joyce, Kahraman Stephen’ı romantik bir anlatının duygusal yoğunluğuna göre gözünü kırpmadan çatırdayan kızgın demir odunların üzerine bırakmış, zevkle yanışını izleme zahmetine bile katlanmadan odasına kapanmıştı. Bugün elimizde olan yarım metin ise Nora Barnacle’ın korkusuzca alevlerin içine atılıp kurtardığı sayfalardan oluşmakta. Ancak, Joyce çalışmayı bırakmamıştı. Bu sırada Portre’nin erken dönem çıktıları güneş ışığına kavuşmuştu. Yavaş ancak çalışkandı. Dublinliler, Ölüler tarihe göğsünü açmıştı. Adsum. Kaynakça: Ellmann, Richard (2012) James Joyce, Hayatı ve Eserleri, (Çev: Zafer Avşar) İstanbul, Kabalcı Yayınevi. Joyce, James (2014) Bırak Seni Seveyim/Mektuplar, (Çev: Pelin Arda) İstanbul, Dedalus Yayınevi. Joyce, James (2018) Nora’ya Mektuplar, (Çev: Nilüfer Akkaya) İstanbul, Alakarga Yayınları. Joyce, James (2012) Chamber Music, Connecticut, Martino Fine Books. İleri Okumalar: Fargnoli A. Nicholas, Gillesie M. Patrick, (2006) Critical Companion to James Joyce: A Literary Reference to His Life and Work, New York, Facts On File. Boysen, Benjamin (2007) Music, Epiphanies, and the Language of Love: James Joyce’s "Chamber Music", Interlitteraria, XII/2007, 310-331. Kenner, Hugh. (1987) Dublin’s Joyce. New York, Columbia University Press.

  • On üç yazar, on üç farklı yerden bambaşka hikâyeler anlatıyor

    Eve Doğru Bir Bakış, Acı Harita öykü seçkisinin ilk kitabı. On üç yazar, on üç farklı yerden bambaşka hikâyeler anlatıyor bize. Bu seçki, isimleri ve yaptıklarıyla aramızda yaşayanlara bir saygı duruşu. Sokaklardan, caddelerden, meydanlardan, parklardan geçiyoruz. Vurulup düşenlerle, aramızdan ayrılanlarla, her ölümün erken olduğunu hatırlatan kayıplarımızla geçiyoruz üstelik. Bir mücadele biçimi olarak yaşamı tekrar tecrübe ediyoruz. Sadece oldukları için değil hem de, hep olsunlar diye. “Acı Harita: Yakın geçmişte suikast, saldırı, linç ve cinayetlere kurban verdiğimiz insanlarımızın isimlerinin verildiği cadde, sokak, köprü, meydan, sinema, tiyatro gibi yerlerde geçen öykülerle ortaya çıkan bir harita. Harita ama acı! Yaşatamadıklarımızın isimleri; kargo kutularımızın, mektuplarımızın, faturalarımızın üzerine yazılıyor. Eşimizle, dostumuzla, çocuklarımızla yürüdüğümüz, eğlendiğimiz; kızgınlıklarımıza, kırgınlıklarımıza, kavgalarımıza, kahkahalarımıza, aşklarımıza tanık olan mekânlarda isimleriyle yaşayan insanlarımızı bir kez de bütünlüklü hatırlamak ve hatırlatmak için bu haritayı öyküleştirdik.” – Ercan y Yılmaz EVE DOĞRU BİR BAKIŞ Hazırlayan: Ercan y Yılmaz Derya Sönmez, Çağla Çinili, Kadir Işık, Adnan Gerger, Abdullah Ataşçı, Zeynep Gülçin, Halil İbrahim Özbay, Seyhan Aslan Hanotte, Mustafa Özgür Çakır, Sedat Demir, Hülya Yalçın, Havva Yılmaz, Gökhan Bakar İthaki Yayınları, 2023 Tür: Öykü 152 s.

bottom of page