top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5405 sonuç bulundu

  • 16. Ankara Kitap Fuarı açıldı

    16. Ankara Kitap Fuarı'nın Onur Yazarı "Feyza Hepçilingirler", Uluslararası Onur Yazarı "Adil Akhmetov", Konuk Ülke ise "Kazakistan". 22-31 Ekim 2021 tarihleri arasında Ankara’da ATO Congresium Kongre ve Sergi Merkezi'nde düzenlenecek “Kitap Fuarı”na davetlisiniz. Bu yılın “Konuk Ülkesi” kapsamında Kazakistan’ın yer alacağı 16. Ankara Kitap Fuar’ında, eserleri Türkçe yayınlanmış Kazakistanlı yazarlarla tanışma fırsatınız olacak. Ankara Kitap Fuarı 2005 yılından beri düzenli olarak gerçekleşmekte olan bir kitap şölenidir. Geleneksel olarak, Ankara Ticaret Odası Congresium salonunda düzenlenir. Etkinliğe Türkiye’nin 300'ü aşkın yayınevi ve sivil toplum kuruluşları katılır. Ayrıca, Konuk Ülke olarak bir yabancı ülke davet edilir ve o ülkenin yayınevleri etkinlikte yer alır. Bu zamana kadar Fransa, İran, Rusya ve İtalya Fuara Konuk Ülke olarak katıldı. Genelde Konuk Ülkenin ünlü yazarları ile söyleşi ve imza töreni düzenlenir. 10 gün süren fuarda söyleşi, panel, şiir dinletileri ve çocuk aktivitelerinin de olduğu binden fazla etkinlik gerçekleşir.

  • Ursula K. Le Guin anısına edebiyat ödülü

    Yazar Ursula K. Le Guin'in anısına verilecek edebiyat ödülü, her yıl yazarın doğum günü olan 21 Ekim 2022'de sahibini bulacak. Portland merkezli Ursula K. Le Guin Literary Trust tarafından düzenlenen Ursula K. Le Guin Kurgu Ödülü, Le Guin'in çalışmalarının merkezinde yer alan temaları ve fikirleri yansıtan yaratıcı kurgu eserlere verilecek. Uzun yıllar boyunca Portland'da ikamet eden, tüm dünyada her nesilden yazarları etkileyen ve adı neredeyse spekülatif kurgu ile eşanlamlı hale gelen Le Guin, edebiyat eleştirisi, deneme, şiir ve gerçekçi kurgu alanlarında da eserler verdi. Yazar, 2018 yılında 88 yaşında vefat etti. Le Guin'in oğlu ve edebi varisi Theo Downes-Le Guin, annesinin diğer yazarlara uzun yıllar öğretim, atölye çalışmaları, mentorluk ve arkadaşlık vasıtasıyla destek olduğunu, ve bu alışkanlığı nasıl sürdürebileceğini düşünürken ödül fikrinin doğduğunu söyledi. Downes-Le Guin, "Ben bir yazar değilim, Ursula hiç değilim," dedi, "elimdeki araçlar onunkinden farklı. Ama onun çok önemli bulduğu başka bir şeyi gerçekleştirme fırsatım olabileceğini düşündüm; bu, her ikisini de elde etmekte zorlanan yazarlar için alan ve görünürlük yaratmaya çalışmaktı.” Downes-Le Guin, Le Guin Ödülü'nün belirli bir konu veya temayla sınırlı olmayacağını söyledi. "Ursula'nın pek çok fikri vardı ve toplumsal cinsiyetten kapitalizme, kapitalizm alternatiflerinden ekolojik çöküşe ve bundan kaçınmanın yollarına, bir eve sahip olmanın ve eve dönmenin ne anlama geldiğine kadar pek çok alana yayıldı," diyerek, "Ödülü belirli bir temaya dayandırmaya çalışmak imkânsız görünüyor," diye ekledi. 2022 ödülü için adaylar 1 Şubat 2022'de açıklanacak. Kazanan yazar 25 bin dolarlık ödülün de sahibi olacak. Her yıl düzenlenen Oregon Kitap Ödüllerini yöneten Portlandlı kar amacı gütmeyen Literary Arts'ın yönetici direktörü Andrew Proctor, yeni bir edebiyat ödülünün tesisinin "herkes için faydalı" olduğunu söyledi. Ödülün, Le Guin'in icat ettiği türü ve “dünya sanatına ve kültürüne yaptığı büyük katkıyı” onurlandırması bakımından da önemli olduğunu ekledi.

  • “Vesaire”

    Ayşe Başcı, Vonnegut'un Cem Akaş'ın çevirisiyle yeniden basılan Şampiyonların Kahvaltısı üzerine yazdı. “Her şey sürekli ölçülüyor. Servet, penis uzunlukları, otomobillerin güçleri, insanların IQ seviyeleri, bina temelleri, sanat eserlerinin fiyatları…“ Amerikan rüyanızı nasıl alırdınız? Ekonomik refah yatağında sotelenmiş çevre kirliliği üzerine biraz vurdumduymazlık sosuyla mı? Yoksa kızarmış pornografinin yanında biraz tüketim haşlama ve siyaset kavurmayla mı? Bugün “Amerikalılar da çok cahil canım,” diyerek tek cümleyle kınadığımız bir ülkenin, modern çağ yöneticileri eliyle nasıl yaratıldığının hikâyesini Kurt Vonnegut Jr., Cem Akaş çevirisiyle Can Yayınları’ndan çıkan “Şampiyonların Kahvaltısı”nda özetliyor. General Mills Inc. şirketinin kahvaltılık gevrek reklamlarında kullandığı bu ifade Amerikan Rüyası’nın altını çiziyor, dünyanın hâkimi ABD’nin her bir ferdinin şampiyonluğunu tescilliyor. Vonnegut kitabın girişinde, sözde yazar Philboyd Studge’ın açıklamalarına yer veriyor. “Galiba bu hasarlı gezegende bundan elli yıl önce doğduğumdaki kadar boş olmasına çalışıyorum kafamın,” diyor Studge (s. 17). Ve kafasını boşaltmak için de bu kitabı yazıyor. Ana kahramanlarımız varlıklı bir Pontiac bayisi olan Dwayne Hoover ve önceden tanıdığımız, satmayan bilimkurgu kitaplarının yazarı Kilgore Trout. Aynı ulusun birer vatandaşı olmalarına karşın Dwayne ve Kilgore bambaşka hayatlar sürüyor. Dwayne servetine servet katan yatırımlarla Midland City’de kaygısızca büyürken, Kilgore olabildiğince az insanla temas kurarak derdinin dermanını, satmayan bilimkurgu romanları yazmakta arıyor. Bu romanlar o kadar satmıyor ki Kilgore Trout kendini görünmez sanıyor. “Dünya ona o kadar az ilgi göstermişti ki ölü olduğunu sanıyordu. Ölü olduğunu umuyordu.” (s. 25) Bir süre sonra, anlattığı hikâyeler pornografi dergilerini daha kalın göstermek için kullanılmaya başlıyor. Açık saçık fotoğrafların arasına, sırf yer doldursun diye ekleniyor yazdıkları. Ve Trout bunu dert etmiyor. Çünkü artık umursamıyor. "Ama kafası artık gezegende her şeyin nasıl olabileceğine ya da olması gerektiğine dair fikirleri barındırmıyordu, gerçekte nasıl olduğu varken. Dünya’nın olabileceği tek bir hal var, diye düşünüyordu: Şu anki hali." (s. 105-106) "Başkası düzen getirsin kaosa" Ve günün birinde Kilgore Trout, Midland City Sanat Festivali’nde konuşma yapması için bir davet alıyor. Ve böylece Dwayne Hoover’a doğru adım adım yaklaşmaya başlıyor. Otostop yaparak uzun bir sürede kat ettiği mesafede türlü türlü insanla, olayla ve manzarayla karşılaşırken, insan türünden ve dünyadan ümitsizliği pekişiyor. "Kilgore Trout’ı taşıyan kamyon şimdi Batı Virgina’daydı. Eyaletin yüzeyi, altındaki kömürü almak için insanlar ve makineler ve patlayıcılar tarafından tarumar edilmişti. … Batı Virginia’nın tarumar edilmesi eyalet yönetiminin yürütme, yasama ve yargı organlarının onayıyla gerçekleşmişti, bunlar da güçlerini halktan alıyordu." (s. 121) Dwayne ise beyin kimyasallarındaki değişimler sebebiyle giderek bambaşka bir insana dönüşüyor. Bir ekolali atağı geçiriyor, karşısındakinin söylediği her şeyi tekrar etmeye başlıyor. Ama bu önemli değil, çünkü “Midland City’deki insanların çoğunun yüksek sesle ne dediğinin de pek önemi yoktu, para ya da binalar ya da seyahat ya da makineler gibi ölçülebilir şeyler hakkında konuşmaları hariç.” (s. 142) Her şey sürekli ölçülüyor. Servet, penis uzunlukları, otomobillerin güçleri, insanların IQ seviyeleri, bina temelleri, sanat eserlerinin fiyatları… Dwayne giderek bunalıyor. Yaptığı şeyleri anlamlandırmakta zorlanıyor. “Yönümü kaybettim,” diyor. Demiştik ya, beyin kimyasalları bozuluyor. Sonunda Dwayne ile Kilgore, Midland City Sanat Festivali’nin hemen öncesinde, yazarın gözetimi altında tanışıyorlar. Ve yazar Philboyd Studge kararını veriyor: "Başkası düzen getirsin kaosa. Ben tam tersine düzene kaos getirecektim, ki bunu da yaptım bence." (s. 207) Ve sonrasında trajikomik şiddet sahneleri başlıyor. Vesaire. Bu “vesaire” önemli, çünkü Vonnegut’ın diğer kitaplarında olduğu gibi, “Şampiyonların Kahvaltısı”nda da sürekli tekrarlanan bir sözcük var, o da “vesaire”, yani vs. "Bence insanlar hakkındaki her hikaye bu kısaltmayla bitmeli çünkü Dünya’yı sıkı sıkıya saran hayat da artık bir polimer … Bu polimerin sürekliliğini vurgulamak için pek çok cümleye “Ve” ve “Sonra” ile başlayıp pek çok paragrafı “…vesaire”yle bitiriyorum." (s. 224) Çünkü iyi ya da kötü her şey devamlı tekrarlanıyor ve bir yerden sonra ses çıkarıp çıkarmamak bile fark etmiyor. Ortalama Amerikalı kendisine vaat edilen rüyanın vesairelerden ibaret olduğunu, yani çok da matah bir şey olmadığını anlamıyor. "Sonuçta hepimiz bir topun yüzeyine yapışmış durumdaydık. Gezegen top biçimindeydi. Neden düşmediğimizi kimse bilmiyordu ama herkes bir parça anlıyormuş gibi yapıyordu. Gerçekten zeki olan insanlar, zengin olmanın en iyi yollarından birinin, insanların yapışmak zorunda olduğu yüzeyin bir kısmına sahip olmak olduğunu biliyordu." (s. 237) Elbette bu yükü sadece Amerikalıların üstüne atmak da haksızlık olur. Vonnegut içinde yaşadığı kültürü eleştirirken birer “Küçük Amerika” olma hayaliyle yanıp tutuşan tüm az gelişmiş ülkelere de “spoiler” veriyor ama bizim pek anlamaya niyetimiz yok gibi görünüyor. Neticede bunların hepsi “vesaire”. Son bir not: Bu üç büyük Vonnegut romanının çevirisini Türkiye'nin önemli yazarlarına emanet etmek çok yerinde bir karar olmuş. Üç çeviri de çok güzel, okuru sarıp sarmalıyor. Yazar dokunuşu belirgin bir şekilde hissediliyor. Dolayısıyla Mahir Ünsal Eriş, Hamdi Koç ve Cem Akaş’a teşekkür etmemiz gerekir. Bununla birlikte, kitapların tekrar basımlarında son okumaların bir kez daha yapılmasını ve ufak tefek bazı yazım hatalarının düzeltilmesini de önermek isterim. Gönül istiyor ki böylesine güzel romanları okumanın zevkine hiçbir şey gölge düşürmesin. ŞAMPİYONLARIN KAHVALTISI Kurt Vonnegut Can Yayınları, 2021 Çeviri: Cem Akaş 296 s.

  • Orhan Duru ile öykü yazmanın sırları

    Öykü Yazmanın Sırları, okurlar kadar yazarların da severek okuyup yararlanacağı, Duru’nun kara mizah, fantezi ve düşsellik dolu ele avuca sığmaz yazarlığının sırlarını cömertçe ortaya koyan bir kitap. Öykü Yazmanın Sırları'nda öyküyü öykü yapan öğeleri; modern öykünün özelliklerini ve inceliklerini; anlatı geleneğimizin ana hatlarını ve gelişimini; günümüz öyküsünün niteliklerini anlatıyor Orhan Duru. 1950 Kuşağı’nın öykümüze kattıkları, amaçları, arayışları ve etkilenmeleri çerçevesinde kendi anlayışlarının, yöntemlerinin altını çiziyor. Türkçede adını koyduğu Bilimkurgu’nun dünyadaki gelişimini, önemini ve bizdeki izdüşümlerini gösteriyor. Öykü Yazmanın Sırları, okurlar kadar yazarların da severek okuyup yararlanacağı, Duru’nun kara mizah, fantezi ve düşsellik dolu ele avuca sığmaz yazarlığının sırlarını cömertçe ortaya koyan bir kitap. Orhan Duru (İstanbul, 18 Aralık 1933 – 25 Ocak 2009) Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi’ni bitirdi (1956). Bir süre vete­rinerlik ve aynı fakültede asistanlık yaptıktan sonra gazete­ciliğe yöneldi. 1961’de “Ulus”ta başladığı mesleğini 1993’e dek “Cumhuriyet”, “Milliyet”, “Güneş”, “Hürriyet” ve Star TV’de sürdürdü; bir süre “Yeni Yüzyıl” gazetesinde yazdı. İlk öyküsü “Kadın ve İçki” 1953’te “Küçük Dergi”de çıktı. “Mavi”, “Evrim”, “Yeni Ufuklar”, “Pazar Postası”, “Yelken” ve “Dost” dergilerindeki ürünleriyle dik­kat çekti. “a Kuşağı” ve “Mavi Hareketi” yazarları arasında yer aldı; 1950 Kuşağı öykücüleri arasında öne çıkan isimler­den biri oldu. “Ağır İşçiler” adlı öyküsüyle 1970 TRT Sanat Ödülleri Yarışması’nda başarı ödülünü, “Sarmal” ile 1996 Sedat Simavi Edebiyat Ödülü’nü, Fırtına ile 1998 Sait Faik Hikâye Armağanı’nı kazandı. ÖYKÜ YAZMANIN SIRLARI Orhan Duru Yapı Kredi Yayınları, 2021 64 s.

  • Şüpheli şahıslardan 19 öykü

    Bryan Hurt tarafından, 19 farklı yazarın öykülerinden derlenen Gözetleme Listesi, çağımızın en büyük sorunlarından gözetlemeye ve gözetlenmeye odaklanarak insan mahremiyetinin ihlali üzerine çarpıcı paylaşımlarda bulunuyor. "İzlemek yakın alaka göstermektir. Yakın alaka bir sevgi eylemidir. Öyleyse, alışacaksın küçük adam. İzlenmek hayatın bir parçası.” İZLENİYORUZ. Bu ifadenin artık kimseyi şaşırtmaması bile şaşırtıcı. Bu kitabın ele almaya çalıştığı soru, bu daimi gözetimden nasıl etkilendiğimiz. Özel hayatın kalmadığı bir dünyada özbenliğe ne olur? Bryan Hurt tarafından, 19 farklı yazarın öykülerinden derlenen Gözetleme Listesi, çağımızın en büyük sorunlarından gözetlemeye ve gözetlenmeye odaklanarak insan mahremiyetinin ihlali üzerine çarpıcı paylaşımlarda bulunuyor. Hem biçim hem de tarz olarak birbirinden farklılaşan öyküler, özellikle distopik metinlerden hoşlanan okurlar için ufuk açıcı deneyimler sunuyor. Her yazarın kendi gözetleme durumunu ayrı bir pencereden, kendine özgü bir üslupla aktardığı bu şaşırtıcı derleme, günümüz ve yakın gelecek teknolojisinin insanları nasıl yozlaştırdığına, onları birbirine nasıl yabancılaştırdığına ve kişisel olanı nasıl ihlal etmeye yönlendirdiğine dikkat çekiyor. Bryan Hurt, Yenilikçi Kurgu dalında 10. Yıllık Starcherone Ödülü'nün sahibi Herkes Fransa Büyükelçisi Olmak İstiyor (Red Hen, 2018) kitabının yazarıdır. Birden fazla kitabın editörülüğünü yapmıştır. GÖZETLEME LİSTESİ Derleyen: Bryan Hurt Deli Dolu Yayınları, 2015 Çeviri: Peren Demirel Editör: Şirin Etik 372 s.

  • Kadının bakış açısından anlatılan bir aşk hikâyesi

    Meksikalı yazar Brenda Lozano, İdeal Defter'de parçalı, durak­lamalar ve kısa paragraflarla dolu, haiku’ları andıran tekrarlayan cümleciklere de yer verdiği bir anlatı sunuyor. Adam annesini kaybetmiştir, kadın geçirdiği kazanın ardından iyileşme dönemindedir. Tanıştıktan kısa süre sonra beraber yaşamaya başlarlar. Ama adam annesinin anısının izinde İspanya’ya gider, kadın da Meksiko’da onu bekler. Odysseus’u bekleyen Penelope gibi, Godot’yu bekleyen Vladimir ve Estragon gibi… Bu bekleyiş aynı zamanda içsel bir yolculuk. Hem sevgilisinin yokluğunun yarattığı boşluğu kapamaya hem de şehirdeki kırtasiyeleri dolaşarak ideal defterini bulmaya çalışır. İdeal Defter kadının bakış açısından anlatılan bir aşk hikâyesi. Bu modern çağ Penelope’si örüp sökmek yerine defterine yazıp silmektedir, zira “ideal bir defter kısa, bölük pörçük, tutarsız, uzun veya rastlantısaldır.” Meksikalı yazar Brenda Lozano parçalı, durak­lamalar ve kısa paragraflarla dolu, haiku’ları andıran tekrarlayan cümleciklere de yer verdiği bir anlatı sunuyor. Brenda Lozano, 1981 yılında Meksiko’da doğdu. Meksika’da ve ABD’de edebiyat eğitimi aldı. FONCA Genç Yaratıcılar programından burs kazandı; ABD, Avrupa ve Güney Amerika’da yazarlık programlarına katıldı, çok sayıda antolojide yer aldı. Chicago’da yayımlanan Make edebiyat dergisi için editörlük yapıyor ve New York merkezli Ugly Duckling Presse bünyesinde çalışıyor. 2015 yılında Conaculta (Meksika Ulusal Kültür ve Sanat Konseyi), Hay Festival ve British Council tarafından ülkesinde kırk yaşın altındaki en önemli yazarlardan biri seçildi. Bogotá39’un Latin Amerika’nın kırk yaşın altındaki en iyi kurgu yazarları listesine (2017) dahil edildi. İlk romanı Todo nada 2009’da, ikinci romanı İdeal Defter 2014’te yayımlandı. Cómo piensan las piedras (2017) adlı bir öykü kitabı var. Son romanı Brujas (2020) Notos Kitap tarafından yayına hazırlanıyor. İDEAL DEFTER Brenda Lozano Notos Kitap, 2021 Çeviri: Nergis Gürcihan Editör: İdil Dündar 176 s.

  • İnsanlığın dermansız hastalığı ırkçılığın kökenleri

    Christian Geulen tarafından yazılan Irkçılığın Tarihi kitabı, insanlığın çare bulunamayacak tek hastalığı olan ‘ırkçılığın’ kökenlerine inerken, Antik Çağ’dan günümüze kadar, bu ‘hastalığın’ gelişimsel sürecini de mercek altına alıyor. Burak Soyer Özelden genele bir insan, bir toplum, dininden, dilinden, ten renginden, göz renginden, saç renginden, kafatası boyutundan ve daha sayabileceğimiz nedenlerden dolayı “başka” olarak kabul edilip, onu böyle kabul edenin kendini yaşatmak, var olmasını daim kılmak için köleleştirilebilir, hapse atılabilir, linçe uğratılabilir ve nihayet topyekun imha edilebilir mi? Evet! Bunların hepsi gerçekleşebilir. Net konuşuyoruz. Çünkü tarihte örnekleri var. Hem de bu örnekler Antik Çağ’a kadar gidiyor. Almanya’daki Koblenz-Landau Üniversitesinde Modern ve Çağdaş Tarih profesörü olarak görev yapan Christian Geulen’in Irkçılığın Tarihi kitabı, adından da anlaşılacağı üzere, insanoğlunun belki de en hastalıklı ‘görüşünün’ kökenlerine iniyor. Irkçılığın Tarihi, kitabın arka kapağında yazdığı gibi, “…ırkçılığın dönüşümüne ilişkin tarih, tamamlanmış olmaktan ne yazık ki çok uzaktır” açıklamasını içerse de ırkçılığı, Antik Çağ’dan günümüzde kadarki sürecini verdiği somut örnekler, atıfta bulunduğu çalışmalar, öznel bir değerlendirmeye çok fazla girişmeden vardığı nesnel sebep-sonuç ilişkileri, çevresel manipülasyonlarla uğradığı değişimi ele alan derli toplu bir çalışma. Irkçılığın tanımıyla açılışını yapan kitap kronolojik bir sıralamayla ilerleyerek uğradığı her dönemde toplum tarafından nasıl algılandığını ve buna dayanarak toplumsal hayatta, yukarıda bahsettiğim ‘karşıdakini yok ederek var olma biçiminin’ nasıl hayata geçirildiğini anlatıyor. Başvurduğu bilimsel açıklamalarla fikir üretme kapısını da her daim açık bırakarak okuru kitabın derdine karşı ayık tutuyor. Örneğin Orta Çağ’da din-ırk ilişkisini şöyle anlatılıyor: “Orta Çağ’da kolektif benlik algısı ve yabancılara ilişkin algılama biçimleri; Orta Çağ tarihinde olduğu gibi, esas olarak dini ve seküler iktidarın düalizmi tarafından şekillendirildi. Bunlar çoğu zaman birbirileriyle rekabet halindeydi, ancak çoğunlukla genel bir düzenin tamamlayıcı parçaları olarak düşünülüyorlardı. Yabancılara ilişkin algılama biçimlerinde, antik felsefenin yanı sıra, Yahudi ve İslam geleneğinin kabulleri ve etkileri de vardır. Halk kültürü ve pagan gelenekleri, kilise ve feodal sosyal düzenini de uzunca bir süre etkilemiştir. Orta Çağ’daki ırkçılık biçimleri sorusunda her şeyden önce, kilisenin babaları tarafından Hıristiyan düşüncenin Modern Çağ’ın başlangıcına kadar geliştirilmesi belirleyici rol oynamıştır.” Buna ek olarak, Yahudiliğin ırkçılıktan negatif ayrımcılıkla nasibini alan ilk din olması da yine din-ırk çerçevesi içinde açıklanıyor. Ayrıca ‘ırk’ tanımının “At sahibi soylu İngilizler” için kullanılması, ırkçılığın ilk olarak sınıfsal düzlemde nasıl ele alındığının da bir göstergesi. Irkçılığın Tarihi’nde, ‘ırkçılığın’ her dönemde gayet çıkarcı biçimde kılıfına uygun anlamlarla yeniden tanımlanması, çoğunluğun azınlık üzerinde kurmaya çalıştığı tahakkümü gerçeğe uygun nedenlerle açıklayabilmesi için ‘sınır ötesi’ düşmanlar yaratması da günümüz ortamıyla eşleştirdiğimizde üzerine hayli kafa yorulması gereken bir konu olarak karşımıza çıkıyor. ‘Egemenliğin kayıtsız şartsız iktidarın olduğu’ ve onu koruyup kollamak için her yolun mubah sayıldığı birbirini aratmayan her dönemde iktidarı yıkmaya çabalayan ‘iç mihraklar’ yetersiz kaldığında yine iktidar yoluyla nasıl ‘dış mihrak’ yaratıldığı emperyalizmin doğuşuna ilişkin kitapta ortaya atılan fikirlerden birisi olarak düşünülmeyi hak ediyor. Irkçılık kavramı kökten yok olmayacak. Dindirilebilmesi bile mümkün değil hatta. Acı ama gerçek, Irkçılığın Tarihi gibi başvuru kitaplarıyla mevzuya kafa yormak bize kalan tek eylem gibi görünüyor. IRKÇILIĞIN TARİHİ Christian Geulen Runik Kitap, 2021 Çevirmen: Simin Şahin Editor: Ece Demir 120 s.

  • Yabani'den polisiye öyküler

    Yabani’nin Polisiye Özel Sayısı, farklı alt türlerde, farklı anlatım biçimlerinde ve farklı tatlarda 14 polisiye öyküye yer veriyor. Murat Zorlu, bu özel sayıda yer alan her öyküyü Litera Edebiyat için tek tek inceledi. Murat Zorlu Bilimkurgu-fantastik-korku temalı çizgi roman ve öyküleriyle 2016 yılında aylık olarak yayına başlayan, onuncu sayısının sonunda ise yayın hayatına ara veren Yabani Dergi, 2020 yılının Ekim ayında “bilimkurgu” temalı özel sayısıyla raflara geri dönmüştü. Bugünlerde ise “polisiye” temalı yepyeni sayısıyla, hem de oldukça iddialı bir kadroyla bir kez daha karşımızda. Yabani Dergi’nin Polisiye Özel Sayısı’nı Litera Edebiyat için inceledik. Derginin kapağı Gülşah Minsin tarafından çizilmiş. Sanatçı, polisiye türünün ve noir anlatının kendine özgü dilini ve klişelerini, gizemli ve cezbedici biçimde kapağa yansıtmış. Öyle ki bu kapak dergiyi ele alıp incelemek için bile başlı başına bir sebep sunuyor. Grafik tasarım ve kullanılan yazı tipi olarak da temaya uygun seçimler yapılmış. Bu konuda eleştirebileceğim tek husus, yazı renginin arka plandaki çizimle kontrast yapmaması olabilir. Özellikle benim gibi astigmatsanız, yazıları okumakta zorlanabilirsiniz. Bu antolojinin açılış hikâyesi olan Ayyaş Fok, polisiyenin dev ismi Ahmet Ümit ve yetenekli çizer Murat Çalış’tan geliyor. Güvenilmez anlatıcı yöntemini kullanan hikâyeyi oldukça akıcı ve iyi buldum. Çizimler net ve detaylı, renkler son derece canlı. Ufak bir anekdotu da not düşeyim, çizer Murat Çalış’ın çizgi öykünün son panelinde Yabani Dergi’nin bir önceki sayısında yayınlanan Kargocu isimli çizgi öyküsünü paskalya yumurtası olarak eklediği de dikkatli gözlerden kaçmıyor. Söylenecek sözün tükendiği, diyalogların öneminin kalmadığı ve olayları Kedi Gözü’nden izlediğimiz ikinci öyküyü gazeteci ve polisiye yazarı Elçin Poyrazlar kaleme almış, ressam ve çizgi roman sanatçısı Elif Nurşad Atalay ise çizmiş. Polisiyeden daha çok psikolojik gerilim türüne daha yakın olan bu öykünün senaryosunu gerçekten okumak isterdim. Yazarın, senaryoyu tretman olarak verip kurgusal anlatımı çizere bıraktığına neredeyse eminim. Burada öyküyü anlatan gerçek anlamda sanat. Elif Nurşad telefon ekranına yansıyan arama kayıtları ve mesajlaşmalar dışında yok denecek kadar az metnin olduğu hikâyede hemen hemen her şeyi yapıyor. Son derece başarılı olarak yerleştirilmiş panellerin çoğu ve renkler de bu anlatıyı destekliyor. Son sözüm, bütün olaylara tanık olan kediye, *seni çok seviyorum. Şüphesiz ki polisiye türünün en ilgi çeken özelliklerinden biri suçu kimin işlediği, diğeri de neden işlediğidir. Çoğunlukla son perdeye varılıp her şey aydınlığa kavuştuğunda ise ağızda bitter kıvamında acımtırak bir tat bırakır. Polisiye roman yazarı Günay Gafur ve çizer Ertan Beşiroğlu’nun kaleminden çıkan bu öyküde emekli bir polisin Ege'de bir köye yerleşmesinden sonra geçen olayları ele alıyor. Merak uyandırıcı bulduğum bu hikâyenin sonu da okuyucuyu hem tatmin ediyor hem de düşündürüyor. Kitaptaki dördüncü öykü, Funda Menekşe’nin kaleme aldığı ve Valendra Venüs’ün göz dolduran çizgileriyle can verdiği Bezelye Çocuk. Toksik ebeveynler, namus cinayetleri ve güvenilmez anlatıcı. Bu antolojide ikinci kez güvenilmez anlatıcı yönteminin kullanıldığını görüyoruz. Çizgi roman türünün alamet-i farikası göstererek anlatma biçimidir, ancak anlatılanlar ile gösterilenler farklı olduğu zamanlarda yalan söyleniyor demektir. İşte bazen bu yalanlara bezelyeden ortaklıklar kurulur. Kara mizah diyebileceğimiz Erkek Adam Ağlar mı Hiç? Algan Sezgintüredi’nin muzip bir dilde kaleme aldığı, Ozan Murat Özfen’in de stilize olarak çizdiği güzel bir kısa öykü. Ekin Açıkgöz ve Ülker Şamxalova imzalı Ölüm Büyüsü, Afrikalı iki kadının başından geçen tatsız olayları bir cinayet soruşturması esnasında iki farklı zaman çizelgesi üzerinden muhteşem çizimler ve renkler eşliğinde, çok başarılı bir kurguyla anlatıyor. Dergi içinde yer alan çizgi roman seçkisinin içindeki en nadide örneklerden. Kemerlerinizi bağlayın, çünkü Seyfettin Efendi geri döndü! Bildiğiniz gibi Yabani Dergi’nin imtiyaz sahibi Devrim Kunter’in yarattığı çizgi roman serisi olan Seyfettin Efendi uzun süredir ortalıkta pek görünmüyordu. Bu dergide yer alan Gulyabani adlı öyküyü Anadolu Korku Öyküleri’nden ve Gerisi Hikaye podcast serisinden tanıdığımız Demokan Atasoy yazmış, Ahmet Ümit’in Elveda Güzel Vatanım romanını çizgi roman olarak resimlendiren ve Gesar serisinin yazar ve çizeri olan Bartu Bölükbaşı ise çizmiş. Renklendirmesini ise Gökberk Kaya üstlenmiş. Böylesine usta bir ekibin elinden hem çizim ve renklendirme hem de senaryo açısından son derece doyurucu bir iş çıkmış. Ah be Seyfettin Efendi yarım kalmış dosyaların var. Dön artık geri! Konakta Cinayet, Ceyda Kiremitçi Vasiliev tarafından yazılmış, Ozan Yüksel tarafından çizilmiş. Sizlere bir ‘what if’ hikayesi örneği vereyim mi? Eğer Arzu Film yerine 1970’lerde Yabani Filmcilik var olsaydı ne olurdu? Filmlerimiz çok da neşeli olmazdı öyle değil mi? Antolojinin bu çizgi öyküsü bizlere bu sorunun cevabını veriyor. Yaratıcı bir fikir olduğunu kabul ediyorum, yine de içim dağlandı. Cem Özduru’nun yazıp çizdiği Kayıp Şeylerin Peşinde eseri için tam olarak polisiye diyebilir miyiz bilmiyorum. Ama diyalogların doğallığı ve çok güzel çizilmiş olmasını es geçemeyiz. Kesinlikle farklı bir tat. Dilsizler, Nurhan Işkın tarafından yazılmış, Açelya Taşkıran tarafından çizilmiş. Özellikle de kent, mimari ve iç mekân çizimleri gerçekten iyi. Bu ekipten daha fazla polisiye hikayesi okumak isterim. Kadınlara şiddet uygulayan insanlardan intikam alan kanunsuz bir anti-kahraman tatmin olmamız için yeterli olabilirdi. Ancak son perdedeki monoloğun aşırı didaktik olması eleştirmek istediğim bir husus. Bir mesaj verilmek isteniyorsa, mesajın hikaye boyunca zaten verilmiş olması gerekmez miydi? Çok başarılı bir çizgi roman sanatçısı ve illüstratör olan Ergün Gündüz’ün kaleminden okuduğumuz Sniper Keskin Nişancı, ‘nuff said’ (söylenmesi gerekenler söylendi) türünde bir çizgi roman. Amerikan çizgi romanlarında olduğu gibi çatıdan çatıya atlayan bir karakteri, kentsel dönüşümle kimliğini kaybetmekte olan mega şehrin üzerinde izliyoruz. Görsel başarısından dolayı tavsiye ederim. Saffetin Arkasından öyküsünde, yazar Suat Duman’ın, çizer Colorbender’in ve Yabani Dergi’nin grafikeri Elif Kut’un imzaları var. Peşinen buradaki büyük payeyi sanat ekibine vermek istiyorum. Çizimler ve renkler gerçekten şahane. Panellerin açıları, stilize çizimler kusursuz. Özellikle renklendirmede Francisco Goya’nın 3 Mayıs 1808 tablosunda olduğu gibi, karakter yüzü ve kıyafetlerinin ışık kaynağı olarak kullanılması güzel bir hava katmış. Gelelim senaryoya, Türkiye'de basılan çizgi romanların önemli bir sorunu var: Kısaltılmış ve sıkıştırılmış olmaları. Bu sorunu özellikle haftalık ya da aylık dergilerde tefrika edilen çizgi romanlarda görmemiz mümkün. Maalesef zikrettiğim sorun burada da boy göstermiş. Hikâyenin karmaşık kurgusu sekiz sayfada anlatılmak için fazlasıyla uzun. Her karede yeni bir olay oluyor, yeni bir karakter devreye giriyor. Eğer senaryo yeteri kadar uzun olarak işlenseydi çok daha güçlü olabilirdi. AVSEQ01.DAT, Devrim Kunter tarafından yazılıp çizilmiş. 1999 yapımı Nicholas Cage’in başrolünde oynadığı 8 Milimetre isimli filmi anımsıyor olabilirsiniz. Eğer mideniz kaldıracaksa bilgi dağarcığınızı biraz daha geliştireyim. Snuff film denilen bir olgu var. İnsanların öldürüldüğü bir porno çeşidi olan bu alt tür, çoğunluklu olarak ekstrem film sınıfına giriyor. Ne var ki, internetin karanlık yüzü deep web’te gerçek işkencelerin yapıldığı, cinayetlerin gerçekten işlendiği snuff filmlerin mevcut olduğu bilinen bir gerçek. Nicolas Cage’in başrolünde olduğu 8 Milimetre de bu konuyu ele alıyordu. Devrim Kunter’in en büyük başarılarından biri de klişeleri kendi kurgusu içinde iyi kullanması. Derginin içindeki en etkileyici çizgi romanlardan biri olması da bu yüzden. Özellikle finali hem metin olarak hem de sanatsal açıdan çok etkileyici. Daha önce Ömer Seyfettin'in Beyaz Lale isimli hikayesini siyah beyaz olarak çizgi romana uyarlayan Devrim Kunter, bu hikâyede de siyah beyaz ışık ve gölge tonlarını ustaca kullanmış. Baykuş Bana Bakıyordu, Guy Ritchie filmi tadında, herkesin birbirinin arkasından iş çevirdiği güzel bir öyküyle derginin çizgi romanlarının sonuna geliyoruz. Bu çizgi öykünün yazarı polisiye ustası Celil Oker, çizeri ise Devrim Kunter. Arka kapak çizeri Elif Aydın, derginin son bölümünde ön ve arka kapak çizerlerinin polisiye atmosferi iyi hissettiren çizim galerisi yer alıyor. Yabani Çizgi Roman Dergisi, Polisiye Özel Sayısı çok zengin bir içeriğe sahip. Türü sevenlerin ya da pek tanımayanların da okumasını gönül rahatlığıyla tavsiye ederim.

  • Ayna bir yasa. Yapı ise bu kitabın okurları

    Duran Emre Kanacı, ilk eseri Yapı ve Yasa ile geleneksel anlatıyı ve modern ikilemleri bir araya getirerek, okur ile anlatıları arasına bir ayna yerleştiriyor. “Korkmaya gerek yok. Biçimsiz, arkadaşım. Adını ben koydum. Öyle belli bir şekli şemaili yok çünkü. Bir zamanlar onun; evimize türlü biçimlere bürünerek misafir olan, sonra geçip giden bir kimse olduğuna inanırdım. Bunu bizimkilere anlattığımda domatesli bulgur pilavı yiyorduk. Babam soğana öyle bir vurdu ki soğanın cücüğü sofranın dışına uçtu. Biçimsiz’le ilgili hiçbir şey sormadı bana. Yalnız sobanın yanına bağdaş kurup uykuya dalmamı bekler oldu. Annem, o günden sonra evin içinde, “Her şey Allah’tandır,” diyerek dolaşmaya başladı. O zaman Biçimsiz’in, Allah’ın bizlere yolladığı bir muâvin olduğuna kanaat getirdim.” Yapı ve Yasa kavramlarını, bu kitaptaki hikâyelerin birer yansıması olarak görebiliriz. Yapı ve Yasa, kendi içinde kendi aynasını taşıyan bir kitap. Simetrik yapıya sahip anlatılarla örülü hikâyeler birbirlerini tamamlayıcı özellikleriyle dikkat çekiyorlar. Duran Emre Kanacı bu ilk eseriyle geleneksel anlatıyı ve modern ikilemleri bir araya getirerek, okur ile anlatıları arasına bir ayna yerleştiriyor. Bu ayna, sembollerle ve mistik göndermelerle örülü öykülerin renkleriyle boyalı. Ayna bir yasa. Yapı ise bu kitabın okurları olacak. Duran Emre Kanacı, 1993 Adana doğumlu. Genetikçi. İstanbul Üniversitesi’nde başladığı temel bilimler eğitimine Boğaziçi Üniversitesi’nde devam etti. Doktora çalışmalarını yine aynı üniversitede sürdürmekte. Sinirbilim alanı üzerine çalışıyor. Aynı zamanda Bahçeşehir Üniversitesi’nde geleceğin bilim insanlarının eğitimine katkıda bulunuyor. Hem bilimde hem edebiyatta okuyor, yazıyor. Öyküleri Sözcükler, Trendeki Yabancı, Öykü Gazetesi, Parşömen Sanal Fanzin, Yazı-Yorum gibi dergilerde yayımlandı. YAPI VE YASA Duran Emre Kanacı Epona Kitap, 2021 143 s.

  • Dans etmelisin Hippo, zıplamalısın Hippo, şarkı söylemelisin Hippo

    Altan Erkekli'nin sesi bu defa Yapmalısın Hippo!'da hayat buluyor! Hippo’nun çevresindeki herkes ona değişmesi gerektiğini söylüyor. Hippo diğerleri gibi olmak ve onların kendisini sevmesini istiyor. Ancak kendi benliğini kaybetmeye başlıyor. “Dans etmelisin Hippo, zıplamalısın Hippo, şarkı söylemelisin Hippo…” Peki Hippo ne yapmalı? Hippo önemli bir karar veriyor ve kendi olmayı seçiyor. Bu kitap, çocukların kendi tercihlerini yapabilmeleri, kendi kararlarını verebilmeleri adına eğlenceli bir o kadar da öğretici bir hikâye! Nobel Çocuk Yayınları, yayımladığı pedagojik, sessiz ve resimli hikaye kitaplarıyla alanda geniş bir kitleye hitap ediyor. Üstelik Türkiye’de ilk kez tüm çocuk kitaplarının seslendirme dosyalarını okuyucularına ücretsiz olarak sunuyor. Oldukça sevilen Yapmalısın Hippo, Altan Erkekli seslendirmesiyle okuyucularla buluşuyor. YAPMALISIN HİPPO Ginny Tilby Nobel Çocuk, 2021 Çeviri: Shona Elizabeth Arık 32 s.

  • Büyükada'da büyük aşk

    Eşcinsel bir çiftin hayatlarına genç bir erkeğin girmesiyle birlikte yaşadıklarına odaklanan Yiğit Karaahmet'in ilk romanı Deniz Ne Kadar Güzel çıktı. “O, bir adam diye kısaca özetlenebilecek adam... O adam... O adam benim kocam. Kocam başka bir erkeği seviyor.“ Deniz Ne Kadar Güzel ilişkilerinin kırkıncı yılındaki bir eşcinsel çiftin hayatlarına genç bir erkeğin girmesiyle birlikte yaşlılık, sadakat, ihtiras, aşk, yalnızlık korkusu, aile kavramı gibi konularla yüzleşmelerini anlatan bir polisiye-suç romanıdır. Eski caz piyanisti Şener ile emekli mühendis Fehmi, Büyükada’da yaşayan, 70’li yaşlarını sürmekte olan bir çifttir. Aşklarını adadaki köşklerinde dolu dizgin yaşarken, bu ilişkiyi ada halkına “yaşlılık günlerinde birbirine destek olan iki emeklilik arkadaşı olarak” kabul ettirmişlerdir. Şener ve Fehmi için kırk yıllık ilişkilerinin rutin dinamiği, o yaz yandaki eve dişçi anne, mimar baba ve problemli bir gençlik geçiren çok yakışıklı oğulları Deniz’in taşınmasıyla bambaşka bir yöne gidecek, kendi ailelerinin sağlamasını bir suç üstünden yapmak zorunda kalacaklardır. Yiğit Karaahmet bu ilk romanında ‘Çılgınlar Kulübü’nü nefes nefese bir gerilimle birleştirerek, Büyükada’da geçen büyülü ve sıcak bir yaz mevsimini ustalıkla anlatıyor. ‘… Büyükada’nın ayaklarının altında sarsıldığını hissetti. Sanki toprak kaynıyor, oynuyor; tüm yaşananları, tüm hatıraları kırılan bir fay hattı gibi yerin dibine çekiyordu. Kokularını yitirmiş, bir daha asla eskisi gibi kokmayacak manolya ağaçlarının kapladığı başının üstündeki gök kubbe dönmeye başladı. Köprünün korkuluklarını sertçe, neredeyse tırnaklarını tahtalara geçirircesine tuttu. Yıllardır pek çok şeyi görmüş gözleri bu zamana kadar şahit olduğu en acı şeyle ıslanmaya başladı. Annesinin kollarında ölümüne, en sevdiği dostlarının yitişine şahit olan bu gözler havuzda yüzen çocuğu izleyen bir adam yüzünden en acı kederi görüyordu. O, bir adam diye kısaca özetlenebilecek adam... O adam... O adam benim kocam. Kocam başka bir erkeği seviyor.’ DENİZ NE KADAR GÜZEL Yiğit Karaahmet 6.45 Yayınları, 2021 288 s.

  • Şehirli Karınca'ya ikinci ödül

    Bu yıl 76'ıncısı düzenlenen Yunus Nadi Öykü Ödülü yarışmasında Mehmet Güreli'nin Şehirli Karınca adlı kitabı öykü dalında ödüle layık görüldü. Hikmet Altınkaynak, Sezer Ateş Ayvaz, Seval Şahin, Mehmet Zaman Saçlıoğlu ve Murat Yalçın'dan oluşan seçici kurul, ödülü, Şehirli Karınca ile Mehmet Güreli ve "Kayboluş" adlı kitap dosyasıyla Aslı Akarsakarya arasında paylaştırdı. Mehmet Güreli, Şehirli Karınca adlı bu öykü kitabında, bir karıncanın azmi ve dikkatiyle yaklaşıyor yazıya. Sinemanın, edebiyatın, müziğin ve resmin unutulmaz eserlerinin izinde, kurgunun yeniden kurgulandığı özgün anlatılar bunlar. Bir Truffaut filminin içinde başlayan yolculuk Truffaut'nun gerçek yaşamıyla iç içe girip Jean Vigo'ya, Joyce'a, Beckett'e, Zweig'a, haikunun ustası Başo'nun yalın, yalın olduğu ölçüde derin evrenine uzanıyor; oradan Bresson'un Balthazar'ına uğrayıp Fritz Lang'e, de Sica'ya, Rotko'ya, Walser'a uzun bir solukla bağlanıyor. Karanlığın gizli misafirlerinin tekinsizce dolaştığı film noir bir anlatının üzerine örtüsünü sererken, intihar etmiş, yaşamı deliler evinde bitmiş yaratıcılar satır aralarında canlanıyor. "Durmadan, durmadan / Dönüyor düşlerim" diyen Başo'nun yanı başında, Güreli de, durmadan, durmadan, dönüyor dünya, sanatla, diyor bize âdeta... Şehirli Karınca, 2021 Vedat Türkali Edebiyat Ödülleri'nde de "sinemanın, müziğin ve resmin dünyasını disiplinlerarası ilişkiler kurarak öyküye ustalıkla dahil etmesi ve kendine has anlatımıyla edebiyatımıza yaptığı katkılardan ötürü" Öykü Ödülü'ne değer bulunmuştu. Alope'nin Odası (2008), Hayaller ve Sokaklar (2010) ile Bedrufi'nin Nefesi (2016) isimli kitapları da Sel Yayıncılık tarafından yayınlanan Mehmet Güreli'nin çok sayıda albüm ve film çalışması da bulunuyor. Mehmet Güreli, Türk yazar, müzisyen, ressam ve yönetmen. Orta okulu önce İstanbul Erkek Lisesi, sonra Avusturya Lisesi'nde, liseyi Yeni Kolej ve Ferhan Koleji'nde okuduktan sonra 2 yıl İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, Felsefe Bölümü'ne devam etti. 1976 yılında Hürriyet gazetesinde çalışmaya başladı. ŞEHİRLİ KARINCA Mehmet Güreli Sel Yayınları, 2020 Editör: Zarife Biliz Kapak Görseli: Mehmet Güreli 110 s.

bottom of page