Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Küçük Prens Prensesine Mektup Yazıyor
Yavuz Arkın, Küçük Prens kitabının yazarı Antoine de Saint-Exupery’le ressam eşi Consuelo Suncin arasında yaşanmış dalgalı aşka tanıklık edeceğimiz Mektuplar üzerine yazdı. Tarih nice aşklar aşıklar görmüş, onlar hakkında nice romanlar oyunlar yazılmış, birçok yazara, sanatçıya ilham kaynağı olmuş. Çoğu kavuşamamış birbirine, yarım kalmış hikâyeleri, kimisi destan olmuş… Sizleri yakın geçmişte, Küçük Prens kitabının yazarı Antoine de Saint-Exupery’le ressam eşi Consuelo Suncin arasında yaşanmış, böyle bir hikâyeye davet etmek istiyorum. Yaşananlar ikisinin arasında kalmış çoğunlukla, ta ki gerçek ortaya çıkana kadar. Aşkın bir kanıtı, bir belgesi ne olabilir; tabii ki mektuplar. Mektuplar adlı kitap da içerisinde yer alan mektuplar, fotoğraflar ve belgelerle bu yazar ve ressamın oldukça dalgalı aşklarının belgesi niteliğinde karşımızda. Bir yazar ve bir ressamın aşkının genellikle masal gibi olması beklenir; duyguları daha yoğun yaşarlar, gelip geçici değildir, ilişkileri gün geçtikçe değişir dönüşür. Antonie’nin Consuelo’ya yazmış olduğu bir mektupta geçen ifadeler de bunu doğruluyor: “Bir varmış bir yokmuş, çocuğun biri bir hazine keşfetmiş. Ama bu hazine, anlamayı bilmeyen gözleri ve tutmayı beceremeyen kolları olan çocuk için çok güzelmiş. Bu yüzden çocuk hüzünlü birine dönüşmüş.” syf 18. Conseulo’nun bir sanatçı olması Antonio için bir şans aslında; öyle ki kendisini besleyen ve destekleyen bir sevgilinin olması herkes için bir şanstır diye düşünüyorum. Mektuplar da bunu kanıtlıyor; “Bu ayrılık, umutsuzluk, aşkımız için döktüğümüz gözyaşları insan kalbinin derinliklerine ulaşmana, oradaki gizemli şeyleri keşfetmene yardımcı olmayacak mı?” syf 21. Dalgalı bir ilişkileri var aşıkların, duyguları da değişken, Antonio kimi zaman sitemkâr; “Zavallı küçüğüm, hayat hiç kolay değil ve sırf mutlular diye insanları suçluyorsun!" syf 23. Kimi zaman hasret dolu; “Canım, özlemden kalbim sıkışıyor. Sana yazmak bu hasreti dindiriyor.” syf 24. Buna karşın Consuelo çok daha uysal ve duygusal; “Gemin yavaş yavaş yol aldıkça seni göreceğim için seviniyorum.” syf. 25 “Güneşin altında iyice esmerleştim, beni böyle de sevecek misin?” syf. 27 “Güneş parlıyor, ben de umut ve neşe saçıyorum. Sevmek ve sevildiğini hissetmek ne hoş bir his.” syf. 29 Bedensiz bir aşk onlarınki, ne kadar zor olduğunu kitabı okurken hissediyorsunuz, aralarındaki mesafe birlikte olduklarınkinden daha cazip geliyor belki de. Sözcükleri bedene dönüşüyor, bu şekilde aşkın başka bir tanımını yazıyorlar bir yandan. Antoine De Saint-Exupéry 29 Haziran 1900’da Fransa’nın Lyon şehrinde, aristokrat bir ailede dünyaya gelir, dört yaşındayken babasını kaybedince bu kayıpla sarsılan aile, servetini hızla yitirir. Yazarın ilk öğretmeni, kültürlü bir kadın olan annesidir. Çocukluktan itibaren en büyük tutkusu uçaklar olunca, dersler o kadar da ilgisini çekmez. Liseyi bitirdikten sonra pilot olmayı çok istediği halde annesini kırmamak için denizcilik okuluna kaydolur. On dokuz yaşında mimarlık fakültesine girer. Yirmi bir yaşında orduya çağrılır. Eğitimini yarıda bırakıp askere gider. Yaşadığı tecrübelerle 1929’da yayımlanan ilk eseri Güney Postası yayımlanır. 1931’de Arjantin’de yaşadıklarını anlattığı Gece Uçuşu adlı romanı kısa sürede büyük başarı elde eder ve Femina Ödülü’nü kazanır. Aynı yıl Consuelo Suncin ile tanışıp Paris’te evlenir. Tamamen büyülenen Saint-Exupéry ondan ayrılır ve birçok kez ona döner; hem onun ilham perisi hem de uzun vadede endişesinin kaynağı olur. Antoine'ın ölümünden sonra Consuelo, Gülün Öyküsü isminde bir kitabı kaleme alır; bir pilot ve karısı, yıldızları özleyen bir adam ve ona hayallerini gerçekleştirme gücü veren bir kadın hakkında bir aşk hikayesi şeklinde ifade edilir. Long Island'da sessiz bir barış büyüsüyle yazılan Küçük Prens, Antoine'ın sevmekten asla vazgeçmediği kadına, birliktelikten doğan tek çocuğa en büyük armağanıyken, Gülün Öyküsü, Consuelo'nun cevabı -kocasına asla yazamadığı aşk mektubu- başlı başına bir masal, tıpkı Küçük Prens kadar büyülü, şiirsel ve trajik. Timaş Yayınları’ndan çıkan Mektuplar’ın çevirmeni Gizem Olcay da kitaptan etkilenerek oldukça güzel bir mektup yazmış. Alışkın olmadığımız bu durum kitaba ayrı bir hava katmış doğrusu. Bir kitabın çevirisinin başarı kriteri olarak yazarın sesi ile araya girmemek olduğu söylenir. Kendi ağzından yapmış olduğu itirafla da bunu başardığını resmediyor; “Mektuplar’ı çevirdiğim onbir aylık süreç boyunca zorlandığım birkaç nokta oldu. Öncelikle mektuplarda hem Consuelo’nun hem de Antoine’ın “sesini” korumaya çalıştım.” Syf.10 MEKTUPLAR Antoine de Saint-Exupery, Consuelo de Saint-Exupery Timaş Yayınları, 2022 Çeviri: Gizem Olcay 264 s.
- Çukurova Öykü yarışmasında “Göç ve Göçmenlik” anlatılacak
1 Ekim 2022 tarihine kadar kabul edilecek başvurularda yarışmanın konusu “Göç ve Göçmenlik” olarak belirlendi. Dünyanın her yerinden Türkçe yazan, 18 yaşından büyük herkesin başvurabileceği yarışma sonuçları 25 Aralık'ta açıklanacak. Çukurova Belediyesi ile Yeni Adana gazetesinin birlikte düzenlediği Çukurova Öykü Yarışmasının 2022 yılı başvuruları başladı. İlki geçen yıl düzenlenen ve büyük ilgi gören yarışma “Emeğin Çukurova’sı” başlığıyla yapılmıştı. Yarışmanın bu yılki konusu ise “Göç ve Göçmenlik” olarak belirlendi. Yarışmaya son başvuru tarihi 1 Ekim 2022 tarihi olarak açıklandı. Yarışmaya dünyanın her yerinden Türkçe yazabilen, 18 yaşından büyük herkes katılabilecek ve başvurularını elektronik posta yoluyla cukurovaoykuyarismasi@gmail.com adresine yapabilecekler. Çukurova Öykü Yarışması Koordinatörü Süreyya Köle, 7 sayfayı geçmeyecek öykülerin önce ön jüri sonra da seçici kurul tarafından değerlendirileceğini belirterek, sonuçların Yeni Adana gazetesinin 105’inci kuruluş yıldönümü olan 25 Aralık 2022 tarihinde açıklanacağını ifade etti. ÇUKUROVA ÖYKÜ ÖDÜLÜ ŞARTNAMESİ 1) KONU: Göç ve Göçmenlik 2) AMAÇ: Bir yanda, siyasal, toplumsal, ekonomik nedenlerle doğduğu, yaşadığı yeri bırakmak zorunda kalanlar, diğer yanda, kıyıya vuran göçmen bir bebeğin cesedine kısa bir süre üzülüp ötekileştirenlerin safına hızla geçiş yapanlar… Her şeyin, her gün biraz daha kötüye gittiği, türlü savaşlar, belirsizlikler çağında kuşku yok ki her birimiz birer göçmen adayıyız artık. Her an yaşadığımız toprakları bırakıp yollara düşmek, herhangi bir ülkenin ikinci sınıf vatandaşı olabilmek için yanıp tutuşmak mümkün. Geçmişte göçten nasibini alan bölgelerin en başında gelmekte Çukurova. Bugüne gelindiğindeyse, göçü tetikleyen farklı unsurlarla, “Küreselleşmenin kıskacında her yer biraz Çukurova, Çukurova’ysa artık her yer” diyebiliriz rahatlıkla. Ve biz bu yıl “Göç” diyoruz… Yazarlarımızı “Çukurova Öykü Ödülü” kapsamında göçün ve göçmenliğin türlü halleri üzerine yazmaya davet ediyoruz. İstiyoruz ki edebiyatımıza dünden bugüne çok sayıda eser ve yazar kazandıran Çukurova, bu yarışma sebebiyle yeni kazanımlara olanak sağlasın, yeni eser ve isimlerin ortaya çıkmasının, fark edilmesinin yolunu açsın. KATILIM KOŞULLARI: 1. Yarışma, 18 yaş üzeri, Türkçe yazabilen -amatör, profesyonel ayrımına gitmeksizin- herkese açıktır. 2. Her yazar, yarışmaya yalnızca 1 öykü ile başvurabilir. 3. Yarışmaya gönderilen öyküler, dijital ve basılı hiçbir alanda yayımlanmamış, herhangi bir ödül almamış olmalıdır. Aksinin ispatı halinde kazanılmış tüm hakların iptali söz konusu olacaktır. 4. Öyküler, Times New Roman yazı karakterinde, 12 punto, “1,5” satır aralığında yazılacaktır. Öyküler en fazla 7 sayfa olacaktır. 5. Gönderilen elektronik postada ekli 2 dosya bulunacaktır. Birinci dosyada öykünüz, ikinci dosyada ise kısa özgeçmişiniz ile iletişim bilgileriniz yazılı olacaktır. Rumuz kullanılmayacaktır. Her iki dosya da yarışmacının adıyla kayıt edilecek, birine özgeçmiş, diğerine öykü adı eklenecektir. Süreyya Köle Özgeçmiş/ Süreyya Köle “ÖYKÜ ADI” vb şeklinde. 6. Yarışmada dereceye girenler ve seçici kurulun yayımlanmaya değer gördüğü öyküler ortak bir kitapta toplanabilecek, yarışmaya öykü gönderenler bu şartı kabul etmiş sayılacaklardır. Kitapta öyküsü yer alan yazarlara 3 adet kitap gönderilecektir. 7. Yarışmada dereceye girenler Çukurova Belediyesi tarafından Adana’da 3 gün misafir edilecek, plaket ve şartnamede belirtilen nakit tutar ile ödüllendirileceklerdir. Para Ödülü: 1- Öykü 6000 Türk Lirası 2- Öykü 5000 Türk Lirası 3- Öykü 4000 Türk Lirası 8. 1 Ekim 2022 tarihinden sonra gönderilen öyküler değerlendirmeye alınmayacaktır. 9. Sonuçlar, Yeni Adana Gazetesi’nin 105. yayın yılına giriş tarihi olan, 25 Aralık 2022 tarihinde basın yoluyla duyurulacak, dereceye giren yarışmacılarla ödül töreni için ayrıca iletişime geçilecektir. Uyarı: Yarışmaya başvuranların, yarışma şartnamesini okuduğu ve koşulsuz “olur” verdiği kabul edilecektir. SEÇİCİ KURUL: Nursel Duruel, Nihat Ziyalan, Murat Yalçın, Feryal Tilmaç, Mustafa Balel, Mehmet Erte, Süreyya Köle Ön Seçici Kurul: Gamze Güller, Deniz Dengiz Şimşek İletişim: cukurovaoykuyarismasi@gmail.com
- Asla açıklanamayacak kadim korkular
Anadolu topraklarına baktığımızda açıkça görünen ilk şey, dünya uluslarına -birkaç istisna dışında- nasip olmamış, binlerce yıl geriye doğru izini sürebileceğimiz medeniyet tarihimizdir. İşte bu topraklarda yoğrulmuş, köklü bir kültürel yapı ve iç içe geçmiş sosyal zenginliği barındıran bu öyküler asla açıklanamayacak kadim korkuları da işliyor. Türk mitolojisi, Erliğin Kızları, Cemre ve Nevruz da bu kitapta, define peşinde koşup hırslarına yenilen, zeytin ağaçlarının ya da lanetli taşların gazabına uğrayanlar da. Tekinsiz kasaba ve mezraların, kimselerin dillendirmeye varmadığı karanlık sırları, hayaletler, cadı neneler ve periler dolu masalları ile aynı anda; bilinmez ve keşfedilmemiş canavarların da yuvası olmuş hikayeler bunlar. Kitapta yer alan öyküler: Yılgayak - Funda Özlem Şeran Sakın! - Demokan Atasoy Gölgeler - Murat Başekim Hasat - Orkide Ünsür Cazı Nene - Mehmet Berk Yaltırık Karakura - Ali Yeniay Pezevenk Kör Botan'ı Niye Yedim? - Uğur Batı Taş Uyur - Işın Beril Tetik Misafirler - Galip Dursun Yaşbaz - Murat Baykan ANADOLU KORKU ÖYKÜLERİ 3 - YILGAYAK Mehmet Berk Yaltırık, Uğur Batı, Işın Beril Tetik, Demokan Atasoy, Galip Dursun, Murat Başekim, Funda Özlem Şeran, Orkide Ünsür, Murat Baykan, Ali Yeniay Bilgi Yayınevi, 2022 248 s.
- Yeni mülkiyet ilişkilerinin doğurduğu bir kahraman
Henning Mankell'in kaleme aldığı, Netflix’in popüler dizisi Young Wallander’e de esin olan Kurt Wallander serisi, daha önce Türkiye’de hiç yayınlanmamış olan sekizinci kitabı ile birlikte Türkçede. Edebiyat dünyasında özellikle polisiye alanında ulusal sınırları aşmak hiç de kolay değildir ve bunu yapabilen az sayıda yazar vardır. İskandinav coğrafyasından Henning Mankell bu az sayıda yazardan biridir. Yaratmış olduğu Kurt Wallander karakteri dünya çapında okurlar tarafından hem çok sevilmiş hem de birçok dizi ve filme esin kaynağı olmuştur. Şimdilerde Netflix’in popüler dizisi Young Wallander’e de esin olan Kurt Wallander serisinin yazarı Henning Mankell 1948 İsveç doğumludur. Romanları kırk beş dile çevrilmiş ve tüm dünyada kırk milyondan fazla satmıştır. Polisiyede Avrupa’nın en prestijli ödülü olan Ripper Ödülü’nü ilk alan yazar da Mankell’dir. Daha sonra bu ödülü alan yazarlar arasında Fransa’dan Fred Vargas, Almanya’dan Sebastian Fitzek ve İngiltere’den Simon Beckett de vardır. Hayatının bir kısmını Mozambik’te geçiren Mankell, Mozambik’in başkenti Maputo’daki Avenida Tiyatrosu’nun sanat direktörlüğünü de yapmıştır. 2010 yılında Filistin’e yardım taşıyan Mavi Marmara’da diğer aydın ve yazarlarla birlikte bulunan yazar 2015 yılında vefat etmiştir. Kitaplarında dünyadaki ve özellikle de İsveç’teki sosyal eşitsizlik ve adaletsizlik konularına yer veren Henning Mankell’in dünyaya tanıştırmış olduğu Kurt Wallander karakteri polisiye eleştirmeni Ömer Türkeş’e göre, polisiye tarihinin en etkileyici dedektif tiplemelerinden biri olarak gösterilmektedir: “Dedektif denildiğinde bulmacamsı cinayetleri büyük bir maharetle çözen ‘Altın Çağ’ dedektifleri ya da ‘Private Eyes’ geleneğinin sokaklarda belalılarla boğuşan sert erkekleri gelebilir aklımıza. Oysa Wallander ne Sherlock Holmes’a, Ne Hercule Poirot’a, ne Maigret’ye, ne de Philip Marlow’a benziyor. O kendi çağının bir ürünü, 20. yüzyılın ikinci yarısının dinamiklerinin, yeni mülkiyet ilişkilerinin doğurduğu bir kahraman tipi… Wallander, bir anlamda eski moda bir insan. Acıma, adalet ve beraberlik gibi eskimiş sayılan şeylere inanıyor. Ancak Kurt Wallander’in bu kadar sevilmesinin nedeni değişme özelliği; dördüncü kitaptaki Wallander, birinci kitaptakinin aynısı değildir…” On kitaptan oluşan Kurt Wallander serisi daha önce Mankell gibi İsveçli olan Per Wahlöö ve Maj Sjöwall’ın bir polisiye klasiği olan Martin Beck serisini sırasıyla yayımlayan Ayrıksı Kitap tarafından okurlarla buluşturuluyor. Serinin ilk kitabı Karanlık Yüz’de, soğuk bir İsveç gecesinde bir çiftlikte vahşice öldürülen bir çiftin soruşturmasıyla tanımaya başlıyoruz Kurt Wallander’i. Özel hayatındaki sorunlardan kaçabilmek için Wallander dört elle sarılır bu soruşturmaya. 2021 Mart’ında Birinci Sınıf Bir Polisiye: Kurt Wallander başlığı altında Karanlık Yüz kitabıyla seriye başlayan Ayrıksı Kitap bugüne kadar serinin yedi kitabını yayımladı ve iki ayda bir serinin bir kitabını okurlarıyla buluşturmaya özen gösteriyor. Serinin şimdiye kadar Ayrıksı Kitap tarafından yayımlanan kitapları şunlar: Karanlık Yüz, Riga’nın Köpekleri, Beyaz Aslan, Gülümseyen Adam, Yanlış Yol, Beşinci Kadın ve Bir Adım Geriden. Daha önce Türkiye’de hiç yayınlanmamış olan serinin sekizinci kitabı Güvenlik Duvarı bu yıl mayıs ayında yayımlandı.
- Öykü: Mualla
Sadece kişinin bilebileceği çok özel anları bilir gibi konuşur, çoğunlukla da işin içinden çıkılmaz denilen olaylara yönelik tavsiyelerde bulunurdu. Onu özel kılan ise söylediklerinin tutarlılığıydı. Seçtiği kişi aynaya bakar gibi hissederdi. Aslı Kaprol Heybedeki Sır -Ne düşündüğümü anlıyor gibi baktı abi. Daha sorumu sormadan bakışlarından koşup geldi tüm cevaplar. Göklerin en parlak yıldızlarıydı sanki gözleri. Buluşan sadece gözbebeklerimiz değildi. Öylesine tuhaf bir his ki, nasıl tarif etsem? Işıl ışıl bakışlarıyla başımı okşadı abi. İnanmazsın, ama ben gerçekten hissettim. Elleriyle dokunmadan hem de. Saçlarıma dokundu abi! İnanmazsın, biliyorum. Okşadı abi! Fısıltıyla eğildiği kulağa, itiraf edenlere has, o her hecede gürleşen sesin kararlılığında, kalın dudaklı küçük ağzından bir çırpıda dökülmüştü bu sözler. Yüzünde orantısız bir halde yer kaplayan ağzı, iki yaş büyük ağabeyinin ‘’Bir dudağı yerde bir dudağı gökte’’ benzetmesiyle dalga konusu haline gelmiş, cüce dev şakalarına maruz kalmasının miladı olmuştu. Ağabeyinin zalimliğe varan sıklıkta ve ürpertici bir tınıyla söylediği bu tekerleme, yedi yaşındaki bir kız çocuğu olarak onu kızdırmaktan çok utandırıyordu. Her konuştuğu yüzde, bakışların ağzına odaklandığı hissine kapılıyor, dudaklarını gerip, endişe bombardımanından bir an önce kaçabilmek gayretiyle, önce gözlerini kaçırıyor, akabinde de bulunduğu yerde adeta hayalete dönüşüyordu. Türbedar Mualla’nın evlerine düzenli aralıklarla yaptığı ziyaretlerini esrarlı bir hikâyeye dönüştürme arzusuyla, ağabeyinin kulağına fısıldadığı sözlerin etkisini coşturacak türden bir karşılık almayı beklerken, ağabeyinin sırıtan suratında yay gibi gerilmiş ağzından yine o lanet tekerlemeyi duymasıyla olduğu yerde sıçradı. Derin anlamlara bulandırmadan, sözlerin ardındaki niyetleri açığa çıkarmak gibi maksatlara sığınmadan, çocukluğun mayasıyla kabaran coşkuyla isyan etti: -Yeter artık, yapma! Deme öyle! Mualla teyzeye çantasını karıştırdığını söylerim! Sonrasına da karışmam. Bir dudağı yerde bir dudağı gökteyi o zaman görürsün! - Bak sen! İspiyonculuğa da başladın demek! Sen değil miydin Mualla teyzenin heybesinde sakladığı bir şeyler var diyen? - Mualla teyze herkes gibi değil diyorlar. Onun büyük bir görevi varmış. Ben sadece çok merak ediyorum çantasında taşıdıklarını dedim. Karıştır demedim ki! Uydurma! Kardeşlik bağının, özellikle de ağabey ve kız kardeş denkleminin, neredeyse kanun haline gelmiş doğasına has didişmeyle aralarında gerçekleşen laf akrobasisinin hararetinin azalmasıyla esas konuya odaklanabildiler. Doğdukları günden beri Türbedar Mualla hayatlarının bir parçasıydı. Bugüne kadar onunla olan tek bağları rengi solmuş bir heybede getirdiği ve kutsar gibi başlarına dokunup verdiği çubuk kraker ve gofreti yemekle sınırlıydı. Türbedar Mualla ne zaman kapıda görünse önce yoğun bir gül esansı içeri koşar adımlarla girer, ardından kınalı saçlarıyla Mualla teyzeleri arzı endam ederdi. Gülünce kısılan gözlerinden yayılan tevazu ve kadirşinaslık insanı başka alemlere götürecek denli etkiliydi. Kim Bu Mualla Mualla kim miydi? Kimse hayat hikayesini doğumundan itibaren bilmezdi ki. Geçmişiyle ilgili mutabık olunan tek olay Yenikapı’da bir dergâha sığındığı ve karın tokluğuna, gönül rızasıyla, bir türbenin bakımını ve bekçiliğini üstlendiğiydi. Kimse nereden geldiğini, başından neler geçtiğini bilmez, çok kurcalamazdı da. Evin en büyüğü olarak babaanne Saadet Hanım, bir dizi tesadüflerin sonucunda Türbedar Mualla ile tanışmış ve her ayın üçüncü cuması onu eve yemeğe gelmeye ikna etmişti. Genellikle ondan bahsederken ismi yerine ‘’Türbedar’’ tanımını kullanır ve adeta adını modifiye ederek misafire hikmetli bir ulviyet katardı. Türbedar tombul kısa boyuna rağmen girdiği yerde sükûnetiyle devleşen ve hiçbir ekstra çaba sarf etmeden sahne ışıklarını üzerinde tutmayı beceren, meczup ruhlu, doğal çekiciliğe sahip biriydi. Ellilerinde olmasına rağmen hiç evlenmediği ve kız oğlan kız kalmaya yemin ettiği herkes tarafından bilinir, ama onun ağzından bu konuda tek bir kelime dahi duyulmazdı. Ne zaman ona bu konuda soru sorulsa zarif bir tavırla gülümser ‘’Kısmet efendim, şimdilik hava var soluyacak, nefes tükenince de ebedi istirahat yuvamıza koyacak birileri olacak kadar şanslıysak eğer, toprak var saracak. Varsın ten solsun, razıyım.’’ der, kendinden emin halleriyle karşısındakine daha fazla sorgulama imkânı bırakmazdı. Hayata karşı takındığı olgun kabullenişlerle dolu bu tavrı insanda saygı uyandırırdı. Türbedar’ın ev ahali için önemi bir başkaydı. Onun marifetini anlatmak için herkes ağız birliği yapmışçasına tek bir ifadede birleşirdi: Ruh okuyucusu. Her gelişinde bir kişiye odaklanır, bazen saatlerce derin derin hülyalara dalarak tüm günü geçirir, giderayak seçtiği kişiye dönerek öyle bir şey söylerdi ki seçilmiş kişi uzun süre o cümlenin ağırlığını üzerinden atamazdı. Bazı günlerde de ara ara seçtiği kişinin elbisesine dudaklarıyla dokunur, kişinin yüzüne doğru saatlerce konuşuyor olsa da uzaklara, derinliklere doğru daldığı hissi herkese bulaşırdı. Neler mi söylerdi? Sadece kişinin bilebileceği çok özel anları bilir gibi konuşur, çoğunlukla da işin içinden çıkılmaz denilen olaylara yönelik tavsiyelerde bulunurdu. Onu özel kılan ise söylediklerinin tutarlılığıydı. Seçtiği kişi aynaya bakar gibi hissederdi. Ruh Okuyucusu Küçük kız ilk kez o gün Türbedar Mualla’yı daha yakından görebilmek için yanına kadar sokulmuştu. Türbedar kısık gözleriyle herkesi selamladıktan sonra kızı fark etmiş ve o da ilk kez heybesine davranıp alışık olunan sırada cicibicileri kızın eline tutuşturup, gül kokularını evin dört bir yanına bulayarak salondaki makamına doğru salına salına yol almamıştı. Türbedar ile kız bir süre kıpırdamadan oldukları yerde birbirlerinin gözlerine bakarak tüm seslere kulaklarını tıkamıştı. İşte, o anın etkisiyle kız ağabeyinin yanına koşmuş ve nefesi kesile kesile şu sözleri bir çırpıda söyleyivermişti: --Ne düşündüğümü anlıyor gibi baktı abi. Daha sorumu sormadan bakışlarından koşup geldi tüm cevaplar. Göklerin en parlak yıldızlarıydı sanki gözleri. Buluşan sadece gözbebeklerimiz değildi. Öylesine tuhaf bir his ki, nasıl tarif etsem? Işıl ışıl bakışlarıyla başımı okşadı abi. İnanmazsın ama ben gerçekten hissettim. Elleriyle dokunmadan hem de. Saçlarıma dokundu abi! İnanmazsın, biliyorum. Okşadı abi! İki kardeş için Mualla teyzeleri bir misafirden çok keşfedilmeyi bekleyen büyük bir sırdı. Yıllardır hiç aksatmadan getirdiği gofret ve çubuk krakerleri bir an önce yiyebilmek için kapıda bekledikleri kırk yıllık Mualla teyzelerini Türbedar Mualla diye anar olmuş ve meşhur heybesini de türlü türlü efsunlu hikayelere konu etmeye başlamışlardı. Öyle ki, kızın ağabeyi bir gün dayanamamış ve Türbedar Mualla’nın tuvalete gitmesini fırsat bilip, onca kişinin gözü önünde heybesinin içine bakmanın yolunu bulmayı başarmıştı. Ağabeyinin heybe harekatının tüm detaylarını soluk soluğa dinleyen kız her seferinde heyecandan iki büklüm olur ve kollarıyla bedenine sarılarak, kalın dudaklarından tükürükler saça saça biraz sitemli biraz da göz dağı vererek konuşurdu: - Ay çok korkunç! Ya seni görseydi? Ya ‘‘Seni pis çocuk! Artık benden kurtulamazsın. Gece rüyana gelip sana bunun hesabını soracağım.’’ deseydi. Hiç mi korkmadın? Hırsız gibi nasıl karıştırdın Türbedar’ın çantasını? Aklıma gelince bile tüylerim diken diken oluyor. Bu sözleri her söyleyişinde ağabeyinin yüzünde kinayelerle dolu bir ifade belirir ve akabinde ağabeyinin keyifle yüzüne vurduğu şu sözleri göğüslemek zorunda kalırdı: -Seni küçük şeytan! Sen değil miydin o heybede geçmişiyle ilgili resimler, mektuplar vardır diyen? Ve sen değil miydin cüzdanı var mıydı, içine de baksaydın, orada kesin ailesinin fotoğrafları vardır diyen? Şimdi melek oldun bakıyorum. Şeytan fikirli, bir dudağı yerde bir dudağı gökte küçük cadı! Ama o gün, Türbedar Mualla ile bambaşka bir ilişki kurmuştu kız. Nefesini tuta tuta konuşmaya çalışıyor ve ağabeyine Türbedar’ın gözlerinden fışkırarak tüm bedenine yayılan güçlü hisleri dilinin döndüğünce tarif etmeye çabalıyordu. Ne yaparsa yapsın o büyülü anın üstünde bıraktığı tesiri ağabeyine aktaramadığını biliyordu. Bir şey olmuştu. Sözlerle dile getirilemeyecek ancak yaşayarak anlaşılabilecek türden olağanüstü bir şey! Olağanüstü O Şey Çubuk kraker ve gofretten öte bir şeyler vardı Türbedar’da. Omuzlarına kadar uzanan kınalı saçları ve ay kadar beyaz yuvarlak suratıyla, hayatını adadığı bekçiliğe tezat görünümüyle, onunla ilk kez karşılaşan herkesi şaşkına çeviren bu gizemli kadın, her ziyaretinde evden birisine odaklanır, elbisesinin bir parçasına dudaklarıyla dokunarak gözlerini kapatır ve dakikalarca o halde kalarak tüm ev halkını saniyeler içinde adeta paralize ederdi. O bir tür transa girdiğinde küçükten büyüğe herkes olduğu yerde put kesilir ve nefes almakta bile tereddüt ederdi. Bazen yüzlere bakarak konuşur, çoğunlukla da seçtiği kişinin elbisesini öper gibi dudaklarında gezdirir, sonra yere bakarak tıslar gibi hızlı hızlı anlatmaya başlar ve istisnasız elbisesini öpmeyi seçtiği herkesi göz yaşlarına boğardı. İki kardeşin Mualla’nın söylediklerini duyabilecek kadar yakınına yaklaşmalarına ve bu sıra dışı seanslara katılmalarına izin verilmezdi. Salon kapısının her açılışında kısacık bir an için Türbedar’ı görür ve o daha çayından bir yudum bile almadan onunla tek bağları olan kapı zihinlerini gıdıklaya gıdıklaya tekrar yüzlerine kapanırdı. Türbedar’ın çayını içişini gören iki kardeş bu sahne üzerine türlü türlü komplo teorileri oluşturur ve kurguladıkları bu senaryo yüzünden öyle çok korkarlardı ki gece odalarında tek başlarına uyuyamazlardı. Yılardır sürüp giden bu düzen ilk kez mayıs ayında bozulmuş, Türbedar üçüncü haftanın cumasında değil ayın son haftasında perşembe günü ziyarete gelmişti. Ağabeyi kırk derece ateşle hasta yatağında sesi soluğu kesilmiş bir halde yatarken, kız tek başına kalmanın yarattığı can sıkıntısıyla Türbedar’ı kapıda karşılamamış ve istisnasız her gelişinde heybesinden çıkarıp verdiği çubuk kraker ve gofretleri almak için sabırsızca yoluna çıkmamıştı. Bir kenarda sessiz sessiz oturup elleriyle oynarken Türbedar Mualla’nın yanına kadar sokulduğunu ve bir süredir kendisini izlediğini de fark etmemişti. Ta ki, birinin varlığını hissedip, arkasını dönüp, Mualla ile karşılaşıncaya dek! Küçük kızla Türbedar bir süre sadece birbirlerine baktılar. Kız bir anda ayağa fırlayıp sersemlemiş bir halde derin bir nefes alarak geriye doğru sendeledi. Mualla olduğu yerde kıpırdamadan duruyor ve gözlerini kızın gözlerinden bir an için ayırmıyordu. Türbedar Mualla’nın salona gelmemesiyle işkillenen ahali Mualla ile kızı o halde görünce ellerini böğürlerinde kavuşturup, çıt çıkarmadan, o anın mahiyetini çözmeye çalışıyorlardı. Küçük kız geriye doğru birkaç adım attıktan sonra durdu. Gördükleri karşısında tüm ailesi gibi o da şaşkındı. Mualla ağlıyordu. Sorgu O günden sonra Türbedar evlerine yaptığı ziyaretleri kesmiş ve babaanne Saadet hanımın görüşme taleplerini de sessizlik yemini kararı aldığı gerekçesiyle geri çevirmişti. Herkes kızı olanları anlatması için sıkıştırıyor, Türbedar’ı kıracak ne yapmış olabileceği konusunda akıl almaz nedenler bulmaya çalışıyorlardı. Kız gözyaşları içinde yeminler ediyor, ağabeyi ile tüm yaptıklarını bir bir anlatıyor ve itiraflarını desteklemesi için de ağabeyine şahitlik etmesi için yalvarıyordu. Ağabeyi de paşa gönlü ne derse ona uygun tavırlar takınıyor, bazen kızın sözlerini destekler konuşuyor, isteklerini yapmaması durumunda da aba altından sopa göstermeyi ihmal etmiyordu. Bir anda ailenin günah keçisi olan kız, muteber kişiliği ile gönüllere taht kurmuş Türbedar Mualla’yı ağlatıp kaçıran kişi olarak lanetlenmişti. -Kızım ne dedin kadıncağıza? Ağlattın kadını. Kızmayacağız bak, korkma. -Vallahi billahi yenge, ben bir şey demedim! Hep bakardı da bana, bu kez ne oldu, ben de anlamadım? Garip bir kadın Mualla teyze. Niye ağladı, bilmiyorum. Ben ağzımı açmadım ki! -Çantasını karıştırmışsınız, daha ne yapacaksınız kızım? Ayıp değil mi? -Yeminle babaanne, kötülükten yapmadık. Ailesi var mı diye merak ettik. Ağabeyim karıştırdı zaten. Ben dokunmadım çantasına. -Pis cadı. Demek ben karıştırdım, öyle mi? Ağlatıp kaçırdın Mualla teyzemi. Çarpılacaksın. O dudakların iyice büyüyecek. Oh, iyi olacak! -Ben tek kelime etmedim, yemin ederim! -Sen değil miydin gelip Mualla teyzeciğim hakkında abidik gubidik hikayeler anlatan? Yok ellemeden saçını okşamış, yok gözlerinde acayiplik varmış… Kim bilir, Mualla teyzeciğime de ne iftiralar attın ki, kadın ağlaya ağlaya kaçtı! -Yalan! Vallahi ağzımı açmadım. Bana baktı baktı, sonra gözleri yaşardı. Dahasını bilmiyorum, korktum kaçtım zaten. Siz de oradaydınız ya! Zavallı kız, kan ter içinde kendini müdafaa etmeye çalışırken, daha fazla üstelemenin çözüm getirmeyeceğini anlayan ev halkı, kıza yönelik sözsüz bir cezalandırma yöntemi uygulamaya başladılar. Sık sık Türbedar’dan söz açıp aniden manidar bir sessizliğe bürünüp kızı kendi içinde bir sorguya mahkûm ediyorlardı. Bu sözsüz işkence aylarca sürdü. Ta ki o güne kadar… O Gün Bir mektup geldi Mualla’dan. Kızın annesi açtı zarfı. ‘’Annem’’ yazıyor dedi. Tüm aile bu kelimenin sırrını çözmeye çalışırken, neden sonra küçük kızın gözyaşlarını fark ettiler. Bir köşeye sinmiş için için ağlıyordu. ‘’Demek onu en çok annesi sevmiş. Bir annesi varmış. Ve onu çok sevmiş.’’ ‘’İşte, buydu merak ettiğim Mualla teyzemde. Onu en çok kimin sevdiği? ‘’ Yıllar sonra Türbedar Mualla’nın vefat ettiği haberi geldi. Bebekken sokağa atıldığını ve çocuk esirgeme yuvasında büyüdüğünü öğrendiğinde Türbedar Mualla’nın gönül güzelliği karşısında kızın içi titredi. Kız, o uzun bakışma sırasında, onu en seven kişinin kim olduğu sorusunu aklından geçirmiş, herkesin kaderi hakkında konuşan Türbedar Mualla belli ki hiç tanımadığı annesiyle ilk kez o an karşılaşmış ve gözyaşları içinde onu affetmişti. Kız bu hissi kimseye anlatmadı. Anlamazlardı. Ebedi yuvasına gönül bağı kurduğu dostları tarafından çiçeklerle yerleştirilen Mualla teyzesinin ölüm haberini neden sevinçle karşıladığını anlamadıkları gibi….
- Travmalarla dolu bir kuşak
Çocukluğunu ve gençliğini Sırbistan'da geçiren Avusturyalı yazar Marko Diniç, Belgrad'ın bombalanmasından yirmi yıl sonra etkileyici bir hikâye ile kendini ne evinde ne de gurbette hissedebilen, geçmişini anlamaya çalışırken geleceği için mücadele eden, travmalarla dolu bir kuşağı anlatıyor. Yugoslav gurbetçilerini... Güzel Günler'in anlatıcısı, her gün Viyana ve Belgrad arasında çalışan Gurbetçi Ekspresi denen bir otobüste, Macaristan'ın çorak arazilerinden geçiyor. Büyüdüğü şehre doğru... Bombalar, savaş; önce sevmeyi sonra nefret etmeyi öğrendiği Miloşeviç ve babası... İşte şimdi, onların ideolojilerini ve fırsatçılıklarını reddeden kahramanımız kendini bir sürgüne mahkûm ediyor. Ancak burada da Balkanlardan kaçmak mümkün olmuyor. Edebiyat platformu Mosaik'in yönetim kurulu başkanı olan Marko Diniç, aynı zamanda Salzburg'da bulunan STÖ'de eski Yugoslav ülkelerindeki kimlikler üzerine çalışmalarını sürdürüyor. Österreichischer Debütpreis (2019) kısa listesine kalmayı başaran Güzel Günler, yazarın ilk romanıdır. Sanatın pek çok dalı ile ilgilenen ve INTERLAB Festivali'nin de organizatörlerinden olan Diniç'in çalışmaları sayısız gazetede ve antolojide yer almış, 2016'da Bachmann Ödülü'ne layık görülmüştür. Çocukluğunu ve gençlik yıllarını Belgrad'da geçiren yazar, 2008 yılından beri Avusturya'da yaşıyor. GÜZEL GÜNLER Marko Diniç Kutu Yayınları, 2022 Çeviri: Ali Sözen 208 s.
- Bağışıklığın dünü, bugünü
Ege Yatır, immünoloji profesörü Daniel M. Davis'in bağışıklık sistemini incelediği Tedavi Harikaları üzerine yazdı: "Büyük bir hikâye anlatıyor Davis. Bu aynı zamanda bedenimizin, derimizin altındaki o büyüleyici sistemin de hikâyesi." Ege Yatır Âdeta dünyanın dönüşünü durduran yaşadığımız pandemi dönemi ile birlikte sıklıkla anmaya başladığımız insanın bağışıklık sistemi, hâlâ gizemini koruyan ve yeni keşiflere açık bir alan. Daniel M. Davis de kendini bu alana adamış dünyanın önde gelen bilim insanlarından biri. Manchester Üniversitesi’nde immünoloji profesörü olan Davis, yıllarını verdiği alanından yeni gelişmeleri ve gelecek perspektiflerini bir kitap altında topladı: Tedavi Harikaları. Davis kitabında, öncesinde sadece belli organların, belli etkenleri olduğu tezinden sıyrılarak “vücudun içindeki hemen her şey her şeyle ilişkilidir,” tezini ortaya atıyor. Ardından ekliyor: “Aklınızın hayalinizin alamayacağı kadar hem de.” Tedavi Harikaları’nda Davis, bağışıklık sistemini incelemeyi, evreni oluşturan yıldızları ve galaksileri incelemeye benzetiyor. Anlatımını da buna göre şekillendiriyor. Müthiş bir detay dünyasının içinde buluyor okur kendini kitabın sayfaları arasında dolaşırken. Fakat öte yandan bu detaycılık, mümkün olduğunca yalın bir dille veriliyor. Genelde bu türden kitapların en önemli sorunu, bilimselliği elden bırakmadan genel okur kitlesine ses verebilmekteki o ince çizgiyi yakalamak olur. Davis, bunun üzerinden çok iyi gelmiş Tedavi Harikaları özelinde. Çalışma, bilimin tam içinden bir hikâye anlatıcısının verimleri gibi. Bu üslubuyla Davis, elindeki bulmacanın farklı parçalarına ve on yıllar boyunca öncü bilim insanlarının keşiflerine kadar uzanıyor. 1720’lerde çiçek aşısı üzerine ilk ham “klinik denemelerden”, son teknolojik buluşlara kadar genel bir bakış sunuyor. Tarih boyunca çeşitli bilimsel mücadeleler ve dramalar hakkında bilgi edinmek çok ilginç bir okurluk deneyimi de sunuyor. Büyük bir hikâye anlatıyor Davis. Bu aynı zamanda bedenimizin, derimizin altındaki o büyüleyici sistemin de hikâyesi. Yazar ilk bölümde hemen yukarıda bahsedilen daha çok insanın bağışıklık sistemine dair bilimsel keşiflerin tarihsel sürecine odaklanırken, ikinci bölümde derinin altında gerçekleşen harikalar dünyasında bir yolculuğa çıkarıyor bizi. İkinci bölüm, gündüz ve gece döngüleri, stres fizyolojisi ve yaşlanma dahil olmak üzere çeşitli faktörlerin bağışıklık sistemimizi nasıl etkilediğine dair daha çağdaş araştırmaları okurlara sunuyor. Davis’in okurlarını çıkardığı bu yolculuk, insanın bedeniyle yeniden tanışması gibi. Her gün belki sadece ihtiyaçtan belki de refleksle yaptığımız hareketlerin bağışıklık sistemimiz üzerindeki etkilerini gördükçe insanın kendine ve çevresine dair farkındalığı genişliyor. Bunun yanında Davis, bağışıklığın daha iyi anlaşılmasının gelecekte, özellikle kanser gibi hastalıklara karşı verilecek savaşta tıbbı nasıl etkileyebileceğini bir anlamda tartışmaya açıyor kitabında. Okurlar olarak biz de, insanı çok yakından ilgilendiren tıp dünyasının içinde gerçekleşen tartışmaları yine içeriden birinin gözlemleri, yaşadıkları ve bir bilim insanı olarak keşfettikleriyle okuyoruz. Davis bu doğrultuda okuruna şunu da hatırlatıyor: Bilim her zaman stabil ilerleyen bir süreç değildir. İnişleri, çıkışları vardır. Bazen işler istendiği gibi gitmeyebilir. Şans kimi zaman önemli bir faktöre dönüşebilir. Bilim insanlarının farelerde gözlemlediği bir etkiyi her zaman insan üzerinde de göremeyebiliriz. Böyle bir süreçte dahi bilimsellikten vazgeçilmemesinin önemi, kitabın altını çizdiği en önemli husus olarak öne çıkıyor. Tedavi Harikaları, iyi bir hikâye anlatıcısı da olan bir bilim insanı tarafından yazılan zihin açıcı bir kitap. İnsanın kendi bedenine de, bilimsel dünyaya da bakışını kelimenin tam anlamıyla güncelliyor. Dünden bugüne bilimsel gelişmeler ışığında vücudun hastalıklarla savaşma ve kendini iyileştirme yeteneğinin geçmişini ve geleceğini ele alıyor. Bunu yaparken de “bağışıklık sistemimizin faaliyetinin nasıl ve neden farklılık gösterdiği, nasıl düzenlenip yönetildiği ve onu oluşturan bütün parçalarıyla, yani sistemin tamamıyla ilgili” çok önemli referans noktalarını okurlarına sunuyor. TEDAVİ HARİKALARI - BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ VE YENİ SAĞLIK BİLİMİ Daniel M. Davis Yapı Kredi Yayınları, 2022 Çeviren: Gürol Koca 264 s.
- Shakespeare’in en büyük acısı
Maggie O’Farrell, tarihsel gerçeklerden beslenerek yazdığı bu olağanüstü romanda bir anne babanın en büyük korkusunu odağına alıyor. Yıllardır nasıl biri olduğunu anlamak için kelimeleri tek tek incelenen Shakespeare’in en büyük acısına bambaşka bir gözle, biyografilerde sadece bir isimden ibaret olan annenin pişmanlıklarıyla, acılarıyla, korkularıyla yaklaşıyor ve dört yüz yıldan eski bir hikâyeyi okurun yüreğine modern bir klasik olarak hediye ediyor. 1500’lü yılların sonu... Londra’nın doğusundaki bir kasabada yaşayan Hamnet adında bir oğlan, telaşla merdivenden iniyor. Ateşler içinde yatan ikiz kardeşine yardım edecek birini bulması gerek. Anne oradan iki kilometre uzakta, arı kovanlarının başında, bu bereketli canlıların neden huzursuzlandığını anlamaya çalışıyor. O an bilmese de ömrünün geri kalanı, asıl kendi içinde aniden oluşan huzursuzluğa kulak verip de eve gitseydi yaşananları değiştirip değiştiremeyeceğini merak ederek geçecek. Hamnet’ın duyulmayan haykırışı, annenin ömür boyu dönüp durduğu bir an olarak kalacak. Baba günlerce, haftalarca, kilometrelerce uzak. Oğlu var gücüyle bağırsa bile duyamaz. Tiyatrosuyla şehir şehir gezip alkış tufanları yaratan oyunlarını sergiliyor. Yıllar sonra kalemini kendi acısından daldıracak mürekkebe. Ve yüzyıllar boyu dillerden düşmeyecek bir oyun yazacak: Hamlet. 2020 WOMEN’S PRIZE FOR FICTION ÖDÜLÜ 2020 AMERİKAN ULUSAL KİTAP ELEŞTİRMENLERİ BİRLİĞİ ÖDÜLÜ YILIN EN İYİ KİTABI seçkilerinde: NEW YORK TIMES • WATERSTONES • BILL GATES KİTAP KULÜBÜ Maggie O'Farrell RSL (27 Mayıs 1972 doğumlu) Kuzey İrlandalı bir romancıdır. Beğenilen ilk romanı After You'd Gone, Betty Trask Ödülü'nü ve daha sonra, The Hand That First Held Mine, 2010 Costa Roman Ödülü'nü kazandı. O zamandan beri iki kez Costa Roman Ödülü için kısa listeye girdi: 2014'te Isı Dalgası Talimatları ve 2017'de Burası Olmalı. Gelecek için Waterstones 25 Yazarında yer aldı. Anıları Ben, Ben, Ben: On Seven Brushes with Death, Sunday Times'ın en çok satanlar listesinin zirvesine ulaştı. Hamnet romanı 2020'de Kadın Kurgu Ödülü'nü ve 2020 Ulusal Kitap Eleştirmenleri Birliği Ödülleri'nde kurgu ödülünü kazandı. HAMNET Maggie O'Farrell Domingo Yayınevi, 2022 Çeviri: Kıvanç Güney Editör:Ümran Özbalcı 304 s.
- Öykü: Marş
"Ağzımıza kadar heves doluyuz, dudak payı bırakmamışız telaştan, kaygı tufanından kaçarken." Gizem Sayacan Karlı bir sabah. Sabah, sevdiğimiz bir ülkede. Ülke, hayal dünyamızın kuzeyinde. Ağzımıza kadar heves doluyuz, dudak payı bırakmamışız telaştan, kaygı tufanından kaçarken. Hangisi yalan, hangisi gerçek bilemiyorum diyorum ben. Sen anlamıyosun. Senin keyfin yerindeyken, bazı şeyleri anlamayalım istiyosun. Yalnız ikimize ait Yaşayalım Gitsin Be Ülkesinin marşını söylüyosun. Sorumu senden geri alıp, fener tutar gibi içime döndürüyorum, içimde döndürüyorum. Evimizden uzaktaki bu yakınlık mı, evimizin içindeki uzaklık mı tutunacağım güvenli ip şimdi benim yani diyorum.. İnceden ufak bir ışık sızsın, uyanık tutsun, deneyim sofrasından kalkarken sağı, solu az buçuk görebileyim istiyorum. Hayal ülkesinde bile bekçisiyim kendimin. Çan sesine doğru kaçırıyorsun marşlı bakışını. Peki diyorum. Ağzıma tadı, yüzüme soğuğu, kulağıma çanı saklayıp, kalıyorum anın içinde. Kayıtlara alıyorum her detayı. Evde ayırırım nasılsa yakınlığı, yalanı, uzaklığı, hakikati birbirinden. Eve iş getirmeyi severim beni biliyosun. Ben de kaçırıyorum gözlerimi çana doğru bir seferlik. Koyuyorum kenara ayıklık şapkamı, ülkeden çıkarken, unutturmayız nasılsa birbirimize. Şimdilik çana doğru, el ele, soluklanıyoruz. Yaşasın diyoruz uzaktaki buz gibi yakınlığımız. Yalan yok, iyi de geliyor, marşı son ses açıyoruz.
- İstanbul’da başlayıp Güneydoğu’ya uzanan efsunlu “defter”
Deneyimli editör ve metin yazarı Şebnem Soral Tamer, ilk romanı Gece Denizi'nde, malum vakti beklemektense kendi isteğiyle bu dünyadan ayrılmadan önce kaleminden “defter”ine dökülenlerle, dinlediği ve ruhu bile duymadan bir parçası olduğu onca anlatıya, mite, masala karışan masalı anlatıyor. Elli üç yaşındaki Servi’ye göre, şu “yaşamak meselesi” haddinden fazla abartılmaktadır. Ağrıyan ve tutukluk eden dizlerle kendini göstermeye başlayan yaşlılık belli ki gözünü korkutmuş, malum vakti beklemektense bir hâl çare düşünmek daha mantıklı görünür olmuştur. Yaşadığı şehirden çok uzakta bir yere gidip, göçme ânında gerçekleştiği rivayet edilen anılar gösterimini garantiye almak istercesine bir defter tutmaya başlar. Ancak asıl konu ondaki bu köklü güvensizlik duygusu değil, kendini bildi bileli yüzleşmekten kaçındığı bir gerçekliğin gözlerinin içine bakma ihtiyacıdır: “Keşfettiğim bir şey var, bence epey önemli bir mevzu, giderayak onu masaya yatırayım diyorum: Şu bizim güya ‘biricik’ hayatlarımız var ya, gökler sıkıntıdan patlayıp içinden bizi çıkardığından beri çalınan tek bir plaktan mütevellitmiş, onu anladım (toprak, çamur ya da ateşten ziyade, sıkıntı bize daha uygun bir hammaddedir, bunu herkes bilir). Aklıma çengel gibi takılıp kalan anıları yan yana dizdim, sonra da kutsal metinlere, efsanelere, masallara, ağıtlara, halk söylencelerine baktım, okuyup araştırdıkça küçük ya da büyük parçalar hâlindeki temsillerinde oynadığımı fark ettim… Huyum kurusun, inadım tuttu mu ne yel ne de sel alabilir beni bir davadan. Yine öyle olacak, sırf bu zorbalığa kafa tutmak için gideceğim. Ama önce bu örtülü oyunu bir sır olmaktan çıkaracağım.” İstanbul’da başlayıp Güneydoğu’ya uzanan bu efsunlu “defter”, yaşadığımız topraklara ait masalların, mitlerin, keşiflerin ve karanlık kahkahaların, var oluşumuzdan bu yana bitimsiz bir esrimeyle dinlediğimiz öykülerin edebiyata dönüşünü kutlayan bir metin. Şebnem Soral Tamer, 1983 yılında İstanbul’da doğdu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde Radyo Televizyon ve Sinema bölümünde eğitim alırken kültür-sanat habercisi olarak televizyon, radyo ve süreli yayınlarda çalışmaya başladı. İstanbul Radyosu’nda bir jazz&blues programında asistanlık yaptıktan sonra, TV8’de bir sanat programında yapımcılık görevini sürdürürken kanalın o dönemki danışmanı Attila İlhan, metin yazarlığı konusundaki ilk öğretmeni oldu. Farklı mecralarda süren basın macerasının ardından, 2011’de Can Yayınları’nın basın danışmanlığı görevini üstlendi. Bu süre boyunca farklı yayınevlerine son okuma, editörlük ve çeviri editörlüğü yapmaya başlayan Tamer, 2018 yılında çatısı altına girdiği Epsilon Yayınevi’nde projeler editörü, Kafka Kitap’ta ise yayın sorumlusu editör olarak çalışmakta, İstanbul Üniversitesi, Kültürel Miras ve Turizm bölümünde ikinci üniversite eğitimini sürdürmektedir. GECE DENİZİ Şebnem Soral Tamer Kafka Kitap, 2022 160 s.
- 2023 Seyhan Livaneli Öykü Yarışması başvuruları başladı
2023 Seyhan Livaneli Öykü Yarışması Yönetmeliği yönetmeliği açıklandı. Edebiyat dünyamıza soluk katabilecek yeni yazarlar ortaya çıkarmak ve Seyhan Livaneli’nin değerli anısını yaşatmak amacıyla düzenlenen Seyhan Livaneli Öykü Yarışması'nın konusu: Boşluk. Katılım Koşulları Ödül, öykü türünde kitabı yayımlanmamış 18 yaş üzeri yazar ve yazar adaylarına açıktır. (Diğer türlerde kitabı yayımlanmış olmak, başvurmaya engel değildir.) Ödüle, iki öyküyle başvurulur. Öyküler elektronik ortamda veya kağıt baskı olarak yayımlanmamış, başka bir yarışmadan ödül almamış olmalıdır. Ve yarışmanın sonucu açıklanana kadar yayımlanmamalıdır. Her biri en fazla 1500 sözcük uzunluğunda iki öykü tek Word dosyası içinde gönderilmelidir. Başvuru, adayın kendisi tarafından, seyhanlivanelioykuyarismasi@eksikparca.com e-posta adresine, 31 Ekim 2022 günü, saat 24:00’a kadar gönderilmelidir. Başvuru için gönderilen e-posta, iki Word dosyasından oluşmalıdır. 1- Birinci dosyada yazarın/adayın adı, iki öyküsünün adları, belirlediği rumuz, adresi, cep telefonu, e-posta adresi ve kısa özgeçmiş bilgisi bulunmalıdır. 2- İki öykünün yer alacağı diğer dosyaya yazarın adı yazılmayacaktır. Dosyaların her ikisi de, belirlenmiş olan rumuz adıyla kaydedilmiş olmalıdır; “rumuz-1” ve “rumuz-2” biçiminde. Düzenleme kurulu, jüri üyelerine, ön elemeden geçen adayların dosyalarını isimsiz iletecektir. Düzenleme kurulu, adayların dosyalarını özensizlik, belirgin anlatım sorunu, yazım hatası, yönetmeliğe aykırılık gibi yönlerden inceleyecektir. Yarışmayı düzenleyen kurum, ön seçici kurul oluşturma yetkisine sahiptir. Ödüle gönderilen öykülerin hukukî sorumluluğu yazarına aittir. İntihal veya üçüncü kişilerin telif hakkı gibi durumlarda, sorumluluk yazara aittir. Seçici Kurul: Zülfü Livaneli (Jüri Başkanı), Hakan Akdoğan, Jale Sancak, Gaye Boralıoğlu, Menekşe Toprak, Barış İnce, Zafer Köse Seçici Kurul üyelerinin birinci derece yakınları, önceki senelerde ödülümüzü alan veya finale kalan yazarlar ödüle başvuramayacaktır. Seçici Kurul’un ödüle değer bulduğu yazarın hazırlayacağı öykü dosyası, Eksik Parça Yayınevi tarafından kitaplaştırılacaktır. Kazanan, 22.01.2023 (Seyhan Livaneli’nin doğum günü) günü açıklanacak ve 2023 Nisan ayında ödül töreni düzenlenecektir.
- “Her günlük bir iskandil, her günlük çok iskandil”
Hulki Aktunç’un “Her günlük bir iskandil, her günlük çok iskandil” sözüne uyarak günlüklerin bu cildine İskandil adını verdik. 1968-1969 yılları arasında tutulan günlüklerde öyküyle, resimle, sinemayla, ülke sorunlarıyla dolu günlerin izleri, üniversiteli bir gencin arayışları var. Anılar, öyküler, şiirler, desenler ve elbette politik olaylarla yüklü bir kitap İskandil. Dönemin edebiyat ve sanat çevrelerinin çekişmeleri, yayın dünyasındaki olaylar, 68 Kuşağı önderlerinin İstanbul Üniversitesi çevresindeki eylemleri kitaba ayrı bir özellik katıyor. Günlükleri hazırlayan Doğan Yarıcı önsözünde “iyi ki yazmaktan geri durmamış,” diyor, “dönemin gündelik yaşamını, gazete manşetlerini, o yıl yayımlanan bütün edebiyat dergilerini, okuduğu bütün kitapları, kafaya taktığı şair ve yazarları, izlediği filmleri, dinlediği müzikleri, toplumsal ve siyasi olayları, kişisel sorunlarını, dostluklarını, hayal kırıklıklarını, açmazlarını, mutluluklarını, titizlikle ve ayrıntılarıyla. Gün gün nasıl aydınlandığına hayranlıkla tanık oluyorsunuz bu gencin, yaşadığı dünyanın, çok sevdiği ülkesinin nasıl değiştiğine, insanlarının, edebiyatının, sanatının, müziğinin, havasının suyunun nereden nereye geldiğine.” Hulki Aktunç (İstanbul, 27 Ocak 1949 – 29 Haziran 2011) Askeri okullardaki ortaöğreniminin ardından bir süre İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne devam etti. Reklam sektöründe çalıştı. Yazı yaşamı 1968’de “Yeni Ufuklar” dergisinde başladı. Öykü, şiir ve yazıları 1970’li yıllarda “Soyut”, “Yeni Edebiyat”, “Yeni Dergi”, “Papirüs” gibi dergilerde ve yönetimine katıldığı “Türkiye Defteri”nde çıktı. Kendisine özgü diller yarattığı öykü ve romanlarında bir yandan anlatı geleneklerini günümüze doğru geliştirirken bir yandan da öncü anlatım denemelerine girişti. 1976’dan sonra şiire ağırlık verdi. Kendiliğinden-şiirsel-bakış’ın araştırılması ve saptanmasının peşine düştü; şiirimizin henüz tükenmemiş olanaklarını sınaya sınaya gelişen yeni bir şiirsel blok yaratmaya yöneldi. Şiirlerinden bir seçme Theo Dorgan, Tony Curtis ve Orhan Koçak tarafından “Twelfth Song” adıyla 1998’de İngilizceye çevrildi. Denemelerini topladığı “Erotologya?”da yaşadığımız coğrafyanın erotizmini yansıtıp çözümlemeye çalıştı. Yirmi yılı aşan bir emeğin ürünü olan Büyük Argo Sözlüğü yurtdışı Türkoloji çevrelerinde de geniş bir ilgi gördü. Şiir, öykü, roman, sözlük, deneme alanındaki öncü ve yenilikçi çalışmalarının yanı sıra resimle de uğraştı, sergiler açtı. İki öyküsünün filmi çekildi: “Aşka Kimse Yok” (yön. Osman Sınav), “Bir Yer Göstericinin Hayatı” (yön. Tülay Eratalar). “Gidenler Dönmeyenler” ile Türk Dil Kurumu Öykü, “Bir Çağ Yangını” ile Abdi İpekçi Roman, “Bir Yer Göstericinin Hayatı” ile Yunus Nadi Öykü ödüllerini aldı. “İnsan Aşklarının Külüdür” ile Halil Kocagöz, “Istıraplar Ansiklopedisi” ile Cemal Süreya, “Sönmemiş Dizeler” ile Behçet Necatigil ve Metin Altıok şiir ödüllerini aldı. İSKANDİL – GÜNLÜKLER (1968-1969) Hulki Aktunç Yapı Kredi Yayınları, 2022 Editör: Murat Yalçın 344 s.















