top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • İnsanı insan yapagelmiş tanı(n)ma çabasının çağdaş dünyadaki patolojisi

    Şeyleşme adlı kitapta, çağdaş düşünceye damgasını vurmuş felsefeci ve sosyal bilimci Axel Honneth, modern deneyimi karakterize eden şeyleşme olgusunun koşullarını, sınırlarını, toplumsal kaynaklarını ve insanı insan yapagelmiş tanı(n)ma çabasının çağdaş dünyadaki patolojisini irdeliyor. Felsefece düşünen bir sosyal bilimcinin ve sosyal bilimci donanımına sahip bir felsefecinin bakışıyla Lukács, Heidegger, Piaget, Dewey gibi isimlerle hesaplaşarak, şeyleştirmeden tanımanın ve şeyleşmeden tanınmanın olanaklı olup olmadığını soruyor. Uzmanlaşmanın, karmaşıklaşmanın ve olayların akış hızının arttığı, dikkatin azaldığı, hafızanın zayıfladığı çağdaş dünyanın keşmekeşinde toplum ile bireyi ilişkilerden örülü, birbirini besleyen canlı bir ağ olarak görmek gün geçtikçe güçleşiyor. Bugün kendimizi ve birbirimizi hazır kalıplara dökerek “şey”leştiriyor, sayılarla ifade edilebilen ruhsuz bir denklemin tarafları olarak tanımaya ve tanıtmaya çalışıyoruz. Modern Batı kültürünün ve sosyal bilimlerin başına bela olan özne/nesne ya da yapı/fail ikiliklerinin bize mirası olan bu bakış, bireyinden grubuna, azınlığından çoğunluğuna, toplumda ve toplum aracılığıyla tanınmayı bugün yüzlerin, kaygıların, ilgilerin ve olanakların silindiği, metaların ve niceliklerin tek gerçeklik olarak baskın çıktığı yavan bir portreye mahkûm ediyor. Çağımızın önde gelen düşünürlerinden Axel Honneth, Frankfurt’ta Goethe Üniversitesi Felsefe Bölümü’nde profesördür ve oradaki Sosyal Araştırmalar Enstitüsü’nde müdürlük görevini sürdürmektedir. Tanınma Uğruna Mücadele en önemli çalışması sayılmaktadır. Yakın tarihli diğer yapıtları arasında Das Recht der Freiheit. Grundriss einer demokratischen Sittlichkeit (2011) [Özgürlük Hakkı. Demokratik bir Etik-yaşam Taslağı] ve Das Ich im Wir. Studien zur Anerkennungstheorie (2010) [Bizdeki Ben. Tanınma Teorisi Üzerine Çalışmalar] sayılabilir. ŞEYLEŞME Axel Honneth Fol Kitap, 2023 Çeviri: Cem Sili 96 s.

  • "Bir gidenler vardı, bir kalanlar"

    Özlen Alpaslan'ın kaleme aldığı Mahalle, yakın tarihimizde yaşanan katliamları, felaketleri, cinayetleri ve bunlara karşı mücadele edenleri bizlere hatırlatan, samimi diliyle, okuru saran anlatımıyla özel bir romanlardan biri. “Bazıları öyleydi. Kendileri çok uzaklardayken bile akılları, gönülleri bu sokaklardaydı. Ve bazılarının da kendileri bir ömür boyu bu mahalledeyken akılları, gönülleri çok uzaklardaydı. Benim gibi... Bir gidenler vardı, bir kalanlar...” Mahalle yaşanılan şehrin bir parçasını ifade ettiği gibi orada yaşayan insanları da anlatan bir sözcük, bizim onu sahiplendiğimiz kadar onun da bizi sahiplendiği bir yaşam alanı… Yeni nesle ballandıra ballandıra anlattığımız mahalle arkadaşlıklarıyla, kapıları açık bırakıp gidecek kadar güvenilen komşularla, herkesin birbirinin yarasına merhem olmaya çalıştığı samimi duygularla yaşanmış bir ütopya. Günümüzde bu kültür -özellikle de İstanbul gibi bir metropolde- her yerde devam ettirilemiyor olsa da kendini koruyabilmiş ya da günümüz koşullarında yeniden yaratabilmiş özel mahalleler hâlâ var. Bunların ilk akla gelenlerinden biri ise kuşkusuz Kuzguncuk… Özlen Alpaslan yeni romanı Mahalle ile okurlarını işte bu güzel mahallenin sokaklarında dolaştırıyor, mahalle sakinlerinin evlerine, iş yerlerine konuk ediyor ve hepsinden önemlisi bu mahalleden yola çıkıp yakın tarihimizde unutturulmak istenen ne varsa birer birer önümüze seriyor. Mahalle sakinlerinin uzun zamandır haber alamadığı cesur gazeteci Aysel’e dair herkesin söyleyecekleri var ve bunları konuşmak için de Mahalle isimli, her gün birbirinden güzel yemeklerle başka birinin hikayesine tanık olduğumuz bir mekân… Öyleyse ne duruyorsunuz, buyurun Mahalle’nin birbirinden leziz yemekleri, nefis kokuları eşliğinde insanlığın bin bir türlü halini keşfetmeye… Özlen Alpaslan, 1981 yılında Samsun’da doğdu. Samsun Anadolu Lisesi’ni takiben İstanbul Teknik Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Endüstri Ürünleri Tasarımı Bölümü’nü tamamladı. 2003 yılında çalışma hayatına başlayan Alpaslan, özel sektörde çeşitli kurumların markalaşma süreçlerinde reklam, halkla ilişkiler, medya ilişkileri, sosyal sorumluluk, kriz iletişimi, itibar yönetimi alanlarında görev aldı. Alpaslan, özellikle kurumsal iletişim ve itibar yönetimi alanında uzmanlaştı. Teknoloji sektöründe özel bir şirkette kurumsal iletişim yöneticisi olarak çalışmaya devam ediyor. MAHALLE Özlen Alpaslan Karakarga Yayınları, 2023 Tür: Roman 296 s.

  • Yıkıcı düşüncelerden kaçınmak için temel beceriler

    Psikolojik Sağlamlık kitabında, pozitif psikoloji, bilişsel davranışçı terapi, kabul ve kararlılık terapisi ve bilinçli farkındalık gibi kanıta dayalı yaklaşımlarla, zorlayıcı durumların ardından nasıl toparlanabileceğinizi açıklıyor. Özsaygı, özsaygının çok önemli bir boyutunu geliştirmeye odaklanan teknikler içeren kapsamlı ve kendi kendilerine uygulayabilecekleri bir rehber sunuyor. Hayatın fırtınaları karşısında bazı insanlar sapasağlam dururken bazıları neden savrulup gider? Psikolojik sağlamlık bu sorunun anahtarıdır. Psikolojik sağlamlık, sevdiğiniz birini kaybetmek, işten çıkarılmak, ciddi hastalıklar yaşamak ve hatta gündelik sıkıntılar gibi çeşitli zorlukların ve stres verici olayların ardından toparlanabilme becerisidir. Psikolojik sağlamlık, zorluklar karşısında insanların güçlü tepkiler verebilmesini sağlayan beden, zihin ve karakter gücüdür. Kısacası, psikolojik sağlamlık ruh sağlığının yapıtaşıdır. Dr. Schiraldi Psikolojik Sağlamlık kitabında, pozitif psikoloji, bilişsel davranışçı terapi, kabul ve kararlılık terapisi ve bilinçli farkındalık gibi kanıta dayalı yaklaşımlarla, zorlayıcı durumların ardından nasıl toparlanabileceğinizi açıklıyor. Ayrıca travma sonrası stres bozukluğu, anksiyete, depresyon, öfke ve madde bağımlılıkları gibi stres kaynaklı sorunları önlemek ve iyileştirmek için etkili beceriler sunuyor. Çeviri: Mirhan Petek Hayatta her an kendimize dair çıkarımlarda bulunuruz. Eğer özsaygı düzeyimiz düşükse ya da başarı ve başarısızlıklarımızı sürekli çevrenizdeki insanlarla kıyaslama eğilimindeysek, bir adım geriye çekilip kendimize nasıl muamele ettiğimizi yeniden değerlendirmenin vakti gelmiş demektir. Bu klasik ancak çok etkili kitap, özsaygının kendi kendine yardım materyalleri kullanılarak geliştirilebileceğine ilişkin yeni çalışma bulgularına dayanıyor. Psikolog ve sağlık eğitimcisi Dr. Schiraldi, okurlarına her biri özsaygının çok önemli bir boyutunu geliştirmeye odaklanan teknikler içeren kapsamlı ve kendi kendilerine uygulayabilecekleri bir rehber sunuyor. Çeviri: Ömer Anlatan Dr. Glenn R. Schiraldi, Pentagon’da, Uluslararası Kritik Olay Stresi Derneği’nde ve Maryland Üniversitesi’nde stres yönetimi dersleri verdi, Üstün Öğretim Ödülü’nün de dahil olduğu çeşitli ödüllere layık görüldü. Dünyanın çeşitli yerlerinde hem uzmanlara hem diğer insanlara psikolojik sağlamlık ve travma eğitimleri verdi. Stresle ilgili kitapları dokuz dile çevrildi ve The Washington Post, American Journal of Health Promotion, International Stress and Tension Control Society Newsletter gibi önemli kaynaklarda övgüyle yer aldı. Özel olarak askerler, polisler ve itfaiyeciler gibi yüksek risk gruplarında beceri temelli psikolojik sağlamlık geliştirmeyle ilgilenen Schiraldi’nin, Maryland Üniversitesi’nde verdiği beceri temelli zihin/beden derslerinin psikolojik sağlamlık, özsaygı, mutluluk, depresyon, anksiyete ve öfke üzerinde etkili olduğu kanıtlandı.

  • Yas tutma biçimlerinin öznesi her zaman insan değil

    Özlem Dikeçligil’in ilk kitabı Hayalet Bakıcısı'nda kaybolanın ardında bıraktığı boşluk ve bununla baş etme süreçleri öykülerin kesiştiği izleği oluşturuyor. Kitaptaki on öykünün her birinde bambaşka hayatlar, ilişkiler. Kaybolanın ardında bıraktığı boşluk ve bununla baş etme süreçleri öykülerin kesiştiği izleği oluşturuyor. Kabul etmeme, öfke, ikame etme, görmezden gelme gibi yas tutma biçimlerinin öznesi her zaman insan değil. Bazen bir an, bir dönem, duygu ya da eşya olabilir. Bazı durumlarda yas kendini bir kaygı biçimi olarak gösterir. Kişi geçmişte bıraktığı kendisinin yasını kaygılarla boğuşarak tutar… Özlem Dikeçligil Marmara Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde lisansını, İstanbul Üniversitesi İktisat Tarihi anabilim dalında yüksek lisansını yaptı. Osmanlı İmparatorluğu’nda Miskinler adlı tezi Kitabevi Yayınları tarafından 2017’de yayımlandı. Uzun yıllar TRT’de çalıştı, çeşitli radyo ve televizyon programlarında metin yazarlığı yaptı. Öykü ve yazıları Notos, Oggito gibi basılı ve dijital dergilerde yayımlandı. İstanbul’da yaşıyor, evli ve bir kız çocuğu annesi. HAYALET BAKICISI Özlem Dikeçligil Notos Kitap, 2023 Editör: Mehmet Zeytin Tür: Öykü 136 s.

  • Tarihi, tarihçileri utandırabilecek bir keyfilikle yazmak

    Nagihan Kahraman, Kolombiya'nın önemli yazar ve gazetecilerinden Álvaro Cepedo Samudio'nun ilk olarak 1962 yılında yayımlanan Büyük Ev adlı romanı üzerine yazdı: "Tarihsel bir olayı burada olduğu gibi kurgu içerisine yedirerek vermek kolay iş değil, bu durum romanın katmanlarını genişletmekle kalmıyor, kitaba sürükleyici bir nitelik de kazandırıyor." 1928 yılında Kolombiya'daki muz işçilerinin grevleri sebebiyle ordu tarafından vurularak katledilmelerine dayanan olay, tarihte "Muz Katliamı" olarak anılır. Ücret artışı, iş güvenliği, haftada bir gün izin, taşeronsuz çalışma gibi temel taleplerle greve giden muz işçilerine ordunun gönderdiği destek birlikleri yardımıyla kurşun yağdırılması, olaya bu ismin verilmesinin ana sebebi. Olaylar esnasında askerler, trenlerden inmelerine bile gerek kalmadan köylüleri öldürür. Çünkü hemen öncesinde general "Dağılın!" diye emir verir ve işçiler dağılmazlar. O gün tam olarak kaç kişinin öldüğü tam olarak hâlâ bilinmiyor. En bilinen söylemle "tren vagonlarına işçileri üst üste dolduracak kadar" şeklinde ifade edilmekte. Katliamın yaşandığı Muz plantasyonlarıyla çevrili Aracataca'da doğan Gabriel García Márquez, tarihteki bu olayı dedesinden dinleyerek büyür ve başyapıtı Yüzyıllık Yalnızlık'ta da detaylı olarak işler: "Yüzbaşı yorgun ve alçak sesle, -Bayanlar baylar, diye ağır ağır konuşmaya başladı. -Dağılmanız için size beş dakika süre veriyorum. Verilen sürenin başlangıcını belirleyen ti borusu, yuhalamalar ve haykırışlar arasında kaynadı gitti. Kimse yerinden kıpırdamadı. Yüzbaşı aynı ses tonuyla, -Bu beş dakika doldu, dedi. -Size bir dakika daha veriyorum, ondan sonra ateş açacağız. Soğuk terler döken Jose Arcadio Segundo, çocuğu omuzundan indirip kadına uzattı. Kadın, -Bu hergeleler ateş açarlar mı açarlar, diye mırıldandı. Jose Arcadio Segundo ağzını açmaya fırsat bulamadı. Çünkü o anda Albay Gavilan'ın kalın, kısık sesiyle kadının söylediklerini haykırarak tekrarladığını duydu. Gerilimden sarhoşa dönen, sessizliğin mucizevi derinliğinden etkilenen ve ölüm tutkusuyla kenetlenmiş kalabalığı hiçbir şeyin yerinden kıpırdatamayacağına inanan Jose Arcadio Segundo, ayaklarının ucuna basarak, başını önündekilerden daha yukarı kaldırdı ve ömründe ilk kez sesini yükseltti: -Sizi gidi hergeleler! diye bağırdı. -Verdiğiniz o bir dakikayı alın da kıçınıza sokun! Onun bağırmasından sonra olanlar kimseyi korkutmadı. Herkes hayal gördüğünü sandı. Yüzbaşı ateş emri verdi ve on dört makineli tüfek o anda emri yerine getirdi."* Tarihte Muz Katliamı olarak anılan bu olayı merkezine alan Büyük Ev adlı roman ise ilk olarak 1962 yılında yayımlandı. Yazarı Kolombiya'nın önemli yazar ve gazetecilerinden Álvaro Cepedo Samudio ve adı Gabriel García Márquez ile birlikte Barranquilla Grubu'nda anılıyor. Geçtiğimiz günlerde İthaki Yayınları tarafından basılan Büyük Ev, yazarın başyapıtı kabul ediliyor. Eser, tarihteki gerçek bir olay ile kurmaca gerçekliği bir araya getiriyor. Muz Katliamı'nın yaşandığı yıllarda bir de romana adını veren köyün "büyük ev"lerinden birinde yaşayan bir aileyi anlatıyor yazar. Tarihsel bir olayı burada olduğu gibi kurgu içerisine yedirerek vermek, Gabriel García Márquez'in kitabın önsözünde belirttiği şekliyle "tarihi bu şekilde, tarihçileri utandırabilecek bir keyfilikle yazmak", kolay iş değil ve bu durum, romanın katmanlarını genişletmekle kalmıyor, kitaba sürükleyici bir nitelik de kazandırıyor. Romanın toplamda on ana bölümü var. Neredeyse hepsinin hem anlatıcısı ve bakış açısı farklı hem de muz işçilerinin grevi öncesi ve sonrası kronolojik olarak verilmediğinden daha çok arka planda anlattığı aile dramı üzerinden takip ediyoruz köyde yaşanan olayları. Köye askerlerin gelişiyle başlayan lineer akış, romanın ortalarında kırılarak yeniden "Perşembe", "Cuma", "Cumartesi" şeklinde ilerliyor. Öte yandan anlatıcılar da devamlı değişiyor, kimi zaman kız kardeş kimi zaman erkek kardeş oluyor. Bazı yerler sadece köylülerin konuşmalarından oluşuyorken mesela bir bölümde "Resmi Karar" başlığıyla sadece alınan mahkeme kararı yer alıyor. Eser çok hızlı ilerliyor; bunda yazarın üslubunun ve sözcükleri kullanış biçiminin etkisi çok büyük elbette ancak roman boyunca diyaloglara bolca yer verilmesinin de payı büyük. Peş peşe diyaloglardan oluşan metin yazmak da okumak da zordur aslında ama Álvaro Cepedo Samudio bunun yetkin bir örneğini sunuyor. Eseri, İspanyolca aslından Türkçeleştiren Süleyman Doğru'nun yetkin çevirisi de ayrıca konuşulmaya değer. Romanda bolca teknik terim de geçtiğinden, çeviri okurun işini bu anlamda da bayağı kolaylaştırıyor. Gabriel García Márquez, Yüzyıllık Yalnızlık'ında bahsettiği bu olayı, ayrıca anılarından oluşan kitabı Anlatmak İçin Yaşamak'ta da ele alıyor. Meydanın boşaltılması için emir verildikten sonra dağılmayan işçilerin resmen taranmasını dedesinden dinleyen Márquez, bu sebeple Samudio'nun bu romanını önsöz kısmında "cüretkar bir teşebbüs" olarak niteler. Kolombiyalı bir ailenin, muz işçilerinin katledildiği günlerde yaşadıkları olayların karanlık atmosferi ile tanışmak ve bu tarihsel olayı detaylarıyla okumak için önemli bir kitap Büyük Ev. Álvaro Cepedo Samudio ile tanışmayı herkese tavsiye ederim. *Yüzyıllık Yalnızlık, Gabriel García Márquez, Çev. Seçkin Selvi, Can Yayınları, s.481-482 BÜYÜK EV Álvaro Cepedo Samudio İthaki Yayınları, 2023 Çeviri: Süleyman Doğru 112 s.

  • "Yaşama katlanmak istiyorsan, ölüme hazırlan."

    Sigmund Freud, Birinci Dünya Savaşı patlak verdikten altı ay sonra, 1915'te kaleme aldığı "Savaşın Hayal Kırıklığı" ve "Ölümle İlişkimiz" başlıklı iki denemeden oluşan bu çalışmasında insan doğasına ve topluma yönelik hoşnutsuzluğunu ve hayal kırıklığını ele alıyor. İlk denemede savaş öncesinde Avrupa'da ulaşıldığı düşünülen ideal kültürel atmosferin, farklı kültürlerin sorunsuzca bir arada yaşayabilmesi ve sınırların ortadan kaldırılmasıyla norma dönüşeceği varsayılan ütopik barış ortamının aslında koskoca bir seraptan ibaret olduğunu hayal kırıklığıyla tespit eden Freud, savaşın insanlar ve kültür üzerinde yarattığı yıkıma odaklanarak kültür insanıyla ilkel sayılan insanı kıyaslayıp ilkelliği hâlâ içimizde taşıdığımızı ve savaşın bunu gün yüzüne çıkardığını dile getiriyor. İnsanın yırtıcı ve acımasız doğasının yanlış değerlendirilmesinden kaynaklanan bir yanılsamayı disiplinlerarası bir bakış açısıyla irdeliyor. İkinci denemede insanın ölümle ilişkisine, bunun nasıl bozulduğuna odaklanarak ölüme bakış açımızda tarih boyunca yaşanan değişimlerin izini sürüyor. Tektanrılı dinlerin yaygınlaşmasıyla antikçağlarda olduğundan bambaşka bir çehre kazanan ölümün kaçınılmazlığının barış zamanlarında zihinlerden tamamen silindiğini, kendi ölümümüzü gerçekdışı sayıp reddederken öldürme arzusunun bilinçdışımızda var olmaya devam ettiğini açıklıyor. SAVAŞ VE ÖLÜM ÜZERİNE ÇAĞDAŞ DÜŞÜNCELER Sigmund Freud Can Yayınları, 2023 Çeviri: Saffet Emrem Tür: Düşünce 48 s.

  • Yeni bir edebiyat gazetesi, Hikâyeci çıktı

    Alakarga Yayınları tarafından Zeynep Eşin yönetiminde hazırlanan Hikâyeci, iki ayda bir yayınlanacak ve sayfalarında genç usta yazarların öykülerine, öykü kitapları üzerine incelemelere ve söyleşilere yer verecek. Gazetenin Eylül 2023'te basılan ilk sayısında Tomris Uyar'ın oğlu Turgut Uyar'la bir söyleşi yer alıyor. Gazete yine Tomris Uyar'ın ilk kez gün yüzüne çıkan bir günlük parçasına yer vermiş. Hikâyeci'nin ilk sayısında yer alan imzalar şöyle; Murat Yalçın, Gültekin Emre, Duran Emre Kanacı, Duygu Harmancı Karagülle, Üzeyir Karahasanoğlu, Vildan Küllahlı, Hande Öntürk Kavgacı, Zeynep Eşin, Berna Durmaz, Deniz Tarsus ve Faruk Duman.

  • Kazdıkça daralan bir mahzen

    Adınla Çağır Beni'nin ardından Bul Beni ile aşkın, reddedişin, gönül yaralarının ve her şeye rağmen yeni olasılıkların peşine düşen André Aciman'dan zihnindeki kapana kısılıp merkezini kaybedenlere, kalbi batıdayken bedenleri doğuya göçenlere kadim bir muamma... Bir adam İtalyan yazının soluk kesen sıcağında, terebentin ve talaş kokuları arasında ilk kez içine düştüğü aşkın ve hüsranın buruk, metalik tadını anımsayıverir. New York caddelerinin karmaşasında, bir tenis kortunda, üniversite kampüsünde, başka yataklarda, bambaşka bedenlerin sıcağında yarım kalmaya yazgılı bu ilk aşk çığlık çığlığa bir teselli vaat eder ona... Çelişkiler ve saplantılarla dolu bir aşk bu; yorgun bir kale duvarı, kazdıkça daralan bir mahzen, yara kabuğunu kaldırmanın verdiği haz, gerçekleşmemiş arzuların dönüştürdüğü bir haz nesnesi. Peki ama hüsran eşikte beklerken kalbi bir kere daha kırılmak üzere açıp gemileri yakmak mümkün olabilecek mi?.. André Aciman 2 Ocak 1951'de İskenderiye'de doğdu. Romancı, denemeci ve anı yazarı, aynı zamanda dünya çapında ünlü Proust uzmanlarından biridir. New Yorker, New York Review of Books, New York Times, Paris Review gibi dergilerde makaleleri yayınlandı. Türkiye vatandaşlığına sahip Yahudi bir aileye (babası aslen İstanbulludur) mensup olan André Aciman, İskenderiye'nin çokdilli, kozmopolit ortamında yetişti, aile daha sonra New York'a yerleşti. New York City Üniversitesi'nde edebiyat teorisi, Princeton Üniversitesi'nde Fransız edebiyatı dersleri verdi. Anı kitabı Mısır'dan Çıkış ile Whiting Ödülü'nü kazandı. Adınla Çağır Beni, ilk yayınlandığı yıl olan 2007'de New York Times tarafından "Yılın Dikkate Değer Kitabı" seçildi ve Lambda Edebiyat Ödülü'ne layık görüldü. Roman 2017 yılında Luca Guadagnino yönetmenliğinde sinemaya da uyarlanarak eleştirmen ve seyircilerden tam not aldı. Adınla Çağır Beni'nin devamı niteliği taşıyan ve sinemaya uyarlanması beklenen Bul Beni 'de dünya çapında ilgi uyandırdı. Yazar yaşamını ve çalışmalarını New York'ta sürdürmektedir. ENİGMA VARYASYONLARI André Aciman Sel Yayınları, 2023 Çeviri: Elif Ersavcı 256 s.

  • KulturALiterA Kitap Kulübü Eylül 2023 Buluşması

    KulturALiterA Kitap Kulübü Eylül ayında 28’inci toplantısını gerçekleştiriyor. Eylül kitabı, Çağdaş Türk Edebiyatı’nın önemli yazarlarından Oylum Yılmaz’ın üçüncü ve son romanı Ağaçların Rüyası. "Eğer varlıklar arasında gözle göremediğimiz bir iletişim varsa gerçekten, birbirimizi var edecek kadar etkiliyor, etkileniyorsak birbirimizden, mademki öyleyse yani, geceleri rüyalarımızda, başkalarının da düşüncelerini, hislerini, korkularını, sevinçlerini görüp onlardan hikâyeler yazıyor olamaz mıyız? Ve hani şu tam hatırlayacakken avcumuzun içinden su gibi akıp giden, kaçan, belirsiz ama etkileyici, hep hatırlamak için yanıp tutuştuğumuz rüyalar, kim bilir belki de hatırlanmak için yanıp tutuşan rüyalar, işte onlar ağaçların rüyası olmasın?” "Ağaçların Rüyası, en başta bir dostluk hikâyesi. Dostluğa dair ne var ne yoksa alıp, yoğurup, dostlukla aşkın, gerçekle rüyaların, doğayla insanların iç içe geçtiği, hayatın hiçbir yerinde ve hiçbir anında keskin çizgilere yer olmadığına dair bir roman. Çağdaş bir masal. Ağaçlar, evler, binalar, rüzgâr, Büyükada, Rum Yetimhanesi masal kahramanlarına dönüşüyor. Genç kızlıktan yetişkin bir kadın olmaya doğru yol alan bir kadınlık hikâyesi. Oylum Yılmaz, romanın ana kahramanları Füsun ve Nihan’la Büyükada’nın sokaklarında, kıyılarında, ormanında dolaştırıyor okurunu. Bu masal sırlarla dolu. Bu gizemli masalın içinde buluşmaya ve birlikte yol almaya davet ediyoruz sizi. KulturaLitera Kitap Kulübü herkese açık ve ÜCRETSİZ. İsteyen katılımcılarımız kitap kulübüne yine kayıt bölümünden bağış da yapabilirler. Kultura Litera Kitap Kulübü’nün bu toplantısı zoom üzerinden canlı olarak 27 Eylül Çarşamba günü Türkiye saatiyle 19.30’da başlayacak. Tek yapmanız gereken ayın kitabını okumak ve sitemiz aracılığıyla kitap kulübümüze kaydolmak. Kayıtla ilgili önemli not: Etkinliğimize kaydolurken açılan sayfada pound para birimi değerinde bir ücret bölümü göreceksiniz, ücretsiz katılmak için oraya sadece 0 yazmanız yeterli. Ancak kitap kulübümüze bir bağış yapmak isterseniz (istediğiniz rakamı seçebilirsiniz) sizin yazdığınız rakama göre bankanızdan o günün kurundan TL olarak otomatik çekim yapılacaktır. Yaptığınız bağışlar KulturaLitera Kitap Kulübü'nün devamlılığını sağlamaya ve site üzerinden yapılan kayıtlar için KulturaLitera olarak ödediğimiz mecburi sabit ücrete destek olacaktır. Desteğiniz için şimdiden teşekkür ederiz." Yürütücü: Şule Tüzül Kitaplar üzerine düşünür, yazar, konuşur. Başta Edebiyathaber, LiteraEdebiyat ve Altıüstükitap olmak üzere farklı mecralarda edebiyat ve kitaplar üzerine yazıyor. Edebiyathaber ve Videogren youtube sayfalarında, Altı Üstü Kitap Podcast programında ve fırsat bulduğu her yerde kitaplar üzerine konuşuyor.

  • Öykü: Dört Mevsimlik Bir An

    "Kendini görmeyen insan, varlığına inanır mı? Hele de kadınlığına." Özlem Aksu Kurtoğlu Gecelerin sadece uyumaya yaradığı yaşlarda değildi artık. Yatağa uzandı. Elinin altında sertliği. Kevser ah geldi aklına. Hasan kızdı kendine. Kevser’i düşünerek yapamazdı bunu. İnsin diye bekledi. Kalktı, pencereyi açtı. Rüzgarla gelen soğuk tüm odayı dolaştı. Korku gibi bir şey geçti içinden. İki gün sonra askere gidecek ve... Üşüdü, tekrar girdi yatağa. Kevser dedi Kevser, ağır ağır, yudumlar gibi. Komodinin üzerindeki telefona uzandı. Fotoğraflar arasında Kevser’in yüzü… Geçenlerde amcaoğlunun düğününde çekmişti o fotoğrafı. Kiraz eşarplı bir kız Kevser. Gülüşünü eşarbının altına saklayan, gözleri öpülmeyi bekleyen… Ve sağında gelin… Gelinliğin beyazı Kevser’in ellerinde. Gelinin kolu, Kevser’in göğsünün diriliğine değmekte… Ve boynu… Kevser bir kuş, kuğuyu andıran. Hasan eğilse boynuna doğru, gitmeden konuşsa… Parmakları telefonun ekranında, kasıklarında sancı. Hasan kendini dizginlemekte… Sabah vakti. Kevser’in evde yalnız kalabildiği nadir anlardan biri. Anası, Hasan’ın asker yemeği için mahalledeki kadınlarla ekmek yapmaya gitti, kardeşleri okulda, babası işte. Kevser evin içinde dolanıyor. Bir kaygıdır büyüyor içinde. Çamaşırları makinaya atıyor, çalıştırmayı unutuyor. Süpürgeyi açıyor, salonu süpürüyor sadece, odaları sonraya bırakıyor. Mutfağa giriyor, bulaşıkları yıkamaya koyuluyor. Su belki rahatlatır. Sonra köşede duran tüpü görüyor. Hasanların küçük tüpü. Geçenlerde salça kaynatırken tüpleri bittiydi de ödünç almışlardı hani. Geri vermeli. Ne de olsa asker yemeği verecekler, lazım olur muhakkak. Hem belki Hasan’ı da… Bulaşığı bitirir bitirmez odaya gidiyor. Soyunup dökünüyor. Kendini görüyor aynada. Kendini görmeyen insan, varlığına inanır mı? Hele de kadınlığına. Kahverengi koca gözlerine, küçük burnuna, burnunun kenarındaki çillere, kaşık kadar ağzına, uzun siyah saçlarına, memelerine bakıyor. Arkadaşlarının taktığı “Bayan Meme” lakabını fazlasıyla hak ediyor. Ağda yapmak için toplandıklarında az lafı geçmiyor memelerinin. Kız Kevser, senin herifin yastığa hiç ihtiyacı olmayacak. Öpe öpe yatar üstünde. Utandırmayın beni ya… Sahiden o kadar büyük mü diye ellerini göğüslerinin altında tutuyor ve tartıyor. Hasan şıp diye geliyor aklına. Beni düşünerek şey yapmış mıdır, diye geçiveriyor aklından. Utanç ter oluyor, iki memesinin arasına düşüyor. Kevser sütyenini hızlıca takıyor. Elinde küçük tüp, başında kirazlı eşarbı, çekiyor kapıyı. Daha evden çıkar çıkmaz Hayırdır Kevser, nereye, diye soruyor yan komşusu. Ayşe teyzelere. Tüplerini vereceğim de, diyor Kevser. Mahallede hangi kapıyı çalsan ardından en az bir Ayşe çıktığı için Hangi Ayşe, diye sormadan edemiyor komşu kadın. Hasan’ın annesi deme isteğini bastırıp Hani oğlu askere gidecek ya, diyor. Hasan’ın annesi, diye ekliyor kadın. Sanki herkes Hasan’a ondan daha yakın. Hüzün beliriyor yüzünde. Kadın, yağmur yağacak acele et istersen, diyor. Kevser’in hüznü telaşa dönüyor. Kevser soluk soluğa varıyor Hasanların evine. Tahta kapıyı itiyor, karşısında o. Evin önündeki merdivenlerde oturmuş sigara içiyor. Kevser neredeyse elinden tüpü düşürecek. Öyle bir heyecan… Eşikten adımını atıyor. Bir şeyin tam eşiğinde olmak… Zamanın ağında bir tümsek. Bir kadına bakıyor olmak, bir erkeğe bakıyor olmak… Hasan oturduğu yerden kalkıyor, Kevser Hasan’a doğru ilerliyor. Küçük tüpünüzü getirdim. Zahmet etmişsin. Lazım olur. Asker yemeği… Susuluyor. Askerlik, sürdürmesi zor bir sözcük. Bakışılıyor. Bakışmak duygularının çeşitliliğini çoğaltıyor. Sevinç geçiyor içlerinden, neşe, umut, özlem, keder… Bizim de bir kazan vardı sizde. Gelmişken onu alsam. Evde kimse yok. Ben bilmem hangisi? Sonra o zaman… İstersen gir bak. Bulurum herhalde. Mutfağa girer girmez taşın üstünde görüyor kazanı. Ayşe Teyze, Kevser’in geleceğini bilip de oyalanmasın diye koymuş oraya sanki. Görmemiş gibi sağa sola bakınıyor. Dolapları biraz kurcalıyor. Hasan arkasında, hissediyor. Gözümün önündeymiş… Ben de gözünün önündeyim, diyor Hasan. Nasıl çıktı o laflar ağzından, bilmiyor. Kevser kazanı alıp kapıya doğru yöneliyor. Hasan kapıyı açıyor. Birden bir rüzgar giriyor içeri. Beraberinde leylak kokusu. Ardından, rüzgarın savurduğu birkaç damla yağmur... Bakıyorlar birbirlerine. Yağmur dinene kadar kalayım mı, diye sormuş gibi Kal biraz, diyor. Oturalım mı, diye sormuş gibi Şuraya oturalım, diyor. Hasan ne derse o olur, demeye niyetli sanki. Tutsa elini, oturtsa dizlerinin üstüne hayır, diyebilir miydi? Yapmasındı ama. Mahallede örnekleri vardı bunun. Anası az tembih etmedi: Sakın haa, namusuna… Hasan eğilip hafifçe yanağından öpüyor Kevser’i, neredeyse dudağına değecek bir yakınlıkta. Sonra elini tutuyor, seviyor. Mektup yazsam… Okurum. Umut gibi bir şey oluyor. Hasan sarılıyor Kevser’e. Memelerinin dolgunluğunu, sıcaklığını hissediyor. Kevser, Hasan’ın kaçamak bakışını yakalıyor. Yüzü kızarıyor. Yağmur diniyor, bulundukları odaya güneş giriyor. Sıcakla beraber bir ağaç, ağacın peşinden de iki kuş giriyor içeri. Ağacın üstüne konuyorlar. Bir içeri bir dışarı gidip geliyorlar sonra. Gagalarında dallar, yuva yapma telaşı... Öyle bir an… Hasan, Kevser’in eşarbını alıyor başından, kokluyor, göğsüne dayıyor. Kevser’in eşarbındaki kiraz çiçekleri Hasan’ın ellerinde... Saçlarına dokunuyor. Bir kanepe, bir vitrin, ortada bir sehpa, camın önünde bir ağaç, dalında iki kuş, ikisi yan yana, ötede de dünya. Ama seslerle dolu ötedeki o dünya... Odanın içinde seyyar satıcının sesi... Patates, soğan... Askerde bol bol patates soyarız artık. Soğan olmasın da. Yüzlerde gülüş, ardından hüzün. Hasan dudağından öpmek istiyor, Kevser kaçınır gibi yapıyor. Eşarbını geri veriyor Hasan. Bir sigara yakıyor. Rüzgar yeniden esiyor. Odanın kapısı açılıp kapanıyor. Yaprakları dökülmüş bir ağaç giriyor içeri. Ağacın ardından bir bulut giriyor. Gelip güneşin önüne duruyor. Susuluyor, bekleniyor ve ayağa kalkılıyor. Ben gideyim artık. İnşallah sağ salim… Kevser’in duaya açılan avuçlarına kar yağıyor. Hasan, Kevser’in avuçlarında mahsur kalıyor. İçeride tipi başlıyor. Vitrin buz tutuyor. Sehpanın üzerindeki bardaklar karla doluyor. Kevser giderken eşarbındaki donmuş kirazlar birer birer yere düşüyor. Kevser kapıyı itiyor ve çıkıyor. Yerde eşarbı… Demin yanında olan şimdi kapının ardında kalıyor. İçeride, karla kaplı bir kışla kalakalıyor Hasan. Havada bir koku… Kıştan mı, ağaçtan mı, kuştan mı? Bilmiyor Hasan. Ve sonra görüyor. Telaşla ayağa kalkıyor. Önündeki merdiveni atlayarak iniyor. Dış kapıya doğru koşuyor. Eğiliyor… Elinde Kevser’in eşarbı… Derin bir nefes alıyor, içi Kevser’le doluyor. Kapıyı kapatıyor. Avluda ağır ağır, eşarbı koklaya koklaya dolanıyor. İçeride karı erimeye başlamış bir kış şimdi... Zaman geriye sarmakta. Hasan zamanın ağına takılmış, durmakta. Sular yavaşça çekiliyor, güneş bulutların ardından çıkıyor. Hasan kanepeye uzanıyor, avucunda eşarp, burnunda koku… Ve önüne düşen bir ağaç gölgesi sonra. Ardından sesler… Ağaçta iki kuş, yan yana, zihninde dolanıyor. Ve Hasan artık ne zaman bir kiraz kokusuna yakalansa Kevser’e sürüklenecek, biliyor.

  • Sadece kadınların yaşadığı sosyal bir düzen

    Yalnızca kadınlardan oluşan ve üremenin partenogenez yöntemiyle gerçekleştiği bir sosyal düzeni ele alan Kadınlar Ülkesi, savaşmayan ve huzur içinde yaşayan bu anaerkil toplumu davetsiz bir misafirin gözünden anlatıyor. Güney Amerika ormanlarındaki olağan keşif gezileri sırasında, tamamen kadınlardan oluşan gizli ve ulaşılmaz bir ülkenin varlığına dair sıra dışı söylentilere kulak veren sosyolog Vandyck Jennings ve araştırma ekibindeki arkadaşları bu topraklara ayak basmayı görev edinir. Sonunda başarıyı tatsalar da bu diyarın ve halkının, aslında düşündüklerinden ne kadar uzak olduğunu göreceklerdir. Her biri ataerkil yapının izlerini farklı ölçülerde ve farklı biçimlerde taşıyan bu erkek araştırmacılar; savaş, çekişme ve güç gösterilerinden arındırılmış bu anaerkil düzeni incelerken kendi toplumlarının kadınlar hakkında dayattığı bazı varsayımları da sorgulamak zorunda kalıyorlar. Charlotte Perkins Gilman 1860'ta Hartford Connecticut'ta doğdu. Çok kısıtlı bir eğitim gören Gilman, bir süre Rhode Island Tasarım Okulu'na gitti. 1884'te sanatçı Charles W. Stetson'la evlendi. Yazar bu evliliği süresince yazarlık kariyeri ile "ev kadınlığı" arasında melankolik gidip gelmeler yaşadı ve sonunda 1888'de kızıyla Pasadena'ya taşındı ve 1894'te eşinden ayrıldı. California'da olduğu 1892 yazında Sarı Duvar Kağıdı'nı kaleme aldı ve öykü The New England Magazine'de yayımlandı. Birçok feminist metnin ilham kaynağı olan öykü, otobiyografik izler de taşır. 1898'de yedi dile çevrilen ve tartışma yaratan bir manifesto niteliğindeki Kadın ve Ekonomi'yi yayımladı. Manifestosunda kadının anne ve eş olarak kısıtlanan yaşantısının romantikleştirilmesine karşılık ekonomik özgürlüğünü vurguladı. Amerikan edebiyatına 200'den fazla öykü kazandırdı, bu öykülerde kadının toplumdaki yerini, toplumsal cinsiyet rollerini ve kadın haklarının yetersizliğini ele aldı. 1909'dan 1916'ya aylık feminist makaleler ve kurgu eser­ler dergisi Forerunner'ın editörlüğünü üstlendi; 1915'te Woman's Peace Party'i kuran Jane Addams'a eşlik etti. 1935'te kanser olduğunu öğrendi ve yaratıcılığını etkileyeceği düşüncesiyle yaşamına son verdi. KADINLAR ÜLKESİ Charlotte Perkins Gilman Saltokur Yayınları, 2023 Çeviri: Meryem Bülbül 190 s.

  • Nazizmden bugüne yönetim

    Önde gelen Nazizm uzmanlarından Johann Chapoutot, İtaat Serbest adlı kitabında, “başarı” tanımını sorgularken, günümüz kurumsal yönetim ilkeleri, uygulamaları ile Nazizm arasındaki derin bağlantıları inceliyor. Reinhard Höhn, Nazi Almanyası’nda bir komutan ve III. Reich’ı kuran entelektüellerden biriydi. Almanya’nın mağlubiyetinin ardından birkaç yıl gizlendikten sonra 1950’lerde bir yönetim okulu kurdu. Ülkenin savaş sonrası liderlerinin büyük çoğunluğu, yani 600.000’in üzerinde yönetici –uzaktan eğitim alan 100.000 kişi buna dahil değildir– bu okulda eğitim gördü ve “insan yönetimi”ni, yani başka bir deyişle hiyerarşik iş organizasyonunu öğrendi. Buna göre yönetici, belirlenmiş hedefleri elde etmek için hangi yollara başvurulacağını seçmekte özgürdü, ki III. Reich’ı yeniden silahlandırırken, Slav halklarını aç bırakırken ve Yahudi soykırımını gerçekleştirirken takip ettiği yol buydu. Johann Chapoutot, Sorbonne'da çağdaş tarih profesörüdür. Almanya ve Nazizm tarihinde bir uzman olarak, aralarında Le Nazisme et l'Antiquité, La Loi du sang'ın da bulunduğu dokuz dile çevrilmiş bir düzine kitabın yazarıdır. Düşünen ve Hareket Eden Nazi ve Weimar Cinayeti. Christian Ingrao, CNRS'de araştırma direktörüdür. Günümüzün Tarihi Enstitüsü'nün eski müdürü, Nazizm ve savaş şiddeti uygulamaları konusunda uzmandır. Özellikle İnan ve Yok Et, Kara Avcılar ve Doğu Sözü'nü yazmıştır. İTAAT SERBEST Johann Chapoutot Alfa Yayınları, 2023 Çeviri: Yurtsay Mıhçıoğlu 352 s.

bottom of page