top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Ayrıntı Yayınları'ndan yaza veda

    Henüz beton atılmamış bir sahilde ya da kesilmemiş bir ağaç gölgesinde okunacak iki kitap bu ay Ayrıntı’da! Avrupa’da 1900’lerin ilk yarısında yaşamış ve yazmış Emmanuel Bove, Suzy Pommier Cinayeti kitabıyla ünlü bir aktrisin cinayetiyle ilgili gizemi çözmeye çalışan müfettiş Hector Mancelle’in izini sürdüğü soruşturmayı aktarıyor. Arka planda karakterlerin içinde olduğu ruh halini ince ayrıntılarla anlatan yazar, okurun ilgisini sürekli canlı tutuyor. Oynadığı filmde cinayete kurban giden bir kadını oynayan Suzy Pommier’in cinayeti sonrasında katilin kim olduğundan çok bir an önce davanın kapatılmasına karşı çabucak harekete geçen müfettiş Mancelle’in çabasını takip ediyoruz. Günümüzde de pek yabancı olmadığımız bu durum karşısında adaletin yerini bulması önem kazanırken merak duygusu da hiç kaybolmuyor. Fransız yazar Emmanuel Bove’un 20’ye yakın eseri arasında daha önce Son Gece ve Arkadaşlarım kitapları Türkçeye çevrildi, Hayrettin Yıldız tarafından çevrilen Suzy Pommier’in Cinayeti ile Bove’un eserlerinin devamının gelmesini okurların değerlendirmesine bırakıyoruz. SUZY POMMİER CİNAYETİ Emmanuel Bove Ayrıntı Yayınları, 2022 Çeviri: Hayrettin Yıldız 144 s. Ayrıntı’nın ikinci kitabı da Walden – Ormanda Bir Yaşam, Henry David Thoreau’nun kaleminden. 50’sini göremeden hayata gözlerini yuman Thoreau, kısacık yaşamında kölelik karşıtı, sivil itaatsizlik, vicdani ret gibi konular hakındaki fikirleriyle biliniyor. ABD’de 1800’lü yıllarda yaşayan yazar, yasaları sorgulamış, direkt itaat etmek yerine mevcut durumu iyileştirmek için devleti sorgulamanın doğruluğuna inanmış. 12 Temmuz tarihinin Basitlik Günü olarak kutlanmasına da önayak olan Thoreau, bir göl olan Walden Gölü kıyısındaki sade evinde şehirden uzakta yaşadığı hayat deneyimlerini aktarıyor Walden kitabında. Daha 1800’lü yılardaki şehirleşmeyi düşünürsek bugünküyle kıyaslanamaz derecede basit olan bir hayatı bile eleştirel bir biçimde yaşayan yazar Henry David Thoreau’nun fikirlerini incelikle işlemesini, Walden’ı matbaacıya teslim edilmek için hazır hale gelinceye dek sekiz versiyonunu yazmış olduğunu öğrenerek anlıyoruz. Süha Sertabiboğlu tarafından çevrilen Walden, ağustos ayı itibariyle 336 sayfalık haliyle kitapçılarda yerini alacak. WALDEN – ORMANDA BİR YAŞAM Henry David Thoreau Ayrıntı Yayınları, 2022 Çeviri: Süha Sertabiboğlu 336 s.

  • Milliyet Sanat Ağustos 2022 sayısı çıktı!

    Dikkat çekici röportajlar, yazılar ve haberlerle dolu Milliyet Sanat’ın Ağustos 2022 sayısı, sanatın tüm dallarına uzanan heyecan verici içeriğiyle okurlarla buluştu! “Bullet Train/Suikast Treni”yle Brad Pitt’i kapağa taşıyan dergide Cumhuriyet’in 100. yılına denk gelen 50. yılını, yeni şarkılar ve Türkiye’nin her köşesinde vereceği konserlerle kutlamaya hazırlanan Nükhet Duru’nun röportajı; Jonathan Monaghan’ın Türkiye’deki ilk kişisel sergisi “Şaşaa”; Beyoncé’un altı yıl aradan sonra çıkardığı “Renaissance” albümü; kendi hikâyelerini yazan ve oynayan kadın tiyatrocularla söyleşi; Cengiz Aytmatov’un çocukluğunu anlattığı otobiyografik kitabı ve çok daha fazlası okurları bekliyor. Milliyet Sanat Ağustos 2022 sayısının kapağına, bu ay vizyona giren “Bullet Train/Suikast Treni”nde karşımıza talihsiz bir suikastçı olarak çıkan ve filmin neredeyse hiçbir sahnesinde dublör kullanmayan Brad Pitt’i taşıyor. Sevin Okyay, Pitt’in sinema yolculuğunu anlatırken, Burçin S. Yalçın ise kapağa konu olan film hakkında bir değerlendirme kaleme alıyor. Sinema sayfaları ayrıca, Sandra Bullock’un sinema hayatını ve “Nope/Hayır” ile beyazperdeye konuk olan, günümüz korku sinemasının en önemli isimlerinden Jordan Peele’in korku türüyle ilişkisini ve türe getirdiği yenilikleri okuyucuya aktarıyor. Asu Maro Ayın Söyleşisi’nde; sesi, yorumu, sahne performansıyla neredeyse yarım asırdır müziğimizde son derece kendine has bir yerin sahibi olan Nükhet Duru ile sohbet ediyor. Derginin plastik sanat sayfaları, dünyanın en önemli sanat etkinlikleri arasında yer alan Documenta’nın 15. edisyonuna yer veriyor. Ayrıca Murat Germen’in, Anadolu’nun en iyi korunmuş antik kentlerinden Sagalassos’tan ilham alan yeni fotoğraf sergisi; İsmail Acar’ın 300 adet limitli “Kaftan” projesini Trendyol Sanat’ta hayata geçirmesi hakkında verdiği röportaj; koleksiyoner Agah Uğur ile söyleşi; Amerikalı sanatçı Jonathan Monaghan’ın, dijital çağın geleceği nasıl şekillendireceğine dair endişeleri gözler önüne serdiği Türkiye’deki ilk kişisel sergisi “Şaşaa” ve Ahmet Doğu İpek’in Arter’deki “Başımızda Siyahtan Bir Hâle” sergisi yer alıyor. 21 Ağustos’ta Parkorman’da konser verecek olan, müziğin karanlık yıldızı Nick Cave’in son dönemi ve izleyiciyi nasıl bir deneyimin beklediğine dair bir değerlendirme yazısıyla başlayan müzik sayfaları, Emily Haines liderliğindeki Kanada çıkışlı Metric’in bu yaz piyasaya çıkan sekizinci albümleri “Formentera” ile J-rock başlığı altında toplanan ve 30. senesini yeni bir albümle kutlayan, Japon grupların en has isimlerinden Boris üzerine yazılarla devam ediyor. Neredeyse 30 yıllık yolu istikrarlı bir başarı ve sabit bir kadroyla deviren Muse’un dokuzuncu stüdyo albümü “Will of the People” ve Beyoncé’un tam altı yıl sonra çıkardığı yeni albümü “Renaissance” ile ilgili değerlendirme yazıları; Almanya’da yaşayan üçüncü nesil Türklerden Derya Yıldırım’ın söyleşisi; Kemal Küçük’ün, caz müziğin 100 yıl sonra da olsa artık bir devlet konservatuvarında ana sanat dalı olarak yer alması hakkındaki yazısı ve Naim Dilmener’in, Birsen Tezer’in “Saklasam Kendimi” adlı yeni şarkısı hakkındaki değerlendirmesi de müzikseverleri bekliyor. Derginin sahne sanatları sayfalarında, pandemi sonrası daha da çoğalan tek kişilik kadın oyunlarında hikâyelerin kahramanlarına hayat veren oyuncuların söyleşisi ile yazar ve yönetmen Özen Yula’nın temmuz ayında kaybettiğimiz efsane tiyatro yönetmeni Peter Brook’u anlattığı yazısı yer alıyor. Ağustos 2022 sayısının edebiyat sayfalarında Javier Marias’ın “Vahşiler ve Duygusallar” adlı yeni kitabı vesilesiyle futbolun edebiyattaki yerine değinen bir yazı; Yiğit Bener’in titiz çalışmasıyla hazırlanan “Yazınsal Akrabalıklar-Benerler” başlıklı külliyat ve Cengiz Aytmatov’un otobiyografik kitabı “Çocukluğum” üzerine içerikler okurlarla buluşuyor. Milliyet Sanat’ın yeni sayısı, Dr. Töre Sivrioğlu ve Mahir Ünsal Eriş’in dost meclislerinde tarihten eski dillere, arkeolojiden okudukları kitaplara uzanan “Geri Dönüyoruz” adlı podcast serisi üzerine verdikleri röportajla son buluyor.

  • Edebiyat tarihinin ilk gotik romanı: Otranto Şatosu

    Özge Kara, bundan iki yüz elli sekiz yıl önce yayımlanan, Horace Walpole imzalı, gotik edebiyatın ilk romanı Otranto Şatosu üzerine yazdı: "Bu romanı, zamanının diğer fantastik ve ürkütücü romanları arasında öne çıkaran şey, fantastik olanı sıradan olanla harmanlayan benzersiz yöntemi denebilir." Özge Kara İki güçlü krallık… Kılıçları kana susamış şövalyeler, hayaletlerle ve tuhaf olaylarla dolu bir kale… Acımasız bir prens… Güzel ve masum bir prenses… Bu karakterleri ve mekânları barındıran romanlar edebiyat okuru için oldukça tanıdık. Büyük şatolarda geçen trajik aşk ve karanlık korku hikâyeleri, yüzyıllardır hakkında yazılan ve sıkı bir okur kitlesi tarafından okunan romanlar olageldi ve gotik edebiyat her çağda popülerliğini korudu. Gotik edebiyat denince birçoklarının aklına önce bundan yüz yirmi beş yıl önce ilk kez yayımlanan Bram Stoker’ın Dracula’sı ya da iki yüz dört yıl önce ilk basımı yapılan Mary Shelley imzalı Frankenstein gelse de bundan tam iki yüz elli sekiz yıl önce yayımlanan, Horace Walpole imzalı Otranto Şatosu, gotik edebiyatın ilk romanı olarak yüzyıllardır popülerliğini hiç yitirmedi. Karakterleri, dili, atmosferi ve kurgusu günümüzde sadece edebiyat eserlerini değil müzikten resme sanatın birçok dalını etkileyen, bugüne kadar birçok farklı yayınevi tarafından Türkçe çevirisi de okurla buluşan Otranto Şatosu, bu kez İthaki Yayınları etiketiyle raflarda. Gördüğü rüyadan sonra bu romanı yazdı Birleşik Krallık’ın ilk başbakanı Robert Walpole’un oğlu olan Horace Walpole, İngiltere’nin Whig partisinde bir politikacı olmasının yanı sıra sanat tarihçisi ve büyük bir antika meraklısıydı. Londra’nın güneybatısında, Thames Nehri’ne nazır bir arazide inşa ettiği ve Strawberry Hill adını verdiği şato, gotik mimaride yeni bir akım başlatmış, İngiliz mimarisinde gotik stilin dirilişini temsil eden en önemli yapılar arasında yerini almıştı. Bu şatoda kurduğu basımevinde birçok yazar ve şairin eserlerini yayımlayan Walhole, gördüğü bir rüyadan ilham alarak, dünya edebiyat tarihine “ilk gotik roman” olarak geçecek olan Otranto Şatosu’nu kaleme almaya başladı. Roman ilk baskısını 1764 Noel’inde yaptı. Romanın yazarının kendisi olduğunu gizleyen yazarın bu eserinin ilk baskısında yazar ismi Onuphrio Muralto, çevirmen ise William Marshall olarak görünüyordu. Eserin 1564 yılında İtalya’da yayımlanan ve yüzyıllar sonra İngiliz Katolik bir ailenin kütüphanesinde bulunan bir el yazması metnin tercümesi olduğu bilgisi de ilk baskının ön sözünde okura verilen yanlış bilgiler arasındaydı. Roman kısa sürede büyük ses getirdi. Walpole eserin sahibi olduğunu duyurdu ve aynı yıl yapılan ikinci baskıda romanın yazarı olarak kendi ismini kullandı. Acımasız bir lord ve hayaletli bir şato Gelelim romanda anlatılan hikâyeye… Acımasız bir lord olan Otranto Prensi Manfred, iki güçlü krallığı birleştirmek için oğlu Conrad ile prenses Isabella’yı evlendirmeye karar verir. Düğün seramonisi başlar ancak planlanan bu evlilik, gerçekleşen korkunç bir olay nedeniyle tamamlanamaz. Conrad, düğün gecesi gökyüzünden düşen dev bir miğferin altında kalarak hayatını kaybeder. Ailesi ve krallığıyla ilgili eski ve karanlık bir kehanetin gerçekleşmesinin önüne geçmekten başka bir şey düşünmeyen Lord Manfeld, tek varisi olan oğlunun ölümünün ardından, Isabella’yla kendisi evlenmeyi kafasına koyar. Manfeld’in doğaüstü olaylarla, gaipten seslerle, kötü insanlar ve hatta hayaletlerle dolu şatosunda kilit altına alınan Isabella ise canı pahasına bu evlilikten kaçmanın yollarını arar. Hikâye ilerledikçe ve Manfred'in entrikaları daha gözükara ve ikiyüzlü hale geldikçe, şato da daha garipleşmeye başlar: Bir anda uzun ve loş koridorlarda dev bir şövalyenin sesi duyulabilir, duvarlarda asılı portrelerin içinden krallığın ataları hareket edip çıkabilir, kapılar kendi kendine açılıp kapanabilir, dev miğfer kendi kendine hareket edebilir. Otranto Şatosu birbirinden garip “gotik” olayların ekseninde gelişirken, klasik romanın ana unsurları bu hikâyede yerini alıyor. İki krallığın savaşı, trajik bir aşk hikâyesi, yıkılan bir aile, edilen dualar, soyluların acımasızlığına karşın köylülerin onurlu duruşları romandaki doğaüstü hikâyeyi besleyen parçalar olarak bu romanı tamamlıyor. Başarısının temeli, “eski” ve “yeni”yi buluşturması. Evet; romanında şövalyeler, savaşlar, aşklar, hayaletler ve diğer doğaüstü ögeleri kullanan ilk yazar Walpole değil. O halde bu romanı “ilk” yapan özellikler neler? Bu romanı, zamanının diğer fantastik ve ürkütücü romanları arasında öne çıkaran şey, fantastik olanı sıradan olanla harmanlayan benzersiz yöntemi denebilir. Bir diğer deyişle Walpole’un “yeni” ve “eski”yi buluşturmasıyla ortaya çıkardığı yeni tür, onun temel özgünlük noktasıdır. Romandaki “eski”; romantizm, fantastik olaylar, tanrısal gücün insandaki tezahürü ve dirilen ölüler olarak kendini gösterirken “yeni” ise insanların ilişkileri, mantığa dayalı kararlar ve yorumlar gibi, daha fazla gerçekliğe dayanan olayları kapsıyor. İki tarzın bu karışımında Walpole, sıradan insanları sıra dışı durumlara yerleştiriyor. Trajik ve karanlık bir hikâye, eğlenceli bir dille anlatılıyor Otranto Şatosu, konusu itibarıyla son derece melodramatik bir eser. Geçmişin izleri modern dünyaya doğru ilerliyor. Yeni neslin hayatlarını etkileyen yüzlerce yıllık lanetler, uzun zaman önce işlenmiş günahlar için aranan adalet, ilk günahkârın mirasçılarını kovalıyor, intikam için dönen hayaletler insanlara musallat oluyor. Wallace’ın Otranto Şatosu’yla yarattığı bu tema, daha sonra yazılan gotik hikâyelerde günümüze kadar varlığını sürdürmeye devam ederken, Otranto Şatosu diliyle özgünlüğünü korumaya da devam ediyor. Yazar bir yandan kötü kral, erdemli kız, onurlu köylü gibi türün temel karakterlerini yaratıp doğaüstü olaylar, gizlenen ve sonradan ortaya çıkan gerçek kimlik, akrabalar arasındaki tehlikeli yakınlaşmalar gibi türün temel motiflerini bir araya getiriyor. Bir yandan da özellikle diyaloglarda kullandığı eğlenceli dil sayesinde, bu romanı “tekdüze, sıkıcı ve saçma”nın tuzaklarına düşmekten koruyor. Bundan iki yüz elli sekiz yıl önce, 1764 yılında ilk kez okurla buluşan ve yüzlerce yıldır hâlâ güncelliğinden ödün vermeyen Otranto Şatosu, özellikle gotik edebiyat tutkunlarının ıskalamaması gereken bir eser. OTRANTO ŞATOSU Horace Walpole İthaki Yayınları, 2022 Çeviri: Nazire Ersöz 120 s.

  • Öykü: Ümit

    "Seslenmemle babamla halamın odaya girmeleri bir oluyor. Babamla göz göze geliyoruz. Bir mucizeye şahitlik etmek istedikleri her hallerinden belli oluyor." Semanur Bozok Sabuncu Genzimi yakan ağır kokuyla uyandım. Mum ışığının aydınlattığı yabancı bir odadayım. Odada yalnızca sedir ve ahşap sehpa var. Pencere önündeki sedirde yatıyorum. Bacaklarım sızlıyor. Ellerim karıncalanıyor. Damarlarımdan kan çekilmiş. Vücudum buz gibi. Titriyorum. Sehpanın üstünde buda heykeline benzeyen bir tütsülük var. Oradan dumanlar yükseliyor. Geleli ne kadar oldu, kaç saat uyudum bilmiyorum. Üzerimdeki tozlu battaniyeyi parmak uçlarımla kenara atıyorum. “Baba, baba” diye bağırıyorum. Seslenmemle babamla halamın odaya girmeleri bir oluyor. Babamla göz göze geliyoruz. Bir mucizeye şahitlik etmek istedikleri her hallerinden belli oluyor. Halama göre derdimin dermanı ateşten yaratıldığı söylenen kadındaydı. Anneme yalvardım beni gönderme diye, dinlemedi. Sora sora iki saat uzaklıktaki köye vardık. Kızıl renkli toprak evler birbiri ardınca sıralanmıştı. Evleri tek tek geçtik. Köyün sonunda terk edilmiş görünümlü eve vardık. Ahşap yeşil kapının önüne geldik. Babam tokmağı çaldı. Az sonra beli bükük, bitişik ince kaşlı, alnı noktalı bir kadın kapıyı açtı. Kadının kızıl suratı, feri kaçmış ela gözleri içimi ürpertti. Korktum. Geri dönelim deseler geldiğimiz yol gözümde değildi. Seve seve geri dönecektim. Babamın gel işaretiyle istemeye istemeye yürüdüm. Basık tavanlı, dar bir koridordan geçtik. Büyük bir odaya girdik. Yerde sadece eski Isparta halısı ve minderler vardı. Odadaki ağır baharat kokusu genzimi yaktı. Gözlerim yaşardı. Dizili yer minderlerine sırayla oturduk. Babamın yanına sessizce kıvrıldım. Ben meraklı gözlerle etrafa bakarken halam derdimi anlattı. Anlatılanları dikkatle dinleyen kadın yerinden kalkıp, tam karşıma oturdu. Göz gözeydik. Yüzüme uzanınca bağırmaya başladım. Söylenenler aklıma geldi. Ya alev alırsam, ya yanıp kül olursam diye korkuyordum. Kadın “Şşş sessiz ol” dedi. Nasırlı elleriyle dokunmadan hamur yoğurur gibi alnımı ovdu. Bastırdıkça canım acıyor, canım acıdıkça bağırıyordum. Gözlerimin yerinden çıktığını hissediyordum. Bir saat kadar süren ovmanın ardından yüzüme üç kere tükürdü. Nefesinden yayılan nane kokusu midemi bulandırmaya yetmişti. Kesik kesik yutkundum. Oracıkta kusmamak için kendimi zor tuttum. Az sonra odaya tepsi içinde eşek sütüyle, arpa suyu getirdi. Bunları içtikten sonra uykuya dalacağımı ve bir rüya göreceğimi söyledi. Zorla da olsa getirilenleri içtim. İyice halsiz düşmüştüm. Yüzüm kasap dükkânındaki etler gibi kıpkırmızıydı. Uzanmam için beni odaya aldılar. Vücudum gittikçe ağırlaşıyordu. Odadaki sesler cılızlaşmıştı. Göz kapaklarıma artık direnemiyordum. Masmavi bir deniz kenarındayım. Koca koca kayaların dibindeki yosunların taze kokuları geliyor burnuma. Ayaklarım denizde. Dalgalar katladığım paçalarımı ıslatıyor. Bundan zevk alıyorum. Denizin güzelliğine dalmışken karşı kayalıkta oturan sakallı, dervişe benzeyen adamı fark etmem hayli zaman alıyor. Göz göze geldiğimizde bir an ürperiyorum. Oturduğum yerden suya düşecek oluyorum. Yaşlı adam omuzumdan yakalıyor. Yumuşak, ruhu okşayan sesiyle “Korkma” diyor. Rahatlıyorum. “Anlat seni dinliyorum. Neyin var?” diyor. Bir an duraksıyorum. Söze nereden başlayacağımı bilmiyorum. Adam bakır cezvede kahve pişiriyor. Ben anlatmaya başlıyorum. "Yalnızım. Çok yalnız. Anlatamayacak kadar çok. Şu denizin dibine, beni cüzzam gibi yiyen dertlerimi bırakıp gitmek istiyorum.” diyorum. Kahveleri yudumlarken konuşmuyoruz. Sessizliği yine o yumuşak ses bozuyor. “Üzülme iyileşeceksin. Ayağına közde ısıtılmış bir demir basacağım. Canın çok acıyacak eğer dayanırsan iyileşeceksin” diyor. “Zaten içim yanıyor dayanırım“ diyorum. Cebinden çıkardığı Osmanlı tuğrasına benzeyen mührü ateşte ısıtıyor. Sağ ayağımın topuğuna bastırıyor demiri. Canımın acısından gözlerim yaşarıyor. Ne kadar tuttuğunu bilmiyorum. Oturduğum kayalıktan denizin dibine düşüyorum. Ahh diye bağırırken uyanıyorum. Topuklarıma kadar sırılsıklamım. Yaşlı kadın gördüğüm rüyayı soruyor. Bir müddet yatağın içinde boş gözlerle dışarıyı seyrediyorum. Kadınlar su getiriyor çeşmeden. Çoban koyunlarıyla köyün girişinde tozu dumana katarak geliyor. Gün ikindiye dönüyor. Babama “artık gidelim’’ diyorum. “Tamam’’ diyor. Önceden hazırladığı beyaz zarfı yaşlı kadına uzatıyor. Kadın zarfı alırken birkaç acayip şeyden oluşan reçeteyi elime tutuşturuyor. Meyan kökü, zeytinyağı, keten tohumu, çam fıstığı ve diğer şeyler… Dudağımda sevinçten mi, hüzünden mi ileri geldiği belli olmayan çarpık bir gülümseme ile arabaya biniyorum. Avucumda tuttuğum kağıdı öndekilere hissettirmeden parçalıyorum. Aralıklı duran camdan püfür püfür esen rüzgâra bırakıyorum.

  • İthaki Yayınları'ndan Ağustos kitapları

    İthaki Yayınları Ağustos'ta çıkacak kitaplarını duyurdu. Sandman: Uvertür Efsanevi SANDMAN destanının öncesini anlatan UVERTÜR ilk kez Türkçede! SANDMAN: UVERTÜR’le birlikte New York Times çoksatan yazarı ve modern fantazinin ustası Neil Gaiman neredeyse 20 yıl sonra ilk kez uzun bir Rüya Kral öyküsüyle geri dönüyor – orijinal SANDMAN efsanesinin öncesini anlatan nefes kesici öyküyü başarılı çizer J.H. Williams III ve renkçi Dave Stewart resimliyor. Hugo En İyi Grafik Roman Ödülü Kazananı Çeviri: Elif Ersavcı Japon Balığı Kargaşası “Hepimizin işleri ters gidiyor ve üzgünüz. Bazı şeylere sahibiz ama hep bir şeyler eksik... Bir de herkes yalnız.” II. Dünya Savaşı öncesi Japonya’sındaki ilk kadın yazarlardan, Tanizaki ve Kavabata gibi isimlerden etkilenen Kanoko Okamoto eserlerinde dönemin sosyal yaşamını ve saplantılı ilişkilerini feminist bir bakış açısıyla kaleme aldı ve Japon feminist edebiyat geleneğinin öncülerinden biri oldu. İlk kısa roman Japon Balığı Kargaşası'nda alt sınıftan, Japon balığı yetiştiriciliğiyle uğraşan Mataiçi, saplantılı şekilde âşık olduğu Masako’nun güzelliğine yakın bir canlı yaratmak için çaresizce “mükemmel” Japon balığını üretmeye çalışır. İkinci kısa roman “Yemek İblisi”nde zengin bir aile, kızlarına yemek yapmayı öğretmesi için yakışıklı bir şefi işe alır. Eğitimsiz ve yoksul bir genç olan Betsuşiro’nun arzusu, dahil olduğu bu yeni ortamda saygı görmek ve yemek sanatının “ustası” olarak anılmaktır. Çeviri: Esmanur Yiğit, Esranur Yiğit Nagasaki’nin Çanları “Bilimin zaferi, vatanımın yenilgisiydi. Fizikçilerin sevinci, Japonların kederiydi. Karmaşık duygular yüreğimi yakarken atom bombasıyla kavrulan, sefil durumdaki topraklarda dolandım.” 9 Ağustos 1945’te Nagasaki’ye atom bombası atıldığında radyolog Takaşi Nagai, Nagasaki’de bir hastanede çalışıyordu. Kendisi de yaralanmasına rağmen şehirde hayatta kalanlara yardıma giden sağlık çalışanlarına katıldı ve harap olmuş Nagasaki’deki durumu raporladı. Bu rapordan ve bombadan sonraki yaşamından hareketle kaleme aldığı, hem korkunç bir yıkımın biyografisi hem de travmatik bir yaşamın otobiyografisi sayılabilecek Nagasaki’nin Çanları, hakkında binlerce yazı ve belgesel olan Nagasaki’nin bombalanmasının gerçekleşme ânını, şehirdeki kaosu ve sonrasında yaşananları birinci ağızdan anlatıyor. Yazıldığı yıl Amerikan işgali altındaki Japonya’da yayımlanmasına izin verilmeyen ve ancak 1949’da yayımlanabilen Nagasaki’nin Çanları, insanlık tarihinin en trajik olaylarından birine yakından tanık olma fırsatı veriyor. Çeviri: Esmanur Yiğit, Esranur Yiğit Küp: Bulmacalarla Dolu Bir Hayat Küp, gezegenimizin en ikonik bulmacası olan Rubik Küpü’nün inzivadaki mucidi Ernő Rubik’ten öğrendiklerine, merakına ve keşiflerine dair benzersiz bir ilk kitap. Ernő Rubik bulmacalara gönlünü kaptırdığında henüz bir çocuktu. Zaman içerisinde bulmacaların insanların odaklanmasını, merak duygusunu, keşifçi ruhunu geliştirdiğini de fark etti. İcat edildiği 1974’ten bugüne tüm dünyayı saran ve popüler kültürün ayrılmaz bir öğesi hâline gelen küp de onun için yalnızca bir bulmaca değil, aynı zamanda bir yaratıcılık makinesiydi. Küp’te Rubik yalnızca bu büyülü bulmacayı yaratma macerasını değil, her daim amatör bir ruha sahip olmanın sırlarını da açıklıyor, bir yandan da keşif süreci olmaksızın sorunların çözülemezliğini tartışıyor. Küp, yalnızca bu bilge ve mütevazı mucidin zihnine değil, bulmacanın kendisine de doğrudan bir bakış sunuyor. Çeviri: Sinan Gürtunca Saltanattan Demokratik Türkiye’ye: Kemalizm Tarihinin Ana Hatları Anadolu’daki bağımsızlık mücadelesi için son derece kritik yıllar olan 1922-23 arasında Sovyet diplomatik kadrosunun bir üyesi olarak Ankara’da bulunan Georgiy A. Astahov, Sovyetler Birliği’nde yayımlanan Yeni Doğu dergisi için bu hareketli döneme dair izlenimlerini kaleme aldı. Astahov’un 1936 yılında Saltanattan Demokratik Türkiye’ye başlığı altında bir araya getirilen makaleleri, savaşın taraflarına ve henüz oldukça genç bağımsızlık hareketinin hedef ve kazanımlarına dair çok yakından bir gözlemin eseri. Bu kitap Sovyetler’in Türkiye’deki toplumsal hareket ve iktidara olan bakışını sergilemesi açısından da ilgi çekici bir örnek. Astahov’un özellikle cumhuriyetin ilan edilmesinin hemen öncesinde Anadolu ve Ankara’daki sınıfsal yapılanmaya dair yorumları ve yerinde takip ettiği İzmir İktisat Kongresi hakkındaki gözlemleri, genç cumhuriyette emekçi sınıfların durumu üzerine değerli birçok bilgi ve fikir içermekte. Bunun yanında Topal Osman Vakası, saltanatın kaldırılması, meclisteki ideolojik ayrışma ve Türkiye’deki komünist hareketin durumu da bu makalelerde kendilerine yer buluyor. Çeviri: Hazal Yalın Vathek Korku edebiyatının öncülerinden William Beckford, tıpkı ilk gotik roman kabul edilen Otranto Şatosu’nun yaratıcısı Horace Walpole gibi bünyesinde gotik edebiyat ile gotik mimariyi buluşturan, gösterişli malikânesi ve yıkılan kulesiyle tanınan bir isim. Lord Byron’a, Poe’ya ve Lovecraft’a ilham veren Vathek ise gotik edebiyatın kurucu metinlerinden biri. Abbasi soyunun dokuzuncu halifesi Vathek, babası tarafından yaptırılan saray yeterli gelmeyince buraya beş ayrı saray daha ekler ve her birini bir duyunun doyurulmasına tahsis eder. Cennet’in sırlarına vakıf olmak için, meleklerin de yardımıyla hızla yükselen bir kule yaptırır. Gecelerini bu kulede geçirirken uzaklardan gizemli bir yabancının geleceğine dair bir sezgiye kapılır. Onunla karşılaştıktan sonra Vathek’in hayatı altüst olacaktır. Yerin altındadır bu gotik kulenin tepesi. Çeviri: İsmail Yerguz Faş çıplak değilmişim gibi yapmayacağım bu çıplaklığı ben tırnaklarımla kazıyarak dişlerimi sökenlere minnet etmeden kazandım işte bu dünyanın küfretme biçimidir yani zaten senin olanı kazanmanı dayatmak

  • Kayıp Rıhtım Aylık Öykü Seçkisi 13 Yaşında

    Kültür, sanat ve edebiyat platformu Kayıp Rıhtım tarafından hazırlanan Kayıp Rıhtım Aylık Öykü Seçkisi 13. yaş gününü kutluyor. Seçki, yıl dönümü özel sayısında kendisine tarihin en eski anlatılarından “destanlar”ı tema olarak seçiyor. 151. defa okurların karşısına çıkan Kayıp Rıhtım Aylık Öykü Seçkisi, yeni sayısında bazen bilinen bir anlatının yeni bir versiyonunu, bazen de ilk defa duyulan yepyeni bir efsanenin kökenini işliyor. Kimi zaman yok oluş, kimi zaman da başlangıç “destanlar” temasının çerçevesini çiziyor. Yeni sayının kapak illüstrasyonu ise Tuğçe Kara imzasını taşıyor. 2009 yılından beri aylık ve tematik olarak yayınlanan Öykü Seçkisi, Türkiye’deki dijital yayıncılık dünyasına katkı sunmayı sürdürüyor. Bugüne dek yüzlerce yazar ve on binlerce okuru bir araya getiren e-dergi, yayın hayatına emin adımlarla devam ediyor. Seçki, ağustos ayında yayınlanacak yeni sayısında “Paganizm” temasını işleyecek. Temaya uygun şekilde kaleme alınmış öyküleri 14 Ağustos 2022 tarihine dek oykuseckisi@gmail.com adresi üzerinden iletebilirsiniz.

  • Tuhaf ve sevgi dolu bir ailenin hikâyesi

    Ödüllü yazar Miriam Toews, bu çarpıcı ergenlik romanında üzüntü ve umudu, son derece tutucu bir inanç nedeniyle dağılan ailesini anlatan bir gencin sesiyle vücuda getiriyor. Başkahramanımız Nomi Nickel, Karmaşık Bir Nezaket’teki anlatısına “Ailemizin yarısı, güzel görünen yarısı kayıp,” diyerek başlıyor… Annesi ve ablası kadrajdan çıkınca üzgün ve tuhaf babasıyla yalnız kalan Nomi, günlerini ailesinin nasıl bölündüğünü anlamaya çalışarak ve East Village’ın eteklerinde yer alan tavuk kesimhanesi Mutlu Aile Çiftliği’ndeki kaçınılmaz kariyerini düşünerek geçiriyor. Aynı anda hem kasvetli hem de eğlenceli bir dile sahip olan bu roman, nefes aldırmayan, baskıcı bir din tarafından yönetilen kasabada, yok olmaya yüz tutmuş ailesinin kalıntıları arasında kapana kısılmış Nomi’ye göre dünyayı ele alıyor. Onun gülünç ve eşsiz sesi, bildikleri tek toplulukla çatışmaya girdikçe dağılan tuhaf ve sevgi dolu bir ailenin hikâyesini anlatıyor. Miriam Toews, Kanadalı bir yazar ve A Complicated Kindness, All My Puny Sorrows ve Women Talking dahil olmak üzere dokuz kitabın yazarıdır. Vali General's Fiction Ödülü ve Writers' Trust Engel/Findley Ödülü de dahil olmak üzere birçok edebiyat ödülü kazandı. KARMAŞIK BİR NEZAKET Miriam Toews Kafka Kitap, 2022 Çeviri: Kübra Tekneci Tür: Roman 256 s.

  • Ânı genişleten anılar

    Ege Yatır, Claudio Magris’in kaleme aldığı Enstantaneler üzerine yazdı: "Okurunu düşünmeye iten, büyük bir izlenimci olan yazarının günlük hayatın kıyı köşesine düştüğü dipnotlar Enstantaneler" Ege Yatır Türkçede en çok okunan ve sevilen yapıtı Tuna Boyunca ile tanınan Claudio Magris’in kaleminden çıkanlar birer tarih kazısı gibidir. Zamanın unutulan detaylarından ortaya koyduklarıyla dünya edebiyatında saygın bir yer edinmeyi başaran yazarın üslubu için ise zamansızlığın peşinde bir dil desek yanılmış olmayız. Gezi yazısı mantığının kalıplarını genişleten, tarihsel perspektifi günle birleştiren, denemeyi anlatı ve öykünün ayağına dolayan müthiş bir okuma deneyimidir Magris’in yazdıkları arasında dolaşmak. Yazarın, Tuna Boyunca ile birlikte Türkçede yayımlanan diğer kitapları şunlar: Bir Kılıç Üzerine Çıkarsamalar, Mikrokozmoslar ve Davanın Reddine. Şimdi bunlara bir yenisi daha eklendi: Enstantaneler. Enstantaneler’de Magris, zihin açan denemeleriyle okurlarının karşısında. Gerçi “deneme” diye bir kalıba bağlayarak Magris’in yaptığını sınırlandırmamak gerek. Çünkü hemen yukarıda da belirtildiği gibi türler arasında gezinmeyi, onları birbirleriyle konuşturmayı seven bir yazar o. Enstantaneler’de de tam olarak böyle bir durumla karşı karşıyayız. Magris’in kaleminden çıkanları deneme olarak okuyabileceğimiz gibi öykü uçları, roman eskizleri olarak okumak da mümkün. Şiir dizeleri kadar vurucu cümlelerin arasından geçtiğimizi de eklemeliyim. Fakat her ne olursa olsun sonuçta ortada güçlü metinlerden meydana gelmiş bir kitap var. Okurunu düşünmeye iten, büyük bir izlenimci olan yazarının günlük hayatın kıyı köşesine düştüğü dipnotlar Enstantaneler. Ânı genişleten, okurunu bulunduğu ânın farklı katmanlarına taşıyan bir zaman makinesi olarak da tanımlayabiliriz elimizdeki kitabı. Yedi yıllık bir zaman dilimini kapsıyor Enstantaneler. Magris’in 1999-2016 yılları arasında düzensiz bir şekilde kaleme aldığı, onu yazmaya iten manzaralar, olaylar, anlatılanlar, görülenler karşısında düşündükleri diyebiliriz. Öte yanıyla birer refleks metinleri elimizdekiler. Gündelikte göze ilişen, zihni de çağrışımlara iten manzaralar karşısında Magris’in kalemiyle verdiği tepkiler toplamı. Magris’i çağrışımlara iten bazen siyasi bir manzara oluyor, bazen bir kafede otururken gördüğü tartışma, bazen televizyonda izlediği basit bir dedikodu programı… Bu çıkış noktası her ne ise Magris buradan ateşini alıp kendi zihin ormanını alevlendiriyor. Magris’in günlük hayatın gözüne çarpan detaylarından hız alarak çıktığı bu yolculuk bir sorgulama da aynı zamanda. Yazar anlamsız bulduklarını, yüzeyde kalmışları görüp entelektüel bir derinlikte gördüğü basitlikleri tartışıyor da diyebiliriz. Magris basitlikleri küçük görüyor değil. Aksine onları kimsenin önemsemediği kadar önemsiyor. Manzaralarını, felsefi zemine geçmede bir aracı olarak kullanıyor. Eleştiri ise Magris’in denemelerinin temelini meydana getiriyor. Bu yıkıcı bir eleştiri değil. Yaşadığı “enstantaneler”i damgaladığı açık. Kendi ahlak zemininde tartışmaya açtığı da… Fakat yazdıklarından hiç eksik olmayan o ince ironi bu zemini geçirgen hale getiriyor. O nedenle Magris’i bu kitapta kendi rengini göstermekle beraber, baktığı yerdeki renklerin neden o renkte olduğunu sorgulayan bir yazar olarak görmüyoruz. Magris’in Enstantaneler ile geçirdiği yedi yıllık gündemi daha çok “Neden?” ile değil “Nasıl?” ile geçmiş. Bu soruyu da müthiş bir titizlik ve hassasiyetle soruyor. Dünyanın “nasıl” anlamsız bir düzeye çekildiğini Magris’in sorgulamalarıyla daha net kavrıyoruz. Claudio Magris büyük bir yazar. Kaleminden çıkanlar da öyle. Enstantaneler de Magris’in önemsenmesi gereken külliyatın nitelikli halkalarından biri. Magris’i daha önce okumayanlar için önemli bir tanışma kitabı olabileceği gibi Enstantaneler, okuyanların da hayranlığını katmerleyecek bir toplam. ENSTANTANELER Claudio Magris Yapı Kredi Yayınları, 2022 Çeviren: İbrahim Yasin Güler 98 s.

  • Sevmeyi becerememiş iki kız kardeşin içine çekildiği kara deliğin kitabı

    Çağdaş dünya edebiyatının en önemli isimlerinden A. S. Byatt’ın Oyun adlı romanı, iki kız kardeş arasındaki gelgitlerle dolu, karmaşık ilişkiler üzerine kuruludur. Julia popüler aşk romanlarıyla tanınan bir yazar, Cassandra ise Oxford’da öğretim görevlisi ve Ortaçağ bilimleri uzmanıdır. Babalarının hastalanması ve ardından vefatı, kardeşleri baba evinde bir araya getirir. Bu buluşma, çocukluklarında yarattıkları, etkisinden çıkamadıkları bir Ortaçağ oyununu hatırlatır. Geçmişte oyuna ara sıra iştirak etmiş ve iki kız kardeşin de kalbine girmiş doğabilimci Simon Moffitt’in dahil olmasıyla anılar gün yüzüne çıkmaya, kıskançlıklar baş göstermeye ve sevgi kılığına bürünmüş nefretin kokusu yayılmaya başlar. Oyun, birbirini anlayamamış, dahası doğru dürüst sevmeyi becerememiş iki kız kardeşin içine çekildiği kara deliğin kitabı. A.S. Byatt adıyla tanınan Dame Antonia Susan Duffy, 1936’da İngiltere’de doğdu. Çeşitli ulusal ve uluslararası ödülleri olan yazar, The Shadow of the Sun (Güneşin Gölgesi) adlı ilk romanının ardından Oyun romanı ve The Virgin in the Garden (Bahçedeki Bakire), Babel Tower (Babil Kulesi), Still Life (Ölü Doğa) ve A Whistling Woman’dan (Islık Çalan Kadın) oluşan dörtlü yapıtıyla aile konularını işledi. Byatt’ın bunlardan başka Bülbülün Gözündeki Cin, Angels & Insects (Melekler ve Böcekler), The Biographer’s Tale (Biyografi Yazarının Öyküsü), Portraits in Fiction (Kurmaca Portreler), Ragnarök: Tanrıların Alacakaranlığı, Çocukların Kitabı, Küçük Kara Hikâyeler Kitabı, Sugar and Other Stories (Şeker ve Diğer Öyküler), Elementals: Stories of Fire and Ice (Cinler: Ateş ve Buz Öyküleri), Matisse Öyküleri kitaplarının yanı sıra çeşitli inceleme, araştırma, eleştiri kitapları vardır. OYUN A.S. Byatt Everest Yayınları, 2022 Çeviri: İpek Babacan Tür: Roman 336 s.

  • Orwell'in cümlelerle kurulu dünyasını çizgilere taşıyan, ürkütücü güce sahip bir uyarlama

    Xavier Coste'un 2021 Albert Uderzo ödüllü grafik romanı, dünya edebiyatının en ünlü başyapıtlarından birini görsel dünyaya taşıyor. Soğuk Savaş sonrası Okyanusya. Kameralar, casuslar, komşular ve düşünce polisleri tarafından sürekli izlenen Winston Smith, bildiği dünyada bir şeylerin yolunda gitmediğini, gerçeğin kasten çarpıtıldığını hissetmeye başlar. Zihnindeki sesler dinmek bilmez bir hal alınca kendini bir anlam arayışının içinde bulur. İşte o sırada Julia'yla tanışır... Xavier Coste'un etkileyici ve çağdaş çizgileriyle hayat bulan Orwell'in kült distopyası şimdi her zamankinden çok daha ürpertici. Xavier Coste, 6 Mayıs 1989 Bayeux, Normandiya doğumlu Fransız çizgi roman yazarı ve illüstratör. Paris'teki prestijli Penninghen okulunda Grafik Sanatları okudu. Mayıs 2012'de Casterman'la birlikte Avusturyalı ressam Egon Schiele'nin romantizmine odaklandığı ilk biyografik albümü Egon Schiele, vivre et mourir'i yayımladı. Ocak 2021'de yayımlanan 1984 uyarlamasıyla Fransa'da 2022 Prix BD Fnac Inter'i kazandı. 1984 George Orwell, Xavier Coste Can Yayınları, 2022 Çeviri: Gökçe Yavaş Dizi: Can Çizgi Tür: Grafik Roman 240 s.

  • 21. Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Yarışması’nda dereceye girenlere ödülleri verildi

    Osmangazi Belediyesi'nin edebiyat dünyasının usta isimlerinden Ahmet Hamdi Tanpınar anısına bu yıl 21'incisini düzenlediği Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Yarışması'nda dereceye girenlere ödülleri verildi. Osmangazi Belediyesi tarafından her yıl geleneksel olarak düzenlenen Türkiye'nin en uzun soluklu edebiyat yarışmasının ödül töreni, Panorama 1326 Bursa Fetih Müzesi'nde gerçekleşti. Bu yıl deneme dalında düzenlenen yarışmaya Bursa'nın yanı sıra yurdun dört bir yanından toplam 257 eser katılım gösterdi. İlk elemeler ardından yapılan değerlendirme sonunda “Safalar Getirdiler” isimli eseriyle İstanbul'dan Talip Kurşun birincilik, “Miskin Yunus Dinler Sözü” eseriyle Ankara'dan Veysel Gökberk Manga ikincilik, “Düşlerle Koşturan Bir Buket Çiçek Yolcusu” isimli eseriyle İstanbul'dan Mehtap Bayam İlhan üçüncülük derecesi elde etti. Mansiyon ödüllerini ise “Hız Medeniyeti” isimli eseriyle Bursa'dan Fatih Şener, “Genç Ölmek Adlı Bir Prelüt” isimli eseriyle Gaziantep'ten Turan Gündüz ve “Ruhun Köşe Kapmaca Oyunu” isimli eseriyle Kocaeli'den Oğuzhan Okuyucu kazandı. Ödül töreninde konuşan Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar, Ahmet Hamdi Tanpınar Edebiyat Yarışması'nın sağlam zeminler üzerine oturarak kurumsal bir hale geldiğini belirtti. Başkan Dündar, “Ülkemizin yetiştirdiği önemli şahsiyet Ahmet Hamdi Tanpınar'ın adını yaşatmak ve yeni yazarları teşvik etmek amacıyla düzenlediğimiz bu etkinlik, Türkiye'de Tanpınar'a yönelik bir uyanış sürecine katkı sağladı. Tanpınar'ın adına onlarca kitap yayınlanmış oldu. Bizler bu vesileyle geçmişimizi geleceğe aktarıyoruz. Aynı zamanda yeni edebiyatçılarımızın ve şairlerimizin çıkmasına zemin hazırlıyoruz” dedi.

  • Öykü: Miras

    "Geçmişteki işler eksiksiz yapılsa şimdiki hayatı, yirmili yaşlarındaki şu kızın hayatına benzer mi?" İlbay Alp Muzaffer, bulvara cepheli pastaneye sırtını verdi. Demet’i beklerken, yoldan gelip geçenleri de izleyecekti. Saçağın onu yağmurdan koruyacağını da hesap ediyordu. Siyah mercedes yeşili kaçırmamak için gaza bastı. Bizimki kaldırımın kenarında biriken sulardan uzaklaşmak için, cama yanaştı iyice. Arabanın sıçrattığı sular, Muzaffer’e ulaşamadı. Başını kaldırıp meydandaki trafik lambasına doğru baktı, gri bulutların arasındaki güneş ölgün ışıyordu. Cebinden tabakasını, ellerinden eldivenlerini çıkardı. Filtreyi kağıda koyup, tütün ekledi, uçlarından tutarak sardı. Bir parça tütünün yere düşmesine engel olamadı. Yanındaki yabancıdan aldığı çakmakla ucunu yaktı. İlk nefesini çekip, bulutları dağıtır gibi üfledi dumanı. Sigarasını tellendirirken gördü, boz palto giyen kızla, annesini. Biraz önce siyah mercedesten inmişler, pastaneye doğru yürüyorlar. Kaldırım taşlarının arasında oluşan boşlukları iri damlalar dolduruyordu. Aralarında belki otuz adım var. Çarşıya öte beri almaya gelmişler sanki. Adımları tek şemsiye altında telaşlı. İşlerini bir an önce bitirip, eve dönecek, hazır sofraya oturacaklar belki de. Muzaffer saatine baktı, bir kırkbeş. Demet neredeyse gelir. Boz paltolu kızla annesi önünden geçerken, şemsiyeden süzülen yağmur kızın saçlarına düştü, teller birbirine yapıştı. Bir an dengesini kaybeder gibi oldu kız, annesine tutundu, biraz daha sokuldu. Caddedeki kalabalığa karışıp, kayboldular. Demet hâlâ görünmüyor. Sigarasından uzun bir nefes alıp, var gücüyle üfledi. Duman havaya karışırken, bulutlar yavaşça dağıldı. Zihni geçmişte kalan, bölük pörçük anılarla dolu. Şentepe’deki yıkılan evin bahçesinde, erik ağacının dalları altında yağmurun dinmesini beklerken, küçük, boz, kahve renkli bir bez parçası süzülerek yere düşmüştü. Yanına yaklaşınca, yaralı serçe yerde kımıldadı. Canlıymış. Kanatları ıslanmış, uçamamıştı. Nereden düştü bu yavru? Dalda, yuvada cıvıltılar, kanat sesleri. Aşağı mı ittiler yoksa? Serçeyi yuvasına koymuş muydu, öylece terk mi etmişti? ‘’Zavallı serçe’’ diye mırıldandı, ‘’zavallıcık.’’ Yeniden saatine baktı, ikiyi on geçiyor. Demet geç kaldı. Dilekçe yanında mı? Sigara tutmadığı sol elini cebine attı. Dilekçe yerindeydi. Pastanenin kapısı açılıp kapanınca, burnuna helva kokusu geldi. Ağzı tatlandı. Ölümün acısını unutturur gibi. Kardeşi gelince sarılacaktı ona, sımsıkı. En son ne zaman sarılmıştı kardeşine? Babalarının cenazesinde bile bir mesafe. Belki çocukluğunda. Demet, ofisten çıktığında yirmi dakika gecikmişti bile. Abisiyle buluşacağı yer şuracıkta zaten. On kilo fazlası, sol dizini bükmekte zorlandığı için hafifçe aksayan bacağıyla bile on beş dakikada yetişir. Caddeden gelen uğultu, satıcıların bağırtısı, trafikte sıkışan arabaların kornaları. Kaldırımda kimi ağır, kimi aceleci adımlarla yürüyenlerin peşine takıldı. İçsel ritmini, kendi temposunu bozmadan. Hiç sevmez böyle resmi işleri, imzaları falan. Zaten ne zaman abisi istediği için imza atsa, bir şeyler eksildi. Yağmur başlamış, farkında değil. Damlalar sanki kıyafetine çarptığında patlayan su balonları. Bütün gün bilgisayarın başında, sırtını pencereye döner, hava güneşli mi, rüzgarlı mı haberi olmaz. Saçlarından sızan damlalar yüzünü ıslatıyor. Şemsiye tutan anne ile boz palto giyen yirmili yaşlarındaki kızını, Menekşe Sokağın köşesindeki seyyar satıcının önünde gördü. Tezgahtan erik paketi seçtiler. Yeşil, parlak, mevsimi başlamadan kilosu bilmem kaç liradan satılan erikler. Demet’in ağzı sulandı, yüzü ekşidi, hayattan tat alamamış gibi. Rüzgarla sallanan şemsiyeyi, saçları ıslanmasın diye, kızının üzerine tuttu annesi. Tezgahın bir yanından diğer yanına, annesine doğru bale adımları attı kız. Yan yana gelince bir şeyler konuşup, gülümseyen hallerine kim olsa imrenir. Balerin kızın üstüne titreyen annesi, yağmurdan koruyan şemsiyesi var, Demet’in yok. Biriken suyla hafifçe yükselen, yerinden oynayan, kaldırım taşına basınca dengesini kaybetti. Arkasından itmişler gibi, paldır küldür, ayakları havada. Tutunabileceği biri olsa yanında böyle mi olurdu. Yağmura kırgın. Kendisine kızgın. Ayağa kalkabildi yine de. Şemsiyeyi ofiste unutmasa bu kadar ıslanmayacaktı belki. Kendini korumayı beceremiyordu, düşmek de onun kabahati, sağa sola bakmayıp önüne baksaydı. Çocukluğunda bir gün, vaktinde teslim edilmesi gereken bir ödev, unutulmaması gereken bir ziyaret vardı sanki. Anne kız alışverişi bitirince kendilerini bekleyen siyah arabaya binip gittiler. Geçmişteki işler eksiksiz yapılsa şimdiki hayatı, yirmili yaşlarındaki şu kızın hayatına benzer mi? 87 kışı, her yer karla kaplı, hava kapalı. Belediyeye oradan da okula gitmek için, Şentepe son duraktan Yenimahalle’ye iki saat yürüdülerdi babası ve abisiyle. Sabah saatleri, evden çıkmadan bir kez daha hatırlattı babası. ‘’Belediyeye vereceğimiz kağıdı koydun mu çantana kızım, bugün iş başvurusu için son gün.’’ ‘’Kaç kere daha soracaksın’’ dedi. Kapıyı çekip çıkarken, kendinden emin. Sokakta beline kadar gelen kar, bata çıka tepeden inmeye başladılar. Ayaklarında plastik çizmeleri, çizmenin içinde ıslanan çorapları, üşüyen ayakları. Hayatı da bu kapalı, soğuk kış günü işte. Babasına yetişmek için var gücüyle yürüdü. Atkısı kardan ıslanmış, elleri soğuktan çatlamış. Derme çatma bahçelerin, tek katlı gecekonduların, elektrik direklerinin, dalları donmuş ağaçların arasından geçtiler. Her şeyin dışında bir yerden geliyorlar sanki. Belediyenin bulunduğu düzlüğe vardılar. Demirden yapılma geniş kapıya yaslandıklarında, üçünün de ayakları ıslanmıştı. Yüzleri babalarına dönmüş iki çocuğun Muzaffer ile Demet’in nefeslerinin buğusu yavaşça havaya karıştı. Burunları, kulakları kıpkırmızı. Kapının açılmasını beklemeye başladılar. Babasının uzaklara bakarken kısılan gözleri, torba torba olmuş göz altları, kalın sesi, sigarayı çok güzel tutan elleri, eldivenleri. Sigara içerken eldivenlerini çıkarırdı babaları. Fırsatı kaçırmadı önce Muzaffer istedi. İstediği eldivenler miydi yoksa babası gibi olmak mı? Demet de geri durmadı. ‘’Baba, bir tekini bana, bir tekini abime versene.’’ Adil olan da bu. Babalarının bir eli cebinde, soruları duymamış gibi ‘’Çıkar kızım çantandan şu kağıdı.’’diye cevap verdi. Muzaffer’in yüzü düştü. Babasının eldivenleri cebinden çıkarıp Demet’e doğru uzatması içini büsbütün kararttı. Anlaşma açık, kağıt karşılığında eldiven. Demet, çantasını sırtından indirip, soluk siyah okul çoraplarına yasladı. Fermuarı tutamadı önce. Avuçlarını birbirine sürttü, parmaklarını büktü. Çantasını güç bela açtı. Dilekçenin ön gözde olmadığını anlayınca, büyük bölmeyi yokladı. Yok, dilekçe çantada yoktu. Başı önde, uzun süre kaldıramadı. Durup derin bir soluk alıp, babasına baktı. Babası eldivenleri Muzaffer’e verirken, Demet’e sordu, ‘’Düşün bir niye böyle oldu?’’ Senin kabahatin demenin başka bir şekli. Çocuğuna ağır sorumluluklar yükleyip, hata yaptığında suçlamak bir babaya yakışır mı? ‘’Özür dilerim,’’dedi Demet, fısıldayarak. Muzaffer’in yüzünde galip bir eda. Beni tercih etti, babam Demet’i değil, beni tercih etti. Kazanmak için bir şey yapmasam da olur. Demet, ofisten çıkalı yaklaşık bin adım oldu. Çöp toplayan çocukların, gezmeye çıkan işsiz gençlerin, maaşını çekmeye inen emeklilerin peşinden attığı bin on sekiz adım. Başında biriken damlalar ensesinden sırtına sızdı. Kıyafetlerinin altında kalan teni bile korumasız. Şemsiyeyi ofiste unuttuğu için pişman. Abisiyle buluşacağı meydana yaklaştı, babasından kalan mirastan kurtulacak ama ölmesine rağmen sanki yaşam halen babasının çevresinde dönüyor. Yıkılan evin yerine yapılan koca binadan, Demet’e tek bir daire bile bırakmayan babası ve abisinin. Caddeden yükselen uğultuyu bastıran bir gürültü duydu. Kaç gündür aralıksız yağan yağmur toprağı yumuşatıp, gevşetti. Şentepe’de, bahçedeki erik ağacının çevresinde yarıklar açıldı. Sert eğimli tepeden aşağıya kaydı toprak. Bir sarsıntı, zeminde ve gökte. Serçeler havalandı. Çatırtıya benzer bir sesle devrildi koca erik. Köküyle birlikte söküldü topraktan. Geriye derin bir çukur kaldı. Yuva ya da kucak değil. Sesi taa Kızılay’dan duyulan ayrılık. Ankara’nın kışı pek yağmurlu olmazdı, bu sene yağacağı tuttu. Muzaffer sigarasını söndürüp, filtreyi atacak çöp aradı. Bulamayınca pastaneden içeri girdi. Otobüslerin homurtusu, satıcıların bağırtısı dışarıda kaldı. Demet gelene kadar, yağmurdan korunur biraz. Gözüne çarpan ilk masada, yüzü kapıya dönük bekliyor. Babaları vefat edeli neredeyse üç ay olacak. Ondan geriye bir eldiven bir de ödenmemiş kredi borçları kaldı. Bu borçtan kurtulmanın bir yolu olmalı. Kaç zaman araştırdı, kime gitse mirasın reddi diyor. Adliyenin önündeki dilekçeci uzun uzun konuştu, dava ile ilgili bilgiler verdi, bir sürü gereksiz ayrıntı. Ne öğrendiyse anlattı. ‘’Dilekçe verecekmişiz nöbetçi mahkemeye.’’ ‘’Ben gelemem.’’ ‘’Birlikte gitmemiz önemli.’’ ‘’Haftaya kalsın öyleyse’’ ‘’Süreyi kaçırırız.’’ ‘’Asıl mesele ne biliyor musun, bu borcu senin üstlenmen gerekirdi.’’ Her iki tarafta uzayan sessizlik. Demet’in telefondaki sesi öyle soğuktu ki, onu dinlerken Muzaffer üstüne bir kat daha kazak giyme ihtiyacı duydu. Bu kısa konuşmayı hatırlayınca elini yeniden cebine attı, bu kez eldiveni aradı. Yok, eldiveni yok. Montunun iç cebinde olabilir mi? Eldiven dediği deri, yıpranmış, lime lime dökülen. Yıllar önce muzaffere bırakılan. Normalde evde saklar, elbise dolabının üst rafında, hatıra eşya kutusunda. Almaz yanına, bugün alacağı tuttu. Acaba sokakta mı düşürdü? Yeniden dışarı çıktı, yağmur yüklü bulutlar kepenk gibi usulca aşağı iniyordu. Eldivene bakındı, biraz önce ayakta durduğu yeri kontrol etti, bulamadı. Pişmanlıkla hızlı hızlı çarptı kalbi, ama sanki daha güçlü bir his var, daha derinde. İtiraf etmesi zor, düpedüz hafiflik bu. Hatta rahatlık. Pastanenin sıcağı onu masaya çağırdı. Saat iki buçuk olmuş, kardeşini arasa mı acaba? Nerede kaldı. Ya gelmezse. Son on dakika, gelmezse tek başına gider adliyeye. Mecburen. O zaman bütün borç Demet’e kalır. Ne yapalım, kalırsa kalır. Kızın canını alacak değiller ya. Zaten malı, mülkü de yok, bir maaşı. Demet buluşacakları pastaneye varır varmaz, pencereden yansıyan aksini ve arkasından nehir gibi akan kalabalığın gölgesini, içeride abisini gördü. Kollarını masaya yaslamış, dışarıya bakıyordu. Uzaktan baş selamı verdiler, birbirlerine. Garsonlardan biri açtı kapıyı. Kapının çıngırağı ve metal, çatak kaşık sesleri duyuldu. Muzaffer, Demet’in kabanını çıkarmasını, çantasını sandalyeye asmasını izledi. Ayağa kalktı. Çekingen sarıldılar. Demet’in birkaç tel ıslak saçı, Muzaffer’in yanağına değdi. ‘’- Islanmışsın. - Yağmur yağıyor. - Şemsiye. - Ofiste unutmuşum. - Ben eldivenimi kaybettim bugün. - Yarın yenisini alırız.[1]’’ [1]Mehmet Baydur, Gözün Kahverengi Suyu, Dört Kısa Hikâye.

bottom of page