top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Kapitalizmin yükselişi, bedenin bir direniş alanı hâline gelişi, kadınların anlatılmayan hikâyesi

    Silvia Federici, modern klasiklerden biri hâline gelmiş bu abidevi kitabında, okura bambaşka bir tablo sunuyor. Cadı avlarının, akıldışı korkuların yol açtığı dizginsiz bir deliliğin uç noktası olmadığını, o sıralar yeni oluşan kapitalist düzenin acımasız ve katı mantığının tamamen "akılcı" ve hesaplanabilir bir sonucu olduğunu gözler önüne seriyor. Tarihe "Cadı Avı Çağı" olarak geçen karanlık dönem, genellikle filmlere ve romanlara konu olmuş, popüler kültürün bir parçası hâline gelmiş Salem cadılık davaları aracılığıyla bilinir. Oysa okyanusun karşı yakasında yürütülen Salem davaları, aynı dönemde Avrupa'da yaşanan kıyıma kıyasla hikâyenin sadece çok küçük bir parçasıdır. Avrupa tarihinin yaklaşık 300 yıllık bir dilimine damgasını vurmuş cadı avı çılgınlığı, doğal, iktisadi ve toplumsal koşullarda meydana gelen ani değişimlerin, kimlik bunalımlarının ve ötekine yönelik müzmin düşmanlığın küçük bir kıvılcımla kitlesel bir histeriye dönüşüp Avrupa’yı en ücra yerlerine kadar küle çevirdiği bir yangının adı hâline gelmiştir. Topraksız bırakılan köylülerin isyanlarından kadın bedeninin işgücünü üreten bir kuluçka makinesi olarak görülüp kadının ev işlerine mahkûm edilmesine uzanan süreçte cadı avlarının kadınları değersizleştirmek, şeytanlaştırmak, onların toplumsal güçlerini ellerinden almak için başlatılmış planlı ve meşum bir girişim olduğunu haykırıyor. Cadıların yok olduğu işkence odalarında, kazıklarda, burjuvanın kadınlık ve eve bağlılık ideallerinin nasıl filizlendiğini anlatıyor. Toplumsal çalkantıların, açlığın, kıtlığın ve salgın hastalıkların tam ortasında, toplumlar çökerken kapitalizmin yükselişinin, bedenin bir direniş alanı hâline gelişinin, kadınların anlatılmayan hikâyesinin izini sürüyor. Silvia Federici İtalyan feminist aktivist, yazar ve akademisyen (d. 1942). Buffalo Üniversitesi’nde felsefe öğrenimi gördü. 1972’de Uluslararası Feminist Kolektif’in kurucularından biri oldu, bu örgütlenmeyle Ev İşi İçin Ücret kampanyasını yürüttü. Bir süre Nijerya’da akademik faaliyetlerde bulunduktan sonra 1990 yılında Afrika’da Akademik Özgürlük Komitesi’nin kuruluşuna destek verdi. 1995’te Radikal Felsefe Birliği’nin kuruluşuna katılarak ABD’de idam cezasının kaldırılması için çalışmalar yaptı. 1987 ile 2005 yılları arasında New York’taki Hofstra Üniversitesi’nde kadın çalışmaları ve siyaset bilimi alanlarında çalıştı. Felsefe, feminist teori, eğitim ve kültür üzerine hayatı boyunca birçok makale ve kitap yayımladı. Başlıca Eserleri: Sıfır Noktasında Devrim Ev İşi, Yeniden Üretim ve Feminist Mücadele (2012), Cadılar, Cadı Avı ve Kadınlar (2018), Tenin Sınırlarının Ötesine (2020), Ücret Patriyarkası: Marx, Toplumsal Cinsiyet ve Feminizm Notları (2021). CALİBAN VE CADI Silvia Federici Fol Kitap, 2023 Çeviri: Öznur Karakaş 344 s.

  • Öykü: Bir Bardak Limonata

    "Anasının 'şeytansın sen' derken şeytana bürünen yüzü. Babasının umursamazlığı. Yiyemediği patlayan şekerin üzüntüsü, akıp gidiyordu yokuştan aşağıya." Selmin Balata Akgül Kilim desenli mozaik kaplama evlerin arasından geçerek, asfaltlanmamış yollarda sarsıla sarsıla bisikletini sürüyordu Kadir. İlkbaharın ılık esintisi pedallara vurdukça nefesini kesiyor, sonra her yokuş başında kollarını iki yana açıp heyecan içinde bırakıyordu kendini rüzgâra. Anlamını bilmediği özgürlük duygusu. Kocaman bir kucaklama özlemi. Bin bir çeşit renk. Yeşillenmiş kestane ağaçları. Yeni filiz vermiş bahar dalları. Anasının "şeytansın sen" derken şeytana bürünen yüzü. Babasının umursamazlığı. Yiyemediği patlayan şekerin üzüntüsü, akıp gidiyordu yokuştan aşağıya. Kaldırım kenarlarını parlatan köpük köpük sabunlu su, eşlik ediyordu Kadir’in yoluna. Kapı önlerine yıkanmak için çıkarılan halılar; başlarında pembe, mor oyalı yemenileriyle kadınlar. Geniş kalçalarını yaya yaya vuruyorlardı fırçayı halıya. Balkonlarda ipe dizilmiş patlıcanlar. “Düşersen döverim” diyen analar. Düşse de ağlamayan çocuklar. Kadirin dilinde bir şarkı “yerin dolmuyor ah sensiz olmuyor”. Duyulan tek nakaratı. Bağıra çağrı. Hep aynı nakaratla çelimsiz bacakları yoruluncaya dek semtin tüm sokaklarında aynı şarkıyla. Sonra üç katlı apartmanın önünde duran sedire dayıyor bisikletini Kadir. Kara saçlarından alnına doğru uzanan teri, ellerini içine geçirdiği tişörtle siliyor. Derin soluyor. Sedirin yanında kök salmış ıhlamur kokusu doluyor boğazına. Evin giriş katında kapı önüne yığılan plastik terlikler, ardına basılmış ayakkabıların ezilen topuğunda beliren yumurta kokusu; her biri ayrı ayrı yayılıyor bahar sıcağına. Kadir’in kurumuş dudakları. Kirli tırnakları. Kapısı ardına kadar açık evin telaşı. Akşam yemeğine beklenen misafirler. Kadirin içi kupkuru. Sonra evin karşısındaki bakkala dikiyor gözünü. Çivit mavisine boyanmış çerçevenin ardında, tezgâhta yerini bulan; yeni limonata makinesi. Sarı. Buz gibi. Yutkunuyor. Sonra bir anda irkiliyor Kadir sıçrıyor yerinde; anasının tiz sesi duyuluyor: Kadir kör olasıca neredesin Buradayım ana Hemen bir kova yoğurt al gel! Medo’ya söyle deftere yazsın Az önce baktığı limonata makinasın önünde duruyor şimdi. Kaynağından fışkıran su gibi fokurduyor limonata. Köyde bir keresinde basmıştı babası kazmayı toprağa. Fışkırmıştı su fokur fokur. Limonata. Kırmızı çeşmesinin ağzı ince. Yanında yeni yıkandığı belli cam bardaklar. Medo amca annem bir kova yoğurt istedi Tamam be Karaoğlan kaç kg’lık olsun 1 dedi Kadir, nedensizce. Kadirin gözü limonata makinesinde. Elini uzatıyor buzlu camına. Elleriyle siliyor su damlacıklarını. Medo tezgâhın altından çıkarıyor bir kova yoğurdu. Yaşlı adamın şefkati yüzünde, kadiri izleyen gözlerinde; Karaoğlan çok mu bindin kır atına more. İçin yanmıştır senin, vereyim bir bardak soğuk limonata içesin. Bedava mı Bedava more bedava ama kimseye söylemeyesin… Şimdi yine o yokuşun başında Kadir. Kolları iki yana açılmış kucaklıyor deli rüzgârı, güneşi, ayı, gökkuşağını. Pırıl pırıl gözlerinde çiçekler açıyor. Sonra Medo yerleştiriyor bardağı çeşmenin altına. Sarı su yavaş yavaş doluyor bardağa. Kapı açılıyor o sırada. Yağlanmamış menteşelerin acısıyla, çığlık çığlığa. Bardak dudaklarının arasında. Başını ardına doğru çevirmek gayretinde Kadir. Dudağında buz gibi limonata. Tadını alamadı daha ama hissi çok yakında. Sonra kapının eşiğinde, anasının çorapsız ayaklarına geçirdiği plastik terliklerle buluşuyor gözü. Ellerine vuruyor yüreğindeki titreme. Avuçlarından kayıp gidiyor bir bardak limonata. Kupkuru içi. Anasının kuru sevgisizliği "seni şeytan" diyen sesi. Titreyen elleri. Bir yıldırım. Yakıyor düştüğü küçük bedenini. Kara yüzünde beyaza bürünmüş gözleri. Ne oldu more şimci Hatice hanum. Gitti bardaktaaa limonata daaa Yok bir şey Medo Efendi sen yaz bunları deftere. Anasının eli ensesinde şimdi, kirinden griye dönmüş beyaz tişörtünden çekiştiriyor. Yola sürüyor Kadiri. Terli boynundan tutuyor. Kafasına kafasına vuruyor yumruklarını. Sonra duruyor bir an. Bitti sanıyor Kadir. Yoğurt geliyor aklına. Tezgâhın üzerinde unutulan. Gir eve kör olası şeytan yoğurdu unuttum senin yüzünden. Bir ayağını diğer ayağının topuğuna basarak çıkarıyor Kadir ayakkabılarını. Dalıveriyor evin içine. Anası geliyor sonra elinde bir kova yoğurtla. Yanında beklenen misafirler. Kadir durma öyle pis pis git elini yüzünü yıka. Kurtuluyor dayaktan. Yer sofrası kurulu. Kadir’in içi kup kuru. Oturuyor o da sofraya. Bir tekme geliyor sonra. Kalçasının altına sakladığı bacaklarına. Çaresiz kalkıyor Kadir. Evin sobası yanmıyor artık. Demirine yaslıyor sırtını. Soğutmaya çalışıyor içini. Uzaktan bakıyor sofraya. Aklı içemediği limonatada. Aklı misafirler geldiği için ertelenen dayağında. İçi kup kuru. Mutfakta iki kız kardeşi anası yemek hazırlığında. Bir kova yoğurt, ayran olup geliyor sofraya. Tam ortasında sofranın yer buluyor kendine. Babası işten gelmiş bağdaş kurmuş oturuyor misafirlerin yanına. Neşeli bir sohbet var sofrada. Uzaktan izliyor Kadir. İçi kup kuru. Hayalinde bir bardak limonata. Varlığı geliyor sonra aklına. Kendi varlığı. Yüzü ekşiyor. Kimsenin sevmediğini o da sevmiyor. Patlamış şekeri düşünüyor sonra. Herkes nasıl da seviyor onu. Kız kardeşleri sonra anası bile nasıl da eğlenip gülüyorlar dillerinde patlayışına. Ama Kadir’i kimse sevmiyor. Şeytanı da kimse sevmiyor. Allah bile sevmiyor. Anası kadire hep şeytan diyor. Dizlerini bükmüş Kadir, başı iki bacağının arasında. Gözüne bir küçük top ilişiyor. Uzanıp alıyor onu. O sırada bir kahkaha yayılıyor odaya. Anası ayran dolduruyor misafirlerine. Maşrapayı daldırıp çıkarıyor ayran kovasına. Sevgisizlik akıyor beyaz beyaz bardaklara. Sonra Kadir atıyor topu ayran kovasına. Her yere yayılıyor içemediği limonata. Göremediği sevgi; çığ gibi büyüyen sevgisizlik. Ertelenmiyor artık dayak. Misliyle tezahür ediyor. Vurdukça rahatlıyor anası. Ağlamıyor Kadir. Misafirler de yadırgamıyor. Babası dur demiyor. Sonra odaya gönderiliyor Kadir. Sedir döşekte pencereden dışarıyı izliyor. Bakkal tam karşısında. Medo amca müşterilerine limonata dağıtıyor. Bir kadın çocuğunun başını okşuyor. Kadirin midesinden sesler geliyor. Bayılmakla bayılmamak arasında. Anası geliyor aklına ölen anası. Yanına gitmek istiyor. Sevildiğini hissettiği kollarına sığınmak. Ama Ölmekten korkuyor. Şeytanı sevmeyen Allah’tan korkuyor. Kadir’in içi kupkuru. Göz yaşları süzülüyor yanaklarına Uykuya dalıyor usulca, dilinde o şarkı; “Yerin dolmuyor, ah sensiz olmuyor ana”

  • Bir yaratılış anlatısı

    Dünyanın Kökeni Üzerine’nin kahramanları arasında hükümdarlar, yöneticiler, güçler, melekler ve daimonlar vardır. Eski Ahit’in alternatif dünyasında tüm bunları hatta daha fazlasını (nefiller, gog ve magog vb.) bulabilirsiniz. 1945 yılında Mısır’daki Nag Hammadi kasabasında bulunan bir küp, Gnostik edebiyatın en değerli metinlerini gün yüzüne çıkardı. Küpte on üç ciltte toplam elli iki risale bulunuyordu. Risaleler Kıpti dilinde yazılmıştı. Dünyanın Kökeni Üzerine, bir yaratılış anlatısıdır. Yazarı belli değildir ama miladi üçüncü yüzyılda yazıldığı düşünülmektedir. Bilgeliğin (Sofia), inancın (Pistis), yaşamın (Zoe) vb.’nin kişileştirildiği; alegorik bir tarzda yazılmıştır. Metindeki yaşamın annesi Hz. Havva, düşük olarak doğan ise Hz. Adem’dir. Pistis Sofia, Yaldabaoth’un yaratıcısı ve Zoe’nin annesidir. Yaldabaoth, ilk hükümdar ve ilk atadır ve Tanrı olduğunu sanmaktadır. Abel, Havva’nın Yaldabaoth’tan olan oğludur. Metinde farklı yaratılışlara sahip üç adet Adem vardır. Havva da Adem’in eşidir. DÜNYANIN KÖKENİ ÜZERİNE Nag Hammadi El Yazmaları 645 Yayınları, 2023 Çeviri: Alper Çeker 48 s.

  • Düşte olmayı isterdim. Gözlerimi açıp, soluğumu ta içlerime çekmeyi...

    Balkanların ücra bir köyünde başlayan, Anadolu’nun, namı diğer “Rum ili”nin bilinmeyen bir kıyısında sona eren bir hikâye. Tek bir kişinin hikâyesi değil bu, binlerin hatta on binlerin hikâyesi. Doğduğunda başka, öldüğünde başka adla anılanların hikâyesi... Rumi – Al Libaslı Kara Kuzu, alışılmışın dışında bir tarihi roman. Mete Aygün 1961'de Ankara'da doğdu. Hacettepe Üniversitesi felsefe bölümünden mezun oldu. Ankara ve İstanbul’da farklı reklam ajanslarında reklam yazarı olarak çalıştı. İlerleyen yıllarda kendi ajansını kurdu ve 2016’da emekli oldu. 2022’ye kadar İstanbul Aydın Üniversitesi Sinema Televizyon bölümünde Senaryo ve Metin Yazarlığı, Sosyal Hizmetler Bölümünde İnsan Hakları ve Sosyal Hizmet, Türkiye’nin Toplumsal Yapısı derslerini verdi. Dünya İşleri 1(991) isimli bir şiir kitabı bulunuyor. RUMİ Mete Aygün Kırmızı Kedi Yayınları, 2022 Tür: Roman 240 s.

  • Dünyaların Çoğulluğu dergisinin Ocak-Şubat 2023 sayısı yayımlandı

    Dünyaların Çoğulluğu, kendisini “şu ana dek yaratılmış ve yaratılacak kurgu/gerçek dünyaların bulanık eskizi” olarak açıklayan edebiyat e-dergisi. Kenan Yücel, Nalan Kurunç, Erkut Tokman, Umut Yalım, Zafer Yalçınpınar şiirleriyle, Recep Nas, Neşe Yaşın, Mehmet Bağış ise şiir çevirileriyle katkıda bulundular. Ayrıca Levent Yılmaz’ın bir şiirini ve Roubaud çevirisini sayıya alıp tozlu sayfalarda kalmamasını istedik. Akın Çetin, Nalan Kurunç ve Mustafa Topal Kürşat öyküleriyle, Ahmet Şimşek ise bir çeviriyle katkıda bulundu. Söyleşi bölümünde ise Ege Karacan’ın Kenan Yücel’le, Yasemin Seven Erangin’in Mert Balaban’la söyleşileri yer alıyor. Ayrıca Erdoğan Alkan’ın Francis Crèmieux’nün Aragon’la yaptığı söyleşiyi sayıya alıp tozlu sayfalarda kalmamasını istedik. İlyaz Bingül bir yazıyla katkıda bulundu. Son olarak, “Tefrika” bölümünde Batuhan Çağlayan yer alıyor.

  • "Her daim savaş çıkarmaya hazırdır onlar"

    Nagihan Kahraman, Bora Chung'un vurucu ortak bir tema etrafında dönen öykülerinin olduğu kitabı Lanetli Tavşan üzerine yazdı: "Eğilmek istediği meselelere rahatsız edici şekilde değinen, okuru konfor alanından çıkarıp o konu üzerine düşünmeye zorlayan bir yazar Chung." Koreli yazar Bora Chung'un geçtiğimiz günlerde İthaki Yayınları etiketiyle raflarda yerini alan kitabı Lanetli Tavşan'dan bahsedeceğim bu yazımda. 2022 yılında Uluslararası Booker Ödülü'ne aday gösterilen bu kitabın çevirisi Korece aslından, Sevda Kul tarafından yapılmış. Bora Chung'u Türkçede yeni duymuş olsak da aslında üç roman ve üç öykü derlemesi bulunuyor. Rusça ve Doğu Avrupa üzerine yüksek lisans ve Slav edebiyatı üzerine de doktor eğitimi alan yazar hâlen Rus dili ve edebiyatı ve bilim kurgu dersleri vermekte ve Rusça ile Lehçeden modern edebiyat eserlerini Koreceye çevirmektedir. Toplam on öyküden oluşan eser, adını da aldığı "Lanetli Tavşan" ile başlıyor. Hikayenin anlatıcısının dedesi tarafından yapılan tavşan formundaki bir masa lambasını merkeze alan bu öyküde çok sevimli görünmesine rağmen lanet dağıtan bir lambanın elden ele sürüklenişini ve insanların başına neler geldiğini okuyoruz. Salt kötülük amaçlı bir lanetleme değil bahsedilen. Bunu öykü ilerledikçe anlıyoruz zaten. Boş yere lanetli eşya üretenlerin, başkalarının başına haksız şekilde kötülük getirenlerin cezasız kalmayacağının ufak çaplı bir açıklaması da yapılıyor şu kısımda: “Bir Japon atasözü der ki, ‘Birine lanet etmeden önce iki mezar kaz.’ Yani başkalarını lanetlerseniz sonunda mezara giren diğer kişi siz olursunuz.” (s.24) Bu tür öç alma aracı olarak kullanılan lanet nesneleri bu öyküden sonra da devam ediyor. Bu bazen klozetten çıkan bir kafa, bazen bir robot bazen de bir ev olarak çıkıyor karşımıza. Öykülerdeki bütün ana karakterler hep yalnız ve bu yalnızlığı sonuna kadar yaşıyorlar. Genellikle yan karakterler olarak görülen lanetlenmiş nesneler ise hep bir haksızlığın, adaletsizliğin ikamesi olarak çıkıyor karşımıza. Örneğin "Evim Güzel Evim" adlı öyküde yapılanların bir intikamı olarak ayağa dolanan bir apartman var. Bir nesne değil fakat lanetlenmenin somut hâllerinden bir diğeri adeta. "Kapan"da ya da "Yara İzleri"nde de durumun hep böyle olduğunu görüyoruz. Yalnızlar ve genellikle kadınlar bu öykülerin odağında. "Kafa"da örneğin klozetten "Anne!" diye seslenen bir kafayla karşılaşıyoruz, sonrasında o kafa adeta musallat olmuş gibi peşini bırakmıyor karakterin ve ürkütücü bir sonla bitiyor. Bu öykünün kadınlık, beden algısı ya da yaşlanma üzerinden okunmaya da çok müsait olduğunu söyleyebiliriz bir yandan. Kadınlık hâllerinden bahseden bir diğer öykü de çok çarpıcı ve bir yandan da korkutucu olan "Bedenleşme". Regl döngüsünü düzenlemek amacıyla kullandığı doğum kontrol hapları sebebiyle cinsel ilişkiye girmediği hâlde hamile kalan bir kadın söz konusu bu öyküde. Bebeği doğmadan önce ona bir baba bulmak zorunda kalan kadının ailesi ve çevresindekilerin bu durumu geleneksel yollarla çözmeye çalışması bir yandan iç karartırken bir yandan da Kore kültürüne bazı yönlerden yakın olduğumuzu düşündürttü. Lanetli Tavşan'daki öykülerin tek bir türü olmadığına da ayrıca değinmek gerek. Bu öykü kitabı büyülü gerçekçilik, bilimkurgu ve korku türlerinin bir derlemesi. Kitabın adını aldığı "Lanetli Tavşan" bir büyülü gerçekçilik örneği. Nesiller boyunca lanetli eşyalar üreten bir aile var ve tam da büyülü gerçekçiliğin ana özelliği olarak kimse sorgulamıyor bu durumu; çünkü kişiye özel lanetli eşya üretme, günlük hayat pratiklerinden biri olmuş adeta. "Elveda Sevgilim" ise bilimkurgu ögelerinin ağır bastığı bir öykü. Üretilme amaçları elden ayaktan düşen insanlara yardım ederek onların hayat standartlarını yükseltmek olan robotların olduğu bu öyküde de ana karakter yine yalnız ve yaptıklarından ötürü, bu robotlar bir noktadan sonra onu cezalandırıcı konuma geçiyor. Bir de bunların haricinde masalsı ögelerin yer tuttuğu birkaç öykü var. "Evvel zaman içinde..." diye başlayan "Kapan" adlı öykü ya da "Rüzgârın ve Kumların Hükümdarı" masal türüne yakın öykülerden. Yazar bazı yerlerde tıpkı masallardaki gibi okuyucuya ders niteliğinde cümleler de kuruyor: "(...)senin suçun değil, prenses. Lanet kaldırılabilir ama açgözlülüğün kör ettiği gözleri açmanın hiçbir yolu yoktur. Her daim savaş çıkarmaya hazırdır onlar."(s.203) diyor mesela rüzgârın ve kumların hükümdarı prensese. Bütün bunlarla birlikte içlerinde benim en beğendiğim, "Vuslat" adlı sonuncu öykü oldu. Kitaptaki en romantik isimli öykü bu olabilir; bu sebeple aslında öyküye biraz temkinli hatta ön yargılı yaklaştım ilkten. Fakat öykü İkinci Dünya Savaşı’na bağlandıktan sonra gönlümü fethetti adeta. Savaşta ölen Polonyalıların savaştan yıllar sonra hayalet olarak şehrin meydanında dolaştığı bu öykü bence savaşın yıkıcılığı ve ruhumuzda bıraktığı izler noktasında oldukça etkileyiciydi. Bora Chung'u, vurucu ortak bir tema etrafında dönen öykülerinin olduğu kitabı Lanetli Tavşan ile tanımış olduk. Eğilmek istediği meselelere rahatsız edici şekilde değinen, okuru konfor alanından çıkarıp o konu üzerine düşünmeye zorlayan bir yazar Chung. Umarım diğer kitaplarını da en kısa zamanda okuma fırsatı buluruz. Herkese iyi okumalar. LANETLİ TAVŞAN Bora Chung İthaki Yayınları, 2022 Çeviri: Sevda Kul 232 s.

  • Ölümünün 50. yıl dönümünde Arkadaş Z. Özger Şiir Ödülü 2023

    Mayıs Yayınları tarafından düzenlenen Arkadaş Z. Özger adına verilen şiir ödülü için başvurular başladı. Ödül için son başvuru tarihi 15 Mart 2023. Ödüle aday olma koşulları; - Ödüle, bugüne kadar şiir kitabı yayımlanmamış kişiler aday olabilecektir. - Dosyaların kitap bütünlüğü taşıyan, basıma hazır nitelikteki şiirlerden oluşması gerekir. - Seçici kurul; birincilik, ikincilik, üçüncülük gibi değerlendirmeler yapmayacak; tek bir Ödül verecektir. (Ödül birden fazla dosya arasında paylaştırılabilir. Jüri Özel Ödülü verilebilir.) - Ödüle aday olmak isteyenler, özgeçmişlerini de içeren dosyayı, adres, email ve telefon numaralarını da belirterek, a)Pdf formatında olmak kaydıyla mayisyayin@yahoo.com.tr adresine maille, ya da b)Altı adet çoğaltılmış olarak Mayıs Yayınları’nın Sakarya Cad. Özkanlar 35 Apt. A Blok, No:36/20, Manavkuyu, Bayraklı-İzmir adresindeki Ödül sekreterliğine, kargo ya da taahhütlü posta ile gönderecek ya da elden teslim edeceklerdir. - Ödül için gönderilen dosyalar iade edilmez. Ödül için son başvuru tarihi 15 Mart 2023’tür. Ödül, Arkadaş Z. Özger’in ölümünün 50. yıldönümünde, 06 Mayıs 2023 Cumartesi günü düzenlenecek bir törenle verilecektir. Seçici kurulca Ödüle değer görülen yapıtın yazarı, Arkadaş Z. Özger Şiir Ödülü 2023 Diploması ve Plaketi ile onurlandırılacak; ayrıca dosya kapsamındaki şiirler, Mayıs Yayınları Şiir Dizisi’nden, yıl içinde ve telif karşılığı ödenerek kitap halinde yayımlanacaktır. Seçici kurul (alfabetik sırasıyla) Orhan Alkaya, Gökhan Arslan, Suat Çelebi, Öztekin Düzgün, Zeynep Köylü ve Hakan R. Temiz. 1996’dan beri düzenlenen yarışmada bugüne kadar Gazanfer Eryüksel-Yücelay Sal (1996), Zeynep Köylü-Hüseyin Peker (1997), Serap Erdoğan-Hüseyin Köse (1998), Kuvvet Yurdakul (1999), Sadık Yaşar (2000), Mehmet Kâzım-Bâki Asiltürk (2001, Bir Şiiri İnceleme), Bahtiyar Kaymak (2002), Nesrin Kültür Kiraz (2003), Ertuğrul Deveci (2004), Cuma Duymaz-Sinan Oruçoğlu (2005), Hayriye Ersöz (2006), Ersun Çıplak (2007, Bir Şiiri İnceleme), Halil İbrahim Özbay (2008) Nurullah Kuzu (2009), Gökhan Arslan (2010), Murat Acar (2012), Şerif Mehmet Uğurlu (2013, Bir Şiiri İnceleme), İrfan Çinar (2014), Monica Papi (2015), Meryem Coşkunca (2016), Narin Yükler-Fatih Kök (2017), Zeliha Cenkci (2018), Kaan Tanyeri-Rojhat Turgut (2019, Bir Şiiri İnceleme), Beste Naz Karaca (2020), Mustafa Torun (2021), Hakan R. Temiz-Öztekin Düzgün’e (2022) verildi.

  • Kimse tahtımı değil kımıldatmak, uzaktan bile yelpazeleyemez

    Türkiye’nin hem Paşa’sı hem Sanat Güneşi oldu Zeki Müren. Sahnede bir kez olsun arkasını dönmediği seyircilerinin gönlünde taht kurdu. Onun çok merak edilen, bilinmeyen, bir yanıyla şatafatlı, diğer yanıyla yapayalnız ve mütevazı yaşam öyküsünü soluksuz okuyacaksınız… Destek Yayınları Biyografi Serisi’nin yeni kitabında Zeynep Tütüncü Güngör, toplumun her kesiminden insanın kalbine taht kurmuş olan Sanat Güneşi Zeki Müren’i anlatıyor. Yarım asra yakın süre boyunca toplumun göz bebeği olmuş ve her kesimin sevgisini, takdirini kazanmış bir sanatçı olan Zeki Müren’in gözlerimizin önünde alkışlarla, ışıltı içinde yaşadığı hayatının hepimizin merak ettiği diğer yüzü bu kitapta! Türkiye’nin en avangart, en iddialı ikonlarından biridir Zeki Müren… Yarım asra yakın süren sanat hayatında pek çok ilki gerçekleştirerek, Türkiye’de gazino ve eğlence anlayışına yepyeni bir boyut kazandırdı. Göz alıcı sahne kostümleriyle, sıra dışı tarzı, taviz vermediği kuralları ve eşsiz icrasıyla 1950’li yıllardan 1990’lı yıllara kadar hep gündemde kalmayı, hayranlık ve saygı uyandırmayı başardı. Zeynep Tütüncü Güngör 1991, İstanbul doğumlu. “Gazetecilik” çocukluk hayali. 2013 yılında İstanbul Üniversitesi, İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’nden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Rektörlüğü’ne bağlı İletim Gazetesi’nde 2 yıl kadrolu muhabirlik yaptı. MediaCat Dergisi’nde proje muhabirliği, Sözcü Gazetesi’nde staj yaptı. 2013-2019 yılları arasında BEST Yayıncılık’ta editörlük görevini üstlendi. Sigorta, bireysel emeklilik, bankacılık gibi çeşitli finans alanlarında özel araştırmalar, haberler, röportajlar gerçekleştirdi. 2016 yılında bireysel araştırmaları sonucu hazırladığı “Ahmet Kaya şarkılarında ne diyor?” ve 2017 yılında Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu ile işbirliği yaparak hazırladığı infografik haberler yerel ve ulusal medyada yer buldu. “Creative Collage” alanında yaptığı çalışmaları ve kişisel yazılarını zeyneptutuncu.com adresinde yayınlıyor. Yeni medya, veri gazeteciliği, görsel ve dijital habercilik, yeni iletişim teknolojileri, infografik, kurumlar arası iletişim stratejileri, dijital pazarlama ve internet medyası gibi alanlara olan özel ilgisi nedeniyle bu alanlardaki eğitimini ve içerik üretimini sürdürüyor. ESKİMEDEN YENİLENMEYİ BİLEN BAŞARIR Zeynep Tütüncü Güngör Destek Yayınları, 2023 Tür: Biyografi 160 s.

  • Nilay Örnek ve Eylül Görmüş'ten İstanbul apartmanlarının edebi yüzünü dinleyin

    Nilay Örnek ve Eylül Görmüş İstanbul'un hikayesi olan binalarını ve yazarların kitaplarındaki izlerini Mastercard ve Storytel sponsorluğunda gerçekleşen Sesli Edebiyat Festivali'nin ikinci sezonunda sanatseverlerin beğenisine sunuyor. Flanörlük ve flanözlük deneyiminden yola çıkarak yazarların şehirle kurduğu ilişkiyi konuşan Nilay Örnek ve Eylül Görmüş; Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Saatleri Ayarlama Enstitüsü' kitabını nerede yazdığından yazarların semtlerle kurduğu ilişkisine ve İstanbul'un "Yıldızlar Geçidi" Apartmanı gibi önemli apartmanlarına kadar geçmişten günümüze süregelen mekân edebiyat ilişkisini Mastercard'lılara özel olarak anlatıyor. Paha biçilemez olan nedir? Edebiyat ve mekân ilişkisini ünlü isimlerden dinleyerek öğrenmek Öne çıkanlar Nilay Örnek ve Eylül Görmüş'ün yorumlarıyla İstanbul apartmanlarının edebi yönünü öğrenin Flanörlük ve flanözlük terimleri hakkında bilgi sahibi olak şehre daha yakından bakın Ünlü yazarların kitaplarını nerede yazdığı hakkında bilgi sahibi olun Semtler, mekanlar ve apartmanların hangi yazarları nasıl etkilediğini öğrenin

  • Öykü: Çaresiz Delilik

    "Anlatmaya, rahatlamaya, içini boşaltmaya o kadar ihtiyacı vardı ki içinden gelen yeni bir akını beklediği belliydi." Çağatay Üge Birkaç sokak ötede ufak bir çay ocağı var. Bugün iş çıkışı oraya gittim. Ocağın önüne rastgele konulmuş taburelerden birine oturdum, çay söyledim. Yalnızdım. Çay ocağının başında kısa boylu, hafiften kambur, kır sakallı, zayıfça bir ihtiyar vardı. Sanki her daim müşterisiymişim gibi hiç yadırgamadı beni; önüme bir bardak çay koyduktan sonra tek söz etmeden ağır ağır geçti yerine. Şehrin o bilindik akşamüstü gürültüsüne kapılmış çayımı yudumlarken hemen iki adım önümde uzun boylu, geniş omuzlu, üstü başı kir pas içinde, kırk-kırk beş yaşlarında bir adamla göz göze geldim. Tam önümdeydi. Kan çanağı olmuş gözleriyle bana bakıyordu. Bakışlarımızın birleştiği an telaşla gözlerini kaçıyor, nereye konduracağını bilemiyordu. Hemen sonra ona bakıp bakmadığımın merakına yenilerek tekrar gözlerini üzerime doğru çeviriyordu. En sonunda dayanamadım, ‘’buyurun,’’ dedim, ‘’bana bir şey mi diyeceksiniz?’’ Hem korkmaya başlamıştım ondan hem de merakıma söz geçiremiyordum. Yanıma gelsin, otursun, konuşsun istiyordum. İleri doğru bir iki adım attı, sonra vazgeçti, tekrar bana baktı. Kendisiyle konuşulduğuna inanmakta güçlük çekiyordu. Gitmeye kalkışırsa arkasından bağıracak, onu yarı yoldan döndürecektim. Kararlıydım. Ondaki bu çekingenlik bende yabancısı olduğum bir güven duygusunun ortaya çıkmasına neden oldu. Tam gitmeye hazırlanıyordu ki, ‘’beyefendi, buyurun lütfen, size bir bardak çay söylememe izin verin,’’ dedim. O telaşlı halinin yerini safça bir donukluk aldı. Sokak ortasında put gibi dikilmiş, söylediklerimi anlamamış gibi yüzüme bakıyordu. Teklifimi geri çevirmeyeceğini anladım, ama üstelemedim; onu korkutmak, kaçırmak istemiyordum. Tahmin ettiğim gibi de oldu. Hiçbir şey demeden ağır ağır yanaştı ve yanı başımdaki tabureye oturdu. Sonsuz bir güvenle ocakta duran ihtiyara iki çay işareti yaptım. Çaylar geldi. Tuhaf arkadaşım sözlerinin gerçekliğinden emin, ama yine de çekingen bir tavırla, ‘’sizi rahatsız etmek istemem,’’ dedi. ‘’Hayır, rahatsız etmediniz, ben istedim,’’ diye cevapladım onu; abartıya kaçmamasına dikkat ettiğim sevecen gülümsememle. Onun yanında rahattım, düşünmeden, içimden ne geliyorsa öyle konuşuyordum. Hemen peşine, ‘’neden öyle bakıyordunuz bana,’’ diye sordum. Garipsemeyerek, ‘’hiç,’’ dedi, ‘’anlamı yok, her gün geçerim buradan, genellikle boş olur, sizi görünce şaşırdım, ondandır.’’ İnanmadım, ama yine de inanmış gibi yaptım. Bana bakmasının çok daha anlamlı bir sebebi olsun istiyordum. Ona cesaret vermek için, ‘’doğru,’’ dedim, ‘’ara sıra geçerim bu sokaktan, genellikle boş olur, çay içmek bahane, biraz kafa dinlemek için geldim buraya…’’ Küçümser gibi, ‘’kafa dinlemek, kafa dinlemek ha!’’ diye araya girdi, ‘’çok önemlidir, en önemlisidir kafa dinlemek…’’ Kafa dinleme konusunda hassas olduğunu düşünerek, ‘’haklısınız,’’ dedim, ‘’yalnızken kafa dinleyemez insan.’’ Soğuktan titriyormuş gibi bacaklarını birleştirmiş, ellerini de arasına sokmuş ağır ağır sallanıyordu. Onu kendime çektiğimi düşünerek, ‘’bu şehirde mi yaşıyorsunuz,’’ diye karşı bir atak yaptım. Sallanması durdu, ‘’evet,’’ dedi, ‘’bu şehirde yaşıyordum, ve hâlâ da bu şehirde yaşıyorum. Bu şehirde doğdum ben, başka yerde kaybolurum.’’ Sabırsızlıkla, ‘’bir aileniz, arkadaşınız, kalacak bir yeriniz yok mu,’’ dedim. ‘’Yok,’’ dedi irkilerek, sanki birilerinin duymasından korkarmış gibi, ‘’kimsem yoktur, eskiden vardı, ama şimdi yok, kimsesiz biriyim ben.’’ Anlamamış gibi, ‘’nasıl olur,’’ dedim, ‘’bu şehirde doğduğunuzu söylediniz, nasıl olur da kimseniz olmaz?’’ Zavallı adamın ağzını arıyordum. Dostumun gözleri birdenbire titremeye, hemen sonra da yaşlarla dolmaya başladı. Tekrar sallanmaya başlayarak, ‘’ailem, dostlarım, tabi ki, tabi ki…’’ diye sayıkladı, ‘’vardı ya,’’ dedi, ‘’vardı, benim de bir ailem, dostlarım vardı, inanmayacaksınız belki ama çocuklarım bile vardı benim. Neredeler şimdi? Bazen unutuyorum onları. Aklıma geldikleri an hissettiğim ilk duygu unutmama dair kızgınlığım oluyor. Ama sonra, evlatlarım da kızgınlıklarım gibi buhar olup uçuveriyor… Hayır, hayır! Kusuruma bakmayın. Konuşmak istemiyorum! Konuşursam, susamam diye korkuyorum.’’ Sustu. Konuşacağını, başlamışken susmayacağını anlamıştım. Konuyu değiştirmek, böylelikle de güvenini kazanmak istedim. Nasıl geçindiğini, herhangi bir iş yapıp yapmadığını sordum. Biraz önceki sohbeti uzatmadığıma sevinerek, bak, işte bu olur, der gibi, ‘’evet, evet,’’ dedi, ‘’şimdi işsizim, gördüğünüz gibi, kim iş verir bana. Kim alır da yanına çalıştırır benim gibi aklını kaybetmiş birini? Ama sanmayın ki hep böyleydim ben, iyi bir işim, dostlarım vardı benimde. Saygın, sözü geçen dostlarım yoktu belki ama vardı işte… Neden yoktu böyle dostlarım? Çocuklarıma iyi bir gelecek sunmak için böyle dostlara ihtiyacım olmayacak mıydı? Ama istesem bile saygın kişilerle, iş adamlarıyla dostluk kuramazdım ki ben! Şöyle derdim kendi kendime: Sözleri geçtiği, güçlü oldukları için dost olmak istiyorsun onlarla, kendi çıkarların için, zayıf biri olduğun için! Onlarla yemeklere gitmez, bir tek hediyelerini bile kabul etmezdim. Rüşvet almayı bırakın, rüşvet alanı da, vereni de yanıma yaklaştırmaz, kaçardım. Korkardım. Beni de kendilerine benzetmelerinden korkardım. İçten içe hem korkar hem de küçük görürdüm onları…’’ Dostum birden sustu, etrafına bakındı. Bacaklarını açıp kapatıyor, dolu olmuş gözlerini ben hariç her yere değdiriyordu. Önce tüm bu sözlerinden dolayı utandığını düşündüm onun, ama yanılmışım. Anlatmaya, rahatlamaya, içini boşaltmaya o kadar ihtiyacı vardı ki içinden gelen yeni bir akını beklediği belliydi. Hemen sonra bakışları sabitleşti, bacakları devinimi yitirdi. Bana baktı. Bütün mahcubiyetimle gözlerimi ondan kaçırıyor, utanıyormuş gibi yapıyor, karmakarışık ifadeler takınarak ona cesaret vermeye çalışıyordum. Konuşmalarının en can alıcı yerlerinde başımı yerden ağır ağır kaldırıyor, yanıtsız kalan binlerce soruya tam da o an cevap bulmuşum gibi şaşkın bir ifadeyle uzun uzun ona bakıyordum. Susmasın, konuşsun istiyordum. Kendi yalnızlığımı unutmuştum. Yalnızlıkla ezilen varlığım karşımdaki bu adamın anlattıklarıyla güçleniyor, bedenime dar gelmeye başlıyordu. Kendimi unuttuğum her saniye onun anlattıklarına ilgi duymaya başlıyordum. Onu elden kaçırmamak için o an her şeyi yapardım. Dostumun suskunluğu kısa sürdü, ‘’almak,’’ dedi, ‘’almak, almayı hiç sevmedim ben, neresi kötü almanın? Herkes birilerinden bir şeyler almıyor mu? Neyimiz var neyimiz yoksa birbirimizin içini boşaltmıyor muyuz? Bilirsiniz, meşhur bir söz vardır: İnsan insanın kurdudur diye. Ama ben hep utandım almaktan. Almaktan ziyade, veren el olmak her zaman daha mutlu etmiştir beni. Eğer saygın bir ismim, biraz da kızarmakta geç kalan bir yüzüm olsaydı o zaman aldığımı alır, vermek istediğime verir, taşınacak yükle beraber yücelten sözcüklerle avutabilirdim kendimi. Kendimi övmek gibi bir derdim yok. Aklımı yitirmeme, gördüğünüz şu hallere düşmeme sebep olan özelliklerimle övünecek değilim. Belki de övünmek istiyorumdur… Ama asıl sıkıntı bu değil. Asıl sıkıntıyı verecek bir şeyim kalmadığında, evet, almaya almaya ne ruhumdan ne de cebimden verecek bir şeyim kalmadığında, tükenmeye başladığımda yaşamaya başladım. İnsanları ne kadar tanıyorsunuz? Onların alışkanlıklarından vazgeçebileceğine hiç şahit oldunuz mu? Almak da bir alışkanlıktır. Sıkıldıklarında, özlerinden değil, dışarıdan elde edilen mutluluğun son kullanma tarihi geçtiğinde, artık hazımsızlık yaşamaya başladıklarında bir kez daha, bir kez daha istemekten çekinmezler. Kapısı ilk çalınan, onlara kendisini bağımlı yapan veren el olur. Verirsin. Yüzlerindeki o acı, o tükenmişlik, içlerindeki o boşluk bulaşıcı bir hastalıkmışçasına tüm düşüncelerini sarar. Dayanamazsın. Bile bile bağlarsın kendine. Hoşuna gider ilk başta bu. Ya sonra? Tükendiğini, artık içinden zehir akıttığını söylesen bile inanmazlar sana, ver, diye yakana yapışırlar. Olmaz, veremem, her şey tükendi, dediğinde, öncesinde veriyordun, başımız her sıkıştığında, elimiz ayağımız birbirine dolandığında, kendimizi yetersiz ve güçsüz hissettiğimizde bir şekilde ayağa kaldırmayı beceriyordun bizi. Günün birinde sırtını döneceksen hiç dokunmasaydın o halde, ölmezdik ya, bakardık başımızın çaresine! Ne diye çıktın karşımıza, amacın, çıkarın neydi? Söyle! Sonu gelmez diyordun, hani, geldi işte! Duymasam da gördüm, görmesem de hissettim bu sözleri. Duramazdım artık. Dayanmaya çalıştım ama yapamadım. Size evlatlarımdan söz etmeyeceğimi söylemiştim. Yüzüm yok da ondan. Büyük çocukların doymak bilmezliği evlatlarıma verebileceğim güzel duyguların yeşermesine izin vermedi. Büyükler tarafından talan edilen, yağmalanan varlığım çocuklarım tarafından fark edilsin istiyordum. Tek derdim buydu. Yetememe duygusu çıldırtıyordu beni. Bıktırdım onları, canlarını sıktım, ısrarlarım yüzünden kendimden soğuttum. Tükenen gücüm bir tek onlara yetiyordu. İçim içimi yiyordu. En çok beni sevsinler, beni dinleyip, bana saygı duysunlar istiyordum. Sırf kendinizi kurtarmak için birilerinin hayatına burnunuzu soktuğunuz, bile bile kötülük yaptığınız oldu mu hiç? Hem de bu insanlar canınız, kanınızsa…’’ Sözlerini birden kesti. Başını öne doğru eğdi, elleriyle yüzünü kapadı. Sustum. Ne diyebilirdim ki? En baştan bu yana takındığım anlayışlı tavrı bir kenara bırakarak, zapt etmekte zorlandığım, dişlerimi gıcırdatan hırs dolu bir duygunun etkisiyle, ‘’bıraktınız yani onları, ailenizi, çocuklarınızı bıraktınız,’’ dedim. ‘’Başka seçeneğim yoktu, işte, aklımı yitirmeme sebep olan da budur,’’ diye cevapladı beni. Ve aramızda şöyle bir konuşma geçti: - Delirmeyi seçtiniz! Evet, işinize geldi delilik… Şu halinize bir bakın! Birde utanmadan kendinizi deli kılığına sokmuş, acı çekme numaraları yapıyorsunuz. O yitirdiğinizi düşündüğünüz aklınız yaptırıyor üstelik size bunları! - Hiç yalnız kaldınız mı siz? Kalabalıkken, çevrenizde insanlar varken? Kimseye hayrınız dokunmadığında normal insanlardan ayrılmanız için hiç isim takıldı mı size? Örneğin, cimri dendi mi, ya da ne bileyim, sıska, şişko, sahtekâr gibi isimler duymadınız mı hiç hayatınızda? Benim fikrim değildi delilik, çevremdekilerin fikriydi. Bu isim önce işimden etti beni, sonra da çocuklarımdan… - Kabul ettiniz ama! Deliliği kabul ettiniz! Kaçmak için iyi bir fırsattı sizin için, siz de kullandınız onu; direnmediniz, çabalamadınız! Anlayamıyorum. Nasıl yaptınız bunu çocuklarınıza! - Sormayın, konuşmayın, bilmiyorum, sormayın bana böyle şeyler! - Korkaklığınızı sözde deliliğinizin üzerine yıkmışsınız siz. Gerçek delilerin hakkını gasp ediyorsunuz. Dinledim sizi, zorluklar yaşamışsınız, doğru! Ama zorlukla mücadele etmek yerine kaçmak daha kolay gelmiş gözünüze. Kaçmayı kendisine yediremeyen gururunuz size deli olduğunuzu sayıklayıp durmuş. Sizde inanmışsınız ona. İnanmaktan başka çare bulamamışsınız. Sizi anlıyorum, yorgunluğunuzu anlıyorum. Hatta kaçmak söz konusu olduğunda belki ben de sizin yaptığınızı yapar, kaçardım. Ama kendimi deliliğe adamak yerine, inanın bana, ölmeyi yeğlerdim. Ya ölecek kadar çaresiz kalmadınız siz, ya da delirmek size acıların, aşağılanmanın en büyüğü gibi geldi. Acı çekmekten bu kadar haz almasaydınız hiç düşünmeden öldürürdünüz belki de kendinizi. Nasıl da gerçek olmayan, yaşamadığınız bir deliliğe sığınarak bıraktınız sevdiklerinizi! Çocuklarınızın sizi sevmeyeceğini çoktan kabullendiniz, onlardan alacağınız sevgiden çoktan vazgeçtiniz. Söylediğiniz gibi, yetemediniz. Ama yetemeyen adam olmak yerine aklını yitiren adam olmak daha basit geldi size. Aklını yitiren birinin tüm bunları yapmasının doğal olduğunu söylediniz kendi kendinize; avuttunuz kendinizi. Deliyim, dediniz, bana her şey serbesttir. Delilik düşüncesi bile size ait değil, başkalarına ait. Böylelikle acı çekiyor, suçunuzu hafifletiyorsunuz. Vicdan azabınızı, gururunuzu yaralayan deliliğe çektiriyor; tüm suçu onun üzerine atıyorsunuz. Kendinizce yeni bir anlam yüklemişsiniz deliliğe; acı çekerek kendinizi rahatlatmanın yolunu bulmuşsunuz onda. Deli falan değilsiniz siz, aksine, gayet akıllı bir adamsınız. Sustuk, uzun süre konuşmadık. Sözlerimin altında ezilen dostum omuzlarını düşürmüş, kollarını iki ceset parçası gibi bacaklarının arasından sarkıtmış, düşüncelere dalmıştı. Ağır ağır kalktı yerinden, bana doğru döndü. Yüzüne bakamıyordum. Acımasızlığımın üzerini örtmek için hiç utanmadan onun yapması gerekeni yapıyor, bozulmuş gibi etrafıma bakıp duruyordum. Başımda dikilmesine daha fazla dayanamıyordum, gitsin istiyordum. Kafamı kaldırdığımda gözlerimi kaçırmayacağıma kararlıydım. Ama onun o yaşlarla dolu gözlerinden fışkıran acıyı, sevinci ve en kötüsü de kararlığı görür görmez ona acı çektirmeye devam eden sahte kızgınlığımla başımı tam tersi yöne doğru çevirdim. Bu çocukça davranışımın ardından, ‘’beni sabırla dinlediğiniz için teşekkürler,’’ dedi bana. Beraber geçirdiğimiz zamanın gözümde hiçbir değeri yokmuş gibi konuşmadan başımı salladım. Gitti. Arkasından baktım. Onu o ilk gördüğüm andaki uyuşukluk, yerini kaybolmasından korkulan çocuklara özgü bir canlılığa bırakmıştı. Kim olursa olsun her türden insanı anlayışla karşılayacağının sinyalini veren melek yüzümle önce ağıma düşürdüm onu, sonra da kendisinin ufacık bir payının bile olmadığı, üstüne koya koya besleyip büyüttüğüm güçlü ve elimdeki en etkili silahla; öfkemle vurdum onu. Ona yakınlaşmam yürekten değildi, aklımın oynadığı bir oyundu bana. Onu anlamak kolaydı. Kolay olanı öz çıkarın için kullanmak daha kolaydı. Ama hissetmek? Yaşamaktı. Hissedilmemek onun suçu olamazdı. Ya da suç olarak ona geri dönemezdi. Bu haksızlıktı. O başarısız bir işçi -her ne iş yapıyorsa-, o sevilmeyen vicdansız bir baba, iyi ve dürüst bir adam değildi yanımdayken, o bendim! Yalnızlığı bendi, dinleyene, anlayana karşı beslediği özlem bendi, avunması bendi, acıya olan düşkünlüğü bendi, utancı, korkusu, kaçması, aynı, aynı bendi! Kolay olan da buydu; bir başkasının varlığında kendi varlığını yaşatmaktı. Kendime dair bildiğim ne varsa aynılarını, işime yarayacak olanları çektim aldım ondan. Ama suçunu almadım onun, bilerek bıraktım; yeri geldiğinde yüzüne vurmak için gizli bir silah gibi sakladım içimde. Ondaki korku ve kaçaklık, benim korku ve kaçaklığımla birleşince hiç çekinmeden ateşe verdim silahımı; yaşama ve kendine katlanma sebebi olan elindeki tek umudu da aldım ondan. Ben ne yaptım!

  • Babaya karşı çağdaş isyan

    Gérard Mendel'in kaleminden Babaya İsyan Türkçede. "Son tahlilde, babaya karşı çağdaş isyan, baba imgesini kendi saldırgan kabuğundan çıkarma arzusunu ifade etmekten başka nedir ki?" Prometheus miti yorumumuz, mitin bütünüyle Prometheus’un düşlemini ve bir bakıma ödipal dönemde her oğlun babaya yönelik düşlemini temsil ettiği hipotezine dayanacaktır… Hitler’in babasıyla özdeşleşmesinin imkânsızlığı, onu kendisine yakınlaştıran eşcinsel arzuyu dayanılmaz bir şekilde alevlendirerek bu babayı kendisine zulmeden biri gibi hissetmesine neden olur… Baba kisvesi altındaki Stalin -tıpkı çarlar gibi- bilinç dışında Ruslar tarafından arkaik bir anne gibi hissediliyordu… Son tahlilde, babaya karşı çağdaş isyan, baba imgesini kendi saldırgan kabuğundan çıkarma arzusunu ifade etmekten başka nedir ki? Genç bir adam babasının ya da babaların toplumsal gücünü ve sosyokültürel kurumlarını reddettiğini ya da bunlara karşı çıktığını açıkladığında, içine Hitler’i, Stalin’i ve Hiroşima’yı da katar. “Burada her şey en güçlünün yasasına geri döner ve sonuç olarak yeni bir doğa haline.” Babaya karşı bu isyan Rousseau’nun bahsettiği “iyi ve sağlıklı olan ne varsa yutan şu canavar”a ve sonuç olarak özgürlük ve adalet gibi baba değerleri adına bir isyana dönüşür… Gérard Mendel Psikanalist ve sosyolog. Eserleri: La révolte contre le père [Babaya İsyan, Cem Yayınevi, 2000]; Pour décoloniser l’enfant [Son Sömürge Çocuk, Kabalcı Yayınevi, 2000]; La Psychanalise revisitée (La Découverte); La société n’est pas une famille (La Découverte); L’acte est une aventure (La Découverte). BABAYA İSYAN Gérard Mendel Cem Yayınevi, 2023 Çeviri: Ayşen Sarı

  • Duygu Asena Roman Ödülü başvuruları başladı!

    Türkiye’yi kadın hakları özgürlük ve eşitlik konularında “ilk”lerle tanıştıran Duygu Asena’nın anısına, 2007 yılından itibaren verilen Duygu Asena Roman Ödülü için başvurular başladı. Edebiyat dünyasında başarıları desteklemek amacıyla değer görülen ödül için son başvuru tarihi, 3 Mart 2023 Cuma. Doğan Kitap’ın Duygu Asena'nın anısını ve fikirlerini yaşatmak için düzenlediği Duygu Asena “Kadının Hâlâ Adı Yok” Roman Ödülü için başvurular başladı. Başvuran eserden 10 adet kitap kopyasının, 3 Mart 2023 Cuma 17.00’ye kadar Doğan Kitap Duygu Asena Roman Ödülü Sekreterliği’ne teslim edilmesi gereklidir. 2022 yılı içerisinde Türkiye’de faaliyet gösteren bir yayınevi tarafından basılmış ve Türkçe yazılmış roman türündeki eserlerin katılabileceği ödülün seçici kurulu, Doğan Hızlan başkanlığında Asuman Kafaoğlu-Büke, Filiz Aygündüz, İhsan Yılmaz, Elif Tanrıyar ve Sibel Oral’dan oluşur. Ödülün bu yılki tutarı 15 Bin Lira olarak belirlenmiştir. Ayrıntılı bilgi için; https://www.dogankitap.com.tr/files/sayfalar/dosya/duyguasena-yonetmelik-2022.doc

bottom of page