Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5404 sonuç bulundu
- Kavgaz, Armatör ile devam ediyor!
Algan Sezgintüredi ve Mesut Demirbilek imzalı Polisiye Serisi Kavgaz, Armatör ile devam ediyor! Polisiye edebiyatın usta kalemi Algan Sezgintüredi’nin suç araştırmaları uzmanı Mesut Demirbilek ile birlikte kaleme aldığı Kavgaz serisinin yeni kitabı Armatör raflarda. Bu kez hikâye, Türkiye’nin en çalkantılı dönemlerinden birinde açılıyor. 1990'lı yılların ateşi dört bir yanda hissedilirken, dünya değişirken, Türkiye sarsılırken memleketin en güçlü armatörlerinden biri ortadan kayboluyor. Dosya, İstanbul Cinayet Büro’da genç bir komiser yardımcısının masasına düşüyor: Mutlu Kavgaz. Gerçek olaylardan ilham alan Kavgaz Armatör, yalnızca ortadan kaybolan bir armatörün değil, dönemin ruhunun, karanlığın ve gücün izini sürüyor. Yılın Polisiye Romanı ödüllü Kavgaz serisi Çantacı ve Pilot'un ardından Armatör ile polisiyeye bir kez daha âşık ediyor. Kitabın arka kapak detayları 1990. Yaz. Sıcak. Gazetelerin üçüncü sayfaları kalabalık. Polis telsizi susmuyor. Nelson Mandela 27 yıl sonra serbest bırakılıyor. Ruanda’da soykırıma varacak iç savaş patlak veriyor. Adnan Menderes’in naaşı İmralı Adası'ndan İstanbul'a getirilip, Topkapı'da yaptırılan anıt mezara devlet töreniyle defnediliyor. Çetin Emeç, Turan Dursun, Bahriye Üçok öldürülüyor. İstiklal Caddesi’nin simgesi tramvay, 30 yılın ardından hizmete açılıyor. Windows 3.0 piyasaya sürülüyor. Bu sırada… Memleketin en meşhur armatörü sırra kadem basıyor. Deniz ticareti, nakliyat, gemiler, kıtalararası işler. Hepsi onda. Adı Talip Uzunkaya. Dosyaya göre Tarabya’daki köşkünden 21 Nisan Cumartesi sabahı, saat sekiz civarı çıkıyor. Çıkış o çıkış. O sabah uşağı hariç evin tüm çalışanları izinli. Uşak ortada yok. Kızı konuşuyor. Damadı konuşuyor. İş ortakları konuşuyor. Kimse adamın nereye gittiğini bilmiyor. İşte tam bu noktada… İstanbul Cinayet Büro’da, 25 yaşındaki komiser yardımcısı Mutlu Kavgaz’ın masasına bir dosya bırakılıyor. Üzeri övgülerle örtülse de tehdit net: Muamma çözülemezse hesap herkese kesilecek. ARMATÖR Algan Sezgintüredi ve Mesut Demirbilek April Yayıncılık, 2026 312 s.
- Beyoğlu’nda el değiştiren bir hafıza
Cemal Çağdaş Erol, Beyoğlu pasajlarının ustalık, hafıza ve karşılaşmalarla örülü dünyası; bugün turistik vitrinler ve zincirler arasında yavaş yavaş silinirken, geçmişin üretim kültürüyle bugünün tüketim alışkanlıkları arasında sıkışan bir belleği anlatıyor. Avrupa Pasajı, Hamalbaşı Caddesi, 1989. Kaynak: IFEA, Salt Araştırma Arşivi Beyoğlu’nda, Pera’da yaşarken İstiklal’in arka sokaklarını birbirine bağlayan pasajların ustası oluyor insan. Günlük yaşamın bir parçaşı haline geliyor, hele hava yağmurluysa, soğuksa ya da çok sıcaksa vazgeçilmez... İstiklal Caddesi’nin kibirli, süslü kardeşi Meşrutiyet Caddesi’nde yaşadım yıllarca. 1908’den kalma, yığma duvarlı, volta döşemeli, art nouveau cepheli bir yapıda. Hazzopulo Pasajının hemen yan apartmandaydı. İstiklal’e çıkacaksam Hazzopulo’yu kullanırdım; Taksim tarafına gideceksem Meşrutiyet Caddesi’nin başından Avrupa Pasajı’na girerdim. Avrupa Pasajı, İstanbul’un ilk Parisyen pasajlarından... Bugün sahne turistlere kalmış gibi görünse de, ikinci kattaki heykeller İstanbul’a gelmiş Parisi anlatır. Aynalar hâlâ İstanbul’un gündelik hayatına tanıklık eder; pasaja, geçen zamana, değişen yüzlere. Bugün Pasajın sonunda balık kokuları, midye kızartması kokusunu aldığınızda kendinizi açlık, tokluk durumuna göre ya hızlıca kokuya doğru çekilirken ya da itilmiş gibi bulursunuz. Şehrin kokuları konusu başka bir yazıda yazılmayı hak ediyor sanki. Avrupa pasajı bir zamanlar “Aynalı Çarşı” olarak anılırmış, İstanbul Ansiklopedisi en büyük şahit: Avrupa Pasajı, Hamalbaşı Caddesi, 1989. Kaynak: IFEA, Salt Araştırma Arşivi AYNALI ÇARŞI Beyoğlunda, Meşrutiyet Caddesinde, Galatasarayya yakın, bu cadde ile Sahne sokağı arasında uzanan bir pasajdır; bir zamanlar şöhreti büyük şehri dolduran bu geçidin bugünkü adı Avrupa Pasajıdır. 1947’de İstanbul Ansiklopedisi pasajı tek tek gezmişti. Berber Konstantin Siotis’ten ipekçi Josef ve Puzant Bisar’a; Levi’nin tuhafiye dükkânından Alkestaridis’in çorap ve eldiven tezgâhına kadar uzanan bir hat. Mihal Daniolos’un kuyumcu tamirhanesi, Takvor ve Rupenyan Hanberk’in musiki dükkânı, Berç Bayvertyan’ın düğmecisi, Niko Dimatos’un ayakkabı işleri, Anna Papazyan’ın atölyesi... Kunduracılar, ajurcular, kürkçüler, parfümeriler, yayınevleri. Pasaj yalnızca bir geçit değil; küçük bir üretim evreniydi. İsmail Ersevim, İstanbul Ansiklopedisi, Cilt 3, s. 1609. Fotoğraf: Avrupa Pasajı içi, 20. yüzyıl ortası. Kaynak: Cornucopia Magazine Avrupa Pasajı iç mekânı, güncel görünüm. The Republic (makale sayfası) Sermet Muhtar Alus, “Dünden, Bugünden: Said Paşa Geçidi”, gazete kupürü, İstanbul Ansiklopedisi Arşivi(Kadir Has Üniversitesi & SALT), Kod: S4090. Pasaj bitti mi Sahte Sokak’tasınız. Neden burası Sahne Sokak? Bugün Çiçek Pasajı olarak bildiğimiz yer aslında Naum Tiyatrosu idi. 19. yüzyılda Cadde-i Kebir (Grande Rue de Péra)’in en önemli opera ve tiyatro sahnesiydi. Avrupa’dan gelen operalar burada sahnelenirdi; Verdi operaları İstanbul’da ilk kez burada izlenmişti. Pera’nın kozmopolit hayatının vitrini gibiydi: Levantenler, Ermeniler, Rumlar, Osmanlı elitleri aynı salondaydı. Kendinizi Avrupa Pasajı’ndan sonra Çiçek Pasajı’na atarsınız. Günün hangi saatinde olduğuna göre tüm sahne değişebilir; heyecanlı farklılıklara gebe bu geçidin anlatacak çok fazla hikâyesi var.Eski adı: Hristaki Pasajı / Cité de Péra,1870 Beyoğlu yangınından sonra inşa ediliyor.1876’da tamamlanıyor.II. Abdülhamid döneminde mülkü Sadrazam Küçük Said Paşa’ya geçiyor ve adı Said Paşa Geçidi oluyor.Yani yapı hem Levanten ticaret dünyasına hem de Osmanlı bürokratik elitine temas etmiş bir geçiş mekânı., İstanbul Ansiklopedisinden bir gazete kupürü eski dükkanların en değerli tanığı. Çiçek pasajının ana kapısından çıktığınızda, İstiklal sizi kucaklar, ışık değişir, sesler değişir; oradan Atlas pasajın’a, Atlas’ın arkasından diğerine girer; yeni geçitlerle İstanbul’u Taksim’in başka bir yüzyılında seyahat etmeye çalışırsınız. Hem çok şey görürsünüz hem de sessizce kalabalıktan ayrılırsınız. Beyoğlu’nda, Pera’da yaşarken bu pasajların içinde birçok ustayla tanıştım. Birçok farklı dükkâna girdim; çay ısmarlandı, dertler dinlendi, ekonomi konuşuldu, ülke kurtarıldı, batırıldı. Kimisiyle ganyan oynadı, kimisi Zekeriyaköy’de inşa ettirdiği evi hakkında mimari sorular sordu. Ama hepsinin sonunda ortak tek bir hikâye başlıyordu: hepsinin bir ustası olmuştu, Anadolu deyimiyle hepsi el almıştı; hepsinin neredeyse hikayesi aynıydı. Kimisi gururla Ermeni Artin ustasından bahsederken, diğeri kızgındı ama hâlâ seviyordu Rum Mihal ustasını; kimi şanslı âşık ustasının kızıyla bile evlenmişti.Hepsinin birbirinden çok farklı hikâyeleri vardı; kimisi doğudan gelmişti, kimisi Anadolu’dan, bazen de kıyılardan… Ama hepsi o işlerini bir ustadan devralmışlardı. Konstantin, Levi, Mihal, Bayvertyan, Niko, Papazyan, Rafael. Bugün belki İsimler değişmişti, tabelalar farklılaşmıştı, dekor kısmen yenilenmişti ama elin alışkanlığı, kibarlık, ölçü tutturma biçimi; Beyoğlu esnafı olma kültürü yani işin raconu pek değişmemişti. Beyoğlu biraz da böyle bir yerdi; sahipler değişirdi ama mekân aynı kalırdı, kalmaya çalışırdı. “İstanbul’un Pasajları Da Meşhurdur”, Hayat, Koray Güney & Erol Dernek. İstanbul Ansiklopedisi Arşivi (Kadir Has Üniversitesi & SALT iş birliği), Kod: P4002 Ama şimdi o eller de yaşlanıyor. Birçoğunun çırağı yok. Çocuğu başka iş yapıyor. “Bu iş para kazandırmıyor” diyorlar. Devredecek kimse kalmadığında dükkân kapanıyor. Kapanan dükkânın yerine bir kafe açılıyor, bir zincir mağaza giriyor ya da “nostaljik” bir dükkân kuruluyor. İçi yeni, hikâyesi eski gibi duran mekânlar çoğalıyor. Tabii pasajlar da aynı kaderi paylaşıyor. Bir zamanlar ustaların, küçük atölyelerin yan yana çalıştığı, günlük karşılaşma mekânları bugün daha çok yeme, içme, hediyelik eşya ya da turistik tüketim yerlerine dönüşüyor. Oysa pasajlar aynı zamanda ustayla müşterinin sohbet ettiği, bir dükkândan çıkıp yan dükkâna uğradığın, “usta bir baksana” diyebildiğin aralıklardı. Küçük ama yaşayan, aynı zaman da sakin kamusal alanlardı. Şimdi o karşılaşmalar azalıyor; üretimin yerini vitrinler alıyor. Mimar Victor Gruen’in bugün istemeyerek bizlere armağan ettiği AVM kültürü, zaten hâlâ son heyecanıyla biz tüketim delilerini kucaklıyor. Sinema ve bazı tiyatro sahneleriyle günah çıkarmaya çalışırlarken ortaya kocaman küresel bir dil çıkıyor; alma, verme devam ediyor ama bellek taşıyan aktarım yerine küresel marka şovunun son sahnesine dönüyor. Beyoğlu’nda yaşadığım süre boyunca şunu fark ettim: Bu dükkânlar, bu pasajlar sadece mekân değil; bir tür hafıza taşıyıcısı. Evimin yanındaki Hazzopulo Pasajı’nın güvenliğinden öğrendiğim Madam Katya’nın sırlarını saymıyorum bile. İnsanların elinden ele geçen bilgi, aynı kapıdan girip çıkan hikâyelerle ayakta kalıyor. Sessizce bir şekilde yeni gelene akmasa da damlamaya çalışıyor. En uzun sohbetlerimi ayakta hep bu pasajların kenarlarında, içinde yapabilme şansına bu devirde bile sahip olmanın mutluluğuyla, aynı zamanda endişeleniyorum: Bu aktarım koparsa, geriye sadece isimler kalacak. “Eskiden burada çok iyi bir kunduracı vardı” cümleleri daha fazla söyleniyor olacak. Madam Katya giderse, artık İstanbul’da geçmişten gelen şapkacı kalacak mı? Sadece fotoğraflar kalacak. Sosyal medyada paylaşılan nostaljik kareler kalacak. Canlı bir üretim kültürü kalmayacak. Farkındayım, kiminiz beni romantik bulacak; ancak amacım romantizim değil, değişimle yenilenen İstanbul’un gerçek İstanbul olarak kalmasını istemek. Belki mesele dükkânları aynen korumak değil. Mesele, o ustalık bilgisinin, o karşılaşma biçiminin bugüne nasıl taşınabileceği. Pasajların sadece turistik tüketim alanları değil; yeniden üretim yapılan, ustayla yan yana durulan, gençlerin bir şey öğrenebildiği mekânlara dönüşmesi mümkün mü? Zanaat, tasarım ve çağdaş üretimle birleştiğinde yeni bir yol açabilir mi? Eğer bu sorulara bir cevap üretilmezse, Beyoğlu’nun bugünkü hâli yavaş yavaş bir dekor gibi kalacak. Güzel görünen ama içi boşalan bir sahneye dönüşecek belki de çoktan dönüştü.
- Burcu Yılmaz’a Seyhan Erözçelik İlk Kitap Şiir Ödülü
Arthur’un Ölümü ile Seyhan Erözçelik İlk Kitap Şiir Ödülü'ne layık görülen Burcu Yılmaz, ödülü şu ifadelerle paylaştı: “Bu ödülü de kitabımı adadığım kardeşlerime, devlet dersinde öldürülenlere adıyorum.” Burcu Yılmaz, ilk kitabı Arthur’un Ölümü ile bu yıl Seyhan Erözçelik İlk Kitap Şiir Ödülü’nün sahibi oldu. Şiir dünyasında yeni sesleri görünür kılmayı amaçlayan ve adını modern Türk şiirinin özgün isimlerinden Seyhan Erözçelik’ten alan ödül, her yıl ilk kitabını yayımlayan şairler arasından seçiliyor. Yılmaz’ın kitabı, dilindeki sertlik ile kırılganlığı bir araya getiren yapısı, güncel politik ve toplumsal meselelerle kurduğu doğrudan ilişki ve şiirde kurduğu yoğun atmosferle jüri tarafından öne çıkarıldı. Arthur’un Ölümü , bireysel yas ile kolektif hafızayı iç içe geçirirken, okurunu hem kişisel hem de toplumsal bir yüzleşmeye davet eden bir çizgide ilerliyor. Ödülün açıklanmasının ardından sosyal medya hesabından bir paylaşım yapan Yılmaz, kitabının arka planındaki duygusal ve politik bağlama da işaret etti. Şair, “Bu ödülü de kitabımı adadığım kardeşlerime, devlet dersinde öldürülenlere adıyorum” sözleriyle hem ithafını yineledi hem de şiirinin beslendiği zemini açık biçimde ortaya koydu. Son yıllarda ilk kitap ödülleri aracılığıyla dikkat çeken genç şairler arasında yerini alan Burcu Yılmaz, Arthur’un Ölümü ile yalnızca bir ilk kitap başarısı elde etmekle kalmıyor; aynı zamanda çağdaş Türk şiirinde politik duyarlılığı yüksek yeni bir damar açma potansiyeli de taşıyor.
- Suyun kaldırma kuvvetini hiçe sayanlara: Öteki Hayvanlar
Umut Kaygısız, Derya Sönmez’in kitabı, Öteki Hayvanlar üzerine yazdı: " Derya Sönmez, Öteki Hayvanlar kitabıyla yalnızca Doğan Hızlan ödülünü kazanmadı. Aynı zamanda kirli bulutların yağmur habercisi, göz yakan güneşin de denizin kan kardeşi olmadığını kanıtladı. İçimizdeki ötekiyi değil, bu kez dışımızdakini buldu ancak fırlatıp atmadı. Açtı kapısını, odalarını, hatta kollarını ve bir de… Uzak gözüken denizin bağrını." Suyun sesi, evin hissedilmeyen gürültüsü. Bir artı bir, eşittir var bu işte bir gariplik. Kimi zaman avazı çıktığı kadar bağıran deniz, pencereleri sıkıca kapatmakta çare arayan eve benzer. Kimi zaman, kimi zaman. Bir başkayızdır. Ötekilerde alırız soluğu. Hayvanlarda, bitkilerde, evlerde, unutulmuş odalarda, resimlerde hatta yabancılarda. Ve bazen kendimizde. Sonrası yok. Düştüğü için eksilmeyen, yaralandığı için üzülmeyen, sustuğu için pişman olmayan, hep öteki tarafta kalmakla burun buruna ama bir saat sonrasından da ümitli. İşte hayatı böyle kucaklayanların dünyası burası. Derya Sönmez, Öteki Hayvanlar kitabıyla yalnızca Doğan Hızlan ödülünü kazanmadı. Aynı zamanda kirli bulutların yağmur habercisi, göz yakan güneşin de denizin kan kardeşi olmadığını kanıtladı. İçimizdeki ötekiyi değil, bu kez dışımızdakini buldu ancak fırlatıp atmadı. Açtı kapısını, odalarını, hatta kollarını ve bir de… Uzak gözüken denizin bağrını. Anlatımdaki beceresi, derinlikli konuları ve kolaya kaçmadan, bağlamları akan olay örgüsünün içine yerleştirişindeki ustalıkla okurlarında bir sonraki kitabının gelmesi için heves uyandırıyor kıymetli yazar. Tam tadında. Evet. Öyküler bittiğinde zihinlere yerleşen parlak iki kelime bunlardan ibaret. İlave olarak sıkılmanıza müsaade etmeyecek biçimsel değişiklikleri sayesinde temposunu korumakta zorlanmayan bir kitap Öteki Hayvanlar. Tek düze olmamak için incelikli bir çalışma yapıldığı her öyküde fazlasıyla hissediliyor. Özellikle betimlemeler, diyalog ve olay akış temposundaki denge, her şeyin tadında kalmasını sağlıyor. Duyguların, öykü arkasında biriken düşüncelerin, çatışmaların, pes etmelerin, vazgeçişlerin, yeniden sarılışların, sevmelerin, bocalamaların ve tekrar tekrar… Hem o eve hem de uzaktaki denize hapsoluşların bitmeyen, cömert hazinesi. Kıymetli yazarın her öyküsünde ayrı ayrı uzağı yakın kıldığı iklimleri solumadan olmaz diyenlerdenim ben de. “Yaz Biter” yoğun betimleme ve tasvirlerle örülü, gücünü insana “sahiden” kelimesini dedirttirmesinden alan bir hikâye olarak parıldıyor. Evvela kendinizi buram buram edebiyat kokan bir sokağa hapsediyorsunuz. Sonrasında gözlem yapma tutkusuyla yanıp tutuşmak olası. Etrafa, hikâyeyi sarıp sarmalayan evrene bıraktığınız dokunuşların resmi tamamladığını hissetmenizle de tamam oluyor her şey. Zengin atmosferi sayesinde okurun kendini kolayca içinde bulduğu ve asla kaybetmediği bir tasarım yaratmış kıymetli yazar. Dokunmuş, tatmış, koklamış gibi adım adım sürüklenerek her anı yaşamak mümkün. “Öldürme Biçimleri” ise yazarın başarılı bir daraltma neticesinde okurunun yakasına yapıştığı bir başka öykü olarak göz dolduruyor. Kaba bir tabirle, karides ve çocuğun hikâyesine sıkışıp kalmış duygu çemberinde açıyoruz gözlerimizi. Hassaslaşıp incelikli tarife soyunursak eğer, bir canlı pekâlâ yaşadığı yerde var olmaktansa, öleceği yerde yaşamayı isteyebilir düzlemine kırabiliriz rotamızı. Hayır, hayır. Tüm bunlar, bu kıyamet… Ölme arzusundan değil. Yaşarken daha fazla acı çekmemek için. Ve hatta biraz daha dürüstlük gerek. Evet. Her şey sondan başa doğru ilerleyebilmek için. Kitabın keşfedilmeyi bekleyen çok sayıda odası olan bir eve benzediğini söylersem mübalağa etmiş olmam. Nitekim “Siste Dağılan Gemiler”, evin az ışık gören odalarından biri. Koridoru geçip odaya adım adım yaklaştıkça içimizde yeşeren ürpertinin karşılığı korku değil, burukluk. Sinematik doğasıyla kitap içerisinde hem görsel hem de düşünsel yolculuk başlatan öykülerden biri olarak parmak ısırtıyor. Teşbih de hata olmaz. Bana göre, tam manasıyla “Tabutta Röveşata ” filminin iklimini yaşatıyor dimağımızda. Kitaba ismini veren “Öteki Hayvanlar” ise yazarın toplumsal mesajı ön planda tuttuğu, dokunaklı muhteviyatını ön plana çıkardığı bir öykü olarak evin büyük ve görkemli odalarından. Yazarın detaylı anlatımı ve ressam titizliğiyle kelimelere sürdüğü renkler, her cümlenin bambaşka bir dekor yaratmasını sağladığı için elimizde olmadan hayranlıkla seyrediyoruz odayı. Paragraflardaki renk cümbüşü sayesindeyse resmin bütününe adım adım ulaşmak, bilmecenin büyük bölümünü çözünce yakalanan coşku ve hevese eş değer. “Kedi Adımları”, psikolojik tahlilleriyle bir kez daha durum değişimi yaratıp kitabın yörüngesini değiştiriyor. Göstergeler sayesinde kahramanımızın düşünceleriyle yepyeni bir evren kurmak zor değil. Öykü içerisinde devleşen, boyut kazanan karakterin tüm geçmişi, acıları, kuşkuları tek çizgi üzerinde. Koca ve kediler… Sonra kuşlar… Hepsi ama hepsi çizgide yürümeyi öğrenmeli. Kıymetli yazar kurguladığı farklı evreni devam ettirmekle kalmıyor, bir adım öteye taşıyacak hamleyi “Bir Orman Hayali” ile yapıyor. Gözlemlerle psikolojik taşların zemini oluşturduğu bu yolda yürürken artık tedirgin değil, bilakis kendini güvende hissedecek kadar Sönmez’in kalemine teslim olmuş vaziyette okuyucu. Tam anlamıyla bilişsel bir yolculuk bu. Eylemlerin köküne ulaşmak için ormanın gizemiyle başa çıkmak, belki de ilk defa kulağa çarpan ürkütücü kelimeleri boşa çıkaracak kadar keyifli. Hız kesmeden psikolojik bakış açısını iliklerimize kadar hissettiriyoruz sonra. Bu kez de “Süt Uykusu” düşle gerçek, umutla pes ediş arasında bir yerde saklanan onlarca düşüncenin dışavurumunu cömertçe sunarak zihnimizdeki dar koridorları ayaklandıran gürültünün müsebbibi oluyor Derya Sönmez. Hikâye çok katmanlı ama içinde barındırdığı renklere yabancı değiliz. Bu ev çok tanıdık. Anne olduğundan beri kadının zihni tuzaklarla dolu, zaten bir süredir kendine bile yabancı. Kocası her geçen gün uzaklaşıyormuş gibi gözükse de bir bakıyor ki adam hep aynı yerde, kımıldamaya niyeti bile yok. Kadın mecburen sarılıyor inançlara, düşlere, seslere, ötekilere… Korkuları da endişeleri de öylesine çıplak ki, onu görenler kulak memelerini çekiştirip çık çık sesleri çıkartmadan edemiyor. Ama kadın ısrarcı, pes etmesi mümkün değil. Ta ki bebeği bizden biri oluncaya dek. Kocasının dilindeyse hep aynı sorular. Ve kendiliğinden geçiyor zaman. Gidiyor, uzaklaşıyor, geri dönüyor, yaklaşıyor, dönüyor. Bebek ağlıyor, susuyor, arada uyuyor. Şikâyet edemez ki kadın. Sadece inanmasını becerebilir. Ona iyi gelebilecek herhangi bir şeylere. Dediğim gibi, biz bu eve çok aşinayız. Misafirliğe gelmiş olsak bile. “Cunda’da Akşam Hazırlığı ” ise sürükleyiciliğiyle içimizdeki mevsimin değişeceğine göz kırpan bir hava olayını andırıyor. Arkasına gizlediği sosyal meseleyi hiç açık etmeden, okuyucusunda büyük merak uyandırarak ilerlemesi tam anlamıyla bir yazar imzası. Tasvirlerdeki canlılık sayesinde insanın gözünde beliriyor deniz, restoran, insanlar ve sahil… Sonunda meselenin büyüklüğü denizden çıkıyor, evvela karaya vuruyor sonra da balık tabağından taşıyor. Artık hiçbir şey gizlenemez ama akşam olmak üzere. Her şeye rağmen o kırlangıç pişmeli, çorba haline gelmeli. Ve dahası… Dahası öyküde. Göstergelerinin kolay anlaşılır olmasına aldanmamalı. Derinliğine inebilmek için nefesinizi tutup denizin dibine inmenizi talep eden bir kitapla karşı karşıyayız. Ancak suyun altında gözlerini açanların fark edebileceği zenginlikleri ustaca katmanlarının altında gizlemeyi başarıyor Öteki Hayvanlar. Yoksa suyun üzerinde yüz babam, yüz. Gördükleriyle yetinmeyenlere evinin odalarını açan, suyun kaldırma kuvvetini hiçe sayanlara denizin altını aydınlatan Derya Sönmez ile hiç düşünmeden çıkın bu yolculuğa. Keyifli okumalar. ÖTEKİ HAYVANLAR Derya Sönmez Sel Yayıncılık, 2024 96 s.
- Arafta sinemaya uyarlanıyor: Tom Hanks başrolde
George Saunders’ın Booker ödüllü romanı Arafta, sinemaya uyarlanıyor. Tom Hanks’in hem yapımcı hem başrol olarak yer aldığı filmin yönetmenliğini Anomalisa ile tanınan Duke Johnson üstleniyor. Çağdaş edebiyatın en özgün seslerinden George Saunders’ın Booker ödüllü romanı Arafta (Lincoln in the Bardo), sinemaya uyarlanıyor. Sinema dünyasında şimdiden merak uyandıran projede, Tom Hanks hem yapımcı hem de başrol oyuncusu olarak yer alacak. Filmin yönetmen koltuğunda, stop-motion tekniğiyle dikkat çeken Anomalisa ile tanınan Duke Johnson bulunuyor. Johnson aynı zamanda projede yapımcı olarak da görev üstlenirken, yapım sürecine Hanks’in şirketi Playtone da dahil oluyor. Uyarlama, ABD Başkanı Abraham Lincoln’ün hayatındaki en kırılgan anlardan birine odaklanıyor. Film, Lincoln’ün oğlu Willie’nin ölümünün ardından yaşadığı derin yas sürecini merkeze alacak. Tom Hanks, Abraham Lincoln'ü canlandıracak. 2017 yılında Booker Ödülü’nü kazanan roman, tarihsel gerçeklikle metafizik unsurları bir araya getiren deneysel yapısıyla öne çıkıyor. Tibet inancındaki “bardo” kavramından ilham alan eser, yaşam ile ölüm arasındaki geçiş alanında geçen çok katmanlı bir anlatı kurarken; kayıp, yas ve empati temalarını alışılmadık bir perspektiften ele alıyor. Eser, Türkçede Delidolu Yayınları etiketiyle, çevirmen Aslı Biçen’in Türkçesiyle okurla buluşmuştu. Sinema uyarlamasının da romanın özgün yapısını koruyarak live-action çekimlerle stop-motion animasyonu bir araya getiren hibrit bir anlatım dili kullanması planlanıyor. Çekimlerinin Londra’da gerçekleştirilmesi beklenen filmin vizyon tarihi ise henüz açıklanmadı.
- 2025 Booker Ödüllü Beden Türkçede: David Szalay’dan sarsıcı bir erkeklik hikâyesi
2025 Booker Ödülü’nü kazanan David Szalay’ın Beden adlı romanı, modern dünyanın erkeklik, güç ve yalnızlık eksenindeki kırılmalarını çarpıcı bir anlatımla ele alarak Türkçede. M odern insanın varoluşsal sıkışmışlıklarını odağına alan roman, bireysel hikâyeden yola çıkarak günümüz dünyasının güç, statü ve kimlik meselelerini sorgulayan geniş bir anlatı kuruyor. Romanın merkezinde, Macaristan’da annesiyle birlikte yaşayan içine kapanık bir genç olan István yer alıyor. Yeni taşındığı kasabada sosyal hayata uyum sağlamakta zorlanan István’ın yalnızlığı, komşusuyla kurduğu karmaşık ilişkiyle farklı bir yöne evriliyor. Bu kırılma noktası, onun hayatını geri dönülmez biçimde değiştirecek bir sürecin başlangıcı oluyor. Zamanla ordudan başlayıp Londra’nın seçkin çevrelerine uzanan bir yükseliş hikâyesine dönüşen anlatı, karakterin para, güç ve arzu ekseninde giderek çözülüşünü gözler önüne seriyor. Aşk, yakınlık ve statü arasında sıkışan István’ın hikâyesi, bireysel bir portreden çok daha fazlasına dönüşerek çağımızın ruh hâlini yansıtan karanlık bir tablo çiziyor. Eleştirmenler tarafından “unutulması zor bir yitik erkek portresi” olarak nitelendirilen Beden , modern erkeklik algısına, varoluşsal boşluklara ve insanın kendi hayatı üzerindeki kontrol yanılsamasına dair sert ama dürüst bir anlatı sunuyor. 336 sayfalık roman, Elif Ersavcı’nın çevirisiyle Türkçeye kazandırılırken, çağdaş dünya edebiyatının önemli örneklerinden biri olarak öne çıkıyor. BEDEN David Szalay İthaki Yayınları, 2026 Çeviri: Elif Ersavcı 336 s.
- Milliyet Sanat'ın Nisan 2026 sayısı okurlarla buluştu
İlker Çatak ile ayın söyleşisi, Arkas Sanat’ın “moda ve resim” sergisi, 45. İstanbul Film Festivali, Göksel’in rüya gibi albümü, Şenay Gürler röportajı, çocuk edebiyatı dosyası ve çok daha fazlası Milliyet Sanat Nisan 2026 sayısında! Türkiye’nin sanat hafızası Milliyet Sanat’ın Nisan 2026 sayısı okurlarla buluştu! Yönetmen İlker Çatak’ın Berlinale’de Altın Ayı kazanan “Sarı Zarflar”ı; Şenay Gürler’in “Bu Hikâye Senden Uzun Osman” oyununu anlattığı sayıda 45. İstanbul Film Festivali dosyası; Arkas Sanat Alsancak’ta açılan “Moda ve Resim” sergisi üzerine inceleme ve röportaj; çocuk edebiyatındaki son gelişmeler; Göksel’in son albümü üzerine bir yazı gibi renkli içerikler okurları bekliyor. Ülkenin ve dünyanın kültür sanat gündemine ışık tutan yazıları, özel röportajları ve haberleriyle Milliyet Sanat’ın Nisan 2026 sayısı raflarda. PLASTİK SANATLAR Yeni sayının plastik sanatlar sayfaları, Arkas Sanat Alsancak’ın yeni sergisi “Moda ve Resim” üzerine bir dosyayla açılıyor. Sanatseverleri 19. YY başlarından 1940’lara uzanan, fırça darbeleri ile kumaş dokularının kesiştiği bir sanat yolculuğuna davet eden sergiye ışık tutan dosyada, Arkas Sanat Merkezi Direktörü Müjde Unustası ve sergi küratörü Jean Luc Maeso’nun röportajları da yer alıyor. Baksı Müzesi’nin kurucusu Hüsamettin Koçan’ın CerModern’deki “BENBU”; Bedri Baykam’ın Piramid Sanat’taki “Baykam on Picasso: Les Demoiselles Revisited”; Özer Toraman’ın Pi Artworks İstanbul’daki “Sessiz Diyalog” sergileri üzerine incelemelerle Anadolu’daki galerilerin ekonomik koşullarda ayakta kalma mücadelesine ve Orta Doğu’nun öne çıkan güncel sanatçılarına dair iki önemli dosya da okurları bekliyor. Sabiha Kurtulmuş “Biz, Vesaire” köşesini sanat piyasasının güncel durumuna ayırırken Ayşegül Sönmez “Sanatatak” köşesinde Banksy’nin ifşasıyla kendi varoluşunu sorgulayan bir sanatçının hikâyesini kaleme alıyor. MÜZİK Yavuz Hakan Tok’un, Göksel’in yeni albümü “Rüyaların İşi”ni kaleme aldığı “Yeter ki Müzik Olsun” köşesiyle açılan müzik sayfaları, pop müziği kendi kurallarıyla yeniden yazan Rosalía üzerine bir dosyayla ve İstanbul’da konser vermeye hazırlanan, Latin cazın en yaratıcı piyanistlerinden Iván “Melon” Lewis’in röportajıyla devam ediyor. Kemal Küçük “Diapason” köşesinde Venezuela’nın yoksulluk ve suçla mücadele eden bir sosyal sistem olarak kurulan ve 50. yılını kutlayan El Sistema’yı anlatırken Eray Aytimur “Bırak Dağınık Kalsın” köşesini, yeni albümü “Matem”i sokak hayvanlarına ithaf eden Nilüfer Verdi’yle yaptığı röportaja ayırıyor. AYIN SÖYLEŞİSİ Milliyet Sanat’ın nisan sayında Asu Maro ile Ayın Söyleşisi’nin konuğu, yönetmen İlker Çatak oluyor. Başarılı yönetmen, tamamen Türk oyuncularla çektiği ve 76. Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı En İyi Film Ödülü’nü alan son filmi “Sarı Zarflar”ı anlatıyor. SİNEMA 9-19 Nisan 2026 tarihleri arasında izleyiciyle buluşacak 45. İstanbul Film Festivali’ne geniş yer ayıran sinema sayfalarında festivalin kapsamlı programının yanı sıra farklı zevklere hitap edebilecek 10 filmlik bir öneri seçkisi ve festival direktörü Kerem Ayan’ın röportajı da okurları bekliyor. Hollywood’dan yükselen savaş karşıtı seslere ve Jim Carrey’nin son görüntüsüyle ortaya çıkan tartışmaları sayfalarına taşıyan yeni sayı, Michael Jackson’ın şöhretle tanıştığı ilk yıllara odaklanan “Michael” filminin incelemesine de yer veriyor. Attila Dorsay ise “Sinemanın Hazineleri” köşesinde Sean Penn’in yönettiği “The Pledge/Rehin” filmini hatırlatıyor. SAHNE SANATLARI Nisan 2026 sayısının sahne sanatları sayfalarında, tek kişilik yeni oyunu “Bu Hikâye Senden Uzun Osman”la seyirci karşısına çıkan Şenay Gürler’in; Bakırköy Belediye Tiyatroları tarafından sahneye taşınan “Anne Kafamda Bit Var”da Tarık Akan’a hayat veren, aynı zamanda BBT’nin genel sanat yönetmeni olan Ragıp Savaş’ın; “Deli Misin Sen?” oyununda sahneyi paylaşan Almıla Uluer Atabeyoğlu ve Kerem Atabeyoğlu’nun röportajları okurları bekliyor. Seçkin Selvi “Ve Perde…” köşesinde, Cihangir Atölye Sahnesi’nin (CAS) “Joko’nun Doğum Günü” adlı oyununa değiniyor. EDEBİYAT Yeni romanı Para Gürültüsü ile Latife Tekin’in röportajının yer aldığı edebiyat sayfaları çocuk edebiyatında olup bitenler üzerine kapsamlı bir dosyayla devam ediyor. Can Bonomo’nun dördüncü şiir kitabı Mümkansız Şeyler’i, Buket Uzuner’in son kitabı Bir Hayatta Kalma ve Direniş Gücü Olarak: Kız Neşesi’ni anlattığı sayfalarda Hülya Avtan “Sayfayı Çevir” köşesinde her zamanki gibi edebiyatseverlere geniş bir öneri seçkisi sunuyor. Milliyet Sanat, nisan sayısında geçtiğimiz ay kaybettiğimiz Prof. Dr. İlber Ortaylı’yı da saygıyla yadediyor.
- Öykü: Sekans
"Derisi yer yer dökülmüş ceketini burnuma yaklaştırdım. Yüksek binaların sıvasını yapan adamın kokusunu aradım." Tuba Susoy Toprak I- Kadın Kapının açılışıyla irkildim. “Korkma,”dedi, “ ben geldim.” “Seni beklerken içim geçmiş, hoş geldin.” “Hoş bulduk.” “Geciktin.” “Çok iş vardı bugün.” Ceketini çıkardı, benden kalan boşluğa, pencere önündeki koltuğa oturdu. Gözlerini kapatarak başını arkaya yasladı. “Gitmiyor muyuz?” diye sordum. “Nereye?” “Sinemaya, akşam konuşmuştuk.” Tek gözünü açarak baktı, kaşları eğri büğrü oldu. “Ah be!” Elimde unuttuğum kaşık yere düştü. Kısa süreliğine çınladı dünya. “İşler o kadar yoğundu ki, aklımdan tamamen çıkmış. Yarın gitsek olur mu?” “Olur.” Derisi yer yer dökülmüş ceketini burnuma yaklaştırdım. Yüksek binaların sıvasını yapan adamın kokusunu aradım. II-Dodo Annem pencere kenarında dışarıyı izlemekten sıkılınca başını babamın bulunduğu tarafa çevirdi, “Ne oldu senin iş, haber var mı?” dedi. “Yine başladık,” dedi kanepede boylu boyunca uzanmış babam. İçerdeki odalardan birisinin kapısı gıcırdayarak açıldı. Dodo’dan bir tüy koptu. Ejderha ateşini harladı. Terliklerini taş zeminde süreye süreye gelen ablam salonun tam ortasında durdu. İşaret parmağını dudaklarının üzerine koyarak annemle babama sus işareti yaptı, arkasından “Bu akşam televizyonda güzel bir film var izleyelim mi, çay da koyarız,” dedi. “Mısır da patlatır mıyız abla?” “Mısır yok,” dedi annem. “Neden?” “Babana sor.” “Ben oğluma yarın alırım,” dedi babam. “Hangi parayla?” “Hey Allahım!” “Bisküvi yeriz olmaz mı Dodocum,” diye araya girdi ablam. “Olur.” “Hadi ben çay koymaya gidiyorum,” annemle babama dönerek “siz de uzatmayın artık,” dedi. Babam kanepeden kalktı odanın içinde dört tur attıktan sonra sigarasını küllüğe bastırmak için durdu, anneme baktı. Annem pencereden içeriye dolan rüzgarla uçuşan tülleri yakalamaya çalıştı, bir yandan da olmaz diyordu, olmaz, bu böyle olmaz. “Nasıl olur peki,” dedi babam, hızlıca çektiği tülü kornişinden koparttı. “Böyle olur mu?” dedi, burnundan soluyordu. Tül bir paraşüt gibi inip tam da yırtılan yerinden beni içine aldı. Çay koymak için gittiği mutfaktan terliklerini taş zemine vura vura gelen ablam tülü bir hamlede başımın üstünden çekti. Kanepeyi tek ayağıyla itekledi, sanki yer açılsın da herkes içine düşsün istedi. Babamın devirmeye çalıştığı yemek masasını tuttu. Fillerin burnunu korumak isterken cam büfede tek sıra halinde duran porselen bebekleri düşürdü. Her yer porselen kırıklarıyla doldu. Annem vazodan fırlayan yapma çiçekleri havada kapmaya çalışırken kumandayı bana uzattı. Bacakları uzadıkça uzayan ablam ne yaptıysa olmadı, yoruldu, yoruldukça öfkelendi. Öfkesini alıp elma tabağında duran meyve bıçağına uzandı. Hepimizin şaşkın bakışları altında kollarını sıyırdı, annemle babama baktı. Bana baktı. Kollarını, göstere göstere, işte burası işte burası diyerek çizdi. Babam bıçağı elinden almak için ablama uçtu. Annem üfledikçe üfledi babama. Ben elimde kumanda bakakaldım. Yatağının ucuna ilişmiş ablamın kolları sargılıydı. Başı önde sargısından sarkan iplerle oynuyor, bir yandan da kendi kendine mırıldanıyordu. Ne dediğini anlamak için yanına yaklaştım. Titreyen elimi omzuna koydum. “Gideceğim bu evden,” dedi. “Git,” dedim. Ejderhanın işiydi bu, biliyordum. III-Fotoğraf Tam karşıma pencere önündeki koltuğa oturdu. “Hoş geldin,” dedi. Gözlerim çocukları aradı. “Çocuklara mı baktın?” Cevap vermemi beklemeden “Birazdan gelirler,” dedi. İnşaat seslerinden birbirimizi zor duyuyorduk. Pencereyi kapatsaydı daha iyi duyabilirdik. Kapatmadı. Dışarıyı izliyordu. “Gelirler,” dedi tekrar, “gelirler.” Televizyon açık ama sesi kısıktı. Bir takım kadınlar ve adamlar vardı, bağırıyor gibiydiler. Televizyon sehpasının cam bölmesinin içinde arkalara itilmiş fotoğrafımızı gördüm. O da gördü. “İstanbul’daki ilk günlerimiz,” dedi,” ne güzeldi.” “Evet, bu fotoğrafta çiçeği burnunda evliyiz.” “Henüz macera peşinde koşmadığın, elde avuçta ne varsa satmadığın zamanlardı.” “Cezaevi kötü oldu,” dedim ben de. Geçimliydik oysa, içimde heves,vapur, birkaç martı, İstanbul vardı.” “Bıyıklarım ne kadar gürmüş.” “Benim başımda gevşek bağlanmış gül desenli eşarp, dışarıya taşmış saçlarımı düzeltmek ister gibi bir elim havada kalmış.” “Şemsiyeyi Şarlo gibi tutmuşum.” “Yağmur yağmış, ya da yağacak birazdan.” “Sinemaya gidilecek, belli.”
- Mart 2026’da Litera Edebiyat’ın en çok okunanları
Mart 2026'da Litera Edebiyat’ta en çok neler okundu? Okurların favorisi olan içerikleri listeledik! Mart 2026'da en çok okunan söyleşi "Edebiyatın asli görevi hakikati ‘teslim etmek’ değil, hakikatin çatlaklarını açığa çıkarmaktır" Özlem Arslan, Metin Turan ile Beyaz Güzel Bir Boşluk adlı kitabı özelinde söyleşti: "Estetiği yöneten bir buyruk değil, estetiği anlamlandıran bir bilinçtir. Anlatı, bu bilinç sayesinde epik bir çoğulluk kazanır ve didaktikleşmez." Söyleşinin tamamı için tıklayın. Mart 2026'da en çok okunan yeni kitap haberi Latife Tekin’in yeni romanı Para Gürültüsü okurla buluştu Türk edebiyatının önemli yazarlarından Latife Tekin'in yeni romanı Para Gürültüsü okurla buluştu. Roman, paranın insan hayatı ve toplumsal ilişkiler üzerindeki yıkıcı etkilerini odağına alan güçlü bir anlatı sunuyor. Romanın detayları için tıklayın. Mart 2026'da en çok okunan yazı Kendi kelimelerimizi aramaya davet Demet Eker, Ayşen Yenilmez’in romanı, Çürümüş Kelimeler üzerine yazdı: "Romanda karakterler, kelimelerle şekillenir, kelimelerle yaralanır ve nihayet kelimelerle iyileşme yoluna girerler. Bu bağlamda roman, kurgusal bir metin olmaktan öte, dilin çeşitli boyutlarını sorgulayan felsefi bir metin olarak da okunabilir." Yazının tamamı için tıklayın. Mart 2026'da en çok okunan liste 2025 Kitapyurdu Türkiye Okur Ödülleri sonuçlandı Okurların oylarıyla belirlenen 2025 Kitapyurdu Türkiye Okur Ödülleri sonuçları açıklandı. 10 farklı kategoride okuyucuların ortak tercih ettiği yılın en iyi kitapları listelendi. Listenin tamamı için tıklayın. Mart 2026'da en çok okunan öykü Öykü: Cüzdan "Zamanın tek güvenilir yanı, akrebin sekizi, yelkovanın ise on ikiyi gösterdiği o mesai saatiydi zaten." Çilem Kılıç'ın öyküsünün tamamı için tıklayın. Mart 2026'da en çok okunan ödül haberi Sennur Sezer Şiir Ödülü için başvurular başlıyor Nilüfer Belediyesi’nin 2026 “Yılın Yazarı” programı kapsamında düzenlediği Sennur Sezer Şiir Ödülü için başvurular 1 Nisan’da başlıyor. Şairler, dosyalarını 29 Mayıs 2026’ya kadar iletebilecek. Ödülün detayları için tıklayın. Mart 2026'da en çok okunan etkinlik haberi Edebiyat dünyasında 8 Mart coşkusu: 800'ü aşkın kadın yazarın sesi başkentte yankılandı Ankara - Adı Kadın Platformu tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen "Adı Kadın Öykü Yarışması"nın ödül töreni, Ankara Kent Konseyi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Törenin detayları için tıklayın.
- Yaratıcılık Ritüelleri 77 Nalan Çelik: "Benim için şiir gecedir, sabah uyanmayı bekleyen."
"Yazmak en çok da bir temizleme, ayıklama, düzenleme hali." Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Nalan Çelik Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? İlk yıllarda yazmaya başlamak için evi konuk ağırlayacak kadar temizlemiş olmalıydım. Yıpratıcı, yazıyı küstürücü bir durumdu. Aşırı temizlik hastası, obsesif babam ve kayınvalidemin armağanıydı temizlik. Yazıyla kendi aramda kurduğum bu sınırlamada bir başka ben’im; tramplende suya atlamak için sık sık nefesini ayarlayan, doğru zamanı beklerken elini kolunu oynatan, zıp zıp zıplayan bir sporcuydu. Sonra dipten yükselerek sözcükleri kaostan kurtarmaya başlıyordum kulaçlarımla. Yazmak en çok da bir temizleme, ayıklama, düzenleme hali. Son zamanlarda ise, bahçede, sahilde, evin içinde yapılan yalnız yürüyüşler beni yazmaya hazırlıyor, temizlik beklesin istediği kadar. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Elbette yaşıyorum. Uzun süren dönemlerim oldu. Şanslıydım ki az ve öz arkadaşlarım "ne oluyor sana, hadi bu konuda yazı bekliyorum, ne zamandır şiir göndermedin" dediğinde bu bende kızgınlık, utanma, kamçılanma duygusu yaratıyordu. En iyi şiirlerimi o anlarda ya da çok acı çektiğimde yazmışımdır. Kısa dönem tıkanmalarda üç beş günlük, bir haftalık; komşu komşu gezerim, yemek tarifleri, marketlerdeki indirimli ürünler, birlikte pazara gitmeler. Algısal düzeyde konuşmak, eylemek iyi gelir kısa bir zaman için. En çok da turşu kurmak beni yazıya hazırlar. Kahvenin yanında turşu ikramını komşularım ilk kez bende görmüşler, çok da memnunlar. Beynim dinlenmiştir. Sonrası bilgisayar başında akıp giden sözcükler. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Kırk iki yıl farklı işlerde çalıştım, ağırlıklı muhasebeci olarak. İstanbul gibi mega bir kentte işe gidip gelmenin çalışmaktan daha yorucu olduğu, iş insanı ilişkilerinde dedikodu, yarışma, özellikle kadınlara uygulanan katmerli mobbing, taciz… bu tempo üretken olmamı çok engelledi. Yirmi yıla yakın birçok raporlu rahatsızlığı olan, birçok ameliyat geçiren anneme bakmak, tek başına bir erkek çocuk yetiştirmek, evin tüm sorumluluğu ve çalışma yaşamını bir arada sürdürmek de bıktırıcı, kaygı verici, korkutucuydu. Varlığımı unutturacak kadar kimi zaman. Yazdıklarımın görünür olması ise ayrı bir mücadele alanıydı. Birçok örnek verilebilir ama biriyle yetineyim. Şiirlerimin yeni yeni tek bir dergide yayımlandığı dönemde halen yayımı süren başka bir dergiye de şiir gönderdim. Hiçbir yanıt verilmedi, inatla beş yıl aynı dergiye şiir gönderdim ve mail yoluyla soruyordum neden yanıt vermediklerini ya da yayımlamadıklarını. Şehir dışında bir fuara katılmıştım, derginin sahibi bir etkinlikte konuşma yapmak üzere fuara gelecekmiş, benim telefonumu bir yerlerden bulmuş, aradı "Beni dinlemeye gelir misiniz? dedi. Kırgın olduğum halde, meraktan gittim. Söyleşiden sonra birkaç arkadaş çay içtik fuar alanı dışında, ben bir şey sormadan şunları söyledi dergi sahibi, "Seni İstanbullu olarak biraz havalı buluyordum, şiirlerinde de erkeklere karşı bir öfke vardı, ama gördüğüm kadarıyla hiç de öyle değilmişsin" dedi. Sonraki yıllarda şiir ya da yazı göndermezsem arıyor, "dergiyi bekletiyorum hadi" diyordu. Çok şanslıydım ki destekleyenim de vardı. İki şiir kitabım yayımlandıktan sonra bir tıkanma süreci yaşadım, bunu uzaktan da olsa duyumsayan Gerçek Sanat Dergisi sahibi, şair-yazar Güngör Gencay telefonla aradı, hiç soru sormadan şunları söyledi, "Nalan uzun süredir seni dergilerde takip ediyorum, şiirin yanı sıra deneme yazan kadın çok az var ve sen bu azın içindesin, yirmi gün içinde benim Galata Kulesi’nin karşısındaki ofisime dosyanı getir, yayımlayalım." Bende bir sevinç bir gurur. Bir yayın yönetmeni benden dosya istiyordu. İlk deneme kitabım Şiir Kadın Saçlar beş yüz adet basıldı, kısa sürede tükendi. Edebiyat ya da özel yaşam konusunda kendisinden çok akıl aldım. Bir de Tevfik Taş edebiyat konusunda bana çok katkı sundu. İkisi de rahmetli oldu, onları çok özlüyorum. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? İlk dönemlerde cahil cesareti ile yazıyordum. Kimi zaman bu cesaret özgün ürünlere dönüşüyordu ama çok az. Kendime yönelikti, kendimi anlatmaktı ya da anlatabilmeyi denemek. Yazmanın olmazsa olmazı okuma halinde de ilk başlardaki etkilendiğim durumların yelpazesi kapalıydı. Henüz doğum yapmamış bir kadının Sennur Sezer’in doğumu anlattığı şiirini es geçmesi gibi. Yazmada da okumada da bana dokunmalı beni üzmeli, beni sevindirmeli benim düş dünyam kadar düş kurdurmalıydı. Zamanla öğrendim ki yazdığımız ya da başkasının yazdığı her tür deneyime açık olmalıydım, Borges’in, Sanatla Direniş kitabında belirttiği gibi: “Yazma eylemi, yazılan deneyime yaklaşma eyleminden başka bir şey değildir: Tıpkı yazılmış metni okuma eyleminin de, umulur ki, benzer bir yaklaşma eylemi olması gibi.” Yıllar içerisinde yelpazenin çubukları tek tek açılmaya, yelpaze sallanmaya başladı. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Çocukluğumdan beri bir rutinim vardır, her akşam yarım A4 kâğıdının başına gün-ay-yıl tarih atar madde madde ertesi gün neler yapacağımı yazarım, en alt kısma da on gün, bir ay içinde neleri yapacağımı yazarım. A4’ler tarih sırasına göre büyük bir ataçla kitap gibi istiflidir. Kurşun kalem, silgi, kalemtıraş akşamları yanımdadır. Televizyondaki bir haber, mikrofon uzatılan birinin yaptığı bir yorum, izlediğim bir film ya da yoldan geçen araçların sesinden başka bir ses duyulmayan kendi kendimle halimde… bir dize, sonra A4 kâğıdın bir yerine kargacık burgacık hızlıca yazılır, belki de sabah okunamayacak. Benim için şiir gecedir, sabah uyanmayı bekleyen. Şiirin devamı ve düzeltilmesi sabah, limonlu-ılık suyumu ve kahvemi içerken. Deneme ve öykü ise bende sabahtır, gündüzdür. Yazarken ya da yazmaya başlamamadan şiir okumak zihnimi açar. Gülten Akın, “ belki oradayım belki burada” derken, Sennur Sezer, “ Eksik duygularla yazılıyor şiir/ Gövdesine sığmayıp çatlayan cam bardakla/ gövdeni bir yabancı gibi sevebileceğini bilmek./ Yok sayılan duygular.” A. Ertan Mısırlı, Emily Dickinson’a seslenirken: bazen şiirlerin kadar ötekisin Emily/ yalnızlık yalınlıktır Emily!/ ekleyerek değil çıkarılarak elde edilir.” İmgeler, gözlerimde uçuşmaya başlar. Virginia Woolf’ün Kendine Ait Bir Oda kitabı hep yakınımdadır. Bana sesleniyordur, “kendine ait bir odan olsa da evcilleştirmek için kuyruğu kesilen Manx kedilerini unutma.’ “Şairleri okusalardı filozoflar ne çok şey öğrenirlerdi,” diyen Gaston Bachelard’ın, Mekânın Poetikası adlı kitabı yazı masamın üstünden ayrılmaz. Kendime ait bir evde, kendime ait odalarda beni mutluluğa çağırır: “Mutlu bir çocuksa size kapalı ve korunmalı, sağlam ve derinliğine kök salmış bir ev çizecektir. Ev mutlu olduğunda, dumanlar damın üstünde oynaşır durur.” Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo, öykü, şiir, beste vs…) var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Farklı türlerde ben yaratmış olsaydım dediğim çok şey var. Öncelik olarak Edgar Allan Poe’nun Çanlar şiirini, Çanlar Op. 35 olarak ben besteleseydim ya da Puşkin’in Çingeneler şiiri üzerine Aleko’ yu. Elimdeki batonla şiir ve müziğin birlikteliğinde orkestra şefliğini yapıp kendimden geçseydim. Sergey Rahmaninov’un bestelemek için seçtiği şiirler tam da onun ruhuna ve müziğine uygundur. Yaşamın ta kendisidir, sesleriyle, acıları, aşkları, sevinçleri, gözyaşları, çığlıklarıyla ötekilerin sesidir. Kendi yaşam ritmine uygundur seçtiği şiirler, kendi ötekiliğine. Özdeşlik kurduğum bir besteci ve orkestra şefi. Elinde kalem, şair de şiirinin orkestra şefidir.
- “Unutmayın ki yazmak eğlenceli olmalı! Yazarken eğlenirseniz, okuyucularınız da eğlenecektir.”
Bir Çocuk Kitabının Yazım Hikayesi 5 / Alastair Chisholm : “Her zaman hikayenizi yüksek sesle okumanızı öneririm" Seda Aksoy Evren, Litera Edebiyat için hazırladığı, çocuk edebiyatının sevilen yazarları ile bir kitabın yazım hikayesi söyleşisi serisine, Alastair Chisholm ile devam ediyor. "Kendisinin Ben Kurt ve Ejderha Fırtınası serisi gibi kitaplarına aşinasınızdır belki ama benim onunla asıl görüşmek istememin sebebi son yazdığı resimli çocuk kitabı Höt ile Zöt içindi." Okuma yolculuğunuzu başlatan "o ilk özel çocuk kitabı" neydi? Bu büyülü yolculuğun başladığı yeri veya onu okuma anınız ile ilgili hatırladığınız bir detayı paylaşabilir misiniz? Okuduğum ilk kitabı hatırlamıyorum ama hatırladığım ilk kitaplardan bazıları Asterix öyküleriydi. Çok kaotik, çok eğlenceliydi. Harika kelime oyunları ve saçmalıklar içeriyorlardı. Yağmurlu bir pazar sabahı bir yığın kitapla kıvrılıp tekrar tekrar okuduğumu ve her seferinde aynı derecede komik bulduğumu hatırlıyorum. Türkiye’deki okurlarınızın en çok sevdiği kitaplarınızdan biri olan HÖT ile ZÖT nasıl doğdu? Yazım hikayesini merak ediyoruz. Bu kitabın tohumları ilk ne zaman atıldı? Höt ile Zöt bir karalama olarak başladı. Ofiste, çok sıkıcı bir toplantıdaydım ve bu iki komik mağara adamını karalamaya başladım. Biri uzun, diğeri kısaydı ve onları garip kıyafetler içinde hayal ettim. Kral tacı ile veya takım elbise içinde nasıl görüneceklerini çizdim. Sonra tartıştıklarını hayal ettim ve nasıl konuşacaklarını düşünmeye başladım. Ve seslerini kafamda duyduktan sonra onlar için bir hikaye yazmam gerektiğini anladım! İçindeki çocuğu korumak ve beslemek isteyenlere ne tavsiye edersiniz? Hayat enerjisini sizin gibi canlı tutmanın formülü nedir? Unutmayın ki bu eğlenceli olmalı! Yazarken eğlenirseniz, okuyucularınız da eğlenecektir. Ve her zaman hikayenizi yüksek sesle okumanızı öneririm – bu, sesleri ve öykünün ritmini bulmanıza yardımcı olur, ayrıca biraz da komik olmanıza olanak tanır :-) HÖT İLE ZÖT - İki Mağara Adamının Hikâyesi Alastair Chisholm, David Roberts Domingo Çocuk, 2025 Çeviri: Firdevs Ev 48 s.
- Tutkunun ve karanlığın sınırında bir hikâye: Korların Alacakaranlığı
Tessa Hale, arzunun, travmanın ve güç ilişkilerinin iç içe geçtiği bir dünyada okuru sınırları zorlayan bir yüzleşmeye davet ediyor. Tessa Hale imzalı Korların Alacakaranlığı , Nox Yayınları etiketiyle Türkçede yayımlandı. Karanlık romantizm ile psikolojik gerilimi bir araya getiren roman, geçmişin izleriyle şekillenen bir kadının hem kendi iç dünyasıyla hem de karşı konulamaz bir çekimle yüzleşmesini merkezine alıyor. Hayden’ın çocukluk travmasıyla başlayan hikâyesi, yıllar sonra karşısına çıkan ve dengelerini altüst eden ilişkilerle derinleşiyor. Yazar, karakterler arasındaki gerilimi yalnızca duygusal değil; aynı zamanda güç, kontrol ve teslimiyet ekseninde ele alıyor. Bu yönüyle roman, klasik aşk anlatılarının ötesine geçerek, insanın karanlık tarafıyla kurduğu ilişkiyi sorgulayan bir metne dönüşüyor. Korların Alacakaranlığı, bastırılmış arzuların, geçmişten taşınan yaraların ve tehlikeli yakınlıkların iç içe geçtiği atmosferiyle dikkat çekiyor. Hikâye ilerledikçe, karakterlerin yalnızca birbirleriyle değil, kendi içlerindeki gölgelerle de hesaplaşmak zorunda kaldığı bir anlatı ortaya çıkıyor. Tessa Hale, sürükleyici dili ve yoğun atmosferiyle okuru güvenli alanın dışına çıkarırken, şu sorunun izini sürüyor: İnsan, en çok hangi noktada kendine teslim olur? Arka Kapak Yazısı: Hayden Parrish, Ember Hollow’daki Evergreen Üniversitesi’ne geldiğinde tek istediği yeni bir başlangıçtı. Anne ve babasını kaybettiği gece olanları, o günden sonra içine hapsolduğu karanlığı kimsenin bilmediği yepyeni bir hayata atılıyordu nihayet. Ancak kampüse adım atar atmaz karşılaştığı bir yabancıdan sırlarını saklaması hiç kolay olmayacaktı. Knox Gallagher sadece çekici, özgüvenli ve tehlikeli derecede dikkatli biri değildi. Kasabanın uzak ucunda kendi seçtiği ailesiyle beraber yaşıyordu ve Hayden’ı ait olduğunu bilmediği bir dünyaya çekecekti. İkiz kardeşi Easton, üniversitede profesör olan Maddox, Vikingleri andıran Cáel ve milyarder Cillian da kaçınılmaz sonun bir parçasıydı. Hayden kadim ve gizemli bir gerçeği öğrenmek üzereydi. Öyle ki tek bir dokunuş dünyasını yakıp kül etmeye yeterdi. KORLARIN ALACAKARANLIĞI Tessa Hale Nox Yayınları, 2026 Çeviri: Aslı Kuyumcu 256 s.















