Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Keşke Çevrilse: B.S. Johnson'ı hatırlamak.
Litera'da yeni başlık: "Keşke Çevrilse". Unutulmuş, ihmal edilmiş ve Türkçeye çevrilmemiş yazarlara/kitaplara odaklanacak "Keşke Çevrilse"nin ilk yazısında, Fatih Balkış İngiliz edebiyatının unutulmuş yazarlarından B.S. Johnson'ı hatırlatıyor bizlere. Fatih Balkış B.S. Johnson’ı Hatırlamak İngiliz romancı Jonathan Coe 2004’te yayımlanan Like A Fiery Elephant: The Story of B.S. Johnson adlı biyografisinin hemen giriş bölümünde Johnson’ın edebiyat sahnesinde bütünüyle unutulmuş olmasından şikâyet eder. Romanlarının çoğunun yıllardır ikinci baskısı yapılmamıştır ve birkaç akademik makale dışında adına hemen hiçbir yerde rastlanmaz. Oysa Johnson altmışlı yıllardan başlayıp 1973’teki intiharına kadar üretim yaptığı süreçte, Beckett sonrası uzun bir suskunluk dönemine giren İngiliz avangard edebiyat sahnesini paylaştığı Rayner Heppenstall, Nicholas Mosley, Ann Quin, Eva Figes gibi figürlerin yanında tek kişilik performanslar gerçekleştiren bir militan gibidir. Coe biyografiyi yazabilmek için Johnson’ın dul eşinden aldığı izinle yedi yıl boyunca kimi zaman haftada üç kez Johnson’ın evine gidecek ve ondan geriye kalan toplamı kırk kutuyu bulan müsveddeleri inceleyecek, notlar alacak ve edebiyat tarihinin unutulmuş yazarına bir kez daha hayran olacaktır. Kırk yıllık yaşamına yedi roman, iki küçük cilde sığabilecek kadar şiir, oynanmamış sahne oyunları, senaryolarını yazdığı ve yönettiği bir düzine kadar kısa film sığdırmıştır Johnson. Bir yandan hayatını kazanmak için şehir şehir dolaşıp futbol maçları, tenis karşılaşmaları üzerine gazete yazıları yazarken, diğer yandan yayıncı bulduğunda polemik üreten yazınsal makaleler yayımlar, belgeseller çeker ve sendikalar için propaganda filmleri üretir. Bu militan yazar profili bulunduğu edebiyat çevresi tarafından dışlanmasının asıl nedeni olarak gösterilebilir. Johnson’a göre ana akım İngiliz edebiyatı, 19. yüzyıl edebiyatının anlatım tekniklerini kullanarak Joyce ve Beckett’ten kalan mirasa ihanet etmektedir. Bu modası geçmiş tekrar edebiyatı eskimiş ve günümüz gerçeklerini taşıyamayacak kadar yorgundur. Çağdaş yazarlar ne kadar iyi yazarsa yazsınlar geçmişe öykünmeyi bırakmalıdır. O dönemin gerçekleriyle şimdinin arasında uçurumlar vardır. İlk romanı Travelling People’da (1963) her bölümde farklı bir anlatım tekniği kullanarak ilk radikal biçim denemelerini gerçekleştirir. Hemen bir yıl sonra bu kez daha cüretkâr bir biçimde bütünüyle fragmanlar ve epizotlardan oluşan, okurun kahramanın geleceğini görebilmesi için sayfaların arasında delikler açılmış ikinci romanı Albert Angelo’yu yayımlar. Anlatının parçalanmış yapısına karşın çizgisel olarak ilerleyen olay örgüsü 161’inci sayfada bir anda kesintiye uğrar: “Sikerim bütün bu yalanları yazmaya çalıştığım şey yazmaya çalışmak üzerine sadece mimari üzerine değil yazmanın yazılması üzerine kahraman benim ne saçma bir yaklaşım bu kendim hakkında bir şey söylemek için onu kullanıyorum albert bir mimar ne anlamı var -mış gibi yapmanın ve dahası -mış -mış gibi yapmanın her şeyi onu alet ederek söyleyebilirim söylenmesinin zorunlu olduğu her şeyi...” Yazarın sesinin anlatıcının sesinden farklı olarak duyuluşu kuşkusuz edebiyat tarihinde yeni bir şey değildir. Kaldı ki Johnson yapıtlarını Beckett’in metinleri üzerine yeniden inşa etmektedir. Beckett’in üçlemesinin son kitabı Adlandırılamayan’da anlatıcı (olası Beckett) bir anlığına o güne dek yazdığı her şeyin sahteliğine, dahası Barthes’tan çok önce yazarın ölümüne işaret eder: “Tüm bu Murphy, Molloy ve Malone’lar kandıramaz beni. Zamanımı yitirdim onların yüzünden, boş yere acı çektim, onları anlattım durdum, oysa susabilmem için kendimden, yalnızca kendimden söz etmem gerekiyordu. Ama biraz önce kendimden söz ettim, kendimden söz etmekteyim dedim. Biraz önce dediğim umurumda değil. Kendimden ilk kez söz edeceğim.” (çev. Uğur Ün, Ayrıntı, 2011) Johnson üçüncü romanı Trawl’da (1966) artık kurmaca karakterler ve mekânlar yaratmaktan bütünüyle vazgeçer. Yayıncısı dosyanın otobiyografi olduğu iddiasındadır ve romandaki kişilerin ve mekânların isimlerini değiştirmek koşuluyla dosyayı basmayı kabul eder. “Hikâye anlatmak,” der Johnson, “yalan söylemektir.” Israrla dile getirdiği şey yazarın form arayışını sürdürürken kendi yaşamının temel gerçeklerini anlatmaya odaklanması gerektiğidir. “Gerçeği roman formatında anlatmayı seçtim, romancı kurmaca yazan bir yazar olmamalıdır” derken ilk kez yazarın da kendinden söz edebileceğini ve böylece gerçeğin bir santim uzağından söz söyleyebileceğini keşfeder. Romanlarının tümünde bir zamanlar yaşamın parçası olsa da şimdi unutulmuş ve ancak detaylarda yeniden keşfedilebilecek anıları açığa çıkarma girişimi vardır. Anlatıcı geçmişindeki travmatik bir anıya dönüp bununla yüzleşmek zorundadır. Bu girişim okura bir nevi yaşantının acı tezahürlerini göstermektir. Johnson’ın en çok ilgi gören dördüncü romanı The Unfortunates(1969) bir kutu içinde, yalnızca ilk ve son bölümün yazar tarafından belirlendiği, arada kalan yirmi beş bölümünse okurun dilediği sırayla okuyabileceği yirmi yedi bölümlük ciltlenmemiş sayfalar olarak karşımıza çıkar. Gerçeğin anımsandığı gibi yani ancak fraktal olarak anlatılabileceğini kanıtlamak ister gibidir Johnson. Bir futbol maçının haberini yapmak üzere adı anılmayan bir şehre gelmiş anlatıcımız birdenbire bu şehirde, bir zamanlar çok yakın bir dostunun ölümüne tanıklık edişini anımsar. Fragmanlar halinde, kimi zaman detayları unutulmuş, kimi zamansa detayları anımsamanın getirdiği bir yoğunluk nedeniyle sırtlanması zorlaşmış anıları taşımaktan yorulmuş bir zihni takip ederiz. Johnson romanın kutudan çıkar çıkmaz sayfalarının iskambil kartları gibi karıştırılıp okunmasını önerir. Okur ancak bu biçimde anımsamanın ve bunları kayda geçirmeyi gerçekten deneyimleyecektir. Anlatılan hikâyedeki Tony aslında Johnson’ın yirmi dokuz yaşında kansere yenik düşen, King’s College’tan yakın arkadaşı Tony Tillinghast’tır. Romanın yazıldığı yıl Johnson Observer için futbol maçı yorumları yazmak için şehir şehir dolaşıyordur. Johnson artık tam anlamıyla okurla doğrudan konuşma fırsatınıThe Unfortunates romanıyla yakalamış gibidir. Ancak metinde de kendiyle hesaplaşmaktan geri durmaz. Olayları anlatırken dramatize etmekle suçlar kendini. Başlangıçta amaçladığı noktadan uzaklaşıyor olmanın verdiği bir tür huzursuzluktur bu. Yazar kendi kaybını soğukkanlılıkla yeniden ele alırken gerçeğin kumsu yapısına saldıran zamanın dalgalarına karşı durabilmelidir. Okursa elindeki ayrık sayfalarda uzak bir işçi semtinde, uzun süren yağmurlu ve karanlık günlerin gölgesinde geçen bir yas hikâyesini okurken bulacaktır kendini. Birdenbire tek bir bölümle sınırlandırılmış ve bu trajediden payını almış futbol maçının anlatıldığı birkaç sayfayla karşılaştığında da sarsılacaktır. “Yazar çalmalı, ödünç almalı... ve her şeyden önce bir iddiayla ortaya çıkmalı” diyordu Johnson, intiharından altı ay önce yayımladığı Aren't You Rather Young to Be Writing Your Memoirs?adlı deneme kitabında. Altı roman yayımlamış, yedincisini tamamlamışken ölüme çok yakın olduğunu biliyordu kuşkusuz. Bugün Jonathan Coe’nin bıraktığı yerdeyiz hâlâ: B.S. Johnson’ın romanlarının yeni baskısı sıkça yapılmıyor ve başka dillere çevrilmiyor, ama tüm bunlar onun başka metinlere kapı aralayan bir dünyanın öncülerinden biri olduğu gerçeğini değiştirmiyor.
- Karşı Salgın – Derleyen: Ozan Eren
“Salgın hızla yayılmaya devam ederken dünya sisteminin işleyişi bir kez daha sorgulanır hale gelmiştir. İnsanın bencilliğe eğilimi, ekosisteme verilen zararlar, uzaklaşılan temel değerler... Evvelden beri tartışılanlar bugün yine tartışılmakta; ama günbegün artan farklı bir dünya özlemi bizi hâlâ bir araya getirebilmektedir... Acaba ne kadar umut kaldı? Bu salgından kurtulsak bile dünyayı daha yaşanılabilir bir yer haline getirmeye gücümüz yetecek mi? Bir taraftan insanın çaresizliği, bir taraftan yeni anlamlar üretme çabası... İşte tam da bu noktada sizi çağırmak ve sormak istedik: Hastalıklara, karanlıklara, kötülüklere, değersizliklere ya da değersizleştirmelere rağmen bir karşı salgın yaratmak ve bu salgını yaymak ne kadar mümkün olabilir? İnanın, biz de bilmiyoruz. Kime dokunacak, nereye ulaşacak bu kitap? Kimleri enfekte edebilecek ya da dünyayı ne kadar değiştirebilecek?” Bu çağrı metninden yola çıkarak bu günleri deneyimlemiş birçok yazar ve sanatçının karantina sürecinde ortaya koyduğu eserleri bir araya getiriyor Karşı Salgın. Sosyolojik analiz, öykü, deneme, şiir, çizgi öykü, illüstrasyon ve resim gibi farklı türler karşı salgın metaforu etrafında birleşiyor... KARŞI SALGIN Derleyen: Ozan Eren Ayrıntı Yayınları, 208 s. İstanbul, 2021.
- Ermişin Bahçesi - Halil Cibran
El Mustafa on iki yıllık memleket hasretinden sonra doğduğu adaya, çocukluğunun geçtiği aile evine varır, orada anne ve babasının ebedî uykuya yattığı bahçede inzivaya çekilir. Bu bir nevi hesaplaşma zamanıdır. Uzun bir ayrılıktan sonra bir araya geldiği müritlerine aşk, yalnızlık, zaman, özüne dönme ve benzeri konular hakkında öğütler verirken hem kendi karanlığına ışık olmaya hem de onların yollarına ışık tutmaya çalışır. Koridor Yayınları, her bir satırıyla insanın ruhuna işleyen ve sorgulamaya sevk eden, Halil Cibran’ın ustalık eseri Ermiş’in devamı niteliğindeki bu eserini, Handan Ünlü Haktanır’ın özenli çevirisiyle okurların dikkatine sunuyor. ERMİŞİN BAHÇESİ Halil Cibran Çeviren: Handan Ünlü Haktanır Koridor Yayıncılık, 67 s. İstanbul, 2021.
- Bir Çocuk Askerin Anıları - Ishmael Beah
Birçok gazeteci ve yazar, çocuk askerlerin yaşamlarına dair hayali hikâyeler yazdı. Ancak gerçek bir hikâyeyi, cehennem koşullarına rağmen hayatta kalmayı başaran birinin ağzından dinlemek pek sık rastlanan bir şey değil. Daha önce Uzaklara Giden Yol adıyla da yayımlanan Bir Çocuk Askerin Anıları'nda Ishmael Beah, yürek burkan hikâyesini çarpıcı bir dürüstlükle anlatıyor. On iki yaşında, sivillere saldıran isyancılardan kaçıp güvenli bir yer bulabilmek için yollara düştü. On üç yaşında, devletin ordusu tarafından asker olmak üzere seçildi ve merhametli bir çocuk olan Beah, mecbur bırakıldığında korkunç şeyler yapabilmeye muktedir olduğunu gördü. On altı yaşında, UNICEF tarafından içinde bulunduğu vahşetten kurtarıldı. Beah, rehabilitasyon merkezindeki uzmanların yardımlarıyla iyileşme yolunda ilerleyerek yaralarını sarmayı, kendini affetmeyi öğrendi. Bir Çocuk Askerin Anıları’nda yaptığı şey de bu iyileşmenin kanıtı oldu. Acı dolu anılarını yazarak hem kendi geçmişiyle barıştı hem de anlattıklarıyla klasik tarih yazımına alternatif gerçekliğini sundu: Silahı tutan el ve namlunun ucundaki insan her zaman farklı insanlar olmuyordu. “Olağanüstü… Sıradan çocukların nasıl birer profesyonel katile dönüşebildiğine dair acımasız ve karanlık bir anlatım.” — The Guardian UK BİR ÇOCUK ASKERİN ANILARI Ishmael Beah Çeviren: Tanju Anapa Epsilon Yayınları, 240 s. İstanbul, 2021.
- Balıkların Bildikleri - Jonathan Balcombe
“Balık düşünmez, o her şeyi zaten bilir.” Böyle der Rus yazar Platonov bir romanında. Öte yandan balıkların bitkilerden hallice olduğu düşünülür genelde. Suların bu sessiz sakinlerini “süs” olarak akvaryumlara koyar, “eğlence” olsun diye avlarız. Hafızalarının üç saniyeyle sınırlı olduğunu ve acı çekmediklerini düşünür, onlara reva gördüğümüz muameleye pek kafa yormayız. Balıkların Bildikleri’nde etolog Jonathan Balcombe, son zamanlarda artan balık araştırmalarının yanı sıra kendi deneyimlerine dayanarak, çoğumuzun aklındaki balık imajını altüst eden bir tablo çiziyor. Yaygın varsayımların aksine, balıkların “sadece hissetmekle kalmayıp aynı zamanda çevrelerinin farkında olan, iletişim kuran, sosyalleşen, alet kullanan, erdemli, hatta entrikacı canlılar” olduklarını gözler önüne seriyor ve her biri ayrı bir birey olan bu hayvanları “ahlaki kaygı çemberimizin dışına sürme eğilimimizi” sorgulamamız gerektiğini vurguluyor. Balıklar neler görür ve duyar? Birbirlerini nasıl tanırlar? İnsanları da tanıyabilirler mi? Acı ve sevinç hissederler mi? Kişilikleri var mıdır? Zekâ gerektiren işlerde performansları nasıldır? Neler öğrenebilir ve öğrendiklerini ne kadar süre hatırlayabilirler? Nasıl işbirliği yapar, hangi toplumsal kuralları ve hiyerarşileri gözetirler? Yavrularını korumak için hangi yaratıcı yöntemlerden faydalanır ve cinsiyetler arasında nasıl bir işbölümü yaparlar? Kendi “kültürleri” var mıdır? Bu soruların ve daha nicelerinin cevaplarını bulmayı görev edinen Balcombe, okurlarını, nefeslerini tutup balıkların renkli dünyasına dalmaya davet ediyor! BALIKLARIN BİLDİKLERİ: SUALTINDA YAŞAYAN KUZENLERİMİZİN İÇ DÜNYALARI Jonathan Balcombe Çeviren: Elvin Vural Metis Yayınları, 320 s. İstanbul, 2021.
- Yapay Zekâ tiyatro oyunu yazabilir mi?
Yapay Zekâ tiyatro oyunu yazabilir mi? 26 Şubat'ta gerçekleştirilecek canlı performansta hep birlikte göreceğiz. Londra'daki Czech Centre ile Prag'daki Švanda Theatre, Çek yazar Karel Čapek'in Rossum'un Evrensel Robotları oyununun yüzüncü yılı için ortak bir etkinlik düzenliyor. "Robot" kelimesini dünya dillerine kazandıran bu oyunun anısına, baştan sona bir robot tarafından yazılmış bir metin AI: When A Robot Writes A Play adındaki çevrimiçi bir etkinlikle sahnelenecek. 2020 yılında tiyatro uzmanları ve bilişimsel dilbilimcilerden oluşan bir grup öncülüğünde geliştirilmeye başlanan ve seçilmiş tiyatro metinleri üzerinde çalışılarak geliştirilen robotun özelliği, yapay zekânın edebiyat, yazma, yazarlık alanındaki daha önceki kullanımlarında olduğu gibi buluntu metin parçacıklarını birleştirme yöntemiyle ilerlememesi. Czech Centre'ın yöneticisi Přemysl Pela, London Theatre sitesine yaptığı açıklamada yapay zekâ uygulamalarının dünya satranç şampiyonlarını alt etmesine, neredeyse Mozart kadar kusursuz besteler yapmasına tanık olduğumuzu, şimdi de henüz yeterince incelenmemiş bir alanda neler yapabileceğine beraber tanıklık edeceğimizi belirtmiş. Oyunun prodüksiyonunu üstlenen dramaturg David Košťák ise şimdilik yapay zekânın yazarın yerini alamayacağı hatta bunun kısa vadede yazarların lehine kimi teknolojik sonuçlar doğuracağı görüşünde. 26 Şubat'ta gerçekleştirilecek prömiyeri şuradan izlemek mümkün.
- Çevrimiçi Etkinlik: Muriel Barbéry, Institut français Türkiye'nin konuğu oluyor
Institut français Türkiye’nin Edebiyat Salonu etkinliklerinin bu yılki ilk konuğu Kirpinin Zarafeti adlı romanıyla dünya çapında büyük başarıya ulaşan Muriel Barbéry olacak. Barbéry 1969’da “tesadüfen” Fas’ta doğdu, Touraine’de büyüdü, Normal Sup’ta okuduktan sonra Normandiya’da felsefe öğretmenliği yaptı. İlk romanı Gurmenin Son Yemeği‘ni 2000 yılında yazdı. İkinci romanı Kirpinin Zarafeti’nin dünya çapındaki büyük bir başarıya ulaştı. 2015’te Elflerin Yaşamı ile bambaşka bir türle okurlarının karşısına çıktı. İki karşıt dünyayı içeren bir roman olan Garip Bir Ülke ise 2019'da yayımlandı. Henüz altı ay önce basılan son romanı Une Rose Seule, 2021 yılında Kırmızı Kedi Yayınları'ndan çıkacak. 24 Şubat Çarşamba akşamı saat 19:00'da, her zamanki gibi Yiğit Bener’in müthiş sunumuyla gerçekleşecek olan Edebiyat Salonu’nda Muriel Barbéry’ye, son romanının çevirisini yapan Ekin Özlü Akseki de eşlik edecek. Zoom üzerinden canlı olarak Türkçe simültane çeviri ile gerçekleşecek konferansa katılmak için kayıt olmanız gerekmektedir.
- Başucu Kitapları: Paul Auster'ın listesi
Paul Auster'ın en sevdiği, vazgeçemediği kitaplar nelermiş, hiç merak ettiniz mi? Paul Auster kuşkusuz Amerikan edebiyatının yaşayan en önemli temsilcilerinden. New York Üçlemesi, Son Şeyler Ülkesinde, Yanılsamalar Kitabı, Kehanet Gecesi, 4321 gibi romanlarıyla tanıdığımız Auster, rastlantı, kader, aile hayatı, yazarlık ve kimlik temalarının etrafında dolanarak çok iyi kurgulanmış hikâyeleri, ustalıklı bir dille anlatan bir yazar. Peki bu yazarın en sevdiği, elinin altında tuttuğu, hayatını şekillendiren, kendisi için özel bir anlam ifade eden kitaplar hangileridir? İşte Paul Auster'ın listesi:
- ON SORU: Ünsal Ünlü
Litera Edebiyat, ON SORU sormaya, sözü döndürüp dolaştırıp yine kitaplara getirmeye devam ediyor. Bu hafta ON SORU konuğumuz, "Patron kızar mı demeden!" haberciliğin umutla takip ettiğimiz temsilcilerinden gazeteci Ünsal Ünlü. 1. Neler yapıyorsunuz? Aslında son 5,5 yıldır tam anlamıyla sadece “işimi” yapıyorum. Ana akım medyanın dışında kalmak tercihimi netleştirdiğim gün aldığım kararı uyguluyorum. Hafta içi her sabah; evden, kendi çalışma odamdan yüzbinlerce insanla bir araya gelerek onlara haberleri anlatıyorum. Birlikte, son 10 yıldır hepten unutturulmaya çalışılan bir şeyi yapıyor ve hakikatin peşine düşüyoruz. Yayınlar dışında da epeyce fazla okuyor, ondan biraz daha az yazıyor ve en çok hayatta kalmaya çalışıyorum. 2. En son hangi kitabı okudunuz? Çocukluğumdan beri aynı anda birden çok kitap okuma huyum olduğu için bu sorunun da tek bir yanıtı yok. Son olarak; Kemal Varol’un Kara Sis romanını, Erdem Yücel’in – çok sevdiğim- Reşad Ekrem Koçu incelemesini ve bir de klasik roman yayınım için -29 sene sonra bir kez daha- Yaşar Kemal’in Demirciler Çarşısı Cinayeti’ni okudum/ okuyorum. 3. En son ne zaman kitap hediye ettiniz? Kime? En son yılbaşında yeğenime Sabahattin Ali’nin bütün romanlarını içeren bir kitap hediye ettim. 4. Keşke hiç okumamış olsaydım, böylece ilk kez okumanın mutluluğunu yaşayabilirdim dediğiniz bir kitap var mı? Hangisi? Tek bir kitap okuma huyum olmadığı gibi tek bir kitap sevmem de mümkün değil maalesef! Nazım Hikmet’in Yatar Bursa Kalesinde’sini her açışımda -ki neredeyse her 15 günde bir olur- bu dediğini söylerim kendime… Sabahattin Ali’nin Kuyucaklı’sı da öyle mesela… Sait Faik okumak hep aynı şeyi düşündürür, sanki o yazmasa ben deli olurdum asıl… Yabancı yazarlar içinde de var böyle örneklerim Dostoyevski gibi, Gogol gibi, Paul Auster severim mesela çok… 5. Edebiyat mı kurgudışı mı? Bir önceki cevaptan da anlaşılabileceği gibi kesinlikle edebiyat. 6. Bir kitabın içine girme imkanınız olsa bu hangi kitap olurdu? Suç ve Ceza’nın içine girip Raskolnikov ile Sonya’nın, ucu Tanrı inancını sorgulamaya kadar giden tartışmasına dahil olmak isterdim mesela… Aslında Dostoyevski ile o romanı, bütün bir adalet anlayışı ile birlikte konuşabilmeyi arzu ederdim. Hayali bile muhteşem! 7. Hangi kitabı yazmış olmak isterdiniz? Bunu hiç düşünmemiştim ama sanırım böyle bir arzum yok. İyi bir okur olmayı çok seviyorum. Kaldı ki; edebiyatta başarılı olabilen bütün yazarlar o noktaya yaşamlarındaki iyi ve kötü olaylarla geldikleri için, bu sorunun aslı “Hangi yazarın hayatını yaşamış olmayı isterdin?” gibi geliyor bana. İstemezdim hiçbirinin yaşamını, buradan bakıp izlemek ve okumak daha konforlu. 8. Edebiyat uyarlamalarına (Film, dizi, oyun, resim, müzik) nasıl bakıyorsunuz? Uyarlansa ne güzel olur dediğiniz bir eser var mı? Bir önceki soruya verdiğim yanıt burada da benim için kılavuz. Çünkü, yazarın kafasındaki her şeyi kendince yorumlayarak aktarıyor insanlar; perdeye, sahneye, tuvale ya da notalara… Yani bence asla tam olarak yansıtabilmek mümkün değil. Elbette çok başarılı örnekleri var ama başarısız olma ihtimali de hiç az değil… Bu arada özellikle roman ve öykü okurken çocukluğumdan beri kendi kastımı yapar ve kitabı kafamda canlandırırım ben de. Hele okuduğumu sevdiysem bu çok fazla mutlu eder beni. Sadece kafamda gösterim yapan bir sahnede ya da sinema salonunda olduğu için bana özel olmasını severim. 9. Yaşasaydı da daha çok kitap yazabilseydi dediğiniz yazar kim? Sevdiğim yazarların hepsi... Nazım’ın şiirleri, Sait Faik’in öyküleri sürse fena mı olurdu? Didem Madak, Ahmet Erhan daha uzun yaşasa daha çok şiir yazsa şahane olmaz mıydı? Liste uzar gider böyle… Ama kim bilir belki de bırakıp gittikleriyle sınırlı olmaları değerlerini de özlemi de arttırıyordur. Turgut Uyar ustanın dediği gibi: “Bu karanlık böyle iyi, afferin Tanrıya” 😊 10. Bu soruları başka kime soralım? Kimin cevaplarını merak ederdiniz? İyi bir okur olduğunu bildiğim Coşkun Aral ağabeyimin yanıtlarını çok merak ederim doğrusu. ÜNSAL ÜNLÜ 1982 yılında Radyo Çocuk Saati'nde başladığı yayıncılık hayatına 1990 yılından itibaren haberci olarak devam etti. Aynı yıl Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi (Mülkiye) İktisat bölümünden mezun oldu. TRT, CTV, NTV ve Habertürk televizyonlarında; spiker,muhabir, editör ve Ankara Temsilciliği görevlerinde bulundu. Türkiye'de medyanın tekelleşmesi ve güçlü patronların kontrolüne geçmesi sonucu geleneksel medyayı terk ederek internet haberciliği yapmaya başlamıştı2015 yılından beri, internet üzerinden 'Patronsuz' isimli programını hafta içi her gün yayınlamaktadır. "Patronsuz yayın yapmak" için, Ünsal Ünlü yayın gelirlerini Patreon isimli platform üzerinden gelen dinleyici desteği ile kazanmaktadır. Çağdaş Gazeteciler Derneği tarafından 2005’de Yılın TV Haberi, 2013’de Yılın Radyo Programı dallarında ödüllendirildi. Yapmakta olduğu 'Patronsuz' adlı internet haber yayını Çağdaş Gazeteciler Derneği tarafından 2016 yılının En İyi Televizyon Programı Ödülünü aldı Kaynak: Vikipedi
- Knausgaard'ın denemeleri Türkçede!
Uluslararası edebiyat fenomeni Karl Ove Knausgaard 'İstemsiz’ adı altında toplanan denemelerinde yazmanın doğasını araştırıyor ve neden yazdığını açıklıyor. Knausgaard edebiyattan felsefeye, güncel sanattan sinemaya, yazma pratiklerinden yazarın yaratıcı özgürlüğüne uzanan bu denemelerinde de romanlarına benzer bir üslupla son derece şahsi konuları evrensel meselelerle bir araya getiriyor. Anselm Kiefer'in resimlerinde mitlerin işlevini, Francesca Woodman'ın fotoğraflarını nasıl kavradığımızı, Cindy Sherman'ın fotoğraflarında insan bedenini nasıl kullandığını sorgulayan; Ingmar Bergman'ın defterlerindeki kısacık bir nottan yola çıkarak Fanny and Alexander gibi bir başyapıtı yaratmasının kendisini nasıl büyülediğini anlatan Knausgaard, temelde sanatın dünyayı kavrayışımızı değiştirebildiği sürece işlev kazandığına odaklanıyor. Editörüyle ilişkisinden, yazarın hangi konuları yazıp hangilerini yazamayacağını söyleyenlerin yazma özgürlüğünü nasıl kısıtladığına, kuzey ışıklarından Roberto Bolaño’nun 2666''sına, Flaubert'in Madame Bovary'si bugün yayımlansaydı nasıl karşılanırdı sorusuna, Knut Hamsun'un zamanla yön değiştiren duygusallığına yer veren İstemsiz, Knausgaard'ın dünyayı yorumlama çabasının bir ürünü gibi görünüyor. Arka Kapaktan: Yazmak bir şeyin erişilebilir olmasını, ortaya çıkmasını sağlamaktır. Ortaya çıkanlar, insan ruhunda ve dünyada değinilmeyen pek bir yer kalmadığına göre zaten bilinen şeyler olabilir, fakat kendilerini savunmadan, bir tür güven duyarak ortaya çıkmak zorundadırlar. Tıpkı bahçedeki kirpiler gibi: İki kirpi var ve onları kendi başlarına oldukları biçimde görmek istiyorsam sandalyede kımıldamadan oturarak alaca karanlığı beklemek zorundayım, akşamları saklanma yerlerinden çıkıyorlar ve kımıldamazsam yanıma kadar geliyorlar. Onlar beni görmüyor, ben onları görüyorum. Bunun tersi de olabiliyor, bahçenin karanlığında yürürken farkında olmadan birine çarpıyorum, top biçimini alan hayvan taşların üzerinde yuvarlanıyor. İlk yöntem, kımıldamadan oturup onların gelmesini ve görünür olmasını beklemek romana özgü düşünce biçimidir; öteki, yani karanlıkta birine çarpmak ise şiirlerin veya öykülerin mantığıdır. İki durum da istemsiz gerçekleşir. İSTEMSİZ Karl Ove Knausgaard Çeviren: Haydar Şahin Monokl Yayınları 2021, 100 s.
- Oylum Yılmaz'la roman üzerine çevrimiçi atölye
Oylum Yılmaz'la, Kultura Litera bünyesinde, iki haftalık yeni bir roman çalışması. 24 Şubat ve 3 Mart tarihlerinde zoom üzerinden canlı olarak gerçekleşecek atölye çalışması için kayıtlar başladı. Romanın bir edebi tür olarak ele alınacağı çalışmada, dil, hikaye, kahraman ve zaman/mekan üzerinden yazım teknikleri üzerinde durulacak. Geçtiğimiz yıl boyunca yaratıcı yazarlık ve yaratıcı okuma üzerine "Romana Giriş", "Romanın Yükselişi", "Romanın Cinsiyeti", "Roman Yazma Atölyesi" gibi başlıklar altında atölye çalışmaları gerçekleştiren Yılmaz'ın bu yeni çalışması da bir edebi tür olarak roman yazmak ve okumakla ilgilenenler için. "Oylum Yılmaz'la Roman Yazma Atölyesi"ne katılmak için Kultura Litera'nın web sitesine girebilirsiniz. Çeşitli eğitmenler ve alanında uzmanlaşmış isimlerle düzenli olarak dil ve edebiyat atölyeleri gerçekleştiren Kultura Litera'da, bütün çalışmalardan kayıt alınmakta ve sadece katılımcılar için kapalı devre olarak youtube kanalından yayımlanmaktadır. Oylum Yılmaz'la Roman Yazma Atölyesi Program Bir roman yazmaya başladınız ama onu nasıl bitireceğinizi bilemiyorsunuz. Onunla mutlu değilsiniz, yazdıklarınız tam olarak içinize sinmiyor ama yine de ondan bir türlü vazgeçemiyorsunuz. Yazsanız da yazmasanız da bir kurt gibi durmadan içinizi kemiriyor, huzurunuzu kaçırıyor, yazıp bitirirseniz eğer vadettiği mutluluk hayaliyle sizi oyalayıp duruyor. Ya da sürekli olarak bir roman yazmayı hayal ediyorsunuz ama henüz bir kelime olsun yazamadınız. Hikayeler aklınızdan silinip gidiyor, romanın imgesi bir belirip bir kayboluyor. Ama yine de bu hayal peşinizi bırakmıyor... Çoğu zaman en az birkaç seneye yayılan uzun ve zorlu roman yazma çalışmasının altından kalkmak, özgüven ve özdisiplin edinmek, kurmaca ve gerçeklik arasındaki dengeyi tutturmak, yazarak kişisel olarak deneyim elde ederken ve kendi kendimize "iyi" gelirken bir yandan da başkalarının ilgisini çekebilecek hikayeler anlatabilmek, en önemlisi de bir roman dili kurabilmek... Bütün bunlar romanın gerektirdikleri. Bu gerekleri yerine getirebilmek için ise yazanın önünü açacak bazı teknik ve edebi imkanlar mevcut. Oylum Yılmaz'la Roman Yazma Atölyesi'nin temel amacı da işte bu teknik ve edebi imkanların/bilgilerin peşine düşmek. Romanın bir edebi tür olarak yaratım sürecininin ele alınacağı bu iki haftalık çalışmada, söz konusu teknikler üzerinde tek tek durularak katılımcıların yaratıcı yazın ve yaratıcı okuma süreçlerine katkıda bulunmak hedefleniyor. Yazma, yazıya eleştirel bakış egzersizleri ile Türkiye ve dünya edebiyatından örneklerle katılımcıların yazıyla kurdukları ilişkiyi geliştirmek de atölyenin bir diğer amacı. Atölye katılımcıları eğer isterlerse çalışmaya başlamadan en geç iki gün öncesine kadar, iki A4 sayfasını geçmeyecek şekilde örnek metinlerini (roman, deneme, eleştiri ya da öykü türleri içinden daha önce kaleme almış oldukları kısa bir örnek parça) atölye yürütücüsünün fikrini almak üzere kulturalitera@gmail.com adresine gönderebilirler. Birinci ders/24 Şubat 2021, Çarşamba 19.00-21.00 Romanın Hikayesi: Taşın içinde bir heykel görmek -Romanı roman yapan tür özelliklerine odaklanarak karar vermek: Hangi romanın yazarı olacağız? -Romanın varsayılan hikayesini geliştirmek, birbirini izleyen olay örgülerini kurgulamak. -Tematik çizgileri çekmek. -Yapı ve Üslup Romanın Dili: Taşa ruh üflemek -Anlatım biçimleri ekseninde roman dili nasıl kurulur? -Yazarın, anlatıcın ve kahramanın dilini birbirinden ayırmak. -Ben anlatıcının üç farklı yüzü. -Anlatısal bilinç ile bilinçakışı tekniğini üzerinden karşılaştırmalı örneklerle roman dili yaratma ve geliştirme teknikleri. İkinci Ders / 03 Mart 2021, Çarşamba 19.00-21.00 Romanın Kahramanı: Taşa bir kalp vermek -Bir kahraman/karakter yaratmak -Romanda tehlikeli ilişkiler: Kahraman- anlatıcı ilişkisi, anlatıcı-yazar ilişkisi. -Kahramanın yolculuğu, anti-kahramanın yolculuğu, bir kahraman olarak roman yazarının yolculuğu Romanın Zamanı ve Mekanı: Taşa/Hikayeye içinde yaşayacağı bir hayat yaratmak -Romanın gizli kahramanı "mekan"ı bilmek, hissetmek, görmek, anlatmak -Gerçek zaman-romansal zaman ilişkisi. -Zamanın dili var mıdır? Zaman ve mekan birbirini nasıl etkiler, kurmaca ve gerçeklik ilişkisini nasıl yeniden düzenler? Oylum Yılmaz :Yazar ve edebiyat eleştirmeni. İstanbul, Büyükada’da doğdu. Büyükada İlkokulu ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü mezunu. İlk olarak Radikal Cumartesi ve Radikal İki’de çalıştı, Radikal Kitap Eki’nin editörlüğünü yaptı. Referans/Birgün gibi gazeteler, çeşitli dergiler ve siteler için kültür/sanat/edebiyat sayfaları, edebiyat köşeleri hazırladı. Çeşitli yayınevlerinde serbest olarak editörlük yaptı. Sekiz yıl boyunca düzenli olarak Sabitfikir dergisi için Şahane Bir Kitap ve Fikri Sabit köşelerini kaleme aldı. 2020 yılında Londra’da, bir edebiyat ve içerik üretim platformu olarak Kultura Litera’yı kurdu. Halen serbest editörlük ve içerik/yazar danışmanlığı yapmaktadır. İlk romanı, Cadı 2013 (İletişim Yayınları). Duygu Asena Roman Ödülü’ne layık görülen ikinci romanı, Gerçek Hayat 2017 (İletişim Yayınları). E-Kitapları: Şahane Bir Kitap (2012) ve Fikri Sabit Yazıları (2012). Yılmaz, ilk olarak Gümüşlük Akademisi bünyesinde başlamış olduğu edebiyat derslerine/atölyelerine online ve yüz yüze olarak Kultura Litera bünyesinde devam etmektedir.
- The Photographic Journal'ın 165 yıllık arşivi şimdi çevrimiçi
İngiliz Kraliyet Fotoğraf Derneği'nin yayın organı olan The Photographic Journal / Royal Photographic Society 165 yıllık arşivini okuyucularına açtı. İlk sayısını 3 Mart 1853 yılında The Photographic Journal adında çıkaran ve kesintisiz olarak yayın hayatına devam eden dergi, daha sonra Royal Photographic Society adını aldı. Ücretsiz çevrimiçi erişim adresi: https://archive.rps.org/archive















