Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Kendi Rüzgârında Uçmak: Modern kadının içsel yolculuğunu anlatan çarpıcı bir ilk roman
LiteraEdebiyat, Seçilay Yıldız’ın ilk romanı Kendi Rüzgârında Uçmak'ı; modern kent yaşamında sıkışmış kadınların içsel yolculuğunu, kırılganlıklarını ve görünmez çatlaklarını anlatan bu etkileyici metni inceliyor. Modern şehir insanının görünmez yaralarına, kadın dostluklarının içsel çatlaklarına ve “kendini bulma” serüvenine odaklanan Kendi Rüzgârında Uçmak , Seçilay Yıldız’ın gözlem gücü yüksek, duygusal derinliği güçlü ilk romanı. Ekonomi eğitimi almış, uzun yıllar kurumsal dünyada yöneticilik yapmış bir yazarın kaleminden çıkan bu eser, hayatın temposuna sıkışmış modern bireyin ruh hâlini incelikle okuyan bir içsel yolculuk metni. Romanın merkezinde Zerrin var: Dışarıdan güçlü, sosyal, hayatla barışık görünen ama iç dünyasında sürekli sorgulayan, kırılgan bir kadın. Zerrin’in etrafındaki karakterler —Ayşe, Çiğdem, Efe, Cemil— birer yan hikâye değil, modern kent yaşamının arketipleri. Her biri, görünüşle gerçek arasındaki farkı, sevgiyle çıkar arasındaki sınırı temsil ediyor. Yıldız, özellikle kadın karakterlerin arasındaki ilişkileri gözlemci bir zarafetle anlatıyor; kıskançlıkla şefkatin, dostlukla rekabetin nasıl aynı bedende var olabildiğini göstermekten çekinmiyor. Yazarın dili sade ama keskin. Diyaloglarda gündelik Türkçenin doğallığıyla, iç monologlarda şiirsel bir tını buluşuyor. Bu iki katmanlı anlatım, romanın temposunu diri tutarken, karakterlerin iç dünyasına sızmamıza da olanak tanıyor. Yıldız, anlatıcısını yargılayıcı bir konuma yerleştirmiyor; aksine, insan doğasının küçük kusurlarını merhametle gözlemleyen bir ton kuruyor. Bu tavır, eseri popüler anlatılardan ayıran en önemli özelliklerinden biri. Kendi Rüzgârında Uçmak, ilişkilerin, dostlukların ve evliliklerin maskesiz yüzünü sergileyen bir roman. Ancak bunu melodramla değil, hayatın sıradanlığı içindeki küçük kırılmalarla yapıyor. Okur, sayfalar arasında yalnızca Zerrin’in değil, kendi iç sesinin yankısını da duyuyor. Çünkü Yıldız’ın asıl derdi, bireyi suçlamak değil; onun içindeki sesi, bastırılmış arzularını, korkularını görünür kılmak. Roman, kesin bir sonuca ulaşmaz; çünkü Yıldız’a göre hayat, bitmeyen bir dönüşüm yolculuğudur. Tıpkı romanın adında saklı mesaj gibi: insan, ancak kendi rüzgârına teslim olduğunda özgürleşir. Yıldız, ilk romanında hem edebiyat hem psikoloji alanına temas eden bir denge kurmayı başarıyor. Kadın kimliğini, toplumsal rollerin baskısı altında ezmeden, abartısız bir gerçeklikle işliyor. Günümüz Türkçe edebiyatında, özellikle kentli kadınların iç dünyasını bu denli gerçek ve yargısız bir biçimde anlatan metinlerin azlığını düşünürsek, Kendi Rüzgârında Uçmak dikkatle okunması gereken bir ilk roman. Bu kitap, okurunu büyük olaylarla değil, küçük sarsıntılarla büyüten bir metin. Sessiz ama etkileyici. Çünkü Seçilay Yıldız bize, hayatın rüzgârını dışarıda değil, kendi içimizde duymamız gerektiğini hatırlatıyor. KENDİ RÜZGÂRINDA UÇMAK Seçilay Yıldız Destek Yayınları, 2025 Tür: Roman 152 s.
- 49. Sedat Simavi Ödülleri’nde Edebiyat Ödülü İnci Aral’ın oldu
Türkiye Gazeteciler Cemiyeti’nin 2025 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü, Verda'nın Ölümü romanıyla İnci Aral’a verildi. Bu yıl 49. kez dağıtılan Sedat Simavi Ödülleri’nde, edebiyat dalında büyük ödülün sahibi edebiyatımızın usta kalemi İnci Aral oldu. Aral, son romanı Verda’nın Ölümü ile 2025 Edebiyat Ödülü’ne değer görüldü. Ödül Hakkında 1977’den beri kesintisiz olarak verilen Sedat Simavi Ödülleri — adıyla da bağlı olduğu — Türkiye Gazeteciler Cemiyeti (TGC) tarafından, kurucu başkan anısına; gazetecilik, edebiyat, bilim, sanat, spor gibi farklı dallarda veriliyor. Edebiyat dalında, 2024’te ödül “Memoria” adlı romanıyla Şebnem İşigüzel’e verilmişti. Verda’nın Ölümü ve İnci Aral Verda’nın Ölümü , cinayetin hemen ardından başlayan hukukî süreci, gözaltı, ev hapsi ve suçluluk duygusuyla şekillenen bir ruh halini, birinci ağızdan anlatıyor. Aral, aşk ve nefretin iç içe geçtiği bir ilişkinin anatomisini – pişmanlık, öfke, kıskançlık ve inkâr üzerinden – ustalıkla örüyor. Roman, “yapılanın bağışlanmaz olduğunu” sorgulayan cesur bir anlatı. Edebiyat dünyasında uzun yıllardır saygı gören bir isim olan İnci Aral’ın bu başarısı, hem karanlık temaları korkusuzca işlemesi hem de dil ve karakter derinliğiyle ördüğü hikâyelerle okurlarını derinden sarsan bir yapıt olarak öne çıkıyor. Diğer Ödüller ve Genel Tablo 2025 Sedat Simavi Ödülleri’nde gazetecilik ödülü Tolga Şardan’a; spor ödülü ise milli jimnastikçi Adem Asil’e verildi. Sosyal bilimler dalında da ödül alan isimler oldu. Ödül töreninin tarihi ve yeri, TGC tarafından daha sonra açıklanacak.
- Atina’nın sokaklarında kayıp bir kuşağın izleri
Ahmet Can Yılmaz’ın imzasını taşıyan Atina’da Dört Uzun Gün raflardaki yerini aldı. Bu novella, insani ilişkileri odağına alan, politik ağlarla örülmüş arkadaşlığın, gençliğin, arzuların ve hüznün zeminini tuttuğu bir günce gibi. Genç ve yatay bir çalışma disiplini olan, cinsiyet eşitliğini önemseyen, sosyal hareketleri özellikle odağına alan Ardis Kitap, genç edebiyata meraklı bir yayın çizgisi oluşturmaya gayret ediyor. “Atina’da Dört Uzun Gün” 90’ların sonu, 2000’lerin başında İzmir’de bir öğrenci evini paylaşan bir grup insanın yıllar sonra bir tatil için Atina’da bir araya gelişlerini anlatıyor. Alp, Beyza, Şiyar ve Ömer’in kendi kuşağı içindeki birçoklarının yaşadığı duygusal sıkışmanın temsili gibi ele alındığı bu novella, insani ilişkileri odağına alan, politik ağlarla örülmüş arkadaşlığın, gençliğin, arzuların ve hüznün zeminini tuttuğu bir günce gibi. Tanıtım Bülteninden: “2000 yılının Aralık ayı korkunç anılarla doluydu. Bir öğrenci evinin odasında dört arkadaş birlikte yas tutmayı, bir yası ortaklaştırmayı -belki de beceriksizce- öğreniyorlardı. Bazen Ömer bu ağır havayı dağıtmak için, arkadaşlarına bir nebze de olsa umut verebilmek ve onlara iyi olduğunu göstermek ister gibi bir espri yapıyor veya ortaya komik sayılabilecek bir laf atıyordu. Bunun yarattığı rahatlık hissi çok da uzun sürmüyor, kısa bir zaman sonra Ömer yine gözyaşları içinde bir sigara yakıyor, Beyza mutfağa doğru yürüyüp elinde çaydanlıkla geri içeri geliyor, Şiyar bardakları hemen bir düzene sokuyor, Alp uzanıp kasetleri veya yerde duran kitapları karıştırıyordu. Taziyeye gelenler, durmaksızın içilen sigaralar, birbirinin omzuna, bacağına uzanan ellerle Ömer’in yüzleştiği olağanüstü deneyimin ağırlığından kaçabilmek için normal olan ne varsa yüzlerini ona doğru dönmeye çalışıyorlardı.” ATİNA'DA DÖRT UZUN GÜN Ahmet Can Yılmaz Ardis Kitap, 2025 112 s.
- Ustalığını bağıra bağıra fısıldayan bir kitap: Zürafa Sesi
Umut Kaygısız, Selcan Kırnal'ın kitabı, Zürafa Sesi üzerine yazdı: "2025 Şennur Sezer Emek-Direniş Ödülleri’nde öykü dalında birincilik kazanan Selcan Kırnal, Zürafa Sesi ile klişelerin, tekrarın ve edebi güvenli bölgelerin çok ötesine geçen bir anlatı dünyası kuruyor." Onu gördüğünüz an tanışmak istediniz. Haydi, itiraf edin. Konuşmaktaki gayeniz sesini duymak ya da düşüncelerini işitmek değildi. Ne söylerse söylesin işe yaramayacaktı kulaklarınız. Çünkü kalbe hizmet ettiğini bas bas bağıran gözlere inanmaktı işin kolayı. Peki ya dışarı çıkmayan sesiyle sınansaydınız? Gerçekten sever miydiniz onu? Diğerini? Ötekini? Beni? Bizi? Bizim gibileri? Hayır, hayır. Bir harf satın almak falan yok. Ses bu. Ya bütünüyle çıkar dışarı ya da temelli gömülü kalır kafesinde. 2025 Şennur Sezer Emek-Direniş Ödülleri’ nde öykü dalında birinciliğe layık görülen Selcan Kırnal, tanımakta geç kaldığımız ustalıkta bir kalem olduğunu Zürafa Sesi adlı kitabıyla yüzümüze vuruyor. Dile hâkimiyeti, kurgularındaki zekâ ışıltısı ve gerçek anlamda kendi sesini bulmuş bir yazar olduğunun altını çizen biçimsel özgünlüğüyle okurlarını ayrıcalıklı hissettiriyor. Kırnal’ı okurken edebi klişelere ya da ezbere bilinen konularda tavaf etmelere boğulma riskiniz hiç yok. Zira öncelikle konu seçimlerinde kendini güvende hissetmeye çalışan ve garantiye oynayan kadın yazarlardan değil o. Özellikle biçimsel olarak yakaladığı aykırılıklara okurunu tatlı tatlı alıştırırken bir yandan da gündemde olanı ve olması gerekeni, incelikli ironi soslarıyla servis ediyor. Sıkı durun. Usta bir şefin restoranındasınız. Menüye bakmadan sipariş vermeyin. Garson olarak şefin tavsiyesini bir kenara koyup ballandıra ballandıra anlatacağım, birbirinden lezzetli öykülere geçmek istiyorum. "Burada her şey taşlaştı" ile sert bir başlangıçla yapıyor açılışı Selcan Kırnal. Bir şehri anlatıyor. Yaşadığımız, bildiğimiz, en azından işittiğimiz. Sonra diğer şehirleri ve de ülkeyi. Hayatı. Hayatlarımızı… Dünü, bugünü, yarını, yarından sonra herhangi bir günü. Renk fakiri oluşumuzu yüzümüze vurmadan, gözlerimizi kara deliğe sokup çıkararak devam ediyor anlatmaya. Susturuyor zamanı. Gıkı çıkmıyor saatlerin. Akrep de yelkovan da bir süreliğine işsiz. Resmediyor, yazıyor, çiziyor, betimliyor… Nokta, virgül, ünlem… Hepsi kol kola. Ama soru işaretleri sahibinde, merak etmeyin. "Göz açıp kapayıncaya kadar", güçlü anlatımıyla baş döndüren bir hikâye. Betimlemelerin kendine has büyüsüne kapılıp gitmemek olanaksız. Sırtını sinemaya dayamış gibi gözükse de o kadar özgün bir anlatım biçimi var ki, okurken o serbest dolaşımı iliklerinize kadar hissetmemeniz olanaksız. Hikâyede her şey doğal akışında ve tamamen özgürce. Öyküyü yaşatmakla yetinmiyor Kırnal. Daha fazlası var. Göz açıp kapayıncaya kadar olup bitiyor her şey. Siz de bir anda öyküye ait oluyorsunuz. "Handan’ın on günü" ise, yolda durdurduğunuz herhangi bir kadına okusanız, muhakkak kendinden çok fazla şey bulacağı bir öykü. Kadınların mücadele etmeye mecbur bırakıldığı acayiplikler içerisinde, belki de erkeklerin en az işittiği önemli şeyler, on günün içerisine sığdırılmış. Hoşlandığı, yaklaşmakta çekindiği veya bir süre sevgili olup ayrıldığı ya da sadece merhabalaştığı ama gözlerini üzerinden alamadığı sayısız kadının on gününe muhakkak şahitlik etmeli erkekler. Zürafa Sesi , duyulmayan ama varlığı malum. Tam da kitaba uygun, güçlü ve gürültücü bir öykü " Sen yorulma hayatım". Kulaklara uzak seslerin göğüs kafesine tıkışıp kalmasıyla başlayan dörtlükler dörtnala koşarken, şiir değil, öykü için bunca kafiye. İşittikçe yorgunluk siliniyor, uykular kaçıyor, dolaşıp duran kelimeleri yalancı çıkaracak kadar doğruluk kokuyor dudak aralıkları. Sesler buzdolabında sanki. Üşümüyor, taze kalıyor her biri. Aç kapağı, istediğini al. Oldu, bitti. Biraz iddialı olacak ama "Rakkase’nin ölümü", son zamanlarda okuduğum en özgün, kendi yolunu çizmekte zorlanmamış öykü. Polisiye istiyorsanız polisiye, macera diyorsanız macera, dramla ilgileniyorsanız alın size dramın kralı. Zekice belirlenmiş metot, öyküden de kurgudan da daha fazla hayran bırakıyor kendisine. Hüzünlü bir olayı hem orijinal hem de farklı metotla anlatıp ilgi çekici kılabilmeyi bundan daha iyi nasıl tarif edebilir ki yazar? Atmosfer deseniz, üzerinde hususi bir çalışma olmadan, muhteşem biçimde sağlanmış. Bağlamın toplumsal ayaklarının yere basması da yetmiyor, temayla bütünleşen ana fikrin bacakları, kolları, elleri… Hepsi yaşamsal. Sokaktan, içten, yürekten, gerçekten hem de çok gerçekten… "Camın dile geldiğidir", yine Selcan Kırnal’ın kendine has tekniğini bizlere cömertçe sunduğu bir öykü olarak hafızalardaki yerini alacak. Biçimsel özgünlüğü tadından yenmiyor yenmesine de asıl mesele bu kez, klişeleşen kadın hikâyelerine karşı tamamen yaratıcı ve farklı bakış açıları sunan, ortaya durum tespitlerinden öte yorumlamalar koyabilen bir öyküleme sunmasında. Bence pek çok kadın yazarımıza ilham vermesi gereken bir çalışma. Elbette kadın sorunlarının merkezde tutularak yazılan hikâyeler çok değerli ve değerli olmaya da devam edecek. Ama okurlar artık ses farklılığı, biçim değişikliği ve hepsinden önemlisi, olayları ben merkezinde tutmaktan uzak, daha toplumsal bir kavrayış umuyor. Belki de Kırnal’a ödülü getiren bakış açısı tam olarak bu. "Önce sen büyüdün", güncel, toplumsal, evrensel… Hayatımızı siyah renge boyayan bir sürü sorunu, canımızı yakan gerçeklikleri vuruyor yüzümüze. Ortak temada birleşen karanlık sular, aslında hepimizin günden güne kaybettiklerini döküyor ortaya. Bir kötülük, bir kötülük daha. Talihsizlik, deyip geçelim. Sıradaki olmaktan korka duralım derken, yitirdiğimiz en büyük şey hassasiyetimiz oluyor. Sıradanlaşıyor, tepkisizliği erdem sayıyoruz. Duygusallık suç, merhamet göstermek zayıflık bu evrende. Kabul etsek de etmesek de günden güne daha başka birine dönüşmeye devam ediyoruz. Filmde söylediği gibi, “Dünya zaten hep kötü bir yerdi.” Kıymetli yazarın çığlık attığı bir öyküyle karşı karşıyayız. "Hamam"’da, teslim aldığı kelimeleri sıraya dizip cümleler kurmaya zorlayan bir haydut kıvamında. Namlu anlatanın şakağındaysa okuyanın da dudağında. Ha patladı ha patlayacak silah. Biraz barut, biraz is kokusu. Mış gibi, miş gibi yaptıklarımızla eller yukarı! Şebnem İşigüzel’e ufak da bir selam çaktıktan sora marş marş! Ter kokan yalnızlıkları soyunup mis kokulu aşklara yelken açmanın hediyesi, bir tas ılık su, peştamal ve bir kalıp sabun. Gitmenize gerek yok, düşünmeniz bile kâfi. Toplumsal sansürlere kafa tutacak cesaretiniz olsun, yeter. "Her şey küçük bir çatlakla başladı" ise absürt öykülere güzel ve nadide bir örnek. Bu tarz yazabilmek beceri ve zekâ ister. Bir o kadar da klasik yapıdan vazgeçip anlaşılmamayı, beğenilmemeyi göze alma cesareti de ister. Bir an Gergedanlar ’ın Türk işi öykü haline tezahür ettiği hissine kapılıyor insan. Sonuçsuz döngünün sağlanması, laf kalabalığı gibi gözüken paragrafların çok anlamlı bir bütünü oluşturması, geleceğe umutla bakan ve değişimi hayal eden iyi çocuklardan olmak yerine, hiçbir şeyin değişmeyeceği kirli düzeni, tüm karmaşıklığı ve anlamsızlığıyla sorgulamadan önümüze bırakmasıyla kusursuza yakın bir absürt öykü ile baş başayız. "Halit Candan’la Moda" yürüyüşleri, kitabın içinde şahsına münhasır yer edinen, geri planındaki farklılıklarla psikolojik duvar kalınlığını cömertçe sergileyen bir öykü. Ergen erkek çocuklarına dair derin izler taşıyan ve gerçekçiliği elden bırakmayan hikâye, keşke biraz daha cesur olsa mıydı acaba, diye düşünmeye sevk etti beni. Çünkü Kırnal kadar ucu sivri ve kadın meseleleriyle yetinmeyen bir kalemin erkek bakış açısına değinmesi, okurlarını heyecanlandıracak cinsten. "Profilimde gassal olduğum yazmıyor", bir veda ustasının suskunluğunda boğuyor bizleri. Batırıp çıkarıyor suya. Bir nefes, hop. Bir nefes daha. Sonra sık burnunu. Sessiz bir lisanın yaratıcısı o. Gassal. Babasını bile yıkayan… Bir kadını sevmeden önce kim olduğunu dile getirmekte zorlanan. Gassal… Türküsüyle yankılanıyor sayfalar. Ölüm, cam bir vazo kadar kırılgan gözükse bile, yüksekten düşmeden bilemeyiz saydam görüntüsü yalan mı yoksa gerçek mi diye. Sinema perdesinin arkasında gizlenen ya da televizyon camından karşı evi gözetleyen… Her kim olursa olsun, papatya falı bakar gibi gidip geliyordu ölümle yaşam arasında. Sabaha karşıydı ve film devam ediyordu öyküsü, “Ölüyor, ölmüyor. Yaşıyor, yaşamıyor” diye diye geride bırakıyor hatıraları. Zamanın kendisiyle, yani günleri ayıklandıktan sonra geriye kalan ve sürekli tekrar eden saatlerle sınanıyoruz. Hiçbir şey değişmiyor ya da her şey, değiştikçe bir önceki halinden daha da çirkinleşiyor. Cevap basit. Gidiyor, gitmiyor. Bütün yollar, aslında tek bir mekânın parçası… Menüdeki tüm öykülerden ortaya tadım tabağı yapılmasını mı istediniz yoksa birkaç öyküyle tıka basa karnınızı doyurmayı mı? Şefimiz Selcan Kırnal ile tanışmakta geç kalmayın. Afiyet olsun. ZÜRAFA SESİ Selcan Kırnal Manos Kitap, 2025 Tür: Öykü 80 s.
- "Öykülerim hem tek başına hem bir arada var olabilsin"
Gülsel Ceren Güneş, Mine Ölce ile söyleşti: "Sedirlerin Laneti, Ruh Eşlikçisi gibi sekiz tiyatro oyununun yazarı ya da Locman filminin senaristi olarak tanıyabileceğiniz, hadi oradan da değilse şiir dergilerinde bir şair olarak aklınıza yer etmiş olan Mine Ölce, bu kez karşımıza Oysa Hiç Karşılaşmamıştık isimli öykü kitabıyla çıktı. Yazara yazma sürecini, kullandığı teknikleri ve dahasını sorma fırsatı buldum." Yazmaya ne zaman ve nasıl başladınız? İlk metinlerinizi hatırlıyor musunuz? Yazık ki, herkes gibi “ilkokuldayken” diyemeyeceğim. Yazmak yerine okumayı hep önde tutmuşumdur. Kompozisyonda iyiydim fakat sadece bir dersti o benim için, kendimi ifade etme biçimi değil. Okuduğum kitapların yazarlarıysa çoktan ölmüştü. Yaşayan bir yazarla tanışsaydım belki olaylar daha farklı gelişebilirdi. Üniversite yıllarımda, tiyatroyla yakından ilgilendim. İzleyebildiğim tüm oyunları izledim, ulaşabildiğim tekstleri okudum. Beyaz yakalı olarak mesai harcadığım dönemlerde de bu hiç değişmedi, üstelik bir de sinema sevgisi eklendi. Sürekli film ve oyun izleyen biri olarak, iş yerimden şöyle bir teklif aldım; “Bizler yoğun çalıştığımız için pek takip edemiyoruz. İzlediklerini bizimle paylaşır mısın?” Böylece film ve oyun yorumları yazıp, panoya asmaya başladım. Okuyanların yüzündeki tebessüm, merak ve ilgi beni kamçılamış olmalı ki, roman yazmaya karar verip işten ayrıldım. İki ay sonra yazdığım “şey” tamamlandığında fark ettim, roman yerine tiyatro oyunu yazdığımı. Nasıl bir aymazlıktır, hâlâ gülerim. Mitos Boyut’a gönderdim, tam bir cahil cesareti örneği olarak. Fakat sevgili Yılmaz Öğüt böyle düşünmemiş olacak, “sahne sanatlarında yeni arayışlara kapı açıyor” diyerek oyunlarımı kitaplaştırdı. Yazarken bir geliştirici editör ile çalıştınız mı yoksa tek kişilik dev bir kadro muydunuz? Dosyaya girmeyen öyküler var mı? Yayınlanacak olanları nasıl seçtiniz? Geliştirici editörle çalışmadım. Sanırım, yazdıklarımla arama başka bir yaratıcının girmesi fikri pek hoşuma gitmiyor. Katıldığım atölyelerden beslendiğimi söylemeliyim. Öykülerim hakkında görüş bildirenleri can kulağıyla dinler ve kafa yorarım. Yorumlar, bakış açımı zenginleştirir, eksikleri gidermemde yol gösterici olur. Aslında öykü yazmaya pandemi sırasında başladım. Kimimiz ekmek yaptı, kimimiz beste. Ben pandemi öyküleri yazdım. Kitaplaştırmak için geç kaldığımı düşünüp rafa kaldırdım. Ardından bambaşka konularda yazdım. Kitap için dosyamdaki öyküleri gözden geçirirken, çeşitliliği önceledim. O yüzden anlatıcı, konu, dil ve üslupları farklı öyküler var kitapta ancak onları belli bir mantık çerçevesinde birleştirmeye özellikle dikkat ettim. Okuyucuyu şaşırtmak ve diri tutmak içindi çabam ama bunu yormadan, karmaşa yaratmadan yapmak en büyük hedefimdi. Kitap okunup bittiğinde, uluslararası bir dans yarışmasını izlemiş gibi haz duyulsun istiyorum. Nasıl ki, müzik ve koreografi farklı olsa da gecenin sonunda, herkes aynı sahnede yan yana selama çıkabiliyorsa, öykülerim de hem tek başına hem bir arada var olabilsin. Umarım başarılı olmuşumdur. Hazır olmadıklarından değil ama tür ve tema olarak dosyaya girmeyen çok öykü var. Gün yüzüne çıkmak için sabırsızlanıyorlar fakat biraz daha beklemeleri gerekecek. İlk kitaplarını okuduğum yazarlarla ilgili şunu hep merak ederim; eserinizde otobiyografik öğeler var mı? Buna var veya yok demek zor. Yazmanın başlangıç kurallarından biridir kendinden yola çıkmak. Yaşadığım olayları yazmadığımı çok net söyleyebilirim fakat kendi duygularımı merkeze koyduğum da bir gerçek. Dert edindiğim duyguları alıyor, onları eğip büküyorum. Yolda karşılaştığım küçük kızın tokasının kırmızısıyla, el arabasını iteklerken zorlanan satıcının aksayan bacağının hüznünü, pastanede kurabiye yiyen kadının masaya döktüğü kırıntılarla harmanlıyorum. Böylece benim değil, bizim öykülerimiz oluyorlar. Bizim; yani içinde ben de varım. Sizi bir senarist, tiyatro oyunu yazarı ve şair olarak da tanıyoruz. En çok hangi alanda üretmeyi seviyorsunuz? Bu farklı türler birbirini besliyor mu? Bu saydıklarınıza ek olarak, deneme de yazdım. Farklı türde eserler vermek beni hem besliyor hem dinamik tutuyor. Bir fikri ya da kurguyu tek bir türün kalıplarıyla şekillendirmek yerine, başka başka türlerde ifade edebiliyor olmak müthiş bir özgürlük. Kendimi, oyun parkında, yüzlerce oyuncağın arasında, yalnız ama mutlu bir sincap gibi hissediyorum. Yazma ve sonrasındaki “piyasa” sürecinde o sincap korkuyor, dayak yiyor, bazen pişman oluyor fakat yine de eşsiz bir deneyim olmalı ki, her defasında oyun parkına yeniden dönmek istiyor. Elbette besleniyor ancak, dayağı aslında çok farklı yazdığı için yiyor sincap. Benim eserde dikkatimi çeken; çoğu öyküdeki geçmişe özlem, nostaljik burun sızlaması oldu. Bunu kentsel dönüşüm eleştiriniz üzerinden de yansıtmışsınız. Bu toplumsal duyarlılıklar öykülerinize nasıl sızıyor? Nostalji benim çok sevdiğim duygudurumlardan biri ve bu yüzden sıklıkla kullanırım fakat gelin, dilimizdeki güzel karşılığı olan gündedün sözcüğünü kullanalım onun yerine, ne dersiniz? Gündedün, günlük hayatımda beni sık sık, sarsıp geçer ve ardından kendimi daha dengeli hissederim. Neden? Çünkü bu duygudurum sırasında, beynimizde dopamin salgılanır, yani bizi harekete geçirecek, enerji verecek büyülü bir şey. Yazdığım öykülerde, işte bu hormonu tetikletmeye çalışıyorum. Okuyucuyu şöyle bir sarsıp gündedünün kucağına atmak istiyorum. Okuruma güveniyorum. Yazdığım öyküler kısa olduğu için çabucak silkinip çıkar, hemen ardından geçmişle dengeli ve anlamlı bir bağ kurmayı başarırlar. Birinci tekil anlatıcıda okurun güven eğilimi yüksek olur; fakat siz bu güveni kırmayı seviyorsunuz. Bunun sizin için işlevi ne? İşlevinden önce nedeni ne olabilir diye düşünüyor ve yalnızlık diyorum, başka ne olabilir ki? Oyun parkında yalnız olduğumu söylemiştim. Evet çok fazla oyun alanı ve oyuncak var ancak sonuçta yalnızım. Rahatlıkla tanrı anlatıcının dilini benimseyebilecekken, kendime oyun arkadaşları yaratmak beni daha çok mutlu ediyor. Öykü karakterleriyle hep birlikte yol alıyoruz. Gün sonunda evlerimize dağıldığımızda, üzerimiz kirlense de biraz risk almanın, güvenilir alanlardan ayrılmanın bizi geliştirdiğini fark etmenin tadı, bence paha biçilmez. Kitaptaki iki öykünün birbirinin devamı niteliğinde oluşu dikkat çekiyor. Bu iki parçalı yapıyı neden böyle tasarladınız? Atölye ödevlerinden biriydi ilk öykü. Yazdım bitti. Gerçekten de bitmişti benim için. Ardından sonraki hafta “o öykünün devamını yazın,” denildi. Ben de yazdım. Çeşitli aksilikler sonucu o öykü hiç okunmadı ve ilk öykünün gölgesinde kaldı. Üzüldüm Neriman Teyze’ye. Başka bir kitapta yer verebilirdim, öncü öyküden soyutlamak istemedim. Bir şekilde hakkını teslim etme çabası sanırım. Öyle de şefkatliyimdir, yarattığım karakterlere karşı. Deneysel bir çalışma gözüyle bakıp sevin isterim Neriman Teyze’yi. “Fücceten gitmek” gibi kelimelerle karşılaşmak okuru hem şaşırtıyor hem metne eski bir yankı katıyor. Bu tür sözcükleri bulma ve yerleştirme süreciniz nasıl ilerliyor? Yoksa bunlar sizin günlük hayatta zaten kullandığınız ama toplum geneli tarafından unutulmuş kelimeler mi? Benim için dil; tıpkı fiziki halindeki gibi kıvrak, yumuşak ve oyunbaz. Ne eski halini baş tacı ederim, ne salt öztürkçe yazmak konusunda diretirim. Melodisi, yankısı ve öyküdeki ritimdir önemli olan. Öykülerimi yazdıktan sonra, defalarca yüksek sesle okurum. Bu, tiyatro oyunu yazarken kazandığım bir alışkanlık. Eğer okurken teklersem veya ritmi kaçırırsam, o sözcüğü metinde barındıramam. Fücceten gitmek; zor ve eski fakat bulunduğu cümleye öyle tatlı bir ahenk kattı ki, diğer sözcükler, biraz da yaşına hürmeten kalkıp ona yer vermek zorunda kaldı. Öyküye girenleri başıyla selamlarken tatlı tatlı gülümsemeyi ihmal etmiyor fücceten. Demek siz de selamlaştınız, pek sevindim. Kadın–erkek ilişkilerindeki sıkışmışlık ve kayıplar kitap boyunca belirgin. Bu temaların sizdeki kaynağı nedir? Bendeki kaynağı dünya vatandaşı, özellikle de bu ülkenin vatandaşı olmam elbette. Kendimi ve hepimizi hıncahınç dolu bir otobüste, sonsuza kadar yolculuk etme çilesi çekmeye yazgılı hissediyorum. Kadınlar önde, erkekler daha önde. Aynı otobüsteyiz ama hepimiz birbirimize yabancıyız. Tanımak ya da tanışmak istemiyoruz. Otobüsten kimse inmiyor ama birileri ve bir şeyler kaybolup duruyor. Otobüsün güzergahı sürekli değişiyor ve fakat şoförle konuşmak kesinlikle yasak! Öykülerimdeki her karakter o otobüsün yolcusu ya da bir zamanlar yolcusuydu diyelim. Bazıları kayıplara karıştı şimdilerde. Kalanlarsa, onların eşgalini artık hatırlamıyor bile. Bir öyküye başlarken önce karakter mi gelir, anlatıcı sesi mi, yoksa atmosfer mi? Genellikle karakterle atmosfer yarışır, artık ipi hangisi göğüslerse o kazanır. Anlatıcı ise daha sonra arz-ı endam eder. Ancak bazı durumlarda anlatıcı, atmosfere ya da karaktere ayak uyduramayabiliyor. İşte o zaman anlatıcıyla sakince yollarımızı ayırıyoruz. Çünkü önemli olan öykünün ruhudur. O ruhu en iyi hangi anlatıcı aktaracaksa, o çıkar sahneye. Yazarken kendinizi en çok zorladığınız alan hangisi? Az sözcükle çok şey anlatma konusunda biraz takıntılıyım. Öyküyü yazıp bitirdikten sonra yaptığım okumalarda, mümkün olduğunca eksiltme yaparım. Hatta bazen, belirlediğim sözcük sayısını tutturmak için kalem yerine kılıçla katliam yaptığımı da söylemeliyim. Gönül koymazlar çünkü, elenenlerle yeni öykülerde buluşmak üzere sözleşiyoruz. Öykülere ad bulmakta da zaman zaman zorlanıyorum. Bazen şatafatlı olsun istiyorum ama genellikle sade oluyorlar. Neyse ki, kitabın adında hiç zorlanmadım. Henüz öyküleri seçme aşamasındayken, Oysa Hiç Karşılaşmamıştık, geldi ve klasöre kendi adını verip arkasına yaslanıverdi. Şu an üzerinde çalıştığınız bir eser var mı? Sizden bir öykü kitabı daha mı bekleyelim yoksa bizi bir başka tür ile şaşırtacak mısınız? Şu sıralarda bir senaryo üzerinde çalışıyorum. Gerçek olaylardan yola çıkıldı. Bir iyilik hareketini beyazperdeye taşıyacağız. Aralık ortasında senaryoyu bitirip teslim edeceğim. Bekleyen bir senaryo doktorluğum var. Onu tamamlarsam, 2026 yılında, emek verdiğim iki filmle birden yer alacağım. Film yapmak, maliyeti nedeniyle gittikçe zorlaştığından, başarırsak zaten şaşırtacağız. Sonrasında, yine bir öykü kitabı gelecek fakat her şeyden önce, Oysa Hiç Karşılaşmamıştık ile, daha çok okuyucuyla yollarımızın kesişmesini diliyorum.
- Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu 2025 Anma Ödülleri sahiplerini buldu
Türk diline ve akademik dünyaya özgün katkılar sunan, Türk Dil Kurumu Türk Dili Bölümü eski başkanı Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu anısına düzenlenen 2025 Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülleri, 26 Kasım 2025 tarihinde İstanbul’da gerçekleştirilen törenle sahiplerini buldu. Bu ödüller, Prof. Dr. Hatiboğlu’nun 1900-2000 yıllarını kapsayan yaklaşık bir asırlık Türkiye tarihine tanıklık eden yaşamını, ülkenin ekonomik, akademik ve politik dönüşümleriyle birlikte anlamaya ve anlatmaya yönelik bir yakın tarih kitaplığı oluşturmayı hedefliyor. Bu doğrultuda her yıl yakın dönem Türkiye tarihine ışık tutan, araştırma değeri taşıyan ve toplumsal belleğe katkı yapan özgün eserler ödüllendiriliyor. Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülü Seçici Kurulu tarafından oy birliğiyle ödüle değer görülen eserler: “Leyla” / Gülsüm Kınıkoğlu Başer (Destek Yayınları) Gülsüm Kınıkoğlu Başer’in “Leyla” adlı romanı iki farklı yüzyılda yaşayan iki kadının hikâyesini paralel bir kurguyla anlatıyor. 1800’lerde Abdülhamit’in sarayına resim öğretmeni olarak giren bir Leyla ile, 1900’lerde İstanbul’da kendini ve aşkını arayan bir diğer Leyla’nın yaşamları, akademik bir titizlikle işlenerek okuyucuya aktarılıyor. “Hayalet Orkide: Sinemaların Kızı” / Esra Tüzün (Edebiyatist Yayınevi) Esra Tüzün’ün biyografi türündeki eseri “Hayalet Orkide: Sinemaların Kızı” sinemacılık, ticaret ve politika alanlarında etkili olmuş bir ailenin Selanik’ten İzmir’e, oradan İstanbul’a uzanan hikâyesini anlatırken Türkiye’nin değişen ekonomisini, sinema tarihinin kırılma noktalarını ve İpek Film üzerinden bir kadın biyografisini benzersiz bir bütünlükle ele alıyor. “Bir Ömrün Aynasında Türkiye'de 82 Yıl" / Osman Ulagay (Doğan Kitap) Güçlü yazın geçmişiyle tanınan Osman Ulagay biyografi türündeki eserinde dedesinin kurduğu ilaç şirketini devralmak yerine basın ve yazarlık dünyasını tercih edişinin nedenlerini ve Türkiye’nin kritik kırılma anlarına dair yorumlarını okuyucuya aktarıyor. Seçici kurul adına ödülleri takdim eden W20 Kurucu Başkanı ve yazar Dr. Gülden Türktan konuşmasında “Bu ödülün amacı Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu’nun yaklaşık bir asırlık Türkiye tarihine tanıklık eden yaşamı boyunca, Türkiye’nin ekonomisini, akademisinin gelişimini ve politik gelgitlerini anlayarak bir yakın tarih kitaplığı oluşturabilmektir. Her yıl tarihimize ışık tutan, araştırma değeri taşıyan ve toplumsal belleğe katkı yapan özgün eserler ödüllendiriliyor. Üç eserde de yakın tarihimizin izleri, gerek aile yaşamı gerekse kurgusal anlatımlar eşliğinde titizlikle işlenmiş; akıcı, özenli ve sürükleyici bir Türkçeyle okuyucuya ulaştırılmış. Her üç yazarımızı da gönülden kutluyorum” dedi. W20 Kurucu Başkanı ve yazar Dr. Gülden Türktan tarafından takdim edilen ödülleri alan yazarlardan Gülsüm Kınıkoğlu Başer konuşmasında “Bu hikâyenin okurlarla buluşması ve anlamını derinleştirmesi, benim için büyük bir mutluluk. Bu ödülün, Türk diline ve kültürüne unutulmaz katkılar sunmuş çok değerli bir bilim insanı; dilbilimci, akademisyen ve Türkolog Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu’nun anısına verilmesi ise benim için ayrı bir gurur kaynağı oldu. Böylesine güçlü bir kadının adını taşıyan bu ödüle layık görülmek, hem eserim hem de kişisel yolculuğum açısından büyük bir anlam taşıyor.” dedi. Esra Tüzün ise “Cumhuriyet’in ilk yıllarında Türk Dil Kurumu’nun temelini atan kıymetli dil bilimcilerden, Türkolog Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu’nun adına düzenlenen bu özel ödül vesilesiyle; başta Türkçe’ye, anlatıya ve toplumsal bellek oluşumuna gösterilen özeni, emeği çok kıymetli buluyorum. Biyografi yazarı olarak ben de dilin inceliklerini kullanarak, tarihimizi gelecek nesillere taşımayı amaçlıyorum. Dil ve tarih konusunda uzun bir yola çıktım ve bu ödül bana hem büyük bir motivasyon, hem de büyük bir sorumluluk veriyor. Tüm çabamız meçhulü yok ederek gelecek nesillere dönem duygularını doğru iletebilmek.” dedi. Osman Ulagay ise; “Benim için büyük bir ayrıcalık Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu’ndan kalan miras çok önemli, beni çok etkiledi. Ben bu kitabı yazarken öncelikle sadece ekonomi kitabı yazmaktan öte bir şey yapmak istedim, bunun değerlendirilmesine çok sevindim. Çok teşekkür ediyorum” dedi. Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülü’ne 2022 yılında Sevgi Özel – “Yalan Dünyasının Yalancıları” kitabı, dil devrimi sonrasının önemli olaylarını yalın bir bakışla ansiklopedik nitelikte anlatması ile; 2023 yılında Füruzan – “Akım Sevgilim” kitabı, öykü anlatımının gücü nedeniyle; 2024 yılında Mahfi Eğilmez – “Yeni Bir Ekonomi” kitabı, Türkiye’den evrensel ekonomik teori üretilebileceğini ortaya koyan yaklaşımıyla ödüle değer bulunmuştu. Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Anma Ödülü Seçici Kurulu; Köşe Yazarı ve Gazeteci Serpil Yılmaz, Yazar ve Avukat Ahter Kutadgu, Liber Kitap Kulübü Kurucusu ve Başkanı Ferah Türel, W20 Kurucu Başkanı ve yazar Dr. Gülden Türktan yer alıyor. Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu Türk dilbilimci – İstanbul (1916- 1996). Türk dili, kültürü ve akademisine önemli bilimsel katkılar sunan Prof. Dr. Vecihe Hatiboğlu, özgün ve evrensel eserlerin Türkiye’de tanınması ve dünyaya açılması gerektiğini savunan çalışmalar yapmış; Türk Dil Kurumu'nda ve uzun yıllar akademik üretimiyle örnek bir kişi olmuştur. Dil ve Tarih – Coğrafya Fakültesi’nin Türkoloji ve Sümeroloji bölümlerini bitirdi. 1945′de bu fakültenin Türk Dili Ve Edebiyatı Bölümü’nde öğretim üyesi olarak görev aldı. Türk Dil Kurumu’nda aralıklarla dilbilgisi kolu başkanlığında bulundu (1951–1955; 1961-1981).
- Feyza Hepçilingirler'e Ömür Boyu Emek Ödülü!
Ekonomi gazetesinin aylık kültür–sanat–yaşam eki Kitap Dergisi, 2024 yılının en iyilerini bu sene de seçti. CVK Park Bosphorus Hotel’de geçtiğimiz günlerde gerçekleştirilen ödül töreninde, yazar Feyza Hepçilingirler, “2024 Yılının Ömür Boyu Emek Ödülü”ne layık görüldü. Feyza Hepçilingirler, ödül törenindeki konuşmasında 1963’te ilk şiirini yayımladığını, fakat yazarlık başlangıcının 1979 yılı olduğunu vurguladı. 46 yıldır yazdığını, 67 kitabının yayımlandığını, bu kitapların 34’ünün çocuk kitabı olduğunu belirtti. Türkçeye ve edebiyatımıza emek veren yazarımızı tebrik ediyor, kaleminde mürekkebi eksilmesin diyoruz. Feyza Hepçilingirler kimdir? Ayvalık’ta doğumlu yazar, ilkokul ve ortaokul eğitimini Ayvalık’ta, lise eğitimini İzmir’de Kız Lisesi’nde tamamladı. İstanbul Öğretmen Okulu’nun ve İstanbul Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nün ardından uzun bir süre Türkçe öğretmenliği yaptı. Dokuz Eylül Üniversitesi, Karadeniz Teknik Üniversitesi ve Galatasaray Üniversitesi’nde yazı dili ve görelilik üzerine dersler verdi. Yıldız Teknik Üniversitesi’nden emekli olduktan sonra da yazmayı sürdürdü.
- Amerigo Vespucci’nin Mektuplar'ı ilk kez Türkçede
Vespucci’nin mektupları, tanıklıkları ve çağdaşlarının yorumları ilk kez tam metin olarak Türkçeye çevrildi. Mektuplar , beş asır sonra "Yeni Dünya"nın hikâyesini ve keşifler çağını Vespucci’nin kaleminden okurlarla buluşturuyor. Kafka Kitap, keşifler çağının en tartışmalı figürlerinden Amerigo Vespucci’nin mektuplarını, çağdaş tanıklıkları ve resmi belgeleri ile bir araya getiren “ Mektuplar” adlı derlemeyi Türkçeye kazandırdı. Amerika kıtasının adını almasının ardındaki tarihsel tartışmalar, Kolomb’a dair eleştiriler ve sömürgeciliğin doğuşuna ışık tutan belgeler ilk kez tam metin olarak yayımlanıyor. Beş asır önce yazılmış bir dizi mektup, bir kıtanın ismini belirleyecek kadar etkili olabileceğini kim tahmin edebilirdi? Kitap, “Amerika” adının nasıl doğduğunu adım adım izleme fırsatı sunuyor. Vespucci’nin kendi elinden çıkan seyahat mektupları, Portekiz Kralı’na sunduğu raporlar, İspanyol yurttaşlığına alınma belgesi ve Kolomb’un oğluna yazdığı mektuplar, kıtanın kim tarafından “keşfedildiği” tartışmasını tarihsel bağlamına oturtuyor. Bu derleme, yalnızca bir keşif güncesi değil; aynı zamanda bilginin, otoritenin ve adlandırmanın nasıl birbirine geçtiğini gösteren tarihsel bir bellek kitabı. Kolomb’la Sessiz Rekabet “Mektuplar” iki büyük kâşif olan Kolomb ve Vespucci’nin sessiz rekabetini birincil kaynaklardan gözler önüne seriyor. Christoph Kolomb’un yolculukları tarih kitaplarında daha görünür olsa da, Vespucci’nin mektupları “Yeni Dünya”nın tanımını değiştiren bir dönüm noktasıydı. Vespucci’nin satırlarında, Kolomb’un görmediği kıyılar, farklı yıldızların altında kaydedilmiş gözlemler, “Yeni Dünya”ya dair ilk etnografik tasvirler yer alıyor. Kendisini “keşiflerin anlatıcısı” olarak gören Vespucci, yazılarında yalnızca gördüklerini değil, o dönemin zihniyetini de aktarıyor: bilinmeyene duyulan inanç, dini referansların gölgesinde şekillenen bilimsellik, doğaya ve “yeni insanlara” bakışın tüm çelişkileriyle. Kolomb’a haksızlık yapıldığını savunan çağdaşlarının tanıklıklarıyla birlikte okunduğunda, “ Mektuplar” tarihsel bir polemiği değil, bir dönemin ruhunu ortaya koyuyor. Vespucci’nin mektupları, çağının ötesinde bir gözlemciliği de açığa çıkarıyor: Yerlilerin yaşam biçimlerini betimlerken dönemin önyargılarından sıyrılmaya çalışan bir zihin; haritacılığın temellerini atan bir bilimsellik. Buna karşın, çağdaşları onu “Kolomb’un gölgesine sığınmakla” ya da “kendine fazla pay biçmekle” suçladı. “Mektuplar ” bu tarihsel tartışmayı ilk ağızdan dinleme olanağı sunuyor. Haritacılığın Altın Çağı ve Bilimin Doğuşu Vespucci’nin anlatıları yalnızca coğrafi keşiflere değil, bilimin doğuşuna da işaret ediyor. Her yolculuk, haritacılığın, gözlemciliğin ve ölçümün geliştiği bir laboratuvar gibi. Avrupa’nın deniz gücüyle bilimi nasıl bir araya getirdiğini, misyonerlik ile merakın nasıl iç içe geçtiğini, sömürgecilik düşüncesinin nasıl filizlendiğini Vespucci’nin satırlarında görmek mümkün. Birincil Kaynaklardan, Bir Çağın Aynası Mektuplar, yalnızca tarihçiler için değil; insan merakı, macera ve keşif fikrine ilgi duyan her okur için bir başvuru kaynağı. C. R. Markham'ın derlediği “ Mektuplar” adlı çalışmanın çevirisini Aykut Cumbul yaparken sunuş yazısını ise Ulaş Töre Sivrioğlu yazdı. “Mektuplar” da okur, Vespucci’nin gözünden hem bir çağın doğuşuna hem de “keşif” kavramının ardındaki etik ve politik tartışmalara tanıklık etme fırsatı yakalıyor. Bu metinler, bir kıtanın adını belirleyecek kadar güçlü kelimelerin, beş asır sonra bile yankılanabileceğini hatırlatıyor. Arka Kapak Yazısından “Amerika kıtasına bu ad nasıl verildi? Neden kıtanın adı Colombia değil de America oldu? Batı dünyası beş asırdır bu konuyu tartışıyor. Tartışmanın bir tarafı Amerika kıtasını keşfeden Kolomb’a büyük bir haksızlık yapıldığını, kıtanın adını ondan alması gerektiğini söylüyor. Diğer tarafsa Kolomb’un yeni bir kıta keşfettiğinin hiçbir zaman farkına varmadığını, bu nedenle kıtaya Amerigo Vespucci’nin adının verilmesinin doğru olduğunu savunuyor. Tarafların argümanları ve tartışma stilleri de zaman zaman zalimce boyutlara ulaşabilmekte. Özellikle Kolomb’a haksızlık yapıldığını düşünenler, Vespucci’yi ‘başkalarının emek ve cesaretine saygısızca el koymuş bir düzenbaz, sahtekâr’ olarak görmekteler. Vespucci’nin, Kolomb’un keşfettiği toprakların yeni bir dünya olduğunu söylemesi, bugün bizlere sıradan bir öngörü ve çıkarım olarak gelebilir ama bu konuyu tartışmaya devam ettikçe okur, bu öngörünün Vespucci’nin çağında ne kadar büyük bir adım olduğunu daha iyi görecektir. Bu söylem –en azından o zamanlarda– bilinmeyen denizlere açılmak kadar cesaret isterdi. O yüzden bu ‘tuhaf münakaşa’nın sonunda umuyorum ki Kolomb’un hakkını Kolomb’a, Amerigo’nun hakkını da Amerigo’ya teslim edebiliriz.” Töre Sivrioğlu MEKTUPLAR Amerigo Vespucci Derleyici: C. R. Markham Kafka Kitap, 2025 Sunuş: Töre Sivrioğlu 216 s.
- Georgi Gospodinov Türkiye’ye geliyor
Georgi Gospodinov, Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin “Cesaret” temalı Uluslararası Edebiyat Festivali’nin bu yılki konukları arasında! Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin düzenlediği 2. Bursa Uluslararası Edebiyat Festivali (BUEF) 2025, 28-30 Kasım tarihleri arasında “Cesaret” temasıyla gerçekleşecek. Festival programında, dünya çapında tanınmış ödüllü yazar Georgi Gospodinov da yer alıyor. Gospodinov, festivalin açılış günü olan 28 Kasım Cuma saat 19.00’da, Tayyare Kültür Merkezi’nde “Hüzün, Ölüm ve Yas” başlıklı bir söyleşi gerçekleştirecek. Söyleşinin moderatörlüğünü Şafak Baba Pala üstlenecek. Festivalin amacı, edebiyatın birleştirici gücünü cesaret teması etrafında toplamak. IBBY’a göre bu yılki buluşma, geçmişle yüzleşme, risk alma ve sessiz kalmama cesaretinin metinlerde yankı bulduğu bir platform sunuyor. Georgi Gospodinov’un yanı sıra festivalde Hannah Peck, Enne Koens, Maylis de Kerangal, Jente Posthuma ve daha birçok uluslararası yazar da okurlarla bir araya gelecek. Edebiyat tutkunlarını cesaret, duygu ve evrensel hikâyeler etrafında bir araya getirmeyi hedefleyen BUEF 2025, Bursa’nın kültür-sanat haritasında önemli bir buluşma noktası olacak.
- Acı, mizah ve umudun buluştuğu öyküler
Gönül Malat, Yasemin Akçam Ateşman'ın yeni kitabı Sahi Siz Kimdiniz? üzerine yazdı: " 12 Eylül faşist darbesinin insanlara yaşattığı çileyi, devlet zulmünü annesi Perihan Akçam’ın bıraktığı yerden, Onca Çileden Sonra ’dan alıp okuyucularıyla buluşturuyor." Gitti dostlar, şölen bitti, ne eski heyecan ne hız Bir yangın ormanından püskürmüş, genç fidanlardı Güneşten ışık yontarlardı, sert adamlardı Hoyrattı gülüşleri, aydınlığı çalkalardı Gittiler akşam olmadan, ortalık karardı* Hani içinizi bazen genişledikçe genişleyen karanlık bir boşluk doldurur? Ardından dalga dalga saran yoğun bir melankoliye teslim eder sizi. Elinizi, kolunuzu ve hatta bedeninizi nereye koyacağınızı bilemeden düşünür durursunuz. Hangi yokuşta dolandığınıza vakıf olamadan yürür durursunuz? Sözcükler, şiirler kifayetsiz kalır duygunuzu ifade edemezsiniz. Bin bir soru doluşur zihninize de hangisine ne yanıt bulacağınızı şaşırırsınız. Beyninizi dağlayan o yakıcı soruların her birine sanki yanıt vermek zorundaymışsınız gibi kıvranır durursunuz. Cevaplanamayan sorular içinizdeki hüzün dağlarına tırmanırken geçmişinize takılı aklınız, karmaşık ve ağulu bir soruyu önünüze çıkarır. Sahi Siz Kimdiniz? Ne zehirli bir soru değil mi? Ne güzel bir soru değil mi? Nasıl da altüst ediyor insanı? Nasıl da sarsıp silkeliyor insanı? Hem aydınlık hem de kapkara bir soru. Sizi seksen yılının bir güz karanlığına çekip yaşı büyütülerek idam edilen çocukların acı dolu tanıklığına götürüyor doğrusu. İşte yazar Yasemin Akçam Ateşman’ın kaleme aldığı öykü kitabı; Sahi Siz Kimdiniz? bu soruyla ve daha birçok yakıcı sorularla biten öykülerle çatılmış bir dönem kitabı. Zamanda yolculuk yaptığımız satırların editörlüğünü Doğuş Sarpkaya yapmış. Yazarın 2023 yılında yayımlanan Defter Aşkı kitabının ardından Düş Sözcükleri yayınlarından çıkmış kitap. Sahi Siz Kimdiniz’de Yasemin Akçam Ateşman, 12 Eylül faşist darbesinin insanlara yaşattığı çileyi, devlet zulmünü annesi Perihan Akçam’ın bıraktığı yerden, Onca Çileden Sonra ’dan alıp okuyucularıyla buluşturuyor. İçeriden ve demir parmaklıklar ardından bizlere sesleniyor karakterler. Yirmi bir öyküden oluşan kitapta, her bir öykü leitmotif şekline dönüşen ve zihninize yeni onlarca sorular dolduran yakıcı başka başka sorularla bitiyor. Satırlarda demir parmaklıkların ardında olan karakterler okurlarının tahminleri ötesinde bir umuda ve dirence hatta savaşçı kişiliklere sahipler. Her şeyden önce engin, tertemiz aydınlık vicdanları var. Serde gençlikleri var. Hoyrat gülüşleri var. Bazıları idam edilecekler. Ama cezaevlerine kendilerini görmeye gelen yakınlarına - dolayısıyla okuyucuya- moral yükleyenler de onlar oluyorlar açıkçası. Yazar, satırlarına taşıdığı bu ağır konuyu ustalıklı hamlelerle hizipçi bir kara mizaha çevirip aynı zamanda mahpus karakterlerinden de yardım alarak okuyucuyu batacak olduğu melankoliden çekip çıkarıyor. Böylece bizleri, melankolinin edilgen ve örseleyen yapısından öykü sonu sorularıyla çekiştirerek çıkarıp düşünmeye, devinmeye itekliyor doğrusu. Kitapta en beğendiğim noktalardan biri de dayanışma. Öyle ki cezaevinin yanındaki gece konducular görücüye gelenleri yağmurda ıslanmasınlar diye evine alıp çay ikram ediyor. Mahpuslar yine benzer dayanışmayla dirençlerini perçinliyor. Bazen işin içine gardiyanlar bile katılabiliyor. Korkunun insanı ele geçirip insanlığından çıkardığı zamanlarda satır aralarında okuduğumuz bu dayanışma içinizdeki yangına su serpiyor. Kanımca kitabın özü bu umutlu, aydınlık ve dirençli dayanışmaya erişmiş, korkularına yenik düşmeyen “Ötekileri,” ve iktidarın ötekileştirip hapsedebileceğini sandığı düşünceleri kapsıyor. Tabii düşüncenin hapsedilemeyeceğini top yekûn göz ardı ederek. Diğer taraftan faşist baskı ve zulüm arttıkça korkular gün yüzüne çıkarak mahpuslardan ve mahpus yakınlarından uzaklaşmaya başlayan bir anlatı görüyoruz satırlarda. İnsanlar, sıkıyönetimin “Öteki” ilan ettiği mahpuslukların anne-babalarından veya birinci derece yakınlarından kaçışmaya başlasalar da kitapta bahsettiğim dayanışma hiçbir zaman tükenmiyor. Ayrıca yazar, anlatının dönemine, zamanına ve mekânına uygun şarkılar – türküler ve şiirlerle bezemiş öykülerini. Bu durum okuyucuyu zamanda yolculuğa da sevk etmekle kalmıyor anılarını tüm çıplaklığı ile zihnine doluşturmasına da yol açıyor. Ateşman, kitabının arka kapağında belirtildiği gibi “Tüm zorluklara rağmen umudun, neşenin, direnişin sesini taşıyan güzel karakterlerin dünyasına dışarıdan bakmaya davet ediyor bizi.” Bu bağlamda bir de ekleme yapılıyor ve okuyucuya “ Bilmek ve anlamak, yeni acıların ve travmaların yaşanmamasının başlangıç taşları gibidir,” diye seslenerek öykülerini kaleme alma nedenini de bizlerle paylaşmış oluyor. *Mahur Beste şiiri, Atila İlhan SAHİ SİZ KİMDİNİZ? Yasemin Akçam Ateşman Düş Sözcükleri Yayınevi, 2025 Editör: Doğuş Sarpkaya Tür: Öykü 160 s.
- Haydar Ergülen’den yeni kitap: Cömert Gül
Türk şiirinin içli seslerinden Haydar Ergülen’in yeni kitabı Cömert Gül okurlarla buluştu. Şair bu kez, annesi Nazlı Gül’e yazdığı şiirlerle hem kişisel hem de kolektif bir hafızaya dokunuyor. Fotoğraf: Kadir İncesu Yıllardır incelikle, ironiyle ve gerçeklikle kurduğu şiir dünyasını bu defa bir yas bahçesine dönüştüren Ergülen, “anne için yazılmış şiirlerin en sessizini” sunuyor. Ergülen, Cömert Gül’de çocukluk anılarından memleketin güzel evlatlarına, Eskişehir’in bahçelerinden, şiirin sessiz direncine uzanan bir dil kuruyor. Her şiir, bir çiçeğin ismini andırıyor; her kelime bir yas ritüeline dönüşüyor. Kitabın açılış şiiri “Gül’e Şiir”, hem bir vedanın hem de bir yeniden doğuşun habercisi olarak okurla buluşuyor. Şair “Naz etmeyen Nazlı Gül”ün ardından, şiirin en saf hâliyle annesinin sesini dünyaya bırakıyor. Kitap, Ergülen’in şiirde ulaştığı olgunlukla, Türk şiirinde ağıt geleneğini yeniden yazan bir ses olarak öne çıkıyor. CÖMERT GÜL Haydar Ergülen Kırmızı Kedi Yayınevi, 2025 Tür: Şiir 152 s.
- Kuşaktan Kuşağa Edebiyat Sohbetleri – Ankara’da
Türkiye’nin çağdaş edebiyatını şekillendiren önemli isimler, 7 Aralık’ta Ankara’da bir araya geliyor. Türk öykücülüğünün usta kalemlerinden Necati Tosuner, Alakarga Yayınları Yayın Yönetmeni ve yazar Zeynep Eşin, çağdaş edebiyatın üretken kalemlerinden Aslıhan Duman, “Kuşaktan Kuşağa Edebiyat Sohbetleri” başlıklı söyleşide okurlarla buluşacak. ROUTE – Kızılay ev sahipliğinde gerçekleşecek etkinlik, edebiyatın kuşaklar arası dönüşümünü, yazının değişen iklimini ve anlatının bugüne uzanan damarlarını ele alacak. Bir ustanın deneyimi, bir yayıncının bakışı ve çağdaş bir yazarın güncel anlatı dili aynı masada buluşarak üç farklı kuşağın edebiyat birikimini görünür kılacak. Etkinlikte; • Edebiyatta kuşaklar arası aktarım, • Öykücülüğün tarihsel ve çağdaş izleği, • Yazarlık süreçleri ve yaratım deneyimleri, • Yayıncılık dünyasının bugünü ve geleceği üzerine kapsamlı bir sohbet gerçekleştirilecek. Alakarga Yayın Yönetmeni Zeynep Eşin, bu buluşmanın önemini şöyle ifade ediyor: “Edebiyatın en değerli tarafı, kuşakları birbirine bağlayan görünmez bir hat oluşturması. Bir ustayla, çağdaş bir anlatıcıyla, okurla aynı masada aynı cümleye eğilmek büyük bir güç.” Söyleşi, katılımcılara hem edebi mirasa hem de edebiyatın bugününe dair çok yönlü bir perspektif sunmayı hedefliyor. Etkinlik Bilgileri: Tarih: 7 Aralık 2025 Saat: 17.00 Yer: ROUTE – Selanik 2 No:70, Kızılay / Ankara















