top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Aksanlı Sinema

    İranlı sinema akademisyeni Hamid Naficy’nin, sürgüne ait ve diyasporal filmleri odağına alan kitabı, Aksanlı Sinema, Türkçede. Diaspora, sürgün, sömürgecilik sonrası sinema ve medya ile İran ve Orta Doğu sineması ve medyası üzerine kültürel çalışmalar alanında öncü akademisyen Hamid Naficy’nin, Aksanlı Sinema – Sürgüne Ait ve Diasporal Film Yapımı adlı çalışması Ayrıntı’dan çıktı! Naficy, Aksanlı Sinema’da, Üçüncü Dünya’dan ve hatta Batı toplumlarından gelen, ortak bir “yerinden edilme” ve “yersiz yurtsuzlaşma” deneyimine sahip sinemacıların 1960’lar sonrası filmlerine odaklanarak tarzları ve varoluş öykülerine yaklaşımları hakkında genel bir bakış sunuyor. Hamid Naficy’nin Aksanlı Sinema – Sürgüne Ait ve Diasporal Film Yapımı adlı önemli çalışması, Ayrıntı Yayınları’nın Sinema Dizisi kapsamında yayımlandı. Aksanlı Sinema’da Hamid Naficy, uzun yıllar süren bir çalışmayla ve sayısız çok dilli, çok uluslu metin ve filmden süzerek, sinema alanında boşluğu hissedilen bir metin ortaya koyuyor. Sürgündeki Üçüncü Dünya sinemacılarının ve hatta Avrupalı, Amerikalı, Rus, Kanadalı sinemacının 60’lardan bu yana “Batı”da gerçekleştirdikleri filmleri çözümleyen Naficy, bu filmlere onların varoluş öykülerine de yaklaşımlarının bir parçası olarak işaret ediyor. Onun “Aksanlı Sinema” olarak tanımladığı bu tür, “Egemen Sinema”ya karşı bir duruş... Yerinden yurdundan edilmişlerin kimlik yolculuklarının ve kimlik mücadelelerinin alegorik ve eleştirel öyküsü. Bu anlamda Aksanlı Sinema, sürgüne ait ve diyasporal filmlerin özgün estetik ve politik üslupları kadar yeni kavramlarla da sinemanın teorik ufkunu genişletiyor. HAMID NAFICY Hamid Naficy, diaspora, sürgün, postkolonyal sinema ve medya ile İran, Orta Doğu sinema ve medyası kültürel çalışmalarında önde gelen bir otoritedir. Çalışma alanları ve verdiği dersler belgesel ve etnografik sinemaların yanı sıra bu konuları içerir. Bir kısmı ödüllü yaklaşık bir düzine kitap, çok sayıda kitap bölümü ve dergi makalesi yayımladı. Bunlara ek olarak geniş çapta ulusal ve uluslararası düzeyde dersler verdi; eserlerine yaygın bir biçimde atıfta bulunuldu ve birçok dile çevrildi. Naficy aynı zamanda birçok eğitim filmi, deneysel video üretti ve uluslararası büyük film festivallerine katıldı; film dizilerinin küratörlüğünü yaptı ve 1990’da Los Angeles’ta ve 1992’de Houston’da olmak üzere yılda bir kez gerçekleştirilen İran film festivallerini başlattı. AKSANLI SİNEMA Hamid Naficy Ayrıntı Yayınları, 2024 Çeviri: Onur Orhangazi 400 s.

  • “Adı:Kadın” Öykü Seçkisi’ne girmeye hak kazananlar açıklandı

    Türkiye’nin her yerinden ve yurt dışındaki 450 kadın katılımcıdan gelen öyküleri ön jüri ve jüri değerlendirdi. 11 kadın yazarın öyküsü “Adı: Kadın” Öykü Seçkisi’nde yer almaya hak kazandı. Seçkiye girmeye hak kazananlar alfabetik sıraya göre; ESRA EREN: YİNE DE YENİDEN ESRA ŞAHİNER: MERMER EZGİ YAVUZ: KOMŞU HAVVA NUR KOCABAŞ: KANLI ÇIKRIK MÜGE OSKAY: DÖNGÜ ÖZLEM TURGUT: İPTEKİ SİNEM HIZARCI: TIRTILLI KURABİYE SİTARE SARAYÖNLÜ: FİDAN ABLAMIN İKİNCİ GİDİŞİ ŞAFAK KUMARGAL: MELEKTEN GELEN İŞARET ZEYNEP AYVA- BENİM ADIM XX ZEYNEP ZORLU: KARANLIK KÖYÜN CİNİ Projenin yaratıcısı ve sahibi, televizyon programcısı ve yazar Yasemin Seven Erangin. Projenin koordinatörü ise gazeteci yazar Ülkü Yağmur Ural. Genç kadın yazarların öykülerini göndereceği seçkinin jürisi de kadın yazarlardan oluştu. Seçkiye girmeye hak kazanan öyküleri seçen jüride, Buket Uzuner, Özlem Pekcan, İpek Özbey, Hatice Meryem, Elçin Poyrazlar, Ayşen Şahin, Ayça Güçlüten, Elif Key, Ayça Erkol ve Gönül Demircioğlu yer aldı. Seçkinin gelirinin tamamı Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı’na bağışlanacak. Kadın öykü yazarlarına ve kadınlara destek olmak için hayata geçirilen “Adı: Kadın” Öykü Seçkisi Ayrıkotu Kitap Yayınevi etiketiyle 8 Mart’ta raflarda olacak.

  • Ya dünyanın bildiğimiz, gördüğümüzün dışında bir başka yüzü de varsa?

    Nagihan Kahraman, Meltem Dağcı'nın ilk kitabı, Dünyanın Öteki Yüzü üzerine yazdı: "Kitabı, özellikle kara mizahla yüklü, toplum eleştirisinin olduğu gerçek dışı öykü tarzını edebiyatımızda merak edenlere öneririm." Bir olayı ya da durumu öykü olabilecek en kısa hali ile anlatmak, sayfalarca yazmaktan çok daha zordur her zaman. Bu, yeni bir tespit değil elbette. Edebiyatta küçürek, minimal ya da kısa kısa öykü denen türün saygın örnekleri bunu açıkça göstermektedir. Dünya edebiyatında da short story olarak geçen bu tür 20.yüzyılla birlikte adından daha da sık söz ettirmeyi başarmış ve modernizmle birlikte hayatın bir mecburiyeti gibi bir konuma gelmiştir hatta. Modern dünyanın karmaşası içinde yoğun ve daha katmanlı anlatılar yoluyla var olan durumları anlatmak, artık kendine alan bulmak ve yaratmak durumundadır. Ancak nedense bunu, sosyolojik bir mesele ya da bir duygu durumuna uygulamak kolayken ve sıkça da görülürken bir bilim kurgu metninde ya da ütopik ve distopik anlatılarda pek karşımıza çıkmaz. Fantastik metinler de öyledir mesela. Acaba bu tür metinler için çok daha uzun girizgahlara ihtiyaç duyduğumuzdan mı ileri gelir bu? Elbette bunun da hem dünya edebiyatında hem de yerli edebiyatta istisnaları var. Geçtiğimiz günlerde çıkan bir öykü kitabının içindeki kısacık öyküler bunları düşünmeme sebep oldu. Meltem Dağcı'nın Dünyanın Öteki Yüzü adlı kitabından bahsediyorum. İthaki Yayınları’ndan çıkan bu öykülerin geneli için bilim kurgu ya da ütopik/distopik tarzda denebilir. Kendisini öyküleri, yazıları hatta yaptığı söyleşiler ile çeşitli dergiler ve internet sitelerinden tanıdığınız Meltem Dağcı'nın ilk kitabı bu. İçinde aynı minvalde yazılmış toplam on iki kısa öykü yer alıyor. Kitap adını herhangi bir öyküden değil de öykülerin genelinin durduğu yerden alıyor. Ya dünyanın bildiğimiz, gördüğümüzün dışında bir başka yüzü de varsa? Evet, bu öykü kitabında var. Yazarın bilim kurgu, ütopya /distopya, fantazya üçgeninde duran bir çizgisi var. Okuru karşılayan ilk öykü "Arta Kalan" örneğin, Rüya Görme Merkezi(RGM) denen, rüya göremeyenlerin gittiği bir yerde geçiyor. Erkeklerin de doğum yapabilmesinin mümkün ve hatta elzem olduğunu anlatan ve nispeten feminist bir noktada duran "Damızlık Birliği", organ değiştirmenin mücadelesinin verildiği "Yeraltı Odaları", yetmiş yaşına gelen bir kadının ölümünü seçebildiği "Genita'nın Batı Yakası" bunlardan sadece birkaçı. Elbette bazıları fantastiğe, bazıları da bilim kurgu türüne daha yakın. Ancak bulundukları ortak payda, dünyanın karanlık ve tekinsiz bir tarafına işaret ediyor olmaları. Öykülerde kullanılan kişi isimleri, gerçekle bağ kurulamayacak şekilde afaki ve uçlarda seçilmiş. Wo, Mun, Lamuş, Oziborn, Me gibi... Yazarın kurduğu bazı akrabalık ve yakınlık ifadeleri de yine bunlara benziyor: anneteyze, kardeşeşi, rahmetanne şeklinde. Öykülerde mekanlar da oldukça önemli. Bu kurgusal mekanlar yine isimler gibi gerçekte bir yerle bağ kurulamayacak kadar "kurgusal". Örneğin "Bir Kar Tanesi"nde Kış Mühendisleri, Iza üssünde çalışıyorlar. "Kağıt Yiyen" adlı öykü Minhunter Eyaleti'nin ilerisindeki Collum'da, "Kimlik Avcısı" Batı Arazisi'ndeki Kunt Kervansarayı'nda, "Zehir" ise Çi Bölgesi'nde geçen öyküler. Buraların haritada dünyanın tam olarak hangi noktasına denk düştüğünü söylemek mümkün değil. Bu da bir nevî, her yer olabilir, anlamı taşıyor esasında. Öte yandan öykülerde, bilim kurgusal kısımlarda özellikle, gerçek dünyanın çarpıtılarak yeniden kurulması şeklinde tanımlamalar da geçiyor. Özellikle bunu "Yeraltı Odaları"nda bolca görüyoruz. Örneğin, OTS(Organ Transfer Sistemi), GVA (Genetik Veri Aktarımı cihazı) gibi. Bu tarz kullanımlara George Saunders okurları oldukça aşinadır. Meltem Dağcı'nın öykülerinde de yer yer Saunders esintileri hissediliyor. Bu kara mizahla yüklü, toplum eleştirisinin olduğu gerçek dışı öykü tarzını edebiyatımızda merak edenler Kerem Işık'ın öykülerine de göz atabilir. Toplum Böceği bu minvalde yazılmış en iyi öykü kitaplarından biri. Tüketim toplumunun ya da genel olarak toplumdaki başka meseleleri eleştiren, Black Mirror dizisinde izlense şaşırılmayacak öyküler insanı hem ürpertiyor hem de inanılmaz bir edebi ve kurgusal haz veriyor okura. Türün ve konunun sevenlerine ısrarla öneririm. İyi okumalar. DÜNYANIN ÖTEKİ YÜZÜ Meltem Dağcı İthaki Yayınları, 2023 Tür: Öykü

  • Savaş sonrası bir neslin portresi

    Yük’ün yazarı Monika Helfer’den bir romanın yeni romanı Baba, çıktı. Romanda dul ve edebiyat âşığı bir gazi olan babasının hayatını merkezine alan Helfer, zor şartlarda büyümeyi ve insanın köklerini arayışını anlattığı otobiyografik romanda bir yandan kendi çocukluğuna ve gençliğine de odaklanıyor. Helfer’in varoluşsal meseleleri büyüleyici bir içtenlik, nezaket ve dürüstlükle kaleme aldığı Baba, aynı zamanda savaş sonrası neslin portresini de gözler önüne seriyor. Monika Helfer’in, anneannesinin yaşamını kaleme aldığı Yük’ün ardından, Düşbaz Kitaplar’dan çıkan ikinci otobiyografik romanı Baba ile ailesinin hikâyesini anlatmaya devam ediyor. Savaşta bir bacağını kaybeden Josef’in hikâyesini, babalığı, savaş sonrası travması ve edebiyat tutkusu etrafında ele alan kitap, okurlara fiziksel ve psikolojik gelişime dair bir inceleme de sunuyor. Yazar Monika Helfer, eserinde Alman edebiyatında “Zeitsprung” olarak adlandırılan “zamansal sıçrama” metodunu kullanıyor. Savaş sonrası dönemin çiçekli çayırlarına uzanmış halde gökyüzünü seyreden okur, kendisini bir anda ‘90’lı yıllarda Berlin’e doğru hareket eden bir trenin içinde bulabiliyor. Baba’da modern dünya ile Katolik kilisesi öğretisi arasında seyreden dalga boyu yüksek bir hikâyenin kapıları aralanıyor. İkinci Dünya Savaşı yıllarının Avusturya’sı. Lise mezuniyetine altı ay kala Rusya’ya cepheye gönderilen ve savaşın sonunda bedeninin bir kısmını kaybederek dönen Josef… Henüz çocukken ayaklarıyla düzleştirdiği toprak zemini defter olarak kullanan, yaş aldıkça evrenini kitaplarla ören bir aile babası. Bacak protezinin yanı sıra kitaplarına yaslanan bir adam. Köknar ağaçlarının çevrelediği bir bina. Binanın en üst katında, pencereyi açtığınızda içeriye reçine kokusunun sızdığı mütevazı bir kütüphane. MONIKA HELFER 1947 yılında Avusturya’da Bregenzwald’de dünyaya gelen Monika Helfer, bugüne dek pek çok roman, öykü ve çocuk kitabı kaleme aldı. Kıymetli çalışmalarıyla Robert Musil Bursu ve Solo Hunter Edebiyat Onur Ödülü başta olmak üzere çok sayıda ödüle layık görülen yazar, 1985 yılında aldığı Franz Michael Felder madalyasını, iki yıl sonra, aynı madalyayı alan bir başka yazarın Nazileri destekleyen konuşmalarını protesto etmek için geri verdi. Son romanı Yük (Die Bagage) 2021 yılında Schubart Edebiyat Ödülü’ne aday gösterildi. Yazar Michael Köhlmeier ile evli olan Helfer, dört çocuk annesidir ve ailesiyle birlikte yazarlık çalışmalarını sürdürdüğü Vorarlberg’te yaşamaktadır. BABA Monika Helfer Düşbaz Yayınları, 2024 Çeviri: Arzu Akay

  • Bir Aşk ve Direniş Hikâyesi

    Direniş ağının merkezinde, ikisi de milliyetçi-muhafazakâr aile ve muhitlerden gelen tutkulu bir genç adam ve tutkulu bir genç kadın yer alıyor: Kitaba adlarını veren. Direniş hikâyesi, ikisinin aşk hikâyesiyle iç içe geçiyor. “Elimden geleni yaptım, son ana kadar ve kendi fikrim uğruna ölüyorum, bir başkasının fikri uğruna, bir düşmanın fikri uğruna değil. Biliyorum ki benim fikrim, bizim fikrimiz kazanacak, küçük öncü olarak bizler düşsek bile. (...) Alman halkı en beterinden esirgensin isterdik. Küçük grubumuz dimdik ve cesurca mücadele etti. Özgürlük için cehdettik ve korkak değildik. Hepinize teşekkür ediyorum! Son ana kadar kuvvetli olalım!” Nazi iktidarına karşı yürütülmüş bir direniş mücadelesi... Yasadışı bildiri dağıtarak, anti-faşist müttefik güçler için istihbarat toplayarak, hayati tehlikede olanlara yardım ederek rejime direnen, daha sonra “Kızıl Orkestra” diye adlandırılacak bir grup... Son derece esnek, karmakarışık bir ilişki ağı: Muhafazakârlar, milliyetçiler var, liberaller, sosyal demokratlar, komünistler var, belirli bir siyasi fikre bağlı olmayanlar var. Aristokratlar, akademisyenler, sanatçılar, memurlar, subaylar, işçiler var. Yaşlılar var, gençler var. Kadın-erkek, yaklaşık yarı yarıya. Direniş ağının merkezinde, ikisi de milliyetçi-muhafazakâr aile ve muhitlerden gelen tutkulu bir genç adam ve tutkulu bir genç kadın yer alıyor: Kitaba adlarını veren Harro ile Libertas. Direniş hikâyesi, ikisinin aşk hikâyesiyle iç içe geçiyor. Harro ile Libertas, bu trajik hikâyeyi, geniş bir dokümantasyona dayanarak, roman gibi anlatıyor. Nazi iktidarına karşı yürütülmüş bir direniş mücadelesi... Yasadışı bildiri dağıtarak, anti-faşist müttefik güçler için istihbarat toplayarak, hayati tehlikede olanlara yardım ederek rejime direnen, daha sonra “Kızıl Orkestra” diye adlandırılacak bir grup... Son derece esnek, karmakarışık bir ilişki ağı: Muhafazakârlar, milliyetçiler var, liberaller, sosyal demokratlar, komünistler var, belirli bir siyasi fikre bağlı olmayanlar var. Aristokratlar, akademisyenler, sanatçılar, memurlar, subaylar, işçiler var. Yaşlılar var, gençler var. Kadın-erkek, yaklaşık yarı yarıya. Norman Ohler 1970’te doğdu. ABD ve Almanya’da öğrenim gördü. Gazetecilik yaptı. Romanları ve araştırmaları yayımlandı, senaryolar yazdı. 2015’te çıkan Dertotale Rausch - Drogen im Dritten Reich [Total Sarhoşluk - Üçüncü Reich’ta Uyuşturucular] adlı kitabıyla büyük ilgi uyandırdı, otuz dile çevrildi. HARRO İLE LIBERTAS Norman Ohler İletişim Yayınları, 2021 Çeviri: Tanıl Bora 376 s.

  • Öykü: Kuşkadın K

    "Kocaman bir dil gerdirilip bırakılan lastik gibi yedi sekiz metre yüksekteki elektrik tellerine uzadı, sırtını gagalamakla meşgul kumruyu yakaladı." Fatih Selvi Bayan K yüzüstü sızdığı halıda sırtındaki korkunç ağrılarla ayıldı. Ayarı tutturamayıp kanatlarını derin kestiği zamanlar aşırı kan kaybederek baygınlık geçiriyor, olduğu yere yığılıp kalıyordu. Üşümüştü. Burnuna kendi kanının mide bulandırıcı kokusu geliyordu. Budama makasıyla kesip bir yana fırlattığı kanatlarına gözü takıldı. Sırtından fışkıran kan üzerlerinde pıhtılı siyah şeritler oluşturmuştu. Ağzı burnu kupkuruydu. Kendini zorlayarak doğruldu, güç bela kanepeye çıktı. Pencere önündeki sürahiyi kafasına dikti. Sokağın diğer tarafındaki evin balkonuna çamaşır asan kızı gördü. Kara kuru, çirkince bir kızdı bu. Önce ıslak çamaşırları çırparak seriyor, sonra cebine doldurduğu mandalları birer ikişer çıkarıp maharetle ipe geçiriyordu. Epeydir boş olan bu iki katlı evin kapısından gözlerinin altı torbalı bir kadın çıktı. Elindeki kovayı çerçöp yığılmış yandaki arsaya boşalttı. Kurban artığına benzer, yapışkan, pembemsi bir sıvı ortalığa yayıldı. Kadın ellerini beline yerleştirdi, göğe dikkat kesildi. Ağzı birdenbire avını yutmaya hazırlanan bir pitonunki kadar açıldı. Kocaman bir dil gerdirilip bırakılan lastik gibi yedi sekiz metre yüksekteki elektrik tellerine uzadı, sırtını gagalamakla meşgul kumruyu yakaladı. Hayvan şimşek hızıyla çekildiği o dev ağızda kayboldu. Bayan K kadının yutkunurken etrafını kolaçan edişine ve boğazından inen yumruya şahit olmasa hayal gördüğünü sanabilirdi. Her şey öylesine hızlı olup bitmişti. Bayan K pencere dibine sindi. Son yaşadıklarının üzerinden beş ay bile geçmeden saldırgan bir tür yine gölgelerinde bitmişti. * Bayan K söz sırası ona geldiğinde diğerlerine sürpriz komşularından bahsetti. Metruk evi bir süre sessizlik kapladı, annesinden çikolata isteyen bir çocuğun zırıltısı duyuldu. Sokaktan bütün evi zıngırdatan bir kamyon geçti. Bir zaman sonra odada sadece yoğun düşüncelerin yankıları kaldı. Aralarında en uzun süredir kuşkadın olan liderleri Bayan Z, öksürüğüyle derin sessizliği dağıttı. Diğer altı kuşkadının yüzlerini sırayla gezerek, sabırlı ve dikkatli olunması gerektiğini, eğer iki bukalemun görüldüyse başkalarının da olabileceğini vurguladı. Bayan K’ye, yeni bir yer ayarlanana kadar yaşadığı yerde kalarak ondan haber beklemesini söyledi. Diğerlerine de tetikte olmalarını, şehri terk etmelerinin gerekebileceğini, buna hazırlıklı olmalarını öğütledi ve dağıldılar. * Bayan K’nin günleri daha çok karşı evi gözetlemekle geçiyordu. Bukalemunlar varlığını sezdiyse saldırmak için uygun zamanı mı kolluyorlardı? Kaç taneydiler? Başka saldırı becerileri var mıydı? Saldırıya uğrarsa nasıl direnebileceğini biliyor sayılmazdı. Sürüngenler acımasızdı. Gizli yerlerinde büyük avları bile kesip parçalayabilecek dişleri, kıskaçları, zehirli iğneleri olabildiğini biliyordu. En iyi becerdiği şeyi yapmaktan, yani saklanmaktan başka seçeneği yok görünüyordu. Kanatları birkaç gün sonra sırtına saplı bıçaklar gibi uzamıştı bile. Dikkat çekmeden en fazla iki hafta daha sokağa çıkabilirdi. Sonrasında kanatlarının kesim zamanının gelmesi için eve tamamen kapanması, otuz beş günü tamamlaması gerekecekti. Değişik marketlerden dikkat çekmemeye çalışarak erzak stoklamaya devam ediyordu. Bukalemunların ortalıkta olmadığı anları kolluyor, etraf sakinken merdivenlerden son sürat iniyordu. Karşı eve bakmadan acele adımlarla tenha marketlerden birine gidiyordu. Alışverişini yapıp oyalanmadan geri dönmek zorundaydı. Ancak eve geldiğinde kendini bir parça güvende hissediyordu. Birkaç hafta sonra erzak stoklama işi sona erdi, evine kapandı. Tedirginliği had safhaya ulaşmıştı. Bölük pörçük uykularından irkilerek uyanıyor, en ufak seste ayaklanıp kendine saklanacak yer arıyordu. Nefesinin duyulmasını engellemek için ağzını, burnunu kapattığı bile oluyordu. İştahı azalmıştı. Ağzına zoraki bir şeyler soktuğunda aklına güvercinin kaşla göz arasında o kuyuya benzer ağızda kayboluşu geliyor, midesi kalkıyordu. Zaman odasında pıhtılaşmış, akmayı unutmuştu âdeta. Kanatlarının uzayıp serpildiğini de görmese yaşadığından şüphelenebilirdi. Yatağında saatlerce kıpırtısız yatıyor, nefesinin hışırtısını dinliyordu. Bazen, insan olduğu zamanların üstündeki sis açılıyor, eski hayatı zihnini istila ediyordu. Kardeşi Fulya’yla entipüften sebeplerle kavgaya tutuşup küsüşmeleri, bisikletle yaptıkları mahalle turları, yastık savaşları aklına geliyordu. Annesinin kızartma kokan elleriyle yüzünü okşadığı okul sabahlarını hatırlıyordu. Diğerleri kahvaltı ederken, emekli babası elinde gazetesiyle okuma gözlüklerinin üstünden çocuklarının yeterince yiyip yemediğini incelerdi. Arkadaşlarıyla hafta sonu tıklım tıkış otobüslerle şehri dolaşır, sahilde balık tutanları izlerlerdi. Sinemada saçma sapan filmlere girip olur olmaz sahnelerde kahkahayı basarlardı. Can sıkkınlığıyla kardeşine bulaştığı, onu bağırtıp çağırttığı günleri bile özlüyordu. Günler ilerledikçe iyiden iyiye azalmış uykusunun uyanıklıkla bir farkı kalmadı. En ufak çıtırtıda irkilerek gözünü açıyor, sayıklamalarının sonu tırnak geçirmekten morarttığı el ayalarındaki keskin sızılarla geliyordu. Sonraki kuşkadın buluşmasına daha üç hafta varken perde ucundan dışarıya kaçamak bakış attığı bir sabah, üstüne dikilmiş keskin gözlerle ürperdi. Bir süre sırtı duvarda, hiç kıpırdamadan seslere kulak kabarttı, perdenin ucundan tekrar baktı. Çamaşır asan kızın aynı yerde, aynı dikkatle ona baktığını gördü. Hayal miydi bunlar, ona mı öyle geliyordu yoksa? Geceleri merdivenden tırmanan ve kapısına yaklaşan ayak sesleri duymaya başladı. Kapı arkasında, bir karış ötesinde iştahı kabarmış aç sürüngenlerin derin solukları kulağından gitmiyordu. Sanki her yerdeydiler, ışıkları kapattığında koridorun karanlığından odaya sızıp vahşice saldırmaya hazırdılar. Kilitlediği dış kapının önüne mobilya yığmadan uyuyamaz hale geldi. Dayanamayarak, acil durumlar haricinde kullanmaları yasak olan telefonla Bayan Z’ye durumunun kritik olduğunu bildirdi. Ona biraz daha dişini sıkması gerektiği, yeni evin hazır olduğu, kanatlarını keser kesmez oraya geçebileceği söylendi. * Bulutlu serin bir mart gününde Bayan K taşınma hazırlıklarını tamamlamış sayılırdı. Kanatlarının kesilme zamanı gelmişti. Tüylerini yolup bir çuvala dolduracak ve nihayet bu evle bağını büsbütün koparıp gidecekti. Tek tük öteberisini de valizine yerleştirince tekli koltuğa oturdu. Etrafa bir yabancı gibi göz gezdirmeye başladı. Fazla oyalanmadan ayaklandı, bir müddet halının kenarlarına paralel dikdörtgen desenin üzerinde başı dönene kadar amaçsızca yürüdü. Taburenin üstündeki makası eline aldı, birkaç kez açıp kapatarak şıkırdattı. Hücresinin özgürlüğe açılan anahtarını evirdi, çevirdi, yapay bir ilgiyle inceledi. Kanadının köküne götürüp yavaşça sıktı. Keskin makas gıcırdadı, telekte yer yaptı. Son bir gayretle her şey bitecekti. Makası yatağına bırakıp, boy aynasına döndü. Bembeyaz kanatlarının kelebeklerinki gibi açılışını izledi. Ellerini tüylerinde gezdirdi. Kanat çırpmanın nasıl bir şey olduğunu merak etti, birkaç minik çırpışla neredeyse ayakları yerden kesildi. Odası fırtınaya kapılmış gibiydi. Raflarda bıraktığı kitapları halıya düşüyor; yatak örtüsü, elbiseleri, gazete sayfaları oradan oraya uçuşuyordu. İyice havalandı, yüksele yüksele sırtını tavana yapıştırdı. Kanat çırpmaya devam ederek bir süre odasını izledi. Eğlenceliydi. Yorulunca yere kondu. Solukları düzeldikten sonra makası yeniden kanadının köküne götürdü. Bir süre öylece bekledi, eli gitmiyordu. Zihnini ele geçiren bir bulanıklık parmaklarını felç etmişti. Birdenbire makası fırlatarak boy aynasını paramparça etti. Kendini yatağa pelte gibi bıraktı, yan dönüp kıvrıldı, gözlerini kapattı. Haftalar sonra tertemiz bir uyku çekmiş vaziyette uyandı. Gerindi, kanatları odayı bir kez daha görkemle doldurdu. Acıkmıştı, bir yana ayırdığı son öğününe iştahla yumuldu. Adamakıllı doyunca kalktı; perdeyi, pencereleri açtı. Temiz havayı içine çekerken göğün parlak mavisinde göğsü genişledi. Havanın ayıltıcı serinliğinin vücuduna yavaş yavaş dağılışını hissetti. Bir ayağını pervaza atıp elleriyle duvara tutundu. Vücudunu yukarı çekti, pencerenin dış köşelerine avuçlarını yapıştırıp karşıdaki evi izlemeye koyuldu. Kısa süre sonra perdede dalgalanmalar oldu, arkadan belli belirsiz simalar görüldü. Daha öncesinde varlığından habersiz olduğu orta yaşlı bir erkek dahil üç bukalemun dışarı çıktı. Kollarını birbirine dolamış vaziyette, evlerinin önünde yan yana dizildiler. Bu hazırlop avın heyecanıyla gözleri dönmüş, saldırmak için fırsat kolluyorlardı. Bayan K gözlerini kapatıp ellerini serbest bıraktı. Ciğerlerine hayatının en derin nefesini doldurarak kendini boşluğa saldı, kâğıttan bir uçak gibi süzüldü. Bu hamleyi beklemeyen bukalemunlar bir süre ne yapacaklarını bilemeden kuşkadını izledi. Bayan K kaldırıma çarpmasına birkaç metre kala kanatlarını açarak aniden havalandı. Toparlanan sürüngenler güçlü dillerini Bayan K’ye kementler gibi fırlatmaya koyuldu. Birkaç ıskadan sonra genç dişi bukalemun bacağını, erkek olan da boynunu tutturdu. Sendeleyen Bayan K kaldırım akasyalarından birine çarptı, dengesini kaybedecek gibi oldu fakat kendini toparlayıp kanatlarını çırpmaya devam etti. Sürüngenlerin güçlü dilleri onu bırakmaya hiç niyetli değildi. Kuşkadın bir müddet olduğu yerde asılı kaldı, dev bir rüzgârgülünü andırıyordu. Takati tükenmek üzereyken yavaş yavaş yükselişe geçti. Avını kaçırmak istemeyen bukalemunlar da onunla havalandı. Rüzgâr yiye yiye güçlenen kanatları çırpıldıkça açılıyordu. Kafasını kaldırıp arkasına güneşi saklamış bulutları süzdü. Gücü kesilen sürüngenlerin peş peşe düşüp parçalandıklarını anlamadı bile. Katılaşmış rüzgârın isteklerine kulak kabartmış, kavisler çizerek, kendi etrafında döne döne ilerliyordu. Çok uzaklardaki kırlangıç sürüsünü gördü, yönünü o yana çevirdi. Aşağıda gittikçe ufalan şehir moloz yığınına benzemişti. Binlerce iğrenç koku göğün tekdüze ferahlığında erimekte, şehrin tüm sesleri kanatlarının altında boğulmaktaydı. Kuşkadın K’nin, evine dönen göçmen kuşlardan bir farkı kalmamıştı. Bulutların arasında bir fısıltı gibi eriyip sonunda gözden kayboldu.

  • KulturALiterA Kitap Kulübü 2024 Ocak buluşması

    KulturALiterA Kitap Kulübü Ocak ayında 31’inci toplantısını gerçekleştiriyor. Bu ayın kitabı, raflarda henüz yerini almış ancak geniş bir okur kitlesi tarafından hemen kucaklanmış bir kitap: Çağdaş Türk edebiyatının olduğu kadar bizim de biricik yazarımız Mahir Ünsal Eriş’in Acaip isimli romanı. Toplantı Mahir Ünsal Eriş’in katılımıyla gerçekleşecek. "Şimdilik sağım. Hayattayım, elimde kalana hayat denirse. Ama bir gün, belki de çok uzakta olmayan bir gün, ölüp gideceğim. Suyun dibine inen bir taşın yüzeyde bıraktığı dalgalar gibi yavaş yavaş silinip gidecek izlerim bu dünyadan. Geriye hiçbir şey bırakmadan, ne olup bittiğini dahi anlamadan çekip gideceğim. Hiç yaşamamışım gibi, hiç var olmamış, bu kocaman göğün altında bir nefes dahi almamışım gibi, kaybolacak varlığım. İşte sen o gün, yani öldüğümü duyduğun gün işte, beni hatırla. Ve bütün bir hikâyenin belki hiç de senin bildiğin, sandığın, anladığın gibi olmadığı ihtimaline bir şans ver ve oku bunları. Olur mu Güzin?” "Acaip, Gaip ile başlayan ve üç kitaptan oluşan serinin ikinci kitabı. Üçüncüyü de heyecanla bekliyoruz. Acaip adı gibi acaip bir kitap. Hem acaip bir maceranın içine düşüyoruz hem de acaip bir aşk hikâyesine tanık oluyoruz. Kulübümüzde aşkı konuşacak olmanın sevinci ve heyecanı içindeyiz. Acaip, hikâye içinde hikâye ile dolu. Mahir Ünsal Eriş bir söyleşisinde şöyle diyor: “Çünkü aşk, hikâyeyi değiştirir. Sesi, kokuyu, fonu, atmosferi, meseleyi, dünyayı değiştirir. Hikayeler aşkın süzgecinden geçince bambaşka şeylere dönüşürler.” Bu toplantımızda aşkın penceresinden bakacağız tüm hikâyelere, bekleriz… KulturaLitera Kitap Kulübü herkese açık ve ÜCRETSİZ. İsteyen katılımcılarımız kitap kulübüne kayıt bölümünden bağış yaparlarsa çok memnun oluruz tabii. Kultura Litera Kitap Kulübü’nün bu toplantısı zoom üzerinden canlı olarak 24 Ocak Çarşamba günü Türkiye saatiyle 19.30’da başlayacak. Tek yapmanız gereken ayın kitabını okumak ve sitemiz aracılığıyla kitap kulübümüze kaydolmak. Kayıtla ilgili önemli not: Etkinliğimize kaydolurken açılan sayfada pound para birimi değerinde bir ücret bölümü göreceksiniz, ücretsiz katılmak için oraya sadece 0 yazmanız yeterli. Ancak kitap kulübümüze bir bağış yapmak isterseniz (istediğiniz rakamı seçebilirsiniz) sizin yazdığınız rakama göre bankanızdan o günün kurundan TL olarak otomatik çekim yapılacaktır. Yaptığınız bağışlar KulturaLitera Kitap Kulübü'nün devamlılığını sağlamaya ve site üzerinden yapılan kayıtlar için KulturaLitera olarak ödediğimiz mecburi sabit ücrete destek olacaktır.  Desteğiniz için şimdiden teşekkür ederiz." Yürütücü: Şule Tüzül Kitaplar üzerine düşünür, yazar, konuşur. Başta Edebiyathaber, LiteraEdebiyat ve Altıüstükitap olmak üzere farklı mecralarda edebiyat ve kitaplar üzerine yazıyor. Edebiyathaber ve Videogren youtube sayfalarında, Altı Üstü Kitap Podcast programında ve fırsat bulduğu her yerde kitaplar üzerine konuşuyor.

  • Begüm'ün yanına oturmak ya da oturmamak. İşte bütün mesele bu!

    Ödüllü yazar Anne Fine'ın ''SEN de OKU'' koleksiyonu için yazdığı Begüm'ün Nesi Var?, yersiz korku ve endişelerden özgürleşip ânın tadını çıkarmak üzerine muzip bir öykü. Öğrencilerin sınıf içi ilişki dinamiklerini ve öğretmenleriyle iletişimini mizahi bir üslupla ele alan bu neşeli anlatı, karşımızdakini dikkatli dinlediğimizde onu çok daha iyi tanıyabileceğimizi vurguluyor. Siyahla beyaz kadar birbirine zıt iki çocuğun arasındaki buzları hoşgörünün gücüyle eriten kitap, önyargıya ve ayrımcılığa maruz kalmanın nedenleri ve sonuçları hakkında düşündürüyor. Begüm sınıfın en özgüvenli, en bilmiş, en becerikli veee en KORKULAN öğrencisi! Bunu kim mi söylüyor? Şeyy, aslında tüm sınıf ama nedense kimsenin açık açık dile getirmeye cesareti yok. Peki, böylesine göz önünde olan birinden korkmak niye? Acaba Begüm'ün nesi var? Nesi yok ki? Bir kere üstüne vazife olmayan her işe karışıyor. Sonra, bakışlarıyla sinir ediyor. En fenasıysa sesini azıcık yükseltti mi herkes hazır ola geçiyor! Evet, itiraf etmek gerekirse Begüm azıcık zor biri ama yine de onunla sıra arkadaşı olmaya çekinilecek bir durum yok ortada... En azından Kerim Öğretmen öyle düşünüyor. Yoksa bizim Atık, pardon (!) Atıf, Begüm'ün yanına otursun diye ısrarcı olur muydu hiç? Akran zorbalığını odağına alan, gerçekçi bir öykü anlatan bu matrak kitap okurlarını, ''Sınıfta en korktuğunuz kişinin yanına oturmak zorunda kalsanız ne yapardınız?'' sorusu ile baş başa bırakıyor. Sahi, böyle bir durumda ne yapardınız? Anne Fine, 1947 yılında Leicester, İngiltere'de doğdu. Siyaset bilimi ve tarih eğitimi aldı. İlk kitabı 1978'de yayımlanan Fine'ın eserleri elliyi aşkın dile çevrildi. Kariyerinin dönüm noktası olan Madame Doubtfire romanı 1993'te Mrs. Doubtfire (Müthiş Dadı) adıyla sinemaya uyarlandı. Başrolünü Robin Williams'ın oynadığı film dünya çapında ilgi gördü. İki kez Carnegie Madalyası olmak üzere sayısız ödülle onurlandırılan Anne Fine, aslen çocuk ve gençlik edebiyatında ün kazanmış olsa da yetişkinler için de yazıyor. BEGÜM'ÜN NESİ VAR? Anne Fine Tudem Yayınları, 2024 Resimleyen: Gareth Conway Çeviri: Ümit Mutlu Yaş: 8-12 Tür: Roman 56 s.

  • Evlilik fayda sağlayan bir olgu mu?

    Filozof Clare Chambers'in kitabı Evliliğe Karşı, evlilik kurumunun tektipleştirici, baskıcı ve yok sayıcı etkilerini bir kez olsun duyumsamış olan herkesi sezgilerinin nasıl somutlaştığını görmeye ve ilişkilerin bütünüyle farklı, özgür ve adil biçimde örgütlendiği başka bir dünya ihtimaliyle yüzleşmeye çağırıyor. “Eğer evlilik fayda sağlayan bir olguysa, devlet tarafından tanınması eşitsizliği büyütmektedir." Evliliğe Karşı; evlilik kurumunun tektipleştirici, baskıcı ve yok sayıcı etkilerini bir kez olsun duyumsamış olan herkesi sezgilerinin nasıl somutlaştığını görmeye ve ilişkilerin bütünüyle farklı, özgür ve adil biçimde örgütlendiği başka bir dünya ihtimaliyle yüzleşmeye çağırıyor. Burada söz konusu olan yalnızca geçmişte ve günümüzde evliliğe yöneltilen eşitlikçi ya da feminist eleştirileri, toplumsal bir bakış açısından sunulan çeşitli çözüm önerileriyle sentezlediği için ön plana çıkan bir kitap değil. Chambers, ustalıkla işlediği bu metinde, evliliğe içkin adaletsizlikleri ortadan kaldırmaya yönelik politik bir modeli imleyen evliliksiz bir devletin ana hatlarını belirlemesiyle de sivriliyor. Evli ya da bekar, evlenebilen ya da evlenemeyen, evlenmeyi isteyen ya da istemeyen, yetişkin ya da çocuk herkesin mevcut haliyle evlilik kurumunun boyunduruğu altında yaşadığı baskı ve çekincelerin eleştirel bir dökümünü yapan bu eser, bireylerin ilişkilerini farklı düzeylerdeki müdahaleler yoluyla düzenleyen devletin ilgi ve çıkarlarını sorgulamaktan geri durmuyor. Siyasal liberalizmden ilişkisel sözleşme kuramına dek uzanan çeşitli yaklaşımların ışığında yürütülen tartışmalar yalnızca feministleri, eşitlikçileri ve liberalleri değil, toplumların temeline sorgulanmaksızın oturtulan evliliğin belirlenim ve koşulları altında yaşayan herkesi ikna edebilecek nitelikte. Maharetle haritalandırdığı çözümlerin hiçbiriyle yetinmeyen ve devlet tarafından özellikle tanınarak ayrıcalıklı kılınan bu ilişkinin olası bütün savunularına sağlam bir itiraz ileri süren Chambers, Evliliğe Karşı’da evlilik kurumunu titizlikle parçalara ayırıyor. Clare Chambers (1976 doğumlu) Cambridge Üniversitesi Felsefe Fakültesi'nde çalışan bir İngiliz siyaset felsefecisidir. Chambers, Oxford Üniversitesi'nden siyaset teorisi alanında doktora derecesini almış ve daha sonra Cambridge Üniversitesi'ne geçmeden önce Oxford Üniversitesi ve London School of Economics'te ders vermiştir.[2] Feminizm, liberalizm ve sosyal yapı üzerine yayınlar yapmıştır. EVLİLİĞE KARŞI Clare Chambers Livera Yayınevi, 2024 Çeviri: Sarp Kaya Tür: Felsefe 360 s.

  • Okuyucuyu merkeze koymak

    Engin Kükrer, Anıl Çetinel Örselli’nin “Ah Bu Şarkıların” adlı öykü kitabı üzerine yazdı: "Bana göre yeni kuşak öykücüler arasında eserlerinde atmosferi okuyucusuna en iyi yaşatan yazarlardan biri o." Engin Kükrer Yaşar Kemal’den Adalet Ağaoğlu’na, Gustavo Flaubert’ten Jose Saramago’ya kadar daha önce defalarca kitap incelemesi yazdım. Ancak ilk defa kanlı canlı, tanığım birinin kitabı hakkında inceleme yazacağım. Kalemimin bu seferki misafiri Anıl Çetinel Örselli’nin “Ah Bu Şarkıların” adlı öykü kitabı… İnsanın tanıdığı birinin eseri hakkında inceleme yazması zormuş. Üstelik bu kişi son yıllarda önemli öykü yarışmalarında ciddi başarılar elde etmiş biriyse… Daha da kötüsü kitabı hakkında inceleme yazacağımı ona söyleyince bana defalarca “Sakın bana kitap güzellemesi yapma. Hatalarım, eksiklerim neler? Onları yaz Engin!” diyen birinden bahsediyorum. Zaten bana göre başarısının altında yatan etkenlerden ilki burada gizli: Anıl’ın içindeki bitmek tükenmek bitmeyen kendini geliştirme arzusu… Emir büyük yerden, çare yok. Eleştiri şapkamı takıyorum kafama, başlıyorum sayfaları çevirmeye… Beni ilk sayfada ödülleri karşılıyor, saygıyla selam verip devam ediyorum yoluma. Karşıma teşekkür yazısı çıkıyor. Okuyucusuna kitabını okumaya niyetlendiği için içtenlikle teşekkür eden ince ruhlu bir yazar görüyorum. Hatta teşekkür metninde özne olup da kalın puntoyla yazılan tek metin “Sevgili Okur” sözcükleri… Zaten kitabı okuduğumda görüyorum ki öykülerinin tamamında da gizli özne daima okuyucu. Merkezde hep o var. Örselli, kitapta öykülerle beraber dinlenmesi tavsiye edilen şarkılara kadar okurunu düşünmüş, hatta yetmemiş çalma listesini QR koduyla bile paylaşmış. Daha öyküleri okumaya başlamadan kendinizi özel hissetmeye başlıyorsunuz. Sanırım onun öykülerdeki başarısının ikinci ana nedeni de bu olsa gerek: Okuyucuyu merkeze koymak… Gelelim öykülere… Bana göre öykülerinin on dördü de birbirinden güzel ve değerli… Yazar bir bakmışsınız “Ankara Bekçisi” ile sizi Ankara sokaklarında dolaştırırken bir bakmışsınız hüzünlü bir “Ah(!)tapot” öyküsüyle sizi buz gibi denize sokup çıkartıyor. Ardından sizi lunaparkta “Balerin”e bindirip başınızı döndürdükten sonra “Heimat” öyküsüyle yüreğinizi çıkarıp acı vatan Almanya’daki işçilerin kucağına bırakıveriyor. Son olarak da Ezo Ana’nın evlat nöbetine götürüp göğsünüzdeki serçeyi kanatarak kitabı bitiriyor. Bana göre yeni kuşak öykücüler arasında eserlerinde atmosferi okuyucusuna en iyi yaşatan yazarlardan biri o. Keskin kalemi nereyi yazıyorsa, ruhumuzu da alıp oraya götürüyor. Tüm öykülerini sevdim. Yine de bende en çok iz bırakan öyküleri, öğrenciliğimi geçirdiğim Başkent’e beni geri götürdüğü için “Ankara Bekçisi”; etkileyici, gittikçe tırmanan ve dramatik olay örgüsüyle “Pamuk İpliği” ile metaforlarına ve anlatımına bayıldığım “Ah(!)tapot” ve “Göğsümde Var Bir Serçe”. Aaa bir de “Balerin” vardı değil mi? Onu da çok sevdim. Neyse tüm öykülerini teker teker yazmadan burada keseyim isim vermeyi. Biraz da kitaba öykü tekniği açısından bakalım. Bir kere kitabın dili yalın, akıcı ve sürükleyici… Diyaloglar yerinde ve yeteri kadar kullanmış, aynı zamanda gerçekçi. Konuşan karakterler sizi capcanlı bir öykünün içerisine bırakıveriyor. Devrik cümle kullanmayı da seviyor yazar. Yazarın sevdiği bir diğer kullanım ise “iç monologlar”. Öykülerinde sıkça iç monologlara rastlıyoruz. Yine başarılı öykülerin olmazsa olmazı özgün betimlemeler ve çarpıcı metaforları da kitapta sıklıkla görmekten keyif aldığımı söyleyebilirim. Zaten Ah(!)tapot, Göğsümde Var Serçe, Balerin gibi bazı öykülerin ismi başlı başına bir metafor. Bununla birlikte öykülerde sağlam kurgu da dikkat çekiyor. Hiçbir kelime boşa harcanmamış. İnce bir işçilik söz konusu, Eee boşuna bir insana o kadar çok ödül vermezler ama değil mi? Fakat bana Anıl’ın öykülerinin en çok neresini sevdin derseniz; final bölümlerini sevdim, derim. Yazar ilmek ilmek işlediği öykülerini finalde çok başarılı bir şekilde nihayete erdirmiş. Örnek mi istiyorsunuz? Buyurun! Yıllar önce gözaltına alınıp naaşı dahi teslim edilmeyen oğlu için adalet nöbeti tutan Ezo ananın dramatik öyküsünün anlatıldığı “Göğsümde Var Bir Serçe” adlı öykünün beni derinden etkileyen son paragrafı şöyle bitiyor: “Oğlanın fotoğrafını geri aldı, essahtan kavuşmuşlar gibi fotoğraftaki yüzünü sevdi, sonra mendilinden kefen ettiği serçeyi sordu. ‘Kayda girmemiş, öyleyse yoktur!' dedi memur. Ben de görmüştüm de işte… Vazife!“ Bazılarınızın hani eleştirecektin, hep övdün dediğini duyar gibi oluyorum. Eee, ne yapayım, çok sevdim tüm öyküleri… Yazar istedi diye eleştirmek için yalan yanlış şeyler mi yazayım. Ayrıca bu noktada Türk Dil Kurumunun internet sözlüğündeki “eleştiri” tanımına da sığınmak istiyorum. Bakın eleştirinin tanımında ne diyor TDK: Bir edebiyat veya sanat eserini her yönüyle değerlendirerek anlaşılmasını sağlamak amacıyla yazılan yazı türü; tenkit, kritik.” Ben de bu değerlendirmemde tanımı karşılayacak hususlara yeterince yer verdiğimi düşünüyorum. Gözden kaçan birkaç ufak dilbilgisi yanlışı dışında tenkit edilecek bir noktasının bulunmadığı sıcacık, coşkulu, samimi ve toplumun yaralarını estetik bir dille bize yansıtan başarılı öyküler okudum. Belki de bizi bize anlatan toplumsal gerçekçi öyküler okumaktan keyif aldığım için bu kitabı sevmişimdir, bilmiyorum. Hani ünlü Yazar Cortazar roman ve öyküyü boks maçına benzettiği meşhur sözünde “Etkileyici bir metin ve okur arasında yaşanan bu mücadeleyi roman hep sayıyla kazanır, oysa öykünün bu maçı nakavtla alması gerekir.” demiş ya! İşte Örselli’nin  “Ah Bu Şarkıların” kitabı da öykülerin ince dokunuşlarıyla beni nakavt etmeyi başardı. Bana inanmıyor musunuz ya da abarttığımı mı düşünüyorsunuz? Açın okuyun kitabı öyleyse, iddia ediyorum en fazla dördüncü öyküde nakavt olmanız garanti… AH BU ŞARKILARIN Anıl Çetinel Örselli Eksikparça Yayınları, 2023 Tür. Öykü

  • Bir Dedektif John Rebus Polisiyesi 19

    Ian Rankin'in, ilki 1987 yılında yayımlanan Rebus serisinin son kitabı, Gölge İncil'in Azizleri, Türkçede. "Rebus göreve geri döner, fakat bunun için daha düşük bir rütbeye razı olmak zorunda kalır. Bir araba kazası hakkında soruşturma yaparken, otuz yıl önce işlenmiş bir cinayetin yeniden gün yüzüne çıktığı haberi gelir. Rebus’un eski günlerdeki ekibinin, kendi amaçlarına daha uygun olduğu için bir katilin adaletten kaçmasına yardım ettiğinden şüphe edilmektedir. O zamanki iş arkadaşları kendilerine Azizler diyen ve Gölge Kitap diye bir şeyin üzerine yemin etmiş bir gruptur. Fakat zaman değişmiştir ve geçmişteki suçlar artık gizli kalmayabilir. Rebus’un neleri saklaması gerekir? Ve gerçekten kimin tarafındadır?" Ian Rankin Fife, İskoçya’da doğdu. 1982 yılında Edinburgh Üniversitesinden mezun oldu. “Rebus” serisiyle başarıya ulaşmadan önce üzüm toplayıcısı, çoban, vergi memuru olarak çalıştı. 1986 yılında evlendikten sonra, kısa bir süre Londra’da ve Fransa’da yaşayıp tekrar Edinburgh’a döndü. Yazdığı ilk kitabı Summer Rites basılmasa da ikinci kitabı The Flood 1986’da basıldı. “Rebus” serisinin ilk kitabı Düğümler ve Haçlar ise 1987 yılında yayımlandı. Kısa sürede büyük başarıya ulaşan “Rebus” serisi o günden bu yana yirmi iki dile çevrildi ve birçok ülkede çok satanlar listesinde yer aldı. Yayımlanan daha pek çok kitabının yanı sıra, “Jack Harvey” takma adıyla yazdığı romanları da vardır. Black and Blue romanıyla, 1997’de edebiyat dalında CWA Macallan Altın Kama’sının sahibi oldu. Ayrıca Edgar ve Anthony ödüllerinde adaylar arasına girerek finale kaldı. Edinburgh Üniversitesinden Yılın Mezunu ödülünü alan Ian Rankin, 1999, 2001 ve 2003 yıllarında Abertay Dundee Üniversitesi, St. Andrews Üniversitesi ve Edinburgh Üniversitesinden üç fahri doktorluk unvanı aldı. Ian Rankin eşi ve iki oğluyla birlikte Edinburgh’da yaşıyor. GÖLGE İNCİL’İN AZİZLERİ Ian Rankin Alfa Yayınları, 2024 Çeviren: Mehmet Gürsel Tür: Roman 488 s.

  • Bireysel kırılma ve çelişkiler

    Modern Japon edebiyatının kurucularından Natsume Sōseki, Pirinç Kuşu'nda, ülkesindeki topyekûn modernleşme sürecinde toplumda yaşanan hızlı ve keskin dönüşümün bireyin iç dünyasında yarattığı kırılma ve çelişkileri, kurgu sanatına taşıdığı psikolojik derinlikle ustaca aktarıyor. "Taze bahar soğuğunda Mabet önünde Bir turna düşledim." Gazetelere düzenli aralıklarla yazdığı öykü ve denemelerinde kalemini benliği ve belleği üzerinde gezdirerek, hatırlamaya ve serbest çağrışıma dayalı anlatımıyla, sesli düşünme diyebileceğimiz türden çeşitli üslup provaları yapmıştır. Yazarın tapınak bildiği kendine ait odasının artalanında, göz göre göre ihmale kurban giden davetsiz konuğun buruk öyküsünü anlatan Pirinç Kuşu, Sōseki'nin alışılageldik halim selimliği içinde dipsiz bir kötülüğün ifade bulduğu kor gibi bir metin... NATSUME SŌSEKİ (Natsume Kinnosuke, 1867-1916), henüz bir yaşındayken geçim sıkıntısından dolayı evlatlık verildi, ancak üvey anne babasının boşanması üzerine 1876 yılında öz ailesine iade edildi. Natsume ismini yeniden alması ise çok sonra oldu (1888). İngiliz edebiyatı dalında eğitim gördüğü Tokyo Üniversitesi'nden mezun olduktan (1893) sonra taşrada öğretmenlik yaptı ve 1896'da evlendi. 1900'de hükümet bursuyla okumak için İngiltere'ye gitti ve Londra'da kültürel çatışma yüzünden buhranlı bir iki yıl geçirdi. Döner dönmez yine Tokyo Üniversitesi'nde ders vermeye başladı. 1906'da tamama erdirdiği ilk romanı Ben Bir Kediyim'i aynı yıl Küçükbey (Botchan) izledi. 1907'de dönemin önemli gazetelerinden Asahi'nin teklifini kabul ederek yazarlığı başlı başına meslek edindi ve akademideki görevinden ayrıldı. Eserlerini önce tefrika sonra kitap halinde yayımlayarak sadece kalemiyle geçinir hale geldi. Bu süreçte, shōhin diye adlandırılan kişisel anlatılarıyla nesirde özgün bir tarz geliştirdi. 1907'de, edebiyatın ne olduğunu ortaya koymaya giriştiği, seminer notlarından oluşan Edebiyat Kuramı (Bungakuron) adlı çalışmasını yayımladı. 1910 yılında ağır bir mide kanaması geçirerek ölümden döndü. 1916'da son romanını tamamlayamadan ülser yüzünden hayata veda etti. 11 yıllık kısa fakat bereketli yazarlık yaşamı boyunca toplam 14 roman yazdı ve ağırlıkla bireyin geleneksel değerlerle uzlaşmazlığı neticesinde yaşadığı suçluluk ve yabancılaşma duygularını işledi. Günümüzde modern Japon edebiyatının kurucuları arasında gösterilen Sōseki'nin Michikusa (1915) adlı otobiyografik romanı da yayın programımızda yer almaktadır. PİRİNÇ KUŞU Natsume Sōseki Sel Yayıncılık, 2023 Çeviri: Özlem Mete 72 s.

bottom of page