top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Kanarya Adaları'nda cinsiyet ve turizm belası: Yaz Köpekleri

    Nilay Kaya, Andrea Abreu'nun romanı, Yaz Köpekleri üzerine yazdı: " Yaz Köpekleri , çocukluk ve ergenlik arasındaki o dar geçidi, alışıldık nostaljik tonlardan tamamen uzak bir şekilde anlatıyor: Ne masumiyet yüceltiliyor ne de yaşananlar yumuşatılıyor." Tenerife’de doğan, Kanarya Adaları’ndan genç yazar Andrea Abreu, gazetecilikten gelen dili ve yerel ağızlara yaslanan anlatımıyla dikkat çeken bir isim. 2020’de yayımlanan ilk romanı Panza de burro  ile kısa sürede uluslararası bir okur kitlesine ulaşarak çağdaş İspanyol edebiyatında kendine güçlü bir yer açtı. Roman on beşin üzerinde dile çevrildi ve bir film adaptasyonu üzerinde çalışılmaya başlandı bile. Yaz Köpekleri  adlı romanı, çocukluktan ergenliğe geçişin o kısa ama kesif aralığını, giderek bastıran yaz sıcağı ve ağır havanın dağılma süreci gibi duyumsatıyor. Romanın İspanyolca özgün adı Panza de burro , kelime anlamıyla “eşeğin karnı” demek ve Kanarya Adaları’nda, özellikle Tenerife’nin kuzeyinde yere çöken alçak ve yoğun bulutları tanımlayan yerel bir deyime karşılık geliyor. Türkçede tercih edilen Yaz Köpekleri  başlığı ise, çevirmen Julia Sanches’in İngilizcedeki “dog days of summer” ifadesinin, yani çöl / cehennem sıcakları olarak bilinen, kuraklık, ansızın bastıran fırtınalar ve uğursuzlukla ilişkilendirilen o boğucu yaz günleri anlamının peşinden gidiyor. Yazın bitişiyle birlikte çocukluğun da sona erdiği bir eşikte, roman hem sert hem de tuhaf biçimde güzel bir okuma deneyimi sunuyor. Özellikle utancın başladığı ânın çocukluğun sonunu işaret etmesi fikri, metnin duygusal omurgasını oluşturuyor. Romanın merkezinde, anlatıcı ile en yakın arkadaşı Isora arasındaki ilişki var. Bu ilişkiyi yalnızca “arkadaşlık” olarak tanımlamak yetersiz kalır; çünkü aralarında şefkat, zalimlik, kıskançlık, özlem ve açıkça adlandırılamayan bir arzu iç içe geçmiş durumda. Birbirlerine sevgiyle “Shit” (B*k) diye hitap etmeleri bile bu ilişkinin hem yakın hem de rahatsız edici doğasını özetliyor. Birlikte yaptıkları şeyler —sahile gitmek için otostop çekmeye çalışmak, bakkallardan abur cubur çalmak, Barbie bebeklerle sapkın hikâyeler kurmak— çocukça görünüyor; ama bu oyunların altında çok daha karanlık ve karmaşık bir duygusal dünya yatıyor. Ben-Anlatıcı, Isora’yı hem kıskanıyor hem ona hayranlık duyuyor hem de ona doğru çekiliyor. Bu çekim zaman zaman erotik bir boyut kazanıyor. Roman, queer kızlığın bu erken ve adı konmamış hâlini oldukça çarpıcı biçimde ele alıyor: Çocuklar, bedenlerini keşfederken birbirlerini bir tür araç gibi kullanıyorlar. Arzunun, iğrenmenin ve şiddetin birbirine karıştığı bu alan, metnin en rahatsız edici ama aynı zamanda en güçlü yanlarından biri. Bu rahatsızlık hissi tesadüf değil; Abreu okuru özellikle huzursuz etmek istiyor. Roman, bedensel imgelerle dolu: Sıyrılmış dizler, kusmuk, kabuk bağlamış yaralar, kasık kılları, büyüyen göğüsler… Daha ilk sayfada Isora’nın “kedi gibi” kusmasıyla açılan metin, güzellik fikrini bilinçli olarak reddediyor. Yemek tasvirleri bile —soslu tavuklar, patates kızartmaları, bakkal abur cuburları— bu yoğun, neredeyse mide bulandırıcı bedenselliğin parçası. Bu yönüyle roman, kız çocukluğunu romantize etmek yerine onun fiziksel, ham ve zaman zaman "iğrenç" taraflarını öne çıkarıyor. Bu "iğrençlik estetiği", aynı zamanda beden politikalarıyla da yakından ilişkili. Özellikle yetişkin kadınların —anneler ve anne figürlerinin, mahallenin yaşlı teyzelerinin— genç kızların bedenleri üzerindeki acımasız söylemleri oldukça çarpıcı. Isora’nın anneannesinin onu sürekli “şişman” diye aşağılaması ve diyetlere zorlaması, onun yemekle kurduğu ilişkiyi bozarak bir yeme bozukluğuna sürüklüyor. Burada yalnızca bireysel bir hikâye değil, kuşaktan kuşağa aktarılan bir beden utandırma kültürü de görünür hâle geliyor. Romanın geçtiği yer turistik plajlardan uzak, yoksul kesimin yaşadığı gecekondularla çevrili yoksul bir Kanarya Adaları. Her an patlayacakmış gerilimini yaşatan yanardağı ve yakıcı volkanik coğrafyasıyla bu mekân, metnin sertliğini ve kapalılığını besliyor. Turizm meselesi ise arka planda sürekli hissedilen bir başka gerilim: Bir röportajda anlattığı üzere, Abreu çocukken annesinin tatilcilerin evlerini temizlemek zorunda kalması ona erken yaşta sınıfsal bir farkındalık kazandırmış ve şu soruları sordurmuş: "Peki ya temizlikçi kadınların evlerini kim temizler? Onlar ne zaman tatile gider?" Abreu'ya göre, yaşadığın yerde sürekli turistleri görmek, aslında satmak zorunda olduğun yapay bir vitrinle yaşadığını fark etmek demek. Bu yüzden Kanarya Adaları’nda çocukların daha küçük yaştan itibaren turistleri memnun etmeye göre yetiştirildiğini; dil öğrenmeye, hizmet etmeye, yön tarif etmeye ve kendi yaşadıkları yeri sanki pazarlıyorlarmış gibi anlatmaya teşvik edildiklerini söylüyor. Bu yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sınıfsal ve sömürgeci bir bilincin üretimi. Romanda bu durum doğrudan anlatılmasa da arka planda sürekli hissedilen bir gerilim olarak varlığını sürdürüyor; yerel hayatın turistlere göre şekillenmesi, karakterlerin dünyasını sessizce kuşatıyor. Bu arada temizlikçi kadınlar demişken Andrea Abreu'nun en etkilendiği yazarlar arasında Lucia Berlin'i de andığını belirtelim: Temizlikçi Kadınlar İçin El Kitabı’nın yazarı Berlin’le Abreu’nun yazını arasındaki ortaklık, yalnızca temizlikçi kadınlar üzerinden emek ve sınıf meselelerine dokunmalarıyla sınırlı değil; her iki yazar da karakterlerini iyi-kötü gibi keskin ahlaki kategorilere yerleştirmekten özellikle kaçınıyorlar. Yaz Köpekleri 'nin bir diğer önemli kırılma noktası ise milenyum çağı çocuklarını konu etmesi. 2000’lerin başında büyüyen bu çocuklar için internet, hem yeni şiddet biçimlerinin hem de yeni ilişki kurma yollarının kapısını açıyor. Gözetimsiz bir şekilde MSN başında geçirilen saatler, hem arzuyu hem de yıkımı besleyen bir alan yaratıyor. Bu ikilik —her şeyi aynı anda hem veren hem de alan bir teknoloji— romanın genel çatışmalarıyla birebir örtüşüyor. Metnin en dikkat çekici yanlarından biri de anlatıcı sesi. Ben-Anlatıcı "Shit" gerçekten on yaşında bir çocuğun sesiyle konuşuyor; halinde yapay bir olgunluk ya da geriye dönük bir bilgelik yok. Yerel Kanarya ağzı, çocukça ifadeler, pop şarkı sözleri ve Messenger dili iç içe geçiyor. Bazen neredeyse düzyazı şiire yaklaşan, bazen de dağınık ve coşkun bir anlatım ortaya çıkıyor. Bu dil, anlatıcının kendi duygularını anlamlandırmakta zorlandığını da güçlü bir şekilde hissettiriyor. Romanın içten, neredeyse iç organlarda hissedilen, lirik ama söyleyeceğini sakınmayan sesi son derece etkileyici. Yaz Köpekleri  konusu itibariyle kimi zaman Elena Ferrante’nin kadın arkadaşlıklarını ele alış biçimiyle karşılaştırılsa da Abreu’nun yaklaşımı belirgin biçimde daha sert ve daha ham. Ferrante’nin aksine, kız çocukluğunun kırılgan ve karanlık taraflarını yumuşatmak ya da geri planda bırakmak yerine, onları tüm çıplaklığıyla ortaya koymaktan çekinmiyor; hatta bu yoğunluğun içinde dolaşmaktan neredeyse bir haz duyuyor. Takıntı, karşılıklı bağımlılık ve zaman zaman cinsel şiddete yaklaşan bir gerilimle örülü bu ilişki, kızlık dönemi arkadaşlığının son derece mahrem ve rahatsız edici bir portresine dönüşüyor. Bu yüzden roman, nostaljiye ya da duygusallığa yaslanmak yerine, o dönemin sertliğini ve karmaşasını doğrudan hissettirmeyi tercih ediyor ve bunu ziyadesiyle başarıyor. Yaz ilerledikçe arkadaşlığın dengesi bozulmaya başlıyor. Isora’nın daha hızlı büyümesi, anlatıcının onu kaybetme korkusunu tetikliyor. Erkeklerle kurduğu ilişkiler, bedensel değişimi ve uzaklaşması, bu yoğun arkadaşlığı kırılgan hâle getiriyor. Sonunda yaşanan olay ise bu ilişkinin sınırlarını ve anlatıcının kendi bağımsızlığını acı bir şekilde görünür kılıyor. Sonuçta Yaz Köpekleri , çocukluk ve ergenlik arasındaki o dar geçidi, alışıldık nostaljik tonlardan tamamen uzak bir şekilde anlatıyor: Ne masumiyet yüceltiliyor ne de yaşananlar yumuşatılıyor. Aksine, roman bedenin, arzunun ve ilişkilerin en rahatsız edici hâllerine bakmaktan kaçınmıyor. Bu yüzden okuması zaman zaman zor, hatta itici; ama tam da bu yüzden akılda kalıcı ve sarsıcı. Böylesi bir ilk romandan sonra, Abreu’nun bundan sonra yazacaklarını merak etmemek elde değil. YAZ KÖPEKLERİ Andrea Abreu Siren Kitap, 2024 Çeviri: Seda Ersavcı 144 s.

  • “Bir yayınevi büyüdüğü için değil, değerlerinden vazgeçtiğinde sıradanlaşır”

    “Sahici ve kalıcı metinlerin peşinden gitmeye devam edeceğiz.” Mehmet Tolga Görgülü ile Vis Kitap’ın yayın çizgisini konuştuk. Nitelikli edebiyatı merkeze alan yayın anlayışıyla öne çıkan Vis Kitap, son dönemde yayımladığı kitaplarla kendi çizgisini daha belirgin hâle getirmiş görünüyor. Mehmet Tolga Görgülü ile yaptığımız bu söyleşide, yayınevinin kuruluş motivasyonunu, önümüzdeki dönem hedeflerini ve yaz aylarında okurla buluşması planlanan yeni romanı Hayat Manastırı üzerine konuştuk. Bu vesileyle, Vis Kitap’ın yayın yolculuğunu konuşmadan önce Mehmet Tolga Görgülü’nün edebiyat ve yayıncılık serüvenine de kısaca değinmek istedik. Önce biraz sizi tanıyalım. Yazarlık ve yayıncılık arasında kurduğunuz ilişki zaman içinde nasıl şekillendi? Aslında benim hikâyem, uzun yıllar kurumsal hayatın içinde şekillendi. Çeyrek asra yaklaşan bu süreçte eğitmenlik yaptım, kitaplar yazdım ve kendi eğitim firmamı kurdum. Ama bütün bu yolculuk boyunca edebiyat, hayatımın merkezinde kalmaya devam etti. Ben, insanın her şeyden önce kendi hayatına liderlik etmesi gerektiğine inandım. Bu düşünce, daha önce kaleme aldığım Spektral Liderlik kitabında da farklı biçimlerde yer bulmuştu. Zamanla kendimi en güçlü şekilde ifade ettiğim alanın, edebiyatla, fikirle ve kitapla kurulan dünya olduğunu daha net gördüm. Vis Kitap da biraz bu kişisel ve mesleki birikimin doğal sonucu olarak ortaya çıktı. Yazıyla başlayan yolculuğum zamanla yayıncılığa uzandı; bugün ise bu iki alanın birbirini beslediği bir yerde durduğumu düşünüyorum. Vis Kitap’ı nitelikli edebiyatı merkeze alan butik bir yayınevi olarak tanımlıyorsunuz. Bu yayınevini kurarken sizi harekete geçiren temel ihtiyaç neydi? Bugün hem Türkiye’de hem dünyada nitelikli edebiyatın görünürlüğü önemli bir mesele hâline geldi. Popüler kültürün ve hız odaklı tüketim alışkanlıklarının etkisiyle, edebi değeri yüksek pek çok eserin yeterince alan bulamadığını düşünüyorum. İnsanların dikkat süreleri kısaldıkça, bir eserin gerçek niteliğinden çok ne kadar görünür olduğu belirleyici hâle geliyor. Vis Kitap biraz da bu tabloya bir cevap olarak doğdu. Biz, çoğunluğun geçici beklentilerine uymak yerine bir metnin edebi gücüne, özgünlüğüne ve taşıdığı düşünsel derinliğe göre hareket etmek istedik. Bize ulaşan bir dosya, değerlerimizle ve yayın çizgimizle örtüşüyorsa, onun popüler eğilimlere ne kadar uyduğu bizim için belirleyici olmuyor. Bu bağlamda başlangıç noktamız, nitelikli edebiyatın hâlâ güçlü bir karşılığı olduğuna inanmak ve bu alanda seçici, özenli, bağımsız bir yayıncılık anlayışı oluşturmak oldu. Vis Kitap’ı kurarken asıl motivasyonumuz buydu; bugün de aynı yayıncılık anlayışını koruyarak yolumuza devam ediyoruz. Nitelikli edebiyat diyorsunuz, ama bu tanım çok kullanılan ve herkesin kendine göre doldurduğu bir kavram. Vis Kitap için bu çizginin somut sınırı nerede duruyor? Haklısınız, bu gerçekten çok kullanılan ve içi kolayca boşaltılabilen bir kavram. Bu yüzden bunu biraz açmak gerekiyor. Bizim için nitelikli edebiyat yalnızca prestijli görünen ya da dili ağır olan metinler anlamı taşımıyor. Vis Kitap açısından bu çizginin somut sınırı, bir metnin kendi sesine sahip olması, edebi bakımdan tutarlı bir dünya kurması ve okurda düşünsel ya da duygusal bir karşılık uyandırabilmesidir. Biz bir metne bakarken öncelikle onun diline, ritmine, karakter kurulumuna, atmosfer gücüne ve taşıdığı iç derinliğe dikkat ediyoruz. Kolay tüketilen, etkisini hızla kaybeden ya da yalnızca güncel ilgilere yaslanan metinlerle; kendi sesini kuran, tekrar okunma ihtimali taşıyan ve okurun zihninde iz bırakan metinler arasında bizim için belirgin bir fark var. Bir başka önemli nokta da şu: Nitelikli edebiyat bizim için zor anlaşılan ya da dar bir çevreye hitap eden edebiyat anlamına gelmiyor. Aksine, sahici olan, kendi estetik bütünlüğünü kurabilen ve okurla gerçek bir bağ kurabilen metinlerden söz ediyoruz. Yani sınırımızı biraz da burada çiziyoruz. Geçici görünürlük ya da yüzeysel etkiden ziyade metnin kalıcılığına ve iç tutarlılığına bakıyoruz. Yayın programınızı oluştururken popüler eğilimlerden çok kendi değerlerinizi ve yayın çizginizi esas aldığınızı söylüyorsunuz. Bir dosyanın Vis Kitap için gerçekten güçlü bir aday hâline gelmesini sağlayan başlıca ölçütler neler oluyor? Son dönemde, kitabını yayımlatmak isteyen ya da daha önce yaşadığı olumsuz deneyimlerden sonra eserini güvenebileceği bir yayınevine emanet etmek isteyen birçok yazarla karşılaşıyorum. Aslında bu süreç bana hep aynı şeyi hatırlatıyor. Bir yayıneviyle kurulan ilişki, sadece kitabın basılmasıyla başlayıp biten bir şey değil; güvene dayanan daha uzun bir yolculuk. Bu nedenle biz bir dosyayı değerlendirirken yalnızca satış potansiyeline bakmıyoruz. Bir metnin edebi gücü, özgün sesi, düşünsel derinliği ve yayın çizgimizle kurduğu ilişki bizim için çok daha belirleyici. Bunun yanında, yazarın yayınevine ve yayıncılık sürecine bakışı da önemli. Çünkü bir kitabı yayımlamak, o eserle ve yazarıyla ortak bir yolculuğa çıkmak anlamına geliyor. Kısacası bizim için güçlü bir dosya; dikkat çekici olmasının ötesinde aynı zamanda değerlerimizle örtüşen, kalıcılık taşıyan ve sahici bir söz söyleyen dosyadır. Siz aynı zamanda bir yazarsınız. Bu yönünüz, Vis Kitap’ın kurucusu olarak aldığınız kararları ve yayınevine yaklaşımınızı nasıl etkiliyor? Bu iki alanın birbirini gerçekten beslediğini düşünüyorum. Yazarlık, bir metnin oluşum sürecine içeriden bakmamı sağlıyor; yayınevindeki sorumluluğum ise bir eserin editörlükten mizanpaja, tasarımdan baskıya kadar pek çok emeğin uyumuyla olgunlaştığını bana daha somut biçimde gösteriyor. Vis Kitap’ta yayına hazırladığımız eserlerin süreçlerini yakından takip etmem, kendi yazarlığımı da besliyor. Bir metne sadece yazar gözüyle bakmak yerine kitabın bütününü gözeten daha geniş bir perspektifle yaklaşabiliyorum. Bu da kendi eserlerimde, daha yazım aşamasındayken birçok ayrıntıyı daha bilinçli düşünmeme yardımcı oluyor. Aynı yaklaşım, başka yazarların eserleriyle kurduğum ilişkide de etkili oluyor. Bir metni değerlendirirken yalnızca teknik tarafına odaklanmıyor, yaratıcı sürecin hassasiyetlerini de dikkate alıyorum. Sanırım bu iki kimliğin birbirini en çok beslediği yer de burası. Hem yayınevinin kurucusu hem de o yayınevinin yayımlayacağı romanın yazarı olmanız, doğal olarak editoryal mesafe meselesini gündeme getiriyor. Kendi kitabınıza başka bir yazarın kitabıyla aynı eleştirel mesafeyi koruyabiliyor musunuz? Bu çok yerinde bir soru. Böyle bir durumda insanın kendine karşı daha dikkatli olması gerektiğini düşünüyorum. Ben de tam bu nedenle, kendi metnime yaklaşırken onu ayrıcalıklı bir yere koymamaya özellikle özen gösteriyorum. Bir kitap yayımlanacaksa, bunun nedeni benim kitabım olması değil; gerçekten yayımlanmaya değer olduğuna inanmamız olmalı. Açıkçası kendi metnine mesafe koymak her zaman kolay değil. Ama yazarlıkla yayıncılık arasındaki en önemli sınırın tam da burada başladığını düşünüyorum. Kendi dosyam üzerinde çalışırken, başka bir yazardan beklediğimiz editoryal titizliği ve eleştirel dikkati önce kendime uygulamak zorunda olduğumu biliyorum. Bu noktada editörümüzün görüşleri de benim için çok önemli. Onun değerlendirmeleri, metni geliştirmesinin yanı sıra yayımlanma sürecine dair kararlarımı da etkiliyor. Bu da kendi metnime dışarıdan bakabilmemi ve gerekli eleştirel mesafeyi daha sağlıklı korumamı sağlıyor. Vis Kitap'ın ilk yayınları arasında kendi romanınız da yer alıyor. Bu kararın arkasında ne var? Aslında bunun arkasında iki temel neden var. Birincisi, Nar Ağacının Altında  benim yazarlık yolculuğum içinde zaten tamamlanmış, üzerinde çalışılmış ve yayımlanmaya hazır bir metindi. İkincisi ise, bu romanın Vis Kitap’ın kurmak istediği yayın çizgisiyle örtüşmesiydi. Yani mesele yalnızca kendi romanım olması değildi; edebi niteliği, psikolojik derinliği ve taşıdığı atmosferle yayınevimizin temsil etmek istediği anlayışa uygun bir eser olmasıydı. Açıkçası ilk kitaplarımız arasında, yayınevimizin nasıl bir edebiyat anlayışı taşıdığını gösteren eserlerin yer almasını istedik. Bu bakımdan romanın o listede olması benim için kişisel bir tercih olmanın ötesinde, yayın çizgisini somutlaştıran bir karar oldu. Yazarlık yolculuğunuzdan söz etmişken, Nar Ağacının Altında’nın ardından ufukta yeni bir roman görünüyor mu? Evet, bu yaz okurla buluşturmayı hedeflediğimiz bir roman üzerinde çalışıyoruz. Aslında bu, çok önce yazmaya başlayıp uzun bir aradan sonra bu yıl tamamladığım bir eser. Şu anda editoryal süreci devam ediyor. Nar Ağacının Altında’dan sonra yeni bir romanla yeniden okurun karşısına çıkacak olmak benim için ayrıca heyecan verici. Peki, bu yeni romanınızda okuru nasıl bir hikâye bekliyor? Yeni romanım Hayat Manastırı, 1848 Fransa’sını hem siyasal hem de kişisel bir dönüşüm alanı olarak ele alan tarihî bir roman. Ancak benim için eserin asıl önemli yanı, yalnızca bir dönem hikâyesi anlatmakla yetinmemesi; insanın kendi karanlığıyla, kırılganlığıyla ve hakikat arayışıyla yüzleşmesine odaklanması. Bu romanda özellikle karakter mimarisini, atmosfer duygusunu ve sinematografik anlatımı ön planda tutmaya çalıştım. Özgün kurgusu ve güçlü psikolojik alt metinleriyle Hayat Manastırı’nın Türk edebiyatında farklı bir yerde duracağına inanıyorum. Bu güçlü bir iddia. Türk edebiyatında farklı bir yerde duracağını ifade ederken neyi kast ediyorsunuz, biraz somutlaştırabilir misiniz? Bunu söylerken kastettiğim şey, romanın tarihî bir dönemi yalnızca arka plan olarak kullanmaması. Hayat Manastırı, 1848 Fransa’sını bir dekor olarak ele almıyor. Aksine, bu dönemi bir Fransız karakterin iç dünyasında karşılık bulan siyasal, ahlaki ve varoluşsal kırılmaların zemini olarak romanın merkezine yerleştiriyor. Bu bakımdan roman, devrim yıllarını dışarıdan anlatan bir metin olmaktan ziyade, o dönemi bir bireyin içsel sorgulamaları, kendini bulma çabası ve hakikat arayışı üzerinden kuruyor. Benim için onu farklı kılan nokta biraz da burada. Bir yandan tarihsel atmosferi ve dönemin ruhunu taşırken, öte yandan insanın kendi karanlığıyla yüzleşmesini, aidiyet duygusunu, kırılganlığını ve varoluşsal kaygılarını bütünlüklü bir anlatının içine yerleştirmeye çalışıyor. Bu nedenle Hayat Manastırı’nın yalnızca tarihî bir roman olarak değil, psikolojik ve düşünsel katmanları güçlü bir iç yolculuk metni olarak da okunabileceğine inanıyorum. 19. yüzyıl Fransa’sında geçen bir roman yazmak kuşkusuz ciddi bir hazırlık gerektiriyor. Hayat Manastırı için nasıl bir araştırma ve hazırlık sürecinden geçtiniz? Kesinlikle çok zorlayıcı bir süreçti. 19. yüzyıl Fransa’sında geçen bir roman yazarken yalnızca tarihsel doğruluğu gözetmek yetmiyor; aynı zamanda o dönemin atmosferini okura hissettirebilmek de gerekiyor. Benim için asıl mesele, bu atmosferi kurarken bir yandan da bugünün okuruyla bağ kurabilecek canlılığı korumaktı. Orada gerçekten çok ince bir denge var. Açıkçası araştırma süreci, yazım sürecinden daha uzun sürdü diyebilirim. Özellikle önceki romanımdaki kurgu şehir atmosferinden farklı olarak bu kez Paris ve Périgueux gibi gerçek şehirlerde ilerleyen bir anlatı kurduğum için, dış mekân sahnelerinde ve dönemin ruhunu yakalamakta daha fazla zorlandım. Bu nedenle yerinde görmek adına seyahatler yaptım; ayrıca sinemadan, döneme ait yazılı kaynaklardan ve edebi eserlerden yoğun biçimde yararlandım. Benim için bütün bu çabanın amacı, dönemi anlatmanın ötesine geçip okurun o dünyanın taşına, sesine, kokusuna ve ruhuna gerçekten temas etmesini sağlamaktı. Bunu ne ölçüde başardığıma ise en doğru cevabı okur verecek. Vis Kitap’ın önümüzdeki dönem yayın planına dair neler söyleyebilirsiniz? Şu sıralar hangi tür eserler üzerinde çalışıyorsunuz? Vis Kitap olarak yayın programımızı baştan beri belli değerler üzerine kurduk ve bundan sonra da aynı çizgiyi korumayı hedefliyoruz. Bugüne kadar Nar Ağacının Altında ve Sarı Duvarın Ardında: Portreler ve Çığlıklar gibi, edebi niteliği yüksek ve düşünsel arka planı güçlü eserlere yer verdik. Özellikle Sarı Duvarın Ardında, feminist edebiyatın klasik döneminden önemli yazarları bir araya getirmesi ve toplumsal baskının kökenlerine dikkat çeken yaklaşımıyla yayın çizgimizi iyi yansıtan bir kitap oldu. Önümüzdeki dönemde de bu hattı sürdürmek istiyoruz. Hayat Manastırı’nın yanı sıra, ince eleyip sık dokuyarak oluşturduğumuz güçlü bir çeviri edebiyat programı üzerinde çalışıyoruz. Amerikalı yazar Nathan Harris’in ses getiren iki eserini bu yıl içinde okurla buluşturacağız. Bunun yanında Grace Walker’ın bilimkurgu türündeki romanı ile Kylie Moore-Gilbert’ın İran hapishanelerindeki günlerini anlattığı kurgu dışı eseri de yayın planımızda yer alıyor. Kısacası Vis Kitap olarak, farklı türlerde ilerlesek de ortak noktası güçlü anlatı, düşünsel derinlik ve kalıcılık olan eserleri okurla buluşturmaya devam edeceğiz. Nathan Harris Türkiye'de henüz tanınan bir isim değil. Onu okura tanıtmayı üstlenmenizin ardında ne var? Nathan Harris’i yayın programımıza almamızın temel nedeni, güçlü edebi dili ile tarihsel ve insani derinliği aynı potada eritebilen bir yazar olması. Onun metinlerinde iyi kurulmuş bir anlatının yanı sıra insanın kırılganlığına, aidiyet arayışına ve toplumsal hafızaya temas eden güçlü bir duyarlılık da görüyoruz. Vis Kitap olarak hem edebi niteliği yüksek hem de okurda kalıcı bir karşılık uyandıran eserleri önemsiyoruz. Nathan Harris’in yazarlığı da bu çizgiyle tam olarak örtüşüyor. Vis Kitap’ın yeni yayınlarını ve çalışmalarını yakından takip etmek isteyen okurlar sizi hangi mecralarda bulabilir? Okurlarımız bizi sosyal medya hesaplarımızdan, edebiyat platformlarındaki görünürlüğümüzden ve web sitemizden takip edebilirler. Özellikle web sitemizde, kitaplarımızın içeriklerinden teknik bilgilerine kadar pek çok ayrıntının yanında, eserlerimiz üzerine kaleme alınmış yazılar da yer alıyor. Yeni yayınlarımızı yakından izlemek isteyen okurlarımız için mümkün olduğunca doyurucu ve güncel içerik sunmaya çalışıyoruz. Son olarak, butik ve bağımsız kalmak ile büyümek arasında bir gerilim var. Vis Kitap'ın büyümesi sizce onu sıradanlaştırır mı? Bence asıl mesele büyümek değil; büyürken neyi koruduğunuz. Bir yayınevi büyüdüğü için sıradanlaşmaz; kendi ölçütlerinden vazgeçtiği, hızın ve görünürlüğün baskısını editoryal kararlarının önüne koyduğu zaman sıradanlaşır. Bizim için butik ve bağımsız kalmak, ölçekten çok seçiciliği, editoryal özeni ve kendi sesimizi koruyabilmekle ilgili. Bu yüzden Vis Kitap’ın büyümesi, doğru yönetildiği takdirde yayın çizgimizi zayıflatmak yerine onu daha görünür kılan bir sürece dönüşebilir. Biz büyümeyi, daha fazla kitap yayımlamak ya da daha çok görünür olmak üzerinden tarif etmiyoruz. Güçlü bir katalog kurmak, doğru okurla daha sağlam bağlar oluşturmak ve yayımladığımız her kitabın arkasında aynı titizlikle durabilmek bizim için büyümenin gerçek ölçütleri. Benim için önemli olan, Vis Kitap’ın ölçeği ne olursa olsun ayırt edici niteliğini kaybetmemesi. Eğer bir gün büyümek, bizi kendi değerlerimizden uzaklaştıracaksa, o büyümenin çok da kıymetli olmadığını düşünürüm. Ama kendi çizgimizi koruyarak büyüyebiliyorsak, o zaman bunun adı sıradanlaşma değil, olgunlaşma olur.

  • Aşk, bağımlılık ve yüzleşme: Aşk Acıtır raflarda

    Merve Küçüksarp’ın yeni romanı Aşk Acıtır , narsist bir ilişki içinde yıllarını kaybeden bir kadının boşanma sonrası geçmişiyle hesaplaşmasını ve kadın-erkek ilişkilerini psikolojik bir mercekten sorguluyor. Merve Küçüksarp’ın kaleme aldığı Aşk Acıtır isimli roman geçtiğimiz günlerde Epsilon Yayınları tarafından yayımlandı. Yazar, bu beşinci ve son romanında, narsist bir adam tarafından yıllarca ihanete uğramış bir kadının boşandıktan sonra geçmişle hesaplaşmasını anlatırken, bir yandan da kadın erkek ilişkilerini de psikolojik bir açıdan ele alıyor, kadınların kendilerini gerçekten sevmeyen erkekler için neden mücadele etmekten vazgeçemediklerini sorguluyor. Romanın ana karakteri Azra, kırklı yaşlarının sonlarında, başarılı, varlıklı bir avukat, çekici ve güzel bir kadındır. Tüm bu niteliklerine rağmen, tipik bir narsist olan kocasıyla olan başarısız evliliğini yıllarca inatla sürdürür. Aldatılmasına, her geçen gün körüklenen değersizlik hissine rağmen yirmi yıl boyunca kendini bu evliliğe mahkum eder, kocasından talep gelene dek boşanmaya cesaret edemez. Azra’nın kızı Sanem ise, yirmili yaşlarının başında, bu mutsuz evliliği sürdürdüğü, sevgisiz ve riyakar bir evde yaşamaya kendisini mahkum ettiği için annesine ve aslında tüm dünyaya öfkeli bir kızdır. Yıllarca ailesinde tanık olduklarından dolayı erkeklere karşı güvensiz, onlarla duygusal bağlar kurmaktan kaçınan biri olmuştur. Hikaye, Sanem’in erkeklerle olan ilişkilerini anlatırken, diğer yandan anne kızın, arasındaki bağı iyileştirmeye çalışmasını da konu alır. Anne ve kızın arasındaki ilişki ise, Salah isimli psikoloğun hayatlarına önce terapist, sonra da dost olarak girişiyle içinden çıkılamaz bir hal alacaktır.    Tanıtım Bülteninden: “Biz kadınlar çoğunlukla yaparız bunu; sevdiğimiz adam hakkında olabildiğince bilgi arar, bulabildiklerimizi bir araya toplar, her şeyi ince ince hesaplar, analiz eder, dosyalar, zihnimizi ve varlığımıza ayrılan süreyi bu çabaya değmeyen bir erkeğin bizi sevme ihtimaline armağan ederiz. Yeter ki ‘Ben elimden geleni yaptım,’ diyebilelim! Elimizden gelenin en iyisini yapmak zorunda olduğumuz, büyük zaferlerin ve mutlulukların mücadele ettiğimiz takdirde bizim olacağı, beşikten beri anlatılan masallarla, hissesi ibret veren kıssalarla öğretildiğinden, hiçbir şeyden kolay kolay vazgeçemeyiz. Değişmek istemeyen, değişmeye meyilli olmayan insanları değiştirmek için uğraşıp didiniriz. Henüz yolun başında savaşmaktan vazgeçersek şayet, ukdesini müebbet hissederiz.” Mutsuz bir ailenin parçalanması sonucu tüm yaralarıyla hayatın içinde savrulmaya başlayan bir anne-kızın iyileşmek için verdikleri mücadele, aralarındaki uçurumu daha da açar. Bir yandan hayatlarına giren gizemli psikolog Salah ile olan ilişkileri ekseninde yaralarını sarmaya çalışırken, bir yandan da erkeklerin kadınların hayatında oynadıkları sarsıcı rolleri, kadınlık hâllerini sorgulamaya başlarlar. Aşk Acıtır , kadın-erkek ilişkilerini psikolojik bir mercek altında incelemeye ihtiyaç duyanların, kalp kırıklıklarının arasında gerçek mutluluğu arayanların çok şey bulacakları bir hikâye sunuyor. AŞK ACITIR Merve Küçüksarp Epsilon Yayınevi, 2026 Tür: Roman 168 s.

  • Mit ve modern edebiyatın kesişiminde: Mitik Dünyalar, Modern Kelimeler raflarda

    Joseph Campbell’ın James Joyce üzerine yıllara yayılan çalışmalarını bir araya getiren Mitik Dünyalar, Modern Kelimeler , Türkçede. Mitoloji ve anlatı kuramı denildiğinde akla gelen en önemli isimlerden biri olan Joseph Campbell, bu kez odağına modern edebiyatın en çarpıcı yazarlarından birini alıyor. Mitik Dünyalar, Modern Kelimeler, Campbell’ın özellikle James Joyce üzerine yaptığı uzun soluklu çalışmaların bir derlemesi olarak okurla buluşuyor. İthaki Yayınları tarafından yayımlanan ve Şaziye Çıkrıkçı çevirisiyle Türkçeye kazandırılan eser, yaklaşık 488 sayfalık kapsamlı bir inceleme niteliği taşıyor. Kitap, Campbell’ın kırk yılı aşkın süre boyunca verdiği dersler, kaleme aldığı makaleler ve daha önce yayımlanmamış metinlerinden oluşuyor. Eserin çıkış noktası ise Campbell’ın gençlik yıllarına uzanıyor. 1927’de Paris’te bulunduğu sırada James Joyce’un Ulysses romanıyla tanışan Campbell, bu karşılaşmanın kendi düşünsel yolculuğunu kökten değiştirdiğini ifade eder. Bu ilk temas, onu yıllar boyunca Joyce’un metinleri üzerine derinlikli okumalar yapmaya yöneltir. Campbell, kitap boyunca yalnızca Joyce’un eserlerini yorumlamakla kalmaz; aynı zamanda mitoloji, dinler tarihi, psikoloji ve antropoloji gibi farklı disiplinleri bir araya getirerek modern edebiyatın arka planını çözümlemeye çalışır. Bu yönüyle Mitik Dünyalar, Modern Kelimeler, hem edebiyat incelemesi hem de mitin modern dünyadaki karşılıklarını araştıran disiplinlerarası bir çalışma olarak öne çıkar. Kitap, Joyce’un metinlerini “mitik bir yapı” içinde ele alırken, modern anlatının aslında kadim hikâyelerin devamı olduğunu ileri sürer. Campbell’ın yaklaşımı, modern edebiyatı yalnızca estetik bir üretim alanı olarak değil, aynı zamanda insanlığın ortak bilinçdışının bir yansıması olarak okuma imkânı sunar. Mitik Dünyalar, Modern Kelimeler, hem James Joyce okurları hem de mitoloji ve edebiyat ilişkisini derinlemesine kavramak isteyenler için dikkat çekici bir kaynak niteliğinde. MİTİK DÜNYALAR, MODERN KELİMELER Joseph Campbell İthaki Yayınları, 2026 Çeviri: Şaziye Çıkrıkcı 488 s.

  • 2024 Tudem Edebiyat Ödüllü Tunç Kurt'tan Ay'da geçen bir bilimkurgu hikâyesi

    Umut, mesafeyle ölçülebilir mi? Tunç Kurt'un 2024 Tudem Edebiyat Ödülleri Birincilik Ödülü'ne layık görülen romanı Ay Vatandaşı, uzayın sessizliğinde büyüyen bir çocukla geçmişinin ağırlığını taşıyan bir babanın çarpıcı hikâyesini anlatıyor. Ay'da, acımasız doğa yasalarının ortasında kurulan kırılgan bir yaşam… Geçmişte alınmış kararların gölgesinde, giderek daralan bir hayat… Ve her geçen gün büyüyen sorular… Mare, bildiği dünyada eksik olan şeyleri tarif etmeye çalışırken; babası, sakladığı gerçeklerle ve kaçınılmaz sonla yüzleşmek zorundadır. Sevgi, pişmanlık ve hayatta kalma mücadelesi iç içe geçerken, bu sessizliğin ortasında en çok insan sesi eksiktir. Bilimkurguyla insan ruhunun derinliklerini buluşturan Ay Vatandaşı; okuru yalnızlık, sorumluluk ve umut üzerine düşündüren etkileyici bir yolculuğa davet ediyor. AY VATANDAŞI Tunç Kurt Tudem Yayınları, 2026 Tür: Roman 10+ yaş 152 s.

  • Farklı olanı bastırmak üzerine

    S. Serdar Yegül, Han Kang’ın Vejetaryen romanı üzerine yazdı: " Vejetaryen , yalnızca bir bireyin psikolojik çözülüşünü anlatmakla kalmaz; aynı zamanda insanın doğayla kurduğu kontrol etme ilişkisini ve toplumun birey üzerindeki görünmez baskılarını da anlatır." Bir insan yaşadığı toplumdan neden sessizce çıkıp gitmek ister? Yoksa toplum mu onu dışarı iter? Bu soruların cevabını Han Kang’ın Vejetaryen romanında arayabiliriz. Sahneden çıkmak mı, itilmek mi? Roman üç bölümden oluşur: Vejetaryen, Moğol Lekesi ve Alev Ağacı. Her bölümde Yeong-hye’nin hikâyesini farklı anlatıcıdan dinleriz: önce kocası, sonra eniştesi, daha sonra ise ablasından. Yeong-hye sıradan bir evlilik sürdüren sessiz bir kadındır. Bir gece gördüğü kanlı ve rahatsız edici rüyadan sonra et yemeyi bırakır. Bu kararın arkasında etik ya da felsefi bir vejetaryenlik düşüncesi yoktur; korku ve bir daha o rüyayı görmeme isteği vardır. Ancak Kore toplumunda et yemek “normal” sayıldığı için, Yeong-hye’nin bu kararı ailesi ve çevresi tarafından “anormal” sayılır. Aile içindeki baskı kısa sürede şiddete dönüşür. Babası ona zorla et yedirmeye kalkar, Yeong-hye bunun üzerine bileklerini keser ve hastaneye kaldırılır.  Romanın ilerleyen bölümlerinde video sanatçısı eniştesi onu sanatsal (!) bir projeye dâhil eder. Yaşananlardan sonra, Yeong-hye kendini insan dünyasından uzaklaştırıp bir ağaca dönüştürmek ister. Bu süreç, Yeong-hye’nin akıl hastanesine yatırılmasıyla sonuçlanır. Yeong-hye hastanede zamanla konuşmayı azaltır; etin yanı sıra diğer gıdaları da yememeye başlar. Gün geçtikçe zayıflar ve hafifler. Üzerindeki bütün yüklerden kurtulmak ve insan dünyasının kurallarından kurtulmak ister. Bunun sonucunda kendisini bir ağaç gibi hayal etmeye başlar. Kimseye zarar vermeden ve kimseden bir şey talep etmeden yaşamaya çalışır. İnsan merkezli dünyayı sorgulamak Vejetaryen , yalnızca bir bireyin psikolojik çözülüşünü anlatmakla kalmaz; aynı zamanda insanın doğayla kurduğu kontrol etme ilişkisini ve toplumun birey üzerindeki görünmez baskılarını da anlatır. Romanı okurken ister istemez aklıma insanların ailede, işte ve gündelik ilişkilerde birbirini sürekli gözetlediği ve denetlediği toplumsal hayatımız geldi.  Yeong-hye’nin yaşadığı dünyada, et yemek, bedenleri disipline etmek ya da başkalarının hayatına müdahale etmek “normal” görülür. Yeong-hye ise et yemeyerek bu “normal”i çiğner. Toplum Yeong-hye’nin et yemeyişine, sadece bir beslenme tercihi olarak değil, sessiz bir itiraz olarak bakar. Düzen kendisine uymayan bedeni ya disipline eder ya da “hasta” ilan eder. Toplum Yeong-hye’yi kontrol edemeyince onu akıl hastanesine yatırır.   Romanın belki de en etkileyici tarafı; Yeong-hye’nin maruz kaldığı şiddetin, bireysel bir anlık öfkeden ibaret olmayıp, toplumsal düzenin içinden çıkmış olmasıdır. Normal sayılan davranışların ardındaki baskı ve şiddet, roman boyunca giderek daha çok hissedilir. Yeong-hye’nin hikâyesi bu nedenle yalnızca bir kadının hikâyesi değil, modern toplumun farklı olanı nasıl bastırdığının hikâyesidir. Biz insanlar önce görünmez kurallar koyar, sonra da o kurallara uymayanları sessizce dışlarız. Ve biz buna düzen adını veririz.  Yeong-hye’nin hikâyesi bize şiddetin gerçek yerini gösterir. İnsanlar çoğu zaman şiddeti masaya vurulan yumrukta arar. Oysa şiddet “normal” dediğimiz şeylerin içinde saklıdır. Ve bir gün biri o normale uymadığında, aslında neyin gerçekten normal olduğunu fark ederiz. VEJETARYEN Han Kang April Yayıncılık, 2024 Çeviri: Göksel Türközü 160 s.

  • Zamanın başına dönmeye, tanrıların fısıltısını duymaya ve kendi kaderini yazmaya hazır mısın?

    Dünyaca ünlü The Elder Scrolls Online evreninin resmi külliyatından derlenen Tamriel Öyküleri – Birinci Cilt: Diyar , Türkçede.  ZeniMax ve Bethesda Game Studios’un ikonik dünyasına ait metinleri bir araya getiren bu özel cilt; Tamriel’in yaratılış mitlerinden elf hâkimiyetine, kadim savaşlardan ırkların köken hikâyelerine kadar uzanan geniş bir tarih atlası sunuyor. Mitten Tarihe, Irklardan İmparatorluklara Kitap; Şafak Çağı  ve Meretik Çağ  anlatılarıyla tanrıların dünyayı şekillendirdiği dönemden başlıyor. Adamantine Kulesi’nin kuruluşu, Aldmeri göçleri, Chimer ve Dwemer çatışmaları, Ysgramor’un gelişi gibi evrenin temel kırılma anları kronolojik bir yapı içinde aktarılıyor. Aldmeri Hâkimiyeti, Abanozyürek Paktı ve Hançertepe İtilafı gibi siyasi bloklara dair metinler; yalnızca tarih anlatmıyor, aynı zamanda propaganda dili, karşıt bakış açıları ve kültürel hafızayla örülmüş çok katmanlı bir dünya kuruyor. Sadece Oyuncular İçin Değil Yeşilvadi Üzerine Bir Araştırma , Orman Elfleri’nin Mizah Anlayışı , Altmerların Kurtarıcısı  gibi başlıklar; Tamriel’i yaşayan bir uygarlıklar bütünü olarak ele alıyor. Irkların silah kültürü, inanç sistemleri, yemek ritüelleri ve günlük hayatlarına dair metinler; fantastik edebiyat okurları için zengin bir ansiklopedik deneyim sunuyor. Bu cilt, yalnızca bir oyun uyarlaması değil; görsel tasarımları, illüstrasyonları ve arşiv diliyle hazırlanmış bir fantastik dünya tarihi niteliğinde. Arka Kapak Yazısı: Ejderhaların gölgesinde yankılanan bin yıllık bir dünyanın kalbine hoş geldin. Burada tarih, kanla yazılır. Efsaneler, sessiz tapınaklarda nefes alır. Elflerin, insanların, canavarların ve tanrıların kaderi, tek bir kıtanın damarlarında akar: Tamriel. Bu cilt, kadim diyarların mitlerinden, unutulmuş krallıkların kayıtlarından süzülmüş öyküleri bir araya getiriyor. Yeşilvadi’nin sisli ormanlarından Alik’r Çölü’nün yakıcı kumlarına, Altmer bilginlerinden Khajiit avcılarına, Dunmer büyücülerinden Breton şövalyelerine uzanan destansı bir anlatı yolculuğu… Zamanın başına dönmeye, tanrıların fısıltısını duymaya ve kendi kaderini yazmaya hazır mısın? Tamriel seni çağırıyor. Bethesda Softworks , LLC, Amerikalı bir video oyunu yayımcısıdır. 1986'da Christopher Weaver tarafından kurulmuştur. TAMRIEL ÖYKÜLERİ - BİRİNCİ CİLT: DİYAR Bethesda Softworks Athica Yayınları, 2026 Çeviri: Kıvılcım İrem Demir Tür: Roman 232 s.

  • Ölümün estetiğinden umudun dirilişine: İntihar Dükkânı

    Habibe Şenol İnan, Jean Teulé’nin kitabı, İntihar Dükkânı üzerine yazdı: "Roman, ölümün sıradan bir tüketim nesnesine dönüştüğü bir dünyanın ironik aynasıdır." Jean Teulé’nin 2007’de yayımlanan İntihar Dükkânı , ilk bakışta karanlık bir distopyanın mizahi parodisi gibi görünür. Renkli resim çizmenin yasak olduğu, mezarlık ziyareti dışında hiçbir yere gidilmeyen, umutsuzluğun toplumsal bir norm hâline geldiği bu evrende yaşam değil, ölüm teşvik edilir. Romanın kurduğu dünya, bireyi yaşama bağlayan tüm duyusal ve duygusal kanalları keserek, ölüm fikrini bir tür “kutsal amaç”a dönüştürür. Bu karanlık atmosferin merkezinde Tuvache ailesi yer alır. Aile, kuşaklar boyunca intihar etmek isteyenlere binbir çeşit malzeme satan bir dükkân işletir. Temas yoluyla, yeme–içme yoluyla ya da daha yaratıcı yöntemlerle… Her müşteriye uygun bir ölüm biçimi mutlaka bulunur. Raflara özenle yerleştirilen bu ürünler, ölümün sıradan bir tüketim nesnesine dönüştüğü bir dünyanın ironik aynasıdır. Ailenin üç çocuğunun isimleri ise romanın kara mizahını keskinleştiren birer sembol: Vincent, sürekli başının ağrıdığını söyleyen, yemek yemeyi reddeden ve kendi tek kulaklı portresini çizen Van Gogh’un izini taşır. Marilyn, güzelliğiyle olduğu kadar kırılganlığıyla da bilinen Monroe’nun trajik sonunu çağrıştırır. Ve en küçükleri Alan, delik bir prezervatiften dünyaya gelen, istenmeyen bir bebek… Pamuk Prenses masalına duyduğu ilgi, siyanürlü elma mitiyle anılan Alan Turing’e yapılan göndermeyi tamamlar. Aile, bu hikâyeden öylesine etkilenmiştir ki, siyanürlü elma ile intihar etmek isteyen müşterilere önce elma resmi çizdirir, ardından ısırılmış elmaları tavandan sarkan iplerle sergiler. Renk körlerinin çizdiği mavi elmalar, kübist yorumlar… Ölümün estetiği bile bu dünyada bir vitrin düzenine dönüşür. Romanın açılışındaki yaşlı kadın sahnesi, metnin temel karşıtlığını kurar: Bebek Alan’ın kadına gülümsemesiyle içindeki sevgi kırıntılarının uyanması, buna karşın anne Lucrèce’in “O gülmez” diyerek bu duyguyu bastırması… Yaşam ve ölüm arasındaki bu gerilim, roman boyunca dönüşümün habercisi olarak sürer. Alan’ın mavi gökyüzü ve güneş çizdiği resimlerin aile tarafından azarlanması, distopyanın bilinçli olarak yaşam arzusunu bastırma çabasını görünür kılar. Çocukların sorduğu “Madem herkesin intihar etmesi için çalışıyoruz, biz neden etmiyoruz?” sorusuna annenin verdiği “O zaman onlara bu ürünleri kim satacak?” cevabı ise romanın en keskin ironilerinden biridir. Ölümü kutsayan bir düzenin bile kendi varlığını sürdürebilmek için yaşama ihtiyaç duyması, Teulé’nin kara mizahının merkezinde durur. Romanın kırılma noktası, Alan’ın bir çocuğun zehirli şekerini ağzına atacakken annesi tarafından durdurulmasıdır. Bu sahne, anne karakterinde ilk kez beliren empati kıvılcımıdır. Ardından Marilyn’in mezarlık bekçisine âşık olması, Vincent’in çikolatalı kreplere duyduğu iştahla hayata yeniden bağlanması, babanın depresyonla otoritesini yitirmesi… Aile içindeki düzen çözülürken, ölüm ideolojisi de çatlamaya başlar. Alan’ın getirdiği umut, dükkânın işlevini kökten değiştirir. Zehirli şişeler müşterilere zarar verir korkusuyla kaldırılır, partiler düzenlenir, intihar isteğiyle gelenlere psikiyatrik destek sunulur. Bir zamanlar morgu andıran dükkân, zamanla bir Gençlik ve Kültür Evine dönüşür. Baba Misha’nın iyileşip dükkâna indiğinde karşılaştığı manzara, romanın dönüşüm temasını en güçlü hâliyle somutlaştırır: Ölümün mekânı, yaşamın salonuna dönüşmüştür. Teulé’nin romanı, intihar temasının ağırlığına rağmen mizahi diliyle okuru karanlığa teslim etmez. Aksine, ölümün kutsandığı bir dünyada bile yaşamın kendine bir yol bulabileceğini gösterir. Tuvache ailesinin dönüşümü, ebeveynlerin korkularına karşı çocukların cesaretini, yeni kuşakların eski kuşakların karanlığını dönüştürme gücünü hatırlatır. Bu nedenle İntihar Dükkânı, yalnızca bir distopya değil; umut, direniş ve kuşaklar arası yenilenme üzerine bir alegori olarak okunmalıdır. Roman, intihar kavramı nedeniyle kimi okurlarda tedirginlik yaratsa da, mizahi dili ve ters yüz ettiği karanlık atmosferle aslında yaşamı savunan bir metindir. Teulé, ölümün gölgesinde bile filizlenen yaşam arzusunu görünür kılarak, okura karanlığın içindeki ışığı hatırlatır. İNTİHAR DÜKKANI Jean Teulé Sel Yayıncılık, 2024 Çeviri: İsmail Yerguz 144 s.

  • Ölmeden önce kendi cinayetini çözmek: Holly Jackson’dan yeni bir gerilim

    Holly Jackson, yeni romanı Ölüm Beni Bulana Dek  ile zamana karşı yarışan bir kadının hikâyesini anlatıyor. Polisiye ve gerilim türünün son yıllardaki en popüler isimlerinden biri olan Holly Jackson, yeni romanı Ölüm Beni Bulana Dek ile okuru yine nefes kesici bir hikâyeye davet ediyor. Epsilon Yayınevi etiketiyle yayımlanan kitap, hayatla ölüm arasındaki dar bir zaman diliminde geçen çarpıcı bir soruşturmayı merkezine alıyor. Romanın odağında, Woodstock’ın en zengin ailelerinden birine mensup 27 yaşındaki Jet Mason var. Hayatını sürekli erteleyerek yaşayan Jet, Cadılar Bayramı gecesi uğradığı saldırı sonrası ölümcül bir beyin hasarı aldığını öğrenir. Doktorlara göre önünde yalnızca bir hafta vardır. Bu kısa sürede Jet’in yapmaya karar verdiği şey ise alışılmışın dışında: Kendi cinayetini çözmek. Çünkü saldırının bir tesadüf olmadığından emindir. Üstelik hayatındaki herkes—ailesi, eski sevgilisi, en yakın arkadaşı—birer şüpheliye dönüşür. Zaman daralırken, Jet yalnızca gerçeğin peşine düşmez; aynı zamanda geçmişiyle, seçimleriyle ve ertelediği hayatıyla da yüzleşir. Roman, klasik bir “katil kim?” sorusunun ötesine geçerek, ölümün eşiğinde bir insanın iç dünyasına da odaklanıyor. 432 sayfalık kitap, yüksek tempolu kurgusunu duygusal bir derinlikle destekliyor. “Duygusal derinliğin gerilimi beslediği” bir hikâye olarak tanımlanan roman, Jackson’ın sürükleyici anlatımını bir kez daha ortaya koyuyor. Ölüm Beni Bulana Dek , yalnızca bir cinayet hikâyesi değil; aynı zamanda zaman, pişmanlık ve yüzleşme üzerine kurulu, okuru son sayfaya kadar diri tutan bir anlatı. ÖLÜM BENİ BULANA DEK Holly Jackson Epsilon Yayınevi, 2026 Çeviri: Şebnem Tansu 432 s.

  • Gerçeği aramak riskli, yok saymaksa ölümcül!

    İskoç yazar Victoria Williamson, Her Şey Küle Döndüğünde adlı bu ilk distopyasında iklim krizinin gölgesindeki karanlık bir geleceği modelliyor. Afrika’da büyük çevresel yıkımın ardından, tamamen ölmüş zehirli topraklarda inşa edilmiş Beşinci Cennet’te Adina, suçluluk, nefret ve hayatta kalma üçgeninde, sevdiklerini kurtarmak için amansız bir mücadeleye girişir... İskoç yazar Victoria Williamson, bu ilk distopyasında iklim krizinin gölgesindeki karanlık bir geleceği modelliyor. Gözü dönmüş teknoloji şirketlerinin gezegenimizi nasıl şekillendireceğinin, hayatlarımızın nasıl değişebileceğinin ihtimallerini düşündürüyor. Dışarıda bir yerlerde, uyuyan tozların arasında, kımıl kımıl tuhaf gözler ay ışığında kırpışıp duruyordu. Ürperdim. Her taraftan izleniyordum. Er ya da geç sırrım ortaya çıkacak ve herkes ne yaptığımı öğrenecekti. Rüzgâr çatıdaki çatlaklardan ıslık çalarak tohum bankasının içinde boğuk, suçlayıcı bir iniltiyle esiyordu. Sen bir katilsin, diyordu sanki. Yaşamayı hak etmiyorsun. Duvarlardaki solmuş duyurulara, tohum dağıtım yönetmelik ve şartlarına baktım. Amonston Şirketi hepimizi hayatta tutmak için çok uğraşmıştı; ben de gidip Cennet Bahçesi’ni toptan yok etmiştim. Rüzgâr haklıydı. Yaşamayı hak etmiyordum. Victoria Williamson: İskoçya’da doğan ve çocukluğu Glasgow’un kuzeyinde Kirkintilloch’ta geçen Williamson, Glasgow Üniversitesi’nde fizik okudu. Afrika’da Kamerun ve Malavi’de, daha sonra da Çin’de dersler verdi. Özel gereksinime ihtiyacı olan çocuklarla çalıştı. Bu deneyimlerinden yola çıkan çocuk romanı The Fox Girl and the White Gazelle (Tilki Kız ve Beyaz Ceylan, 2018) öğrencilerin seçtiği 2020/21 Bolton Ödülü’ne değer görüldü. Kelebek Zihinli Çocuk’un (The Boy with the Butterfly Mind, 2019) ardından, Günışığı Kitaplığı tarafından 2024’te Türkçe’ye kazandırılan ve bir adada rüzgâr türbinleri kurulması eksenindeki ekolojik mücadeleye temellenen çocuk romanı Rüzgâr Kapanı (War of the Wind, 2022) da Falkirk’te verilen 2024 RED Kitap Ödülü’nü kazandı. Günümüzde İskoçya’da ilkokul öğretmenliğini sürdüren, yazma atölyeleri yürüten yazar, yetişkin okurlara yönelik karanlık ve doğaüstü öğelerle örülü kısa öyküler de kaleme alıyor. Yetişkinler için son romanı Red Runs the Witch’s Thread (Cadının Yumağı Kırmızıdır, 2024), son çocuk romanı ise Kittiwake Stormhaven and the Pirate’s Portolano (Kittiwake Stormhaven ve Korsanın Elkitabı, 2025). Williamson’ın ekolojisi mahvolmuş topraklarda geçen distopyası Her Şey Küle Döndüğünde (Feast of Ashes, 2023) de, 2026’da Günışığı Kitaplığı’nın markası ON8 tarafından Türkçe’ye kazandırıldı. HER ŞEY KÜLE DÖNDÜĞÜNDE Victoria Williamson On8 Kitap, 2026 Çeviri: Tülin Sadıkoğlu 312 s.

  • İnsan gerçekten eşref-i mahlûkat mı, yoksa sadece öyle olduğuna inanmak mı istiyor?

    Nezihat Keret, Songül Öden’in ilk öykü kitabı #eşrefimahlukat üzerine yazdı: "Tanıdık endişeler, saklanmış acılar ve bastırılmış duygular; yazarın kendine has diliyle güçlü bir anlatı dünyasına dönüşüyor." “Söylemek istediğim şeyler var; hiç susmuyor ki!” Songül Öden’in yazma ritüelini belki de en iyi anlatan cümle bu. Kendimi bildim bileli yazıyorum diyen yazar, ortaokul yıllarında çekmecelerde biriktirdiği günlükleri ve şiirleri gün ışığına çıkarmak için uzun yıllar beklemiş. Edebiyatın rüzgârına kolay kapılmamış; çekingenliğini aşması zaman almış; ilk öykü kitabı Eşrefimahlukat  ile yalnızca bir oyuncu değil, aynı zamanda güçlü ve gözlemci bir anlatıcı olduğunu da ortaya koyuyor. Kitaba adını veren “eşref-i mahlûkat” kavramı, yani insanın yaratılmışların en şereflisi olduğu düşüncesi, öyküler ilerledikçe bir övgü olmaktan çok bir soruya dönüşüyor. İnsan gerçekten eşref-i mahlûkat mı, yoksa sadece öyle olduğuna inanmak mı istiyor? Okuyucuyu bu soruya yönelten şey, karakterlerin yüceltilmiş varlıklar olarak değil; çelişkileri, zaafları, korkuları ve suskunluklarıyla ele alınması. Bu nedenle kitap boyunca hissedilen, bu büyük tanımın yarattığı derin ve dokunaklı paradoks oluyor. Kitabın ilk öyküsü olan Baykuş , yazarın bilinçli bir tercihi gibi duruyor. Çocukluk, doğduğu coğrafya ve kişisel hafızanın izlerini taşıyan bu öykü, daha ilk sayfalarda şu duyguyu uyandırıyor: “Bu kitap, yazarın iç dünyasından kopup gelen parçalarla kurulmuş.” “Unutmak” adlı öykü, toplumsal baskının görünmeyen etkisini derinden hissettiriyor. Hristiyan bir erkeğin, dedikodu ve mahalle baskısının yarattığı çemberde sıkışan dünyası; kırılmaları, suskunluğu ve kırılgan bir aşkın gölgesinde derinleşen atmosferiyle yansıtılıyor. İnsanların evrensel düzlemde benzer deneyimler yaşamasıyla her birinin değerli bir taş gibi biricik oluşu arasındaki uçurum; içsel çatışmalar, toplumsal baskılar ve aşkın kırılganlığı gibi temalar üzerinden ele alınıyor. Öyküde kullanılan obsidyen broş yalnızca bir nesne değil, güçlü bir metafor. Sert ve dayanıklı görünmesine rağmen kırılgan yapısı, ışığı geçirip içini göstermemesi ve tarih boyunca ayna olarak kullanılması; karakterlerin iç dünyasını, saklı korkularını, keskin yasaklarını simgeliyor. Dışarıdan düzenli görünen ama içi karmaşık, kırılgan ve çelişkilerle örülü bir dünya bu. Farklılıkların kabul edilmediği böyle bir dünyada aşkın darbe aldığında parçalanması kaçınılmaz. “Unutmak” ile “Aşk” öyküsü arasında kurulan metinler arası bağ da dikkat çekici. Aynı hikâyenin, kadın ve erkek bakış açısından iki farklı öykü olarak anlatılması, kurgusal derinliği ve okurun empati deneyimini güçlendiriyor. Zaman burada düz bir çizgi gibi akmıyor, acıyla koyulaşıyor.  Şiire duyduğu aşkı saklamayan yazar, kitapta yer alan şu dizelerle şiirsel damarının ne kadar canlı olduğunu gösteriyor: Ve yaşasın özgürlük diye bağırıyorErken ölen bütün kelebekler…Çünkü onlar da biliyorBir başkasının kanat çırpışındaTekrar doğacaklarını. “Grev” öyküsündeki bu şiir, kelebek etkisini hatırlatıyor. Küçük bir hareketin bile başka hayatlarda yankı bulabileceğini gösteriyor. Öden’in kalemi, insanın görünmeyen bağlarla birbirine bağlı olduğu gerçeğini güçlü bir imgeyle okura hissettiriyor.   Öykülerde karakterlerin adı yok: Kendini yeşil gözlü sanan ama aslında kahverengi gözlü adam, zayıf yüzlü çocuk… Bu tercih, anlatılanların tek bir kişiye değil, insanlığın ortak hikâyesine ait olduğu hissini güçlendiriyor. Tanıdık endişeler, saklanmış acılar ve bastırılmış duygular; yazarın kendine has diliyle güçlü bir anlatı dünyasına dönüşüyor. Öden’in kurduğu evren hem büyülü hem gerçekçi. Okur, bir yandan masalsı bir atmosferin içinden geçerken, diğer yandan kendi hayatına ait izlerle karşılaşıyor.  Kitaptaki karakterler çok sesli. Dinleri, dilleri, kimlikleri farklı. Bir baba İnşirah Suresi’ne sarılırken, bir kadın İncil’den bir ayetle hayatı sorguluyor. Öden, bu farklılıkları bir çatışma unsuru olarak değil, insan olmanın kaçınılmaz gerçeği olarak sunuyor. Ancak bu farklılıkların bir arada yaşayamaması, öykülerde derin bir hüzün olarak karşımıza çıkıyor. Bu çeşitlilik, kitabın temel sorusunu daha da derinleştiriyor: “İnsan gerçekten yaratılmışların en şereflisi mi, yoksa bu unvanı kaybettiğini fark etmekten mi kaçıyor?” Belki de bu soru her öyküde kendi cevabını arıyor. Kitapta aşk, şiddet, grev, yalnızlık ve toplumsal baskı gibi birçok tema yer alıyor. Bunun yanında çağın yüzeysel neşesine de ironik göndermeler var. “Şaka yaptım” cümlesiyle maskelenen kırgınlıklar, güldürmeyen komediler ve sahte gülümsemeler… Bu ironi, hayatın duygusal ağırlığını daha da belirgin hâle getiriyor.  Gamze Kuş imzalı çizimler, öykülerin duygusunu tamamlayan güçlü bir görsel dünya kuruyor. Gözler ve ellerin ön plana çıkması, insanın dünyayı bakarak algıladığını, dokunarak biçimlendirdiğini hissettiriyor. Çizimler, sadece süs değil; öykülerin ruhuna açılan bir kapı niteliğinde.  Songül Öden’i yıllardır sahnede izliyoruz ama bu kitapta karşımıza çıkan kişi, rol yapan bir oyuncudan çok, insan ruhunun kırılganlığını anlamaya çalışan bir anlatıcı. Öykülerin içtenliği, yazarın kalbine değenleri yazdığını açıkça gösteriyor.  Kitabın sonunda insan, obsidyen taşına şunları kazımak istiyor: “Evin senin dergâhın; kimin kalıp kimin gideceğine sen karar ver. Destursuz ve sevgisiz kimse girmesin.” EŞREFİ MAHLUKAT Songül Öden İletişim Yayınları, 2025 Tür: Öykü 111 s.

  • National Book Critics Circle Ödülü Veda Etmiyorum'un!

    Nobel ödüllü Güney Koreli yazar Han Kang, edebiyat dünyasındaki müthiş etkisini güçlendirmeye devam ediyor. Yazarın ülkemizde geniş kitlelere ulaşan Veda Etmiyorum adlı romanı, National Book Critics Circle Awards kapsamında “kurgu” dalında yılın en iyi kitabı seçildi. Bu başarı, bir Güney Koreli yazarın bu kategoride kazandığı ilk ödül olarak dikkat çekiyor. 1940’ların sonlarında yaşanan Jeju Ayaklanması’nın ardından oluşan travmayı odağına alan roman hafıza, kayıp ve direnç üzerine kurulu güçlü bir roman. Han Kang’ın şiirsel ve yoğun dili, bu eserde de etkisini derin biçimde hissettiriyor. Han Kang'ın tüm kitapları gibi Veda Etmiyorum da Göksel Türközü çevirisiyle, April Yayıncılık tarafından ülkemizde yayınlandı.  Uluslararası çoksatan yazar Han Kang’ın tüm dünyada ses getiren, Prix Mėdicis ve Prix Femina’ya layık görülen romanı  Veda Etmiyorum , Güney Kore'nin bugünü ile acı dolu geçmişi arasında özümüzü bulacağımız bir yolculuğa davet. Bu haberin üzerine bir de müjde veriyoruz:  Han Kang'ın yeni kitabı Işık ve İp , çok yakında Türkçede!

bottom of page