top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Teknolojinin susturamadığı sorular

    Nagihan Denk, Robert Grant’ın genç okurlara yönelik romanı Felsefe Direnişi Ekibi  üzerine yazdı: "Teknolojinin gölgesinde, sorgulama hakkını savunan bir grup çocuğun hikâyesi… Felsefe Direnişi Ekibi , hem gençlere hem yetişkinlere ‘soru sormadan yaşamak’ üzerine düşündürüyor." Felsefe, insanlık var olduğundan beri olan düşünme biçimi; insanlar evrenin neyden meydana geldiğini keşfetmeye çalışırken bile felsefeden faydalanmışlar yıllarca. Su diyen, ateş diyen… Sonsuzluk, hava, sayılar, atom... Bunların hepsinin temelinde evrenin ana maddesi yani arkhe ’nin somut bir karşılığını bulmaya yönelik merak vardır. Bunun dışında felsefeye konu olan pek çok başka mesele var elbette. Varlık, bilgi, ahlâk, adalet gibi kavramlar üzerinden doğan sorular filozofları meşgul etmiştir yüzyıllarca. Çünkü felsefenin temelinde soru sorma diğer bir deyişle sorgulama bulunur. Şüphe edilmeyen, sorgulanmayan bilgilerin birileri tarafından edinilmiş, kabul edilmiş bilgiler olduğu varsayılabilir. Bu sebeple bir çocuğa yetişkinliğe doğru ilerlerken birey olma yolunda kazandırılması gereken en önemli becerilerden biri sorgulayıcı düşünme biçimi olacaktır. Bu konuda son zamanlarda P4C  yani Çocuklar için Felsefe (Philosophy for Children)  anlayışı oldukça yaygınlaşmıştır. Bununla birlikte birçok kitap ve hatta radyo programları bile mevcut artık. Özellikle senelerce Açık Radyo’da (bugünkü adıyla Apaçık Radyo) yayınlanan, Özge Özdemir’in moderatörlüğündeki Küçük Düşünürler Topluluğu adlı, çocuklarla bir soru ya da kavram üzerine felsefi tartışmalar yapan program, bu alandaki en iyi yapımlardan biri olup ilgililerine özellikle öneririm. Son zamanlarda felsefenin hayatımızdaki önemini anlatmayı dert edinen gençlik kitaplarından birine değineceğim bu yazımda: Felsefe Direnişi Ekibi . Kitabın adından da görüldüğü üzere felsefe ve hep direniş yan yana anılan kavramlar. Robert Grant’ın 2021 yılında Londra’da The Philosophy Resistance Squad adıyla yayımlanan, Türkçe’ye ise geçtiğimiz Mart ayında Gökçe Yavaş tarafından çevrilen kitap, İthaki Çocuk Yayınları etiketiyle okurlarla buluştu. Kitabın yazarı Robert Grant’ın Trinity College Dublin’de felsefe alanında doktorası bulunuyor. “Toplumda Felsefe” projesinin de kurucusu olan Grant aynı zamanda okullarda, hapishanelerde ve çeşitli toplum merkezlerinde felsefe dersleri vermiş.  Bir gençlik romanı olan Felsefe Direnişi Ekibi , odağına felsefenin ne kadar önemli olduğunu, sorgulanmayan bir hayatın gerçek bir hayat olmayacağını alan; bir yandan da içinde bir grup arkadaşın bu yoldaki maceralarını ve atlattığı tehlikeleri anlatan sürükleyici bir eser. Bu yönüyle yalnızca küçük yaştaki okurlara değil yetişkinlere de hitap ediyor. Milo adındaki bir çocuk ve arkadaşları üzerinden ülkenin en havalı, en prestijli okuluna gitmenin ne kadar büyüleyici bir şey olarak görüldüğü ile başlıyor roman. Bundan en çok etkilenenler elbette çocuklardan çok veliler. Bu okul Yaşam Boyu İstihdam İçin Ortaöğretim Enstitüsü yani kısaca “Enstitü”. İrlanda’daki birçok ailenin çocuğunu bu okula göndermek için yanıp tutuştuğu esnada oğulları Milo’nun bu okula hak kazanması Moloney Ailesi için büyük gurur sebebi olur. Çünkü çocuklarının itibarlı bir okula gitmesi en çok ailelerin itibarları için önemlidir. Nitekim öyle de olur; yalnızca Moloney Ailesi değil pek çok aile büyük umutlarla çocuklarını yatılı okumaları üzere okula bırakırlar. Dünyaca ünlü bu okul kampüsü biraz ütopik hatta daha da çok fütürist bir yapıya sahip bir yerdir. Beş devasa prizmadan oluşan yerleşke, parlak ve eğimli cam tüneller aracılığıyla birbirine bağlanmaktadır. Yazarın deyimiyle İrlanda’daki bir ortaokuldan çok adeta bir uzay istasyonuna benzemektedir bu hâliyle. Enstitü’nün elbette belirli amaçları ve kuralları vardır ve Enstitü bunu başarılarının sebebi olarak addetmektedir: Eğitimde verim, disiplin, itaat ve fedakârlık. Bunlar bu okulda olan öğrencilerin hayatlarında olmazsa olmazlar olarak nitelendirilmektedir. Çocuklarının bir “Enstitü’lü” olmasından hareketle geleceğinin garanti altına alındığını düşünen ailelerse yaşanacaklardan habersiz çocuklarını gözleri kapalı bu olağan dışı okula teslim etmiş durumdadır. En başta güvendikleri isim ise İrlanda’nın gelmiş geçmiş en iyi eğitmeni kabul edilen Dr. Finnegus Pummelcrash’tır! Pummelcrash’a göre okulun müfredatını gerçekleştiren ise buluşları DOKEV; yani Dijital Olarak Kişiselleştirilmiş Eğitim Veritabanı. Tanımlamalarına göre, “yedi gün yirmi dört saat, anbean geri bildirim analizi veren aşırı zeki, teknolojik bir alet.” Bu bilgiler ışığında biraz bilim kurgu biraz da ütopya gibi görünen bu eserin kurmaca dünyasına daldığınız zaman işlerin biraz daha distopik bir hâl aldığını görmek uzun sürmeyecektir.  Milo, Enstitü’de edindiği arkadaşları Katie ve Sarah-Louise, kısa süre içinde okulda garip bir düzen olduğunu fark ederler. Bir ortaokul çocuğunun uyum sağlayabileceğinden çok daha disiplinli ve acımasızca işleyen bir düzendir bu. Okulda “Disiplinciler” vardır örneğin; en küçük bir hatada öğrencileri cezalandıran bir grup görevli. Sınıflar da bir çocuğun kendini çocukça ifade edebileceği ve ait hissedebileceği bir yer olmaktan uzak, “bilgi aktarım merkezi” olarak adlandırılan yerler. Ne var ki her şeyin son teknoloji olması, kollarında takmak zorunda oldukları saatlerinin bulunması, en başta gözlerini boyasa da bu organizmanın içine girince işlerin hiç de öyle parlak olmadığını kısa süre içinde keşfederler. Çünkü etraftaki teknolojik aletlerle -koltuklar, formalar, saatler ve kameralar- kalp atış hızları, göz hareketleri ve nefes alış hızları bile ölçülmekte ve eğer ders esnasında dikkatleri dağılırsa ya da herhangi bir sebepten dersi bölerlerse sistem tarafından anında cezalandırıldıklarını öğrenirler. Hatta dersler bile ezberleme tekniği üzerinden değerlendirilir sınıfta kim sonuncu olursa cezalandırılmaktadır. Kısacası bir çocuğun asla maruz kalmaması gereken ne varsa “eğitim” adı altında korkunç cezalarla çocuklara dayatılmaktadır Enstitü’de. Kısa zaman içinde bununla baş etmeleri gerekecektir ve Milo ile arkadaşları tehlikeli bir teknolojik maceranın içinde bulacaklardır kendilerini. Bu olurken ilginç bir keşfi olur Milo’nun: Bir çiçek bahçesi. Cezalandırılmaktan korkup kaçtığı bir esnada bir duvar boyunca üzeri tenteyle örtülü eski kitaplarla dolu raflar ve yarı bitmiş resimlerden oluşan bu bahçe okulun duvarlarıyla çevrilidir. İçeriden ise lavanta kokuları gelmektedir. Yeşil sarmaşıkların, içleri çiçeklerle dolu saksılardan oluşan bu bahçe yüksek teknolojik aletlerden oluşan bu okulun içinde saklı kalmış bir yerdir. Orda tanıştıkları Ursula Joy ile arasında geçen konuşmalar romanın gidişatını belirleyecek ana iskeleti oluşturmaya yetecektir. Çünkü Ursula ile felsefeyle tanışacaktır! Ursula adeta lanetli bir öğretmendir, eski sistemde okulun felsefe öğretmeni olan bu kadın Pummelcrash tarafından cezalandırılmış fakat okuldan da kopamadığı için kendine böyle bir evren kurmuş, bu şekilde geçmişle ve felsefeyle arasındaki bağı koparmadan yaşamaya devam etmektedir. Romanın bundan sonraki kısımlarında Milo ve sonrasında arkadaşlarının Ursula’nın yanına her gidişlerinde gerçekleştirdikleri felsefi sohbetler çocukların ufkunu genişletecek ve Enstitü ile savaşlarını kazanmalarınındaki adımları atmalarını sağlayacaktır. Roman, yazarın yarattığı kurmaca dünyanın ve olayların dışında yalnızca Milo ve Ursula arasındaki felsefi sohbetler için bile okunmayı fazlasıyla hak ediyor. Öncelikle felsefenin ne olduğu üzerine konuşan bu iki yeni arkadaş ardından zaman geçtikçe şu sorulara yoğunlaşıyorlar: Bir şeyin haksızlık olduğunu nasıl anlarız?, Eşitlik ya da adalet nedir ve herkese aynı davranmak eşitlik midir?, İnsanın istemediği bir şeyi yapmamaya hakkı var mıdır?… Bunlar aralarında geçen pek çok konuşma ve sorgulamadan yalnızca birkaçı. Temelde ezberci ve dayatmacı eğitim sistemini eleştiren ve bunun asla felsefeden bağımsız gerçekleşemeyeceğinin altını çizen Robert Grant, yarattığı kurmaca dünyadaki karakterlerini de felsefe yoluyla mücadele ettirmiştir. Böylece ortaokul çağındaki bir öğrencinin kitabı okurken bir yandan maceraya kendini kaptırması sayesinde sürükleyici bir okuma deneyimi yaşarken bir yandan da belki de o ana kadar üzerinde hiç düşünmediği sorular hakkında kendisi de cevaplar aramaya başlayacaktır. En başta da dediğim gibi yalnızca çocuklara değil yetişkinlere de hitap eden okuması keyifli bir kitap Felsefe Direnişi Ekibi . İyi okumalar. FELSEFE DİRENİŞ EKİBİ Robert Grant İthaki Çocuk Kitapları, 2025 Çeviri: Gökçe Yavaş

  • Elif Şafak’tan yeni roman: Gökyüzünde Nehirler Var

    Çağımızın önemli yazarlarından Elif Şafak’ın yeni romanı Gökyüzünde Nehirler Var , tek bir su damlasıyla birbirine bağlanan kayıp bir şiirin, iki büyük nehrin ve üç olağanüstü hayatın hikâyesini anlatıyor.   “Su hatırlar. Unutan insandır.” Mezopotamya’nın antik şehri Ninova’da, Asur Kralı’nın kurduğu muhteşem kütüphanenin kalıntılarında, uzun zamandır unutulmuş bir şiirin, Gılgamış Destanı’nın parçaları saklıdır.   Viktorya dönemi Londra’sında, lağımlarla dolu Thames Nehri’nin kıyısında sıra dışı bir çocuk doğar. Arthur’un yoksulluktan kurtulmasının tek şansı parlak hafızasıdır. Yeteneği ona bir matbaada çırak olarak çalışma şansı verdiğinde, Arthur’un dünyası gecekondu mahallelerinin çok ötesine açılır. Onu denizlerin ötesine savuransa, bir kitap olacaktır: Ninova ve Kalıntıları.   2014 yılında Türkiye’de, Dicle Nehri kıyısında yaşayan Ezidi kızı Narin, Irak’taki kutsal Laleş’ten getirilen suyla vaftiz edilmeyi bekler. Tören yarıda kesilince, büyükannesi, rahatsızlığından dolayı yakında sağır kalacak olan Narin’i bir an önce Laleş Vadisi’ne götürmek ister ve bu uğurda, savaştan harap olmuş topraklara yolculuğa çıkarlar.   2018’de Londra’da, kalbi kırık bir hidrolog olan Züleyha, evliliğinin enkazından kaçmak için Thames Nehri üzerindeki bir yüzen eve taşınır. Yetim kalan ve zengin amcası tarafından büyütülen Züleyha varlığının ağırlığını taşıyamaz, ta ki memleketiyle beklenmedik bir bağ her şeyi değiştirene kadar.   Zamanımızın en büyük yazarlarından olan Elif Şafak’tan, yüzyılları ve kıtaları birleştiren göz kamaştırıcı bir roman.   Yıllar, hatta yüzyıllar geçse ve geriye tek bir orijinal molekül kalmasa bile, her su damlası bir zamanlar içerdiği şeyle sonsuza dek işaretlenmiş olan benzersiz yapısını koruyor ve bununla diğerlerinden ayırt edilebiliyordu. Başka bir deyişle, su hatırlıyordu.   “Elif Şafak’a kitaplığınızda yer açın. Ona kalbinizde de yer açın. Pişman olmayacaksınız.” Arundhati Roy   “Bu kitabın sert, zarif ve inanılmaz olması kimseyi şaşırtmayacaktır. Elif Şafak müthiş bir şey yapmış... yine! Sihir gibi.” Evie Wyld   “Muazzam bir edebiyat eseri, efsanevi ve zamana meydan okuyan türden.” Nadifa Mohamed   “En iyi masalcımızdan muhteşem bir yolculuk.” Philippe Sands   “Günümüz dünyasının en iyi yazarlarından biri.” Hanif Kureishi   “Katmanlı ve capcanlı bir anlatım.” Tracy Chevalier   “Nehirler gibi parlak, canlı ve zamansız.” Philippa Gregory   “Şaşırtıcı, yaratıcı ve güzel bir kitap. Modern bir klasik. Elif Şafak zamanımızın en büyük yazarlarından biri.” Peter Frankopan   “İnce ince işlenmiş Gökyüzünde Nehirler Var, değişen hikâyeleri ustalıkla çok güçlü bir doruk noktasına taşıyor."  Abdulrazak Gurnah   “Büyüleyici akan bir hikâye.” Financial Times   “Dünyanın en heyecan verici hikâye anlatıcılarından birinden muhteşem bir roman şöleni.” Observer     YAZAR HAKKINDA: Strasbourg doğumlu Elif Şafak, çocukluğunu ve gençliğini Ankara, Madrid, Amman, Köln, İstanbul, Boston, Michigan ve Arizona’da geçirdi. ODTÜ Uluslararası İlişkiler Bölümü’nü bitirdi, yüksek lisansını aynı üniversitede Kadın Çalışmaları Bölümü’nde, doktorasını ise Siyaset Bilimi alanında tamamladı. Türkiye, ABD ve İngiltere’de üniversitelerde dersler verdi. 2018 yılında Oxford Üniversitesi’nde Karşılaştırmalı Avrupa Edebiyatı Weidenfeld Kürsüsü’ne misafir öğretim üyesi olarak edebiyat ve sanat seminerleri vermek üzere seçildi. Oxford/St. Anne’s College onursal üyesi olan Şafak ayrıca Bard College’dan da fahri doktora unvanına layık görüldü.   İlk kitabı Kem Gözlere Anadolu (öykü) 1994’te yayımlandı. İlk romanı Pinhan’la 1998 Mevlânâ Büyük Ödülü’nü aldı. Bunu, Şehrin Aynaları (1999) ve Türkiye Yazarlar Birliği Ödülü’nü kazandığı Mahrem izledi (2000). Ardından her ikisi de çok satan ve geniş bir okur kitlesine ulaşan Bit Palas (2002) ve Araf (2004) yayımlandı.   Med-Cezir’de (2005) kadınlık, kimlik, kültürel bölünme, dil ve edebiyat konulu yazılarını topladı. 2006’da yılın en çok okunan kitabı olan Baba ve Piç yayımlandı. Sonrasında aylarca satış listelerinden inmeyen ilk otobiyografik kitabı Siyah Süt’ü yazdı. Doğan Kitap tarafından 2009 yılında yayımlanan Aşk, Türk yayıncılık dünyasında önemli bir rekora imza atarak, en kısa sürede en çok satan roman oldu, yayımlandığı günden bu yana 1 milyon sattı. 2019 yılında BBC’nin Dünyamızı Şekillendiren 100 Roman listesine girdi.   Tüm eserlerinden seçkiler niteliğinde olan Kâğıt Helva (2009), gazete yazılarından derlediği Firarperest (2010), İngiltere’ye göç etmiş Türkiyeli bir ailenin dramını anlattığı İskender (2011), yine gazete yazılarından derlediği Şemspare (2012), 16. yüzyıl İstanbulu’nda Mimar Sinan’ı, çırağını ve bir fili merkeze alan Ustam ve Ben (2013), yılın en sevilen romanlarından Havva’nın Üç Kızı (2016), denemelerden oluşan Sanma ki Yalnızsın (2018), Aşk romanından uyarlanan Aşkın Kırk Kuralı (2019) ve kalbi duran bir hayat kadınını anlattığı On Dakika Otuz Sekiz Saniye (2019) Doğan Kitap tarafından yayımlandı. Şafak On Dakika Otuz Sekiz Saniye romanı ile Blakcwell Yılın Kitabı Ödülü’nü aldı ve Booker Ödülleri finalisti oldu. Roman ayrıca The Times tarafından önerilen 50 romandan biri oldu ve The Economist’in Yılın En İyi Kitapları Listesi’ne girdi.   Bölünmüş Bir Dünyada Akıl Sağlığımızı Nasıl Koruruz başlıklı denemesi Doğan Kitap’ta 2022’de yayımlandı. İngiltere’de 2021 yılında, Doğan Kitap’ta 2023 yılında yayımlanan Kayıp Ağaçlar Adası ise The Costa Roman, The Women’s, RSL Ondaatje Ödülleri finalisti oldu, Britanya Kitap ve Dublin Edebiyat Ödüllerine aday gösterildi; Reese Witherspoon Kitap Kulübü’ne seçildi; Sunday Times ve Der Spiegel Çok Satanlar Listelerinde yer aldı ve The Nielsen Bestseller Awards 2024’te Gümüş Ödül’ü kazandı.   2010 yılında Fransa’nın Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres madalyası ile ödüllendirilen, eserleri elli dile çevrilen ve The New York Times, The Washington Times, The Financial Times, The Guardian, Le Figaro gibi önde gelen yayın organlarında hakkında çok sayıda edebi inceleme yazısı çıkan; aynı zamanda uluslararası basında makaleler yazan Elif Şafak’ın romanları, Penguin, Random House, Rizzoli, Flammarion, Kein&Aber gibi dünyanın en önemli yayınevleri tarafından yayımlandı.   Şafak, 2017’de Margaret Atwood ile Norveç merkezli Future Library’ye (Geleceğin Kütüphanesi) 100 yıl sonra okunmak üzere eser bırakacak yazarlar arasında seçildi. Amerika’nın etkili yayın organlarından Politico tarafından dünyayı daha iyi bir yer yapacak 12 kişiden biri olarak belirlendi. İki kez yaptığı TEDGlobal konuşmaları, 9 milyon izlenmeye ulaştı. PEN Nabokov gibi pek çok yarışmanın jürisinde yer aldı ve 2019 yılında Wellcome Ödülü’ne başkanlık yaptı. Aynı yıl Royal Society of Literature (Kraliyet Edebiyat Derneği) üyesi ve başkan yardımcısı seçildi. 2020’de The Orwell Ödülü jüri üyesi oldu. ECFR’nin (Avrupa Dış İlişkiler Konseyi) de kurucu üyesi olan Elif Şafak, 2021 yılında Halldór Laxness Uluslararası Edebiyat Ödülü’ne layık görüldü.   YouTube kanalı Say Your Word’de düzenli olarak kelimeler üzerine düşüncelerini paylaşan Elif Şafak, Londra ve İstanbul’da yaşamakta, eserlerini İngilizce ve Türkçe yazmaktadır. GÖKYÜZÜNDE NEHİRLER VAR Elif Şafak Doğan Kitap, 2025 Çeviri: Omca A. Korugan 560 s.

  • Düşüncelerin Günbatımı: Cioran’dan nihilizme estetik dokunuş

    E. M. Cioran’ın anadilinde yazdığı son eser olan Düşüncelerin Günbatımı , düşüncenin yıkıcılığı içinde açığa çıkan içsel ışıltılara dair aforizmalarıyla, yaşamın karanlığına karşı bir estetik duruş. Emil Michel Cioran’ın, kendi anadilinde kaleme aldığı son kitabı Düşüncelerin Günbatımı (orijinal adıyla Le crépuscule des pensées) Jaguar Kitap tarafından yayımlandı. İsmet Birkan’ın çevirisiyle Türkçede ilk kez okura ulaşıyor. Kitabın sayfalarında, Cioran; aşk, müzik, yalnızlık, acı, hüzün ve varoluş gibi temaları, “yaşamı ölümle açıklayan bir zihinde” şekillenen yeni anlamlarla gözler önüne seriyor. Cioran bu eserle bir dönemini kapatıp yenisine adım atarken, iç hesaplaşmasını ve nihayetinde düşüncenin “alacakaranlık” halini estetik bir bakışla sunuyor. Sözcüklerin sınırlarında süzülürken, kitap insan aklının çıkışsızlığını hem bir sarsıntı hem de davetkâr bir çağrı olarak betimliyor. E. M. Cioran’ın düşünsel yolculuğunun bu son durağı, okuyucuya düşüncenin gücü kadar çaresizliğini de merakla izleme fırsatı sunuyor. DÜŞÜNCELERİN GÜNBATIMI E. M. Cioran Jaguar Kitap, 2025 Çeviri: İsmet Birkan 248 s.

  • Yaratıcılık Ritüelleri 55 / Haydar Ergülen: "Kıskanmam ama çok özenirim, özenmezsen yaratamazsın zaten!"

    " Sabah hem yazıyorum hem de bir ibadet gibi 750 ve daha üstü sayfalı romanları okuyorum, bir de bakıyorum bitmiş, sabah gibisi var mı, insanın kendini en çok insan, doğayı, hayvanları en çok arkadaş ve yeryüzünü en çok yurdu hissettiği o kutsal zaman! " Semrin Şahin Yaratıcılık Ritüelleri'nde bu hafta Haydar Ergülen'i  ağırlıyor. Fotoğraf: Kadir İncesu Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Sabahtan başlıyorum okuyup yazmaya. Yazın kedilerin sularını değiştirip mamalarını verip, tuvaletlerini temizleyip, dışarı çıkmak isteyen kedimiz Zuzu’yla bahçede bir 20 dakika tefekkür edip ağaçları dinledikten sonra, bahçeyi suluyorum. Çay, yüksek tansiyon için limonlu su ve Nar’la İdil için de kahvaltı hazırladıktan sonra, alt kata inip çalışmaya başlıyorum. Kardeşim Halil’in karşımda duran fotoğrafını öpüyorum, ona günaydın diyorum, biraz dünyadan, memleketten haberler veriyorum ona. Sonra devam. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Yazı için değil ama şiir için tıkanma yaşıyorum elbette. 2024 sonu, 2025 başı derken yeni şiir kitabım Cömert Gül,  9-10 şiiri bir türlü bitiremediğim için ya 2025 güzüne ya da 2026 kışına kalacak! Ritüel değil ama tıkanıklığı aşma çabası sayılabilir belki, 40-50 ucuz market defterini üst kata çıkardım, şiir, ferahlık, yalnızlık istiyordur diye, orada uğraşıyorum zaman zaman. Şapka takmam ama, kitap bitince Şapkam Dolu Şiirle diyeyim bu kez ben de! Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Kim engellerle karşılaşmamıştır ki! Uzun yıllar reklam yazarlığı yaptım, başka bir yaratıcı iş, şimdi de festival düzenlemekten şiir atölyesine, konuşma yapmaktan derse pek çok iş yapıyorum geçinmek için. İş ve zaman açısından engeller hala sürüyor elbette. İktidar CHP belediyelerine çökünce, onlar için düzenlediğim şiir ve edebiyat festivalleri de durdu doğal olarak, sonrası ne olur belli değil! Yazdıklarımı, dergilerde ya da kitap olarak büyük oranda yayımladım, ama hala, umulmadık biçimde de olsa, red yanıtı aldığım oldu oluyor, kimi yayınevlerinden! Yayınevim Kırmızı Kedi, çok yaşasın, yazdığım her şeyi yayımlıyor, 35 kitabım filan var orada, fakat ben çok yazdığım için başka yayınevlerine de kitap veriyorum.  Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Babacığım hiçbir ödül törenime gelmedi, ben de hayli şiir ve deneme ödülü aldım, 10 kadar, gelmemek için ‘Nobel aldığında geleceğim!’ derdi babam, gitti, Nobel de Orhan Pamuk’a gitti, 65 kitabım var ama bir Nobel’im yok ne yazık ki! Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Sabah hem yazıyorum hem de bir ibadet gibi 750 ve daha üstü sayfalı romanları okuyorum, bir de bakıyorum bitmiş, sabah gibisi var mı, insanın kendini en çok insan, doğayı, hayvanları en çok arkadaş ve yeryüzünü en çok yurdu hissettiği o kutsal zaman! Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Ben onları yazanları yaratanları da arkadaşım, yoldaşım, kardeşim olarak gördüğüm için, Sait Faik iyi ki tüm öykülerini benim yerime de yazmış diyorum, Nazım Hikmet’in şiirleri, Latife Tekin’in romanları, Salah Birsel’in denemeleri, Pedro Almodovar’ın filmleri, Cihat Burak’ın resimleri, Timur Selçuk’un besteleri, şarkıları da öyle benim için. Kıskanmam ama çok özenirim, özenmezsen yaratamazsın zaten!

  • Bir coğrafyanın hafızasında kadın izleri: Babasının Kızları

    Urfa’nın toprak kokulu avlularından Diyarbakır’ın sert iklimine, Viranşehir’in aşiret düzeninden Ballıca Köyü’nün taş konaklarına uzanan Babasının Kızları , sadece bir ailenin değil, bu coğrafyanın hafızasına kazınmış kadınların hikâyesini anlatıyor. Fatma Çelik, güçlü bir dil ve sözlü tarih tadında bir anlatımla, suskunlukların arkasındaki sesleri gün yüzüne çıkarıyor.   Anlatının merkezinde Halide var. 75 yaşında, yaşadığı acıların yükünü artık taşıyamayan Halide, “Anlatacağım… Dinleyin, dinleyin ve anlatın...” diyerek hem kendi yaşamını hem de ailesinin tarihini torunlarına aktarıyor. Halide’nin hikâyesi, kayıpların, kadın dayanışmasının ve direncin anlatı boyunca yankılanan ağıtlarına dönüşüyor. Halide’nin hatıralarında, güçlü ama kırılgan kadınlar ve sert mizaçlı erkekler bir arada. Babası Mehmet Ağa ve ablası Rukiye, yaşadığı trajediyle Halide’nin hafızasında unutulmaz bir iz bırakırken; Edliye, Nuriye, Şemsiye adlı kız kardeşler, töreye rağmen var olmaya çalışan kadınların sembolüne dönüşüyor. Anlatının tarihsel katmanında ise Osman Ağa, Hacı Hasan Ağa ve onun zarif eşi Hüsna Hanım, hem aşiretlerin gücünü hem de kadınların yönetime katılabilme cesaretini temsil ediyor.   Fatma Çelik, anlatının mekânlarını yalnızca bir arka plan olarak değil, hikâyenin canlı bir parçası olarak kurguluyor. Urfa’nın kadim taş sokakları, Ballıca Köyü’nün yaylaları, Diyarbakır’ın toprak kokan rüzgârı, her biri Halide’nin hikâyesini derinleştiriyor. Halide’nin içsesi, kuşaklar boyunca aktarılmayanları açığa çıkarırken, okura hem bir tanıklık hem de bir vicdan hikâyesi sunuyor. Bazen bir aşiret sofrasında yapılan sohbetler, bazen yaylalarda verilen mücadeleler, anlatının ruhunu şekillendiriyor.   Yazar Hakkında: 1966 yılında Mardin’in Derik ilçesinde doğan Fatma Çelik, 14 yaşında evlendi, 23 yaşında altı çocuk annesi oldu. 2017’de yarım kalan eğitim hayatına döndü; halen İstanbul Gelişim Üniversitesi Sosyoloji ve İstanbul Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Felsefe bölümlerinde öğrenim görüyor. BABASININ KIZLARI Fatma Çelik Doğan Solibri, 2025 Tür: Anı 200 s.

  • Zekânın ve fedakârlığın sınırlarını zorlayan sürükleyici bir polisiye: Şüpheli X

    Japon edebiyatının usta kalemi Keigo Higashino, dünya çapında yankı uyandıran ve Naoki Edebiyat Ödülü’ne layık görülen romanı Şüpheli X ile Türkçede! Nox ve Athica Yayınları ortak etiketiyle yayımlanan bu çarpıcı gerilim romanı, akıl dolu kurgusu ve sarsıcı finaliyle polisiye türünün sınırlarını yeniden çiziyor. “Bir kadını korumak için neler feda edilebilir?” Matematik dehası İshigami, komşusu Yasuko ve onun genç kızı Misato için geri dönüşü olmayan bir suça ortak olur. Eski eş Shinji Togashi’nin ortaya çıkmasıyla altüst olan sakin hayat, bir cinayetle son bulur. Ancak asıl hikâye, cinayetin işlenmesinden sonra başlar… Zekice hazırlanmış psikolojik çözümlemeler ve karşılıklı sessizliklerin savaşında; katil kim, suçlu kim, masum kim? Dünya çapında milyonlarca satan romanın Türkçe çevirisi Nox- Athica Yayınları ortak etiketiyle raflarda… Yazar Hakkında: 1958 doğumlu Japon yazar Keigo Higashino, özellikle polisiye ve gizem romanlarıyla Japonya’nın en çok okunan ve sevilen yazarlarından biridir. “Devotion of Suspect X”, “The Miracles of the Namiya General Store” gibi eserleriyle de uluslararası çapta büyük beğeni kazanmıştır. Arka Kapak Yazısı: ÇÖZÜLEMEZ BİR PROBLEM YARATMAK MI DAHA ZORDUR YOKSA O PROBLEMİ ÇÖZMEK Mİ? Yasuko Hanaoka, istismarcı eski kocasına izini kaybettirdiğini sanıyordu. Ancak adam bir anda ortaya çıkıp ondan para sızdırmaya çalışacaktı. Kapısına dayanıp kızını tehdit etmesiyse bardağı taşıran son damlaydı. Ailesini korumak için katil olmaktan başka çaresi kalmamıştı. Gürültüleri duyan yan komşu, anne kıza hayal dahi edemeyecekleri bir kurtuluş önerisiyle geldi. Orta yaşlı bir matematik öğretmeni olan İshigami, cesedi ortadan kaldırmanın yanı sıra olayı adım adım nasıl örtbas edebileceklerine dair bir plan da kurmuştu. Yasuko’nun bu teklifi geri çevirme lüksü yoktu. Kimliği belirsiz bir erkek cesedinin bulunmasıyla oyun başlamıştı ama olağan şüphelilerin mazeretlerinde bir tutarsızlık vardı. Dedektif Kusunagi, aklındaki soruları çözmek için Profesör Galileo lakabıyla tanınan fizikçi Yukawa’ya akıl danışmaya gittiğindeyse kartlar yeniden dağıtılacaktı. Ishigami, Yukawa’yı zekâsıyla alt etmeye çalışırken, Yukawa da şimdiye kadarki en zeki ve kararlı rakibiyle karşı karşıyaydı. “Japonya’nın prestijli Naoki Ödülü’nü kazanan ve iki milyondan fazla satarak Japonya’da en çok satan kitaplar arasına giren bu edebi psikolojik gerilim romanı, cinayeti çözmeye çalışan okuru sürekli ters köşeye yatırıyor.” –Library Journal ŞÜPHELİ X Keigo Higashino Nox Yayınları - Athica Yayınları, 2025 Çeviri: Ebru Sarıkaya Tür: Roman 312 s.

  • Tepsideki Melek: Üç kuşağın kalbine yolculuk

    Umut Kaygısız, Esra Kahya’nın Tepsideki Melek  adlı romanı üzerine yazdı: "Geçmişle savaşın, sıfır toplamlı bir oyuna dönüşmesi neticesinde hikâye, okuruna konforlu bir barış alanı sağlıyor." Yaşadığımız dünyaya farklı gözle bakmamıza elçilik eden yazarların başında, hiç kuşkusuz Chuck Palahniuk gelir. Betimlemelerle uğraşmaz. Cümlelerini ara sokaklara sokup çıkarması da ana fikre kırmızı ışıkta fren yaptırmak yerine, gaz pedalına yüklenmesi için telkinde bulunması da muhakkak bir amaca hizmet eder. Günlük hayatta birbiri ardına tekrarladığımız olağanlıklara tuttuğu ayna, görmezden geldiğimiz onlarca detayla doludur. Buna güzel bir örnek olarak Lanetli  kitabındaki aşağıdaki paragrafıyla yolum kesişince, aklıma yakın zamanda okuduğum Esra Kahya’nın Tepsideki Melek  adlı romanı geldi. “Ölüm uzun bir süreçtir” diyor Archer, “nalları diken ilk parçan bedenindir.” Anlamı ise şudur: Bunun ötesinde, hayallerin ölmelidir. Sonra umutların. Ve bütün bir ömrü, boktan şeyler öğrenmeye, insanları sevmeye, para kazanmaya ve esasında hepsi tamamen anlamsız bir şeylere sahip olmaya feda ettiğin için duyduğun öfken. Gerçektende bedenin ölümü, işin kolay kısmı. Bunun ötesinde, anıların ölmelidir. Ve egon. Gururun ve utancın, tutkun ve umudun.” Esra Kahya’yı okudukça kapının dışında bizi bekleyen hayata, evinizin farklı pencerelerinden bakmayı ve aynı manzaraları değişik açılardan yorumlamayı öğreniyorsunuz. Tepsideki Melek,  ucuz bahaneler üreterek kolay sonuca ulaşma şampiyonluğuna ulaşmış zihnimizi; geçmişi, bugünün ve yarının müsebbibi olarak suçlamaktan vazgeçiren bir yolculuğa sürüklemekte. Ve “Her sonuca bir neden gerek” anlayışından kurtardığı okurunun, hayatında yük haline gelmiş yaşanmışlıklarına özgürlüklerini vermekte üstüne yok. Yani geçmişle savaşın, sıfır toplamlı bir oyuna dönüşmesi neticesinde hikâye, okuruna konforlu bir barış alanı sağlıyor. Öte yandan yazarın ödüllü romanı Kambur ‘dan da ciddi esintiler taşıyan bir kitap Tepsideki Melek . Olaylar karşısında duygusal bağların kuvvetini okura yakından hissettirmesi ve roman karakterinin detaylı iç dökmelerine tanıklık edişimiz hiç şaşırtıcı değil. Zira Esra Kahya’nın en güçlü yanı ne diye soracak olursanız, cevabım hazır. Tüm roman karakterlerine hatırı sayılır rol dağılımı yapmakla yetinmeyip her birinin arka plandaki hikâyesinin inceliklerini ustaca sunarak, uzamı keyifli biçimde genişletmesi ve romana yepyeni katmanlar eklemesi derim. Elbette Esra Kahya denilince akla güçlü öyküleri de gelmiyor değil. Zengin dil kullanımı tıpkı öykülerinde olduğu gibi romanında da anlatıya ciddi lezzet veriyor. İyi pişmiş ana yemeğe ustalıkla serpilen, dozunda baharatları andırıyor kullandığı benzetmeler. Ayrıca hikâyenin gidişatına uygun olarak vites yükseltmek ya da düşürmek için cümleleri çok ekonomik kullanma alışkanlığı da söz konusu. Örneğin, merak duygusunun tavan yaptığı bir anda kısa ve kesik cümlelerin bizleri bir sonraki paragraf için heyecanlandırmasını; okuyucusunun kalbine dokunması gerektiği bir anda da öylesine hisli, teşbihi bol, ters köşe anlatımlarla göz boyamakta muktedir. Kuvvetli betimlemeler, renkli tasvirler eşliğinde anlatıcının ruhunu bize yaklaştırması ayrıca çok değerli. Kitabın daha ilk sayfalarda aşina oluyoruz Güliş’e. Sanki mahallemizin kızı o. Seslenesimiz geliyor, hikâyesine kolayca ortak oluyoruz. Diğer taraftan, aksiyona girişin geç olması kesinlikle romanı sıkıcı kılmıyor. İç seslerin günlük hayat ritmini yakalaması ve genel olarak aklımıza ilk geleni pat diye işitiyor olmamız, öykü iklimini ılımanlaştırıyor, okuyucunun yüzüne tebessümü yerleştiriyor. Dil ve anlatımı mercek altına aldığımızda ilk dikkat çeken husus, Esra Kahya’nın kelime oyunlarını sevmesidir. Benzetmeler konusunda da oldukça bonkör bir yazar. Ayrıca yeri geldiği zaman büyülü anlatımı dozunda sunması onunla özdeşleşmiş bir durum. Dil kullanımını şak diye değiştirerek “geçmiş zaman olur ki” havasına kolayca bürünebilmesi de yazarın ustalıkla yaptığı meziyetlerinin başında geliyor. İçerikte bazı noktaların altını çizmek gerekirse, kahramanların sonlu yolculuklarındaki inceliklere dokunmalı. Annenin, kızını anneanneye şikâyet ettiği kısımları çok komik buldum mesela. Yazıda bu şekilde güldürü unsurunu yakalayıp, okuyucuyu bam telinden kavramak cidden zordur. Bunu başaran Esra Kahya, öyküsüne fazladan bir mevsim ilave ederek her şeyden önce iklimi zenginleştiriyor. Bu da akan olaylar silsilesinde kesinlikle yüksek bir açılım sağlamış oluyor. Altı çizilmesi gereken bir başka nokta da anneannenin anlatıcı olduğu kısımlar. Tüm kitap içerisinde akıcılığın zirve yaptığı, çok sürükleyici bölümler bunlar. Geçmişin penceresi açılınca duyguların bu denli şeffaf ve cömert olması, hikâyenin arka planına ekstradan bir oda daha ilave ediyor. Olaylar renkli ve komik. Dildeki samimiyet, yalın üslup, cümlelerin kısa ve tempolu oluşu, anlatılanları yaşamsallığa bağlıyor. Bu sayede gerilim de inandırıcı oluyor tabii. Ana olaydan uzaklaşsak bile sürekli yeni kişiler tanıyor, onlarla boğuşuyor ama bu durumdan keyif alıyoruz.  Romanın başında okurun gözüne sokulmadan atılan düğüm ise, kitabın ortalarında çözülüyor. Annenin kendisinde kalan hikâyesinin aydınlanması, doğru zamanda tüm taşların yerine oturmasını sağlayan bir durum değişimi. Öyküye kazandırdığı ivmeyle okurunu da pamuklara sarmaya bir anda son veriyor yazar. Öyle güllük gülistanlık atmosferde, güle oynaya kahramanları dinlerken, işin içine dahil olan güçlü psikolojik arka fon sayesinde, her sahneyi tekrar tekrar eşelemeye, zıt kuvvetleri birbiriyle çarpıştırıp yeniden güç dengesi oluşturmaya çalışıyoruz. Romanda yükseklik, akan hikâyede sürdürülebilirlik kavramlarının tam karşılığını bu sayede bizlere cömertçe sunmuş oluyor yazar. Tepsideki Melek , aynı evde yaşayan üç kuşak kadının hikâyelerinin düğümlendiği yerde toplumsal açılım sunarak içimize işlemiş önyargıları bertaraf eden, unutulması zor bir roman. Üzerinden zaman geçtikçe büyüyen kötü anılarımızın, zihinsel yara haline dönüşmesine dur diyebilmek için kocaman motifler bırakıyor önümüze. Her desen farklı bir çağrışım, bambaşka bir ilaç. Olayları psikolojik görseller haline dönüştürerek somutlaştırması, yazarı benzerlerinden farklı kılan bir diğer özelliği. Ve sanırım en çok da bu sayede romanın içinde nefes alıyoruz okurları olarak. Özetle Tepsideki Melek insancıl bir barış yöntemi. Tepsideki Melek  köklerini iyilikten almış, büyüyüp serpilmiş ve aklı başına gelir gelmez de tokalaşmadan sağlanmış bir uzlaşı. Tepsideki Melek  insanın kendine yolculuğu sırasında verdiği her moladan sonra otobüse daha istekli binmesi, gitmekten hiç vazgeçmemesi. Tepsideki Melek … Gücünü yazarı kadar onu anlayan okurundan alan, birden fazla yaşam hikâyesi. Sadece bir roman değil. Romanların aspirine dönüşmüş hali. Kuşkusuz bazıları için çay, bazıları içinse kahve taşır tepsi. Kimilerinin karnını doyurur televizyon karşısında. Kimilerineyse tatlı getirir, güldürür yüzünü. İşte bu hikâyede tepsi, göğsünde koca bir reklamla yerleşiyor ezberimize. Sembol belli. Ev sahibi de misafir de biliyor meleğin yerini. Keyifli okumalar diliyorum.  TEPSİDEKİ MELEK Esra Kahya İletişim Yayıncılık, 2025 Tür: Roman 215 s.

  • Günlük hayatın içindeki sessiz mucizeler

    Jan Devrim'in öyküleri, hayatın sıradan gibi görünen anlarında saklı kalan büyüleyici detayları ortaya çıkarıyor. Trenin durduğu karanlık istasyonda beklenmedik bir umutla duyulan kuş sesleri, babaannenin eski koltuğunda saklı kalan çocukluk, yalnızlıkla boğuşan yaşlı adamın içten bir itirafı ve hayatın yavaşça geçip gidişini fark edenlerin küçük dünyaları... Her biri, okuru hayatın karmaşık sadeliğine çağıran hikâyeler. Jan Devrim içten, düşündüren ve yalın diliyle, geçmişi bugüne taşıyan, unutulmaz hatıraları tekrar yaşatan ve her öyküde insan ruhunun derinliklerine inen dehlizleri ustaca bulan bir yazar. "Arifiye'de kuşlar hâlâ ötüyor. Çünkü bazı anılar hiç bitmez." Bu öyküler hepimizin hayatında saklı kalmış güzelliklere dair dokunaklı bir demet. Jan Devrim 1974 yılında Düzce’de doğan Jan Devrim, yazın hayatına yerel gazete ve dergilerde yayımlanan yazılarıyla başlamış, sonrasında Endülüs, Düşçınarı, Ay Vakti, Hece, Hece Öykü ve Dergâh gibi edebiyat dergilerinde öyküleriyle yer aldı. Edebiyat kariyerinde; toplumsal adaletsizlikler, insan ilişkilerindeki çelişkiler ve bireysel duyguların derinliklerine dokunan temalar öne çıkar. Eserlerinde biten aşklar, çocukluğun dinmeyen anıları, mahallenin unutulmaz yüzleri ve toplumsal yapının birey üzerindeki etkileri gibi unsurlar ustalıkla işlenir. Devrim, hüzünle umudu harmanlayan, düşündüren ve etkileyen bir anlatım tarzına sahiptir. Akıcı ve yalın diliyle okuyucusunu derinlemesine bir düşünce yolculuğuna davet eder. Yazarın kaleme aldığı eserler arasında Kayıp Bahçenin Çocukları, Ben Deccal, Bu Şarkıları Beni Ağlatmak İçin mi Yazdılar?, Sakin Bir Gün İçin, Benim Kişisel Kıyametim, İkame Aşklar ve Meczubun Oğlu bulunmaktadır. Kariyerini yöneticilik yaparak sürdüren Jan Devrim, modern Türk edebiyatında özgün bir yer edindi. ARİFİYE'DE KUŞLAR Jan Devrim Ayrıkotu Kitap, 2025 Tür: Öykü

  • 2025 İkinci Dönem EDES Başvuruları devam ediyor

    2025 yılı ikinci dönem Edebiyat Eserlerini Destek (EDES) Projesi başvuruları, 01-31 Ağustos 2025 tarihleri arasında yapılacak. Kültür ve Turizm Bakanlığı, “Edebiyat Eserlerini Destek Projesi” (EDES) kapsamında, 2025 yılı ikinci dönem başvurularını 1–31 Ağustos 2025 tarihleri arasında kabul edecek. Bu duyuru, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü’nün resmi duyurular sayfasında yer almakta. EDES Projesi, yazarların ilk eserlerini yayımlayacak yayınevlerine, "ilk eser" niteliği taşıyan edebiyat eserleri için destek sağlamayı amaçlıyor. Başvurular yalnızca belirtilen tarih aralığında yapılabiliyor. Program kapsamında yayıncılar, başvuru döneminde en fazla üç eser için müracaat edebiliyor. Destek sağlanan yayınevi, desteğin en az %35'ini yazara ödemekle yükümlü. Ayrıca, proje uygulama sürecinde başka bir fon tarafından destek alan eserler başvuruda kabul edilmiyor. Daha önceki uygulamalarda, ilk dönem başvurularından seçilen projelere desteğin ardından eserlerin baskıya hazır hâlinin, bandrollü örneklerinin Bakanlığa teslim edilmesi gibi uygulanması gereken koşullar yer alıyordu. EDES projesinin başvuru ve değerlendirme süreçleri, yayınevleri ve yazarlar için önemli bir destek mekanizması olarak öne çıkıyor.

  • Âdem ile Havva’nın Günlükleri'nde aşk, kaybın ve varoluşun izleri

    Özge Topuz Karadayı, Mark Twain'in kaleme aldığı, Âdem Ve Havva’nın Günlükleri üzerine yazdı: "Eşi Livy’nin etkisiyle Hristiyanlık ve din tarihiyle yakından ilgilenen Twain, ilk olarak 1892’de Âdem’in Günlüğü ‘nü yaratır. Kendisinin tüm yazılarının editörlüğünü de üstlenen eşinin kaybından oldukça etkilendiğini anladığımız Havva’nın Günlüğü  ise ilk metnin devamı niteliğindedir." İşte bu kitapla klasik anlatıdan uzaklaşmadan kadın ile erkek dünyasına dair farklılıklara ve varoluş sancılarına dalıp yazarın iç dünyasını keşfe çıkıyoruz.   İnsanın ilk ataları olarak kabul edilen bu iki ismin hikâyesi her daim ilgi uyandıran bir konu. Yazar Mark Twain ise asıl hikâyeye bağlı kalarak farklı bir bakış açısı sunuyor ve karakterlerine günlük yazdırıyor. Asıl adı Samuel Clemens olan yazarın bu kitabında anlatı tarzının dışında kendi hayatına dair izler de görebileceğimizin ipuçlarına rastlıyoruz. Okuyucu olarak Mark Twain’in günlükleri kaleme aldığı dönem boyunca yaşadıklarını ve hayata bakış açısını bu iki karakterin duygu durumları vesilesiyle keşfetme şansımız oluyor. Yazarın ruh haline tanıklık edebileceğimiz öykü bu anlamda da herkesin bildiğinden daha dokunaklı bir anlama sahip oluyor. Çünkü Havva’nın Günlüğü ’nün yazıldığı dönem eşi Olivia’yı (Livy) kaybettikten bir yıl sonrasına denk geliyor. Ona olan özlemini dile getirdiğini fark ettiğimizde eserlerin ele alındığı dönemin etkisini de yakından görebiliyoruz. Livy’nin de etkisiyle Hristiyanlık ve din tarihiyle yakından ilgilenen Twain ilk olarak 1892’de Âdem’in Günlüğü ‘nü yaratır. Kendisinin tüm yazılarının editörlüğünü de üstlenen eşinin kaybından oldukça etkilendiğini anladığımız Havva’nın Günlüğü ise ilk metnin devamı niteliğindedir. Yapıtlarıyla ilgili tüm övgüleri düzeltmelerinden ötürü eşinin hak ettiğini belirten Mark’ın, Havva’yı anlatırken Âdem’e nazaran daha bilgili, duyarlı ve sevecen bir karakter yarattığını görüyoruz. Sonsuz mutluluktan kovulmalarına sebep olan olayın müsebbibi olarak resmedilen Havva’yı iyi özellikleriyle ele alıyor. 1904’de kalp yetmezliğinden dolayı kaybettiği Livy’nin ölümünden sonra zorlanan Sam’in anlatının devamında Âdem ile bir, aynı olduğunu keşfediyoruz. Havva’nın mezarında ‘ O neredeyse, Cennet orası idi .’ diyen Âdem’in ağzından gerçek ile kurgunun bütünleştiği bir cümle dökülüyor.  Yaratım sürecinde sahibinin yaşamından etkilendiği anlaşılan kitabın karakterleri hakkında şimdiye kadar bildiklerimizden farklı başka ne olabilir ki diyecek olursak karşılaştıklarımız şöyle oluyor. Öncelikle asıl hikâyeye ve dolayısıyla kutsallığına bağlı kalan yazarın yaptığı şey olaya cezalandırılanların gözünden bakmak. Çünkü tüm güzelliklerden yoksun bırakılıp dünyaya düşen Havva’nın ilginç bir savunmasını okuyoruz. İnsan ırkını ölüme mahkûm ettiğine inanılan bu olayla ilgili anlatıda kendisinin bilinçli bir itaatsizlik sergilemediğini çünkü emredilen ile itaatin ne olduğunu bile bilmediği savunuluyor. Ona göre her şeyi bilme arzusu kötü niyetli bir şey değildir. ‘ ’Yaşayıp görmek dışında hiçbir şeyin onu tatmin etmediği’’ Havva’nın öğrenme tutkusu yasaklananı yapmasına neden olmuştur. Ama ona göre cezalandırılmaları son derece anlamsızdır. Sözcükler kendilerine yabancı, doğru ile yanlışın farkı bilinmezken bu hiç adil değildir. Bu cahil çocuklara hiçbir şey anlatılmamasına rağmen onlardan çok şey beklemek yersiz değil de nedir? Ona göre ahlak duygusunu, iyi ile kötünün farkını, suç ile yasayı biliyor olsalardı sonuç çok farklı olabilirdi oysa. İnsanlık için aydınlanmayı sembolize eden ateşi de bulan bu kadının en büyük kaygılarından birisi keşfedecek şeyleri bitirmiş olmakken yeni şeyler öğrenmek uğruna yasağı tabii ki de çiğneyeceğini çoktan biliyor olmak gerekmez miydi?  Kitapta Havva’nın başlangıçtan beri varoluş amacına yönelik sorgulamaları olduğunu görürüz. Çevresindeki hayvanları isimlendiren, gökyüzünü hayranlıkla gözlemleyen, kendisinin bir deney olduğunu düşünen meraklı birisidir. Âdem ise tek başına, herhangi bir benzerine ihtiyaç duymadan yaşayan, etrafında olup bitenlere karşı çok da duyarlı olmayan bir karakterdir. Öyle ki ona göre tanımadığı bu varlık ortada yokken her şey çok daha güzel ve sessizdir. Sanki dünyaya düşmelerine sebep olacak olayı önceden bilir gibi onun varlığından rahatsızlık duyacaktır. Yalnızlığından gayet memnunken şimdi çok konuşan ve sürekli bir şeyleri adlandırmaya çalışan bu yaratık yüzünden keyfi kaçan Âdem yerinden de olacaktır bir süre sonra.  Aynı yerde yaşayıp hayatı çok farklı algılayan bu iki insanın birbirleri hakkındaki düşüncelerini okuruz sırayla. Havva bir nevi varoluşsal sancılar çekerken Âdem yaşamı olduğu gibi kabul etmiştir. Kadın hayatın anlamıyla ve seçim yapmakla ilgili düşüncelere dalar, özgürlüğün ne olduğunu keşfetmeye çalışır. Yaşadıkları Cennet Bahçesinde nasıl bir yeri olduğunu sorgular. Tek yaratılmış olamayacağına inanır ve bu fikrinde de haklı çıkacaktır çünkü Âdem’le karşılaşır. Onunla karşılaşana kadar hiç bu tür sorgulamalara sahip olmayan Âdem’in huzuru bozulmuş olacak ki ondan kaçarcasına uzaklaşmaya çalışır. Birbirinden farklı iki karakter olmaları sürpriz değildir elbette. Başlangıçta nereden çıktığını anlayamadığı kadının yaşamına dâhil olmasıyla aklı karışan birini tanırız önce. Fakat okumaya devam ettikçe yazarın hayatıyla benzerlik taşıyan bir dönüşüm görürüz. Kendisinin eşi Livy ile tanışmadan önce tek bir ciddi kelime dahi   yazamadığını  belirtmesi gibi Âdem de Havva ile birlikte yaşamı daha farklı algılamaya başlar. Önceleri her şeyi olduğu gibi kabul eden biriyken Havva’yı tanıdıktan sonra cennetin tüm güzelliklerini ve etrafında olup biten her şeyi daha ayrıntılı algılamaya ve sorgulamaya başlayan birine dönüşecektir. Yaşamı bu denli değişen Âdem için Havva’yı kaybetmenin beklenmedik derecede sarsıcı olduğunu anlarız. Bu durumun Twain’in kendisi için de geçerli olduğu aşikârdır.  Finalde herkesçe bilinen o sona gelinecektir. Hiç beklemedikleri halde her şey kararır ve cezalandırılırlar. Bu düşüş daha önce akıllarına bile gelmeyecek kötülüklere sahne olacaktır. Bu nedenle Âdem tarafından  ‘’Gezegende ilgi duymadığı bir şey olmayan ve her şeyi şefkatle kucaklamaya hazır’’ olarak anlatılan kadının öğrenme arzusu dünyada karşılaştığı şeylerden sonra ona yalnızca pişmanlık getirir. Açlık, hastalık, acı ve yas. Bunların hiçbiri Cennet Bahçesindekilere benzemiyordur. Dünyaya düşmeden önce oraya özgü tek duygu tanıdıktır Havva için. O da korku. ‘’ Şelalenin yukarı taraflarına gitmeyi bırakmam için yalvarmaya başladı. Ne zararı var ki bunun? Dediğine göre korkuyormuş. Sebebi nedir bilmiyorum. Bunu hep yaptım – suya dalmayı, heyecanı, serinliği severim…’’ . Bu cümlelerle Havva’nın henüz yeni karşılaşmasına rağmen Âdem’i kaybetmekten ne kadar korktuğunu öğreniriz. Şeytan’ın cennette olmadığını iddia ettiği insan doğasına özgü o duyguya çoktan sahiptir.  Kaynakça: https://www.smithsonianmag.com/history/for-mark-twain-it-was-love-at-first-sight-180968141/ https://marktwainhouse.org/about/mark-twain/biography/ ÂDEM VE HAVVA'NIN GÜNLÜKLERİ Mark Twain Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, 2024 96 s.

  • Baki Karanlık: Glasgow’un gölgesinde cinayet ve ihanet

    İskoç polisiyesinin efsanevi karakteri Dedektif Jack Laidlaw’un ilk yıllarına ışık tutan Baki Karanlık romanı, okurlarıyla buluştu. William McIlvanney’nin yarım kalan elyazmasını Ian Rankin’in tamamladığı bu nefes kesici suç romanı, iki usta kalemi buluşturuyor. Baki Karanlık ’ın, 1970’lerin karanlık ve çalkantılı Glasgow’unda geçen hikâyede genç dedektif, bir savunma avukatının cinayetini soruştururken şehrin suç örgütleri, yozlaşmış kurumları ve kendi iç hesaplaşmalarıyla yüzleşiyor. Glasgow’un zorlu sokaklarında adalet, karanlık gölgelerin arasından süzülen ince bir ışık huzmesi gibidir. Cinayet Masası’nın deneyimli dedektifi Jack Laidlaw, işlenen vahşi bir cinayetin ardındaki sırları açığa çıkarmaya çalışırken kendini şehrinen tehlikeli isimleri arasında, hilelerin ve ihanetlerin iç içe geçtiği ölümcül bir oyunun ortasında bulur. Bobby Carter’ın kanlı ölümü, yalnızca iki suç imparatorluğunun çatışmasını tetiklemekle kalmaz, aynı zamanda ailelerin ve dostlukların parçalanmasına daneden olur. Laidlaw, cinayetin ardındaki gerçeği ortaya çıkarmak için çıktığı bu yolculukta, sokaklardaki acımasız düşmanlarla da kendi içindeki karanlıkla da yüzleşmek zorundadır. Her adımda belirsizliğin hüküm sürdüğü, suçla adaletin arasındaki çizginin giderek bulanıklaştığı bu kasvetli atmosferde Laidlaw’un zekâsı, işin içinden çıkmasının tek yolu olacaktır. Ancak karanlığın içinde yürürken her yanlış adımın bedeli ölümcül olabilir. Baki Karanlık , ihanetin, intikamın ve çözülmesi zor bir cinayet sarmalının ortasında kalmış bir dedektifin çarpıcı öyküsünü anlatıyor. Suç edebiyatının karanlık köşelerini aralayan bu sürükleyici roman, okurları hem psikolojik hem de fiziksel gerilim dolu bir serüvene davet ediyor. WILLIAM MCILVANNEY William McIlvanney (1936-2015),İskoç yazar ve şair olarak ede­biyat dünyasında derin izler bırakan önemli bir figürdür. “Tartan Noir” olarak bilinen İskoç polisiyesinin öncülerinden biri kabul edilir. En bilinen eseri “Laidlaw” serisi ( A Laidlaw Investigati­on [ Laidlaw Soruşturması , Çev. Fırat Yıldız, Ayrıntı Yayınları, 2018]; The Papers of Tony Veitch [ Tony Veitch Belgeleri , Çev. Fırat Yıldız, AyrıntıYayınları, 2019]; Strange Loyalties [ Tuhaf İlişkiler , Çev. FıratYıldız, Ayrıntı Yayınları, 2020]), aynı isimli dedektifin başrolde olduğu romanlardan oluşur ve İskoç suç edebiyatının temel taşlarından biri olarak görülür. McIlvanney, insan doğasının karmaşıklığını, sosyal adaletsizlikleri ve ahlaki ikilemleri ustalıkla işleyen bir yazardır. Eserleri, sadece polisiyeseverler arasında değil, geniş bir okur kitlesi tarafından takdir görmüştür.Derin karakter incelemeleri ve güçlü diyaloglarıyla, suç edebiyatının edebi değerini artıran nadir yazarlardan biri olarak kabul edilir. IAN RANKIN Ian Rankin (d. 1960), İskoçya’nın en tanınmış ve sevilen suç ya­zarlarından biridir. Özellikle Edinburgh’un karanlık sokaklarında geçen “Inspector Rebus” serisiyle dünya çapında bir üne kavuş­muştur. Rankin, Rebus karakteri aracılığıyla modern toplumun karmaşık yapısını, adalet sisteminin çelişkilerini ve insan doğasının karanlık yönlerini keşfeder. Rankin’in eserleri, detaylı karakter incelemeleri, sürükleyici olay örgüsü ve derin toplumsal eleştiri­leriyle tanınır. Edinburgh Üniversitesi’nden mezun olan Rankin, aynı zamanda çeşitli edebiyat ödüllerinin sahibidir ve BBC için de senaryo yazmıştır. Rankin, hem İskoçya’da hem de dünya genelinde edebi kariyerine devam ederek, suç edebiyatı alanındaki etkisini sürdürmektedir. İlk romanı The Flood 1986 yılında yayımlanmıştır ve yirmiyi aşkın eseri bulunmaktadır. BAKİ KARANLIK William McIlvanney, Ian Rankin Ayrıntı Yayınları, 2025 Çeviri: Berna Ece Gündüz 240 s.

  • Öykü: Dar Sokaktaki Evler

    “Zenginin Allah’ında her şey var. Her şeyi veriyor ona. Fakirin Allah’ı da fakir ki bir türlü güldüremiyor onu.” Ali Çağlar Kale Çocuk sağ eliyle, gözlerini kapatan bordo renk bereyi düzeltince çapaklı gözleri ortaya çıktı. İki tekerli, dört köşesindeki uzun demirleri torba bezlerle sarılarak kapatılmış arabasını çöp konteynerlerinin yanına sürdü. Durdu. Kafasını kaldırıp etrafı izledi. Rengi atmış montunun cebinden çıkardığı bir avuç beyaz leblebiyi attı ağzına. Ağzı bir makineymişçesine öğütüverdi leblebileri. Eline baktı. Bembeyaz olmuş elini görünce güldü. Dudakları da bembeyazdı fakat onu göremezdi. Kim bilir dudaklarını görse nasıl gülerdi? Ellerini birbirine vurarak çırptıktan sonra gözlerindeki çapakları temizledi. Çöp konteynerlerinin yanına bırakılmış karton kolileri ayaklarıyla ezdi. Ezilen kolileri üst üste dizip arabaya attıktan sonra konteynerlerin içine baktı. Plastik şişeleri görüp sevindi. Kollarıyla asıldı konteynere. Ayakları yerden kesildi. Vücut ağırlığını sol kolunun üzerine verip sağ elini konteynerin içine daldırdı. Plastik şişeleri tek tek yakalayıp dışarı attı. Oflayarak bıraktı kendini. Yüzünü buruşturdu, sol kolunu ovdu. Yerde biriken şişeleri alıp arabaya attıktan sonra yürüdü.  Geniş caddelerin kesiştiği dört yol ağzına gelince durdu. Kafasını kaldırıp trafik ışıklarına baktı. Bir dakikadan geriye doğru akan sayıları, yeşil ışık yandığı anda sabırsızca hareket edip klaksonlarını öttüren arabaları izledi. Sonra kardeşini gördü. Asırlık çınarların sıra sıra dizildiği caddenin ışıklarında arabaların arasında geziniyor, elinde tuttuğu mendilleri satmak için dil döküyordu. Uzun uzun baktı kardeşine. Bir zamanlar sapsarı olan fakat şimdi yağdan, çamurdan kararan etek, topuklarının altında sürünüyordu. Üstünde ellerini yutan eski, yeşil bir kazak vardı. Uzun zamandır tarak yüzü görmemiş sarı saçları lastik tokadan kurtuldu kurtulacak ve ait olduğu bedenden önce özgürlüğüne kavuşacaktı sanki. Yeşil ışık yanınca öfkeli arabaların arasından kendini güç bela kaldırıma attı. Kaldırımdan aşağı inen merdiven basamaklarından birine geçip oturdu. Omuzlarını kaldırıp boynunu içine çekti. İyice büzüldü. Kafasını kaldırıp trafik ışıklarını kolladığında abisiyle göz göze geldi. Gözleri parladı ikisinin de.  “Yoruldun mu kız?” dedi Hilmi. “Yok, yorulmadım. Hem bugün hava da güzel.” deyip gözlerini kaçırdı Zeynep. Sustular. Sessizliği Zeynep bozdu. Aklına bir anda gelmişçesine ışıltıyla baktı Hilmi’ye.  “Gel, otursana. Bugün çok mendil sattım. Beşinci paketi bitirdim az önce.” Elini göğsüne attı, tek bölmeli, bezden yapılma bir cüzdan çıkarıp fermuarını açtı. İçinden çıkardığı paraları sol avucuna döktü. Hilmi gülen gözlerle kardeşini izliyordu. Cüzdanı yere koyup sol avucundaki paraları düzeltti. Önce kâğıt paraları, sonra bozuklukları tek tek gururla saydı. Avuçlarındaki paraları ağabeyine gösterdi.  “Nasıl ama, ne kadar çok değil mi? Böyle giderse yaz gelmeden alırım müzik çaları.” Hilmi, kardeşine bakıp gülmeye devam ediyordu. Neden sonra yüzündeki gülümseme söndü. Bir hüzün oturdu göz bebeklerine. Zeynep gördü bunu ama üstünde durmadı. Şimdi ağabeyine bakmıyor, uzakta bir yerleri izliyordu. Devam etti anlatmaya. “Müzik çaları alınca yeniden okula dönerim hem. Kulağıma kulaklıkları takıp girerim okulun bahçesinden. Herkes dönüp bana bakar. Bak, görürsün en çok da Leyla bakar. Gören herkes der ki Zeynep’in müzik çaları Leyla’nınkinden bile güzel. Koridordan geçip sınıfa girene kadar beni izlerler. Ben hiçbirine dönüp bakmam, kulağımda öten şarkıları mırıldanırım. Leyla öyle bir kıskanır ki beni…” Gözlerini uzaklardan alıp Hilmi’ye baktı. Hilmi onu dinlemiyordu, bakışları kırmızı kaldırım taşlarına sabitlenmişti. Derin bir iç çekerek, “Hey,” dedi. “Neyin var senin, ne oldu?” Gözlerini kaldırım taşlarından alıp kardeşine baktı Hilmi. “Babam,” dedi huzursuz bir tonda. “Babam anlamayacak mı parayı eksik verdiğini?” “Anlamaz, şimdiye kadar anlamadı.” “İnşallah anlamaz.” dedi Hilmi inanmayan bir sesle.  Zeynep elindeki paralara baktı. Uzamış tırnaklarına kaydı gözleri. Tırnaklarının içi kapkaraydı. Paraları bez cüzdana koyup fermuarı çekti. Tekrar ellerine baktı. Ellerinin üst yanları soğuktan çatlamış, hatır hatır olmuştu. Hüzünlendi. Okulunu düşündü. Ne zamandır okula gitmediğini hatırlamaya çalıştı. Çıkaramadı bir türlü. Sonra babası düştü aklına. Ağabeyine bakmadan havaya konuşuyormuşçasına, “Babam,” dedi. “Babam aslında kötü adam değil.” Sustu. Ağabeyinden beklediği cevap gelmeyince devam etti. “Keşke onu işten atmasalardı. O zaman her şey güzel olurdu. İçmezdi her gün. Paramıza el koymazdı. Hem bizi severdi o zaman. Çok severdi değil mi?” Yutkundu Hilmi. Gözlerini kaçırdı kardeşinden. “Severdi,” dedi. “Hem de çok severdi.” Caddedeki arabaların öfkesi artmıştı. Klakson sesleri göğü dövüyordu artık. İşyerlerinden çıkan yüzü asık insanların kimi arabalarla kimi de yürüyerek karınca gibi akıyordu caddelere. Kentin sırtını yasladığı dağa doğru uzayan caddede bir hay huy başladı. Mendil satan başka çocuklar, zabıtaları görünce araba ve insan kalabalığının arasından yılan misali kayıyor; yere düşen birkaç mendil paketine aldırış etmeksizin koşuyorlardı. Zabıtalar, ellerini dizlerinin üzerine koyup nefes nefese çömeliyor ve yakalayamadıkları çocukların arkasından küfürler yağdırıyorlardı. Onların bu hâline bakıp gülen insanların varlığı zabıtaları daha da sinirlendiriyor ve sinirlendikçe küfürler daha bir iştahlı çıkıyordu ağızlarından. Çınarların sıralandığı caddenin girişinde soluk soluğa çömelen zabıtalardan biri sinirle ayağa kalktı. Etrafındaki insanlara bakıp bir küfür daha savurdu. Arkasını dönüp gidecekken merdivenlerde oturanları gördü. Gözleri parladı birden. Hışımla merdivenlere koşup saçlarından yakaladı Zeynep’i. Tarak görmemiş sarı saçlar kurtuldu esaretten. Lastik toka yere düştü. Adam, düşman kuvvetlerini bozguna uğratırmışçasına bir gururla çekiştiriyordu kızı. Bir yandan küfrediyor bir yandan mendil paketlerini topluyordu. Zeynep ve Hilmi neye uğradıklarını şaşırmışlardı. Zeynep’in ağladığını gören Hilmi, neden sonra kendine geldi. Adamın kardeşini çekiştiren ellerine atılıp, “Bırak kardeşimi,” diye bağırdı çocukluğun son demlerinden gelen bir sesle. Adam, bu sefer kızı bırakıp Hilmi’ye döndü. Kolundan tutup ittirdikten sonra mendil paketlerini alıp ayaklandı. Adamın arkasından koşup koluna yapıştı Hilmi. “Mendilleri ver,” dedi son bir gayretle. Adam, geri dönüp bu kez daha sert ittirdi. Kırmızı kaldırım taşlarına yıkılan Hilmi’nin gözleri seğirdi önce. Sonra seğirme şiddetlendi, kirpikleri ıslandı. Avuç içleriyle gözlerindeki ıslaklığı sildi. Hilmi’nin hâline acıyan başka bir zabıta gelip arkadaşının kolundan tuttu. “Ufacık çocuk bunlar yahu, tamam işte, işimizi yaptık. Ne uğraşıyorsun daha bacak kadar çocuklarla!” dedi.  Diğeri, arkadaşının sözünü duymazlıktan geldi. Elini havada rastgele sallayarak arkasını döndü. Caddedeki kalabalığın arasına dalıp gözden kayboldu.  Çoğu insan dönüp bakmadı yaşananlara. Onlara göre kentin olağanlaşan olaylarından biriydi bu. Bazıları başlarına bela almaktan korktukları için içlerinden isyan ettiler. Bazıları sevmeseler de en azından bir işlerinin olduğuna şükredip yürüdüler. Bazıları da karşı kaldırımda durup yorumlar yaptılar. “Yoksulluğun gözü kör olsun.” dedi kır saçlı biri. Öteki cevapladı onu. “Arkasız olmayagör, her gelen senden çıkarır öfkesini.” “Fakirlik kötü,” dedi bir diğeri. “Zenginin Allah’ında her şey var. Her şeyi veriyor ona. Fakirin Allah’ı da fakir ki bir türlü güldüremiyor onu.” “Tövbe estağfurullah” çekip yoluna devam etti alnı açık bir başkası.   Önce Zeynep kalktı oturduğu yerden. Kırmızı kaldırım taşlarının üzerinde kıpırtısız duran Hilmi’nin elinden tuttu.  “Kalk,” dedi. “En azından paraları alamadılar.” Gülerek devam etti. “Müzik çalar alacağım. Hem de pembe. Gene mendil satacağım. Gene para kazanacağım. Babama da vereceğim. Yesin içsin fukara. Yeter ki annemi, seni, beni sevsin. Çok sevsin bizi...” Akşamın alacalığı çökerken iki kardeş, dar sokaktaki evlerine doğru yürüdüler. Hava, gün boyunca ılıktı. Süt ılıklığında bir ılık... Akşam olup gün tasını tarağını toplayıp çekilince ılıklık da yitip gitti. Caddedeki çınar ağaçlarından kalkan kargalar dağa doğru kanat açtı. “Gak, gak, gak,” diyerek insanları şikâyet etti dağa. Dağ, hep oradaydı. Tanığı olmuştu her şeyin. Dağ, insanın asla değişmeyeceğini bilse de kargaların gönlü hoş olsun diye soğuk rüzgârlar gönderdi insanların üstüne. Dağın koyaklarından kopup gelen soğuk rüzgâr daladı kentin sokaklarını. Akşam iyice abandı kentin üstüne. Açık gökyüzünü yıldızlar sardı. Yıldızlardan boşanan ışık, dağın yüzünde patladı. Her yan ışığa kesti. Dar sokaklardaki evlerin bacalarından kaçışan ikinci sınıf kömür dumanları gökyüzüne yükseldi küme küme. Sonra da yoksul mahallelerin tepesinde ona ait olduğu yeri hatırlatırcasına kalakaldı duman. Evlerin pencereleri örtülüp perdeleri çekildi. Tabak, çatal sesleri duyuldu. Onca çağırmaya rağmen oyundan vazgeçemeyen çocuklar dayakla, küfürle girdiler içeri. Yaşlılar, bir yandan dayak yiyen çocuklara oh olsun deyip bir yandan da korudular onları. Dağdan kopup gelen rüzgâr kapıları, pencereleri zorlarken evlerde televizyonlar açıldı. Dar sokaktaki evlerin sakinleri, bir gün mutlaka kendi hayatlarına hiç benzemeyen o ışıltılı hayatı yaşayacaklarına yürekten inanarak daldılar uykuya. Bir dağ gördü dar sokaktaki evleri bir de ben gördüm. Artık uyanmalarını çok istememize rağmen ikimiz de kıyamadık onları uyandırmaya. Başka çaremiz de yoktu üstelik.

bottom of page