top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Patikaların İyi Yanı - Behçet Çelik

    Öykücülüğümüzün usta isimlerinden Behçet Çelik, geçirimsiz kale duvarlarına çevirdiğimiz sıkı dokulu hayatlarımıza apansız düşen ışıkların yarattığı siluetleri; seyrelme, dağılıp ortalığa saçılma ya da her şeyin şeklini yitirip bir büyük eriyikte birleşmesi telaşlarımızı; yola girdim yoldan çıktım derdi duymaksızın aşındırdığımız patikaları; şehrin tozunun güneşe ait zannedildiği saatleri; bir düşünceden ya da bir olasılıktan düşerken dönen başlarımızı, Türkçenin en ince, en özenli haliyle anlatıyor. Patikaların İyi Yanı, zamana atılmış edebî bir çıpa, hem sabit hem değil, öncesiyle sonrasını da sezdiğimiz, uzayıp kısalan bir şimdiden öyküler. “Bu kez bir şeye benziyor susuşu, hem de çok benziyor. Halasının eskiden sabah akşam dinlediği, yaşlı adamların soluk almadan uzun upuzun cümlelerle yasak bir aşkı, yaralı bir sevdayı, ölüp gidenlerle acıyla kalanları anlattıkları, derin bir soluk alıp yeni bir cümleye başlamadan önce tek bir kelimeyi atılamadığı için ağdalanıp göğüs boşluğuna yayılan bir çığlığı titreterek yineleyip durdukları şarkılara benziyor.” PATİKALARIN İYİ YANI Behçet Çelik İletişim Yayınları, 131 s. İstanbul, 2021.

  • İçindeki umuda inan!

    Çöpten bir dünyada yaşadığınızı düşünün; gökyüzünü, denizleri ve toprağı göremiyor, doğayı hissedemiyorsunuz. Her geçen gün daha zor nefes alıyorsunuz. İnsanların kirlettikleri bu dünyada gerçek bir yaşam sürebileceğine inanıyor musunuz? Akihiro Nishino’nun “Baca Kasabası'nın Çöpadam'ı” kitabı, sizi böylesine karanlık bir ortamda yaşayan Lubicchi'nin dünyasına davet ediyor. Baca temizliği yaparak geçimini sağlayan çocuğun hayatı, Çöpadam ile karşılaşınca değişiyor. Her yeri farklı bir çöpten oluşan adam ve Lubicchi'nin hikâyesi tam bu sırada başlıyor. ‘Küçük Prens' tutkunlarına bu yeni doğan karakter ile müjdeyi veriyorum. 2018 yılında Yediveren Çocuk Yayınları’ndan çıkan bu kitap şahane çizimleri ve olağanüstü hikâyesiyle her yaşa sesleniyor. Bu gizemli yolculuk içerisinde, çocukları duygudan duyguya koşturuyor. İnsanlığın kapılarını aralıyor. Hepimize umudu yeniden hatırlatıyor. Çöpadam, okuyuculara sadece içindeki ışığa inanarak hayallerine ulaşabileceğini söylüyor. Yazar, kitabın içerisinde bulunan görseller ile okuyucuların hayal gücünü harekete geçiriyor. Renk ve karakter seçimleri ile distopik bir dünyanın tam ortasında buluyoruz kendimizi. Her bir sahneyi ince detaylar ile süsleyen yazar Nishino, anlatımıyla da hikâyenin gücüne güç katıyor. Doğayı hırpalayıp kendine yeni bir doğa arayan insanlığın çaresizliğini çocuk diliyle gözler önüne seriyor. Kitabın kapağını kapattıktan sonra yazarın yarattığı şehirde yaşamaya devam ediyoruz. Akihiro Nishino, bu fantastik öykü ile çocuk edebiyatına farklı bir kapı aralıyor. Yazar, kitabında yer alan çizimleri 2019 yılında Eyfel Kulesi'nde açtığı solo sergide ziyaretçilerle buluşturdu. Bu ışıklı sergiyi eserine yansıtan yazar, teknolojiyi ustalıkla kullandığını kanıtladı. Çocukların dünyasına bir oyun parkı kurdu âdeta. Akihiro Nishino “İnan. Bir tek sen olsan bile.” diyerek umudumuza ışık tutuyor. BACA KASABASI'NIN ÇÖPADAM'I Akihiro Nishino Çeviren: Tanıl Yaşar Ebat: 21x21, 2. Hamur Yediveren Çocuk İstanbul, 2018

  • Dünyanın Kanatları Altında İki Kadın

    Seyahat etmek, yeni insanlarla tanışmak, farklı kültürlerle bir araya gelmek yaşam enerjimizi katbekat artırır. Bizi çocukluğumuzdan beri besleyen tutkular, yetişkin hayatımıza hazırlanmamızı kolaylaştırır. Türkiye İş Bankası Yayınları tarafından yayımlanan “Dünya’nın Etrafında Bir Yarış” Nellie Bly ve Elizabeth Bisland'ın gerçek hikâyesine ışık tutmaktadır. Çağının çok ötesinde bir göreve imza atan iki kadın, bu kitap ile yeniden hatırlanıyor. Hareketli gazete ortamında gelişen Nellie ile edebiyat sevdasıyla yanıp tutuşan Elizabeth'in 1800'lerde geçen yolculuğu oldukça ilham vericidir. Dönemin zorluklarına boyun eğmeyen bu iki kadının dünyayı dolaşma görevi çekişmeli bir yarışmaya dönüşür. New York'tan doğuya yola çıkan bir gemi ile New York'tan San Francisco'ya giden bir trenin baş rol oyuncusu olduğu bu kitap, Jules Verne'nin ölümsüz eseri “80 Günde Dünya Turu”na selam yollar. Zaman zaman hayâllerimizi süsleyen, yolculuklara ilhâm kaynağı olan Jules Verne bizi dünyayla tanıştırdı. Çocuk ya da yetişkin herkesin “seyahat, dünya, kültür” gibi kavramlara bakış açısını değiştirdi. “Dünya’nın Etrafında Bir Yarış”, Alexandra Bye'ın görsel dünyası ve Caroline Starr Rose'un büyüleyici anlatımı ile zamanda yolculuk yapmamızı sağlıyor. Bu kitap, 7 yaş üstü çocukları maceradan maceraya uçuruyor. Sayfaları çevirirken ülkelerin sembolleri hakkında bilgi sahibi olabilir, kendinizi çeşitli yolculuklar içerisinde bulabilirsiniz. Bakalım bu heyecanlı ve zorlu yolculuğu kim kazanacak? DÜNYA'NIN ETRAFINDA BİR YARIŞ Yazan: Caroline Starr Rose Resimleyen: Alexandra Bye Çeviren: Müge Ören Yaş aralığı: Okul çağı İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul, 2020 24 sayfa.

  • Şiiri Doğuran Kan

    şairlerden özür dileyerek, mahcubiyetle ve naçizane… Bir yaşantı, bir yaşam sancısı, bir olay, vaka, durum, şey… bir şiire dönüşürken neyi nasıl taşır, neyi nasıl aktarır ve bu aktarımda o yaşantı neyini kaybederken neyini doğurur? Kısaca, şair okuruna ve evrene kalbinin kuyusundan nasıl bir şiir çıkarır? Bir şiir, zannımca bir hayat anlatımı değildir, bir hayat dolayımıdır. Anlatılacak olan / anlatılmak istenen “şey”, konu, durum, olay; bir elmas işçiliği ile mühürlenir de öyle arz edilir önce yazanın kalp aynasına, ardından ve mümkünse vakitlice okura. Bu kuyum işi, işçiliği yazı emekçiliğinin hasıdır; nirvanaya çıkabilmişse şiiriniz, sizin bu dünyadan göçmenizin ardından bile şiirinizin yaşamaya devam etmesi olasılığı sermest eder yazanı. Ve ancak bir şiir, bir anlatıdan başka bir şeydir, bir metafor ediminin nedeni ve sonucu olarak (“Metafor!” diyor, I’l Postino filminde Pablo Neruda’yı canlandıran karakter, postacı gence –ve âşık gence, ve karamsar, ve ama yine direnen, aşkından şairliğe yeltenen o filinta gence– “Metafor!” diyor Pablo Neruda, âşık gence şiiri öğretmeye çalışıyor). Bu hususun şiirden şiire, şairden şaire değişiklik göstermesi şiir işçiliğinin yine en doğal halidir ve ama öz değişmez: şiir anlatmaz, hissettirir; açıklamaz, iz’lettirir; kısacası im’dir, imge’dir, metafor’dur şiir… ve bencil, özneci, diktatör… Hakim ve hâkim. Müteessir edici bir ek: hem suçlu, hem sanık ama duruşmanın kazananı yine o suçludur, suçsuz ilan eder yine kendini o sanık. Şiir bu ve bu ve bunun gibi nedenlerle az sözle çok şeyin anlatıldığı ve bu anlatıların yine kendi “estetik karmaşası”nda billurlaştığı, bu billurun daracık kesitlerinde türlü ışık oyunlarıyla göz için hecedir, kelime: dimağa göre anlam, bir metafor; kısacası, anlam kesitlerinin, iletinin, aktarımın okurdan okura değiştiği, değişebildiği ve hatta “olmuş/olmamış”, “güzel/çirkin” eleştirilerinin iç içe geçtiği bir “ahmakıslatan”dır şiir. Peki, bir şiirden bir meseleye dönüşür mü bir yazı? Birazdan deneyeceğim. Bu deneme içinde bir deneme doğuracak bu yazı. Bu deneme, içinde bir deneme doğuracak ya da. Kenarından köşesinden, imgesinden dizesinden başlayalım: kalbime kazıdığım harfler yosun Bu alıntı, bir şiirin ortasından öksüz bir dize… Ve buradan okurun gözüne yerleşip oradan da dimağına ulaştığı anda, okura “Ee?” de dedirtebilir. Ve vasat dahi bulunabilir. İlgisiz kelimelerin zoraki birlikteliği gibi –en azından–… Ama bir yandan da, sağ ol vefalı ve empati yönü gelişkin okur, biraz da içli gibi değil mi, bu dize? İçli, acı da barındıran… Kalp kazınmış, kolay mı, kolay çekilir bir acı mı; ve sebat duygusu da taşıyan, ki o kazıdığın kalp yarası kolay geçmez, geçmeyecektir, kaldı ki bir de acısı geçsin, ne mümkün. Bir de o kazınan harflerin göndergesel ağırlığı… Kim bilir her bir harfin altında hangi kelime, hangi kavram, hangi o yere göğe sığdırılamayan “şey”: duygu, yaşantı, anlam yatar, doğar; ve evet, zamandır ruhun terbiyecisi: bekle sönmesini acının, ateşin... İşte böyle: karışık, karmaşık… Anlatır ama daha anlatmaya başladığı anda bozar anlattığını şiir. Belki de utandığındandır. Ece Ayhan’ın dem vurduğu gibi: 1. Şiirimiz karadır abiler / Kendi kendine çalan bir davul zurna Bozguncudur şiir, önce kendi ben’ini dağıtır, öyle ikram eder yemişlerini: o yemişler başka hiçbir sofrada, hiçbir diyarda yoktur; bulamazsınız. Devam edelim: Evet, daha anlatmaya başladığı anda bozar anlamını şiir. Ama ve çünkü: Şiir zor olandır, sırça köşktür, camdır, yakut ve elmas… Ne demiştik: billur. Bozarken bozarken kendi estetik ve ama olmazsa olmaz göndergesini kurarak bozar. Bu bozgunun içinde zafer sembolü bir bayrak vardır er meydanında. Bu bozgunun içinde o zaferin kahramanı bir komutan vardır: Bir eli kılıç kesiği, bir bacağı belki kopmuş, en iyi haliyle yaralı. Hele omuz, ah o omuzlar… Onlar hep yaralı. Fakat muzaffer, vakar, gözü kara, “çelikten korksak gemiye / trene binmezdik” diyenin huyundan… Yaşamış ilmek ilmek, tutmuş acılarını içinde, yüreğinin batığında, öyle batık bir hayat işte. Herkesten farklıymış, norm’dan, normal insandan(!) farklıymış. Öyle her hak edene sözünü pat pat tokatlamamış. Esef duygusunu, yok sayılmanın, küçümsenmenin ağırlığını tutmuş içine atmış: yüreği acı batığı. Ne diyorduk: (Şiir) Kendi estetik ve ama olmazsa olmaz göndergesini kurarken anlamı bozar, doğru’yu bozar, norm’u bozar; çünkü ve aslında büyük, çok büyük bir itirazdır şiir, itirazını bozarak yapar. Dolayısıyla bu bozmanın içinde özel ve mükemmele yakın bir inşa vardır, bir plan, bir yapı tasarımı… Ve kendi bozgun alfabesiyle, kendi bildiği yoldan anlatır alfabesini; ince –incelik hep var, her daim ince– bir duruştur şiirin huyu, nahiftir, yazanından mülhem. Şair nahiftir! ben onların değilmişim, onlar başkasının ormanı Akıyor şiir, şair kazıyor kuyusunu, henüz terlememiş, ama kararlı, iniyor kazdığı kuyuda derine doğru. Derin: kalbinin ırmaklarına… Derin: yokuşun tuzaklarına… Derin: Acı işte, anla! Acı dolu hayatına… Acının imbiğinden akar şiir, öyle var olur. Bir yanılgı tanımı var bu dizede. Ama acı içinde bir kabulleniş. Kendini, ben’ini, kalbini adadığı o… O: kadın… O: adak… O: nirvana… Lime lime harcadığı hücrelerinin ardından yaşadığı –ve belki hep yaşayacağı– büyük bir hüsran… O’na adanan, harcanan bir sevda için söylenen sözlerin, yazılan cümle ve dizelerin her bir harfi aslında / ve oysa başkasına –işte o hep var olacak olan üçüncü şahıs’a– aitmiş. Ben senin değilmişim, sen bana ait değilmişsin. Yok bir yaşamanın yok bir şiiriymiş tüm zamanlarımız. Yokmuşuz biz. Hüsran ve sanrı belki de… ovanın ortasında tek bir ağaç olmaklığım diyor şair devam eden dizede. Bu bir kabulleniş! Yok bir yaşamanın, yok bir aşkın işte gerçek tarifi: Ben, biz değilmişim; ve biz, ben değilmiş… Tekmişim; Abbas Kiarostami filmlerinde bir ovadaki tek bir ağaç görseli gibi… Ama eksik, çok eksik bu dize, bu haliyle… Hemen yanına, yanı başına yazılması gereken dize bir alta kaymış. Demek anlam kaymış. Hece kaymış. Hıçkırık es verdirmiş yazanın canına belki. Şair hıçkırmış, şiir hıçkırmış: ah benim kara yazım Yine bir hıçkırık. Alt alta eklenen dizeleriyle artarken, büyürken şiir, hücre eksilmesi yaşıyor adeta. Şair kararlılığından olsa gerek. Yapıyı kurarken, anlatısını kendi içinde bozar. Her şeyi her ayrıntısıyla anlatacak olsa hikâye örerdi şair, o vakit yazar olurdu. O bir anlatıcı değil; dokunaklı bir divan sazı: bam teli tüm tellerinden baskın bir çığlık koparan, içli bir çığlık… Bir tınısıyla derya içre… Öyledir divan sazı, öyledir şiir… Acı öyledir. Ve bu dizenin bir kardeşi daha olmalı: aşı tutmayan dalım Bu dize bir bağ: Hem üstteki dizelerin kuyusunun dibi, hem gelinen o son durak… Ve şairin büyük kabullenişi. Biraz yabani, biraz mevsime küs, iklime, iklimlere… Doğup büyüdüğü yere yabancı. Aşka kıvılcım ama yağmura sevdalı: Söndürür damlalar alevi. Söndürür damlalar alevi. Alevini söndürür. Ama yine yangı! Dinmez o ateş. Ve bekle; yazan yürek, yaşadığını kelimelere döken, hüznü gözlerine kardeş bilen şair, bekle… Yine ve hep: ömrünü şiir ile yenile! İNCEDEN soyunan gecenin yüzüne ağdım gün seyreldi yazımdan şimdi bu yaşım, bu solan baharım karaya oturmuş gemi çığlığı kalbime kazıdığım harfler yosun ben onların değilmişim, onlar başkasının ormanı ovanın ortasında tek bir ağaç olmaklığım ah benim kara yazım aşı tutmayan dalım bir nehir ne zaman çağıltı ben o zaman külüne ağıt yakan ormancı evim: gelmeyişlerin odam: ışıksız bahçe hayatımın toplamı bir kalbe sığamayışlarım kalbim ancak fısıltı küfü kazıdım: kanı kurumuş mor yazı ölüme kardeş işte ancak çağıltım sustum tüm susuşlarım bir hıçkırığa ağdı

  • Notos’un 86. Sayısında Leyla Erbil Dosyası Var

    Yaptığı bütün yazar dosyalarını kalıcı bir kaynağa dönüştürmeyi amaçlayan Notos, son sayısında çağdaş edebiyatımızın sınırları zorlayan yenilikçi yazarı Leylâ Erbil’e yöneliyor. Edebiyatımızın geleneksel klasik kalıplarının dışına çıkmaya başlayan ve bu yüzden ana akımın gücüyle kırılmaya çalışılan 50 Kuşağı yazarlarının yazdıklarının ne denli önemli olduğu daha sonra anlaşıldı. 50 Kuşağı’nın en ayrıksı yazarlarından biri olarak Leylâ Erbil edebiyatımızda büyük bir iz bıraktı. Notos’un Leylâ Erbil’in anlatı dünyasını ortaya koymaya çalıştığı dosyada Necmi Sönmez, Murat Gülsoy, Hulki Aktunç, Fatih Altuğ, Mehmet Fatih Uslu, Olcay Akyıldız, Merve Şen ve Esra Nur Akbulak’ın yazıları, Onur Aşkın, Buse Ustaoğlu ve Seda Mit’in desenleri yer alıyor. Notos’un bu sayısında öncelikle bir müzik insanı, önemli bir yorumcu olarak tanınan Hüsnü Arkan ile dünden bugüne sanat yolculuğu, romanları, şiirleri ve müziğindeki sanat anlayışı üstüne bir söyleşi yer alıyor. Aganta bölümünde günümüz edebiyat dünyasına ve güncel kitaplara dair yazılarıyla Başak Bingöl Yüce, Deniz Gündoğan İbrişim, Esin Akşar, Fatih Balkış, Gökhan Yavuz Demir, Pınarnaz Eren, Aslı İdil Kaynar ve Alper Güngör var. Bir Yazarın Seçtikleri bölümünde Barış Müstecaplıoğlu hayatında iz bırakan kitapları, Yalçın Tosun ise en çok etkilendiği yazarı nedenleriyle birlikte Notos’a anlatıyor. Kadir Işık ve Aylin Sökmen kısa sorulara kısa yanıtlarla kendi yazarlık serüvenlerini ve yayımlanan son kitaplarını anlatıyor. Foto-Yazı bölümünde Silva Bingaz’ın fotoğrafını Feride Çiçekoğlu kısa bir anlatıyla yorumluyor. Kitaplık bölümünde Şenay Eroğlu Aksoy, Öznur Yalgın’ın öykü kitabı Ağırküre’yi, Banu Yıldıran Genç ise Derya Sönmez’in öykü kitabı Sırça Kanatlar’ı inceliyor. Notos’un bu sayısında öyküleriyle yer alan yazarlar: C.D. Rose, Bahri Vardarlılar, Roni Margulies, Buket Arbatlı, Murat Çelik, Nurhan Şahinkaya, Günay Çetao Kızılırmak, Gamze Haklı Geray, Rıdvan Hatun, Berna Terziahmetoğlu, Soner Yıldırım.

  • Annie’nin Hayat Listesi - Kristin Mahoney

    Annie’nin Hayat Listesi, tüm hayatını kontrol altında tutmak isteyen Annie’nin bir yılını anlatıyor. Yeni bir okula başlayan Annie, burada bir yandan arkadaş edinmeye çalışırken diğer yandan eski okulundaki en yakın arkadaşını özlemektedir. Oldukça utangaç bir çocuk olan, rezil olma korkusuyla her kelimesini seçerek konuşan Annie, hayatını kontrol altında tutmak adına her şeyin listesini tutmaktadır. Annie, bu serüven süresince, kendini tanımayı, sesini duyurmayı, kaybetmeyi ve daha pek çok şeyi öğrenecektir. YAZAR HAKKINDA Kuzey Carolina’da Clover Gap’e biraz benzeyen küçük bir kasabada büyüdü. Yedi yıl Brooklyn’de yaşadı. Üçüncü sınıftayken başına gelen bir kurşun kalem kazasından kalan minik iz sol elinde hâlâ durur. Berbat bir kickball oyuncusudur. Ailesiyle birlikte South Orange, New Jersey’de yaşar. İlk kitabı için çok heyecanlı! kristinmahoneybooks.com sitesinden çevrimiçi ulaşılabilir ya da @KMcMahoney Twitter adresinden takip edilebilir. Annie’nin Hayat Listesi Türkçesi: Merve Yıldırım Altın Kitaplar, 256 s. 2021.

  • Başucu kitapları: Julian Barnes'ın listesi

    Julian Barnes'ın en sevdiği, vazgeçemediği kitaplar nelermiş, hiç merak ettiniz mi? İngiliz edebiyatının yaşayan en önemli yazarlarından biri, hiç kuşku yok ki Julian Barnes. The Oxford English Dictionary’de sözlükbilimci olan ve çeşitli gazetelerde çalışan, kitap eleştirileri ve Dan Kavanagh takma adıyla nefis polisiye romanlar kaleme alan Barnes, ilk romanı Metroland ile 1981’de Somerset Maugham Ödülü’nü kazandı. 1984’te yayımlanan romanı Flaubert’in Papağanı'yla Fransa’da Medicis Ödülü’nü kazanan ilk İngiliz olması, daha geniş okur kitlelerine ulaşıp dünya çapında tanınmasını sağladı. Hemen hemen bütün yapıtlarında görülen, hem matrak hem de trajik ve insani olana alabildiğine açık ve ironiyle belirginleşen üslubu sayesinde kendine özgü dilini daima korumayı beceren ve ortak bir yazarlık özelliğinin harcıyla karılmış yapıtlar veren Julian Barnes'ın en sevdiği, elinin altında tuttuğu, hayatını şekillendiren, kendisi için özel bir anlam ifade eden kitaplar hangileridir acaba? İşte Julian Barnes'ın listesi:

  • Haldun Taner’in Devekuşları

    Hasan Öztürk Edebiyatımızın Keşanlı Ali Destanı yazarı Haldun Taner (16 Mart 1915-11 Mayıs 1986), kendisinin “az ya da çok yakından tanımış” olduğu sanatçı dostlarından söz ederken “ölürse ten ölür canlar ölesi değil” dediği kişilerden biridir şimdilerde. Adına ‘usta’ sözcüğü iyice yakışan Haldun Taner, kategorize edil(e)memiş bir yazardır edebiyat ortamında ve iyi ki de öyledir. Bu gerekçeyle ara sıra göz ardı edilmiş olsa bile… Vedat Günyol’un, 1953’teki konuşmasının “Bir defa, Taner bir dava adamı değil. Onun için konularını belli bir amaç için seçmiyor” (Dile Gelseler, 1966) cümleleri, benim anlatmak istediğimi özetliyor. Adından söz edildiğinde ‘öykücü’ ve ‘tiyatrocu’ sözcüklerinden birinin kendisi için önceliğinde güçlük çekilen yazar, usta bir ‘fıkra yazarı’ olarak da bilinmelidir aynı zamanda. Bilindik fıkracılara taş çıkartacak ironik diliyle ‘gülme’ ve ‘düşündürme’ birlikteliğini yöntem bilmiş ustanın yazdıklarıdır, otuz beş yıl yani ‘yolun yarısı’ sayılabilecek bir zaman sonra yaşadıklarımız. 1953’te, kitap olarak yayımlandığı yıl, tam da prova aşamasındayken “zülfüyâra dokunur” gerekçesiyle İstanbul Şehir Tiyatroları'ndan çekilen Günün Adamı, yasaklanmasıyla o günlerde başlattığı tartışmalar bir yana bugün de bilinmesi gereken bir oyundur. Çevresindeki edebiyatçıların bir biçimde eklendiği politik ortamın değer bilmezliğine tanık olan Haldun Taner, başarılı ekonomi hocasının iyi niyetlerle politika çemberine alınıp bir süre sonra türlü oyunlarla suyu sıkılmış limon gibi nasıl da itibarsızlaştırıldığını anlatır andığım oyununda. Onun politik yaşam gözlemciliğine “Yaşasın Demokrasi” (Kızıl Saçlı Amazon) öyküsünü eklememek olmaz. Öykü, demokratik yaşamın vazgeçilmez unsurları -içerik yoksulu- siyasal partilerin, yalnızca propaganda şaklabanlığıyla seçim kazanma çabalarına demokrasi deyişlerinin komikliğini anlatmaya ironinin gücü yetmez olduğunu gösterir. Bu neden böyledir diye merak edenler, “Sonsuza Kalmak” (Yalıda Sabah) öyküsünü okuduklarında bu toprakların, kültür inşası yerine inşaat kültürüne yatkınlığını gördüklerinde işin özünü kavramış olurlar. Yer ve değer sorunu Edebiyatımızda ‘değeri anlaşılamamış’ sanatçılarla ilgili sitemlerin ardı gelmez, bunu biliyorum ancak ben de küçük bir katkı sağlamak için Haldun Taner adını eklemek isterim ilgili tartışmanın ‘öykü’ listesine. Tek delilim, yalnızca özel sayılı bir dergidir. “Türk Dili” dergisinin Temmuz 1975 tarihli 286. sayısı, “Türk Öykücülüğü Özel Sayısı” idi, bilenler bilir. Selim İleri’nin “Türk Öykücülüğünün Genel Çizgileri” yazısının ardından, dergide ‘öykücü’ olduğu için hakkında yazı yazdırılanlar: Hüseyin Rahmi, Memduh Şevket Esendal, Ömer Seyfettin, Halit Ziya, Refik Halit, Reşat Nuri, Sabahattin Ali, Sait Faik ve Orhan Kemal. Derginin, “Türk yazınında en beğendiğiniz öykücü kimdir? Niçin?” sorusuna mektupla cevap istediği kişiler: Nahit Ulvi Akgün, Ataol Behramoğlu, Hikmet Dizdaroğlu, Baha Dürder, Ayhan Hünalp, Mehmet Karabulut, Berin Taşan ve Muzaffer Uyguner. “Öykü nedir? Öykü anlayışınızı anlatır mısınız?” sorusuna cevabı alınanlar: Dursun Akçam, Talip Apaydın, Burhan Arpad, M. Başaran, Fakir Baykurt, Kemal Bilbaşar, Demirtaş Ceyhun, Meral Çelen, Gülten Dayıoğlu, Nahit Eruz, Füruzan, Muzaffer Hacıhasanoğlu, Afet Ilgaz, Selim İleri, Ümit Kaftancıoğlu, Ceyhun Atuf Kansu, Feyyaz Kayacan, Samim Kocagöz, Muhtar Körükçü, Şükran Kurdakul, Demir Özlü, Adnan Özyalçıner, Zeyyat Selimoğlu, Mehmet Seyda, Şahap Sıtkı, Naim Tirali, Necati Tosuner, Saadet Timur Ulçugür, Tomris Uyar, Nevzat Üstün ve Bekir Yıldız. Derginin, “Öyküler” başlığında dergiye öyküsü alınanlar: Samipaşazade Sezai, Nabizade Nazım, Hüseyin Rahmi (iki öykü), Memduh Şevket Esendal (üç öykü), Abdülhak Şinasi Hisar, Ömer Seyfettin (üç öykü), Halikarnas Balıkçısı, Halit Ziya Uşaklıgil (iki öykü), Refik Halit Karay (iki öykü), Reşat Nuri Güntekin, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ahmet Hamdi Tanpınar, Bekir Sıtkı Kunt, Sabahattin Ali (iki öykü), Sait Faik (üç öykü) İlhan Tarus, Kenan Hulusi Koray, Ziya Osman Saba, Kemal Tahir, Cahit Sıtkı Tarancı, Orhan Kemal (iki öykü), Orhan Veli ve Umran Nazif Yiğiter. Edebiyat ortamında ‘nitelik’ peşinde koşan “sevgili okur”! Kişisel çabalarınla sen de öğrenebilirsin merek ettiklerini ya ben söyleyeyim. Dergi yayımlandığında altmış yaşında olan ve biri seçki, yedi öykü kitabı yayımlanmış Haldun Taner adı, dört ayrı kategorisinden hiçbirine alınmayan o derginin Selim İleri yazısında şöyle bir anılır, o kadar. Öykü kitaplarının adları, Sami N. Özerdim’in “Türk Öykü Kitapları Zamandizini” çalışmasında yerli yerinde verilmiştir. Bugünlerde mumla aranan “sevgili okur” eğer öykü özel sayılı derginin yayım yetki sahiplerini merak edersen sözünü ettiğim derginin künyesinde yayın kadrosundan hiç kimsenin adının verilmediğini bilmelisin. İlgili kişiler âlemin malumudur ya, küçük bir ayrıntı sayılırsa belirteyim: Beğendikleri öykücüleri, gerekçesiyle bildirmesi istenenlerden Berin Taşan, görünce “bir an duraksadım” dediği mektubu Ömer Asım Aksoy’dan almıştır. Bugünün edebiyat okuru, 1975’te yayımlanmış bir derginin ‘öykü’ eksenli dört ayrı kategorisinde adlarını gördüğü bazıları için ‘Haldun Taner yok da bu kişi niçin var’ diye sorar mı bilemem. Nahit Sırrı Örik, Samet Ağaoğlu, Necati Cumalı, Oktay Akbal, Tarık Buğra, Tahsin Yücel, Aziz Nesin, Kamuran Şipal, Nezihe Meriç yok, On İkiye Bir Var kitabıyla 1955’te Sait Faik Hikâye Armağanı -Sabahattin Kudret Aksal ile- kazanmış Haldun Taner de yok ilgili yerlerde. Andığım derginin yayın çizgisini belirleyenler ile yazarlarının şimdilerde sağ olanları, bugünün kültür sanat ortamına baktıklarında en uygun deyişle hiç de ‘demokrat’ bulmazlar ortamı ve eleştirirler ortama çerçeve çizenleri. Zamanında dergiyi hazırlayanlar, bir yerlerde ‘öykücülüğümüz’ hakkında söz söyleyecek olsalardı da kendilerinden sonra yayımlanan Hikâye Tahlilleri (Mehmet Kaplan,1979), Hikâyeciliğimizin 100. Yılında Yüz Örnek (S. K. Tural - Z. Kerman - M. K. Özgül, 1987) vb. kitaplara Haldun Taner öyküsü alınmamış olsaydı belki de ‘tarafgirlik’ suçlaması az gelirdi onlara kendi geniş açılı demokrat bakışlarını anlatmak için. Gündemi ‘edebiyat’ olan üç öykü İki ayrı öyküsünden birer kısa alıntıyla sözümü tamamlayıp geçmek isterdim bu hatırlama yazısını ancak doğrudan edebiyat vurgulu, bugün de okunmayı bekleyen üç öyküsünden, edebiyatın okurlarına söz etmezsem Haldun Taner’i incitmiş sayarım kendimi. Keşanlı Ali Destanı yazarı, benim için öykücü Haldun Taner’dir, bunu söylemeliyim öncelikle. Önce alıntılarım; biri yazıya, diğeri insana dair. Türlü uğraşıları sonunda “muslukçu ustası” olabilmiş bir futbolcuyu anlatan “Ases” (Onikiye Bir Var) öyküsünün sonlarında anlatıcının yargısı: “Yazarlık nedir? Bir hüsran avuntusu. Bütün hüsranların avuntusu. Yazarlık bir narsistik kompleks: ‘Bak ben ne yazdım. Ne marifetlerim var benim. Okuyun beni. Beğenin zekâmı, buluşlarımı’ demek. Sade yazarlık mı? Aktörlük, askerlik, politikacılık, işadamlığı; hırs olmadan, beğenilmek hevesi olmadan yapılır mı?” İkinci alıntım, 12 Haziran 1953 tarihli “İznikli Leylek” (Onikiye Bir Var) öyküsünden: “Bütün çabalar boşuna… Ne yaparsa yapsın, istediği kadar havalanacağım diye çırpınsın, sonunda insanoğlu da yaralı leylek gibi rezil ve perişan yan üstü toprağa yuvarlanmıyor mu? Kaderlerimiz aynı: Uçamayacağını bilmek, yine de uçmaya yeltenmek.” Ferit Edgü, yıllar sonra “Yusuf’un Utkusu” (Çığlık, 1982) ile ‘uçma’ konusunda büsbütün karamsar olmamak gerektiğini söylemiş olur sanki Haldun Taner’e. (Vedat Günyol’un andığım kitabından, ilgilileri için bir cümle aktarayım: “Varlık’ın 1 Temmuz 1953 sayısında çıkan Leyleklere ve İnsanlara Dair adlı hikâye adamakıllı kötümser.”) Dört bölümlük “Ayışığında ‘Çalışkur’” (Şişhane'ye Yağmur Yağıyordu) öyküsü, kurmaca metnin; okur, eleştirmen ve otorite ortamındaki yansımalarını gösterenlere ilginç bir örnektir. Öyküye adını veren ‘Çalışkur’ apartmanındaki daire sakinlerinin ve apartmanda düzenin işleyiş biçiminin anlatıldığı ilk bölümde edebiyatın sözü geçmez. “Hikâyenin Tepkileri” başlıklı ikinci bölümde, ‘Çalışkur’ apartmanını anlatan öyküye yönelik değişik çevrelerin eleştirileri vardır. Haldun Taner, farklı gerekçelerle yöneltilen eleştirilerin çeşitliliği ve ilginçliğiyle öykünün ironik anlatımını canlı tutar. Yazılanın kurmaca bir metin olduğu unutularak toplumun hemen her kesimdekiler, öykünün kendileriyle ilgili kısmına açıklık getirmeye çalışırlar öyküde. Varlıklıların ahlaksız gösterilmesi doğru bulunmaz örneğin. Emniyet yetkilileri, öyküde adı geçen Zülfikar adlı bekçi için Sait Faik’in “Kestaneci Dostum” konusunda yaşadıklarını anımsatan açıklamalarda bulunur. Öyküden piyes çıkarmak isteyen gençler, resmî makamlara başvurur, kolejli genç kızlar için öykü, anlaşılamayan karışık bazı işlere araç sayılır. Yazarın, apartman katlarını sırasıyla anlatmayışını eleştiren teknik üniversite yetkilileri yanında yazarın dilini tutarsız bulanlarla öykünün tekniğine alışık olmayanlar da vardır. Öyküde anlatılanları doğrudan ahlak sorunu görerek yazarın ‘kötülük’ betimlemelerini, “Siz onu ibret olsun diye tasvir etseniz bile, ham ervah ondan intibah hasıl edip ibret alacak yerde, ilham alıp, kendine örnek edinir.” uyarısıyla eleştirenler olur. Raportörün, öykü hakkında ‘Radyo İdaresi Denetim Kuruluna’ sunduğu rapor, ‘ancak bu kadar olur’ dedirten türdendir. (Bu yazıyı yazdığım günlerde, 2021 Nisan’ı ortalarında, Orhan Pamuk’un yeni yayımlanan Veba Geceleri romanına yönelik eleştiriler sonrasında kitabı yayımlayan YKY’nin de bir açıklama yayımlamak durumunda kalmasını, Haldun Taner’in ileriyi görmüşlüğüne mi yoksa bizim edebiyatta geri kalmışlığımıza mı yormalıyız acaba?) Öykünün “Sonuç” başlıklı bölümü; edebiyatın kurmaca metni karşısında muhafazakâr ve sansürcü anlayışın birleşmesine somut bir örmektir. Haldun Taner’in, bir sayfaya öykünün ilk metnini, karşı sayfaya da denetim kuruluna sunulan rapordaki değişikliklerin olduğu metni yerleştirmesi, ironiyi aşan toplumsal gerçekliğin, sansürcü zihniyetin bir göstergesidir. Sonuçta, raporun gereği yerine getirilerek öykünün dili ve kişileri değiştirilince hemen her kesimden olumlu eleştiriler alan yazar, bir milletvekilinden “radyoda Cuma günleri ahlâki konuşmalar” hazırlama çağrısı da almıştır ancak kuşa çevrilen metin, bu kez de ‘öykü’ olmaktan çıkmıştır. 18 Ekim 1954 tarihli öykünün bu bölümü, Sait Faik’in 1944’te Medarı Maişet Motoru adıyla yayımlanan romanının devletin sansürcü zihniyetiyle içeriği değiştirilip 1952’de Birtakım İnsanlar adıyla yayımlanışından bağımsız düşünülemez gibi geliyor bana. Sait Faik’in yaşadıkları gerçekti, Haldun Taner’in yazdığıysa kurmaca. “Salt İnsana Yöneliş” (Kızıl Saçlı Amazon), edebiyatın atardamarı olarak bilinen edebiyat dergilerinin öyküsüdür. “Bir dergi çıkarmak, bir şey yamak, çabalarımızı bir eksen üstünde toplamak lazım.” diyen bir grup üniversiteli gencin, edebiyat dergisi çıkarma aşamasındaki sorunlarını anlatan “Salt İnsana Yöneliş” ayarında, ‘dergi’ konusuna yönelen başka öykü yoktur bizde desem abartmış olmam herhalde. Dergicilik deneyimleri de olmuş Haldun Taner, bu öyküsüyle edebiyat dergisi çıkarma heveslilerine bir tür gözlem raporu hazırlamıştır dense yeridir. Bu ülkede edebiyat dergisi deneyimi yaşayanların, yadırgayabilecekleri pek bir şey yoktur öyküde. Zamanlarının türlü sanat etkinliklerine gönül veren gençler, en son “tiyatroculuk oyununu bırakıp dergicilik oyununa” geçmeye karar verince “futbol takımı yapan bir tek seçici gibi, herkesi her yerde deniyor” olan ve uyulması gereken kararları sıklıkla değişen şefin yönetiminde “salt insana yöneliş” akımını başlatmaya ve aynı adla dergi çıkarmaya karar verirler. Derginin adı, içeriği ve yayın çizgisiyle ilgili tartışmalar, dergi yayımlanmaya başladıktan sonra başka boyutlara evrilir. Yazılarıyla şiirleriyle heyecan yaratan dergiye eleştiriler yöneltilir, derken dergi birkaç sayı sonra kapanır ve böylece gençlerin “dergicilik oyunu” biter. Dergi öncesinin heyecanıyla oluşan birliktelik, derginin kapanmasıyla oluşan karamsarlıkla dağılmalara dönüşür. Sanat sevdalısı idealist gençler, yaşamın gerçekleriyle yüzleştikçe kendileri için daha gerçekçi kararlar verir, herkesten biri olurlar. 1956’da yazılan öyküde, dergi çıkaracak gençlerin dergilerine belirleyeceği ‘renk/çizgi’ kaygısı önemli: “Renk menk karıştırmayın. Başınıza bela mı arıyorsunuz. En iyisi polise, sağcı okura solcu görünmektir.” “Yaprak Ne Canlı Yeşil” (Yalıda Sabah) adlı öykü, “Türk Dili” dergisinin andığım özel sayısında yer almalıydı diye düşündüklerimden biridir. 1971’de yazıldığı anlaşılan öyküyü okuyunca şunu düşündüm: Haldun Taner, edebiyat ortamını kontrolünde tutan, siyah camlı gözlüklü ya da maskeli yüzlü bir avuç seçkinin gerçek yaşamdan/edebiyattan kopukluklarını -kendisi gibileri göremediklerini- yermek için öyküyü önceden mi yazdı yoksa bu öykünün işkillendirmesiyle mi acaba adı geçen dergiye alınmadı? Belki de hiçbiri ya, neyse… Öykünün sonunda, “kişiliğim sandığım soytarıdan tüm yapay safraları attı” deneyimini yaşayan sanat tarihi asistanının, ‘kendisi olan’ bir kadını tanımasıyla kendine geliş hikâyesinden ders çıkarılmalıdır. Beyoğlu’nda “daha çok sakallı, pipolu yazar, çizer, düşünür takımı, karşıki tiyatrodan da aktörler, operacılar, müzisyenler” takımının sıklıkla geldiği, “Pelit” adlı kahve öykünün mekânı olunca orada konuşulacaklar da kültür, sanat ve edebiyat türü konulardır. “Alman kültürü yalamışların” uğrak yeri olan kahvenin müdavimi anlatıcı, öyküleri bazı Alman dergilerinde yayımlanmış sanat tarihi asistanıdır. Kendisi gibi üç beş seçkinle kendilerine mekân tuttukları ve dışarıdaki dünyayı “adeta” unuttukları bu “havası kültür kokan” kahvede, Roksan adlı kız arkadaşlarının yaşlı aile büyüklerinin bakıcısı Zuhal ile karşılaşan asistan, ilk anlarda kültürlü kişilere “zamparalık” yakışmayacağını göstermek için “doygun adam” rolü oynamak isterse de ilişikleri ilerledikçe ilkelerinden büsbütün vazgeçer. Yeni çevresinin kendisine eklediklerini kendi iradesiyle kendisinden çıkardığında Giresunlu Hamide olduğunu saklamayan Zuhal, “okuyana garez” bir kızdır ve asistan benzeri, dünyayı okuduğu kitaplardan ibaret bilen okumuşlarla “vükelalık” yakıştırmasıyla dalga geçer, onları doğal olamadıkları için suçlar. Zuhal ile uçlara varan kaçamak duygusal/tensel ilişkileri, “desinlerci cilaları kazıyıp” kendi içindeki “arı insanı bulmayı, doğaya, insanlara, eşyalara, her şeye öyle içtenlikle yaklaşmayı” öğretmiştir Viyana kahvelerine benzettiği “Pelit” kahvesinin bir köşesinde Stammtisch’i (belli bir masası) olsun isteyen burnu büyük öykü yazarı akademisyene. Sanatçı, “ölürken bile bir şeyler mırıldanır” ise… Turneye çıkmak için çok az bir zamanları kalmış grup, gösteri için kendisinden hemencecik “bir şeyler çiziktir[mesini]” istediğinde, onlara; “kötü bir şey yazmak benim için daha zordur ve çok daha uzun zaman alır” (Ferhan Şensoy, Kitap-lık, Ocak 2004) cevabını veren Haldun Taner, kuşkusuz bir ‘dava adamı’ değil aksine bir ‘sanat adamı’ idi, böyle olduğu için de okunuyor, okunacaktır. Yalıda Sabah kitabının sonuna eklenen “Niçin Hikâye” başlıklı görüşmedeki şu cümleleri, konuşmasında sanatçıyı Homer’in anlattığı kesik başa benzeten Haldun Taner’in okunma gerekçesidir: “Ben doğuştan alçakgönüllü bir insanım. Adeta hasta derecede. Çok kendi zararıma olarak… Evimin kapısında adım yoktur. İmzamı küçük harfle atarım. İmkân oldukça kendimden hiç konuşmam. Kendi BEN’imi içimden çıkarayım ki, içime daha çok dünya sığsın isterim. Sanatçı oluşum bu huyumu değiştirmez ancak bazen zorlar. Perhizi bozarım. Bana kalsa, becerebilsem, o bilgeliğe bir gün varabilsem, susacağım, hiçbir şey yazmayacağım, ya da yazdığımı kimse fark etmeyecek. Bilir misiniz eski minyatürcülerden çoğunun eserlerinin altında imzası yoktur. Eseri yapmış olmak onlara yeter. Yapan o kadar önemli değildir. Bence asıl büyük sanatçılık ve bilgelik buradadır.” hasanaliozturktrb@gmail.com

  • Ahmet Ümit, "Ben Okurum"da

    Deniz Yüce Başarır, storytel.tr sponsorluğunda hazırladığı podcast serisi “Ben Okurum”un yeni bölümünde Umberto Eco’nun başyapıtı Gülün Adı’nı, Türkiye’nin polisiye edebiyattaki bir numaralı ismi Ahmet Ümit ile konuşuyor. “Mizah her zaman en etkili muhalefet ve eleştiri yolu olarak çıkıyor önümüze.” diyen Ahmet Ümit “Gülün Adı’ndaki buluş çok önemli. Basitmiş gibi algılanan polisiyeyi alıp, derinlemesine bir şekilde gülme meselesini, din, dinin karanlığını sayfalarca anlatıyor.” diye devam ediyor. Ümit, kendisi için önemli bir yazar olan Eco’nun, filmde uyarlanan romanı içinse “Gülün Adı’nı okuyun çünkü şahane bir polisiye roman okuyacaksınız. Ve birden zamanda yolculuk yapmaya başlayacaksınız. Kitabı okuduğunuz süre boyunca gülme, eğlence, bilgi, merak dolu anlar geçireceksiniz.” yorumunu yapıyor. Kitapseverlerin büyük bir ilgiyle takip ettiği podcast serisi “Ben Okurum” yeni bölümünün odağına, İtalya’nın 20. yüzyılda yetiştirdiği en önemli entelektüel olarak kabul edilen yazar, felsefeci, akademisyen Umberto Eco’nun başyapıtı Gülün Adı’nı alıyor. 1980 yılında yayımlanan romanında Eco, o güne kadar biriktirdiği Orta Çağ, Hristiyanlık, estetik, göstergebilim alanındaki bilgilerini alıp bir polisiye roman örgüsünün içine oturtuyor. Deniz Yüce Başarır, başrollerinde Sean Connery ve Christian Slater’in oynadığı 1986 yılındaki film uyarlamasıyla da hakkında çokça konuşulan, dünyanın en çok satan romanlarından biri olan Gülün Adı’nı, Türkiye’nin polisiye edebiyatın ve suç romanlarının usta kalemi Ahmet Ümit ile konuşuyor. Söz konusu, Eco gibi çok yönlü bir kültür adamı ve onun ufuk açıcı romanı olunca, Başarır’ın seçtiği alıntılarla renklenen sohbet mizahtan iktidara, korkulardan kitaplara kadar uzanıyor. Sohbetle bilgiyi buluşturan “Ben Okurum”un yeni bölüm konuğu Ahmet Ümit “Umberto Eco gibi insanlar umudu artıran, ufuk açıcı, hayatın kalitesini fark etmemizi sağlayan insanlar. Benim için kıymetli bir insan.” yorumunu yapıyor ve sözlerine “Bazı insanlar var sadece yazdıklarıyla değil, hayatlarıyla da esinleyici oluyorlar. Umberto Eco da onlardan biri. 48 yaşında roman yazıyor ve dünyanın en önemli romancılarından biri oluyor.” diyerek devam ediyor. “Tek tip düşünce, sadece inanca bağlı yaşam, tek adam, tek dil, tek din, tek bayrak, bu teklik meselesi dünyanın en korkunç meselesidir. Bir toplumu batırmak için daha elverişli bir yol yoktur.” diyen Ümit, romandaki kütüphanenin bu anlamda çok önemli bir figür olduğuna dikkat çekerek “Kütüphane niçin vardır? Bilginin paylaşılması için. Fakat buradaki kütüphane kapatılmış, insanların paylaşımına yasaklanmış. Çünkü bilgi ortaya çıktığı zaman o skolastik yıkılıyor. İnanç tartışılmaya başlıyor.” diye anlatıyor. Ahmet Ümit romanın karakterlerini ise “Gülün Adı’ndaki William ve çömezi Adso karakterleri tümüyle dedektif geleneğine uygun. Eco, Sherlock Holmes ve Watson’dan yola çıkmış, ama kişilik özelliklerini değiştirmiş. Esas kıymetli olan, bu iki karakteri Ortaçağ’daki çatışmanın ortasından çıkarmış olması.” şeklinde yorumluyor. Yayıncılık dünyasının deneyimli ismi Deniz Yüce Başarır, “Ben Okurum” adlı podcast serisinin her bölümünde farklı bir konukla birlikte farklı bir kitaba odaklanıyor. Kitaplar üzerine bir arkadaş sohbeti tadında ilerleyen ve aynı zamanda bilgilendiren podcast’te Başarır, kitabın ona hissettirdiklerini anlatırken yazarıyla ilgili anahtar niteliğinde bilgiler vermeyi de ihmal etmiyor. Storytel Türkiye’nin sponsorluğunda hazırlanan “Ben Okurum”un tüm bölümlerine Storytel, Spotify, Apple Podcasts, Podtail, CastBox ve Simplecast’ten ulaşılabilir.

  • Tibet'in nadir eserleri şimdi çevrimiçi

    Tibet'teki Nadir Eserleri Koruma Merkezi, yirmi binin üzerinde nadir kitabı ve elyazmalarını çevrimiçi olarak erişime açtı. Tibet Kütüphanesi'nin resmi web sitesine yüklenen belgeleri okurlar ücretsiz olarak okuyup indirebilecek. 12. yüzyıldan 20. yüzyıla dek uzanan geniş bir zaman aralığına ait eserleri barındıran koleksiyonda Tibet tarihine ve Budizm'e dair önemli eserler bulunuyor. Nadir Eserleri Koruma Merkezi'nin yöneticisi Penpa Tsering bu eserlerin tüm dünyadan okurların erişimine açılmasının, kültürlerarası alışverişe ve kültürel çeşitliliğe katkı sağlamanın yanı sıra Tibet'in kadim kültürünün ve geleneklerinin daha iyi anlaşılıp yorumlanmasına da faydalı olacağını belirtiyor. (Kaynak: xinhuanet.com)

  • Tanrıyı Beklerken - Simone Weil

    Bu kitap, Fransız filozof ve toplumbilimci Simone Weil’in en önemli eserlerinden biridir. Weil’in Tanrı sevgisi üzerine kaleme almış olduğu denemeler ve mektuplarından oluşmaktadır. Tanrıyı Beklerken adı rastgele seçilmiş değildir. Onun bekleyişi, efendinin dönüşünü bekleyen hizmetçinin uyanık durumunu gösterir; onun içini kemiren ‘tamamlanmamış’ bir karakteri ifade eder. Weil için Tanrı’nın son derecede uçsuz bucaksız sevgisi, zamanın ve mekânın sonsuzluğu üstünden gelir bulur bizi. Bizim bekleyişimizden azadedir O’nun gelişi; ama zamanında gelir o... İnsan, iyiliği beklemek ve kötülüğü uzaklaştırmaktan başka şey yapmamalı. Sadece kötülük tarafından sarsılmamak için kas gücünü kullanmalıdır. Tanrı’yı arzu etmek ve geri kalan her şeyden vazgeçmek, selamete erdiren budur sadece. TANRIYI BEKLERKEN Simone Weil Çeviren: Kenan Sarıalioğlu Fol Kitap, 192 s. İstanbul, 2021.

  • Abide - Alice Oswald

    Bir sözlü mezarlık: Troya Savaşı’nda yitirilenler için dikilmiş bir abide. Alice Oswald’a 2013 Warwick Yazı Ödülü’nü kazandıran Abide: Bir İlyada Kazısı, yenilikçi yaklaşımı ve şaşırtıcı hayal gücüyle dikkat çeken bir İlyada “çeviri”si. Şimdiye kadarki çevirilerden farkı, destanın hikâyesini değil atmosferini çevirmesi: Matthew Arnold’dan bugüne hemen herkesin yaptığı gibi İlyada’nın “asalet”ini övmüyor, eski çağ eleştirmenleri gibi destanın “enargeia”sını övüyor, tanrılar yeryüzüne kılık değiştirerek değil de kendileri olarak geldiğinde tanık olunan göz alıcı, dayanılmaz gerçekliği. Yapıyı değil de tapılanı hatırlamak için mabedin çatısını söküp alırcasına, şiirin enargeia’sına tekrar kavuşabilmek için, anlatıyı bir kenara bırakıp askerlerin biyografilerine ve ölümlerine odaklanıyor. Abide: Bir İlyada Kazısı’nda şair ozanın yerine geçip yas törenini yönetiyor, savaşta yitirdikleri yiğitlere ağıt yakan kadınlara yol gösteriyor. Troya ölülerini huzura kavuşturuyor, onları birer sayı olmaktan kurtarıyor. ABİDE: BİR İLYADA KAZISI Alice Oswald Çeviren: Nazım Dikbaş Harfa Yayınları, 88 s. İstanbul, 2021

bottom of page