top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Yalnızlığın içinde arayış içinde olanlara

    Ezgi Karaşin'in kaleme aldığı Benimle Beraber, çoğumuzun hayatından bir kesit barındıran modern zaman yüzleşmesi... Genç kız, anne, anneanne… Her birey dönemlerinin kendilerine sunduğu kültürel ve toplumsal yaptırımlardan etkilenir. Hayatları, ayrışmak ve bağlarına sahip çıkmak arasında tercih gerektirirken yaşananların etkisinden kaçabilmek mümkün olacak mıdır? Üç kuşağın yaşadıklarının anlatıldığı roman, toplumun zamanla değişimi ve bireylerin kimlik arayışlarına odaklanır. Başkaldırıya kimi insanlar erken başvurur kimisi de geç kalır. Köklerinden kopamayan Sevim Hanım’ın, kızları Nermin ve Zerrin’le arasındaki ilişki; torun Selin’in hayatında bambaşka izler yaratır. Tüm karakterler kendi hikâyelerini yaşarken, Türk toplumunun yarattığı kimlik kodları da üzerlerine yapışmıştır. Türkiye’de anne olmak, kadın olmak, eş olmak, kız çocuğu olmak doğuştan gelen bazı beklentilere gebedir her zaman. Bu beklentileri kırmaya çalışan dört kadınlı bir toplum romanı Benimle Beraber. Ne başı ne sonu olağandır. Bu coğrafyadaki tüm kadınların hayatlarında olduğu gibi “kendi gibi olma” hakkının duvarları karakterler için de kalındır. Sayfalar boyunca sınırlar zorlanır, tabular aralanır, kalpler daima başkaldırır ama bir gerçek göz ardı edilmiştir: Evden çıkmak mümkün değildir, ne kadar uzağa giderseniz gidin her daim eve geri dönülecektir. “Hayat böylesine başı ve sonu belli olan bir sahneyse tüm bu çaba nedendi? İnsanlar neden çocuk doğuruyorlardı mesela, ölümü neden kimse aklına getirmiyordu? Ebeveynler en kutsal sevgiyle tanınırken böylesine acıya bir canı maruz bırakmak o sevginin neresindeydi? Anne ve babanın evladının ölümünü görmemeyi dilemesi, kişiyi bu acıdan azade mi kılıyordu?” “Bazı aydınlanmalar vardır. İnsan istekleri ve yaşadıkları arasındaki farkın büyüklüğünün ayrımına varır. Bir zamanlar parmak ucu kadar yakın görünen o ihtimallere ulaşmak, büyük bir çaba gerektirmektedir.” “Kişinin hayatta kalabilmesi için para kazanma gerekliliği, ekonomik olarak kendini güvende hissetmemesi; hayattan aldığı tadı, insanlarla kurduğu ilişkilerini, geleceğe karşı bakışını etkilerdi.” Duygulardan kaçmak için elleri ve zihni işler tutmak, insanın varoluşundan beri kabul gören bir eylemdir. Her daim yapılacak işleri, büyük sorumlulukları olanlar hassasiyetleri yok saymayı çok iyi becermezler mi? Sonuçta yaşam, istikrarlı bir çaba gerektirir. Gayret eksik olduğunda deneyimlenen, tek yöne akan bir nehirde salınmak değildir; akıntı ve fırtınalarla dolu bir denizde yolunu bulma çabasıdır yaşam. Yeni bir gün çeşitli ihtimalleri kapsayarak her anında dönüşüm ve sonucunda değişimi barındırır. Her hareket bekleyen bir tohumu uyarır, gelişmesi için örtülü mesajlar gönderir. Koşullar uygun olunca uyuyan tohumlar canlanır. Gece güne döner, gökyüzü aydınlanır. Sonucunu düşünmeden yapılan eylemler gerçek iyiliktir. Ötesi ancak perdelenmiş menfaat beklentisidir. Kişi ne yaparsa yapsın, nasıl yaşarsa yaşasın bir gün hepsi biter. İyi bir insan olmak, elde kalan tek şeydir. Bu roman; Nermin’in, Selin’in, Zerrin’in ve Sevim’in iyi olma, tüm olan bitene karşı iyi kalma hikâyesidir. BENİMLE BERABER Ezgi Karaşin Masa Kitap, 2024 Tür: Roman 236 s.

  • Unutmanın, tarihe karışmanın yaralara merhem olamayacağını ispatlayan bir belge

    Günlerden Kırmızı’da cisimleşmiş acılardan, bükülmüş gökyüzünden akan kızıl yaşlara batırıyor kalemini Polat Özlüoğlu. Doğuma ve ölüme imkân tanıyan, özü aşk ve öfkeyle karılmış bir renk kırmızı. İçimizde akanın, toprağımızın, tarihimizin rengi. Günlerden Kırmızı’da cisimleşmiş acılardan, bükülmüş gökyüzünden akan kızıl yaşlara batırıyor kalemini Polat Özlüoğlu. Türkiye’nin yakın tarihine en çocuk gözlerden, en özlemli annelerden, en inatçı isyanlardan, en hayat dolu ölümlerden bakıyor. Hem şahsi hem de kuşakları birleştiren bir belge sunuyor okura; unutmanın, tarihe karışmanın yaralara merhem olamayacağını ispatlayan bir belge. “O gece dal gibi anamın yüreği ağzından, dili dudağından, canı içinden çıkmış. Ondanmış böyle gezmesi odalardan odalara kendini bilmeden, ondanmış böyle suskun tetikte ceylan gibi beklemesi pencerenin önünde, ondanmış böyle iğne ipliğe dönmesi, delik deşik giyinmesi, ondanmış böyle aklı uçmuş, yüreği dut gibi kurumuş gölgelere karışması, ondanmış böyle gözlerinin susuz kuyular gibi kararıp iki çukur olması. Her şey ondanmış yani. Abimin varla yokluğuymuş bütün bunlara sebep.” GÜNLERDEN KIRMIZI Polat Özlüoğlu İthaki Yayınları, 2024 Tür: Öykü

  • Sanatla geçen bir yaz: Alice’in Dünya Turu

    Nagihan Kahraman, Alice’in Dünya Turu üzerine yazdı: "Annesini kaybeden küçük bir çocuk, bu duyguyla baş etmek için bir nevi 'harikalar diyarı'na gidiyor ve sonra büyük bir aydınlanma yaşıyor. İyileşme de denebilir elbette buna." Kısa bir süre önce annesini kaybeden küçük bir çocuk bu üzüntü ve yas haliyle nasıl baş eder? Edebilir mi demek belki de daha doğru bir soru. On yaşındaki bir çocuğun elbette “çocuksu” dertleri olsun ister insan ancak hayat her zaman olması gerektiği gibi gitmiyor ne yazık ki. Buradan yola çıkan; bu duyguyla baş etmek için de sanatın okurun karşısına çıktığı bir kitaptan bahsedeceğim: Alice’in Dünya Turu. İsmi itibariyle Alice’in Harikalar Diyarı’nı hatırlatan eserde bizim Alice de bir nevi “harikalar diyarı”na gidiyor ve sonra büyük bir aydınlanma yaşıyor. İyileşme de denebilir elbette buna. Alice altı ay önce annesinin vefat etmesi üzerine yaşadığı yas sürecini henüz atlatamamıştır. Günlerini babası ve bebekliğinden beri dadısı olan Bayan Pennyweather ile geçirir ve on yaşında olmasına rağmen eğitimini okul yerine hâlâ dadısından almaktadır. Alice’in içinde bulunduğu bu durumu fark eden babası ona bir sürpriz yapmak ister. Böylece Alice ve dadısını uzun süren bir gemi ve tren yolculuğu bekler. Alice’in Dünya Turu, asıl olarak ana karakterin New York’tan küçük bir sahil kasabası olan Antibes’e doğru yol almasıyla başlıyor. Babasının önerisiyle anne ve babasının yakın dostlarının evinde, onların üç çocukları ile beraber geçirecektir yazı. Bakıldığında bir ülkeden -Amerika’dan- başka bir ülkenin şehirden uzak bir kasabasına doğru -Fransa- bir yolculuk var ve bir de orada geçen günler… Kitapta temel olarak yas süreciyle baş etmenin yolları üzerinde durulmakla birlikte, aralarda pek çok başka konuya da değiniliyor. Çocuk eğitimi nasıl olmalı? Bir yaz tatili nasıl geçirilmeli? Sanat nedir ya da nasıl olmalı? gibi soruların cevaplarını metinde bulmak mümkün. Kitabın yazarı Lesley M.M. Blume kurgu dışı meşhur kitabıyla tanınıyor esasında. Aynı zamanda gençler için de yazdığı kitapları var. Alice’in Dünya Turu da bu kategorideki yedinci kitabı. Genç Timaş Yayınları’ndan çıkan eserin çevirisi Mustafa Kent’e ait ve on bir yaş ve üzerindeki genç okurlara hitap ediyor. Alice’in Dünya Turu, aslında fiziksel anlamda değil ama sanatsal açıdan tam bir dünya turu niteliği taşıyor. Öncelikle Alice’in yanlarına gittiği, ebeveynlerinin de arkadaşları olan Murphyler karşılıyor Alice'le birlikte okuru. Romanın 1927 yılında geçtiği düşünülünce bu kişilerin Sara ve Gerald Murphy oldukları anlaşılıyor. Dünyaca ünlü ressam Gerald Murphy’nin 1920’lerde dönemin pek çok sanatçısı ile arkadaş olduğu biliniyor. Bu romanda da bu yılların ünlü sanatçıları Pablo Picasso, Ernest Hemingway, Serge Diaghilev ve Zelda-Scott Fitzgerald misafir olarak çıkıyor okurun karşısına. Tarihteki bu gerçek kişiler, elbette romanda kurmaca birer karakter ve hayatlarına dair biyografik bilgilere romanın sonundaki bölümden ulaşmak mümkün. Yazının başında söz ettiğim, yazarın kurgu dışı kitabı da yirminci yüzyılın başındaki bu sanatçılarla ilgili. Hemingway, Picasso, Serge Diaghilev ve Fitzgeraldların hayatlarını konu edinen Everybody Behaves Badly: The True Story Behind Hemingway’s MAsterpiece “The Sun Also Rises”. Bu ek bilgi ile yazarın hâlihazırda üzerine çalıştığı konu üzerinden bir kurmaca metin karşımıza çıkması şaşırtıcı olmuyor böylece. Murphylerin Antibes’teki evlerine gelen ilk misafir ünlü ressam Pablo Picasso. Murphylerin üç çocuğu ve Alice bu gelen misafirden hareketle sanatın ne olduğu üzerine düşünme fırsatı bulurlar. Sanatın her yerde olduğu, herhangi basit bir şeyle bile sanat yapılabileceğini öğrenirler. İkinci misafir ünlü Amerikan yazar Ernest Hemingway’den ise basit şeylerin kıymetini bilmeyi öğrenirler. Hatta yaşayarak öğrenilen bir dersin sınıfta oturulup dinlenilen bir dersten daha kıymetli olabileceği üzerine de konuşurlar uzun uzun. Kaldı ki bütün roman bu temel üzerine oturuyor denebilir. Çünkü Alice’in eğitimde sıkı disipline inanan dadısı ve yaparak yaşayarak öğrenmeye önem veren Murphyler arasında tezat söz konusu. Antibes’e gelen üçüncü misafir Serge Diaghilev'dir. Rus sanat eleştirmeni ve bale impresaryosu olan Diaghilev üzerinden dünyadaki birçok ülkenin neden birbiriyle savaştığına, bir insanın ülkesine neden geri dönemediğine dair fikir yürütür gençler. Serge Diaghilev (asıl adı Sergei Pavlovich Diaghilev) dünyaca ünlü dans topluluğu Ballet Russes (Rus Baleleri)'in kurucusudur ancak hayatının bir kısmını doğduğu ülkesinden uzakta geçirmek zorunda kalmıştır.  Çocukların Diaghilev'in memleketine neden gidemediğini sormaları üzerine bu durumu, Gerald Murphy şöyle açıklar: “Çünkü ülkesinde bir devrim oldu. Oradaki kral ve kraliçe, orada çar ve çariçe diyorlar, idam edildi. Ve şimdi farklı bir yönetim biçimleri var. Ülkeyi kimin yöneteceğine dair bayağı bir sorun oldu ve hâlâ da tehlikeli olaylar yaşanmaya devam ediyor. Ülke tamamen değişti. Bay Diaghilev de artık kendini oraya ait hissetmiyor.” Romandaki son misafirler ise Fitzgeraldlar. Murphyler ile çalkantılı bir ilişkileri olsa da Fitzgeraldların onaylanmayan davranışlarından bile öğrenilebilecek bir şeyleri elbet vardır. Yaşları altı-sekiz-on arasında değişen bu dört çocuğun özellikle de Alice'in yaz tatilinden beklentileri ve hayata dair umutlarının yeniden yüklendiği bir yaz olur böylece. Hatta Alice’in büyük oranda iyileştiği ve hayata yeniden karıştığı bir yaz bile denebilir. Bu açıdan düşünüldüğünde de mekân değiştirilmediği hâlde dünyanın birçok yerine ve kültürüne ait kişiler üzerinden ilerleyen katmanlı bir roman olması bakımından da bir “dünya turu” niteliği taşıyor eser. Bu sanatçıları tanımayanlar ya da onlarla ilgili daha fazla bilgi sahibi olmak isteyenler için de harika bir roman Alice’in Dünya Turu. ALICE'İN DÜNYA TURU Lesley M. M. Blume Genç Timaş, 2024 Tür: Roman 176 s. 11yaş +

  • Yaratıcılık Ritüelleri 28 / Aslı Tohumcu: "Hayatı ıskalayarak mücadele ediyorum!"

    "Yazmaya başladığımda, 15 yaşımda yani, yeni bir Jules Verne olmak istiyordum. Ama kişisel deneyimlerim bambaşka bir yere sürükledi yazarlığımı. Ben bir kitap yazdım ve dünya artık farklı dönmeye başlayacak diye düşündüğümü hatırlıyorum ilk kitabım Abis yayınladığında. Çocukluk işte. Sonra sonra, yazdıklarım sayesinde bir tür akrabalık kurduğumu, kurduğumuzu gördüm özellikle kadınlarla, bu da beni gerçekten çok mutlu ediyor." Semrin Şahin Yaratıcılık Ritüelleri'nde bu hafta Aslı Tohumcu'yu ağırlıyor. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Eve ve kendime çekidüzen vermek diyebilirim. Zihnimin çekmecelerini de düzenlemiş oluyorum böylece. Hiç şaşmayan bir şey de, çalışmaya David Bowie’nin Space Oddity adlı parçasıyla başlamak. Sonra o roman için seçtiğim bir başka şarkıyı defalarca aralıksız dinlemek. Bir süre sonra şarkıyı ne duyuyor ne duymuyor gibi oluyorum. Tabii bu, ev ahalisi için biraz yıpratıcı ama beni atmosferde tutan bir ritüel. Limonlu çay da olmazsa olmazım sanırım. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Çözemediğim, daha doğrusu başka metinleri okuyarak çözemediğim bir düğüm olursa kütüphanemin önünde, kitaplarımın sırtlarına baka baka ileri geri yürüyorum, o da yetmezse kendimi sokaklara atıyorum. Kaç bin adım gerekirse çözmek için atıyorum artık. Bütün kütüphaneyi indirdiğim, kitapların tek tek tozunu alıp tekrar düzenlendiğim de olur. Ama bir ustaya, özellikle de yazdığım romana ilham vermiş bir ustaya ve onun eserlerine dönerek çözmek için dua ederim. Böylesi daha acısız olur çünkü. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? İlk öykülerimi okuyup bana ustalık eden muhteşem insan ve yazar Adnan Özyalçıner ve ilk öykümü Varlık Dergisi’nde yayınlayıp bana duyduğu güveni her fırsatta dile getiren rahmetli Enver Ercan ile, ilk kitabımı yazmama vesile olan, ayrıca yayınlayan Cem Akaş’ın yeri ayrıdır bende. En büyük engel maddiyat her zaman. Okumaktan, düşünmekten, yazmaktan çaldı, çalıyor hep. Uykusuz kalarak, sosyalleşmekten, yeri geldiğinde tatilden fedakarlık ederek, yani bir anlamda hayatı ıskalayarak mücadele ediyorum. Sıkışık zamanlarda üretmeye alıştım, alışmak zorunda kaldım diyebilirim. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Yazmaya başladığımda, 15 yaşımda yani, yeni bir Jules Verne olmak istiyordum. Ama kişisel deneyimlerim bambaşka bir yere sürükledi yazarlığımı. Ben bir kitap yazdım ve dünya artık farklı dönmeye başlayacak diye düşündüğümü hatırlıyorum ilk kitabım Abis yayınladığında. Çocukluk işte. Sonra sonra, yazdıklarım sayesinde bir tür akrabalık kurduğumu, kurduğumuzu gördüm özellikle kadınlarla, bu da beni gerçekten çok mutlu ediyor. Yanlış anlaşılmayacaksa, birlikte güçlendiğimizi de kıvanarak söyleyebilirim. Böyle bir mutluluğu 15 yaşımda kesinlikle hayal edemezdim. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Kimsenin beni rahatsız edemeyeceği saatleri tercih ediyorum elbette. Dolayısıyla hem sabahın hem de gecenin körü yazmak için ideal. Yazarken elimin altında tuttuğum kitaplar değişiyor. Aslında yazmaya başlamadan önce okuduklarım desem daha doğru olur. Mesela bu yıl Shakespeare’e döndüm tekrar, yabancı masallara, peri hikayelerine daldım. Yeni romanımın uslubu ve romanda kullanacağım örüntüleri konusunda böyle bir yardıma ihtiyacım var çünkü. Ama Shakespeare’den çıkmak zormuş, insan hep okumak istiyor, yazmasam da olur gibi geliyor. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Angela Carter’ın Kanlı Oda’sı diyebilirim hiç düşünmeden. Bence kadınların kutsal kitabıdır, en azından benim gözümde öyle. Geçmişin mirası bugüne nasıl taşınır, yalanların üzerindeki yaldız nasıl dökülür, yaratıcı yazarlık nedir… Hepsinin cevabı bu kitapta.

  • Kısacık Hikâyeler Kocaman Hayatlar

    Bir Apaçi Masalı serisiyle kendine geniş bir okur kitlesi edinen Angutyus, yeni kitabı Kısacık Hikâyeler Kocaman Hayatlar ile okuruyla yeniden buluştu. Ötekileştirdiğimiz, ittiğimiz, yüzüne bile bakmadığımız, yok saydığımız onlarca, belki binlerce insandan sadece birini düşünün… Ne kadar hikâye barındırır bu kişi yaşamında? Neler görmüştür, neler yaşamıştır bizim önünden geçmeye bile çekindiğimiz sokaklarda? Tek başına dünyanın dört bir yanına savrulurken yolu kimlerle kesişmiştir? Angutyus bu kitaptaki hikâyeleri ile kendi küçük dünyasından başlayıp onlarca farklı ülkeye uzanan yolculuğunun en özgün bölümlerini sunuyor okurlarına. Hikâyeler bir solukta okunsa da etkisi uzun sürecek! Hem çevrenize hem dünyaya hem de yolculuğunuza eşlik eden herkese başka gözlerle bakmanızı sağlayacak Kısacık Hikâyeler Kocaman Hayatlar Karakarga Yayınları’ndan çıktı. Arka Kapak Yazısı: “Karanlık geceyi kan kırmızı bir renk ile yırtan güneş kendini belli ediyordu. Hızla yürüdüm çamurlu yoldan ve mahallemizin meydanındaki kahvenin önünde beklemeye başladım. Ciğerimi cayır cayır yakan o ürperti gitmiş, yerini ağır bir vicdan azabı almıştı. Yaşım daha on altı bile değildi. Başımı kaldırıp baktım geride bıraktığım gecekondumuza. Annem, babam, kardeşim… Burnumu çektim yutkundum. Köşeden görünen taksiye el kaldırdım. Sabahın beşinde gürül gürül Müslüm çalıyordu arabanın içerisinde. Bitirim taksici abi beni süzdü. Gaza yüklendi. Başımı kaldırmadan mırıldandım: ‘Otogara abi…’ Taksici abi cevap vermedi. Birkaç dakika sonra Adana otobüsüne binip yıllar sürecek olan yolculuğuma başlıyorum. Onlarca ülke geziyorum, sokaklarda yatıyorum. Çenemde üç kırık, kolumda sekiz santimlik falçata yarası, dudak ve burnumda kavgalardan kalan izler, sağ kaşımda kırılan şişe, sol kaşımda suratıma yediğim sopanın hatıraları, kafamda yirmiye yakın yarık, sağ bacağımda bir tornavida yarası, parmaklarımda ağzını kırdığım piçlerin diş izleri kalıyor geriye. Çok işler geliyor başıma.” KISACIK HİKÂYELER KOCAMAN HAYATLAR Angutyus Kara Karga Yayınları, 2024 Tür: Öykü 360 s.

  • Romancı ve öykücü Helen Garner’dan bir cinayet davasının gerçekleri

    Romancı ve öykücü Helen Garner, Avustralya’da uzun zaman gündemi işgal eden Robert Farquharson davasını başından sonuna kadar, her duruşmasına katılarak takip etti. Bu Yas Yuvası işte bu sürecin sarsıcı hikâyesini anlatıyor. Üç erkek çocuk babası, eşinden boşanmış Robert Farquharson’ın arabası 2005 yılının Babalar Günü’nde çocuklarını annelerinin evine bırakırken yoldan çıkar ve bir sulama barajına gömülür. Farquharson araba­dan çıkmayı başarır ama çocukları boğularak hayatını kaybeder. Olay ilk bakışta trajik bir kaza gibi görün­mektedir, ancak yetkililerin işe dahil olmasıyla daha karanlık ihtimaller belirmeye başlar. Romancı ve öykücü Helen Garner, Avustralya’da uzun zaman gündemi işgal eden Robert Farquharson davasını başından sonuna kadar, her duruşmasına katılarak takip etti. Bu Yas Yuvası işte bu sürecin sarsıcı hikâyesini anlatıyor. Yaslı anne ve babadan başlayarak savunma ve iddia makamına, jüri üyelerine, tanıklara, bilirkişilere ve davayı izleyen gazetecilere varıncaya dek herkesin bir romanın kişileri gibi belirdiği anlatı, Garner’ın dürüst ve ustalıklı anlatıcılığı sayesinde true crime ve mahkeme röportajı gibi türlerin sınırlarını aşarak aile, evlilik, suç, masumiyet ve adalet üzerine unutulmaz bir kitaba dönüşüyor. Helen Garner (kızlık soyadı Ford, d. 7 Kasım 1942) Avustralyalı romancı, kısa öykü yazarı, senarist ve gazetecidir. Garner'ın 1977'de yayımlanan ilk romanı Monkey Grip (Maymun Kıskacı), onu Avustralya edebiyat sahnesinde özgün bir ses olarak hemen kabul ettirmiştir ve günümüzde yaygın olarak bir klasik olarak kabul edilmektedir. Garner, özellikle Monkey Grip (Maymun Kıskacı) ve The Spare Room (Yedek Oda) (2008) romanlarıyla geniş çapta ilgi görmesini sağlayan kişisel deneyimlerini kurgusuna dahil etme ve uyarlama konusunda bir üne sahiptir. BU YAS YUVASI Helen Garner Yapıkredi Yayınları, 2024 Çeviri: Roza Hakmen Tür: İnceleme 240 s.

  • Öykü: Kundura

    "Boğazda gördüğüm bir yunus tatlılığındaki gülüşün, teninin bahar geldi kokusu ve su yeşili gözlerini kilometreler öteden farkettirecek o anlamlı bakışın hep ses oldu bana." Çağrı Oral Ses dedi. - Ne sesi? “Akvaryumdaki filtre. Martının ağzında çırpınan sardalya. Takanın eski motoru. Hızlıca akıp minareleri yaran bulutlar. Bir çocuğun ağzındaki akide şekeri. Hassas kantar. Pencereden dışarıya sarkarak öfkesini kusan kadın. Büyük Hendek Caddesi’ndeki esnaf. Hadi yürü git diyen bir arabanın egzozu. Dikiş makinesi. Pazar tezgahları arasında uğultulu baş dönmesi. Karaköy’ün ihanet dolu Arnavut kaldırımları. Fokurdayan kavurma tenceresi. Dolapdere Rum Kilisesi’nin çanı, bozaaaa ve kundura.” dedi. - Başka? - Başka mı? Sen. Sen bir sessin şu an mesela, hep öyleydin. - Sadece ses miyim? - Evet ses, sakın ha sesi küçümseme! Kulağın hafızası vardır. Müziğin etkisi ondandır. Sen dingin, büyülü, cıvıltılı bir sessin. Ve biraz da gül… Güldüm. Alnında zor geçen günleri, göz kenarlarında pişmanlıkla dolu geceleri gördüm. Yutkundu ve biraz huzur biraz da içten bir acıyla gözlerime baktı. -Boğazda gördüğüm bir yunus tatlılığındaki gülüşün, teninin bahar geldi kokusu ve su yeşili gözlerini kilometreler öteden farkettirecek o anlamlı bakışın hep ses oldu bana. Türk kahvesinden bir yudum aldı. Kendi gibi sadeydi kahve; geride bıraktığı günler gibi civa yoğunluğunda ve sert. Fincanın yanında bir tane çifte kavrulmuş kuş lokumu bir de badem şekeri vardı ama yemezdi, tat vermezdi hiçbiri. Onun için ağırlıklı olan lezzet artık acı bir özlemdi. Zarif sözcüğü kadar ince ve hoştu. Daha çocukken bile bu kızın ayrı bir havası var denirdi. Kız Kulesi’nde tatlı bir esinti gibiydi. Bembeyaz, pürüzsüz bir teni vardı; babasının pamuğu, annesinin boncuğuydu. Yaşıtı kızlarla evlerdeki toplaşmalarda mezurayla beli ölçülür, yuvarlak hatlı kalçasıyla oranı hesaplanırdı. Bacaklarını pek beğenmezdi, sırf bu yüzden mini eteğinin boyunu diğer kızlarınkinden üç dört parmak uzun tutardı. Sanki bir köşkte doğmuş da mürebbiyelerle dadılarla büyümüş, kolejlerde eğitim görmüş kızları andıran bir asaleti vardı. Güzel olmasına güzeldi ama onu asıl çekici kılan şey tavırlarıydı. “Neden buradayız?” diye sordu, küçük bir çocuk merakıyla. Annem, iki türlü çocukluk vardır derdi. Biri geçmişken, biri yaşlıyken. O tam ortada ama net olmayan bir yerdeydi. ”Zamanında senin bana bıraktığın anılar gibi ben de sana bir hatıra katmak istedim,” dedim. - Nerede? - Hemen burada. Bu bankta, kameriyenin altında, bahçede, mahallede, şehirde, yörende. Yağmur çiselemeye başladı şimdi. Evdeyken severim yağmuru, hem yağmuru hem ağaç dallarına çarparak çıkardığı melodiyi. Bir yandan içime sokarcasına duyduğum bir özlemle ona bakıyor, bir yandan merserize kazağımın üzerindeki topçukları koparıyorum. Kazak, kalbimdeki yeri nedeniyle eskimeye utanmış ipliklerini dışarı atmış. Kazağın dedi, belli ki çok giymişsin. - Çok giymelere kıyamadım. Sen örmüştün, hatırladın mı?” Yaz tatili için Hamburg’dan döndüğümde onun evine yakın köhne, havası kaçmış, karanlık bir pastanede buluşmuş, bayat supangle yemiştik. O zaman evde bulduğu malzemelerle yaptığı hediye paketini uzatmıştı bana. Bak bunu seni düşünerek ördüm demişti. Geçmesini istemediğimiz iki saatin sonunda eve dönmek zorunda olduğunu söylemişti. O her zaman eskiyi yeniye dönüştürme becerisine sahipti, hep onarandı. Nasıl yapardı bilmem annemle babamı bile fotoğraflarda yan yana oturtabilirdi. On parmağında, dokunduğu her şeyi güzelleştiren sihir vardı. Kendini yenilerdi, sadece kendini de değil; etrafındakileri, mutsuz sabahları, sessiz sofraları, hatta geçmişi bile… Çevresindeki herkes hayatı bir çerez gibi tüketirken o küçücük dünyasının içini doldurur ve zenginleştirirdi. Çok yumuşak konuşurdu, sözcükleri öyle bir sıraya koyardı ki sakinleştirirdi en sert cümleleri. Gidelim dedi. Nereye dedim. - Bir işaret arayalım, mesela bir kundura bulalım; o bizi alsın götürsün. - Ya bizi sevmeyeceğimiz bi yere götürürse… İyimserdi. Nefes alır gibi gülerdi. Kar taneleri değerdi yanağıma o gülümseyince. - Geri döneriz. - Nereye? - Başladığımız yere. Ama düşün ya seversek orayı? - Ne olur seversek? - Aldığımız yol hediye olur. Sevmek de yanımıza kâr. Beni alıp hiçbir zaman bir anı olarak benimseyemeyeceğim o güne götürdü. Unutmak istediğim bir bahar dalı gününe. Okulun sokağında bir tezgahtar kese kağıdında yeşil erik satıyordu. Liseli gençler cuma sevinciyle sokağa dağılmaktaydı. Beyaz bir araba yanaştı demirleri paslanmış okul kapısının önüne. Çok sevdiği eriği de beni de görmedi. Oysa arkasından seslenmiştim. Beyaz gömleğinin yakasındaki lacivert kurdeleyi çıkarıp arabanın önünde bekleyen delikanlıya salladı. Gülümseyerek, buradayım dedi ve heyecan dolu gözlerle arabaya bindi. Yıllar sonra gizlice buluştuğumuzda “İşte o gün nar kırıldı, kırmızısı ellerime bulaştı.” demişti. Ona kalsa lekesi çıksın istemezmiş, nar bereketmiş, hep ellerinde o günün izi olarak kalsın istermiş. Bense o ergen halimle narın tırnaklara işleyen ve kara lekeye dönüşen halini bellemiştim zihnimde; üzülmüştüm. Bilirdim hayır diyemezdi, diyememişti. Belki de sonrası evetti onun için. Her şeyi ve herkesi toparlama konusunda o kadar maharetliydi ki sonuç ne olursa olsun mücadele edebilme gücünü kendinde bulmuş, tüm olumsuzlukların üstesinden gelebileceğine inanmıştı. Ne olmak isterdin dedim. - Martı. - Neden? - Gökyüzünde uçarım, yeryüzüne konarım ve deniz hep benim olur, dalga da sesim. Şiir gibiydi. Çok tanıdık duyguları bambaşka biçimlerde ifade edebilirdi. - Söylesene başka neyin sesi güzel? - Ağlamanın. Hıçkırmak değil bahsettiğim. Kimse duymaz bir sen bilirsin tınısını. Damlacıkların her biri birbiriyle uyumlu notalara dönüşür, mırıldanır dururuz ya, öylesi bir ağlama sözünü ettiğim. Perçemini yana attı eskisi gibi. O yan benim kalbimin attığı yerdi. Aklıma tertemiz ve akıcı Türkçesiyle hikayeler anlatışı geldi. Çok eskidendi. Liseyi bitirir bitirmez, gizlice TRT’nin spikerlik mülakatlarına girecekti. Erik tezgahını görmedi. Beyaz bir arabanın yanına gitti. Bir şarkı söyle dedim. - Sesim iyi değildir, biliyorsun. - Şarkı söyleme o zaman sadece biraz ses ver. Gamzedeyim, deva bulmam Garibim, hiç yuva kurmam. Garibim derken omuzları düştü, gamzesi belirginleşti; yuva kuramazken perçemi değdi yüzüne. Gülümsedi. Hayır, sadece gülümsemedi, cıvıldadı! Ardından naz etti. Ceylan oldu. Ürkekçe baktı ve kaçırdı gözlerini dalların arasından. Ormanın derinliklerinde kendine mesken buldu. Kaçtı. - Neyi hiç bir zaman unutmak istemezsin? - Geldiğim yeri. - Neresi orası? Çocukluğum dedi. Çocuk oldu. Dudakları büzüldü. Titredi. Kucağım sıcak dedim, yanaştı. Sarıldım, ısındı. Yağmur dindi. Canımsın dedim. - Deme öyle! Ben senin canın olamam. - Nedenmiş? - Sen ve ben biriz, beraber bir can olur, iki ederiz. Birden bire kaşlarını çattı. Bana kıyıp da beni itemedi, kendini çekti. Sanki ayırdı beni canından. Mahsunlaştı, bulutlar gökyüzüne asılı kaldı. “Öfkem sana değil kuzum kendime.  Kendime direnemedim ben,“ dedi. Gidişinin ardından bir yıl geçmişti. Komşuyu arayıp haber göndermişti. Günübirlik Bolu’ya gittiler hemen bir yolunu bulup gelsin demişti. Henüz kendi düzenlerini kuramamıştı, kaynıyla aynı evde oturuyorlardı. O bir senede çok yorulmuştu. Eskiden, bir gece öncesinden bigudilediği saçlarını at kuyruğu toplamıştı. Bacağının üzerinde kenetlenmiş o zarif parmakları fonda çalan Édith Piaf şarkısıyla hareket etmeye başladı. Kafasıyla radyoyu işaret edip minik bir göz kırpmıştı. “Bak ne çalıyor!” Bu şarkıyla ne çok kez dans etmiştik. Haftasonları batı müziği kuşağını asla kaçırmazdık. Gardroptan annemin tığ işi şallarını, ipek fularlarını alıp üzerimize tutar, aynanın karşısında saç fırçalarını mikrofon yapar, bilmediğimiz bir dili taklit ederdik. Eskiden polenler bir rüzgar esintisiyle konfeti gibi dağılıyordu etrafa. “Bu bir kutlama. Bak nefes alıyorsun, sevin!” diyordu mevsim. Hem seviniyor hem de o kadar çok seviyorduk ki… Sonra bir gün lise çıkışı gitti o adama. Bir günde büyüdü, kadın oldu. Direnemediği gün o gündü. Babam sabah abdest aldı en üstte duran Kuran’ı çekip annemin çeyiz sandığının dibinden el yapımı silahını çıkardı. Gözümün önünde yeniden sergileniyor o an. Kapı eşiğinde boyum uzadı o gün, eklem yerlerim sızladı. Annemin kafasında tülbent, günlerce başı ağrıdı. Babam akşamına silahını keten bir beze sarıp sandığın dibine geri koydu. Bugün onu yeniden görünce mevsimim değişti. Üstümde kaban var. Üst kabı derdi ninem. İçindeki eski olsa da olurdu ama dışarı ayak bastığında içini gizleyen üst kabın her daim temiz ve yeni olmalıydı. Vitrindi, ambalajdı kaban. Sonbahar geldiğinde ninem kışlıkları çıkarırdı. Naftalin kokardı yatak odası; dedem naftalin kokusunu hiç sevmezdi. Yakası kıvrımlı büyük düğmeli kabanını az nemli ve sabunlu bir beyaz tülbentle hafifçe siler, havalanması için avlunun girişindeki ipe asardı. Şu an üzerimde duman rengi kabanım sarmalıyor beni, daha sararken başım dönüyor, terliyorum. Grup halinde uçan kuşlara takıldı bak şimdi de gözleri. Kim bilir neler düşünüyor? En çok neden korkarsın dedim. - Bu sorudan. - Bu sorudan mı! Neden? - Bu soru bana korktuğum şeyleri hatırlatır. Mesela, gittiğim o günü. Bağlanmanın bana yüklediği acıyı. Kaybetmenin ızdırabını. Sonra annemi hatırlatır, kokusunu, sana benzeyen bakışını. Babama inme indiğini öğrendiğim ve eve giremediğim o kötü Perşembeyi. Sahi, bayram ne zaman? Sen ne zaman istersen dedim. O zaman önce kunduraları boyayalım dedi. - Peki yalnızlık korkutur mu seni? - Ben hep kendi kendimleydim, hiç yalnız kalamadım ki… Ara ara yumuşak bir tokat atardım yanağıma, okşar gibi. Aferin derdim, böylesi bir hayatta ayakta kalmayı ne de güzel beceriyorsun. Dudağımla yetişebildiğim yerlerimi, elimi, kolumu, omzumu öperdim; dudaklarım bana en uzak yerdi. Beni benden başka hoş tutacak kimse yoktu etrafımda. Sen dahi yasaktın! Biraz uyurdum, biraz kalkardım, televizyona bakardım açma düğmesine basmadan. Koltukta oturan kendimin yansımasını izlerdim ekranda. Bazı günler mutfak tezgahı bulaşık dolu olurdu. Annem kulaklarımda çınlardı: “Çamaşır suyu ile yıka kızım, yumurta kokuyor sonra çatal bıçak! Tencerenin altı kararmış, telle iyice ov kızım!” Sonra yine yatağa geri dönerdim. Yatağın kenarına oturup, başımı öne eğip halı kenarı desenli çoraplarıma ve terliklerimin dikişlerine saatlerce bakardım. Öyle geçerdi günlerim. Sahip olduğum tüm becerilerime ihanet etmiş hissederdim. Beni ben yapan ne varsa ardımda bırakmıştım. Kendi kendimi aldattım ben. Köreldim. Gün geçtikçe kaçıp gittiğim o adama ve çevresine benzedim. O ev oldum. Dışında kalmak istesem de beceremedim, içlerine çektiler, hapsettiler, boğdular beni. - Düşünme artık bunları! Hem bak yine bir aradayız. Peki senin direnemediğin kimse olmadı mı diye sordu. - Karşı koyduğum birileri oldu. Bu yüzden nelerden geri kaldım, neleri kaçırdım hiçbir zaman bilemedim. İncinmekten korktuğum için adım da atamadım, olduğum yerde kaldım. Aslına bakacak olursan; ikimiz de bu hayatta yapamadıklarımızın ve yitirdiklerimizin peşindeyiz. Herkes gibi. Ayrıca, bana bıraktığın o güzel anılar için sana teşekkür ederim. Gel o zaman ben de sana sarılayım şimdi dedi. Sarıl dedim. Elini yanağıma getirdi. Yüzümü, saçlarımı okşadı. - Beni hiç özlediler mi? - Özlemez olurlar mı! - Şerefleri kafalarına tokmakla vurup suratımı belleklerinden silmiştir. Yüz kaybolunca bir kere özlem de kalmaz! - Sen beni unuttun mu? Unutmadın! - Ben her gece senin sesini duydum. Duydukça gördüm. Önceleri benden uzaklaştın sandım. Geçecek milyon senelere güveniyordum; ancak o zaman anakaradan kopar ve tek başına bir ada olur diyordum. O zamana dek kendimi senin üç bir yanını çevreleyen vatanın olarak gördüm. Yine uzaklara baktı. Kundura dedi. - Tamam beraber boyayacağız kunduraları. - Yeni bağcıklar da alalım. - Olur, alalım. - Babam bayram namazına gitmeden hazır etmeli. Kabanını da temizlemek lazım, babaannem sıkı sıkı tembihledi. Abla dedim. Beni hatırlıyorsun değil mi? - Sen benim bir küçüğümsün. Çok sesli olanımsın. Arka odaya gidip battaniyenin altına girelim mi?Fısıltılarımızı, gün doğumunu bekleyişimizi özledim. - Hava kararıyor hadi gel içeri girelim! - Götürme beni oraya, orada hiç ses yok. - Merak etme çok yakında yine geleceğim. - Kundura dedi, ne hoş bir sözcük. Hem söylemesi güzel, hem sesi. Hadi bir an önce boyayalım babamın kunduralarını. O evden çıkar, biz de sesinin peşinden spikerlik mülakatına gideriz. O gelmeden de evimize döneriz. Annemi de alırız yanımıza sonra her şeyi anlatırız babama alıştıra alıştıra.

  • Dünyaya Açılmak

    Uluslararası iletişim ve etki uzmanı Jose Ucar, Dünyaya Açılmak’ta küresel iş dünyasında etki yaratan bir lider olmanın ve özgünlüğünüzden ödün vermeden doğru iletişim kurmanın sırlarını paylaşıyor. İş dünyasının her gün daha çok uluslararası hale geldiği günümüzde kültürler ötesine seslenebilen etkili bir iletişim kurmanın önemi de giderek artıyor. İster dünya pazarına açılmak isteyen bir profesyonel ya da uluslararası faaliyet gösteren bir ekibin lideri, ister hayalleri için gece gündüz çalışan taze bir girişimci olun, farklı kültürler arasında köprü kurmak ve insanlarla güçlü bağlar oluşturmak için doğru iletişim yollarına ihtiyacınız olacak. Uluslararası iletişim ve etki uzmanı Jose Ucar, Dünyaya Açılmak’ta küresel iş dünyasında etki yaratan bir lider olmanın ve özgünlüğünüzden ödün vermeden doğru iletişim kurmanın sırlarını paylaşıyor. Bu bilgiler ışığında güçlü ve samimi ilişkiler kurarak kendinizle birlikte başkalarını da güçlendirebilir, dünya çapında zenginlik, fırsatlar ve olumlu değişim getiren zincirleme bir etki yaratabilirsiniz. Dünyaya Açılmak küresel iş dünyasında başarılı olmayı hedefleyen herkes için vazgeçilmez bir kaynak. DÜNYAYA AÇILMAK Jose Ucar Aganta Kitap, 2024 Çeviri: Yasin Sofuoğlu 176 s.

  • Aykırı sayılanların hikâyesi

    Çizgili Pijamalı Çocuk'un yazarı John Boyne'un yirmi dilde yayımlanan başyapıtı Kalbin Görünmez Öfkeleri, dünyadaki yerini bulmaya çalışan sıradan bir adamın sıradışı hikâyesi. Ödüllü yazar John Boyne'un başyapıtı olarak gösterilen Kalbin Görünmez Öfkeleri, coşku, mizah ve samimiyetle yoğrulmuş epik bir roman. Kalbin görünmez öfkelerine rağmen yaşamak! Dublin-Amsterdam-New York üçgeninde geçen bir köklere dönüş ve kendini arayış yolculuğunu merkezine alan kitap, toplumsal normlara direnen aykırı ruhların yetmiş yıllık mücadelesini görünür kılıyor. Dini baskı ve kısıtlamaların, bireyin özgürlüğüne nasıl ket vurduğunun altını çizen bu epik eser; kimlik, ait olamama ve dışlanma sarmalında önlenemeyen şiddet vakalarına dikkat çekiyor. Kendi hayatınızın ne olursa olsun devam etmesi gerektiğini anladığınız bir noktaya varıyorsunuz. Yaşamayı veya ölmeyi seçiyorsunuz. Yirminci yüzyılın ikinci yarısında İrlanda'da gayrimeşru bir ilişki sonucu dünyaya gelen Cyril Avery kendini hiçbir zaman gerçek bir ''Avery'' gibi hissetmedi. Ne biyolojik annesi ne de evlatlık verildiği zengin çift sarıp sarmalayabildi kayıp çocukluğunu. Yıllar boyunca çevresinde yükselen muhafazakâr ve baskıcı sesler yüzünden iç sesini hep susturmak zorunda kaldı. Boğuluyordu. Değerlerinin, ilgilerinin ve tercihlerinin kabul görmediği bir toplumda daha fazla yaşayamazdı. Kaçmalıydı! Kim olduğunu ve nereye ait olduğunu bir an önce bulmalıydı. Mutluluğu aramaktan korkmamalıydı ve bunun için bedel ödemeye hazırdı. Azap içindeki ruhu özgürlüğüne kavuşmalıydı... Dublin'den Amsterdam'a ve oradan da New York'a uzanarak iniş çıkışlarla, kalp kırıklıklarıyla ve cinselliğini keşfedişiyle dolu dolu yaşadı kaderini. Hikmet çağında kökleri onu geri çağıracaktı İrlanda'ya. Geçmişiyle yüzleşmesi, ardında bıraktığı kırık dökük ilişkileri onarması gerekiyordu... Cyril Avery'nin bir ömür kalbinde biriktirdiği öfkenin coşkun bir dışavurumu olan bu etkileyici roman, kendine karşı dürüst olmanın getirdiği manevi huzur ve mutluluğa övgü yapıyor. Başta İrlanda olmak üzere dünyanın yetmiş yıllık dönüşümüne kırık bir aynanın dağılan parçalarından bakmamızı sağlayan Kalbin Görünmez Öfkeleri, toplumsal değişimin bireysel özgürlüklere yansıması hakkında okuru derin düşüncelere itiyor. John Boyne 1971 yılında İrlanda'nın Dublin kentinde dünyaya gelen John Boyne, Dublin Trinity Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı bölümünden mezun oldu. Yazarın 2006 yılında yayımladığı ve Nazi toplama kampları gerçeğini iki çocuğun gözünden anlattığı romanı Çizgili Pijamalı Çocuk, Miramax tarafından sinemaya uyarlanarak pek çok ödül aldı. Tüm dünyada milyonlarca satan kitap İrlanda listelerinde 80 hafta bir numarada kalarak büyük bir rekora imza attı ve New York Times'ın çok satanlar listesinin de zirvesine yükseldi. Boyne, çalışmalarına Dublin'de devam etmektedir. KALBİN GÖRÜNMEZ ÖFKELERİ John Boyne Delidolu Kitap, 2024 Çeviri: Mert Doğruer Tür: Roman 632 s.

  • 6. Seyhan Livaneli Öykü Yarışması için başvurular başladı

    6. Seyhan Livaneli Öykü Yarışması için adaylar, Yüzleşmeler temalı öykülerini 15 Ekim 2024 tarihine kadar gönderebilirler. Edebiyat dünyamıza soluk katabilecek yeni yazarlar ortaya çıkarmak ve Seyhan Livaneli’nin değerli anısını yaşatmak için Eksik Parça Yayınları’yla birlikte düzenlenen yarışmanın seçici kurulu Zülfü Livaneli (Jüri Başkanı), Hakan Akdoğan, Jale Sancak, Gaye Boralıoğlu, Menekşe Toprak, Barış İnce, Zafer Köse’den oluşuyor. Katılım için son başvuru tarihi: 15 Ekim 2024 Adaylar, Yüzleşmeler temalı, elektronik ortamda veya kâğıt baskı olarak yayımlanmamış, başka bir yarışmadan ödül almamış öykülerini 15 Ekim 2024 tarihine kadar seyhanlivanelioykuyarismasi@eksikparca.com e-posta adresine göndererek başvurularını yapabilirler. * Yarışmanın kazananı 22 Ocak 2025’te açıklanacak; ödül töreni Nisan 2025’te düzenlenecek.

  • Yaz tatiline özel Dinozor Çocuk ve Dinozor Genç seçkisi

    Çocuk kitapları markası Dinozor Çocuk ve ilk gençlik kitapları markası Dinozor Genç, yaz aylarını sinemadan matematiğe, internet güvenliğinden felsefeye etkinliklerle zenginleştirmek isteyenlere birbirinden renkli kitap önerileri sunuyor! Stop Motion – Çocuklarla Sinema (7-10 yaş) Gürşat Özdamar Bir tablet ya da cep telefonuyla stop motion film çekebileceğinizi biliyor muydunuz? Malzemeleriniz ise her şey olabilir. Renkli kâğıtlardan ya da oyun hamurundan yapılma küçük maketler, Lego ya da pelüş oyuncaklar ya da sadece çocukların çizdiği resimler… Yönetmen, yazar ve eğitmen Gürşat Özdamar’ın kaleme aldığı Stop Motion – Çocuklarla Sinema kitabı, okurları sinemayı var eden bu temel yöntemle tanıştırmayı amaçlıyor. Yaz aylarında, yaz temalı kısa bir film çekmek için tüm basit tekniklerin adım adım gösterildiği kitap çocuklar ve ebeveynler için harika bir yaz etkinliği sunuyor. Eyvah, Dijital Kimliğim Çalındı!(10+ yaş) Yazar:Anna Fogarolo / Resimleyen: Irene Coletto / Çevirmen: Aydagül Ferullo İnternet ve ağlar dünyasında güvenliğimizi nasıl korumalıyız? Peki ya internet dünyasının terminolojisini biliyor musunuz? Öğretmenlerinin dijital kimliği hacklenen bir grup çocuk, “iyi” bir hacker sayesinde öğretmenlerinin dijital verilerine yeniden erişirler. Ama bir dakika, “iyi” bir hacker ne olabilir ki? Çocukların dijital ortamda kimliklerini güvende tutmak için öğrenebileceği temel bilgileri içeren Eyvah, Dijital Kimliğim Çalındı! aynı zamanda bütün bu bilgilerle hazırlanmış bir kart oyunu içeriyor. Genç okurlar, hikâye boyunca kodlama, örüntü gibi oyunlarla dijital kimliklerin korunmasına yönelik eğlenceli bir meydan okumayla karşılaşıyorlar. Felsefi Fabllar (12+ yaş) Yazar:Michel Piquemal / Çevirmen: Murat Erşen Özellikle gençler için yazdığı romanlar ve felsefe kitaplarıyla tüm dünyada çok ilgi gören Fransız yazar Michel Piquemal’ın Felsefi Fabllar’ı, küçük yaştan itibaren herkesin felsefeye eğlenceli ve takip edilebilir bir yolla ulaşmasını amaçlıyor. Fıkra, masal, mesel gibi küçük anlatılarla bazı yaşamsal konuları ele alan kitapta adalet, sevgi, öfke, bağımsızlık, haklar, sabır, mutluluk, ölüm gibi pek çok tema işleniyor. Her kısa hikâyenin sonunda genç okura, o hikâyenin etkisine ve hayattaki yankısına yönelik sorular sorduran, olasılıklar için kapı aralayan kısa atölye çalışmaları ise metni okuma keyfini daha da eğlenceli hale getiriyor.

  • “Ritmiyle, dokusuyla, isyankarlığıyla içten içe bir kaplumbağa manifestosu dillendirmeye çalıştım.”

    Aynur Kulak, Ümit Aykut Aktaş ile ilk öykü kitabı Kaplumbağa Ayaklanması odağında söyleşti: “İçimde biriken isyan duygusu için yazdım biraz da Kaplumbağa Ayaklanması’nı. Kaplumbağa yavaşlığı, dinginliği, içe dönüşü simgeliyor benim gözümde.” Edebiyatla olan bağını hep iyi bir okur olman üzerinden ilişkilendiriyorum fakat tabii ki sen edebiyatla olan bağını, edebiyatın hayatına yansımalarını nasıl tanımlarsın? Kendini bildin bileli var mı bu etkileşim, bağ? Aslında düzenli kitap okumaya çok geç başladım. Etrafımda rol modeli olabilecek birileri yoktu.  Tay Yayınları’nın kahramanları; Zagor, Mr. No, Teksas, Tommiks, Kaptan Swing gibi çizgi romanlar hayal gücümü besledi ilkin, sonraları da mizah dergileri. Onların rolünü inkâr edemem. Lise ikide düzenli olarak kitap okumaya başladım. İniş çıkışlar olsa da bir daha hayatımdan hiç çıkmadılar. Salt yazarlık ya da okurluk meselesi değil kitaplar üzerine düşünmeyi seviyorum, bir obje olarak da benim için farklı anlamlar ifade ediyorlar. Düzenli kitap okumaya geç başlamış olmana rağmen iyi bir okur olman önemli. Hatta iyi bir öykü okurusun. İyi bir öykü okuru olma kategorisi var mı bilmiyorum ama buradan yola çıkarak öykülerle ilişkini ve öykü türüne dair düşüncelerini de merak ediyorum. Öykünün sendeki karşılığı, yansımaları neler oluyor? Klasik erkek sorusudur: “Acemi birliğin neresiydi?” Öykü ve kurmaca eğitimimi dergilerde, yayın kurullarında, çeşitli yarışmaların jürilerinde, yeni çıkan ilk öykü kitaplarında, Hayalet Gemi’de, altZine ‘de, altKitap’ta, söyleşilerde, röportajlarda, inceleme yazılarında aldım sanırım. Öykünün bendeki karşılığı, yazarın iyi bir hikâye anlatıcısı olması. Dil önemli, dil işçiliği zaruri ama hikâye ve kurgu yoksa bunların anlamı da yok. Kaplumbağa Ayaklanması ilk öykü kitabın. Öykülerini bir araya getirme ve yayınlatmak isteme düşüncesi nasıl oluştu? Ve öykülerini kitaba girmesi için seçerken neleri ön planda tuttun? Tematik bir yapı mıydı belirlediğin kıstas yoksa odaklandığın meseleler veya kavramlar mı vardı? Viyana Kuşatması gibi üç kez niyetlendim öykü dosyalarımı yayınlatmaya. Her seferinde farklı pürüzler çıktı. Bernard Shaw'un yazdığı beş roman, altmış yayınevinden ret cevabı almış, Proust, Kayıp Zamanın İzinde’yi kendi yayımlatmak zorunda kalmış, Chuck Palahniuk, Dövüş Kulübü'nü yayımlatıncaya değin çektiği zorlukları unutmayarak “Reddedilmek İçin Yazmak” adlı bir grup bile kurmuş. Baktığımızda bu süreç başka dönemlerde başka coğrafyalarda da pek kolay olmamış. İlk öykülerim bankada çalıştığım için daha çok beyaz yakalı öyküleriydi, otobiyografik esintiler hakimdi. Dramatik yapısı kadar mizahi yaklaşımı yoğun öykülerdi. Edebiyat Dergileri benim için gerçekten okul ve rüştümü ispat ettiğim mecralar. Ağ’a Takılı Semender dışında -ki hiçbir derginin yayımlamayacağı kadar uzun bir öykü- üç öykü Varlık, iki öykü Notos, bir öykü de YKY Kitap-lık dergilerinde yayımlandı. Son kertede daha klasik öykü çizgisine yakın öykülerle, distopik çatılı öyküler olarak gruplandırabilirim yazdıklarımı. Tematik bir yapıdan çok odaklandığım meseleler ya da kavramlar üzerinden yazdığımı düşünüyorum. Kaplumbağa arketipi kitabın ismine uygun olarak öykülerin içinde yer almakta. Bu ayaklanmanın ve arketipin senin kafanda nasıl oluştuğunu, neye dair olarak biçimlendiğini ve yazıldığını konuşmak istiyorum. Yani temelde bir isyan mı, bir ayaklanma mı mevzu bahis olan yoksa yaşama uğraşı mı? Belki de yaşama uğraşı verirken bilim kurgusal bir dünyaya kaçmak? Kitapta çok fazla ben varım aslında, kaplumbağa yaşantımın bir parçası. Sırtımda bile kaplumbağa dövmesi var. Kaplumbağa, Murathan Mungan’ın “Hız hazzı öldürüyor” sözünün anarşist bir ikonu gibi. Okullarda, iş yerlerinde hafta içine sıkışmış insanları düşündüm. Her şey o kadar hızlı akıp gidiyor ki… Sistem zorunlu hapishanelerinden çıkmayan insanlara akşamları ve hafta sonları televizyon ya da dijital platformlar karşısında, belini rahat dayayabileceği bir berjer ve elde kumanda garantisi veriyor. Bu kadar. Yavaşlık, dinginlik sadece bazı pahalı kulüplerde verilen nefes egzersizleri gibi ve hızla asıl doğamızdan koparılıyoruz. O yüzden içimde biriken isyan duygusu için de yazdım biraz. Kaplumbağa yavaşlığı, dinginliği, içe dönüşü simgeliyor benim gözümde. Orada Olmayan Adam, kitabın ilk öyküsü ve nefis. Bu öykünün anlattığı konudan, odaklandığı meselelerden, askerlikle ilgili olduğu için bir erkek hikâyesi olmasından tutalım da, sonunda atlattığı takla hakikaten düşünülerek yazılmış ve üzerine çalışılmış bir öykü okumamıza sebebiyet veriyor. Bir de tabii benim de çok çok sevdiğim Wolfgang Borchert’e ithaf edilmiş olması öyküyü yazarı bilenler için özel kılıyor. Borchert, Bruno Schulz sevdiğim ve özel bulduğum yazarlar. Yirmi yıl önce Fatsa ve Ulubey Jandarma Komando Bölük Komutanlıkları’nda kısa dönem askerlik yaparken bu öykünün notlarını almaya başladım. Biliyorsunuz askerlikte günlük tutmak yasaktır. Son beş ay silahlıkta görevliydim, o dönem Paul Auster’in bütün külliyatını okumuştum. Bu yüzden öyküde çok fazla Auster ‘e gönderme var. O sürede otuz altı kitap okudum. Yaşamım boyunca, bu kadar kısıtlı sürede, en çok kitap okuduğum dönem olmuştur. Öykünün üç ayrı versiyonunu çalıştım hatta ilk versiyonunun adı Paralel Evren’di. İki ayrı versiyonu dergilerde yayımlandı. Öyküdeki,  “Tatar Çölü’ne başladım. Giderek artan okuma seansları vakit geçirmekten çok, paralel bir evrene kaçış gibi. Biliyorum, gerçek dünya orada. Bir gün kapılarını bana açacak ve buradan hiç iz bırakmadan gidebileceğim...” Kitaba ismini de veren Kaplumbağa Ayaklanması öykünü ayrıca konuşmak istiyorum. Yine askeriye, zıtlık oluşturan arketipler ve bAğlantısızlar’ın varlığı ile kendini belli eden bilim kurgusal bir evren, kaplumbağalardan üretilen bir yağ ile uykuyu hayatımızdan çıkarmak isteme.  Gerçekler ve hayaller, hayatın içinde sınırların, mantığın, kötülüğün ortadan kalktığı bir yaşam tahayyülü gibi geldi bana bu öykü, bir de bu öyküde yetişkin zihninden ziyade bir çocuk zihni varmış gibi geldi. “Yetişkin zihninden ziyade bir çocuk zihni varmış gibi” demen beni öylesine mutlu etti ki… Çizgi filmlere, çocuk kitaplarına, animasyonlara karıştığımız sürece yetişkinliğe direnebiliyoruz. Burada distopyayı ütopyaya çevirme isteği de var gerçeklerden kaçış da. Fakat finalde yine teknoloji ile güç kullanılarak kazanılan bir zafer var. Hayallerimizde bile yavaş yavaş gelişen uysal bir arınma, sağalma içerisinde değiliz. Rutin hayatın, rutin gerçeklerin yansımalarının olduğu öyküler de var Kaplumbağa Ayaklanması içerisinde. İnceden bir mizah da işin içine girdiği için çok ağırlık vermediğini düşündürten tercihlerin, seçimlerin, ilişkilerin, ailenin yarattığı yükler var. Hem öykülerini hem de evini sırtında taşıyan bir kaplumbağa bu öyle değil mi? Evet, evini sırtında taşıyan bir kaplumbağa diyebiliriz. Ritmiyle, dokusuyla, isyankarlığıyla içten içe bir kaplumbağa manifestosu dillendirmeye çalıştım. Kaplumbağalar kulübünde yalnız değilim, başka çağdaşlarım da var:  Kaplumbağalar Ölmesin, Kaplumbağaların Ölümü, Kaplumbağa Makamı Karakterlerini metinlerarası bir dünyanın içinde de dolaştırıyorsun aynı zamanda. Filmler ve müzikler de bu durumun en önemli eşlikçileri. Öykülerin alanını genişleten, sınırın öbür tarafını görmemizi sağlayan metinlerarası etkileşimi konuşabilir miyiz? Bu metinlerarasılık bizim gibi edebiyatı çok seven kişilerin günlük hayatının da eşlikçisi aynı zamanda. Bu metinlerarasılık işini, seçim yaptığım yayınevine kadar abartmış olmalıyım. Metinlerarasına, üst kurmacaya yaslanan metinleri okumayı seviyorum, sanki Etgar Keret’in çıkardığı tişörtü giyip yola devam ediyormuşum gibi geliyor ya da Paul Auster gibi Metz tribünlerinde slogan atıyorum. Bunun bir bayrak yarışı olduğuna dair güçlü bir inancım var. Her yazar başka yazarlardan çok kendine yakın bulduğu kitaplardan etkilenir. Bazı yazarlarla yollarımız ayrılabilir ama sevdiğimiz kitaplarla kolay kolay ayrılmaz. Kim bilir gerçek anlamda ilk kitap kaç kitabın toplamından oluştu. Sevdiğim kitaplarla, filmlerle, şarkılarla dans etmeyi, içiçe olmayı seviyorum. Kaplumbağa Ayaklanması’ndaki öykü karakterleri kimi zaman kitapların içine karışmak istiyor kimi zaman filmlerin hatta bazen de çizgi filmlerin. Adeta kendi zihinlerinde yarattıkları paralel bir evrene tünel kazarak kaçıyor gibiler. Bazı öykülere eşlik eden fotoğrafların da var kitabın içinde. Tüm öykülerinde olsaydı diye düşündüğümü söylemek isterim.  Çünkü fotoğraflar da anlatılan öyküye başka bir canlılık, daha doğrusu öykünün zihnimizde canlanmasında farklı bir güzellik katıyor. On yıl önce yazdığım öykülerin neredeyse hepsinde fotoğraf vardı ama yayınevleri hatta dergiler tarafından mesafeyle karşılandı. Sonsuzluk ve Bir Gün en sevdiğim öykülerden biri, onu bile yayımlatmam çok zaman aldı maalesef. Editörler, yayın kurulu üyeleri fotoğraflı metinlere hiç sıcak bakmıyorlar. Öykü yazarak mı devam edeceksin yoksa kafanda gerçekleştirmek istediğiniz hikâyeleri başka türlerde yazma fikri var mı? İkinci dosyam hazır gibi, uzun öyküler var iki kısa novella çalışması da yarılanmış durumda. Geniş hacimli bir roman yazmayı tercih edeceğimi pek sanmıyorum. Yazmak isteseydim roman bile üç kişiyi geçmezdi, kalabalığa hiç gelemiyorum. Hangi ülke edebiyatını daha çok seviyorsun ve bu anlamda başucu kitapların hangileri? Çağdaş edebiyatta seni en çok besleyen yazarlar kimler? Sanırım bana en yakın olanlar Amerikalı öykücüler, John Cheever, J.D. Salinger, Truman Capote, Kurt Vonnegut’u sayabilirim. Her beş yılda bir değişiklikler olsa da; Julio Cortázar, Haldun Taner, Vüs’at O. Bener, Etgar Keret, Tomris Uyar, Oliver Sacks bende yazma isteği uyandıran yazarlar.

bottom of page