Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Parmak İzi ve İmza
"Has okur, yazarın imzasına değil parmak izine bakar. Yazar her ne kadar metnin altına imzasını atsa da, parmak izini metnin kalbine basar." Foça Öykü Günleri için Murat Özyaşar, yazarın parmak izinini okurun kalbinde arıyor. Murat Özyaşar Has okur, yazarın imzasına değil parmak izine bakar. Yazar her ne kadar metnin altına imzasını atsa da, parmak izini metnin kalbine basar. Çünkü ikna olmamak imkânsızdır: Okura göre yazmak suçtur diyordu Tomris Uyar, okur için yazmak gerek. Amenna! Parmak izi kimi zaman ilk, çoğu zaman da son bakışta yazarın niyetini ele veren ayak izidir. Çünkü yazarın nereye varmak istediği, nerede durduğu kadar, nereden geldiğiyle de alakalı bir şeydir. Ayak izi önemlidir. Asıl, ayak izi önemlidir. Çünkü has okur, yazarın parmak izinden ayak izlerinin yol haritasını çıkarır. Haritayı çıkarmakla kalmaz, o haritayı pusula edip yazarın eline verir. İşte bu örtük sebeplerden, tam da bu gizli antlaşma gereği; yazarın neyi nasıl anlattığı kadar, o metni “niçin” yazdığı da önemlidir. Çünkü yazarın “niçin”e verdiği, metne yedirdiği o gizli yanıt, yazarın niyetini ele veren parmak izidir. Çünkü has okur, yazarın parmak izinden ayak izlerinin yol haritasını çıkarır. Haritayı çıkarmakla kalmaz, o haritayı pusula edip yazarın eline verir. Aslında hepimiz biliyoruz, her “niçin”in birçok “için”i var. O halde, hadi biz de soralım yüz bin yıldır sorulan o soruyu: Peki ama, yazar niçin yazar? Daha çok ünlü olmak için, Arkadaşları onu daha çok sevsin için, Toplumda itibar kazanmak için, Daha çok para, mal mülk edinmek için, Güzel yalan söyleyebildiği için, Yalnız olduğu için, Hırslı olduğu için, Yazdım diyebilmek için, Yaşadım diyebilmek için, Söyleyecek bir şeyi olduğu için, Vatanı kurtarmak için, Kendini kurtarmak için, Niçin yazdığını bilmediği için, Delirmemek için, Her türlü iktidara el kaldırmak için, İktidarın eline oynadığı için, Sözün kudretine inandığı için, Bir derdi olduğu için… Bu “için”ler elbette uzatılabilir ve bu “için”ler elbette öyle ya da böyle karşılık bulan gerekçelerdir. Ama asıl inandırıcı olan: Yazarın imzasıyla parmak izinin birbirini tutmasıdır. Yoksa bir parmak iziniz, imzanız niye, diye sorarlar çünkü. Biz de parmak izi niyetine şunu diyelim: Bir derdiniz varsa yazarsınız! Zaten, bir derdiniz varsa yazarsınız! Yahut kalkıp Attar Feridun’a gidelim, imza niyetine dediğine parmak basalım: “Derdin yoksa bizden ödünç al!”
- 50 kuşağı ve sonrası Türk, Türkçe, Türkiye öykücülüğü
“'Ben kimdir' sorusunu edebiyat tarihine 50 kuşağı ve onların modernist tavrı armağan etmiştir." Figen Alkaç Dünya Öykü Günü Foça Buluşması kapsamında 50 kuşağı ve sonrasında öykümüzü değerlendiriyor. Figen Alkaç 50 kuşağı öykücüleri siyasal yaşamdaki çok seslilikten, modern kültürün izlerinden, kentleşme adımları ve özellikle kültürel dönüşümlerin etkisinden payına düşeni alan öykücülerdir. Gündelik yaşamın da değiştiği 50’li yıllar sadece edebiyat alanında değil sinema, tiyatro, heykel, mimari ve daha bir çok alanda yeniliğin yılları olmuştur. Rus ve Dünya edebiyatının etkisinin yanında ayrıca İtalyan sinemasının etkisi de göz ardı edilmemelidir. 1950 öncesi edebi metinleri, akımları ve toplum hayatını yönlendiren kültürün şartladığı davranış biçimlerini yani toplumsal yapıyı değiştiren ve aslında edebiyatın ideolojiyle ilişkilenen yanını önceleyen metinler yerine bireyi önceleyen metinler yazmışlardır. Varoluşçuluk, gerçeküstücülük akımlarının dünyayı bir başka döndürdüğü zamanın anlatısıdır 50 kuşağı anlatısı. Anlatı dilinde gerçekleşen yenilikler ile bireyin iç dünyasını daha derinlikli olarak ortaya koyabilen esnek bir dilin gelişmesini sağlamış, imge, benzetme, farklı zaman ve mekan kullanımları, rüya anlatısı gibi eskiden değerli olmayan bireyin deneyimleri anlatıya girmiştir. Özellikle şiirde ikinci yeni, Garip gibi akımların etkisi ve sayesinde kahraman anlatısının gölgede bıraktığı sadece insan olan bireyin keşfine olanak sağlayan, iç sesin, monoloğun ve duygulara bakmanın alanı açılmış ve Avrupa edebiyatının bütünlüklü yapısı ve kahraman anlatısı bozulmuştur. Ve bana göre hep ertelediğimiz, yutkunsak da yutamadığımız ve tıkandığımız soru olan “ben kimdir” sorusunu edebiyat tarihine 50 kuşağı ve bu modernist tavır armağan etmiştir. Yazıyı eylemsel bir yapıya da dönüştüren bir yeni anlatının alanı açılmıştır. Bu gerçek hayatta mümkün olamayacak deneyimlerin yazıda ve dil ile dile yatırılarak imkanlı kılınması demektir. O zaman bir motto olarak söylersek, geleneksel anlatının toprağı kazılmış, derine, içerden bakmaya ve gerçek hayatta deneyimleyemediğimiz şeylerin yazıda imkanlı kılınmasına alan açan yazmanın aralığı görünür olmuştur. Dar bir ışık hüzmesi olsa da zamanla yarığı genişletecek yazarlar kuşağıdır 50 kuşağı. Dönemin lokomotifi olarak dergicilik: 1950 kuşağının en önemli lokomotifi dönem dergiciliğidir. Özellikle Salim Şengil’in çıkardığı Seçilmiş Hikayeler dergisi. Bu dergi yeni form, dil, değişen tür anlatılarına alan açmış ve klasik anlatı yani toplumcu gerçekçiliğin konuları yerine (köy, işçi öyküleri, söylev ve slogan vari anlatı) bireyin iç yaşantısını ve sıkışmasını anlatan metinlerin yer aldığı yazıların yazılmasına teşvik edici olmuştur. Bu tarz tartışmalar görünür oldukça sınırlı tanım ve alanların hatları çatırdamıştır. Dergiler kabuğunu kıran yenilikler için bir zemin, alan olmuştur. Tartışıldıkça meşrulaşan bu yeni girişimler ve düşünceler sayesinde edebiyat alanındaki yenilikler yeni bir anlatıya olanak sağlamıştır. Ayrıca dergiciliğin en önemli katkısı, bu ihtiyacı gören bireylerin birlikte hareket etmeye başlaması ve ortak bir deneyimin alanının genişlemesidir. Gerçekçi anlatı mı? Öznel anlatı mı, yerli anlatı mı yoksa batı taklitçiliğinin yapıldığı anlatı mı konuları dönemin yazar ve düşünürlerini yenilikler için cesaretlendirmiştir. Tartışmalar yeni anlatının da anlaşılmasını, görünür olmasını ve fark edilmesini imkanlı kılmıştır. Dergiler sayesinde birlikte değişimin olanağı mümkün olmuş aynı amaç ve düşünce sahibi diğer kişilerle birlikte resmi ideolojinin temellendirmek istediği toplum yapısının kurulmasına destek olan, ilişkilenen bir anlatı yerine bu anlatının sorgulandığı, edebiyatın ideolojiyle değil bireyle ilişkilenen ve insanın öznel anlatısına kulak veren yeni anlatının olanakları genişlemiştir. Dergiler yeni anlatının dili, içeriği ve neliğine dair yazılara yer verdikçe değişimin farkındalığı da artmıştır. Gerçekçi anlatı mı? Öznel anlatı mı, yerli anlatı mı yoksa batı taklitçiliğinin yapıldığı anlatı mı konuları dönemin yazar ve düşünürlerini yenilikler için cesaretlendirmiştir. Tartışmalar yeni anlatının da anlaşılmasını, görünür olmasını ve fark edilmesini imkanlı kılmıştır. 1960 ile 1980 yıllar : Krizlerle de olsa süren kapitalizmin, kutuplara ayrılmış siyasi yapının etkisiyle yazılan öykülerde öyküden ve öykücüden bağımsız gerçekçilik iddiasıyla ve kesin yargıların öfkeli, sert, buyurgan dilinin görüldüğü öyküler yazılmıştır. Bu dönemde post-modernist algının etkisi olduğu kabul edilmese de, yine de post-modernizm ve hatta biraz da varoluşçulukla ilişkilendirilebilecek kısa öyküler yazılmıştır. (Feyyaz Kayacan, Bilge Karasu, Ferit Edgü, Tahsin Yücel ve Oğuz Atay) Yazarların metafor, mecaz ve klasik yapısını değiştirdikleri ironiyle, imgesel öyküyle öyküde yaptığı yenilikler dikkat çekicidir. 1950 kuşağı öyküsünün etkileri sürmektedir. 1980 ve sonrasında: Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de çok derin kriz ve çelişkiler yaşanmış, yaşananlar nedeniyle de eleştirel, soru soran ve hatta kesin yargılardan uzak bir anlayış hâkim olmuştur dönem öykülerinde. 12 Eylül’ün etkisiyle yaşanan değişim ve dönüşüm öyküye yansıyamamıştır. Daha derin, kırık bir sesle ve yenilginin, içe dönüşün ve hesaplaşmanın ruhu vardır öykülerde. 1990 ve 2000 yılları arasında: Ve hatta 2000’lerde de devam eden öykülerde geçmiş idrakinin suskunluğu vardır. Yaşanan siyasi ve sosyal hayattaki çalkantıların (80 dönemi) etkisiyle o dönemin suskun ve yargılardan uzak edebiyatından duydukları rahatsızlık nedeniyle kendi özgürlük ideallerini ve iç dünyalara nüfuz etme, duygulandırma, heyecan uyandırma da olmak üzere bilindik hikaye formunu bozan ve hatta eleştiren bir yeni form oluşturmuşlardır. Bu yıllarda niceliksel olarak da patlamıştır öykü. Roman ve şiirden daha çok yazılmaktadır öyle ki; 1990- 2000 arasında 900 öykü kitabı basılmıştır. Bunun nedenleri çok çeşitli olsa da sosyal ve siyasal yönde kısıtlanan gençlerin kendilerini ifade etme aracı olarak öyküyü tercih etmeleri nedeniyle hem modern hem de post-modern algının izlerini görebileceğimiz artan ben algısının etkisi nedeniyle yeni biçim ve biçem denemeleri barındıran farklı bir öykü ortaya çıkmıştır. Öykü sayısının artmasının nedeni öykünün modern yazım araçlarıyla çağını esnek ve dolayımsız anlatabilmeye olanak sağlayan bir form olmasıdır. Parçalanmış bir yapıya uygun bir form olan öykü bir rahatlama, içindekileri günlüğe yazar gibi yazma rahatlığına da olanak sağladığı için niceliksel olarak artmıştır. Yazılma ve okunma konusuna zaman açısından bakıldığında mevcut dönemin hızı, kargaşasına uygun bir formdur çünkü. Küresel kapitalizmin dünyayı tüketim kültürü ile köksüzleştirdiği, aidiyetlerin, bireysel hazzın, mutluluğun tüketim ile ilişkilendirildiği bir dünyada ideolojik, kültürel ve iletişim araçlarıyla kuşatılmış yalnız insanın ontolojik düzlemde ilişkilenme ihtiyacı artmış, çocukluk yılları, geçmiş, ilk gençlik maceraları anlatılmay başlanmıştır. 2000’li yıllarda: Özellikle hikaye unsurlarının göz ardı edilmesi nedeniyle (olay, kurgu, kahraman, zaman, mekan,) biçimsel olarak farklılaşan öykü aynı zamanda içerik ve dil olarak da değişmiştir. Karamsar, gelecek kaygısı ile yazılan daha çok da şikâyetlenen bir dilin etkisi görünür olmuştur. Değişen gerçekçilik etkisiyle köksüz, karaktersiz, zamansız kahramanlarıyla yeni öyküde neden sonuç ilişkisi de yoktur. Mekân algısı değişen, varlık zeminini kaygan bir yapıya oturtan öykülerde andan, şimdiden kopuk, toplumu kapsamayan öyküler yazılır olmuştur. O dönemin eleştirmen kuşağı bu öyküleri eleştirmiş, (çünkü 68 kuşağıdırlar) hikaye anlatımın temel yapısına dair yıkıma dikkat çekmişler, dilin zahmetsiz bir iç dökmeye dönüşmesinden rahatsızlıklarını yazdıkları yazılarla belirtmişlerdir. Felaket anlatısının imkansızlığı ve kelimelerin yetmediği, sökülen bir dilin yani yazınsal bir dil yerine biçemsel bir dilin görünür olması ile yazım kurallarının daha az önemsendiği ve hatta duraklamayan bir dilin öyküleri görünür olmuştur. Yine dönem eleştirmelerinin bilinmeyen belki de bilinse de suskunluk perdesiyle örtülen her şeyi düşünme, kimsenin söylemeye cesaret edemediği meselelerin üzerine gitme, dış gerçekliğin bireysel hayatlara yaptığı etkileri dile getirme sorumluluklarını yerine getirmediği için eleştirdiği öyküler yazılmıştır. Toplumsal meselelerden (sınıf farklılıklarından, eşitsizlikten, baskı ve zulümden) uzak okur dostu olmayan öyküler yazılıyor eleştirilerine maruz kalan dönem yazarları göz ardı edilemeyecek kadar başka öyküler yazmışlardır. 2000’li yıllar ve sonrasında: Farklılaşan insan, inanç ve kent kavramları öykülere yansımaya başlar. Son dönemlerde bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmenin de etkisiyle gelenekçi öykü yapısının değişimi sadece zaman, karakter, kurgu ve olay anlatısı bağlamında olmamış, mekân anlatısını da değiştirmiştir. Değişen mimariyle evden, komşudan, mahalleden uzaklaşmanın anlatısı geçmişe atıflarla çalışan bir hafızanın değil parlak, çarpıcı an ve şimdi’nin ruhunu yansıtacaktır. Kentleşmeyle yüzleşme ve etkisinin yıkımı, krılması, çocukluğu, sokağı ile bağdaşmayan mahalle, sokak komşu yititmi, yalnızlık, bunalım, yabancılaşma, anomi, teknolojik insane, üereten bireyden tüketen ve tükenen bireye dönüşüme süreci, Bana göre en büyük değişim modern insanın hazla parçalanan mutluluk algısı başta olmak üzere tüketim, etik, evrensel değerler, inanç sistemleriyle ilişkisinde görülür. Ana temanın, anlatının küçük bir parçasında çakıp söndüğü, hareketli bir yapı içinde süren bir yeni öykü anlayışı olarak da görülebilir bu değişim öykülerde. Bütün’ün iflasının en iyi yansımasıdır bu değişim. Tanımların alanından uzaklaşılan, dünyanın içinde araçsallaştırılan yazma pratiği yerine kadın, doğa, hakikat, düşünce ve inanç sistemlerinin başka’ya alan açan anlatısına tanık olduğumuzu düşünüyorum. Bu bakışın da zamanla bizi en yüksek iyi’ye yönelteceğine inanmak istiyorum. Bu anlamda öykünün süreç içerisinde daha çok sese, çarpıntı ve heyecana, duyguya kulak kesileceğini ve oradan birlikte mümkün’ün alanına imkân yaratacağını biliyorum demek istiyorum.
- Yaşadığımızın Kanıtı: ÖYKÜ
"Hikayesi olmayanın yarını olmadığını biliriz. Yarınlarımıza sahip çıkmak için öyküye tutunuruz hep birlikte." Dünya Öykü Günleri Foça Buluşması'nda Polat Özlüoğlu yaşadığımızın bir kanıtı olarak öyküyü anlatıyor. Polat Özlüoğlu Asırlardır toplumsal yaşamda değişmeyen bir tek şey vardır o da sanatın, edebiyatın insan için hayati önemidir. Tarih boyunca her daim edebiyat, sanat olmadan yaşanamayacak günlerden geçtik, geçmekteyiz ve gelecekte de geçeceğiz. Özellikle zor zamanlarda, karanlık günlerde, kırılma anlarında, baskının, sansürün arttığı korku atmosferlerinde edebiyat aldığımız nefes gibi, yürüdüğümüz yol, baktığımız gökyüzü, içtiğimiz su, ağzımıza attığımız bir lokma ekmek gibi, girdiğimiz sokak, çıktığımız balkon, gölgesinde dinlendiğimiz söğüt, beklediğimiz dost, kucakladığımız evlat, sarıldığımız sevgili, döndüğümüz ana ocağı, sığındığımız bir ev, sustuğumuz çığlık gibidir. Dar zamanlarda davetsiz misafirmişçesine peşine düştüğümüz yegane şeydir öykü. Doğduğumuz andan itibaren birbirimize anlattığımız, fısıldadığımız, mırıldandığımız öyküler olmasaydı nice olurdu halimiz. Her insan öyküsünü içinde, kalbinde, kucağında, sırtında, avucunda taşır. Kimi saklar kuşaklar boyu, kimi yazar kağıtlara, kimi dilden dile anlatır, kimi en kıymetlisine, kimi suya, kimi rüzgara bırakır. Hikayesi olmayanın yarını olmadığını biliriz. Yarınlarımıza sahip çıkmak için öyküye tutunuruz hep birlikte. Öykü devrimdir, barıştır, öykü çocuktur… ‘Bugünkü dünya sanki dünkü yangının külü’ demişti Borges. Öykü ne yangınların, ne ormanların, ne yoklukların, ne yalnızlıkların, ne kırgınlıkların, ne harabelerin, ne enkazların, ne ölümlerin, ne yasların ardından ete kemiğe bürünüp kanlı canlı karakterlerle önümüzde arzı endam ediyor hiç düşündünüz mü? Öykü; dünü, bugünü, yarını anlatıyor, hatta bu dünyayı, hiç ayak basamayacağımız öte dünyaları, dünyaların arasında salınıp duran arafları anlatıyor. Öykü bütün tanımlardan, etiketlerden, sıfatlardan azadedir. Öykü ölümün uykusu, hayatın rüyası, hakikatin düşü, bütün metinlerin melezi değil midir? Ve öyküdür bizi hayata bağlayan, ölümsüzlüğün kapısını aralayan. Dünya dönmeye başlayalı beri sanatın, tiyatronun, şiirin, romanın, öykünün öldüğünü ilan eden çok bilmişlere, hayal yoksunu akıllara, kendini bilmezlere, bağnazlara, gözleri değil dimağları körlere inat biz yaşadığımızın, düşlerimizin, sevdalarımızın, hayallerimizin, ekmeğimizin, emeğimizin kanıtı öykülere koşalım. Öykü özgürlük demektir. Öykü dert sahibi olmak demektir, vicdan demektir. Öykü yalnızlıktır, yoksulluktur, diğerkamlıktır, yaradır, haysiyettir, mahcubiyettir. Öykü direnmektir. Öykü günden güne büyüyen yaramaz, gülümseyen bir çocuktur. Öykü devrimdir, barıştır, öykü çocuktur…
- Öykü Bize Ne Anlatır?
"Carver’den Çehov’a Mauppasant’tan Sait Faik’e uzanan bu büyük nehrin kaynağında elbette bir keşfedilmemişlik vardır ve ne güzel ki bu koca nehrin suyunu nereden nereye taşıdığıyla ilgili somut veriden de çok uzak bir noktada yaşam sürdürürüz. Ola ki, günün birinde yazılacak olan yeni bir öyküde yanıta yaklaştığımız sezgisini yaşayana değin." Ahmet Önel, Dünya Öykü Günü Foça Buluşması'nda, öykünün ne anlattığını öyküde bulmak için yola çıkıyor. Ahmet Önel Yaşam sırlarla doludur. Sırların kapısını aralayan ise bilimdir. Her bir sırrı öğrendikçe yaşamı biraz daha algılar, yaşamayı ise bir parça daha kolaylaştırırız. İnsanın sırları ise bilimin sınırlarını aşan bir coğrafyada konuşlanmıştır. Duygular, bilinçaltı, davranış modelleri kimi zaman bilimsel açıklamayla sonuçlanmaz. O zaman devreye sanat girer. Sanat, insanın iç dünyasında, algılar ve düşünceler ölçeğinde bizleri bir yolculuğa çıkarır ve bu yolculuk aracılığıyla hem insan gerçeğine hem de kendi bilinmezliklerimize ışık tutmuş oluruz. Sanatın özü anlatma sanatıdır ve bu tanımı, aslında sanat bir öykü anlatmaktır diye açıklamamız da olanaklıdır. Müzikte bir senfoni, bir sonat bir öykü anlatır; keza ressamın tuvaldeki o renk ve leke karmaşasında da bir öykü saklanmaktadır. Sanatın herhangi bir alanındaki üretimin öznel düzlemde bir öyküye doğru ilerlemekte olduğunu fark etmemiz bizi anlatı, ötesinde öykü üzerinde düşündürür. Öykücü son tahlilde tanrısal bir görev yüklenmiştir. Sözcükler aracılığıyla doğayı, onun önemli bir parçası olan insanı ve yine insanın açıklamaya gereksinim duyulan nice duygu düşünce paranteziyle özetleyebileceğimiz tuhaflıklarına açıklama getirme çabası gerçekleştirecektir. Öykü anlatısı elbette yalnızca sanatla sınırlı değildir. Doğaya baktığımızda da varlıkların aslında her birimizin kulağına bir öykü fısıldadığını kolaylıkla algılayabiliriz. Önümüzden geçen köpeğin hüzünlü bakışları mutlaka bir öykü saklamaktadır; parkta salıncaktaki çocuk elbette başlı başına bir öykünün kahramanıdır. Yaşlı bir adamın ağır aksak yürüyüşü çileli bir hayatın koca öyküsünü de yanı sıra sürüklemektedir. Uçan bir kuş, açan bir çiçek, kükreyen bir deniz ve alabildiğine esen bir rüzgar duyabilen biri için aynı zamanda bir öyküye kaynaklık eder. Doğa, koca ve yaşlı bir anadır ve yetişen her yeni kuşağa denk gelen masalını sevgiyle aktarmaktan bir an için bile üşenmez. Doğduğumuz andan itibaren bir öyküler sağanağıyla karşı karşıya kaldığımızın bilincindeyizdir; ne ki, her olağan şey gibi bunu da içselleştirir ve kayda değer bulmayız. Masallardan başlayan hakikatin acımasız, ancak damakta hoşluk bırakan an parçacıkları bellek odacıklarında tutunmaya çalışır, ne ki bellek nankördür de. Öykü yazarı, bu konuda dirençli ve çalışkandır. Yaşamın kendisine sunduğu bu zenginliği imgeden yazıya indirger. O yazarak bu an parçacıklarını ölümsüz kılacaktır. Öykü can buldukça yaşam daha bir çeşitlenecek, zenginleşecek ve elbette güzelleşecektir. Çünkü sanattan bir beklentimiz de, anlam yüklemenin de ötesinde yaşamın güzelleşmesiyle ilgilidir. Öykücü son tahlilde tanrısal bir görev yüklenmiştir. Sözcükler aracılığıyla doğayı, onun önemli bir parçası olan insanı ve yine insanın açıklamaya gereksinim duyulan nice duygu düşünce paranteziyle özetleyebileceğimiz tuhaflıklarına açıklama getirme çabası gerçekleştirecektir. Önemli Amerikalı öykü yazarı Raymond Carver, bir kitabına da adını verdiği gibi “Aşktan Söz Ederken Aslında Neden Söz Ederiz” diye sorarken aslında bir öykücü olarak kendi bilinmezine bir kapı aralamayı dener. Aşk gibi ele avuca sığmaz, tarifi zor ve yaşaması meşakkatli bir meselenin öyküyle kuracağı dostluk, insanın benzeri sorunlar karşısında yaşayabileceği yalnızlık için en önemli şifa kaynağı olacaktır. Carver’den Çehov’a Mauppasant’tan Sait Faik’e uzanan bu büyük nehrin kaynağında elbette bir keşfedilmemişlik vardır ve ne güzel ki bu koca nehrin suyunu nereden nereye taşıdığıyla ilgili somut veriden de çok uzak bir noktada yaşam sürdürürüz. Ola ki, günün birinde yazılacak olan yeni bir öyküde yanıta yaklaştığımız sezgisini yaşayana değin. Dünya var oldukça sanat, sanat var oldukça da öyküleme ne güzel ki sürecektir. Kimi zaman yazar ama çoğunlukla okur olarak öykülerle kurduğumuz yakın ilişki aracılığıyla, her yeni öykünün ilk cümlesiyle beraber kendimizi bir kez daha selamlayacağız. Yoksa bu ayrıcalık, insan olarak bize belki de en fazla yakışan davranış modeli değil midir? Yanıtını bir öyküyle bulmak isterdim. Saygılarımla.
- "Sen hiç büyümeyeceksin"
Mehmet Fırat Pürselim'in şiir kitabı Çolak Melek, çıktı. "Marmara’da balık kalmadığı için Martılara balık kraker atan çocuk, Sen hiç büyümeyeceksin." Mehmet Fırat Pürselim, 1975 yılında Antalya’da doğdu. Üsküdar Anadolu Lisesi ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Halen sosyoloji okumakta, serbest avukatlık ve arabuluculuk yapmaktadır. BirGün Kitap, Evrensel gazetesi, BirGün gazetesi, Yeşil gazete, Kitap Eki ve çeşitli dergilerde kitap incelemelerine ve edebiyata ilişkin yazıları yayınlanmaktadır. Uzman Tv’de kitap tanıtımı programları yapmıştır. Kitapları: Akılsız Sokrates Şamanların Sonuncusu Kumsalda: Korku Hikayeleri Yavru Fok Nesu Flamingo Çocuk Sakarmeke Emanetimdeki Hayatlar ya da Acı Defteri Çolak Melek ÇOLAK MELEK Mehmet Fırat Pürselim Pikaresk Yayınevi, 2024 Editör: Devrim Horlu Tür: Şiir
- Öykü Gazetesi'nin 6. sayısı yayında
2016'dan beri gerçekleri yazmadığını alenen söyleyen yayın organı Öykü Gazetesi'nin altıncı sayısı yayında. Veveya.net’in yayıncılığını üstlendiği Öykü Gazetesi, PDF formatta ücretsiz indirilebilir ve/veya web tarayıcısı üzerinden okunabilir. Öykü Gazetesi, 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’ne ithafen yalnızca kadınların yazdığı öykülere yer verdiği altıncı sayısında “İstanbul Sözleşmesi Yaşatır” sloganıyla okurların karşısına çıktı. Öykü Gazetesi’nin altıncı sayısında; Nurhan Suerdem, Ceren Avşar, Ayça Erkol, Elif Yeşilkaya, Fatma Nuran Avcı, Dilek Şimşek, Nis Tuğba Çelik, Zeynep Kahraman Füzün, Ayşenur Tanrıverdi, Deniz Eldam, Serap Karakuş Besi, Burcu Ünlü, Hande Çiğdemoğlu, Vildan Külahlı Tanış, Esin Kıroğlu ve Gamze Efe’nin öyküleri var.
- Bir Savaş Hikayesi İçin Notlar
İtalyan yazar, çizer ve sinemacı Gipi yazdığı Bir Savaş Hikayesi İçin Notlar için "Öfkeden doğan ve sonra belki de neredeyse narinleşen yaramaz bir kitap," diyor. 2004’te yayımlandığı tarihten beri bir sürü dile çevrilip tüm dünyada çok satmayı başarmış, aynı zamanda Gipi’ye ödül aldıran kamusal başarılarından biridir. Gipi, betimlemekten çok çağrıştırdığı gelecekteki bir coğrafya fonunda, kendisi için en değerli olan derin temalara değinen sürükleyici bir ergenlik romanı kuruyor: Ergenlik ve büyümek, patlamaları ve ihanetleriyle arkadaşlık, her birimizin kalbinde yatan gizem. Alaycılık ve acının, tatlılık ve ironinin bir karışımı olan bu kitabı Gipi, 'öfkeden doğan ve sonra belki de neredeyse narinleşen yaramaz bir kitap' olarak tanımlıyor. Gipi ya da gerçek adıyla Gianni Pacinotti (12 Aralık 1963 - Pisa), İtalyan çizgi romancı, illüstratör ve film yapımcısıdır. Çizgi roman alanında yaptığı çalışmalarla Goscinny Ödülü ve Angoulême Uluslararası Çizgi Roman Festivali'nde en iyi albüm ödülü gibi prestijli ödüller almıştır. BİR SAVAŞ HİKAYESİ İÇİN NOTLAR Gipi Kara Karga Yayınları, 2024 Tür: Çizgi Roman
- Şule Tüzül ile kitap kulübü
Şule Tüzül'ün, 17 Mart'ta Kaktüs Kafe Bodrum'da gerçekleştireceği kitap kulübünün odağı, Mine Söğüt'ün son romanı, Başkalarının Tanrısı. "Başkalarının Tanrısı, edebiyat ve hayatın nasıl ayrılmaz bir bütün olduğunun, ancak birbirlerini besleyerek var olabileceklerinin, yalan ve gerçeğin ve yaşamı belirleyen tüm tanımların ancak bu birliktelikle anlamlarına kavuşabileceğinin altını bir kez daha çiziyor. Başkalarının Tanrısı, gerçek bir masal. Bir şehir çocuk doğuruyor. Martılar ihtiyacı olanlara yol gösteriyor. O kadar gerçek ki içinde geçen her şeye ama her şeye bizi inandırıyor. “Mine Söğüt” demek biraz da her şeye “Neden?” diye bakmak demek. Kitabın hemen her bölümünde, her cümlesinde, yüzümüze vuran her gerçekte “Neden?” sorusu da birlikte geliyor. 17 Mart saat 15.00’da @kaktuskafebodrum ‘da bu romanı konuşacağız. Bekleriz."
- Edebiyatist Kristal Kalem Öykü Ödülü 2024 başvuruları başladı
Nitelikli edebiyata gönül veren yazar adaylarına destek olmak, çağdaş Türk edebiyatına yeni ve başarılı eserler katmak, iyi öyküleri ve öykücüleri gün yüzüne çıkarmak amacıyla düzenlenen Edebiyatist Kristal Kalem Ödülü'ne başvurular başladı. ŞARTNAME 1. Yarışmaya yayınevi çalışanlarının ve jüri üyelerinin 1. derece yakınları katılamaz. 2. 18 yaşını doldurmuş ve daha önce öykü kitabı yayımlanmamış herkes Türkçe yazdığı 1 (bir) öykü ile katılabilir. 3. Konu serbesttir. 4. Yarışmaya aday olan öyküler daha önce hiçbir mecrada -matbu ya da online- yayımlanmamış ve başka bir yarışmada ödül almamış olmalıdır. 5. Öykü metni, Times New Roman yazı karakterinde, harfler 11 punto, satır aralığı 1.15, sayfa kenar boşlukları 2.5(normal) olacak şekilde Word programında yazılmalıdır ve 4 sayfayı geçmemelidir. (Önemli Not: 4 sayfayı geçen ve kriterlere uymayan öyküler değerlendirilmeyecektir.) 6. Yazarlar yarışmaya RUMUZ ile katılacaktır ve öykü sayfasının sağ üst köşesine rumuz yazılacaktır. Öykü metnine yazarın gerçek adı kesinlikle yazılmamalıdır. 7. Ayrıca bir Word dosyasında yazarın adı, soyadı, rumuzu, kısa öz geçmişi ve iletişim bilgileri(telefon, email, açık adres) yer almalıdır. 8. Başvuru formu, Edebiyatist Dergisi Mart-Nisan ve Mayıs-Haziran sayılarında yayımlanacaktır. Yarışmaya başvuracak adayların başvuru formunu eksiksiz doldurarak dosyalarına eklemeleri zorunludur. 9. Yarışmaya başvuru sadece posta aracılığı ile olacaktır. 1 adet öykü kopyası, 1 adet öz geçmiş ve başvuru formu Edebiyatist Yayınevi, Cumhuriyet Mah. Kazım Orbay Cad. No:3 Elysium Residance Şişli/İstanbul adresine başvuru tarihine kadar gönderilmelidir. (Postada yaşanacak gecikmelerden yarışmacılar sorumludur.) Öykü word dosyası ayrıca edebiyatistmedya@gmail.com adresine mail olarak gönderilmelidir. 10. Yarışmaya son başvuru tarihi 31 Temmuz 2024’tür, postadan kaynaklı geciken eserler değerlendirmeye alınmayacaktır. 11. Yarışma sonucu Kasım 2024’te duyurulacak ve ödüller, aynı ay içinde yapılacak ödül töreninde sahiplerine sunulacaktır. ÖDÜLLER 1.olan esere 20.000TL, 4 esere mansiyon plaketi verilecek ve ilk 20’ye giren öyküler 2024 Edebiyatist Kristal Kalem Öykü Seçkisi olarak kitaplaştırılacaktır. YARIŞMA TAKVİMİ Eser son teslim : 31 Temmuz 2024 Ön eleme : 1-31 Ağustos 2024 Jüri Değerlendirme : 1 Eylül - 31 Ekim 2024 Sonuç Duyurusu : Kasım 2024 (Ödül töreni için kesin tarih daha sonra açıklanacaktır.) JÜRİ ÜYELERİ Defne Suman, Fatma Burçak, Hakan Bıçakçı, Serkan Türk, Uğur Batı ÖN ELEME KURULU Bayram Sarı, Berrin Karadeniz, Fatma Özer YARIŞMA KOORDİNATÖRÜ Fatih Ayan
- Tekrar ayağa kalkan otun yüreği
Keum Suk Gendry-Kim'nin kaleme aldığı Ot, İkinci Dünya Savaşı sırasında Japon Ordusu için seks köleliğine zorlanan Lee Okson’un zorlu yaşamını anlatan savaş karşıtı güçlü bir çizgi roman… “Rüzgârda savrulup üzerine basılsa bile tekrar ayağa kalkan ot... Belki de bacağınızı hafifçe okşar ve size çekinerek bir selam verir.” Koreli bir kadının gerçek hayat hikâyesine dayanan bu eser, savaşın vahşetinin kadınların hayatlarını nasıl altüst ettiğini belgeliyor ve bu işgalin Kore halkına yaşattığı yoğun acıları da gözler önüne seriyor. Siyah mürekkeple yapılmış çizimler ise tüm duyguları yüreğinizde hissettirmeyi başarıyor. Ot, savaşın korkunç bedelini ve barışın önemini vurgulayan, dönüm noktası niteliğinde bir çizgi roman. Üzerine basılsa dahi daima ayağa kalkmayı başaran, ilerlemeye ve kendi hayatlarını yaşamaya çalışan kadınların hikâyesi… Keum Suk Gendry-Kim (Korece: 김 금숙; 1971 doğumlu) Harvey Ödülleri sahibi Güney Koreli çizgi roman sanatçısı ve çevirmenidir. Şu anda Ganghwa Adası'nda yaşamaktadır. OT Epsilon Yayınevi, 2024 Çeviri: İffet Seçil Kinşan Editör: Ayşenur Nazlı Türü: Çizgi Roman 484 s.
- Ünlü Alman yönetmen Werner Herzog'dan çarpıcı bir ilk roman: Dünyanın Alacakaranlığı.
Görevlendirildiği adada yılmadan 29 yıl geçiren asker Odona'nın filmlere ve kitaplara birçok kez konu olan gerçek hikâyesini bu kez büyük sinemacı Werner Herzog anlatıyor. Başarılı yönetmen Werner Herzog 1997'de Chushingura adlı operayı sahnelemek için Tokyo'ya gider. İkinci Dünya Savaşı sırasında Filipinler'deki Lubang Adası'nda görevlendirilen ve imparatorluk ordusu dönene kadar ne pahasına olursa olsun adayı savunmaktan vazgeçmemesi söylenen Japon askeri Onoda, Don Quijote'vari mücadelesinde pes etmek bilmeden aylarca, yıllarca, on yıllarca direnir. Savaşın çoktan bittiğinden ve dünyadaki gelişmelerden tamamen habersiz olan askerin, zamanla dilini çözdüğü ormanda sabırla beklediği tek bir haber vardır: Japonya'nın zaferi. Werner Herzog Stipetić (d. 5 Eylül 1942, Münih, Almanya), Alman film yönetmeni. "Yeni Alman Sineması"nın mistik ekole sahip önemli bir sinemacısı olan Herzog, 5 Eylül 1942'de II. Dünya Savaşı sırasında Münih'te doğdu. Hırvat asıllı bir aileden geliyordu. Bavyera'nın bir köyünde büyüdü. 10 yaşındayken babası aileyi terk etti, onu bir daha görmedi. Werner daha sonra babasının soyadı olan Herzog'u (Almanca'da "dük") kullanmayı sürdürdü. On üç yaşına geldiğinde, ailesi ve Klaus Kinski ile Münih'te bir apartman dairesinde yaşamaya başladı. Daha sonraları bu konuyla ilgili olarak, "O an için, bir yönetmen olacağımı ve Kinski'nin oynadığı filmleri yöneteceğimi biliyordum" demiştir. 1960'lı yılların başında, ilk filmlerini finanse edebilmek için bir çelik fabrikasında kaynakçı olarak gece vardiyalarında çalışmıştır. Filmlerinde genellikle imkânsız hayalleri olan hırslı kahramanlar, belirsiz alanlarda eşsiz yetenekleri olan insanlar veya doğa ile çatışan kişiler yer almaktadır. 1962'den bugüne, Kırkı aşkın filmin yönetmenliğini yapan Herzog'un, on beş TV yapımı, dört operası bulunuyor. Dilimize çevrilen diğer kitapları ise Buzda Yürüyüş - Münih Paris, Yeşil Karıncaların Düş Gördüğü Yer. DÜNYANIN ALACAKARANLIĞI Werner Herzog Can Yayınları, 2024 Çevirmen: Pınar Akkoç Tür: Roman 104 s.
- Türkan Saylan'ın ilham verici hayat hikayesi
Hayatını çağdaş yaşamı destekleme yoluna adamış, Türkiye’de zamanında oldukça önemli bir sorun teşkil eden cüzzam hastalığının kaderini değiştirmiş, her zaman Cumhuriyet’in izinde yürümüş, binlerce kız çocuğunun kaderine dokunmuş hekim, akademisyen, Prof. Dr. Türkan Saylan’ın hayatını konu alan Beni Özletmeyin -Türkan Saylan Destanı raflardaki yerini aldı. Masa Kitap’ın biyografi serisinin ilk eseri olan bu kitap, tıpkı Türkan Saylan’ın hayatı gibi Cumhuriyet’in ikinci yüzyılına ithaf ediliyor. Bugüne dek Türkan Saylan’ın nehir söyleşisini ve çocukluk anılarını okudunuz ancak yazar Betül Şükür, Türkan Saylan’ın çocukluğundan son gününe dek tüm hayatını kaleme dökerek bir ilke imza atıyor. Türkan Saylan’ın bir kadın olarak yaşadığı zorlukları, kararlılığını, ülkesine, mesleğine duyduğu aşkı, çalışkanlığını ve fedakârlığını her bir detayıyla anlatan kitap, Atatürk Türkiye’sine kavuşmak için yapmamız gerekenlerin önünü açan bir yol haritası; kimsenin bir kurtarıcı beklemeyip herkesin bir kurtarıcı olması mesajını veren bir rehber. Kitabın bölüm geçişlerinde Türkan Saylan’ın aramızdan ayrılmadan hemen önce yazdığı Toplum Mektupları’ndan derlenen mektuplar bulunuyor. Ayrıca kitapta Türkan Saylan’ın dilinden yapay zekâya yazdırılmış güncel bir mektup da bulunuyor. Dokunduğu hayatlar, başardıkları, başarmak için mücadele ettikleri, önüne konulan engeller, kapısına gelen polisler… Türkan Saylan, aramızdan ayrılmasının üzerinden 14 yıl geçmiş olmasına rağmen hâlâ projeleri ve arkasında bıraktıklarıyla yaşıyor, dahası yıllar önce ileri görüşlülükle öne sürdükleri bugün bile hepimize kaynak oluyor. Türkiye’de çağdaş yaşam ışığını yakan Türkan Saylan’ın hayatı, sadece yaşadıklarıyla değil, söyledikleri, istedikleri ve önerdikleriyle bir ideoloji olarak anlatılmalı, okunmalı, okutulmalı ve yaşatılmaya devam etmelidir. Bu kitap, işte bu ruhu yaşatmak için yazıldı. "Evde sürekli temel gıdaların pahalılığından ve hükümetin kötülüğünden dem vurulur ki olayları içinde ayrı bir boyutta yaşayıp sorgulayan küçük Türkan artık buna dayanamaz. Bir gün annesini ve babaannesini 'arka oda' dedikleri odaya götürür, kapıları ve pencereleri kapatıp büyük bir ciddiyetle konuşmaya başlar: 'Şimdi beni dinleyin; siz her gün çay ve pirinç pahalı, şeker yok diyorsunuz. Bunun adı casusluktur, hainliktir. Eğer bir daha bunu yaparsanız sizi valiye şikâyet edeceğim. Biriniz annem, biriniz babaannem ama öbür tarafta vatanım var.'" BENİ ÖZLETMEYİN-TÜRKAN SAYLAN DESTANI Betül Şükür Masa Kitap, 2024 Tür: Biyografi 192 s.















