Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Savaşı renkler kazanacak
Umut Kaygısız, Deniz Eldam'ın öykü kitabı, Gözlerin Karanlığa Alışınca üzerine yazdı: “Küçük küçük söylüyor, büyük büyük anlatıyor. Düşlerin gerçeklere üstünlük kurmaya başladığı yerde sönen mumlara omuz veriyor kıymetli yazar.” Korkar insan önce. Korkmaz mı hiç karanlık yüzünü kaplayınca? Çığlık atsa olmaz. Boşluğa bırakır nefesini. Bir umut. Bir ses. Bir karşılık için. Nereye çevirse başını, orada biter kafasının içinde dağ gibi büyüttükleri. Biraz zaman biraz sabır. Titreye titreye alışır, siyahı görmeye, karanlıkta bütün renkleri var etmeye. Görünmez dedikleri yerde her şeyi fark etmeye. Öğrenir insan, yeterince sabrederse. Korkuları bir sıkımda boğar, nefesiyle döver aklına çelme takanları. Sonra alışır. Alışır karanlıkta görmeye. Gözlerin Karanlığa Alışınca, ismiyle özdeşlemiş bir öykü kitabı. Deniz Eldam, bu kez de içimizi titreten, adımlarımızı kovalayan, hep gölgeden yana olanları def etmenin peşinde. Zamanla el sıkışmış, kavgası yok. Kafamızdaki işgalcileri kılık değiştirmiş, herhangi birine dönüşmüş halleriyle sil baştan görmemiz için mücadele halinde. Öyle ya, içimizde bir şarkı, bir bahar havası estirmek için evvela kötülüklere makyaj yapmalı. Aynaya hacet yok. Baktığımız her yerde biz, işittiğimiz tüm gürültülerin içinde kafa seslerimiz. Onlar da alışıyorlar karanlığa, gözlerimizle birlikte. Güçlü anlatımı, bir şeylerin altını çizme telaşından uzak, temiz diliyle dramatik yapıyı inşa etmeyi başarıyor Deniz Eldam. Küçük küçük söylüyor, büyük büyük anlatıyor. Öykülerinin içinde resimler olduğu gibi duvarların sadeliğine son veren şekiller de mevcut. Sembollerin gücüyle tesiri altında kaldığımız hikâyeler, karakterlerin dönüşümünde görünmeyen silah niteliğinde. Düşlerin gerçeklere üstünlük kurmaya başladığı yerde sönen mumlara omuz veriyor kıymetli yazar. Hayallere küfretmek yok. Ne de olsa gerçek dediğimiz her şey, bir zamanlar hayaldi. O halde alışmalı karanlığa. Gözleri kapatmaya. Uykudan önceye ve sonraya. Alışmalı şimdi. Öykü öykü incelemeli Eldam’ın kalemini. “Kırmızı Orman Karıncası Formica Rufa” sert içeriğini, güçlü kabukla saklamayı başarabilen bir hikâye. Ana kahramanın derinliklerine indiğimizde gerçek manada karanlıkla tanışıyoruz. Çok başarılı biçimde psikolojik ayak izlerini görebilmemizi sağlamış Eldam. Hikâyedeki durum değişimleriyse fark yaratıyor. Bazı diyalogların suni, gerçeklikten uzak olması tek olumsuz detay. Göstergelerin isabetli ve tesirli kullanılması, böylesi kısa bir metin için şapkadan tavşan çıkarabilmek kadar hüner gerektirir. Karınca-kız ekseninde psikolojik hastalığıyla başa çıkmaya çalışan adama gözlerimiz kapatmamızsa olası bile değil. “İçinde yılan gibi kıvrılarak ilerleyebileceğimiz bir geçit”, enteresanlık çizgisini kolayca aşabilen ve ilgi çekicilik dozunu iyi ayarlayan bir öykü olarak kitap bittikten sonra bile akılda kalmaya aday. Bir yandan hayatı görünmeyen detaylarıyla masaya yatırmanın acemiliğini çekerken, diğer yandan ötekileşmekten uzaklaşamayan seslerin yerini buluyoruz şarkıların içinde. Tecrübelerini belli noktalarda sabitlemeyi iyi bilen, her dem tekrar tekrar sınanmayı bekleyen ve geçtiği engellerin sonrasında yenisiyle karşılaşmayı sürpriz saymayanların yolculuğu bu. Bizi adım adım hazırladığı finalinin vurucu gücüne bakınca J’adoube, kolayca iz bırakan öyküler arasında sayılabilir. Anlatıcıyla oynanması, hikâyeye akustik etki katmakla birlikte, içine hapsettiği gizemi de olabildiğince derinleştiriyor. Farklı bir sesten dinliyoruz olanı biteni. Ve kıymetli yazarın aktarma gücü sayesinde okurda tekinsizlik duygusu bırakıyor hadiseler. Görselliğin ve hayal kurma beklentisinin peşinde koşmadan, tamamen işitilen sesin yarattığı derinliklerde ürkek adımlarla ilerlemek, öyküyü standart kalıpların dışına çıkarmaya fazlasıyla yetiyor. Duygusal çatışma şiddeti sayesinde sürükleyiciliği ve anlatının altına gizledikleriyle tatlı tatlı esen ama sonrasında baş döndüren yaramaz bir rüzgâr tadı bırakıyor J’adoube. Dağın Eteklerinde ise insan derinliğine inen, konuşulmayanların güç birliği yaptığı bir hikâye. Davranışlardaki izdüşümü takip ettikçe aynaya hacet olmadığına karar vermek zor değil. Ses var ama sessizlikten kaçış yok. Sesler var ama sessizlik de kolayca ikiyle çarpabiliyor kendisini. Kafalarda kalan tek soru işareti, erkek karakterlerin ikna edicilik seviyeleri. Bir doz feminen bakışın üste çıkması, karakter doğasında soru işaretleri bırakmış diyebiliriz. E Eşittir Em Ce Kare ise bunun tam tersi. Diyaloglardaki başarı dikkat çekmekle beraber, kitaptaki gerçeğe en yakın erkek karakterle tanıştırıyor bizleri. Amcamın Domuzu ise sade, akıcı ve gözlem yeteneklerinin başrole soyunuşuyla kalpte farklı bir hissiyat bırakıyor. Ana kahramanın gözünden tanımaya çalıştığımız o küçük dünyanın sınırlarının aslında hissedilenden çok daha büyük olduğunu fark etmemiz biraz zaman alıyor. Kıymetli yazar bağlamı kuyunun dibine sakladığı için, sabırla ve azimle bolca su çekmek gerekli. Yorgunluk işin oflama tarafı. Geride kalan düşüncelerin çıkacağı yol ise evrensellikle baş başa kalır kalmaz, hayatımızın resmini gözümüzün önüne getirmek ve öyküde yakaladığımız tonlarla benzerlik gösteren şeyleri birer birer sayıp dökmek. Seyretmeliyiz, evet. Bu kez okumakla yetinmeyip bir müddet seyretmeliyiz. Dayım kendini Kurt Cobain sanıyor, ayağımıza kadar getiriyor 90’ları. Aşk, macera tutkusu ve tabii bir de bugünlerimize hiç benzemeyen aile yapısı… O yıllara hapsolanlar çok iyi anlarlar bu nostaljik hikâyeyi. Üstelik kitap içerisinde komiklik öğelerinin en fazla olduğu, ciddi ciddi gülümseten şakalarıyla yaramaz bir çocuk kıvamında kaleme alınmış. Yalnızca finalinin ortada kaldığı söylenebilir. Açıkta bırakılmış bir kapı gibi sonlandığının altını çizmek, eleştiriden ziyade bir beklenti aslında. Yorum ve hikâyenin devamı tamamen okurlara ait. Havva’nın nesi var? yaratıcı tarafıyla kitapta iklim değişikliğine işaret. Sınırları zorlayan ve elbette okurunun içini gıdıklayan, zaman zaman onu rahatsız etmekten geri kalmayan ama illa ki her koşulda doğruyu söyleyen bir öykü olarak akılda kalıyor. Peki ya bu Havva’nın nesi var? ise kitap içerisinde ayrıcalıklı yere sahip. Tek tonda akmayı inkâr eden, hayal gücümüzü sadece görsel oluşturmaya değil, aynı zamanda ruhsal birikintilere çekinmeden ayak basmaya ikna eden bir tarzda. Gücünü, karakterlerinin doğasını başarıyla hissettirmesinden aldığı su götürmez bir gerçek. Özellikle öyküde beklenmeyeni vermekle sınırlamamış kendisini kıymetli yazar. Aynı zamanda her insan gibi umulmadık şeylere kolayca uzanabileceklerini ve kelimeleri kendilerini anlatmak için yalnızca yardımcı değil, kimi zaman düşman da ilan edebileceklerini sergileyen güçlü öykü kişileriyle baş döndürüyor. En az iki kere okunulası bir hikâye. Uterus Dentata, karakterlerin soluduğu havaya kadar hissedebileceğiniz kuvvette bir öykü. Derinliğini öykü kişilerinin iç dünyasından alan hikâyede özellikle imge kullanımındaki başarı dikkat çekiyor. Geçmişe dönüldüğü her an bir travmayla karşılaşma olasılığı var olsa da kıymetli yazar bunu, sadece kahramanı anlamamız için kullanıyor. Ayrıca şimdiki zamana ait hikâyenin akıcılığı ve nedenselliği de metaforlarla örülü belleğin kendisinde. İş bu kilidi kırmakta. Çünkü belleğin üzerine kırk kilit atılmış ve anahtar yazarın cebinde bile değil. İşte burada görevi okur devralıyor. Anne-kız, kadın-erkek, güçlü-zayıf, ilgili-umursamaz, öfkeli- öfkelenmeyi gereksiz bulan dengesinde sürekli yer değiştirmek zorunda kalacağınız bir ağırlık sınama oyunu aslında bu. Haydi, çıkın işin içinden, çıkabilirseniz. Özetle, eskimiş alışkanlıklara karşı bir başkaldırı Gözlerin Karanlığa Alışınca. Günlük hayatın bilinen sevimsizliklerini pataklamak için kafalarımızın içine nakşettiği görsellerle ezber bozuyor adeta. Hayal etmesini beceremeyenlere söyleyecekleri var. Kapatın gözlerinizi, alışın karanlığa. Biraz zaman. Zaman. Zaman. Göreceksiniz kendiliğinde ortaya çıkacak renkler, umutlar, kayıplara karışmış duygular. Göreceksiniz. Karanlık sona erecek. Bir gün. Mutlaka. Renkler kazanacak savaşı. Renkler. Siyahı, karanlığı yok eden renkler. Keyifli okumalar dilerim. GÖZLERİN KARANLIĞA ALIŞINCA Deniz Eldam Notos Kitap, 2025 Tür: Öykü 144 s.
- Öykü: Açlığın Hazzı
“Şu açlığa bir alışamadın.” Anıl Çağal Keşke şöyle güzel bir kuru fasulye ve pilav olsaydı da yeseydim. Kaç gündür yoğurt ekmek ya da Kemal’in dayısının arada getirdiği üzümleri yiyorduk. Tabii üzümü de boş boş değil ekmeğin arasında... Bunu ev arkadaşım Kemal’den görmüştüm ilk ve şaşırmıştım. Artvinliydi, bir köylüydü. Doğu Karadeniz’de böyle ilginç yemekler atıştırmalıklar bir hayli fazlaydı. Arazi yapısı gereği dağda bayırda köylü halk ne bulursa onu değerlendirmeyi öğrenmişti. Bir kere karnımızı güzelce doyurmuştuk ki bu nadir olurdu. Bunun üstüne tatlı niyetine makarnanın üstüne toz şeker serpip bana uzatmıştı. Tadı fena değildi gerçekten de tatlı ihtiyacını da karşılıyordu. Ailemizden çok destek alamazdık onun babası kendi halinde fındık tarlaları olan bir çiftçiydi. Benim babamsa Bursa’da bir tekstil fabrikasında işçiydi. Annelerimizse tabii ki çoğu anne gibi ev hanımıydı. Bu durumda ailemizden para istemeye daha üniversitenin ilk yıllarında bile çekinirdik. İkimiz de İstanbul Üniversitesi’nde iktisat bölümünde okumaktaydık. Okulun daha ilk gününde arkadaş olmuş ve ilk senemizde bu evi tutmuştuk. Ev iki oda ve ortada salon gibi kullandığımız bir girişten oluşuyordu. Girişin duvara yaslanmış tarafında bir çek yat vardı. Eve girdiğimizden beri yaklaşık yedi yıl olmuştu ve bu süreçte aldığımız iki şey vardı onlar da yataklarımızdı. Üniversitenin ikinci yılında ikimiz de okula hiç gitmez olmuştuk. Dersler de pek ilgimizi çekmiyordu. Ayrıca okuldaki baskınlar, tekrarlanan eylemler kuşatmalar bizi okuldan iyicene uzaklaştırmıştı. İlk iki üç yıl çoğu öğrenci gibi biz de birer devrimci olmuştuk. Bu süreç içerisinde çok fazla kitap okuyor, elimize geçen her dergiyi en ufak detayına kadar didik didik ediyorduk. Kemal ve benim ortak noktamızsa ikimizin de çocukluğumuzdan beri resim yapmaya olan tutkumuzdu. Okuduğumuz dergilerden birinde çok güzel modern sanat örneklerinden bir resim dizisi vardı. Bu bizi çok etkilemişti. Dergiyle uzun süre haşır neşir olmuştuk ve birkaç gün sonra zar zor biriktirdiğimiz parayla tuval ve boya almayı başarabilmiştik. Kemal benden resim konusunda bir tık daha tecrübeliydi. İlk denemelerinde ortaya fena bir şey çıkarmamıştı. Benim yaptıklarım ise daha çok çocuk resimleri gibiydiler. Böylece ilk resimlerimizi yaptığımızdan beri beş yıl geçmişti. Kendimizi birer ressam ilan etmiş ve yoksulluğu, tükenmişliği sonuna kadar yaşamış olsak da, güzel geçirdiğimiz günler hatta tablolarımızı satabildiğimiz zamanlar da olmuştu. Fakat son birkaç aydır çok kötü durumdaydık, doğru düzgün beslenemiyorduk. En son ne zaman şöyle güzel bir yemek yedim hatırlayamaz olmuştum. Dışarıda yürürken restoranların yanından geçerken midem guruldamaya başlar büyük bir açlık duyardım. Şu anda midem bomboştu az biraz ekmek ve yoğurt vardı. Kemal’in yanına gittim. “Çok açım hadi gel de kalan yoğurtla ekmeği yiyelim.” dedim. Kemal doğruldu “Şu açlığa bir alışamadın.” dedi gülümseyerek. O bana göre açlığa çok dayanıklıydı, ben hatırlatmasam neredeyse aklına yemek yemek gelmiyordu. Zayıf dal gibi bir adamdı, yüzü bir deri bir kemikti. Bu yüzden de yüzüne baktığınızda koca burnu gözünüze gözünüze girerdi. Filmlerdeki kötü karakterleri anımsatırdı fakat güldüğü an tüm bu sert yüz hatları dağılırdı. Odasında son yaptığı resme gözüm takılmıştı; gece ay ışığı altında çayırların üstünde iki boğa arkalarında da köylü bir adam ve bir çocuk yürüyorlardı. Çok güzel bir resimdi şansı yaver giderse satıp bir şarap bir kaç kilo et alabilirdik. Benimle salondaki koltuğa oturmuştu büyükçe bir orta sehpamız vardı onu çektik ve kasede az kalmış yoğurdu ekmeğimizi bandırdık. İkimiz de suratları düşmüş, keyifsiz keyifsiz yiyorduk lokmalarımızı. Sonra birden ayağa kalktı ”Biliyor musun, yeter artık, sıkıldım bu yoğurttan. Bugün bir değişiklik yapacağız güzelce karnımızı doyuracağız anladın mı? Hadi hazırlan. Sana bir sürprizim var.” dedi. Şaşırmıştım aceleyle odama gidip kotumu altıma geçirdim, üstüme de paltomu aldım. Kapıdan dışarı çıktık, karşı kapıya doğru gitti ve kapıyı çaldı. Halil abinin kapısıydı bu, bize emeği çoktu. Kendisi bir memurdu, onun dairesi bize göre daha geniş ve güzeldi. Karısı ve çocuklarıyla kıt kanaat geçiniyordu. Bizi çok severdi, edebiyata çok düşkündü çeşitli dergilere öyküler yazar, yollardı. Bir kaç kez dergilerde yazıları yayınlanmayı başarmıştı bile. Beraber kutlama yapmıştık hatta. Öyküleri genelde hep bir macera içerirdi. Gayet hızlı okunuyordu. Belki de sıkıcı hayatından kaçmak için bu macera öykülerine sığınıyordu. Biraz bekleyişin ardından kapıyı açtı, bizi karşısında görür görmez yüzünde gülücükler meydana geldi. “Çocuklar ne yapıyorsunuz bakalım. Gelsenize içeri yengenizi çocukları köye yolladım. Hasatta babamlara yardıma gittiler haftaya da ben yıllık iznimin zamanı gelince yanlarına gideceğim. Sıkıntıdan patladım vallahi siz gelmeseydiniz ben gelecektim yanınıza. Kemal; “Abi kısa işimiz var da, senin motoru bir saatliğine alabilir miyiz?”. Halil Abi bize ne zaman istersek motorunu kullanabileceğini söylemişti. Bu yüzden ondan çekinmeden isteyebilmişti Kemal. O kadar zorlukla geçen seneler içinde ondan birkaç kez utana sıkıla borç istemiştik. O da bize elinden geldiğince yardımcı olmuştu. Bizim durumumuzun farkındaydı ve elinden geldiğince bize yardımcı olmaya çalışırdı. Fakat büyük kızı büyümüştü artık masrafları da arttığında iyicene beli bükülmüştü. Yine de arada kapıyı çalar bize yemek getirirdi. Son zamanlarda bunlar da kesilmişti onun da durumunun çok zor olduğu her halinden belliydi. Kemal’in sorusuna “Elbette çocuklar alabilirsiniz ama işiniz bitince lütfen bana uğrayın çok bunaldım. Kahveye gidiyorum canım sıkılıyor tekrar eve dönüyorum. Sanatsal bir kişiliğim ben yahu, arkadaş olarak sanatçılara ihtiyaç duyuyorum anlasanıza” deyip, kahkahayı bastı. Aşağıya indik motor apartman girişinin hemen yanındaydı. 1950 model bir Java. Çok yakışıklı bir motosikletti; yirmi yaşındaydı, biraz eskimişti ama hala güzel gözüküyordu. Halil Abi motoru yaklaşık üç sene önce almıştı, iş yerine gidip gelirken onu kullanırdı. Motora atladık, ben hiç anlamazdım motor kullanmaktan Kemal’in arkasına geçtim ve sıkı sıkı sarıldım. Korkardım aslında motosikletten ama Kemal beni nereye götürecekti çok merak ediyordum. “Oğlum nereye gidiyoruz? Söylesene!” “Sürpriz sorup durma.” dedi ve kestirip attı. Ferahevler’den çıktık yola son gaz gidiyorduk. Hava da serin olduğu için tir tir titriyordum arkada. Kısa bir süre sonra Zekeriyaköy yoluna doğru saptık iyice merak etmeye başlamıştım, şehirden uzaklaşıyorduk nereye götürüyordu bu deli beni? Yarım saat sonrasında köye varmıştık, tezek kokusu burnuma geliyordu. Köye girmiştik etrafta inekler, koyunlar geziyordu. Sonra köyün içinden geçip biraz uzaklaşmıştık ki. Ufak tek katlı ahır benzeri bir yerin önünde durduk. Kemal indi ve onu orada beklememi söyledi. İçerden tavuk gıdaklama sesleri geliyordu, sanırım bir tavuk çiftliğiydi, yanda da bir ufak bir kulübe vardı. Kısa süre beklemenin ardından birden tavuk gıdaklama seslerinin yükseldiğini duydum; saniyeler sonrasında içerden Kemal kollarına bir tavuk almış koşarak bana doğru geliyordu. Şok olmuştum ne yaşıyorduk biz şu an? Birden küçük kulübenin kapısı açıldı yaşlıca bir adam tüfekle dışarı çıktı. “Ulan şerefsiz, dur yoksa vururum.” diye bağırdı. Kemal daha da hızlandı, kafasını tavuğa doğru eğmiş koşuyordu. Adam tüfeği doğrulttu ve hiç tereddüt etmeden bastı tetiğe, yüksek bir ses çıktı tüfekten. Kemal birden sendeledi vuruldu ama yere düşmemişti. Tavuk çılgınlar gibi kanatlarını çırpıyor ve çığlık atıyordu. Motora birkaç adım kala bana tavuğu resmen fırlattı, havada yakaladım ve sağ kolumun altına aldım. Hemen motoru çalıştırdı ve gaza bastı adam arkamızdan bir el daha ateş etti fakat o kimseye isabet etmemişti. Son gaz gidiyorduk, Kemal’in inlemelerini duyabiliyordum. Omzuna saçmalar isabet etmişti, üstünde kaban olduğundan tam anlamıyordum ama yarası çok ciddi gözükmüyordu. Kendimizi gözden kaybettiğimizde Kemal motosikleti durdurdu. “Oğlum ne yaptın sen ya manyak mısın?” Cevap vermedi ve bir kahkaha patlattı ama uzun sürmedi, kahkaha hemen acıdan inlemelere dönmüştü. Kabanını indirdim ve kazağını sıyırdım, omzundan vurulmuştu saçmalar omzuna dağılmıştı. Çok derin gözükmüyordu, biraz nefeslendik, tavuk da sakinleşmişti. Yola koyulduk. Eve girer girmez Kemal’i koltuğa oturttum, soymaya başladım. “Ölmem değil mi lan.” “Bu yaradan ölmezsin merak etme ama temizlememiz lazım.” Tam Kemal’in üstündekileri çıkarmıştım ki tavuk rahat durmuyordu oradan oraya zıplıyordu. Kalktım tavuğu yakaladım içerden bir ip getirdim ve ayağını sobanın demirine bağladım. Sonra içerden eskiden kalma tentürdiyot ve alkolü aldım. Çakımı çıkartıp ocakta bir güzel ateşe tuttuktan sonra saçmaları güzelce çıkardım ve yarayı temizledim. Biraz dinlendikten sonra elimizde tavuk Halil Abi’nin kapısını çaldık. Kapıyı açtı bizi tavukla görünce şaşırdı. “Bu ne böyle çocuklar, tavuğu nerden buldunuz.” Kemal söze girdi hemen “Bir arkadaşımıza uğradık, köy tavuğu satıyordu bana sözü vardı bir tane hediye edecekti onu almaya gittik. Bizi buyur etmeyecek misin? Beraber yeriz diye düşünmüştük hem sen de fırın da var.” Halil Abi’nin gözleri dolmuştu “buyurun çocuklar bilirsiniz çok güzel yemek yaparım.” İçeri girdik tavuğu mutfağa bıraktık hayvan sakin sakin dolaşıyordu. Halil Abi hemen fırını açtı, sonra çekmeceden bir bıçak çıkardı. Eğildi tavuğu yerden aldı lavaboya doğru yatırdı ve tek hamlede kafasını koparttı. Ben bir an irkildim ama onlarda tık yoktu. İkisi de köylü çocuklarıydı, böyle şeyler onlar için çok normaldi. Sonra tavuğun tüylerini bir güzelce temizledi. O tavukla uğraşırken biz içeri geçmiştik. Kemal hafif uyuklar haldeydi, ben de arada mutfağa gidip Halil abiyle konuşup tekrar Kemal’in yanına gidiyordum. Sonunda mükemmel bir koku gelmeye başladı. ”Çocuklar tavuk hazır” diye içerden bağırdı. Ona yardım etmek için mutfağa girdik sofrayı hazırlamak için tabak, bıçak çatal aldık salona götürdük. Halil Abi de masanın ortasına tavuğu koydu. Sonra kalktı içeri gitti biraz sonra elinde bir şarapla geri döndü. “Zuladan”. Göz kırptı sonrasında. Öküz öldüreni masaya koydu. Tavuk yemeyeli aylar olmuştu o kadar güzel kokuyordu ki saldırmamak için kendimi zor tutuyordum. Şarabı bardaklara doldurduk ve ilk lokmayı ağzıma attım. Halil Abi gerçekten bu işten anlıyordu tavuğu tam olması gerektiği gibi ne çok sert ne çok yumuşak hafif yağlarının da akacağı şekilde pişirmişti. Ağzımda bir bayram havası vardı, sosu bir taraftan eti bir taraftan yağı bir taraftan o kadar keyif alıyordum ki sonra üstüne bir yudum şarap aman Allahım keyiften dört köşeydim. Şimdi düşünüyorum da hayatımda yediğim en güzel yemekti, hiçbir yemekten bu yemekten aldığım hazzı alamamıştım hayatta. Şu an yıllar sonra bir İtalyan restoranında önümde ismini bilmediğim afili bir yemek varken bunun bir kez daha farkına varmıştım.
- Bir ayrılığın ardından başlayan en gülünç hikâye
Çoksatan romantik kurgu yazarı Emily Henry, Gülünç Bir Hikâye'de terk edilmenin yarattığı boşluğu mizah, dostluk ve beklenmedik bir yakınlaşmayla anlatıyor. Roman, kalbi kırılan iki yabancının yeni bir başlangıç arayışını sıcak ve eğlenceli bir dille ele alıyor. Son yılların en çok okunan romantik kurgu yazarlarından Emily Henry'nin yeni romanı Gülünç Bir Hikâye, okurları aşkın, hayal kırıklığının ve ikinci şansların iç içe geçtiği bir hikâyeye davet ediyor. Daphne, nişanlısı Peter'la kurduğu geleceğin tam ortasındayken hayatının altüst oluşuna tanıklık eder. Peter, evlenmelerine kısa süre kala çocukluk arkadaşı Petra'ya âşık olduğunu fark eder ve Daphne'yi terk eder. Böylece Daphne kendisini ne ailesinin ne de arkadaşlarının bulunduğu küçük bir kasabada, tek başına ve yeni bir hayat kurmaya çalışırken bulur. Ancak hikâye burada beklenmedik bir yöne sapar. Daphne'nin yolu, Petra'nın eski sevgilisi Miles'la kesişir. Aynı hayal kırıklığını paylaşan ikili, geçici bir çözüm olarak aynı evi paylaşmaya başlar. Başlangıçta birbirinden oldukça farklı görünen Daphne ve Miles, zamanla dostluk, dayanışma ve yeni ihtimaller etrafında yakınlaşırlar. Emily Henry, Gülünç Bir Hikâye'de romantik komedinin sevilen unsurlarını duygusal derinlikle bir araya getiriyor. Ayrılık sonrası yeniden başlama cesareti, aidiyet arayışı ve insanın kendi hikâyesini yeniden yazabilme ihtimali romanın merkezinde yer alıyor. Mizah ve duygusallık arasında dengeli bir anlatı kuran yazar, karakterlerini yalnızca bir aşk hikâyesinin değil, kişisel dönüşümün de parçası hâline getiriyor. 2024 yılında yayımlandığında kısa sürede büyük ilgi gören ve çok satanlar listelerinin zirvesine yükselen Gülünç Bir Hikâye, Emily Henry'nin sıcak, esprili ve romantik anlatımını seven okurlar için kaçırılmayacak bir okuma deneyimi sunuyor. GÜLÜNÇ BİR HİKÂYE Emily Henry Epsilon Yayınevi, 2026 Çeviri: Gözde Soykan 476 s.
- Women’s Prize for Fiction 2026 kazananı, Türkçede
Dünya edebiyatında son yılların en güçlü çıkışlarından birine imza atan Virginia Evans’ın ilk romanı Muhabbet (The Correspondent), Türkçede okurlarla buluştu. Muhabbet, dünyanın en saygın edebiyat ödüllerinden Women’s Prize for Fiction 2026’nın kazananı oldu. Yayınlandığı günden itibaren okurlar, eleştirmenler, kitap kulüpleri ve kitabevleri arasında kulaktan kulağa yayılan Muhabbet, çağdaş edebiyatın en özel başarı hikâyelerinden birine dönüştü. Virginia Evans, ilk romanıyla yalnızca yılın en çok konuşulan yazarlarından biri olmakla kalmadı... Mektup formunu bugünün yalnızlığı, hafızası, pişmanlıkları ve kırılgan insan ilişkileriyle buluşturarak unutulmaz bir edebi deneyim yarattı. Roman, Women’s Prize for Fiction 2026 ile başarısını taçlandırdı. Goodreads Okur Ödülleri’nde üç ayrı dalda finale kaldı ve yüz binlerce okurun oylarıyla dikkat çekici bir başarı elde etti. Ayrıca Amerika’daki binlerce bağımsız kitabevinin oylarıyla verilen Indies Choice Awards’ta “Yılın En İyi Romanı” seçildi. Kitaba gelince... Muhabbet'in merkezinde Sybil Van Antwerp var. Sybil her sabah masasının başına geçip mektuplar yazıyor: kardeşine, arkadaşlarına, editörlere, ajanslara, üniversite dekanına, sevdiği yazarlara… Ve yıllardır gönderemediği o tek kişiye. Tamamı mektuplardan oluşan roman, okuru bir kadının zihnine, hafızasına ve vicdanına doğrudan davet ediyor. Her mektup yeni bir sır, yeni bir pişmanlık, yeni bir yüzleşme taşıyor. Yapbozun parçaları her sayfada biraz daha tamamlanırken Sybil’in hayatı, ilişkileri, kayıpları ve sakladıkları içten içe büyüyen bir duygusal gerilimle açılıyor. Muhabbet, bir yandan mektup yazmanın neredeyse unutulmuş zarafetini hatırlatırken, hepimize unuttuğumuz soruyu soruyor: Söyleyemediklerimiz, yazamadıklarımız, gönderemediğimiz mektuplar bizi nasıl şekillendirir? Romanın Türkçe çevirisi Ergin Kaptan imzasını taşıyor. Kaptan, Evans’ın incelikli üslubunu, ironisini, kırılgan mizahını ve mektuplardaki farklı ses tonlarını Türkçeye ustalıkla aktararak romanın duygusal ritmini koruyan güçlü bir çeviri ortaya koyuyor. Women’s Prize for Fiction 2026 kazananı Muhabbet, şimdi Türkçede. MUHABBET Virginia Evans April Yayıncılık, 2026 Çeviri: Ergin Kaptan Tür: Roman 344 s.
- Öykü: Komşu komşunun külüne muhtaç
“Kırılgan bir nokta arıyorum sözlerinde, duruşunda ama zırhsız bir alan bırakmamış gibi kendisine.” Nafiye Gölbaşı Tam tuvalete girdim, zil çaldı. Onlar gelmeden girer, çıkarım diye düşünmüştüm ama zamanı iyi ayarlayamadım. Tüh! Kapıyı açıyor bizim adam. Ben kaldım içerde. Gelenler yeni komşularımız. Klozete kâğıtları doldurup, ses çıkarmamaya çalışıyorum onlar salona girene kadar. Oğlanın öğlen mesaj attığını, akşama uğramak istediklerini söylemişti bizimki. Kaynaşmak için değil, sebebi ziyaretleri. Yoksa, iki yıl önce gelirlerdi. ‘Buyursunlar,’ dedim haliyle. Kaç gündür, ‘iyi etmedin’ diyordu zaten. ‘Diğer komşuların yüzünü gördüğümüz yok, en azından bununla iki çift laf ediyordum gördükçe.’ Yan komşuyla samimi olmadığım için içten içe kızıyor bana, biliyorum. Kadın mart kedileri gibi kıvranmasaydı etrafında olurdum belki ama içim almadı, ne yapayım. Ne o öyle dekoltesiyle kikir, kikir. El hareketleri falan. Gözümün içine sokar gibi. Oğlan aslında sevimli biri. İki hafta öncesine kadar öyle gelmişti en azından. Kadın başından beri uzak duruyor benden. Bir gerginlik çıkmasa bari akşam akşam. “Ne iyi ettiniz de geldiniz,” diyip tokalaşırken az önce nerede olduğumu bildiklerini biliyorum ama bu konunun üzerinde fazla durmak istemiyorum. Asıl derdimiz başka. “Ya, evet gelmeye karar verdik,” diyor oğlan. Yere bakıyor sonra. “Koltuğa geçin, niye sandalyeye oturdunuz.” “Yok, iyi böyle.” Bizimki oğlana kahve, kıza da bir bardak su getiriyor. Öyle istediler. Gözleri yeşilmiş kadının. Saçlarını at kuyruğu yapmış. Kahvesini içerken ‘kahve istemekle hata mı ettim acaba, sert duracaktık değil mi, unuttum’, der gibi arada karısına bakıyor oğlan. Kahvenin yanına verdiğim lokumu alıyor. Kadına uzatıyorum. “Yok, ben böyle şeyler yemiyorum.” “Biz de komşunun kedisinden müzdaribiz,” diyor oğlan hoş beşten sonra. “Afedersiniz gelip bahçede her türlü ihtiyacını görüp gidiyor. Kapıdan girer girmez bir koku..” “Aa, bize de geliyor ama herhangi bir pisliğini görmedik. Hoş değil tabii.” “Fotoğraflarını çekip attım ama ‘ne yapayım, kedi’ diye yazmış Hatice hanım.” Kızım sana söylüyorum, gelinim sen anla. Peki. ‘Komşulukta oluyor böyle şeyler, bakın biz nasıl tölerans gösteriyoruz’ e güzel bir örnek. Anladım da, kabul etmemişsin sonuçta. Şimdi maduru oynamanın alemi ne. Kadının bilgisayar üzerine bir iş yaptığını sanıyorduk ama meğerse polis olmuş son bir yılda. Trafik kazalarında rapor tutup, resim çekiyormuş. Bir yıl yoğun bir kurs görmüş. Öyle anlatıyor. Yeni işini çok sevmiş, zaten hep polis olmak istiyormuş. “İş dışında ne yapıyorsun?” “Judoya gidiyorum, koşuyorum. Kahverengi kuşağımı da aldım sonunda.” Renklerin detaylarını sorduğumda epey bir yol katettiğini anlıyorum. Eşofman var üzerinde. Az önce antremandan ya da koşudan gelmiş gibi. Kırılgan bir nokta arıyorum sözlerinde, duruşunda ama zırhsız bir alan bırakmamış gibi kendisine. “Maşallah ikinizin de elinden iş geliyor. Parkeleri keserken görmüştüm sizi.” “Odamdaki ilk dolap geldiğinde kılavuzu elime verip dışarı çıkmıştı annem. O günden beri her işimi kendim yaparım.” “Bravo.” Oğlan sabahın köründe minübüsüyle motor kuryeliğine, kız nöbete. Bunlar nasıl çocuk bakacak bu yoğunlukta. Ne kadar merak etmiştim evi kimin alacağını Sevim Hanım’ın vefatından sonra. Kimler gelip gitmişti. Bunlara da şükür. “Esas konuya gelelim artık,” diyor oğlan yaklaşık iki saat sohbetten sonra. Bizim adam daha çok onunla konuştu. İkisinin de motoru var. Malzeme bol. “Ben bateri çalmaya devam etmek istiyorum. Sizi es geçerek yapmak istemiyorum bunu. İyi insanlarsınız. Komşuyu görünce yüz çevirmek hoş değil. Baba evinde yaşadım bunları. Korkunç bir duygu. İlk şikâyetinizden sonra fazla ses çıkarmayan çubuklar aldım, odayı da izole etmeye çalıştım.” Bak, onu unutmuşum. Birkaç ay önce, komşuluk hatırına aylarca sustuktan sonra, bir akşam zillerini çalıp sesten rahatsız olduğumuzu söylemişti bizim adam. Benim zorumla tabii. Bir süre rahat etmiştik ama son zamanlarda yine her gün çalıyordu. Babadan kalma komşuya saygısızlık, demek ki. “Sizin konforunuz için epey bir para döktük,” diyor karısı. Bütün akşam paradan bahsettiler en çok. Yok şu pahalı, yok bu alınacak gibi değil. Buraya bağlamakmış niyetleri meğer. Bir ara, galiba masrafları bizden isteyecekler dedim. “Ne o öyle duvara vurmalar falan. Kapımız yok mu?” Konuşma şekline bak. Annesi yaşındaki birine. Tamir öğreteceğine büyüklere saygılı olmayı öğretseymiş ya annen. Yüzümün kızardığını hissediyorum. Bir- sıfır öndeler. Suçlamayı kucaklayıp savunmaya geçersem kendimi sonradan çok kötü hissedeceğim, biliyorum. Tık, diye kesilmişti ses, iki hafta önce duvara bastonla birkaç kere vurduğumda. Anında mesaj gelmişti bizimkine. ‘N’oldu ya, ayıp değil mi böyle,’ mealinde. ‘Arada bir beş, on dakika çalıyoruz, niye problem yaptınız ki, anlamadım. On dakikaymış, en az yarım saat. Konu uzayınca, ‘gelsinler bir kahvemizi içsinler, konuşuruz,’ demiştim. Ondan buradalar ve büyüklük ettiklerini düşünüyorlar. Ayıbı biliyorlarmış meğer. Geçen ay ortak duvardaki sarmaşığın kendilerinden yana sarkan dallarını söküp bizim duvardan aşağı sarkıtırken niye hiç akıllarına gelmedi acaba. Bir hafta çiçekçi gezdik, orayı ne ile kapatabiliriz diye. Onunla kalsa yine iyi. Neymiş efendim, sarmaşığın hepten gitmesi lazımmış, sevmiyorlarmış. Sevim hanımın ölen oğlunun diktiği ağacı da gelir gelmez kökünden kestiler. Kel ettiler güzelim bahçeyi. Arabasına gölgelikle sera yapacakmış. Biz de saf saf hayırlı olsun gölgelik derken ‘direkleri derin kazdık, aslında önceden size sormam gerekirdi ağaçlarınızdan dolayı ama şimdi söylüyorum,’ demez mi laf arasında. ‘Ha, izin verdiğinize dair imza atmanız da gerekecek. Evi satma durumunda sorun çıkabilir.’ Bir de hafta sonları erken saatlerde sonu gelmeyen tadilatlarla tahammülümüzü zorlamasalardı eğer, duvarlarına vurma hakkı bulmazdım kendimde tabii. Ama yaşam alanımıza müdahale edilmesine daha ne kadar müsamaha gösterebilirdim ki. “Bizim konforumuz zaten yerindeydi.” Sesim titriyor biraz, farkındayım ama kuyruğu dik tutmam lazım. “Dikkat ettiyseniz ben de akşamları yüksek sesle müzik dinlemiyor, çamaşır makinası çalıştırmıyor, bahçede gürültü yapmaktan kaçınıyorum.” “Yatak odamızda sigara kokusu oluyor bazen. Bahçede sigara içiyorsunuz.” Çamur at, izi kalsın. “İkimiz de sigarayı bırakalı neredeyse on yıl oldu. Kullanmıyoruz.” “Nasıl yani?” “İçmiyoruz. Bazen arkadaşlarımız geldiğinde içiyorlar. Yan taraftan geliyordur.” “Bırak çalsın çocuk, müzik iyi bir uğraşıdır,” diyor bizim adam. Gevşedi hemen. Sanki müzikten bahsediyoruz. Koltukta küçülüyordu halbuki dom dom seslerini duyunca. Ellerini ovuşturup duruyordu. “Engellemeye hakkımız yok.” Yine sattı beni. Bir kere de benim tarafımda dursa olmaz. Üçe bir. Kız, çatır çatır savunuyor kocasını. Arada bir, anne şefkatiyle bakıyor. “Çocuğumuz da olur yakında. Gürültü kaçınılmaz. Evler yan yana sonuçta.” “Şikâyetimi belirtme tarzım tartışılır ama dayanadım artık o sese. Gergin bir dönemimdi. Hem, yaşlı insanlarız biz. Kafamız sizin kadar gürültü kaldırmıyor.” “Çin’den yeni çubuklar ısmarladım. Onu bekliyorum. Gelince yine çalacağım, haberiniz olsun. Sizin için bu konuda yapabileceğim fazla birşey yok artık.” “Son iki hafta çok rahattık. Tam oturup film izleyeceğiz ya da yemek yiyeceğiz: dom, dom, dom. İstersen bir akşam gel, kocanın baterisini buradan dinle,” diyorum kadına ama o hiç oralı olmuyor. Duvardaki tablolara, süs eşyalarına, çiçeklere bakıyor göz ucuyla. Pencerelere yeni takılan pimapenlerle çift camı övüyor. “Çalacağın saati söylersen, en azından dışarı çıkarım,” diyorum ama yanaşmıyor oğlan. ‘Ben istediğim zaman çalarım, rahatsız olursanız sizin probleminiz’e demeye getiriyor. “Beklediğimden daha iyi geçti,” diyor kadın giderken. “Yoksa zaten bu kadar oturmazdık. Siz de buyrun gelin, serada bir kahvemizi için.” “Geliriz tabii .” Daha aralık ayındayız. Beş ay sonraki bir kahve davetine hayır demek olmaz şimdi...
- 2026 Mahal Edebiyat Öykü Yarışması sonuçları açıklandı
Mahal Edebiyat tarafından bu yıl üçüncü kez düzenlenen ve ilk kez bir dosyanın ödüllendirildiği öykü yarışmasını, İ. Usame Yördem, Her Şeyden Biraz, Hiçbir Şeyden Tam Değil adlı öykü dosyası ile kazandı. Jüri değerlendirmeleri sonucunda, İ. Usame Yördem'in Her Şeyden Biraz, Hiçbir Şeyden Tam Değil adlı öykü dosyası ödüle layık görülmüştür. Jüri, dosyayı; "Yaşadığı dönemin sorunlarına, olaylarına ve sosyal konularına duyarlılığıyla; türlü haller içindeki insanın varoluşunu evrensel yönüyle öne çıkaran ve anlatımının metaforik, özgün gücüyle bu halleri derinden hissettiren yapısı nedeniyle" ödüle değer bulmuştur. Ödül alan dosya, Mahal Edebiyat tarafından kitaplaştırılarak okurlarla buluşturulacak. Jüri değerlendirmeleri sonucunda, bu yıl Jüri Özel Ödülü verilmemesine karar verildi.
- Bir meşe ağacına armağan edilen hikâyeler
Mine Erdem, Murat Şahin Öcal'ın kitabı, Gece Trapezcileri üzerine yazdı: "Murat Şahin Öcal'ın Gece Trapezcileri, kendine özgü metaforları, nahif dili ve insana dokunan hikâyeleriyle okuru gündelik hayatın görünmeyen yaralarına yaklaştırıyor." Gece Trapezcileri; Murat Şahin Öcal’la tanıştığım, sıcacık, bizden bir öykü kitabı. Âdetimdir, birini ilk kez okuyacaksam önce kendisini ve diğer eserlerini araştırırım ki onu daha iyi anlayayım. Anladım. Kitap daha ön sözünde “ithaf edilmeye değer bir kıymeti varsa” bir meşe ağacına armağan edilmesiyle tavladı beni. Ardından iyi öykücü çok zor yetiştiğinden merakım arttı. Bir çırpıda okudum. Okurken komiser oldum, savcı oldum, Mustafa, Sadun, Aysun, ……….. oldum. Son öyküye kadar birinci kişiyle anlatım yazarla hoşbeş ettirdi beni. Öğrenciliğimde Kumrular Sokak’ta kuruyup düşmüş meşe ağacı yapraklarının arasına daldığımı anımsadım mesela, dizime kadar batmak için. İncittim mi o yaprakları acaba diye içim cızladı. Babasını yakın zamanda kaybetmiş biri olarak “eşyaya tutunma”yı ciğerimde hissettim; öğretmen olduğum okula her sabah babamın vitese taktığım tespihini çekerek gittiğim için belki de. Özkıyımı denemiş biri olarak da dostların tepkisini... Yalnızın “balkonda çamaşır ipinde unutulmuş mandallar” gibisini ya da… Peki okuduklarımı derinden hissetmemin nedeni mekân ve deneyim meselesi miydi? Cevap veriyorum: Yooo… Nedeni, Yazar Bey’in kendine has, vurucu betimlemeleri ve metaforlarıydı. Alıntı, esinlenme, şu bu yoktu hiçbirinde. Öyle ki tam “Yahu Şey Bey‘in üslûbu değil mi bu?” veyahut “ Hah şimdi yakaladım, bu anlatım bizim Şey Hanım’ın kalemi!” diyecekken Yazar Bey her seferinde çark etti. Öyle zeki ki “Ne güzel gidiyorduk. Durduk yere neden uzun uzadıya kendini tekrar edip ağzımın tadını bozuyorsun?” düşünce cümlemi sanki zihnimden duydu ve ziyadesiyle açıkladı. Bana da önümü ilikleyip saygı duymak düştü. En sevdiği şair Birhan Keskin’i “sussa dinleyecek” birinden de bunu beklerdim. Dili tam kararında kullanışı da bir lezzet. Arapça, Farsça sözcüklerle günümüz sözcükleriyle dengesi, öykülerin edebî değerini arttırmış. Sonuncusu hariç tüm öykülerin -en zorlarından- durum öyküsü oluşu, Sait Faik tadında ve üstelik sadece monologlarla anlatılması, öykünün içinde yaşamanızı sağlıyor. Konularsa hepimizin. Papatyalar’da, sıradan bir insanın zorlandığı anlardaki psikolojik savunmasının betimlenişinde, okur çeşitlerinin tespitinde (yine zihnimi okudu!), geçmişin yanı sıra günümüz pek çok sancısına kırıp dökmeden değinişinde, uykusuzların ördüğü dantelde biz varız. Yazar Bey’in dediği gibi, çiy olup çiçeklere tutunuyoruz belki de seher vakitlerinde. Velhâsılıkelam elleriniz dert görmesin. Nahif üslûbunuz, kelime kuyunuz, hayâl gücünüzle bıraktığınız iz için teşekkür ederim. GECE TRAPEZCİLERİ Murat Şahin Öcal Alakarga Yayınları, 2026 Tür: Öykü 198 s.
- Kalbin yorulduğu yerde başlayan hikâyeler
Oğuzhan Duman, Canan Sancak’ın ikinci kitabı Kalp Bir Kastır Yorulur üzerine yazdı: "Kalp Bir Kastır Yorulur, yüksek sesli dramlar yerine eksiltili anlatımın ve şiirsel ayrıntıların gücüyle okurunu derin bir duygusal iklime davet ediyor." Kalp Bir Kastır Yorulur, çağdaş Türk öykücülüğünde atmosfer ve duygu merkezli anlatının dikkat çekici örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. Canan Sancak, olay örgüsünden çok karakterlerin iç ritmine ve zihinsel iklimine odaklanan bir anlatı kuruyor. Sınıfsal sıkışmışlık, çocukluk, yalnızlık ve terk edilme gibi temalar yüksek dramatik gerilimlerle değil, şiirsel ayrıntılar ve eksiltili anlatım aracılığıyla görünür hâle geliyor. Sancak’ın öykülerinde mekânlar da karakterler kadar belirleyici bir işlev üstleniyor: boş oteller, kar altındaki apartmanlar, metro çıkışları, hastane koridorları ve sessiz daireler karakterlerin iç dünyasını taşıyan psikolojik alanlara dönüşüyor. Kitabın açılış öyküsü “Uçaklar ve Diğer Şeyler” ölümünden sonra konuşmayı sürdüren anlatıcısıyla daha ilk sayfalarda gerçeklik algısını kırıyor. Ölümün kesinliğiyle gündelik hayatın canlı ayrıntıları arasındaki gerilim, öykünün temel atmosferini oluşturuyor. Anlatıcının farklı coğrafyalara, uçaklara ve karşılaşmalara dair gözlemleri, ölümden sonra bile dünyaya ait olma hissini sürdürürken; Amar karakteriyle kurulan kısa ama yoğun bağ, kitabın genelindeki yarım kalmışlık duygusunu belirleyen önemli anlardan birine dönüşüyor. Özellikle final bölümünde ortaya çıkan karanlık arzu, öykünün duygusal tonunu daha sarsıcı bir noktaya taşıyor. “Çöl Çiçeği Mehlika” kitabın grotesk ve sürreal damarını belirginleştiren öykülerden biri. Çöl, gelinlik, kan ve parçalanmış beden imgeleri aracılığıyla kurulan dünya, hem masalsı hem de rahatsız edici bir yapı taşıyor. Sancak’ın başarısı, tekinsizliği aşırılaştırmadan gündelik ayrıntılarla iç içe kurabilmesinde yatıyor. Özellikle kalbin yenmesi sahnesi, yalnızlık ve duygusal açlık temalarını güçlü bir metafora dönüştürüyor. Kan lekesinin diş macunuyla çıkarılmaya çalışılması gibi sıradan ayrıntılar ise öykünün rahatsız edici atmosferini daha da yoğunlaştırıyor. Mehlika’nın parçalanmış iç dünyası, metnin simgesel yapısıyla birleşerek okurda uzun süre kalacak bir etki yaratıyor. Kitabın fantastik dokulu öykülerinden biri olan “Ayrılık Çeşmesi” Anna Karenina’yı modern İstanbul’a taşıyarak edebiyat hafızasıyla bilinçli bir ilişki kuruyor. Sancak burada yalnızca klasik bir karakteri yeniden yorumlamıyor; geçmiş metinlerin bugünün hayatında nasıl yaşamaya devam ettiğini de araştırıyor. Nilüfer’in doğumuyla Anna’nın ortaya çıkışı arasında kurulan paralellik, ölüm ve yeniden doğuş fikrini derinleştirirken; hastane atmosferiyle edebî hayaletlerin iç içe geçmesi öyküye güçlü bir katman kazandırıyor. Modern İstanbul’un karmaşası içinde dolaşan Anna figürü, klasik trajedinin çağdaş hayattaki yankısını görünür hâle getiriyor. “Buzul Saray”modern aile yapısındaki duygusal çözülmeyi soğuk ve kontrollü bir anlatımla işliyor. Kar, buz ve gri mekânların sürekli tekrar eden varlığı, karakterlerin birbirine temas edemediği bir dünyayı simgeliyor. Özellikle ekonomik zorunlulukların ilişkiler üzerindeki baskısı, öykünün alt katmanında güçlü biçimde hissediliyor. Asena karakteri üzerinden modern kent yaşamının yalnızlaştırıcı etkisi görünür hâle gelirken, büyükanne figürü kırılganlık ile direnç arasında salınan farklı bir duygusal alan yaratıyor. Evliliğin sevgi merkezli bir ilişkiden çok işlevsel bir ortaklığa dönüşmesi, öykünün en çarpıcı yönlerinden biri hâline geliyor. “Sihirbaz Z. İçin Korkunç ya da Hüzünlü Bir Gün” kara mizahla melankoliyi aynı düzlemde buluşturan öykülerden biri. Burun ameliyatı ile ayrılık deneyimi arasında kurulan ilişki, fiziksel acıyla duygusal yıkım arasındaki sınırı belirsizleştiriyor. Sihirbaz Z.’nin sahnede “yok etme” becerisiyle kendi hayatındaki kayıplar arasında kurulan ironik bağ, öykünün dramatik merkezini oluşturuyor. Karakterin kırılgan mizahı ve kendi acısıyla kurduğu mesafeli ilişki, metni sıradan bir ayrılık anlatısının ötesine taşıyor. Sancak burada hem karakter sesi kurma hem de duygusal ritmi dengeleme konusunda oldukça güçlü bir anlatı oluşturuyor. “Savaş ya da Kaç” ve “İşte Şimdi Mükemmel Oldu”, kitabın toplumsal yönünü güçlendiren öyküler arasında yer alıyor. Özellikle gündelik eşyalara yüklenen duygusal anlamlar, sınıfsal sıkışmışlığı doğrudan politik bir söyleme başvurmadan hissettirmeyi başarıyor. Hatice Kılıç’ın bir kanepeyle kurduğu bağ ya da karakterlerin sürekli olarak “şanslı” görünme çabası, modern hayatın görünmez yorgunluklarını ortaya çıkarıyor. Bu öykülerde ekonomik baskı, doğrudan anlatılan bir mesele olmaktan çok karakterlerin davranışlarına, konuşmalarına ve sessizliklerine sinmiş bir duygu hâline dönüşüyor. Sancak’ın toplumsal meselelere yaklaşımı tam da bu nedenle güçlü bir etki yaratıyor. Kitaba adını veren “Kalp Bir Kastır Yorulur” çocukluk travmalarıyla şimdiki zamanı iç içe geçirerek kitabın temel meselesini yoğun biçimde özetliyor. Soygun atmosferiyle aile içi kırılmaların aynı düzlemde ilerlemesi, kayıp duygusunu daha da derinleştiriyor. Karakterin Afrika seyahati sırasında geçmişe yönelen zihinsel akışıyla çocukluk anıları arasındaki geçişler, parçalanmış hafızanın ritmini görünür kılıyor. Buradaki “kalp” romantik bir metafordan çok fiziksel olarak yorulan, ağırlaşan ve hayatta kalmaya çalışan canlı bir organa dönüşüyor. Kitabın adı da bu nedenle yalnızca şiirsel bir ifade değil, bütün öykülerin ortak duygusunu taşıyan temel bir metafor işlevi görüyor. “İki Ölü Sekiz Yaralı”, psikiyatri kliniğini kolektif travmaların biriktiği sembolik bir alana dönüştürüyor. Parçalanmış bilinçler, savaş anıları ve karakterlerin kırılganlığı, öykünün trajik tonunu güçlendiriyor. Kliniği, yalnızca fiziksel bir tedavi alanı değil; toplumun bastırılmış korkularının ve bireysel kırılmaların görünür hâle geldiği kapalı bir dünya olarak değerlendirmek mümkün.Finaldeki sert kırılma ise iyileşme fikrinin ne kadar geçici ve kırılgan olduğunu etkili biçimde hissettiriyor. “Hiç Kimsenin Büyücüsü” yaşlılık ve yalnızlığı nesnelerin hafızası üzerinden anlatan zarif bir öykü niteliği taşıyor. Bir kazak, baston ya da eski bir çiçek; geçmişi geri çağıran duygusal taşıyıcılara dönüşüyor. Sancak burada hafızayı büyük olaylar üzerinden değil, küçük eşyaların biriktirdiği duygular üzerinden kuruyor. Bu yaklaşım, kitabın genel poetik yapısıyla da uyumlu bir çizgi oluşturuyor. Kitabın en şiirsel metinlerinden biri olan “Küçük Keşiş”, çocukluğu biyolojik bir dönemden çok içsel bir sığınak olarak ele alıyor. Nilüfer çiçekleri, bambu ormanları ve topal kanarya gibi imgeler aracılığıyla kurulan anlatı, kırılgan ama masalsı bir dünya yaratıyor. Küçük Keşiş karakteri, yalnızca içine kapanmış bir çocuk değil; dünyaya başka türlü bakabilen sessiz bir figür olarak kuruluyor. Öykünün dili de bu kırılganlığı destekleyen sakin ve şiirsel bir ritim taşıyor. Genel olarak değerlendirildiğinde Kalp Bir Kastır Yorulur, hızlı tüketilen bir okuma deneyimi sunmuyor. Aksine, okurdan dikkat, sabır ve metnin ritmine teslimiyet talep ediyor. Ancak tam da bu nedenle zihinde kalmayı başarıyor. Kar altındaki apartmanlar, boş oteller, metro çıkışları, yarım kalmış aşklar ve sessiz daireler; kitap sona erdikten sonra da etkisini sürdürmeye devam ediyor. Canan Sancak, şiirsel dili ve güçlü atmosfer duygusuyla çağdaş Türk öykücülüğünde kendine özgü bir alan açmayı başarmışa benziyor. KALP BİR KASTIR YORULUR Canan Sancak Can Yayınları, 2026 Tür: Öykü 120 s.
- Women’s Prize 2026 ödülleri sahiplerini buldu
2026 Women’s Prize ödülleri sahiplerini buldu. Kurmaca dalında Virginia Evans, mektuplardan oluşan romanı The Correspondent ile ödüle layık görülürken; kurgu dışı dalında Lyse Doucet, Afganistan’ın yakın tarihini anlattığı The Finest Hotel in Kabul ile ödülün sahibi oldu. Her iki yazar da 30 bin sterlinlik para ödülü kazandı. Women’s Prize 2026 kazananları açıklandı Londra’da düzenlenen Women’s Prize 2026 töreninde bu yılın kurmaca ve kurgu dışı ödülleri sahiplerini buldu. Kurmaca dalında Amerikalı yazar Virginia Evans, ilk romanı The Correspondent ile ödüle değer görülürken; kurgu dışı dalında BBC’nin deneyimli uluslararası muhabiri Lyse Doucet, The Finest Hotel in Kabul: A People’s History of Afghanistan adlı çalışmasıyla ödülü kazandı. Her iki ödülün kazananına da 30 bin sterlin verildi. Mektuplardan kurulu bir yaşam hikâyesi Virginia Evans’ın ilk romanı The Correspondent, 73 yaşındaki emekli avukat Sybil Van Antwerp’in dostlarına, ailesine ve sevdiği yazarlara yazdığı mektuplar üzerinden ilerliyor. Roman; pişmanlıklar, seçimler, yaşlılık, kayıplar ve ikinci şanslar üzerine kurduğu sıcak anlatımıyla jüriyi etkiledi. Women’s Prize for Fiction jüri başkanı Julia Gillard, eseri “özgünlük, edebi nitelik ve erişilebilirliği bir araya getiren olağanüstü bir roman” olarak değerlendirdi. Romanın başarısı yalnızca ödülle sınırlı değil. Eserin sinema uyarlaması da hazırlanıyor ve başrolde Jane Fonda’nın yer alacağı belirtiliyor. Afganistan’ın hikâyesi bir otelin penceresinden Kurgu dışı ödülünün sahibi olan Lyse Doucet ise onlarca yıllık gazetecilik deneyimini ilk kitabında edebiyata taşıdı. The Finest Hotel in Kabul, Kabil’deki ünlü Inter-Continental Oteli’ni merkezine alarak Afganistan’ın son yarım yüzyıllık tarihini anlatıyor. Darbelerden işgallere, iç savaşlardan Taliban dönemine kadar uzanan süreç, otelde çalışanların ve oradan yolu geçen insanların hikâyeleri üzerinden aktarılıyor. Jüri, kitabı “kusursuz bir anlatı kurgu dışı eseri” olarak tanımlarken, çalışmanın hem titiz araştırması hem de insani yaklaşımıyla öne çıktığını vurguladı. Kadın yazarların sesini öne çıkaran ödül İlk kez 1996 yılında verilen Women’s Prize for Fiction, İngilizce yazan kadın yazarların eserlerini görünür kılmayı amaçlayan en prestijli edebiyat ödüllerinden biri olarak kabul ediliyor. Women’s Prize for Non-Fiction ise kadınların kurgu dışı alandaki üretimlerinin daha fazla görünürlük kazanması amacıyla son yıllarda programa dahil edildi. 2026 yılında ödüllerin sahipleri olan Virginia Evans ve Lyse Doucet, farklı türlerde kaleme aldıkları ilk kitaplarıyla edebiyat dünyasının en dikkat çekici başarılarından birine imza atmış oldular. Women's Prize for Fiction ödülünü kazanan The Correspondent romanının Türkçe yayın hakları April Yayıncılık tarafından alındı. Women's Prize for Non-Fiction ödülünün sahibi olan The Finest Hotel in Kabul için ise henüz Türkçe baskıya ilişkin resmi bir yayınevi duyurusu yapılmadı.
- Burhan Sönmez, Hemingway Ödülü’nün sahibi oldu
PEN International Başkanı ve yazar Burhan Sönmez, İtalya’da verilen uluslararası Hemingway Ödülü’nde “Çağımızın Tanığı” kategorisine layık görüldü. Sönmez, ödülünü özgürlük ve barış mücadelesi verenlere adadığını açıkladı. Türkçe ve Kürtçe kaleme aldığı eserlerle dünya edebiyatında önemli bir yer edinen yazar ve PEN International Başkanı Burhan Sönmez, İtalya’nın Lignano Sabbiadoro kentinde verilen prestijli Hemingway Ödülü’nün bu yılki sahiplerinden biri oldu. Hemingway Ödülü jürisi, Sönmez’i “Çağımızın Tanığı” kategorisinde ödüle değer gördüğünü açıkladı. 1984 yılından bu yana verilen ödül, adını Ernest Hemingway’in İtalya ile kurduğu özel bağdan alıyor. Ödül kapsamında edebiyat, düşünce, fotoğraf ve toplumsal tanıklık gibi farklı alanlarda uluslararası isimler onurlandırılıyor. Geçmiş yıllarda ödüle layık görülen isimler arasında Slavoj Žižek, Zygmunt Bauman, Richard Sennett, David Grossman, Zadie Smith ve Annie Ernaux da bulunuyor. “Çağımızın tanığı olmanın anlamı” Burhan Sönmez, ödül töreni için 27 Haziran’da İtalya’nın Lignano Sabbiadoro kentine gidecek. Yazarın törende “Çağımızın tanığı olmanın anlamı” başlıklı bir konuşma yapması bekleniyor. Ödülün açıklanmasının ardından bir değerlendirmede bulunan Sönmez, bu anlamlı ödülü başta Cumartesi Anneleri olmak üzere özgürlük ve barış yolunda mücadele eden herkese adadığını söyledi. Dünya edebiyatında güçlü bir ses Romanları kırktan fazla dile çevrilen Burhan Sönmez, daha önce Václav Havel Ödülü, EBRD Edebiyat Ödülü ve Orhan Kemal Roman Armağanı gibi önemli ödüllere de değer görüldü. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan yazar, uzun yıllar insan hakları alanında çalışmalar yürüttü; bugün ise PEN International başkanlığı görevini sürdürüyor. Hemingway Ödülü, Sönmez’in uluslararası edebiyat dünyasındaki etkisini bir kez daha görünür kılarken, yazarın ifade özgürlüğü, hafıza ve insanlık halleri üzerine kurduğu edebi evrenin dünya çapında karşılık bulduğunu da gösteriyor.
- Karanlık Madde: Gerçekliğin sınırlarını zorlayan bir bilimkurgu
Uluslararası çoksatan yazar Blake Crouch’un milyonlarca okura ulaşan romanı Karanlık Madde, paralel evrenler, kimlik ve seçimler üzerine kurduğu sürükleyici hikâyesiyle Türkçede. HAYATINDAN MEMNUN MUSUN? Bunlar, maskeli bir saldırgan tarafından bayıltılmadan önce Jason Dessen’ın duyduğu son sözlerdi. Gözlerini açtığında bir sedyeye bağlıydı ve etrafı da özel giysili kişilerce çevriliydi. Hiç tanımadığı biri ona yaklaştı ve gülümseyerek, “Yeniden hoşgeldin, Jason,” dedi. Oysa uyandığı bu yeni gerçeklikte hiçbir şey Jason’a tanıdık gelmiyordu. Karısı Daniela ile hiç tanışmamış, oğlu Charles ise hiç doğmamıştı. Üstelik sıradan bir fizik profesörü değil, imkânsızı başarmış bir dâhiydi artık. Peki ama hangisi gerçek, hangisi rüya? Hatırladığı o sıcak yuva sadece bir yanılsama mı? Ve en önemlisi, Jason kendi evine nasıl geri dönecek? Yazar hakkında: Bilimkurgu ile gerilim türlerini harmanlayarak spekülatif kurgunun sınırlarını zorlayan, günümüzün en önemli yazarlarından biridir. Özellikle televizyona da uyarlanan Wayward Pines üçlemesiyle büyük bir çıkış yakalayan Crouch; Karanlık Madde, Sahte Bellek ve Upgrade gibi romanlarında kuantum fiziği, paralel evrenler ve bellek manipülasyonu gibi teknik temaları, okuru koltuğuna çivileyen bir tempo ile işlemeyi başarır. İnsan doğasının kırılganlığını ve etik sınırlarını bilimsel bir mercekle sorgulayan yazar, karmaşık teorileri sürükleyici bir anlatıya dönüştürme becerisiyle hem sadık bir tür kitlesi hem de geniş bir anaakım okur kitlesi edinmiştir. KARANLIK MADDE Blake Crouch İthaki Yayınları, 2026 Çeviri: Begüm Kovulmaz Tür: Bilimkurgu 352 s.
- Herkesin kendi başına kaldığı dünyada demokrasi mümkün mü?
Renata Salecl, Kabalık Çağı adlı kitabında, günümüz insanını kuşatan aşırı bireyselleşme, mükemmeliyetçilik baskısı ve empati kaybını mercek altına alıyor. Neoliberal düzenin rekabete mahkûm ettiği bireyin yalnızlığını, toplumsal dayanışmanın neden zayıfladığını ve demokrasinin yeniden nasıl filizlenebileceğini sorguluyor. Toplumsal sarsıntılar karşısında bile kabuğundan sıyrılamayan, başkalarıyla kader ortağı olduğunu unutmuş insan, hissizliğe gömüldüğü kış uykusundan uyanıp başkalarıyla empati kurarak demokrasiyi baştan filizlendirebilir mi? Neoliberalizm kıskacında, iyisiyle kötüsüyle yaşadığı her şeyin tek sorumlusu ilan edilen birey, mükemmeliyetçilik beklentisi ile yetersizlik hisleri arasında sıkışmış durumda. “Her koyun kendi bacağından asılır” şiarıyla girdiği yarışta bir yandan kendini pazarlarken diğer yandan başkalarının celladına dönüşüyor. Ne var ki içini kemiren o “yeri doldurulabilir olma” hissinden kurtulamıyor. Renata Salecl acımasızlığı huy edinmiş, kabalığın meziyet sayıldığı günümüz dünyasını masaya yatırıyor; önündeki dev aynasından ötesini göremez, “ben” demeden iki kelam edemez hale gelmiş, ölçüsüz hırsları, sabırsızlığı, kibri gurur nişanesi gibi taşıyan insanın düştüğü açmazları gözler önüne seriyor. Renata Salecl Slovenyalı düşünür ve sosyolog, 1962 doğumlu. Ljubljana Üniversitesi'nde felsefe öğrenimi gördükten sonra aynı üniversitenin hukuk fakültesinin kriminoloji bölümünde araştırma görevlisi olarak çalışmaya başladı ve 1991'de sosyoloji doktorasını tamamladı. Çalışmalarında hukuk, kriminoloji ve psikanalizi bir araya getiren Salecl, 2010'da Slovenya Bilim Bakanlığı tarafından yılın kadın bilimcisi seçildi. Londra İktisat Okulu, Birkbeck Üniversitesi, New York'taki Cardozo Hukuk Okulu, Washington'daki George Washington Üniversitesi ve Berlin'deki Humboldt Üniversitesi gibi eğitim kurumlarında dersler veren Salecl, halen Ljubljana Üniversitesi'nde öğretim üyesi ve kıdemli araştırmacı olarak çalışmalarını sürdürüyor. Aynı zamanda çeşitli Avrupa gazetelerinde köşe yazıları da yazan Salecl'in kitaplarından bazıları şunlardır: The Spoils of Freedom: Psychoanalysis and Feminism after the Fall of Socialism (1994), (Per)versions of Love and Hate (1998) Metis Yayınları'ndaki kitapları Kaygı Üzerine, 2013 Seçme İkilemi, 2014 Kabalık Çağı, 2026 KABALIK ÇAĞI Renata Salecl Metis Kitap, 2026 Çeviri: Bülent Kale Türü: Kurgudışı 144 s.















