Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Bodrum Kitap Günleri başlıyor
Bodrum Belediyesi, Bodrum Belediyesi Kültür A.Ş. ve Gümüşlük Akademisi Vakfı’nın iş birliğiyle düzenlenen Bodrum Kitap Günleri 27 Ocak ile 3 Şubat tarihleri arasında Herodot Kültür Merkezinde gerçekleşecek. Her yıl farklı bir tema ile gerçekleştirilecek olan etkinliğin ilk teması ekolojik duyarlılık yaratmak amacıyla "Doğayı Okumak" olarak belirlendi. Girişin ücretsiz olduğu bu etkinlik, kitapseverler ile Türkiye'nin dört bir yanından gelen yayıncıları, yazarları ve şairleri Bodrum'da bir araya getirecek. Yaklaşık 50 yayınevi ve tanınmış yazarların katılımıyla gerçekleşecek olan etkinlik paneller, yazar söyleşileri, imza günleri, konserler, okuma tiyatrosu ve çocuk atölyeleri gibi çeşitli etkinliklere ev sahipliği yapacak. Etkinlik kapsamında doğanın edebiyata, sanata ve insana yönelik etkileri birbirinden farklı yaklaşımlarla ele alınacak. Bunların yanında kitap okumayı teşvik eden kampanyalar ile Herodot Kültür Merkezine ücretsiz ulaşım imkanları da sunulacak. Program ile ilgili detaylı bilgi için belediyenin internet sitesinde yer alan etkinlikler sayfasını ziyaret edebilirsiniz.
- Şair ve yazar Süreyya Berfe, 80 yaşında hayatını kaybetti
Şair ve yazar Süreyya Berfe, bugün İzmir'de hayatını kaybetti. Şair Süreyya Berfe'den acı haber geldi. Berfe'nin yaşamını yitirdiği öğrenildi. Son yıllarını Urla'da bir bakımevinde geçiren Süreyya Berfe, bir süredir sağlık sorunları yaşıyordu. 27 Ocak 1943'te İzmir'de doğan ve asıl adı Hikmet Süreyya Kanıpak olan şair Süreyya Berfe, 1965 yılına kadar Süreyya Kanıpak imzasıyla yazdı. Berfe, Nermin Hanım ile Fransızca öğretmeni Metin Kanıpak’ın oğludur; baba tarafından Atatürk’ün akrabası olur. Çanakkale Lisesi’ni bitirdikten (1960) sonra iki yıl Hukuk Fakültesi’nde, dört yıl İÜEF Felsefe Bölümü’nde okudu. Askerliğini yedek subay öğretmen olarak yaptı. Dönüşünde Arkın Yayınevi’nde çalıştı ve “Meydan Larousse”, “Cumhuriyet Ansiklopedisi”, “Yirminci Yüzyıl Tarihi” gibi ansiklopedik yayınların hazırlanmasına katkıda bulundu. Ali Özgentürk ile Asyalı dergisini çıkardı (2 sayı, 1972). 1976’da Can Yayınevi’nde çalıştı. Daha sonra reklam şirketlerinde metin yazarlığı yaptı. İlk şiiri 1962’de Yön dergisinde çıktı. Şiirlerini Süreyya Kanıpak imzasıyla 1965’e kadar “Düzlem”, “Zeren”, “Yelken”, “Şiir Sanatı”, “Türk Dili”, “Somut” gibi dergilerde, daha sonraki şiir ve yazılarını “Papirüs”, “Yeni Dergi”, “Yazı”, “Forum”, “Oluşum”, “Soyut”, “Somut”, “Ant”, “Yeni Edebiyat”, “Yeni a”, “Birikim”, “Milliyet Sanat”, “Defter”, “kitap-lık”, “Gösteri” dergileriyle “Yeni Gazete” ve “Ulus” gazetelerinde yayımladı. Süreyya Berfe’nin şiirleri 18 dile çevrildi. Yapıtları: Şiir: “Gün Ola” (Fikir Kulüpleri Federasyonu, 1969); “Savrulan” (Yücel, 1971); “Hayat ile Şiir” (Hür, 1980); “Ufkun Dışında” (de, 1985); “Şiir Çalışmaları” (Can, 1992); “Ruhumun” (YKY, 1998); “Kalfa – Toplu Şiirler” (1965-1998) (YKY, 1999); “Seçme Şiirler” (Adam, 2001); “Nâbiga” (Adam, 2001); “Seni Seviyorum” (Adam, 2002); “Foklar Söyledi Ben Yazdım” (YKY, 2005); “Çıkrık” (YKY, 2008), “Seferis ile Üvez” (Metis, 2010), “Her Gölge Titrer” (YKY, 2015); “Yavaş Yavaş Bilemiyorum” (YKY, 2023). Çocuk Kitabı: “İlkokullar İçin Matematik” (Milliyet, 1976); “Çocukça” (şiirler, Can, 1982; YKY, 2021); “Eksik Alfabe” (Adam, 2003; YKY, 2021). Ödülleri: “Kasaba” şiiriyle 1966 Türkiye Milli Talebe Federasyonu Kültür Yarışması’nda birincilik, “Şiir Çalışmaları” ile 1992 Cemal Süreya, “Nâbiga” ile 2002 Behçet Necatigil, “Seni Seviyorum” ile 2002 Orhon Murat Arıburnu, “Çıkrık” ile 2009 Ceyhun Atuf Kansu, “Seferis ile Üvez” ile 2011 Melih Cevdet Anday, 2019 PEN Türkiye Şiir Ödülü ve son olarak “Yavaş Yavaş Bilemiyorum” ile 2023 Attilâ İlhan ve Yunus Nadi şiir ödüllerini aldı.
- Anadolu Oyuncak Kültürü
Yirmi yıldan fazla bir süre çalışılarak toplanan obje, bilgi ve fotoğrafların disiplinler arası bir tasnif ve uzman değerlendirmeleriyle ortaya çıkan Anadolu Oyuncak Kültürü, raflarda. Oyuncak denilince çocuk, çocuk denilince oyuncak akla gelir. Anadolu Oyuncak Kültürü, yirmi yıldan fazla bir süre çalışılarak toplanan obje, bilgi ve fotoğrafların disiplinler arası bir tasnif ve uzman değerlendirmeleriyle ortaya çıktı. Çocuklar kadar yetişkinler için de önemli olan oyunlar ve oyuncaklar, insanlığın geride bıraktığı binyıllar, yüzyıllar boyunca toprak altında bulunmayı bekleyenler bir yana ya yok olup gidiyor ya da dünyanın dört bir köşesinde müzelerde, özel koleksiyonlarda kendine yer bulup korunuyor. Her türden oyuncak, hayatın her döneminde çocuğun, yetişkinin en yakın arkadaşı. Bu yüzden “oyuncu insan” kavramının kullanılmaya başlandığı yıllardan beri konu üzerinde ciddiyetle duranlar “oyun” ve “oyuncak” ikilisini birbirinden ayırmazlar. Anadolu Oyuncak Kültürü de bu anlayışın bir sonucu… ANADOLU OYUNCAK KÜLTÜRÜ Hazırlayan: A. Ceren Göğüş, Doğanay Çevik Yapı Kredi Yayınları, 2023 392 s.
- Yaratıcılık Ritüelleri 2 Polat Özlüoğlu: "Öykü yazmak bir serüven, bir yolculuk gibi geliyor bana"
Litera Edebiyat yeni yılda yazarların yaratıcılık ve yazma ritüelleri üzerine bir söyleşi serisine başlıyor. Semrin Şahin'in hazırladığı söyleşi serisinin ikincisinde konuğumuz bu yılın Haldun Taner Öykü Ödülü'nün sahibi Polat Özlüoğlu. Keyifli okumalar ve bol ilhamlar dileriz. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Yazmaya başlamadan önce, uzun zamandır tek yaptığım ritüel kendimi sokağa atmak, evden dışarı çıkmak, kalabalığa karışmak ve yürümek. Sonunda elimde defter ve kalemle bir kahvehaneye ya da kafeye oturup kulaklığımı takıp yazmaya başlıyorum. Aklıma ne gelirse deftere karalıyorum ve genelde öykü formatında bir şeyler ortaya çıkıyor. Uzun uzun kafamda karakterleri, olay örgüsünü döndüren, bununla günlerce yatıp kalkan biri olmadığım için masa başına geçtiğim anda ilk aklıma geleni yazıyorum ve sonunu getirmeden de asla defteri kapatmıyorum. Kaç saat sürerse sürsün öyküyü bitiriyorum. Eğer yarım bırakırsam arkasını bir daha getiremeyeceğime inanıyorum. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Bugüne kadar hiç yaratım tıkanması yaşamadım. Ne zaman bir şeyler yazmaya niyetlensem bir öykü mutlaka ortaya çıkıyor. Defteri, kalemi elime almam yeterli geliyor uzun zamandır. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Çalışırken elbette mesai saatleri engel teşkil ediyordu, aklınıza gelen bir şeyi not almak zorunlu hale geliyordu unutmamak, hatırlamak için. Küçük bazı ipuçları ya da öyküye dair kırıntılar karalıyordum küçük not kağıtlarına. Bankada çalışırken maalesef kendinizi unutuyorsunuz, o yoğunluğun ve stresin baskısı pek çok şeyin önüne geçiyordu. Başka bir şey düşünmek ya da hayal etmek mümkün olmuyordu. Tabii bunlar artık geride kaldı, işten azade olunca çok şey değişti. Artık istediğim saatte istediğim şekilde yazı yazabiliyorum. Yazmaya başladığınızdaki dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Yazmaya başladığım dediğim süreç aslında yazdıklarıma öykü ismini verdiğim zamandır. Ondan epey önce orta-lise ve üniversite eğitimim zamanında da bir şeyler karalıyor, metinler yazıyordum, adını koymadığım karalamalar. Ancak on küsur yıl önce yazdıklarımı öykü olarak isimlendirmeye başladım. Her zaman ilk günkü gibi heyecanla ve tedirginlikle yazmaya başlıyorum. Bu heyecanı kaybetmemek gerektiğine inananlardanım. Yazdığım metnin sayfalar ilerledikçe kendiliğinden bir öyküye dönüşmesi, usul usul karakterlerin, olay örgüsünün ve kurgusunun belirginleşmesi, atmosferin ve mekânın yavaşça derinleşmesi, sonunun sayfalar biterken birdenbire ortaya çıkması fikri cazibesini koruyor hâlâ. Öykü yazmak bir serüven, bir yolculuk gibi geliyor bana. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Genelde öğleden sonra ya da gece yarısından çok daha sonra yazmaya başlıyorum. Öyküyü bitirene kadar devam ediyorum güne ya da geceye. Öyküyü yazdıktan sonra asıl mesaim başlıyor. Öykünün düzeltilmesi, değiştirilmesi, dönüştürülmesi, geliştirilmesi, dil işçiliği vb. çalışmalarımı genellikle gece tek başına olduğum saatlerde yapıyorum. Yazarken değil ama yazmaya başlamadan önce elimin altında olan bazı öykü ve şiir kitapları var. Didem Madak, Birhan Keskin, Murathan Mungan, Turgut Uyar, Yusuf Atılgan, Füruzan, Sevgi Soysal, Bilge Karasu, Ahmet Hamdi Tanpınar, Borges, Marquez, Cortazar yakın durduğum yamacımda yöremde tuttuğum yazarlar ve şairlerden ilk aklıma gelenlerdir. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…) var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Hayır, yok. Çok sevdiğim şiirler, öyküler, romanlar var elbette, hayranlıkla okuduğum kitaplar, gıpta ettiğim hayali kahramanlar, sevdiğim kurgu dünyalar mevcut. Ama keşke ben yazsaydım dediğim bir eser olmadı hiç. Bu duyguya en çok yaklaştığım bir kitap oldu bugüne kadar o da Yusuf Atılgan’ın “Anayurt Oteli”ndeki Zebercet karakteri. Yine de ben yazmış olmak istemezdim. Beni heyecanlandırmış, haz vermiş, bir şeyler yazma isteği uyandırmıştı kitap.
- Öykü: Affedersiniz
“Neden kendisini başkalarını sevdiği kadar çok sevmemişti. Eğer sevseydi burada olur muydu?” Büşra Yabanigül Karşıdan gelen adam izmaritini ona doğru fırlattı. Günlerdir yürümekten tozlanmış çizgi çizgi iz yapmış ayakkabılarının önüne düştü. İlk kez bu kadar görünmezdi. Üzerinde kırışmış füme renkli paltosuyla ağır ağır ilerliyordu. Bir başkası yanından geçerken omuzuyla çarptı. Sanki hiçbir şeye çarpmamış gibi yoluna devam ederken adam çarpılmanın şiddetiyle dengesini kaybetti. Arkasından okkalı bir küfür savurdu, duyulmadı. Kimse dönüp bakmadı. Elinde tuttuğu büyük zarf dosyayı kolunun altına sıkıştırdı. Defalarca açılmış, kenarlarından yırtılmaya başlamış dosyaya son kez bakmak için gözüne kestirdiği banka oturdu. Tıpkı okul zamanlarında henüz daha küçücükken sıraların ona kocaman geldiği zamanlarda olduğu gibi, sıranın en ucuna, kıpırdasa, biri dokunsa düşecek gibi oturdu. Kumral, dümdüz saçlarını gözlerinin önünden arkaya doğru attı. Hafta sonları bu parka annesiyle geldiği zamanları uzaklara bakarak izledi. Aradan geçen yıllar silmemişti belleğindeki izleri. Gökyüzünde bazen sürü halinde uçan kuşları dikkatle izleyişleri bazen de gemileri sessizce uzun uzun izleyişleri takıldı gözlerine. Bir an sonra kesildi zihnindeki görüntü. Annesiyle vedalaştığında gözlerinden akan yaşları sildiği gibi silmedi bu kez. Ağlayacak fazla bir şey kalmamıştı artık. Anneler bilirdi evlatlarının yüreğini. Kötülüklerinin sınırını da bilirdi. Ama bu kez bilememişti. Gençlik denen şeyin insana nasıl hatalar yaptırabileceğini öngörememişti. Yıllarca, ceza çektiği yere oğlunu görmeye bıkmadan gelmişti annesi. Her ziyaretinde içini daha çok öfke kaplıyordu. Annesinin, içindeki iyiliği görme konusundaki ısrarı ve inancı omuzlarına yük gibi biniyordu. Kurtulmak istiyordu o yükten. Defalarca söylemişti oysa. “Ben yaptım anne. Evet, ben öldürdüm.” demişti. İnanmamıştı annesi. İnansaydı, umudu kesseydi, bir daha onu ziyarete gelmeseydi aklı annesinde kalmayacaktı. Belki ebediyen kendisinden nefret edecekti ama en azından suçsuz yere içeride olduğu için her gün kahrolmayacaktı. Umut bazen insanın içini kemirirdi. Hiç tükenmedikçe yerdi derinden. Bitmeliydi umudu. Böylesi annesi için daha kolay olacaktı. Yirmili yaşlarının başlarında, yaka paça alınmıştı evinden. Bir anne yirmi üç yıl umutla bekleyemezdi, beklememeliydi. Son duruşmada eski kız arkadaşının ayağa kalkıp “Tahir, sevgilim olduğu halde benimle görüşmek istiyordu. Çok kez reddettim onu. En son öfkeden deliye döndüğü bir gün, sevgilimin evine giderek onu öldürmüş.” demişti. Tahir suçu üstlenmiş, annesinin yüzüne bakamadan ellerinde kelepçelerle ayrılmıştı salondan. Biricik sevgilisinin hapse girmesine razı olamazdı. Yapamazdı o. Narindi, çabuk hasta olurdu. Ziyarete yalnızca bir kez gelmişti eski sevgilisi. “Bu iyiliğini hiç unutmayacağım. Sana minnet borçluyum.” demişti. Sonraki günlerini pişmanlık içinde geçirdi. Uzun zamanı vardı düşünmek için. “Neden kendisini başkalarını sevdiği kadar çok sevmemişti. Eğer sevseydi burada olur muydu?” Peki ya biricik sevgilisinin o adamın evinde ne işi vardı? Belki düzgünce konuşmak, peşini bırakmasını söylemek için gitmişti. Ne yaşandıysa o gün o evde, Tahir hiç bilmedi bunların cevabını. Yastığını yumrukladı günlerce. Her aklına düştüğünde duvarları yumrukladı. Gelmemişti sevgilisi bir daha. Orada, hayatı boyunca kendisinin tıpkı okul sıralarında oturduğu gibi hep en uçta, düşecek gibi, sığıntı gibi, yancı gibi, omuzuna var gücüyle çarpılan, ayağına basılan görünmeyenler için bir kitap yazdı. “O” Annesinin ölüm haberini aldığında çıkmasına sekiz yıl vardı. İçi bir nebze olsun rahatlamıştı. Daha fazla umutla yaşamayacaktı annesi. Çok özlüyordu onu. Elinde tuttuğu dosyayı son kez açtı. Yayın evine ricası kabul edilmişti. Kitabının ön sayfasında annesinin fotoğrafı olacaktı. “Bana olan inancın için sana minnettarım anne.” yazacaktı. Oturduğu banka iyice yerleşti. Sırtını bu kez yasladı. Ayaklarının dibine atılan izmarite küçük bir vuruş yaptı. Adam Tahir’e dönüp “Affedersiniz” dedi. Yere eğilip izmariti aldı.
- “Daha çok çalıştırmalısın.”
Köy okullarında pek çok öğrencinin kalbine dokunan İhsan Kartoğlu’ndan gerçek hayattan ilham alınmış bir hikâye! "Al Yanak’ın en büyük hayali, bir taklacı güvercine sahip olmaktı. Bir gün penceresine bir güvercin kondu. Duaları kabul olmuştu! Füfü adını verdiği bu güvercini hemen çalıştırmaya başladı ama güvercin bir türlü takla atamadı. Çalışkan, “Daha çok çalıştırmalısın.” dedi. Bilge, “Doğru şekilde çalıştırmalısın.” dedi. Oyuncak, “Oyunla öğretmelisin.” dedi. Her yöntemi deneseler de güvercin bir türlü takla atmıyordu. Al Yanak bu duruma çok üzüldü. Günden güne morali bozuluyordu. En sonunda öğretmenine danışmaya karar verdi. Peki ya öğretmeninin verdiği tavsiye işine yarayacak mıydı?" TAKLA BUNLARI KAFANA İhsan Kartoğlu Timaş Çocuk, 2024 Çizer: Zeynep Macit 64 s.
- Yerini Yadırgayanlar
Cihan Çakan ikinci öykü derlemesi Yerini Yadırgayanlar’da günümüzün sert atmosferini kırılgan ruhlar ve bıçak sırtı ilişkiler üzerinden anlatıyor. Bir yanıyla taşranın tekinsizliğini yoklayan öyküler bir yanıyla şehrin girdaplarında kol geziyor. Bazen bir âşık, bazen yavru bir kedi, bazen de bir çiçek her an yerini yadırgayanlardan biri olabiliyor. Cihan Çakan toplumsal meseleleri dert edinirken daha çok bu meselelerin görünmeyen yanlarıyla ilgileniyor. Onun öykü kişileri toplumsal olanın tam içindeyken kendi dünyalarında aşklarıyla, umutlarıyla, hayal kırıklıklarıyla yaşama sancıları çekiyor. Yerini Yadırgayanlar yalın dili, çarpıcı anlatımı ve katmanlı hikâyeleriyle kendinden uzun süre söz ettireceğe benziyor. Cihan Çakan 1987 yılında Erzincan’da doğdu. Karadeniz Teknik Üniversitesi’nden mezun oldu. Uzun süre Van ve Mardin’de köy öğretmenliği yaptı. Şu an İstanbul’da öğretmenliğe devam ediyor. Öyküleri Notos, Sözcükler, Ecinniler, yenie, şahsiyet ve Trendeki Yabancı’da yayımlandı. İlk kitabı 2017 yılında yayımlanan Çember adlı tiyatro oyunudur. Miyase ile Teberdar, Masalın Doğusu, 40. Gece Aydın Üstüntaş Geleneksel Anadolu Tiyatrosu Oyun Yazma Yarışması’nda birinciliğe değer görüldü ve bu ödülü üç yıl peş peşe alan ilk isim oldu. Ayrıca Derin Mutsuzluklar Anatomisi Nilüfer Belediyesi Mitos-Boyut Sahne Eseri Yazma Yarışması’nda birinciliğe; Kadıköy Belediyesi Ulusal Tiyatro Sahne Eseri Yarışması’nda Arka Bahçe ikinciliğe, Benim Annem Cumartesi üçüncülüğe değer görüldü. 4 Kadın Sevda Şener Tiyatro Oyunu Yazma Yarışması’nda övgüye değer bulundu. Yazarın tiyatro oyunları farklı yayınevleri tarafından yayımlanırken oyunlarının sahne okumaları GalataPerform, ikincikat ve Bilkent Ana Sahne’de yapıldı. Derin Mutsuzluklar Anatomisi Nilüfer Kent Tiyatrosu tarafından radyo tiyatrosu olarak okundu. YERİNİ YADIRGAYANLAR Cihat Çakan Notos Kitap, 2023 Tür: Öykü 132 s.
- Sınırları Aşan Dilbilim 1. Cilt
Çölde vaha niteliği taşıyan Sınırları Aşan Dilbilim, yalnızca dilbilim araştırmacılarına değil, verili olanla verili olmayanı anlama serüvenine eşlik etmek isteyen tüm okurların zihinsel kavrayışlarına yol gösterecek bir kaynak. Bilim dünyasında yenilik ve değişimleri paylaşabilmek, izleyebilmek ve tartışabilmek için anadilinde üretilmiş bilimsel yazılardaki bilgilerin yine anadili konuşucularınca kavranması ve bu yolla başka bir üretim sürecinin başlatılması gerekmektedir. Bunun ilk basamağı da derinlikli anlamakla ilerlemesi beklenen bilimsel düşünme sistematiğinin kendi kendinelik değeri çerçevesinde aracısız olarak gerçekleşmesidir. Bu doğrultuda, elinizdeki kitapta ayrı bir alan olarak ortaya çıkmasından bu yana yalnızca kendi sınırlarını değil, ilişkili olduğu diğer disiplinlerin de sınırlarını aşan ve birçok alanın ortak paydasında konumlanan Dilbilim, geniş oylumlu alt alanlarıyla ele alınmaktadır. Tüm bölümler ilgili alanın ne olduğu, tarihçesi, temel terim ve kavramları, amaçları, neden böyle bir alanın bulunduğu, alandaki başat ve güncel araştırmalar, kuramsal/genel dilbilime katkısı/alana yönelik bulguların dil kuramları açısından nasıl yorumlanabileceği, alanın -varsa- türleri ve/ya alt ulamlarının neler oldukları gibi pek çok bilgiyi içinde barındırmaktadır. Deyim yerindeyse çölde vaha niteliği taşıyan bu kitap yalnızca dilbilim araştırmacılarına değil, verili olanla verili olmayanı anlama serüvenine eşlik etmek isteyen tüm okurların zihinsel kavrayışlarına yol gösterecek bir kaynaktır. SINIRLARI AŞAN DİLBİLİM 1. CİLT Kolektif İthaki Yayınları, 2023 Tür: Araştırma 304 s.
- Notos’un Ocak-Mart, 99. sayısı çıktı
Notos yaptığı bütün yazar dosyalarını kalıcı bir kaynağa dönüştüren anlayışıyla Ocak-Mart, 99. sayısında Jean-Paul Sartre’a yöneliyor. • Mahir Ünsal Eriş: “Türkçe harika bir edebiyat dilidir.” • Neil Gaiman: Hikâyeler Zamana Nasıl Meydan Okur • Fadime Uslu: Öyküde Resimsel Görüntü Yaratmak 1 Bir Yüzyılın Vicdanı Jean-Paul Sartre Kendisinde pek çok anlamı birden birleştiren filozof, yazar, düşünür... Bir yüzyılın vicdanı. Bir başına Varlık ve Hiçlik yazıldığı günden bugüne döne döne okunur. Romanları, öyküleri, yaşamöyküsü, elbette oyunları. Adeta yazı için doğmuştu. Görme yetisi zayıflamaya başladıktan sonra yazıyla ilişkisini gözden geçirmişti. Sartre’dan söz edince onun eylem insanı kişiliği de hemen önümüze gelir. Elbette yirminci yüzyılın en önemli entelektüellerindendi. Notos’un Jean-Paul Sartre dosyasında Zeynel Kıran, Nedret Öztokat Kılıçeri, Judith Emery Bruneau, Ayşe Eziler Kıran, William Bourton, M. Taha Tunç, Anna Boschetti, Elisa Reato, Ece Korkut, Ece Yassıtepe Ayyıldız ve Jean-Paul Sartre’ın yazıları; Virginia Elena Patrone ile Vuslat Çamkerten’in desenleri yer alıyor. Notos’un bu sayısının söyleşisi son kitabı Babil Kulesi Kitabı’ndan hareketle yazar ve çevirmen Mahir Ünsal Eriş ile. Aganta bölümünde günümüz edebiyat dünyasına ve güncel kitaplara dair yazılarıyla Alev Bulut, Alper Güngör, Cansu Eylül Yapıcı, Esin Akşar, Fulya Kılınçarslan, Özge Kılıçoğlu ve Pınarnaz Eren yer alıyor. Bir Yazarın Seçtikleri bölümünde İshak Reyna okunmasını zorunlu gördüğü kitapları, Birgül Oğuz ise en çok etkilendiği yazarı nedenleriyle birlikte Notos’a anlatıyor. Özlem Dikeçligil kısa sorulara kısa yanıtlarla kendi yazarlık serüvenini ve yayımlanan son kitabını anlatıyor. Foto-Yazı bölümünde Uygar Önder Şimşek’in fotoğrafını Polat Özlüoğlu kısa bir anlatıyla yorumluyor. Kitaplık bölümünde Esra Ertan Hikmet Hükümenoğlu’nun Harika Bir Hayat adlı romanını, Banu Yıldıran Genç Mehmet Erte’nin Sahipsiz Yüzler’ini, Ali Bulunmaz Norah Lange’ın Çocukluk Defterleri’ni, Şenay Eroğlu Aksoy Esra Kahya’nın Benim Rüyalarım Hep Çıkar adlı öykü kitabını, Serkan Parlak Devran Kaya’nın Annemin Kasetleri adlı romanını inceliyor. Notos’un bu sayısında öyküleriyle yer alan yazarlar: Eudora Welty, Zafer Doruk, Veysi Erdoğan, Remzi Karabulut, Derya Sönmez, Selman Dinler, Işıl Madak, Ayzer Bilgiç, Ekin Deniz Kuzu, Abdullah Karakaya.
- Muteber bir roman
Aynur Kulak, J.W. Ironmonger'in Maximilian Ponder’in Muteber Beyni romanı üzerine yazdı: "Hafıza, anlatı, sinirbilim, nerobilim, ölümün kesinliği, yaşamı sürekli kılma, akışta sürdürülebilirliği yakalama, ölümsüzlük arzusu derken hiçbir şeyi bilinmez, muğlak bir alanda bırakmak istemeyen bu roman hepimizin, yeryüzüne gelmiş tüm insanların yapmak istediği hafızası her daim berrak, süresiz yaşam arzusunu kapsıyor." “Ben Maximilian Zygmer Quentin Kavadis John Cabwill Ponder. Adımda F hariç, Latin alfabesinin bütün harfleri mevcut.” Bu durumda hikâyede doldurulması gereken bir boşluk var diyebilir miyiz? Üstelik varlığını ve hafızasını mükemmel hale getirmeye çalışırken gün içinde yaşadığı ufacık ayrıntıları bile yazan takıntılı bir karakter varsa karşımızda, tek bir boşluk, eksik bir harf mümkün olabilir mi? Aslında takıntılı “iki karakter” demeliyim, hikâyenin anlatıcısını unutmayarak. Çünkü Maximilian Ponder’in Muteber Beyni yalnızca Max’in hayatının anlatımını kapsamıyor. Hafıza, anlatı, sinirbilim, nerobilim, ölümün kesinliği, yaşamı sürekli kılma, akışta sürdürülebilirliği yakalama, ölümsüzlük arzusu derken hiçbir şeyi bilinmez, muğlak bir alanda bırakmak istemeyen bu roman hepimizin, yeryüzüne gelmiş tüm insanların yapmak istediği hafızası her daim berrak, süresiz yaşam arzusunu kapsıyor. Bu sebepten Maximilian’ın Muteber Beyni için “tuhaf roman” tanımlaması yapmam mümkün değil. Eğer hikâyeyi bu tanımlamayla ele alırsam sözü geçer, inanılır, güvenilir anlamına gelen “muteber”i silmemiz gerekiyor romanın isminden. İşte mümkün olmayan şey bu. Üzerine çok düşünülmüş, çalışılmış, ince detaylar düşünülerek yazılmış, evet son derece takıntılı, takıntılı olmasaydı yazılma sebepleri de var olmayacak olan bir roman ile karşı karşıyayız. Maximilian Ponder’in Muteber Beyni bir J.W. Ironmonger romanı. Klasik dönem yazarlarından biri olduğu düşünülebilir kitabın isminden ve yazarın isminden dolayı fakat İngiltereli yazar çağdaş dünya edebiyatı yazarlarından. Doğu Afrika doğumlu. Zooloji üzerine doktorası var. Hatta tatlı su sülükleri konusunda uzman biri. Böyle bir konu da kim uzman olmak ister ki demeyin. Romanı okuduktan sonra insan beyni yanında diğer canlıların beyni ne ki hissiyatına kapılmamak elde değil. Roman bittikten sonra uygulamalı bir anatomi dersine girip çıkmış gibi oluyoruz. Maximilian Ponder’in beyni ile ilgili verilen bilgiler, tüm ayrıntılar inanılmaz gerçekten. Tüm ayrıntıların verilmesindeki anlatıya hemen değinmek istiyorum. Yazar anlatıdaki akıcılığı bu kadar iyi yakalamasaydı, bazı yerlerde romanı yarıda bırakıp, artık devam edemeyeceğim diyebilirdim. Fakat tempo, akıcılık ritmi o kadar iyi yakalanmış ki, bıraktığınız anda ellerinizin arasında uçup gidecek ve bir daha da yakalayamayacağınız bir hikâye varmışçasına okumayı sürdürmek istiyorsunuz. Roman Maximilian Ponder’in otuz yıldır üzerinde çalıştığı insan zihninin haritasını çıkarmaya yardım edecek defterlerden ve günlüklerden oluşan yapıtı Katalog’un ortasında ölü bedeniyle yattığı bir sahne ile başlıyor. Romanın ikinci takıntılı karakteri, Max’ın yakın arkadaşı Adam Last başlatıyor giriş sahnesini. Adam’ın polisi arayıp Max’ın öldüğünü haber vermeden önce projenin tamamlanması için yapması gereken son -ürpertici ve korkunç- sahneyi gerçekleştirmesi gerekiyor. Max’ın beyninin her ayrıntısını incelemek olan bu soğukkanlı eylemler insan beyninin anatomisini tüm ayrıntıları ile yansıtması adına ürpertici sahnelerle dolu.Bir tür hafıza kaydı olan Katalog projesini tamamına erdirerek insan hafızasına, yaşama ve ölüme dair tezi tamamlamak, hafızanın anatomisini çıkarmak Adam’ın kanlı canlı karşılaştığı şeyler adına hiç de kolay gerçekleşmiyor. Asıl “muteber” olan Max’ın beyni değil çünkü, beynin işleme mekanizmasının anatomik yapısı adına muazzamlığı. Ironmonger’in bu muazzam anatomik yapıyı bir edebi metne adapte ederken anlatı seçimi, kurgu öğeleri gibi pek çok önemli ayrıntıya dikkat kesilerek yazdığını anlıyoruz. Max’ın babasının bir beyin tümörü nedeniyle, büyük oranda bir hafıza kaybına maruz kalarak öldüğünü öğreniyoruz mesela. Babasının ölmeden önce bu hafıza kaybı semptomlarıyla uğraştığını ama sonuca gidemediğini okuyoruz. Böyle bir tümörün kalıtsal olduğunu ve muhtemelen kendisini de aynı hastalıktan öleceği bilgisine ulaşan Max’ın hikâyesi tüm bu sebeplerden dolayı, ulaşmak ve başarmak istediği sonuçlar kapsamında bir takıntı hikâyesine dönüşüyor, fakat asla “tuhaf” bir hikâyeye değil. Adam Last’ın hikâyesi ise çok yakından tanıdığı arkadaşının takıntısını takıntı haline getirmek ki, bu da hikâyeyi bambaşka kılan çok önemli bir etken. Bir var olma takıntısını, kendi var olma takıntısına dönüştürmenin kişinin kendi hayatımdaki boşlukları psikoloji de sıkça yer alan “yansıtma” edimi üzerinden canlı tutma ve doldurma çabası hikâyeye bambaşka bir boyut kazandırması adına önemli. Maximilian Ponder’in uzun isminde yer almayan “F” Adam Last’ın yaşamının boşluklarını simgeliyor olabilir mi? Arkadaşının isminde almayan “F” yi kendi varlığı için kullanmak ister mi? Özellikle de Max’ın beynini açıp, inceleyip, notlarını alırken kendi var edemediği hayatının boşluklarını dolduracak cevapları bulabilir mi Adam? “Şunu da teslim etmelisiniz ki Max’ın projesi, bir bakıma, benim de projemdi. Yanlış anlamayın; kendime pay çıkarmaya falan çalışmıyorum. Söz konusu olan benim beynim değildi ne de olsa. Üstelik bu çalışmanın Max’ın hayal ettiği düzeyde bilimsel bir önemi olacağı aklımdan bile geçmedi hiçbir zaman. Hatta en azından son çeyrek asırdır bu projenin herhangi bir değeri olduğundan hayli şüpheliyim. Ama gayet etkileyici bir çalışma olduğunu düşünmeden edemiyorum. Muzzam bir delilik bu, deliliğin dik alası, ama güzel İngiltere’miz deliliklerimiz olmadan neye benzerdi” Elif Ersavcı’ya tıptaki ve bilim dünyasındaki çok teknik çevirilere de dikkat kesilerek yapmış olduğu nitelikli çevirisi için teşekkür ederim. Bu nitelikli çeviri ile Dünya Çağdaş Edebiyatı adıma çok sıra dışı, çok güzel bir roman okumuş oldum. Önemle tavsiye ederim. MAXIMILIAN PONDER’IN MUTEBER BEYNI J.W. Ironmonger Kolektif Kitap, 2013 Çeviri: Elif Ersavcı 289 s.
- Ayhan Geçgin'in yeni romanı Dünyalararasında çıktı!
Dünyalararasında kıyamet sonrası bir dünyanın mesafeli dili ve uzlaşmaz üslubuyla yazılmış kısa ama yoğun bir edebi-felsefi metin. Yazarın Uzun Yürüyüş’ünü okumuş olanlara aşina gelecek bir coğrafyada geçiyor roman. Bu sert iklimde dondurularak muhafaza edilmiş bir an, yazının imkânları ile geriliyor, çekiliyor, doku ve boyut değiştiriyor: Soyut ve saydam bir hale gelirken içinde buzullaşmış, tortulaşmış, fosilleşmiş birtakım şeyler, anılar, kırımlar, hayatiyetler de açığa çıkıyor. "Gece, soğuk, bir kaya kovuğu. Gece soğukta bir kaya kovuğuna sığınmışım. Öyle diyorum. Gözlerimi açıyorum, bakışlarım yıldızlarla parıl parıl gece göğüyle karşılaşıyor. Bir kuyunun dibinden bakar gibi bakıyorum, ters dönmüş bir uçurumun kenarından yukarıya bakıyorum. Parıltılara dönüşmüş sessizlik, uğulduyor. Kim bakıyor? Ben. Orada yatan, gözlerini ışıltılı göğe diken biri var, o zaman bu benim. Sonra, yoo diyorum, ben değilim, bakan ben değilim, tam tersine milyonlarca göz bebeği bana bakıyor. Bu dağların, kayaların, soğuktan çıtırdayan taşların, buza kesmiş kuru çalıların, hışırtıların, uzaklardan gelen ulumaların arasında kendimi görüyorum. Kim bu? Bu benim, bu ben değilim. Yoksa, diye aklımdan geçiyor, burada mı doğdum, bu kaya kovuğunun dibinde az önce mi doğdum? Birazdan mışıl mışıl yeniden uykuya dalacağım. Ben, hayır, o. Bir bebek gibi uyuyacak. Mışıl mışıl değil, tetikte. Hiçbir şey bilmiyorum artık, gerçekten bir bebek..." Ayhan Geçgin: 1970 İstanbul doğumlu. Ortadoğu Teknik Üniversitesi Felsefe Bölümü’nü bitirdi. 2003’te yayımladığımız ilk romanı Kenarda’yı, Gençlik Düşü (2006), Son Adım (2011), Uzun Yürüyüş (2015) ve 2020 Orhan Kemal Roman Armağanı’nı alan Bir Dava (2019) izledi. Behçet Çelik ve Barış Bıçakçı ile konuşmaları Kurbağalara İnanıyorum adıyla kitaplaştı (İletişim, 2016). Uzun Yürüyüş Fransızca ve İtalyancaya çevrildi. İstanbul’da yaşıyor. Metis Yayınları'ndaki Kitapları Kenarda, 2003 Gençlik Düşü, 2006 Son Adım, 2011 Uzun Yürüyüş, 2015 Bir Dava, 2019 Dünyalararasında, 2024 DÜNYALARARASINDA Ayhan Geçgin Metis Yayınları, 2024 Tür: Roman 104 s.
- Öykü çok da uzakta değil
1983’te yayımlanan ilk kitabı Pazar Güneşi’nden beri bize en olmayacak yerlerden, hiç beklemediğimiz zamanlardan, asla ummadığımız kişilerden bulup çıkarıverdiği öyküleri anlatan Cemil Kavukçu, Gölgeli Muhabbetler’de de hikâyesine kaldığı yerden devam ediyor. "Bak ne anlatacağım, diyorum karşımdaymışsın gibi ve sen gülmeye –yok lıkırdamaya– hazır bir yüzle bakıyormuşsun gibi. Belki de kuşkuyla bakacaksın çünkü son günlerde pek keyfin yoktu, beni dinliyormuş gibi yapıyordun ama aklın başka yerdeydi. Senin eski halini, her şeye boş veren, dünya umurunda değilmiş gibi lıkır lıkır gülüşünü, saçma sapan sorularını ve gölgeli muhabbetlerimizi çok özledim. Bu zorlama olacak, biliyorum, yine de denemek istiyorum." 1983’te yayımlanan ilk kitabı Pazar Güneşi’nden beri bize en olmayacak yerlerden, hiç beklemediğimiz zamanlardan, asla ummadığımız kişilerden bulup çıkarıverdiği öyküleri anlatan Cemil Kavukçu, Gölgeli Muhabbetler’de de hikâyesine kaldığı yerden devam ediyor. Tek başına da ayakta duran ama birbirine sataşmadan da edemeyen, sonuna gelindiğinde okuyanı bir dostla vedalaşmış gibi hüzünlendiren öyküler bunlar. Cemil Kavukçu, on yıllardır yazdıklarıyla genç yazarlara önemli bir ders veriyor: Öykü çok da uzakta değil.















