top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Çevrimiçi Etkinlik: Çocuk edebiyatı atölyesi

    Seda Akipek ile Çocuk Edebiyatı Atölyesi bu cumartesi çevrimiçi olarak gerçekleşecek. "Bu Ne Güzel Hediye!", "Alfabe Sirki – Laf Cambazı" ve "Ejderhalar Nezle Olmasın ve Diğer Şiirler" gibi kitapların yazarı, çocuk edebiyatı editörü Seda Akipek'in yazı atölyesi, çocuk edebiyatı üzerine çalışanlar için düzenleniyor. Atölyede, çocuk kitabı nasıl yazılır, çocuk edebiyatı editörleri nelere dikkat ederler, yayınevlerine dosya gönderilmeden önce yapılması gerekenler gibi teknik konuların yanı sıra çocuk edebiyatının ne olup ne olmadığı üzerinde de duruluyor. Kultura Litera bünyesinde düzenlenen çalışma, 3 Nisan cumartesi günü TR saatiyle 13.00'da zoom üzerinden canlı olarak gerçekleşecek. Ayrıntılı bilgi ve katılım için www.kulturalitera.com Seda Akipek’le Çocuk Edebiyatına Dair: “Editör Dostu” Yazı Atölyesi Program “Metnim hazır, şimdi ne yapacağım?” diyen yazar adaylarına bizim de bir sorumuz var: Metniniz sahiden hazır mı? Yayınevlerine her gün yüzlerce başvuru dosyası gönderildiğini ve bunun çok büyük yüzdesinin yazar adaylarının eserlerinden oluştuğunu biliyoruz. Dosya sayısı bu kadar çok olunca yayınevlerinin her bir dosya için editöryal değerlendirme yapması elbette mümkün olmuyor. Bu nedenle geri dönüş yapılmayan/olumsuz dönüş yapılan bir dosyada metne dair neyin yanlış gittiğini bilmek epey zor. Peki, yayınevine dört başı mamur bir dosya gönderdiğimizden nasıl emin oluruz? “Editör Dostu” Yazı Atölyesi tam da bu konuyu odağa alıyor ve atölyeyi tamamladıklarında atölye katılımcısı yazar adaylarının: - metinlerinin ne zaman başvuruya hazır hale geldiğinin sağlamasını nesnel bir değerlendirmeyle yapabilmelerini, - “editör dostu” başvuru dosyası hazırlama konusunda bireysel pratik kazanmalarını, - metnin seslendiği okur kitlesine sahip doğru yayıneviyle temasa geçebilmelerini, - başvuru sürecinde yapılması elzem konulara yoğunlaşmalarını ve bu sayede yollarını olabildiğince kısaltabilmeyi, amaçlıyor. Çocuk edebiyatının en ilgi çekici ve hakkında en çok soru sorulan türü olan resimli kitap özelinde anılan konu başlıklarını teker teker masaya yatıracağımız atölyenin sonunda ilave sorulara yanıt arayacağımız bir soru-cevap bölümüne de yer vereceğiz. Seda Akipek kimdir? İstanbul’da doğdu. Lisans eğitimini Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde, yüksek lisans eğitimini Galatasaray Üniversitesi Ekonomi Hukuku bölümünde tamamladı. On iki yıl bilfiil hukukla ilgilendi. Avukatlık yaptığı dönemde kullandığı “sermaye”, “devir”, “yasal” gibi terimler yerini “hikaye”, “şiir”, “masal” sözcüklerine bırakınca çocuklar için de yazmaya başladı. Çocuk edebiyatı alanında resimli kitap, ilk okuma kitabı, çocuk şiir kitabı ve etkinlik kitabı gibi birbirinden farklı türde ve geniş yaş gruplarına seslenen eserler verdi. Yazarlık deneyimini, Türkiye Yayıncılar Birliği tarafından düzenlenen “Editörlük” ve “İleri Editörlük” atölyelerindeki kazanımlarıyla birleştirdiği ve yazar adaylarına çocuk edebiyatı yolculuğunda eşlik edecek bilgiler içeren atölyeler yürütüyor. Halen Cenevre’de yaşıyor ve ejderhasını tasmasız dolaştırıyor. Kitapları: Bu Ne Güzel Hediye! (abm Yayınevi, 2019) Alfabe Sirki – Laf Cambazı (abm Yayınevi, 2020) Ejderhalar Nezle Olmasın ve Diğer Şiirler (abm Yayınevi, 2020) Klik! ve Diğer Şamatalı Öyküler (abm Yayınevi, 2020)

  • Sessiz Hasta - Alex Michaelides

    46 dilde 2,5 milyon okura ulaşan, Goodreads’te yılın en iyi gerilim romanı seçilen, New York Times çoksatanlar listesinde 46 hafta yer alan Sessiz Hasta, Domingo Yayınevi tarafından yayımlandı. Başarılı ressam Alicia Berenson, kocası Gabriel onun için endişelenmesin, iyi olduğunu görsün diye bir günlük tutuyordu. Bu çok sevdiği adam, ondan sebep mutsuz olmamalıydı. Alicia Berenson, otuz üç yaşında, kocasını suratına beş kez ateş ederek öldürdü. Sonrasında tek kelime bile konuşmadı. Adli psikoterapist Theo Faber, yıllardır kimsenin başaramadığını başarıp Alicia’yı konuşturabileceğinden emin. Ama olur da başarırsa, gerçeği duymak isteyecek mi? SESSİZ HASTA Alex Michaelides Çeviren: Aslı Perker Domingo Yayınevi, 320 s. İstanbul, 2021.

  • Marksizm mi Varoluşçuluk mu? - György Lukács

    İdealizm ile varoluşçuluk arasında nasıl bir süreklilik vardır? Maddeci materyalizm ile idealizm arasındaki karşıtlık varoluşçu felsefede kendini nasıl gösterir? Varoluşçuluk burjuva felsefesinin bunalımına bir çözüm olarak mı ortaya çıktı? Varoluşçuluğun faşizm ile olan ilişkisi nasıl ele alınmalı? Varoluşçu ahlak felsefesinin çelişkileri nelerdir? Emperyalist aşamada idealizm hangi felsefi temellerle “kurtarılmaya” çalışıldı? Varoluşçuluğun maddeci bilgi kuramına ve diyalektiğe karşı gösterdiği direnişin burjuva ideolojisi ile bağlantısı nedir? Marksizm, öznellik ve nesnellik arasındaki ilişkiyi nasıl çözüme kavuşturdu ve bunun ne gibi tarihsel etkileri oldu? Varoluşçuluğun soyut ve öznel özgürlük anlayışı burjuva felsefesiyle nasıl iç içe geçti? 20. yüzyılın önemli Marksist düşünürlerinden György Lukács, Türkçede ilk kez yayınlanan bu yapıtında varoluşçuluğun Marksist bir çözümlemesini gerçekleştiriyor, İkinci Dünya Savaşı sonrasında yükselen varoluşçu düşüncenin felsefi ve politik bağlamlarını irdeliyor. Diyalektik maddecilik ile varoluşçuluk arasında yaşanan tartışmaları gelip geçici bir parlama olmaktan ziyade köklü ve felsefi geçmişi olan bir karşılaşma olarak ele alan yazar, varoluşçuluğun önde gelen temsilcilerinden Jean-Paul Sartre, Simone de Beauvoir ve Merleau-Ponty’yi derinlemesine inceliyor. Lukács, bu yazarların aralarındaki farklılık ve ortaklıkları, Heidegger, Schopenhauer, Nietzsche ve Kierkegaard’dan devraldıkları görüşleri, bu felsefenin karşısına Hegel’den Marx’a uzanan diyalektik maddeciliği koyarak tartışıyor. Lukács’ın varoluşçuluğa yönelik temel eleştirilerini dile getirdiği bu kitap, okurları felsefe tarihine, felsefenin güncel politik yansımalarına ve tartışmaların yürütüldüğü tarihsel, toplumsal bağlama dair düşünmeye davet ediyor. MARKSİZM Mİ VAROLUŞÇULUK MU? György Lukács Çeviren: Mehmet Sert Yordam Kitap, 224 s. İstanbul, 2021.

  • Yapacak Bir Şey - Zadie Smith

    Pandemiyle birlikte kendimize döndüğümüz bu zamanlarda, derinlere gömdüğümüz hangi taraflarımızla yeniden tanışıyoruz? Ayrıcalıklarımızı hangi noktaya kadar koruyabileceğiz? Bir anda ortaya çıkan devasa boş zamanlarla ne yapacağız? Bu yepyeni koşullarda doğan ilişki biçimleri bize neler öğretiyor? Çektiğimiz sıkıntıları başkalarıyla karşılaştırmanın bir anlamı var mı? Virüs mü daha kötü, yoksulluk mu yoksa ırkçılık mı? Eski biz olabilecek miyiz? İlk romanı İnci Gibi Dişler’den bu yana adından övgüyle söz ettiren bol ödüllü yazar Zadie Smith, Yapacak Bir Şey Yok’da, tüm dünyanın hazırlıksız yakalandığı küresel salgının ilk dönemlerinde hemen herkesin aklını kurcalayan sorulara yanıt arıyor. Smith, akıcı, yalın üslubuyla sakınmadan ortaya koyduğu endişeleri, sabırsızlıkları, bencillikleri ve ayrıcalıklarıyla okuruna çok öznel bir yerden ayna tutuyor. Bunu yaparken de okurunun dünyada olup biteni, merhamet duygusunu kaybetmeden gözden geçirebilmesi için etraflıca düşünülmüş bir perspektif sunuyor. Zadie Smith’in pandemiyle başlayıp George Floyd’un öldürülmesiyle son bulan dönemin ona hissettirdiklerini aktardığı bu küçük kitap, toplumsal hafızanın kaydını tutması açısından da kıymetli. YAPACAK BİR ŞEY Zadie Smith Çeviren: Sibel Erduman Everest Yayınları, 88 s. İstanbul, 2021.

  • Kayıp Hafızanın İzinde: Sinemada Geçmişle Yüzleşme, Yas ve İnkâr - Pınar Yıldız

    "Son yirmi yıldır Türkiye sinemasında bastırılanın görünür hale geldiği, geçmişteki suçların ve normallik görüntüsünün ardında yatan dehşetin sarsıcı bir şekilde ortaya çıktığı hikâyeler dile getiriliyor. Bu araştırmayı teşvik eden de geçmişi hatırlamakta kullandığımız ve bize her zaman bir masumiyet, mağduriyet ya da kahramanlık hikâyesinin içinden seslenmiş olan Türklüğe dair imgeleri eleştirel bir perspektifle inceleme arzusudur." Kayıp Hafızanın İzinde, farklı biçimlerde sesini duyuran geçmişle yüzleşme taleplerine sinema perdesinde verilen yanıtların etik ve politik karşılıklarını ele alıyor. Bir geçmiş ve şimdi anlatısı olarak Türklüğün, felaketlerle bugün kurduğumuz ilişkiyi nasıl belirlediği üzerine sinema aracılığıyla düşünürken, temsilin hafıza oluşturmadaki potansiyelini ve sınırlarını tartışıyor. Pınar Yıldız’ın çalışması, geçmişin nasıl hatırlandığına dair politikaları ele alıp deşifre etmenin, içinde yaşadığımız zamanın kültürel/toplumsal işleyişini anlamamıza ve tarihsel öznelliğimizi şekillendiren ve masumiyetimize inancımızı mümkün kılan imge ve duygu repertuvarını tanımamıza imkân sağlıyor. KAYIP HAFIZANIN İZİNDE: SİNEMADA GEÇMİŞLE YÜZLEŞME, YAS VE İNKÂR Pınar Yıldız Metis Yayınları, 240 s. İstanbul, 2021.

  • Doğumunun 100. Yılında Enver Gökçe’ye Armağan - Derleyen: Ali Ekber Ataş

    Erzincan’ın Çit Köyü’nde doğdu. O zamanlar, oralarda dutluktu geçim. Çocukluğuna yaşadı, çocukluğunu göremedi; bir gözünden oldu. Türkülerle büyüdü, türküleri büyüttü. Ankara Dil, Tarih ve Coğrafya Fakültesi’ne girdi. Pertev Naili Boratav’ın öğrencisiydi, Eğin Türküleri bitirme tezi. Şair oldu, komünist oldu. Belki de komünist oldu, şair oldu. Ahmet Kutsi Tecer kötüledi şiirini; o, daha “kötüsünü” de yazdı. Başkaları da beğenmedi. Sansaryan Han’a koydular, çok çektirdiler; kalemiyle ifade vermek yerine taşlara yazdı şiirlerini. Arkadaşı İlhan Başgöz ezberledi duvarlardaki umudu; azat etti, buzat etti. Mehmed Kemal ile Mehmet Seyda ile hapis yattı. Çoktu arkadaşı, yoldaşı. Azdı işi, aç gezdi; boyun eğmedi. Aziz Nesin “şiirlerini basayım” dedi, o ise “hayır” dedi: “Ben yerine Neruda’yı bas, işte çevirdiklerim.” İlk oydu çeviren Latin Amerika’dan çığlığı. Çok düşündü şiir üzerine, kendi şiirini yarattı. Ama “şairliğini kanıtlamasına izin vermediler.” Hastalandı, ağır. Az yaşadı, çok öldü. O zamandan beri ölümün adı kalleş. DOĞUMUNUN 100. YILINDA ENVER GÖKÇE’YE ARMAĞAN Derleyen: Ali Ekber Ataş H2O Yayınları, 304 s. İstanbul, 2021.

  • Umutsuzsam Bana Ne! Değilmişim Gibi Devam! - Günther Anders

    “Çoktan sönmüş bir yıldızın ışıldamasını görebilmek için epey uzağında olmak gerekir. Bir de öyle geçmişler vardır ki hayli uzaklarda yaşandıkları için bize henüz ulaşmamışlardır.” Daha önce İnsanın Eskimişliği adlı iki ciltlik önemli yapıtı yayımlanan Günther Anders’in (1902-1992) Günlükler’i, filozofun II. Dünya Savaşı ekseninde Avrupa ve ABD’deki hayatına dair izlenimlerinin yer aldığı bir kitap olmakla kalmıyor, harabeler ve Hollywood kostümlerinden müze kültürüne, Holocaust’tan atom bombasına ve savaş sonrası Almanya’nın ruhsal portresine kadar birçok konuda çarpıcı sorular ve yorumlarla dolu felsefi bir metin kimliğine de bürünüyor. Hollywood’da temizlik işçiliği yaptığı dönemle başlayan, yirmi beş yılı kapsayan paragraflardan oluşan günlükler, özneliğe meraksız, kendini önemsemeyen, “Dünya’nın haline direnme düşüncesinin açıksözlü oksijeni” bir filozofun, sürgün yıllarından başlayıp elinin ayağının tutmadığı “morukluk günlerine” dek devam eden “zarif nezaketsizlikleri”dir bir anlamda. Özeti: “Salona biletsiz girdin. Gösterinin sıkıcı olduğunu da iddia edemezsin. Hal böyle iken gösteri sırasında biri karşına dikilip yoksulluk, yoksunluk ve hastalık şeklinde bir bedel talep ederse, rezalet çıkarma, sökül. Dünya’ya gelmiş olmak her şeye değer.” UMUTSUZSAM BANA NE! DEĞİLMİŞİM GİBİ DEVAM! Günther Anders Çeviren: Dr. Herdem Belen, Hüseyin Ertürk İthaki Yayınları, 496 s. İstanbul, 2021.

  • Şimdi reklamlar!

    Nazan Özer Şimdi Reklamlar, Akın Çokuğurluel’ in dördüncü romanı. Yazar, daha önce yayımlanan romanları Kırık Şeyler Ansiklopedisi ve Çobanaldatan’da, sinematografik anlatımı ve güçlü karakter örgüleriyle ön plana çıkmıştı. Çokuğurluel, Şimdi Reklamlar adlı yeni romanında da yine bu özellikleri ön plana çıkararak, kalemini ve anlatım tekniğini daha da güçlendirerek okurun karşısına çıkıyor. Roman, ilk planda iletişim, anlama ve anlaşılma üzerine kurgulanmış bir roman olarak görülebilse de aslında arka planda kapitalizmi ve yabancılaşmayı sorgulayan yanlarıyla dikkat çekiyor. Günümüzde sosyal iletişim ağlarını, konuşma gruplarını düşündüğümüzde güncel olması yanında, klişeye düşme riski olan bir konu seçilmiş. Romanın birçok yerinde sosyal ağlarda paylaştığımız hikaye bildirimlerine, beğeni hesabı yaptığımız postlara, çoğu zaman sessizce izleyen olduğumuz sohbet gruplarına rastlıyoruz. Yazarın güncel zamana ait nesne ve kavramları kullandığı bu romanında bambaşka bir edebi yolculuğa tanık oluyoruz. Bu değişimi bile yazar, kendi yazım tekniğini ve duygusunu koruyarak, klişeye düşmeden, bambaşka bir bakış açısı kullanarak gündelik yaşamın değişen ilişki ya da örtük ilişkisizlik biçimlerini klişeye düşmeden ustalıkla aktarabilmiş. Romanın ana karakteri, hayatını baristalık yaparak kazanan yirmili yaşlarındaki İsmet’in işten kovulduktan sonraki ilk günü ile başlıyor. Bu sahnenin detayları, romanın sonlarında çözülecek düğümün ipuçlarını barındırması sebebiyle bir film karesi gibi özenle işlenmiş. Bu temaya gerek bir önceki romanı Çobanaldatan’dan, gerekse yazarın çeşitli edebiyat dergilerindeki öykülerinden yabancı değiliz. İsmet de, diğer kahramanları gibi, kapitalizm karşıtı, işverenin keyfi davranışlarına, onların çalışanlara karşı tutumlarına başkaldıran, çalışmayı ve çalışma amacını anlamlandırmakta zorlanan kişilik özelliklerini taşıyor. Bir işten çıkmak onun için dünyanın sonu olmadığı gibi, yeni bir iş bulmak, o işte başarılı olmak, kalıcı olmak da sevindirici bir durum değil, çünkü anlam aradığı şey para kazanmakla ilgili değil İsmet’in. İsmet, yazarın az önce bahsettiğimiz diğer romanlarında da alışageldiğimiz üzere dışadönük bir karakter değil. Bunu, kitap boyunca diyalogların azlığından ve var olan diyalogların da yer yer absürt denebilecek kadar tek taraflı kalmasından anlıyorsunuz. İsmet, az konuşuyor ve düşündüğünün sadece gerektiği kadarını paylaşıyor insanlarla. Konuştukları öz, anladıkları ise dosdoğru. Yazar, diğer romanlarındaki karakterleri de düşündüğümüzde düzenle kavgalı “anti-kahraman”larını açık değilse de örtük kavgalarının sabırlı takipçileri olarak konumlandırıyor romanlarına. İsmet gibi, diğer kahramanlarının da ikiyüzlülükleri yok. Sınırlı dünyalarının sabırlı koruyucuları ve savunucuları olarak kendilerini var etme savaşındalar. Şimdi Reklamlar’a geldiğimizde İsmet, aksi gibi görünse de, özvarlığının farkında ve hak ettiklerini gayet iyi biliyor. Bunu, kitaba ismini de veren reklam temasından anlayabiliyorsunuz. Karaktere ironi kullanılarak bir kimlik kazandırılması başarılı bir yöntem; İsmet, hayatına dair maddi ve somut hiçbir planı, hiçbir beklentisi yokken, reklamlarda vadedilen her şeyde hakkı olduğunu düşünüyor. Karaktere böyle kimlik oluşturulurken, reklamlara metaforik olarak kandırma, cezbetme gibi bir anlam yüklemeleri yapılarak, karakterin hak ettiği şeylere duyduğu açlık da vurgulanmış. Marketten, kanatlandırdığı söylenen içeceği alırken, içeceğin tek kanat mı, iki kanat mı vereceğini hesaplıyor İsmet. Bu basit örnek, hem karşısındakinden beklediği yalansızlığı, hem kandırılmaya açıklığını, hem de vaatlere karşı nasıl bir zaaf içerisinde olduğunu açıklıyor. Aslında safiyane görülebilecek bu davranışlar, tipik tüketici davranışı değil midir? Vaatler, aldatmaca, bile bile kanma, avunma ve bu avunmanın maddi bedelini emek karşılığı ödemek üzerine kurulu bir gündelik yaşam kurgusu. Reklamlar ile tüketicinin karşısına çıkarılan her ürün, yeni bir yaşam ihtimalinin vaat edilmesi değil midir? Her hayal kırıklığı, bireyi sürekli yeni arayışlara sürüklerken, öte yandan doyumsuzluğu da kamçılar. Yazar, söyleşilerinde, yalnızlığın derecesi vaatlere kanma meylimizle orantılıdır, diyerek açıklamış bu durumu. Bu yönleriyle İsmet çevresinden farklı, topluma yabancı bir birey ama asıl aykırılık, okuduğu ve hayatını baştan değiştiren bir sloganla somutlaşmış; çünkü bu sloganı sadece kendisi okuyabiliyor. Kitabın belirli bir bölümüne kadar, bu sloganı başka insanların da okuyup okuyamayacağını görmeyi bekliyorsunuz ama cevabı bulmak o kadar kısa sürmüyor. Tüm insanların kendisi kadar perdesiz, yalansız ve saf olmasını bekliyor içten içe. Bu yüzden kitap boyunca bir çığlık gibi bu sloganı okuyan insanları bulmaya çalışıyor ve okuru da, kimi zaman alışılmışın dışında yöntemlerle devam ettiği bu arayışın peşinden sürüklüyor. Çabası sloganı okumak değil sadece, hayata karşı inancını korumak, yalnız olmadığını, doğru anladığı nadir şeyleri ispatlamak. Romanın okuru hikayeden koparmayan en önemli kısmı da İsmet’in bu gerçekçi çabası. Şimdi Reklamlar’da, Adamlar’ın Acının İlacı isimli parçası geçiyor birkaç yerde. İsmet’in bu şarkıya takılması sıradan bir detay değil. Yazar, her acı kendi lisanını doğurur, derken, bu parçayla birlikte okuru da kitabın ana temasına kilitliyor: Ortak acılar, ortak bir dil oluşturabilir mi? Ortak lisanı oluşturan kavramlar nedir? Tam da bu noktada romanda belli belirsiz bir aşk teması devreye giriyor. Yazarın duygusal ilişkiler konusunda, beklentisini asgaride tutan karakterlerine alışkınız, nitekim İsmet de Servi’ye delicesine bir dürtü ile bağlanmıyor, ondaki şeyin aradığım şeyle bir ilgisi vardı, diyerek aşkın da hayata dair aradığı bütünsel anlamın bir parçası olduğunu vurguluyor. Bir yaranın kabuğunun aniden açılmasına benzer bir sızı ile açıklıyor aşık olma biçimini İsmet. Aynı sızı durumunu, kapıcı Yusuf ve karısında, çalışma arkadaşı Çiçek ve sevgilisi Yağmur’da da görüyoruz. Yazar, bu bölümlerde okurla oyun oynamış. İsmet’in aşık olduğu Servi, bu büyülü sloganı okuyabilen ikinci kişi, bu durumda, aşkın ortak bir lisan oluşturabileceği anlaşılıyor ama romanın finaline doğru bu sloganı okuyabilen başka kişilerin ortaya çıkması ve bu kişilerin ortak özelliklerinin keşfedilememesi okurun aklını karıştıran bir durum. Yazar, anlamanın, anlaşılmanın tek bilinmezli basit bir denklem olmadığını anlatmaya çalışmış, hem de romanın en başından beri. Romanı bitirdikten sonra, açık vermeden söylemeliyiz ki, kitabın ilk cümlesinden itibaren yazar okuru, bildiği bu gerçeğe yavaş yavaş yaklaştırmış. Roman, en kısa şekilde ifade etmek gerekirse mutlu sonla bitmiyor. Olaylar bir bir çözülmüyor, karakterlerin gelecekleri net bir şekilde çizilmiyor. Baştan sona kadar, onlarca yerde slogandan söz edilmiş olsa da, bu sloganın ne olduğu açık edilmiyor. Günümüz öykücülüğünde aranan bir özellik olarak açık uçluluk, önceden belirlenmiş bir teknik olarak değil, modern bireyin gündelik yaşamının bir gerçeği olarak romana sızmış ve orada mayalanmış. Yazar modern zamanlardan şöyle sesleniyor adeta okura: Hayat tüm çaba ve beklentilerden bağımsız, kendi başına işleyen, sonu kestirilemeyen bir sistemler bütünüdür. Akın Çokuğurluel, Şimdi Reklamlar’da,. iletişime, ilişkilere, kapitalizme karışmış iş hayatına dair kendi duruşunu ustaca işaret etmiş Okura da, kendi cevaplarını sorgulayabilmesi için, o üzeri siyah bantla kapatıldığı için okunamayan cümleyi bırakmış. Düşünüp doldursunlar diye. Şimdi reklamlar!

  • Başucu kitapları: George Saunders'ın listesi

    George Saunders'ın en sevdiği, vazgeçemediği kitaplar nelermiş, hiç merak ettiniz mi? Amerikan edebiyatının yaşayan en önemli öykücülerinden sayılan, ezber bozan kalemiyle George Orwell, Kurt Vonnegut gibi yazarlarla karşılaştırılan George Saunders yalnızca kurmaca eserleriyle değil, yaratıcı yazarlık ve okuma eylemi üzerine yazdığı eleştirel metinleriyle de günümüz edebiyatına büyük katkılar sunan bir yazar. Eserleri ülkemizde DeliDolu tarafından yayımlanan, Aralığın Onu adlı öykü seçkisiyle 2014 Folio Ödülü’nü, Arafta adlı ilk romanıyla 2017 Man Booker Ödülü’nü kazanan George Saunders'ın en sevdiği, elinin altında tuttuğu, hayatını şekillendiren, kendisi için özel bir anlam ifade eden kitaplar hangileridir acaba? İşte George Saunders'ın listesi:

  • Gücünü atmosferinden alan öyküler: Kaçış Rampası

    TUNÇ KURT Halil Yörükloğlu’nun Kaçış Rampası adlı ilk öykü kitabı Sel Yayınları etiketiyle yayınlandı. Yörükoğlu, kitaptan önce çeşitli dergilerde öykülerini yayınlıyordu. Ardından 2017’de Varlık Dergisi’nin düzenlediği Yaşar Nabi Nayır Gençlik Ödülleri’nde öykü dalında dikkate değer bulunmuştu. Kaçış Rampası’nın temelini oluşturan bu öyküler, aralarına yeni öyküleri de alarak Kasım 2020’de kitaplaştı. Hacimce kısa olan öykü kitaplarından beklentim her zaman daha çok olmuştur. Ne zaman böyle bir kitap görsem zahmetli bir elemeden geçen öykülerden oluşan bir kitap olduğunu düşünürüm. 79 sayfalık bu kitaptaki öyküleri okurken büyük ölçüde öngörümün haklı olduğunu düşündüm, yine de kitapta diğer öykülerin yanında nitelik olarak zayıf öykülerin de olduğunu söylemem gerekir. Elbette ki beğeniler özneldir ama bazı öyküler atmosferin içinde sıkışıp kalmış. Bunlara örnek vermeden önce bu atmosfer meselesini açmalıyım. Yörükoğlu’nun en mahir olduğu konu öyküde atmosfer yaratmak. Özellikle sokağın dilini iyi bildiği için kurgusunda her şey oldukça gerçekçi oluyor. Bu atmosfer karşımıza, bir restoranın mutfağı, bir otobüs garı, bir taksinin içi vs. olarak karşımıza çıkıyor. Yazar bu dünyaları yakından tanıyormuş, hatta o dünyalarda bulunmuş, o hayatı yaşamış izlenimine kapılıyoruz okurken. Bu yüzden atmosferin inandırıcılığı öykülerdeki en güçlü taraf. Bir önceki paragrafta her öykünün aynı güçte olmadığını belirtmiştim, öykülerin atmosferi ne kadar iyi olursa olsun bazen öykünün anlatmak istediği meselenin gücüne göre öykünün gücü de değişiyor. Yazar uzun uzun anlatılacak olayların değil de durumların peşinde olduğu için zaman zaman ritmi düşük, zayıf öyküler de anlatabiliyor. Ben Haluk öyküsünde annesi, kayın validesi ve müstakbel eşi ile çeyiz alışverişine giden Haluk’un bulunduğu durumdaki ruh hali ve sıkışmışlığı biteviye tekrar eden bir iç konuşmanın ötesine geçemiyor ama Gözleri Fettan Güzel öyküsündeki Salih adlı karakterin iç dünyası ve çatışması karşımıza o kadar sağlam çıkıyor ki öykü, atmosferin içerisinde başlı başına bir karakter öyküsüne dönüşüyor. Oysa Haluk bir tiplemenin ötesine geçemiyor. Öykülerdeki bir olumsuz durum da bazı öykü karakterlerinin fazlaca teatral olması. Bu kişiler, gerçek dünyanın ve gerçekçi atmosferin içinde fazlasıyla abartılı kişiliklere bürünüyorlar. Bir üst kurmaca olsalardı bu kadar dikkat çekmezlerdi ama gerçekçi bir atmosferde göze batıyorlar. Hikâye Hikâye Üstüne öyküsündeki karakterin fotoğraflardan yola çıkıp ev ev gezmesi, Zamansız Bir İlan öyküsündeki karakterin kendi ölüm ilanını vermesi, Masa öyküsündeki karakterin masa taşıyan adamla diyalogları bunlara örnek verilebilir. Bu teatral kişiler her öyküde karşımıza çıkmıyor, özellikle bu riske girebilecek olan İyi Biri öyküsündeki ikiyüzlü taksici karakterde bu hataya düşmemiş yazar. Öykülerin en iyi yanı başta söylediğim atmosfer ve gerçekçi dil. Bu anlamda Gözleri Fettan Güzel, Seni Seviyorum Suzan, Kaç Hikâye Çıkar Bir Balık Karnından, Kimse Sormadı, Yasin ve İyi Biri öyküleri dikkati çeken öyküler olarak karşımıza çıkıyor. Bu saydığım öykülerden iki öykü ise kendine has nitelikleriyle diğerlerinden sıyrılıyor: Kaç Hikâye Çıkar Bir Balık Karnından, Yasin. Kaç Hikâye Çıkar Bir Balık Karnından adlı öykü, dil ve atmosfer olarak Yörükoğlu’nun diğer öykülerinden bambaşka bir yerde. Diğer öyküler gücünü gerçeklikten alırken bu öykü gücünü masalsı anlatımından alıyor. Burada bir balıkçının denizle olan ilişkisi, rüyalar ve sanrılarla dolu büyük bir kuruntuya dönüşüyor. Bu anlamda kitaptaki kurgu anlamında en cesur öykü diyebilirim. Yasin adlı öykü ise gücünü anlatımından değil, daha çok içeriğinden alıyor. Burada Yasin’in içinde bulunduğu muhafazakâr çevre ile ergenliği kıyasıya mücadele ediyor ve haliyle tatlı bir mizahı da içinde barındırıyor. Ergenlik konusu önemli. Bizim edebiyatımızda çok sık işlenen bir konu değil. Edebiyatımızda ergen karakterleri hakkıyla yazan en son Mehmet Erte’yi okumuştum. Başarılı örneklerini Tim Winton’dan da okuduğum ergen bir karakteri başarıyla anlatması bakımından bu öykü diğerleri arasında kendini gösteriyor. Kaçış Rampası bir ilk kitap ve bir ilk kitaba göre başlangıç noktası oldukça güçlü. İyi bir yere konumlanmış, kendinden emin öyküler. Gücünü gerçekçi dilinden ve atmosferinden alıyor ama burada dikkat edilmesi gereken bir durum var. Yörükoğlu için bu dil ve atmosfer meselesi güvenli bir limana dönüşürse kendini tekrar etme hatasına düşecektir. Yeni öykülerinde Kaç Hikâye Çıkar Bir Balık Karnından gibi daha cesur denemelere girmesi gerektiğini düşünüyorum. Sadece sokaktaki insanın değil de Yasin gibi pek anlatılmayan, görülmeyen kişileri de anlatması gerektiğine inanıyorum. Kendimizi en güvende hissettiğimiz yerlerin dışına çıkıp farklı semtlere uğramak da gerekir. Halil Yörükoğlu’nun bir sonraki durakta neler yazacağını birlikte göreceğiz.

  • “Karşı Salgın hem bir özeleştiri hem de bir dünya sistemi eleştirisi”

    "Bu salgından kurtulsak bile dünyayı daha yaşanılabilir bir yer haline getirmeye gücümüz yetecek mi? Bırakalım, Karşı Salgın hem kendimize, hem de insanlığa sormaya çekindiğimiz soruları bilim, sanat ve edebiyattan güç alarak sorsun. İzin verelim, Karşı Salgın hem bireysel, hem toplumsal dönüşümlerin önünü açsın. Çok geç olmadan umalım ki Karşı Salgın yeni anlamlar üretmeye vesile olsun. Özetle, Karşı Salgın hem bir özeleştiri, hem de bir dünya sistemi eleştirisi…" Çeşitli sanatçıların pandemi sürecinde ürettiği eserlerinden derlediği Karşı Salgın isimli dikkat çekici kitabı üzerine Ozan Eren'le Soner Sert söyleşti. Soner Sert İTÜ, MEF Üniversitesi, Yeditepe Üniversitesi ve Gelişim Üniversitesi’nde dersler veren Ozan Eren, Eylül 2018’den itibaren Maltepe Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nde Dr. Öğretim Üyesi olarak çalışıyor. Yolun Sonu İnsan (Hayal Yayınları, 2015) adlı bir şiir kitabı ve Sayıklamalar (Müzik Eğitimi Yayınları, 2016) adlı kitaplaştırılmış bir eseri bulunan yazarın, senaryosunu yazıp yönetmenliğini yaptığı ve dış ses olarak yer aldığı Yolun Sonu İnsan isimli bir de tiyatro oyunu/performans/müzikal üretimi bulunuyor. Bu eseri, Container Cafe’de, Tatavla Sahnesi’nde ve Öykü Sahne’de sahnelenen yazar, ayrıca, “İkinci Perde” adlı müzik grubunda söz yazarı, besteci ve gitarist olarak yer alıyor. “Deneyimli bir öğrenci olarak bilim, sanat ve edebiyat alanlarında naçizane kendimi ifade etmeye çalışıyorum. Hepimizin birbirimizden çok şey öğrenebileceğini düşünüyorum.” diyen Eren ile çeşitli sanatçıların pandemi sürecinde ürettiği eserlerinden derlediği Karşı Salgın isimli kitabı için bir araya geldik. İlk olarak kitabın isminden başlayalım. Neden “Salgın” değil de “Karşı Salgın”? Karşı Salgın oluşumuyla, yapısıyla ve yayılımıyla bir salgın olarak kendini var ediyor. Bu yüzden tıpkı bir salgın gibi bulaşıcı gücü var. Bir salgına sebebiyet veren virüsün kime, nasıl ve ne miktarda bulaşacağını bilemezseniz. Aynı durum Karşı Salgın için de geçerli. Bu kitabın kime dokunacağını, nereye ulaşacağını; hem bireyleri, hem de dünyayı ne derecede etkileyebileceğini öngörmek imkânsız. Bir karşı salgın yaratma fikri ilk kez 14 Mart 2020’de belirdi bende. O gün “Kendisi ve Bir” adlı öykümü yazmıştım. Öyküyü yazdıktan kısa bir süre sonra öykümün kolektif bir kitap için bir çağrı metni olabileceğini düşünmüştüm. Aklımda basit haliyle şekillenen ilk düşünce şuydu: Covid-19 salgını uzun süredir görmezden geldiğimiz gizli salgınları gün yüzüne çıkarttı. İnsanın bencilliğe eğilimini düşünmüştüm günlerce; ekosisteme verilen zararları, uzaklaşılan temel değerleri… Yani “salgın”ı; insanı, doğayı, ekosistemi ve hatta evreni değersizleştiren/ötekileştiren/olumsuzlayan her şey olarak kavramsallaştırmıştım. O halde yaratılacak bir karşı salgın unutulan, sırt çevrilen iyiliklere, güzelliklere ve öz değerlere geri dönüş çağrısı olabilirdi. O günlerde kiminle konuşsam herkes Covid-19 nedeniyle sevdiklerini kaybetmekten korktuğunu söylüyordu. Bu elbette anlaşılabilir bir korku. Ama benim esas korkum kitapta da sorduğum şu sorunun muhtemel cevaplarında gizliydi: Bu salgından kurtulsak bile dünyayı daha yaşanılabilir bir yer haline getirmeye gücümüz yetecek mi? Bırakalım, Karşı Salgın hem kendimize, hem de insanlığa sormaya çekindiğimiz soruları bilim, sanat ve edebiyattan güç alarak sorsun. İzin verelim, Karşı Salgın hem bireysel, hem toplumsal dönüşümlerin önünü açsın. Çok geç olmadan umalım ki Karşı Salgın yeni anlamlar üretmeye vesile olsun. Özetle, Karşı Salgın hem bir özeleştiri, hem de bir dünya sistemi eleştirisi… İşte bu yüzden Karşı Salgın… TV dizilerinde sanki pandemi hiç yokmuş gibi davranılıyor. Seyircinin bundan kaçınacağı, gerçeklikten bunaldığı düşünülüyor olmalı. Fakat pandemi üzerine kitaplar yayımlanmaya başladı. Siz bu içerikte bir kitap hazırlayan bir yazar olarak ne düşünüyorsunuz? Sizce insanlar pandemiyi görmek istemiyor mu? Kriz dönemlerinin hem bireyler, hem de toplumlar üzerinde büyük etkileri olduğu kuşkusuz. Bu dönemlerin ekonomiye olan etkileri uzun vadeli değişimlerin de ön habercisi gibi aslında. Salgın sadece Türkiye’de değil, dünyanın birçok ülkesinde ekonomik krizi derinleştirdi. Dönemsel olarak farklılıklara ve bu farklılıklara sebebiyet veren tarihsel koşullara değinirken yakında iki farklı dönemin daha net sınırlarla ayrılacağı düşüncesindeyim: Covid-19 öncesi ve Covid-19 sonrası. Bu kadar derin etkileri olan bir salgın halen devam ederken muhtemelen krizin etkilerini hafifletmek ve hâlihazırda bir şekilde kendini devam ettiren sektörlerin daha az yara almasını sağlamak adına televizyon dizilerinin salgın temasından uzak içerikler ürettiği iddia edilebilir. Ancak bunun sadece bir iddia olduğunu söylemeliyim. Somut bulgular ve güçlü iddialar ortaya koyabilmek için medya ve popüler kültür sosyolojisi üzerine çalışan sosyologların analizlerinin sonuçlarını etraflıca değerlendirmek gerekir. Sorunuzun ikinci kısmına gelecek olursam, her kriz veya toplumsal değişim döneminde kitap sayılarında niceliksel bir artış olduğunu söylemek mümkün. Ancak niceliksel artış çoğunlukla niteliksel artışın gerisinde kalıyor. Bu dönemlerde yapay eklektik çabalarla söylenen sözlerin zoraki şekillerde bir araya getirildiği birçok çalışma biliyorum. Covid-19 salgını dönemine dair her şeyi kapsayıcı özellikte bir analiz yapmak için henüz erken olduğunu düşünüyorum; çünkü bu dönem halen devam ediyor. Yine de bu dönem için kısaca şunları söyleyebilirim: Salgın üzerine yayımlanan çok iyi kitaplar olduğunu biliyorum. Bu kitaplar temelinde sosyoloji, psikoloji, edebiyat ve sanattan beslenen kitaplar. Ancak maalesef, kitapların çoğunluğunda fark ettiğim şey bir şey söylemiş olmak için söz söylemek; ya da ilklerden olmak için girilen yarışı öncü bitirme çabası. Bence bu hatalı bir yaklaşım. Eğer ortaya bir ürün koyuyorsanız - hele ki böyle bir dönemde bir kitap çıkaracaksanız - derdinizi, sorunsal gördüklerinizi ve meramınızı çok iyi belirleyip çerçevelemelisiniz. “Aman bu dönemi kaçırmayalım… İlk biz olalım… Hemen bir kitap hazırlayalım.” gibi düşüncelerle apar topar bir kitap hazırlamak olacak iş değil. Daha büyük motivasyonlara, dertlere ve hedeflere ihtiyaç var. Bu bağlamda Karşı Salgın’ı farklı bir yere koyuyorum ben. Çünkü Karşı Salgın kesinlikle yapay veya zoraki bir çabanın ürünü değil. Bir anda, doğal akışı içerisinde şekillenen; çok net bir derdi olup hemdertlilere ulaşma amacıyla 29 yazar ve sanatçıyı bir araya getiren kolektif bir ürün Karşı Salgın. Ayrıca, bu kitaptan elde edilecek telif geliri de Hayvan Hakları Federasyonu’na bağışlanacak. Çalışmanız bir derleme… Her derlemede yazan isimler üzerine çeşitli düşünceler peyda olur. İsimleri neye göre oluşturdunuz? Başlangıçta bir listeniz var mıydı? Öncelikle değer verdiğim arkadaşlarım olan Ekin’i (Ekin Metin Sozüpek), Erkan’ı (Erkan Karakiraz), Nilay’ı (Nilay Özer), Seran’ı (Seran Demiral) ve kardeşim Ezgi’yi (Ezgi Eren) arayıp uzun uzadıya Karşı Salgın projemden bahsettim. Mart-Nisan 2020’de gerçekleşti bu konuşmalar. Sonraki günlerde, hep beraber bir Zoom toplantısı yapmayı önerdim. İlk toplantımızda herkesin kitabın editör ekibinde yer almasından büyük bir memnuniyet duyacağımı ifade ettim. Onlar da kabul ettiler. Başından beri aklımda olan şey bir salgın misali yayılacak bir karşı salgın yaratmaktı. Bu yüzden kitaba dâhil olacak yazar ve sanatçıların hepsini ben seçmemeliydim. Çağırdığım, kitabı benimle birlikte yayına hazırlayan beş kişi dışında davet ettiğim diğer isimler Ali Akay, Belma Fırat ve Nur Yavuz oldu. Karşı salgın metaforunu ele alıp kitaba giriş mahiyetindeki çerçeve metni hazırlaması için Mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden hocam Ali Akay’ı aradım. Belma, kitabı yayına hazırlayan ekipte yer almasını dilediğim bir yazardı. Ancak yoğunluğundan dolayı bu ekipte yer alamayacağını söylemişti. Öte yandan, karşı salgından enfekte olmuş; yazdığı bir öyküyü bize göndermişti. Bu yüzden o da kitapta yer aldı. Son olarak, metodumuzu uzun uzun sözcüklerle anlatmak yerine Nur Yavuz’dan kendi tasarımıyla hazırlayacağı resmi üzerinden karşı salgının yayılımını anlatmasını rica ettim. Kitabı yayına hazırlayan herkesin en azından üç halka oluşacak şekilde diğerlerini davet etmesini (ya da Karşı Salgın jargonunda “enfekte etme”sini) kararlaştırdık hep beraber, yayına hazırlayan ekibi olarak. Tabi, bazen bu halkalar ikide kaldı. Kitabın ruhuyla örtüşmeyen bazı kişiler kitapta yer almadı. Bu bulaşıcılığa örnek verecek olursam ben Erkan’a bulaştırdım Karşı Salgın’ı; Erkan, Neslihan’a (Neslihan Yalman); Neslihan, Fergun Özelli’ye; Fergun Özelli, Raşel’e (Raşel Meseri)… Deleuze ve Guattari’ye referansla Karşı Salgın’ın büyük ölçüde rizomatik bir yapıya sahip olduğunu söylemek de mümkün. Gönderdiğimiz çağrı metninden hareketle sosyolojik analiz, öykü, deneme, şiir, çizgi öykü, illüstrasyon ve resim gibi farklı türler karşı salgın metaforu etrafında bir araya geldi kitapta. Karşı Salgın’ın oluşum süreci derleme kitaplarda alışık olduğumuz tek sesliliği bertaraf etme girişimi olarak da düşünülebilir. Çünkü merkezi bir otorite yok Karşı Salgın’da. Derleyen kişi olarak ben görünsem de benim daha önce adını bile duymadığım kişiler de var kitapta. Ayrıca, şunu ilave etmekte fayda görüyorum: Ben düşünce tohumlarını ekmiş olsam da bu kitap kolektif bir çabanın ürünü. Her şeyi altı kişilik yayına hazırlayan ekibi olarak günlerce tartışıp oyladık. Dört veya üzerinde oy almayan fikirler geçersiz sayıldı. Bu yüzden öncelikle Ekin’e, Erkan’a, Ezgi’ye, Nilay’a ve Seran’a çok sesliliği yaratmadaki katkılarından dolayı çok teşekkür ediyorum. Kitapta yer alan yazar ve sanatçılarımızla birlikte kitabı yayımlayan Ayrıntı Yayınları’na da teşekkürü bir borç bilirim. Çalışmanız özü itibariyle sanatın yüceliğini de ortaya koyuyor aslında… Siz, aynı zamanda bir sanatçı da olarak, sanatın pandemi sonrasında nasıl bir şekil alacağını düşünüyorsunuz? Anlatıda, köklü bir biçimsel değişim yaşanır mı? Bu tarz dönemlerden sonra kırılmalar olması ve sanatın kendine yeni hatlar açmaya çalışması kaçınılmaz. Örneğin, Dada akımı bunun en somut örneklerinden biri. Dünyayı etkileyen savaş ortamının yarattığı olumsuzluklara ve insani değerlerdeki çöküşe bir başkaldırı olduğu gibi var olan sanatsal kalıplara dair bir karşı duruşu da sergiliyordu Dada. Covid-19 dünya sisteminin aksayan yönlerini daha açık bir şekilde görmemizi sağladı. Dünyadaki en zengin 10 kişinin salgın döneminde toplam servetini 540 milyar dolar arttırdığı açıklandı. Bu kazancın herkese yetecek kadar aşı satın alınmasını sağlayabileceği söylendi. Nisan 2020’de, yani salgının ilk aylarında Corona nedeniyle karbon salınımında son 70 yılın en keskin düşüşü yaşanacağı açıklandı. Diğer yandan, iklim bilimciler, 2020 sonuna kadar karbon salınımında ciddi bir düşüş olmazsa geri dönülemez bir ekolojik çöküş sürecine gireceğimizi söylüyorlardı. Bu çarpıcı örnekleri uzatmak mümkün. Böyle bir dünyada yaratılan sanat ürünlerinin bu ahvalden etkilenmemesiyse imkânsız gözüküyor. Ekolojik çöküşü tersine çevirmeye çalışan; sınıf, ırk, milliyet, cinsiyet, etnisite temelli eşitsizliklere karşı söz söylemek isteyen; Karşı Salgın gibi çok sesliliğe çağrı yapan yapıtlar hem edebiyat, hem de sanat alanında artacak kanımca. Buradan yeni bir Dada çıkmaz belki; ama avangard sanat ürünü sayılabilecek yeni sanatsal ürünler farklı biçimsel özelliklerde kendini sunmaya çalışacaktır. İlk somut nüveleri Marcel Duchamp’a dayanan kavramsal sanatın özellikle ciddi bir ivme kazanacağını ve “yeni”yi eski-yeni sentezi üzerinden sunmayı deneyeceğini düşünüyorum. Salgının üzerine böylesine geniş çaplı bir kitap hazırlayan bir insan olarak, sistemin (kapitalizmin) pandemi sonrası yine olduğu gibi devam edeceğini düşünüyor musunuz? Sizce süreç nasıl ilerleyecek? Ben ikili bir hat olacağını düşünüyorum. Birinci hatta hâlâ aynı sistemi sürdürmek isteyen; kapitalist sistemin olumsuz sonuçlarını görmezden gelen insanlar olacak bence. Emeğin daha çok metalaşması, artan sınıfsal farklılıklar ve eşitsizlikler, ekolojiye verilen zararlar, hak ihlalleri… Bu vb. olumsuz etkiler göz ardı edilerek özünde daha çok sermaye ve güç istemiyle kapitalist sistem kendini devam ettirmek için bulduğu her fırsatı değerlendirecek. Öte yandan, farkındalıklar artacak - ki artmaya başladı bile - ve dünya sistemi eleştirilerini daha çok duymaya başlayacağız. 6 Mayıs 2020 tarihli Le Monde gazetesinde yer alan karşı-söylem bunun bir örneği mesela. Bu bildiri “Lütfen Normale Geri Dönmeyelim!” başlığı altında sunuldu ve oyuncu Juliette Binoche ile astrofizikçi Aurélien Barrau tarafından hazırlanıp birçok bilim insanı, sanatçı ve yazarın desteğini aldı. Bu bildirideki temel vurgulardan biri ekolojik çöküşü engellemekti. Bu amaçla tüm liderlere ve yurttaşlara yönelik çağrıda şunlar yazıyordu: “Halen yürürlükteki sürdürülebilir olmayan mantığı terk edin ve amaçlarımızı, değerlerimizi ve ekonomilerimizi gözden geçirmeye söz verin.” Bütünüyle iyimser olmamakla birlikte çok da karamsar değilim açıkçası. Örneğin, çalışma koşullarında kısmen de olsa ciddi bir köklü değişiklik yaşanmaya başlaması bile umut verici. Birçok ülkede konuştuğum arkadaşlarım bu salgın süreci bitince de artık şirketlerinin haftada beş gün işe gitmek için kendilerini zorunlu tutmayacaklarını söylediler bana. Çünkü şirketler kısa zamanda gördüler ki, tam zamanlı veya kısmen evden çalışma her gün işe gitmekten çok daha verimli. Ayrıca daha az araç kullanılacağı için hava kirliliğini de azaltabilir bu sistem. Bu soru biraz kişisel: Bütün bu pandemi sürecinde kendinize dair keşfettiğiniz şey ne oldu? Birkaç farkındalık ve keşif yaşadım bu süreçte. Öncelikle, sevdiğim, tutku duyduğum şeylere daha çok vakit ayırmam gerektiğini fark ettim. Mart 2020’den itibaren birçok öykü, şiir, müzikal eser ve makale ürettim. Bir bakıma kendime geri döndüm; beni ben yapan her şeye. İkinci önemli farkındalığım yaşadığım eve ne kadar yabancı olduğum oldu. Evde çalışmaya başladığımızdan beri evimdeki her sesi daha çok dinlemeye başladım. Bardaklar birbirine dokununca, dolaplar-kapılar açılıp kapanınca, kombim mutfaktan ses verince onları daha çok dinledim. Bazen de sessizce yan yana duran eşyaları/nesneleri seyredip dillendirdim. Şiirlerime, öykülerime, şarkılarıma yansıdı bu haller, sesler, sessizlikler… Diğer önemli keşiflerimden - hatta yeniden keşiflerimden - biri özeleştiri yapmadan dünyayı değiştiremeyeceğimiz oldu. Bu fikri 16-17 yaşımdan beri savunuyordum aslında. Ama ailemi de içine alarak her ay birbirimizi eleştirmek için uzaktan toplantılar düzenleme fikrimin şekillenmesi Mart 2020’de oldu. Burada yapmaya çalıştığım(ız) şey karşı tarafı kırmadan, karşı tarafın da onayını alarak onun olumsuz özelliklerini değiştirmek için eleştirilerde bulunmak. En önemlisi, kişinin de bu özelliklerini değiştirmek istemesi. Kendimle ilgili bu dönemde son keşfettiğim şey geçmiş yıllarda kolektif işlerde ve yardım/bağış kampanyalarında yeterince yer almadığım oldu. Yıllardır hep bir şekilde insana veya diğer canlılara kurumlar aracılığıyla yardım etmek istiyordum. Karşı Salgın buna vesile oldu. Kitapta yer alanların kitaptan elde edilecek telif gelirinden feragat etmesi; çoğunluk kararıyla, hayvanlar yararına bir kuruma bağışta bulunmaya olumlu yaklaşılması çok mutlu etti beni. Hazırladığınız yeni bir çalışma var mı? Günleriniz nasıl geçiyor? Muhtemelen 2022’de basılacak olan iki derleme kitap projem var. Bu projeleri şekillendirmeye çalışıyorum. Diğer yandan, geliri ihtiyaç sahibi çocuklara bağışlanacak bir projeyi son aşamalarına getirmeye uğraşıyorum. Bunların yanı sıra, bu ay teslim etmeyi planladığım sosyoloji alanında iki makalem var. Herkesin kendini mutlu ettiği; varlığını anlamlandırdığı farklı şeyler var hayatta. Ben de üreterek var oluyorum, mutlu oluyorum. Bilim, sanat ve edebiyat alanlarında bir şeyler üretmezsem veya dünyaya yararlı bir şeyler yapmazsam vaktini beyhude geçiren birisi olarak düşünüyorum kendimi. Bu yüzden, elimden geldiğince dolu dolu geçirmeye çalışıyorum günlerimi. Bir yandan da Maltepe Üniversitesi’nde Sosyoloji Bölümü’nde tam zamanlı ve MEF Üniversitesi’nde Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde yarı zamanlı olarak çalıştığım için verdiğim dersleri hazırlıyorum. KARŞI SALGIN Derleyen: Ozan Eren Ayrıntı Yayınları, 208 s. İstanbul, 2021.

  • #PlayLit: Huzur'un şarkıları

    Litera’dan edebiyat okurları için şahane hizmet: #PlayLit! Litera Edebiyat olarak sevdiğimiz kitaplarda bahsi geçen müziklerin dinleme listelerini çıkarıyoruz. Savaş ve Barış’tan Huzur’a, Sahilde Kafka’dan Vahşi Hafiyeler’e, içinden müzik geçen şahane edebiyat eserlerinin listelerini Spotify’daki #PlayLit listemizde bulabilirsiniz. İlk listemiz Türkçe yazılmış en güzel romanlardan biri olan Huzur’un #PlayLit’i. Bizi Spotify'da takip ederek sık sık yenisi eklenen listelerimizden haberdar olabilirsiniz: Spotify kullanmayanlar için de bir duyuru: Aynı çalma/dinleme listelerini YouTube'da da hazırlamak için çalışmalarımız devam ediyor. #PlayLit İyi okumalar ve iyi dinlemeler.

bottom of page