top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Tarihin yutup öğüttüğü diğer "Öbürküler"in hikâyesi

    Mahir Ünsal Eriş'in ilk olarak 2017 yılında yayımlanan romanı Öbürküler, Can Yayınları etiketiyle yeniden okurla buluşuyor. Bizim millet unutmaya meraklıdır. Dünya ikiye yarılsa üç gün sonra dünyada olduğunu hatırlamaz. Mahir Ünsal Eriş'in 2017 tarihli romanı, ülkenin çok partili döneme geçiş yıllarında Fahrettin Bey ve ailesinin, bir tanıdıklarının yardımıyla Niğde'den İstanbul'a göçünü konu alıyor. Uzun ve hayli meşakkatli bir yolculuğun ardından ailesini Arnavutköy'de bir köşke yerleştiren Fahrettin Bey, akabinde bir yandan ailesini kollarken bir yandan da tayin olduğu memuriyetteki görevine alışmaya çalışır. İlk defa büyükşehir gören ailenin diğer bireyleri ise hem çevrede karşılaştıkları esrarengiz kimseler hem de kâh köşe başlarında kâh köşkün kuytularında vuku bulan korkutucu hatta doğaötesi olaylar karşısında büyük korku yaşar. Edebiyatımızın belli başlı klasiklerine göndermelerle dolu, hüzünlü olduğu kadar gerilimli ve sürprizli bir hikâye anlatan Öbürküler, taşradan büyükşehre göçüp kaybolan, yabancılaşan insanların suretinde görmezden gelinen öbürküleri ve alttan alta da tarihin yutup öğüttüğü diğer "öbürküler"i konu alıyor. Mahir Ünsal Eriş 1980'de Çanakkale'de doğdu. Arkeoloji ve tarih okudu. Hayatını çeviriler yaparak ve yazarak sürdürüyor. Gençlerbirliklidir; söylenişi bile güzel. Kitapları: Bangır Bangır Ferdi Çalıyor Evde... (2012), Olduğu Kadar Güzeldik (2013) (60. Sait Faik Hikâye Armağanı), Dünya Bu Kadar (2015), Benim Adım Feridun (2016), Öbürküler (2017), Kara Yarısı (2019), Sarıyaz (2019), Diğerleri (2020) ve Gaip (2022). ÖBÜRKÜLER Mahir Ünsal Eriş Can Yayınları Dizi: Çağdaş Tür: Roman 120 s.

  • Nobel ödüllü Japon yazar Kenzaburo Oe hayatını kaybetti

    Japon yazar Kenzaburo Oe, 88 yaşında hayatını kaybetti. Yazar, 1994 yılında Yasunari Kawabata'dan sonra Nobel Ödülü kazanan ikinci Japon yazar olmuştu. Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Japon yazar Kenzaburo Oe, 88 yaşında hayatını kaybetti. Nobel ödüllü yazarın ölüm sebebinin yaşlılığa bağlı nedenler olduğu belirtildi. Yazar, 1994 yılında Yasunari Kawabata'dan sonra Nobel Ödülü kazanan ikinci Japon yazar olmuştu. 1935 yılında Japonya'nın Güney Batısı'nda doğan Kenzaburo, Tokyo Üniversitesi'nde Fransızca okudu. Yazarın Türkçeye çevrilen 'Sessiz Çığlık', 'Kişisel Bir Sorun' ve 'Kurbanı Beslemek' romanları Can Yayınları tarafından yayımlandı. Sosyal ve politik eleştirel yaklaşımını roman dünyasına taşıyan yazar, 1994 yılında Nobel kazandı.

  • Anneliğin özgün bir yorumu.

    Sarah Knott'un, anneliğin anlatıl(a)mayan tarihinin izini sürdüğü Anneliğin Sıra Dışı Tarihi, okurla buluştu. Yaşamı yeniden üreten, fakat çoğu zaman göz ardı edilen faaliyetler bütünü: Annelik. Yüzyıllar boyunca sadece savaşlarla, siyasetle ve devrimlerle ilgilenen tarihçiler, hamilelik ve annelik deneyimine dair ayrıntıları "kaydetmeye değer" bulmadılar. Geçmişte ve günümüzde yazılmayanlar yüzünden nice detay unutuldu. Ünlü tarihçi Sarah Knott ise bu yaklaşımı değiştiriyor ve bugünden yola çıkarak başka çağlarda ve başka coğrafyalarda anneliğin nasıl yapıldığını araştırıyor. Günlükler, mektuplar, raporlar, mahkeme kayıtları, davranış kılavuzları, giysiler ve nesnelerin yanı sıra kişisel deneyimleri de aktararak alternatif bir annelik anlatısı ören Knott, çocuk sahibi olmama fikir ve tercihini de bu anlatıya dahil ediyor. Anneliğe dair son derece özgün bir yorum olan Anneliğin Sıra Dışı Tarihi'nde yer alan bu olağanüstü annelik hikâyeleri, sonsuz çeşitlilikte insan deneyiminin dokunaklı bir tasvirini gözler önüne seriyor. Sarah Knott İngiltere'de büyüdü. Oxford Üniversitesi'nde eğitim gördü, şu an Indiana Üniversitesi'nde tarih profesörü ve Kinsey Enstitüsü üyesi. Sensibility and the American Revolution'ın (Duyarlılık ve Amerikan Devrimi) yanı sıra kadınlar, cinsiyet ve duyguların tarihi üzerine çok sayıda makalenin yazarı. American Historical Association'ın önde gelen dergisi American Historical Review'da editör olarak çalıştı ve Past and Present'ın yayın kurulunda yer alıyor. Andrew Mellon Derneği, Rothermere American Institute ve Oxford Centre for Life Writing gibi kurumlarda üyeliği bulunuyor. ANNELİĞİN SIRA DIŞI TARİHİ Sarah Knott Çeviri: Merve Öztürk Tür: Tarih 320 s.

  • Erkekler Kulübü'nden Stepford Kadınları'na

    Nagihan Kahraman, Ira Levin'in ilk olarak 1972'de yayımlanan ve yıllar içinde sinemaya da uyarlanan eseri, Stepford Kadınları üzerine yazdı: "Kadının yerinin erkek hegemonyası tarafından çizilmiş sınırlar içinde kalamayacağı, bunun mümkün olmadığı ve kadınların kendilerine tanımlanmış iş yükünün altında ezilmemesi gerektiğinin altını çiziyor her satırda Ira Levin." İlk defa 1972 yılında yayımlanan Stepford Kadınları, Ira Levin'in unutulmayan ve yıllar içinde sinemaya da uyarlanarak devamlı akıllarda kalmış bir eseri. İlk romanı A Kiss Before Dying de zamanında sinemaya uyarlanmıştı. Ardından No Time for Sergeants adlı eseri de yazarın çok konuşulmasını ve öne çıkmasını sağladı ve Levin 2007 yılında ölene kadar da birçok ödüle layık görüldü. Yazarın bendeki ilk etkisi ise yıllar önce Rosemary'nin Bebeği eseri ile olmuştu. Yönetmenliğini Roman Polanski'nin yaptığı 1968 yapımı gerilim türündeki film uyarlamasıyla tanışmıştım hatta. Yazarın tüm eserlerinin içinde ise şüphesiz Stepford Kadınları'nın yeri ayrı. Türü bilimkurgu olmasına rağmen roman baştan sona buna dair bir izlenim bırakmıyor. Sonlarda kasabanın gizemi çözüldüğünde anlıyoruz ama yine de üstü kapalı geçilmiş. Eserin bilimkurgu özelliği bir sosyolojik eser olmasının gerisinde kalıyor. Yazarın üzerinde durmak istediği başka meseleler var bana kalırsa. Levin'in derdinin kadınların erkek egemen toplum düzeninde konumlandırılmış yerini sorgulamak olduğunu düşünüyorum. Kadın hakları ile ilgili aydınlatıcı olması ve farkındalık yaratması bakımından Stepford Kadınları önemli bir yerde duruyor. Kadının yerinin erkek hegemonyası tarafından çizilmiş sınırlar içinde kalamayacağı, bunun mümkün olmadığı ve kadınların kendilerine tanımlanmış iş yükünün altında ezilmemesi gerektiğinin altını çiziyor her satırda Ira Levin. Stepford bir banliyö kasabası. Sessiz ve sakin oluşuyla dikkat çeken fakat bir yandan da hayatın durma noktasına geldiği, neredeyse hiçbir hareketlilik ve etkinlik olmayan bir yer. İki çocuklarıyla bu kasabaya taşınan Joanna ve Walter Eberhart çifti daha ilk günden buradaki garipliğin farkına varır. Bu küçük yerde kadınlar devamlı hastalık derecesinde evlerini temizleyip düzenlemektedirler. Uğraşları ev ve çocuklardır. Erkekler ise zamanlarının çoğunu Erkekler Kulübü'nde geçirmektedir. Evleriyle, eşleriyle ya da çocukların bakımıyla hiçbir ilgileri bulunmazlar. Ev işlerini ve çocuklarının bakımını ortak şekilde yürüten Joanna ve Walter için ise bu durum yeterince gariptir. Johanna kendini bu garip durumu anlamaya verir sonraki günlerde. Bunu çözmek pek kolay değildir çünkü kasabadaki kadınların neredeyse hepsi içinde bulundukları bu durumdan gayet memnundurlar. Kocalarının tavırlarıyla ilgili olumsuz bir yorumda asla bulunmazlar. İçlerinde bu durumu yadırgayan Eberhart çiftinden birer ay önce bu kasabaya taşınan Charmain ve Bobbie vardır yalnızca. Bu üç kadın kasabanın diğer kadınlarını temizlik-çocuk bakımı-seks üçgeninden çıkarmayı isterler ama hiçbiri oralı olmaz bile. Stepford erkeklerinin de işine gelen budur. Erkekler Kulübü'ne bu durumu anlamak için gitmeye başlayan Walter'daki değişimi de görmeye başlayan Joanna iyice şüphelenir ve canla başla bu kasabanın gizemini çözmeye adar kendini. Roman heyecan açısından sonlara doğru zirveye ulaşır. Gizem ve gerilim birlikte yükselir adeta. Aslında mevzu kendileri olmasına rağmen "yarattıkları" kadınlar ile odağı kendilerinden dışarıya kaydıran Stepford erkeklerini, bu kasabanın kadınlarını bu hâle getiren sırrını Joanna çözebilecek midir, yoksa o da onlardan biri mi olacaktır? Olayın bir an hız kesmediği bu romanda Levin'in dilinin oldukça açık ve sade olduğunu görüyoruz. Edebî olarak büyük büyük cümleler yok bu romanda. Derdini açıklama hedefiyle yazıyor metnini Levin. Bunu yaparken de tumturaklı cümleler kullanmayı tercih etmiyor. Zamanlama ve olay örgüsünün de ustaca kurulmuş olduğunu fark etmemek mümkün değil. Böylece roman çok hızlı bir şekilde okunuyor. Eser geçtiğimiz günlerde İthaki Yayınları'nın bilimkurgu klasikleri serisinden yeniden basıldı. Çevirisinde bu sefer Seçkin Selvi'yi görüyoruz. Kapaktaki illüstrasyon ise Gizem Cansu Horoz imzası taşıyor. Stepford'un hiçbir fikir beyan etmeyen, sosyal hayata karışmayan ve adeta bir süs bebeği hâline getirilen kadınları üzerinden kadın hakları ve kadın-erkek eşitliğine dair bir roman okumak isteyenler için iyi bir başlangıç tercihi Stepford Kadınları. STEPFORD KADINLARI Ira Levin İthaki Yayınları, 2022 Çeviri: Seçkin Selvi 144 s.

  • Manganelli dünyasından sembollerle dolu iki roman.

    20. yüzyıl İtalyan edebiyatında dilde deneyselliğe açık, dışavurumcu bir yazar olarak öne çıkan Giorgio Manganelli'nin iki kitabı okurlarla buluştu. SON BATAKLIK Çeviri: Ada Albayrak Giorgio Manganelli’nin 1990’daki ölümünden hemen önce tamamladığı bu son romanı, Platon ve Jung kesişimi bir metinle, ne günah işlediğini bilmeyen bir adamın peşinden “girmesi zor, çıkması imkansız” bir yer olarak betimlenmiş bir bataklığa taşıyor okuru. “Son Bataklık” olarak anılan bu “çamur diyarı” daimi bir “devinim” ve “başkalaşım” içinde hem “başlangıç” hem de “son” olduğunu düşündürüyor. Kötücül bir tanrı tarafından yaratılmışa benzeyen bu korkunç, tiksinti verici ama bir o kadar da büyüleyici dünyada, isimsiz yolcu ve can yoldaşı atı bir sığınak bulacak mıdır? Yoksa tüm bu yaşananlar, sanrılar içindeki bir adamın sayıklamalarından mı ibarettir? TİRANA ÖVGÜ Çeviren: Burcu Yılmaz 20. yüzyıl İtalyan edebiyatında dilde deneyselliğe açık, dışavurumcu bir yazar olarak öne çıkan Giorgio Manganelli, Tirana Övgü’de sözü, yazmaktaki tek amacı “para kazanmak” olan Soytarı’ya veriyor. Yazarın daha önceki eserlerinde de kendini gösteren Soytarı, bu sefer romanın başından sonuna kadar sahnede. Kendi “tiranik” Tanrı-editörünü arayan ve onu eseriyle ilgili ikna etmeye çalışan Soytarı, bir yandan da tüm tiranlarla dalga geçiyor. İçinde başka romanların izlerini de barındıran bu metin, varoluşun ve yaratılışın doğasını sorgularken, bir yandan da gerçek tiranın kim olduğuna dair sorular ortaya atıyor. Editörle okurun birbirinin yerine geçtiği, yazarın da onları eğlendirmekle görevli bir soytarı kimliğine büründüğü, Manganelli dünyasından sembollerle dolu bir roman.

  • Beynin, zihnin ve dinin tarihi

    Nöromatik, Avrupa’da dallanıp budaklanmakta olan “bilince dair çetin soru”nun Amerikan bilimi, maneviyatı ve toplumunda yarattığı çalkantıların izini sürüyor. Aydınlanma düşünürlerinin Rönesans’tan devralarak üzerine kafa yordukları temel mesele, işleyiş kuralları zihin tarafından çözülmeye başlanan maddeye kıyasla zihnin ve/ya ruhun nasıl tanımlanacağı, nerede konumlandırılacağı sorusuydu. Gelgelelim ne Aydınlanma düşüncesini kendine siper ederek Kilise’nin siyasi nüfuzuna meydan okuyan devrimin Fransa’sında, ne de devrim filozoflarıyla yakınlıklarını gizlemeyen “reformcu”-“radikal” liberallerin siyasette giderek gücünü hissettirdiği İngiltere’de, zihnin işleyişinin nasıl açıklanacağı sorusuna sarih bir yanıt bulunabilmiş değildi. Bilincin gerek zihin gerek ruh olarak, daha çok da her iki veçhesiyle birden tezahür ettiği deneylerin peşinde ilerlerken tarihçi John Lardas Modern, Foucault’nun soykütük yöntemine başvurarak 19. yüzyılın ikinci yarısından İkinci Dünya Savaşı sonrası döneme ve nihayet günümüze dek uzanan bir zaman kesitinde, genelgeçer bilim tarihi ve felsefesinin tasvir ettiğinden bambaşka bir manzaranın parçalarını birleştiriyor. Ve iki nöron arasında bir sinaps yakaladığımız her defasında bilgiyi not ederek bir hafıza kaydı açmayı ve soykütük inşasına başlamayı teşvik ediyor. Yeraltı edebiyatı ile devlet sırrı vasfındaki araştırmaların hangi ortak mutfaklarda hangi dolambaçları katederek buluştuğunu görmeye, idrak etmeye, düşünmeye davet ediyor. John Lardas Modern, Franklin & Marshall College'da din bilimleri profesörüdür. The Bop Apocalypse: The Religious Visions of Kerouac, Ginsberg, and Burroughs and Secularism in Antebellum America'nın yazarıdır, ikincisi yine University of Chicago Press tarafından yayımlanmıştır. NÖROMATİK John Lardas Modern Say Yayınları, 2023 Çeviri: Ayşe Deniz Temiz 520 s.

  • Öykü: İstersen Yalan Söyle

    "Son seferinde, içtiğim rakı değil tek buzlu iki parmak gözyaşıymış. Her zamanki masada, hayatındaki diğer kadından bahsetti." İlbay Alp Vedalaşmak için kitaplığımı birlikte düzenlemeyi önerdi. Birlikte sözcüğünü özellikle vurguluyormuş gibi geldi bana. Alt rafta kimsenin okumasını istemediğim defterlerim var. Sorusunu anlamamış gibi yaptım. Başka bir şekilde yeniden sordu. ‘’Satırlarda kaybolmak ister misin?’’ Tabi ki kabul ettim. Mutfakta durduğum yerden salondaki kanepeyi görebiliyorum. Geldiğinde mümkünse salona geçmemeli, ne konuşacaksak burada konuşmalıyız. Zaten kitaplığım o kadar dağınık sayılmaz, sadece birkaç yeni rafa ihtiyacım var. Kapının çalmasını beklerken, aklıma gelen cümleyi masanın üzerinde duran defterime not aldım. Arkadaşlık mı, dostluk mu bilemiyorum, mühim bir şey vardı aramızda. Daha sık görüştüğümüz yakınlık dönemimizde -ilişkimize yakınlık diyen oydu- kısa notlar yazardım onun için. Özenle seçilmiş sözcüklerle. Bir tanesi hâlâ cüzdanımda. Belki bir gün veririm, belki bugün. Saat iki gibi geleceğini söylemişti. O gelmeden kalemimi defterimi ortadan kaldırmak yerine kendime bir kahve yaptım. Öykü taslaklarımı yazmak için günlük gibi kullandığım telli defterlerimden haberdar olduğunu sanmıyorum. Beni yazarken görmemiş, kitaplarıma pek ilgi göstermemişti. Okumayı sevmeyen bir edebiyat öğretmeni. Pazar günleri bana geldiğinde maç saatine kadar televizyonun karşısındaki kanepeye oturur, bir şeyler izler, playstation oynardı. Sıkılınca müzik dinlemek ister hep aynı listeyi açardı. Kendiliğinden başa dönüyor, çaldıkça çalıyordu. Bence yeterince kederli bir liste değildi ama ne yapalım o seviyordu işte. Neticede tüm şarkıları ezberledim. Ben kitaplığın yanındaki berjerde genellikle onu izler, bazen okurdum. Akşama doğru Bestekâr'daki meyhanelerden birine maç seyretmeye, rakı içmeye gider, çıkışta vedalaşırdık. Son seferinde, içtiğim rakı değil tek buzlu iki parmak gözyaşıymış. Her zamanki masada, hayatındaki diğer kadından bahsetti. Müstakbel bir can sıkıntısını anlatır gibi. Aynı fakülteyi bitirmişler, aileler tanışıyormuş, kız kendisinden iki yaş küçükmüş, sarışınmış falan. Bana ondan bahsetmesini aklım almıyordu, gergin gergin güldüm. Arsızlığıma yordu. Neyse ki dışarıdaydık, rezillik çıkmadı. Derin derin nefes alıp vermeye falan çalıştım. Kızı aramak, fotoğraflarımızı göstermek, aramızda olanları anlatmak gibi şeyler geçti aklımdan. Kabullenmekten başka çarem kalmadığında daha fazla görüşmemiz gereksiz geldi bana. O gün bu gündür eskisi kadar yakın değiliz. Arayıp kitaplığımın dağınıklığından, bize yakışan şekilde ayrılmaktan söz edince ne demek istediğini anlamadım, yüz yüze görüşmek iyi olur diye düşündüm. Kupamı kahveyle doldurdum. Şu an ihtiyacım olan bu. Beklemek için bir kupa kahve. Asansör kapısının kapandığını duyuyorum, hafif bir ses ama mutfaktan duyması kolay. Alışkanlıkla o çalmadan kapıya vardım, sürgüyü açtım. Beklediğimi anladı. Göz göze geldik. Karnımın alt kısmında bir gitar teli gerildi ve titredi. Kahvemin birazı yere döküldü. Görüşme isteğini kabul ettiğime o an pişman oldum. İçeri davet etmedim. Önceden olsa kapıdan geçerken bana bir omuz atar, bedeniyle duvara doğru iterdi. Tavrı eskisinden farklı, daha çekingen. “Girebilir miyim?” Mutfak sandalyelerinden birini işaret ettim. İleri doğru atıldı, ben bir adım geriledim. Artık evin içindeydi. Kapıyı kapatıp sürgüyü çektim. Doğrudan salona geçti. Pencerenin yanındaki berjeri seçti. Sessizliğe ve kupanın kulpuna dikkat kesilerek biraz bekledim, sonra biraz daha. Hiçbir şey olmadı. “Neden geldin buraya?” Beş rafta çifter çifter dizili kitaplarıma göz dikti. Onları böylesine dolaysız incelemesi beni rahatsız etti. Okumak istediği ama sahip olmadığı bir kitabı arar gibiydi. “Seni düşünüp geldim.” Söyleyeceğini söylemişti. Yumruklarımı sıktım, hemen ardından da gevşettim. Kavga etmek istemiyorum, dürtüsel davranmamalıyım. “Gelme öyleyse. Bıraktığın yerde değilim. Bir şekilde devam ediyorum.” Defterlerim sayesinde. Ona anlatmak istediklerimi zevkle, şevkle yazdığım yedi, sekiz defter. Ahşap kapak ile gizlenmiş alt rafta güvendeler. Kafasını pencereye çevirip arabaların tek tük geçtiği pazar günü caddesine baktı. “Ben devam edemedim.” Sonra bana döndü, ellerini uzattı. Elleri diğer eller gibiydi, sadece onlardan biraz daha sıcak ve çok daha aydınlık. Tutmadım. ‘’Ne içersin,’’ dedim. Elimdeki kahve kupasını gördü. ‘’Şarap içelim mi?’’ diye sordu. ‘’Kahve ile devam edelim bence.’’ Mutfağa gitmek için ayağa kalktım. Belimden tuttu beni berjere doğru çekti. Kendine yaklaştırdı. Bacaklarının arasına sıkıştırdı. Parmakları kazağımın içinde yukarıdan aşağıya sırt çizgimi takip etti. Gövdemi uzaklaştırdım. Kolumu dikkatsizlikle kabaca tuttu. Hafif bir çığlık attım. Bu yumuşak yere dudaklarıyla dokundu. Kolumu çektim. Kalp atışlarım dışarıdan belli olmasın diye kazağımı düzelttim. Hızlıca mutfağa geçtim. Peşimden geldi. Makinadaki kahve bitmiş. ‘’Yenisini demlerim şimdi.’’ ‘’Bir sade kahve yaparsın belki.’’ Filtre kahveyi sevmez, Türk kahvesinin yanına lokum ister. ‘’Ya da bir bardak su içersin.’’ ‘’Kahven hâlâ buzdolabının yanındaki şu uzun ince dolapta mı?’’ Cevap vermedim. Dolabı açtı, kahveyi buldu, askıda duran cezveyi çıkarıp, pişirmeye başladı. Karıştırırken sordu. ‘’Mavi fincanı çıkarır mısın?’’ Ocağın hemen yanındaki rafta buldum istediği fincanı. Mutfağıma bu kadar aşina olması, etrafımdayken kendimi tamamlanmış hissetmem beni hazırlıksız yakaladı. Bir an kim olduğumuzu, ne bileyim onun evli olduğunu falan unutmak, bu tuzağa düşmek istedim. Yapamadım. Gerçeğimizle o da yüzleşmeliydi. Fincanını aldı. Yanıma oturdu. Masanın üzerinde duran kalemimi elinde çevirmeye başladı. Defterimi karıştırıp, son yazdığım satırları sesli okudu. ‘’Yakında gelecek, dallarımda incecik narin filizler yeşerecek.’’ Yazdıklarımı onun sesinden duymaya tahammül edemedim. Mahremime benden izinsiz girmesine izin veremezdim. Defterimi elinden çekip aldım. Kalemim yere düştü. ‘’Benim hakkımda mı yazıyorsun?’’ bu soruyu sorarken canı sıkılmıyor bile ya da azıcık sıkılıyor. ‘’Evet, senin hakkında yazıyorum.’’ Kalemim masanın altında gözden kayboldu. Telaşlanınca kontrolümü biraz kaybederim. Az kalsın ona, sırf onu uzaktan görebilmek için Tunalı’yı bir uçtan bir uca defalarca yürüdüğüm günlerden söz edecektim. Onca zaman sonra aniden karşıma çıkması. “Nasıl bir delilik bu. Karına benden bahsettin mi?” Yere düşen kalemi bulursam ne yapacağım bilmiyorum. Belki de tam ortasından kırarım. “Tabi ki.” dedi beni yatıştırmak için. Eğilip kalemi aradı. “Ne dedi?” Umursamıyorum aslında cevabı. Gözüm masanın altına sürüklenen kalemde. “Seninle tanışmak istedi.” Hiç utanmıyor, azıcık bile. Sandalye ayağının arkasında bulup uzattı. ‘’Yalancı.’’ Kalemi elime alınca anladım. Sesini yükseltti. “Burada bitsin istiyorsun yani.” Biraz düşündüm. Yazmaya başladım. Her şey böyle başladı diyip özlemek ve vedalaşmakla ilgili bir hikâye anlattım.

  • Gülümsemesi, buruşuk bir gömlekle solmuş bir kadın

    Yarım kalan cümleleri, söyleyeceklerini susanların eksik parçalarını tamamlıyor Öznur Unat ilk kitabı Palaçinka’da. “Ayaklarım toprağın içindeydi. Hortumun ucundan akan su bulunduğu yeri iyice ıslatıp, çevresinde minik bir gölcük yaptıktan sonra mutlaka sızacak bir yol buluyordu. Önce incecik, ip gibi bir yolda ilerliyor, peşi sıra gelen suyla iki üç parmak derinliğinde bir kanal oluşturuyor, buradan ilerleyen su, bahçenin aşağılarına inerek fasulyelere kadar gidiyordu.” Hayallere tutunup yaşadığını hissetmeye çalışanların ağzına bir akide şekeri koyuyor, o eridikçe hayaller gerçek oluyor sanki. Duru ve sakin bir seslenişle, seneleri sırtlanmış bir aşkın emanetleri, özenle saklanmış bir sırrın keskinliği dökülüyor satırlara. Öznur Unat, iyi ol, diyor okuruna. Hayatın acı tadına bir tabak palaçinka… Öznur Unat, Yolcu. 1972‘de İzmit’te doğdu. Okullar okudu, işe girdi, anne oldu. Efe ve Ela biraz büyüyünce şimdi sıra bende dedi. Ne yapmak istiyordu? Filmi başa sardı. Yine okullar okudu. Ama bu sefer canının çektiğini: “Psikoloji.” Yazı yazmayı ve yolda olmayı hep sevdi. Önce ailecekgeziyoruz.com’u, sonra da Kalemevi’ni doğurdu. Öyküler yazdı, öyküler sildi. Yazdıkları, Birikim Dergisi, Trendeki Yabancı, Ecinniler, Öykü Gazetesi, Edebiyatist, Altıyedi Dergi, Parşömen Fanzin, Edebiyat Haber, K24 gibi muhtelif mecralarda yer aldı. Yolda olmakla meşgul ve bundan mutlu. PALAÇİNKA Öznur Unat Vacilando Kitap, 2022 Editör: Mustafa Okumuş Tür: Öykü 88 s.

  • “Anlatılar ancak okur da katılır ve merak edip çözmeye çalışırsa anlam kazanıyor”

    İlke Kamar, Cem Akaş ile Tekerleksiz Bisikletler, Gizli Hava Müzesi, Son Kişot kitapları başta olmak üzere edebiyat üzerine söyleşti. 1980’li yılların sonundan itibaren sürekli üreten bir yazar Cem Akaş. O günden bu güne öykü, roman ve deneme gibi farklı türde birçok metin kaleme aldı. İlk çalışmalarından itibaren farklı hikâyeleri, farklı formlarda anlatma uğraşını kaybetmedi. Tüm bu çabaya rağmen kurduğu yapıların ve anlatıların anlam kazanması için okurun çabasına dikkat çekiyor. Yazarın geçtiğimiz günlerde Can Yayınları’ndan çıkan öykü kitabı Son Kişot’ta da arayışı devam ediyor. Yazar, editör ve Can Yayınları Genel Yönetmeni Cem Akaş ile yeniden yayımlanan Tekerleksiz Bisikletler, Gizli Hava Müzesi, Son Kişot kitapları başta olmak üzere edebiyat üzerine konuştuk. Yazma eğiliminiz nasıl ortaya çıktı? Sizi çok eskiye götürsem, yazmaya ilk başladığınız zamanı hatırlıyor musunuz? Yazmaya başladığımda ilkokul dörtteydim sanıyorum. “Uzaya Yolculuk” adında bir roman ve onun çizgi romanı üzerinde çalışıyordum. Con ve Caş adlı iki kahramanın uzaylılarla karşılaşması üzerine bir şeydi. Pek ileri gitmedi, romanı yazdığım defteri kaybettim, ama çizgi roman denemesi hala duruyor: Orta 3’ten itibaren okulda İngilizce ve Türkçe edebiyat derslerinde gereksiz derecede özenli ödevler ve sınav kâğıtları yazmaya başladım, okul dergisine de bir şeyler yazıyordum, ama bu dönemde de yazar olmak gibi bir fikir yoktu aklımda, müzisyen olurum diye düşünüyordum, Eurovision’a katılırım, solist kızla sevgili olurum, o tür şeyler. Lise son yazında, ÖYS’ye hazırlanırken bir yandan babamın endüstri mühendisliği profesörü bir arkadaşına bedavaya çeviri yapıyor, bir yandan da yeni açılan Haldun Taner Öykü Ödülü’ne katılmak için bir öykü yazmaya çalışıyordum. Tek öyküyle katılmak mümkündü yarışmaya, ben de “Gerçeğin Öte Yanında”yı yazıp yolladım. Jüri ödülü Tomris Uyar, Murathan Mungan ve Selim İleri arasında paylaştırmayı seçti, bu da edebiyat camiasında büyük tartışmalara yol açtı (ben seçilmedim diye değil, üç koca yazar arasında ödül paylaştırılır mı diye). Neyse, 1987 başında Gergedan dergisi yayımlanmaya başladı, ilk sayısında benim okuldan bir arkadaşımın şiirleri de vardı. Ben de öyküyü dergiye gönderdim, üçüncü sayısında yayımlandı. Sonrasında dergiye çeviriler yaptım, başka öyküler verdim, böyle böyle yazar ve çevirmen olmaya başladım. 1987’de yayımlanan ilk öykünüzden bu yana birçok öykü, roman ve deneme yazdınız. “Birbirinden farklı metinler yazsam da, aynı sesle yazmamaya çalışıp zaman içinde bir ses geliştirdim” diyorsunuz. “Siz bu sesi nasıl tanımlarsınız? Bu sesin hem içerik hem de biçim açısından özellikleri nedir sizce? Bazı yazarlar hep aynı kitabı, aynı dünyayı yazar, Salinger mesela. Bunların “ses”lerini saptamak daha kolaydır, cümle kuruluşları, sözcük seçimleri, karakterleri konuşturma biçimleri kitaptan kitaba çok değişmez. Bazı yazarlarsa bu sesi daha esnek kılmaya, farklı metinlere uygun düşecek şekilde değiştirmeye, bir anlamda vantrilog olmaya çalışır, Burgess mesela. Ben de böyle olmaya çalıştığımı görüyorum. Yine de yıllar içinde beş benzemez metinler yazdığım halde alttan alta bazı devamlılıklar olduğunu seziyorum. Tek bir ses değilse de birkaç temel ses. Tanımlaması zor – uzun cümleli, girift yapılı metinler, yalın ve kısa cümleli metinler, sarkastik metinler gibi, kendi aralarında benzerlik oluşturan seslere sahip şeyler yazmışım bugüne kadar. Bunu bana okurlardan aldığım mesajlar düşündürdü açıkçası – kendim fark etmemiştim. Kitaplarınızda geleneksel anlatı çizgilerini reddediyorsunuz. Biçimlerle oynayarak metni yapı bozuma uğratıyorsunuz. Dolayısıyla okuyucuyu da bir oyuncu olarak metne dâhil ettiğinizi söyleyebilir miyiz? Her zaman. Kurduğum yapılar ve anlatılar ancak okur da katılır ve merak edip çözmeye çalışırsa anlam kazanıyor. Bu çabayı göstermek istemeyecek okur için de okunur olacak, ilk katmanda da çalışan metinler olmasını istiyorum yazdıklarımın – bu bazen oluyor, bazen olmuyor. Okurların çok büyük kısmı düz, çaba gerektirmeyen, anlattığı şeyi bir de cümleye dökerek açıklayan, sırsız metinleri yeğliyor. Örneğin Zamanın En Kısa Hali bir bellek romanı, belleğin nasıl çalıştığını, nasıl hatırlayıp unuttuğumuzu, hatırladıklarımızı kafamızda nasıl değiştirebildiğimizi ele alan bir roman; 299 an üzerine kurulu, bu anlardan bazıları tekrar ediliyor kitapta ama her seferinde irili ufaklı değişiklikler oluyor. Bazı okurlar bunun kasıtlı olabileceğini hiç düşünmeyip kitabın editörünün özensizliğine verdiler. Roman ve öykülerinizde insan ilişkilerine odaklanırken, toplumsal düzendeki güç çatışmalarına işaret eden; itaat ve mahkûmiyeti sorgulayan cesur, çatışmacı karakterlere yer veriyorsunuz. Anlattığınız dünyanın içinde sizce en önemli sorun nedir? Güç her toplumda, her tarihsel dönemde farklı aktörlerin elinde olabilir. Gücün nasıl kullanıldığına, nasıl korunduğuna, nasıl paylaşıldığına dair süreklilik arz eden izlekler benim hep ilgimi çekti. Temsiliyetten kaynaklanan sorunlar önemli -birisi sizin adınıza konuşuyor- ama doğrudan söz alma ve güce ortak olma sistemlerinde de sorunlar çıkıyor, bu da insanların kendileri, çevreleri, toplumları için en iyisini isteyeceği ve bunun ne olduğunu kendiliğinden bilecekleri varsayımının oynaklığından kaynaklanıyor. İnsanlık tarihi de “en iyisini kim biliyor” ve “bildiğini en iyi kim uygular” tahterevallileri üzerinde inip çıkıyor. “Öteki”ye her zaman ihtiyaç var” Metinlerinizde güç odakları, cinsellik, din, toplum baskısını sorgularken insanı, miras aldığı ödevlerden kurtaran bir esneklik de göze çarpıyor. Tanrının buyruğu, insanların uyduğu buyruklar yerine onlardan kaçmaya işaret eden bir yapı da söz konusu… Örneğin 7 ve 19 romanınızda aşk, tutku, iktidar kadar din de anti otoriter duyarlılıktan yola çıkarak kapsama dâhil oluyor diye düşünüyorum. Siz ne dersiniz? Dini inançla kurumsal dini ayırıyorum. Birincisi kişisel bir şey, dünyayı ve hayatı anlamlandırmanın yollarından biri. Kurumsal din ise bana göre büyük ve evrensel bir sahtekârlık. Herhangi bir savaşta ya da toplumsal harekette ölmeyi bile kabul edecek kitleler yaratmanın aracı olarak kullanılagelmiş, ataerkil düzene payanda olmuş, ahlakı tekeline alıp her türlü ahlaksızlık için kendi adamlarına ehliyet veren, her türlü özgürlüğü çeşitli kalıplar içine hapsedip düzenlemeye kalkışan bir kurum. Bununla mücadele etmek boynumun borcu diye düşünüyorum. Y romanınızda Y kromozomunun yeryüzünden silindiği, yalnızca kadınların yaşadığı bir dünya kurguluyorsunuz. Romanın erkek karakteri Constantine bu dünyaya gelene kadar kadınların hâkimiyetinde bir yer burası. Geçmişin siyaseti, ekonomisi, toplum yapısı ve ilişki biçimlerinin dışında bir yapı söz konusu. Toplum ve cinsiyet temelli sorunlara odaklanan bir yapı karşımıza çıkarıyor. Ayrıca kitabın ütopik ve distopik yanları olduğunu da söylüyorsunuz. Cinsiyet rollerini mesele edinen feminist ütopya ya da distopya örnekleri heteroseksüel toplumsal normların tahakkümünü sorgulama fırsatı sunar. Örneğin Ursula Le Guin Karanlığın Sol Eli’nde, Marge Piercy Zamanın Kıyısındaki Kadın romanında androjen kimlikler yaratarak cinsiyet rollerini sorunsallaştırır. Cinsel kimliğin bir statü ya da güç aracı olarak kullanılmadığı bir kurguyla karşılaşırız. Dolayısıyla istenilen kimlikte gezinebilmemize olanak tanınır bu gerçeklik. Sizin kurgunuzda erkeklik olgusu bir anlamda devam ediyor ikili heteroseksüel yapı da. Bu konuda ne söylemek istersiniz? Aslında heteroseksüel yapının devam etmesinden çok, o yapının dayattığı güç dengeleri kendilerini sadece kadınların yaşadığı bir toplumda nasıl yeniden üretir, bunu kurcalamak istedim, belki de aynı şeyi kastediyoruz. “Monoseksüel” bir toplumsal yapıda güç nasıl dağılır, kendisini nasıl konsolide eder, “öteki” olanı nasıl kurar ya da tanımlar, ne tür tehlikeleri ve tehditleri kullanarak gücünün gerekliliğini kabul ettirir? Constantine bir toplumsal fenomen olarak ortaya çıkmadan önce, geçmişteki “erkekli” çağların intikamı bir toplumsal ayin gibi alınırken, Constantine’le birlikte toplumsal bir histeri de alevlendiriliyor aslında. “Öteki”ye her zaman ihtiyaç var. Tarihsel bir anı değil somut bir varlık olarak görülebildiğinde, etkisi de çok daha fazla oluyor haliyle. “Yeni romanımı bitirdim: Ofelya” Çoğu kişi, gelecekle ilgili kaçınılmaz biçimde düşünür. Bir yazar olarak yazı serüveninizi düşündüğünüzde gelecekle ilgili ‘bunu mutlaka anlatmalıyım’ ya da ‘çok başka bir anlatım dili bulmalıyım’ gibi amaçlarınız var mı? Yani henüz olgunlaşmamış ama aklınızın bir köşesinde duran. Yeni bir roman bitirdim, Ofelya. Shakespeare’in Hamlet oyunundaki yan karakterlerden biridir Ophelia, o dönemin bilindik troplarından birine dayanır – aşkından deliren zavallı genç kadın. Bense Ophelia’da hep başka bir potansiyel gördüm, Shakespeare’in harcadığı fırsatlardan biriydi bence. Bunu uzun zamandır ele almak, Ophelia’yı başka türlü kurgulamak, 1600’lerde kendi ayakları üzerinde durmaya, kendine ayrı bir varoluş yaratmaya çalışan bir kadın olarak yazmak istiyordum. Uzun süredir yapmak istediğim bir başka şeyse kurgulama biçimleriyle ilgiliydi – fraktal geometrinin esaslarını bir edebiyat metninin kurgulanmasında kullanmak nasıl mümkün olabilir sorusuna yanıt arıyordum. Sonunda bu yolu bulunca gördüm ki tam da Ophelia’nın kişiliğine uygun bir anlatı aracı olarak kullanabilirim bunu. Bence fena olmadı. “Öykü yazmak beni özgürleştiriyor” Gizli Hava Müzesi’nde yazarını arayan öyküler, Tekerleksiz Bisikletler ’de, anlatıda eksiltme biçimleri ön plana çıkıyor. İçeriğe uygun biçim arayışı ya da bazen biçime uygun içerik arayışınızda vardığınız noktayı nasıl değerlendiriyorsunuz? Ayrıca bu arayışınıza okurlarınızın geri dönüşlerini nasıl oluyor? Vardığım bir nokta yok sanıyorum, sadece farklı deneyler ve onların tekil sonuçları var. Yani bu deneyler ancak başkaları tarafından da tekrarlandığında ve farklı sonuçlar elde edilebildiğinde gerçekten anlamlı olacak. Benim için bu arayış, yani farklı hikâyeleri farklı formlarda anlatma arayışı temel edebi güdü. Hayatımdan hikâyeleri kendi sesimden anlatmak benim için ana amaç olmadı hiçbir zaman, keyif aldığım ama sadece ara sıra yöneldiğim bir kanaldan ibaret kaldı. Dar bir okur çevresi -dört beş bin kişi diye tahmin ediyorum- bu tür “deneyler”le ilgileniyor, edebiyatın potansiyellerini araştıran yazarların işlerini merak ediyor. Fena bir sayı değil aslında. Son kitabınız Son Kişot ‘un tanıtım yazısında “Cem Akaş’ın kırkambarı” olarak sunuldu. Tüm öyküleri okuduğumda gerçekten de öyle gibi. Bugüne kadar değinmek istediğiniz birçok konu yeni öykülerinizde karşımıza çıkıyor. Politik ve toplumsal diktalar, kadın olmanın zorlukları gibi. Ne olayların gelişimi ne de karakterler bildiğimiz gibi değil. “Diktatörler” ve “Son Kişot” öykünüzde bu durumu çok net görebiliyoruz. Bu bir bakıma, “keşke böyle olsaydı” mı yoksa “böyle bir tarafı da olabilirdi” gibi bir bakış açısı mı? Sanırım ikincisi. Öykü yazmak beni özgürleştiriyor, daha kısa bir metinde romana taşıyamayacağım şeyler yapabiliyorum. Kişisel deneyimlerimi de anlatabiliyorum, film öyküsü gibi öyküler de yazabiliyorum, yarım kalan roman parçalarını değerlendirebiliyorum, ironi ve mizahı daha rahat kullanabiliyorum. Bazı öyküler girift olabiliyor, bazıları kalem alıştırmaları gibi kalabiliyor. Büyük rahatlık! SonKişot’ta yer alan “Soğuk Bir Kış Gecesi Sam” ilginç bir öykü. Bir taraftan sizin cümlelerinizi okurken diğer taraftan da adeta bir sonraki bölümde Sam ve Betina’nın diyaloglarını düşünmeye hatta metinden bağımsız “şöyle bir konuşma ile başlasa ne olur” gibi düşünmeye başladım. Sam ve Betina konuşmayı yıllar geçse de sürdürecek gibi geldi… Ya da sizden bağımsız bu öyküyü okuyanlar, yaşadıkça yeni diyaloglar yazacak. Özellikle Netflix dizilerinin şöyle bir etkisi var – yeterince dizi seyrettiyseniz, anlatılan hikâyede bir sonraki aşamanın ne olacağını, “plot twist”in nerede geleceğini düşünmeye başlıyorsunuz, “şu karakter şimdi şunu yapacak” diye düşünür oluyorsunuz. “Sam” bunu şeffaf bir biçimde yapıyor ve seçimi okura bırakıyor – ben ortaokuldayken bu yapı üzerine kurulu kitaplar okumuşluğum var, böyle bir dizi de vardı, benim keşfettiğim bir yöntem değil yani. Sınırları belli olan, fazla uzamayan bir ana akış gerekiyor bunun için, yoksa olasılıklar büyük bir hızla çoğalıyor ve 600 sayfa yazıp 30 sayfalık bir hikâyenin çeşitlemelerini yapmış oluyorsunuz. Benim o kadar sabrım yok ne yazık ki. Ama güzel yanı, dediğiniz gibi okura -sınırlı da olsa- kurguya katılma fırsatı vermesi, olasılıklar üzerine düşünmeye davet etmesi, “başka nasıl olabilirdi” üzerine kafa yordurması. Bazı metinleriniz sinema görselliğinde, tretman gibi. “Son Kişot”ta örneğin. Zekai Bey’le hesaplaşmasının ardından Melike ve Hatice’nin yere oturmasını “biz sahneyi yükselerek izliyoruz” diye anlatıyorsunuz. Bu durum sizin hayalinizde yaratığınız ortamı okuyucunun da tam görmesini sağlama isteği mi yoksa kendiliğinden gelişen bir durum mu? Doğru bir saptama, bazı metinlerimi film öyküsü gibi yazıyorum. İlk romanım 7 böyleydi, Sincaplı Gece de; Son Kişot’ta “Hareketli Hararet” bölümünü oluşturan öykülerin hepsi birer film öyküsü. Bir form olarak bana çekici gelen yanları var, sanıyorum şuradan kaynaklanıyor. Yazmaya başladığımda iki şey beni çok ilgilendiriyordu: birincisi, kesintisiz akan bir anlatı yerine, mozaik parçalarından oluşan, o parçalarla bir bütüne ulaşan metinler yazmak; ikincisi de, insanların düşüncelerini, duygularını okuyabileceğimizi varsaymadan, hareket, davranış ve sözlerini göstererek duygu-düşünceleri okurun çıkarsamasına bırakmak. İkisi de aslında filmlerin temel özelliklerini oluşturuyor. Bunu her metnimde uyguladığımı söyleyemem, ama bazı hikâyeleri anlatmanın en iyi yolu gibi geliyor bana. “Metnin arkasındaki insan görünür kılınmalı” Bir söyleşinizde, Türkiye’de geçmişe kıyasla “gündelik edebiyat” ihtiyacını karşılayacak roman/öykü yayımlandığını ama yayımlanan kitaplar etrafında yeterli “heyecan” ve “dalga”nın oluşmadığını söylüyorsunuz Bu durumun nedenlerinden biri olarak da geniş okur kitlesinin yokluğunu gösteriyorsunuz. Türkiye örneğinde düşünürsek eğitim politikalarından, yayınevlerinin çalışma kültürü ve disiplinine kadar neleri dönüştürmek gerekir? Kısa ve uzun vadede neler yapılmalı? Bir edebiyat metnini okumaktan heyecan duymak çok özel bir duygu, kendiliğinden gelişebiliyor mu yoksa gelişmesini sağlamak mı gerekiyor emin değilim. Benim ailem kitap meraklısı değildi, annemin ya da babamın kitap okuduğunu hiç görmedim, ben kitap almaya başlamadan önce de evde 20-30 kitap vardı herhalde. Ama istediğim her kitabı aldılar, asla kitaptan tasarruf edilmedi. Robert Kolej’in benim için en paha biçilmez yanlarından biri, kütüphaneleriydi – ortaokuldayken de, lisedeyken de kütüphanede zaman geçirmeye bayılıyordum. Büyülü ve heyecan verici bir yerdi. Yaz tatili başlamadan önce beş kitap seçip tatile çıkarken götürebiliyorduk – o beş kitabı seçmek için bir hafta uğraşırdım. Esra da çok okuyan, çok kitabı olan birisi, ama bizim oğlanın bu taraklarda hiç bezi yok, çocukken ona da çok kitap aldığımız, birlikte okuduğumuz halde. Demek ki aile tek başına yeterli değil. Anaokulu, ilkokul seviyesinde öğretmenlere de düşen önemli görevler var, ama kitap okumayı bir performans skalasına vurmamaları gerekli, kendilerinin kitap okumayı sevmesi gerekli. Yayınevleri de okurların yazarlarla daha çok bir araya gelmesini sağlayarak, metnin arkasındaki insanı görünür kılarak, bunu da çocuklardan başlayarak yapabilir; bu bir ölçüde yapılıyor tabii, ama bizde yazar, kitabının ana tanıtımcısı olmuyor genellikle, şehir şehir dolaşıp okurlarıyla bir araya gelen yazar sayısı yetersiz. Oysa Amerika’da bir yayınevi kitabınızı yayımlamayı kabul edecekse sizin ne kadar uzun ve ne kadar kapsamlı bir turneye çıkmaya hazır olduğunuzu bilmek istiyor. Eskiden bu turnelerin masrafını yayınevleri üstlenirken son dönemde bu masrafların en azından bir kısmı yazarının cebinden çıkar oldu üstelik. Amerika’da siyaset de böyle yapılıyor biliyorsunuz – başkan adayları kasabaları bile dolaşıp, 10-15 kişiyle sohbet ediyor. Siyasetçiye dokunmak kadar önemli yazara dokunmak, çünkü hepimiz birer “Şüpheci Thomas”ız aslında, siyasetçinin de yazarın da dönüştürücü etkisine bizzat şahit olmak istiyoruz.

  • On dört yazar, on dört öykü

    On dört yazar, on dört öyküyle, 14 Şubat Dünya Öykü Günü için bir araya geldi ve "romanoku yayınları"nın ilk kitabına omuz verdi. “Vasata İnat, Yaşasın Edebiyat” parolasıyla yayın hayatına başlayan “romanoku yayınları”nın ilk kitabı olan “Dalında Öyküler” yayımlandı. On dört yazarın, on dört öyküyle “On Dört Şubat Dünya Öykü Günü” için bir araya geldiği kitap, yakın dönemde kaybettiğimiz yazar Ahmet Tulgar’ın anısına ithaf edildi. 14 YAZAR, 14 ÖYKÜ : Adnan GERGER Ali BEKTAŞ Aylin SÖKMEN Ayşe Hicret AYDOĞAN Damla KARAKUŞ Esra KAHYA Figen YILDIZ Gönül ÇATALCALI Hüseyin KILIÇ Meltem TERZİOĞLU Nuran Uzun TURAN Nuray ELÇİN Özge DOĞAR Uğur PORTAKAL DALINDA ÖYKÜLER Roman Oku Yayınları, 2023 Derleyen: Ali Bektaş Editörler: Damla Karakuş, Nihan Aydar

  • Can Yayınları Mart ayı yayın programı

    Benjamín Labatut'un kaleme aldığı 2021 Uluslararası Booker Ödülü finalisti Arsız Yeşillik, Edna O'Brien'ın sarsıcı romanı Kız, Voltaire'in felsefi romanı Candide ya da İyimserlik ve Marcus Aurelius'un ölümsüz metni Kendime Düşünceler, Can Yayınları'nın Mart ayı kitapları. Benjamín Labatut / Arsız Yeşillik (çev. Saliha Nilüfer) Şilili yazar Benjamín Labatut, 2021 Uluslararası Booker Ödülü ve Amerikan Ulusal Kitap Ödülü finalisti Arsız Yeşillik'i meydana getiren metinlerde dünyanın gidişatını değiştirirken, insanlığı uçurumun kıyısına getiren bilimcilerin beklenmedik esin kaynaklarına, uçsuz bucaksız saplantılarına, deha ve deliliklerine büyüteç tutuyor. Edna O'brien / Kız (çev. Seda Çıngay Mellor) İngiliz dilinin yaşayan en büyük yazarlarından biri olan Edna O'brien, dehşet dolu ormanlara kaçışı, bürokrasinin sonsuz labirentini ve düşmanın kanını taşıyan bir çocukla yuvasına dönen bir kadının karşılaştığı düşmanlığı konu ediniyor. Voltaire / Candide ya da İyimserlik (çev. Berna Günen) İlk olarak 1759'da yayımlanan ve felsefi roman olarak kabul edilebilecek Candide ya da İyimserlik'te Voltaire, "Tanrı'nın sahip olduğumuzdan daha güzel bir dünya yaratmasının mümkün olmadığı"nı öne süren Leibniz felsefesine kafa tutarken bir yandan da kralları, imparatorları, halkı alaycı bir yaklaşımla ele alarak döneminin bir portresini çiziyor. Marcus Aurelius / Kendime Düşünceler (çev. C. Cengiz Çevik) Batı felsefesinin tek filozof-imparatoru Marcus Aurelius bu ölümsüz metinde, kendinden önceki Roma hükümdarlarının ve kendisinin yönetim şekillerini sorgular; kocaman bir kente benzettiği evreni, insanı merkezine alarak irdeler.

  • Yiğit Karaahmet Cannes Film Festivali Shoot the Book! bölümüne seçildi

    76 yıllık Cannes Film Festivali’nde 10 senedir yapılan Shoot the Book! bölümüne ilk seçilen Türkiyeli yazar Yiğit Karaahmet oldu. Yiğit Karaahmet'in 6:45 yayınlarından çıkan kitabı Deniz Ne Kadar Güzel 2023 Cannes Film Festivali'nde Shoot the Book! bölümüne seçildi. Deniz Ne Kadar Güzel ilişkilerinin kırkıncı yılındaki bir eşcinsel çiftin hayatlarına genç bir erkeğin girmesiyle birlikte yaşlılık, sadakat, ihtiras, aşk, yalnızlık korkusu, aile kavramı gibi konularla yüzleşmelerini anlatan bir polisiye-suç romanı. Eski caz piyanisti Şener ile emekli mühendis Fehmi, Büyükada’da yaşayan, 70’li yaşlarını sürmekte olan bir çifttir. Aşklarını adadaki köşklerinde dolu dizgin yaşarken, bu ilişkiyi ada halkına “yaşlılık günlerinde birbirine destek olan iki emeklilik arkadaşı olarak” kabul ettirmişlerdir. Şener ve Fehmi için kırk yıllık ilişkilerinin rutin dinamiği, o yaz yandaki eve dişçi anne, mimar baba ve problemli bir gençlik geçiren çok yakışıklı oğulları Deniz’in taşınmasıyla bambaşka bir yöne gidecek, kendi ailelerinin sağlamasını bir suç üstünden yapmak zorunda kalacaklardır. Yiğit Karaahmet bu ilk romanında ‘Çılgınlar Kulübü’nü nefes nefese bir gerilimle birleştirerek, Büyükada’da geçen büyülü ve sıcak bir yaz mevsimini ustalıkla anlatıyor. ‘… Büyükada’nın ayaklarının altında sarsıldığını hissetti. Sanki toprak kaynıyor, oynuyor; tüm yaşananları, tüm hatıraları kırılan bir fay hattı gibi yerin dibine çekiyordu. Kokularını yitirmiş, bir daha asla eskisi gibi kokmayacak manolya ağaçlarının kapladığı başının üstündeki gök kubbe dönmeye başladı. Köprünün korkuluklarını sertçe, neredeyse tırnaklarını tahtalara geçirircesine tuttu. Yıllardır pek çok şeyi görmüş gözleri bu zamana kadar şahit olduğu en acı şeyle ıslanmaya başladı. Annesinin kollarında ölümüne, en sevdiği dostlarının yitişine şahit olan bu gözler havuzda yüzen çocuğu izleyen bir adam yüzünden en acı kederi görüyordu. O, bir adam diye kısaca özetlenebilecek adam... O adam... O adam benim kocam. Kocam başka bir erkeği seviyor.’ 2014'te oluşturulan Shoot the Book! Festival de Cannes'da uyarlama için özel olarak tasarlanmış bir pazar isteyen görsel-işitsel endüstrideki kişilerle yapılan görüşmelerden doğdu. Bu yıllık etkinlikte yayıncılar, Fransa'dan ve dünyanın dört bir yanından film ve TV yapımcılarına güçlü uyarlama potansiyeli olan kitaplardan bir seçki sunuyor. Yıllar boyunca bu etkinlik, farklı kıtalardan edebiyat ve sinema oyuncularını bir araya getiren önemli bir ağ oluşturdu.

bottom of page