top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Tarihin hafızası sustu: İlber Ortaylı hayatını kaybetti

    Türkiye’de tarih bilgisini geniş kitlelerle buluşturan, akademik çalışmaları ve popüler anlatımıyla kuşakların hafızasında yer eden tarihçi ve yazar İlber Ortaylı 78 yaşında hayatını kaybetti. Türkiye’nin en tanınmış tarihçilerinden, akademisyen ve yazar İlber Ortaylı 78 yaşında hayatını kaybetti. Osmanlı tarihi başta olmak üzere diplomasi, kültür ve şehir tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Ortaylı, akademik dünyada olduğu kadar geniş okur kitleleri arasında da büyük bir saygınlığa sahipti. 21 Mayıs 1947’de Avusturya’nın Bregenz kentinde Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ortaylı, Türkiye’de tarih yazımının en güçlü ve en görünür isimlerinden biri haline geldi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde eğitim gördü; yüksek lisans çalışmalarını ise Chicago Üniversitesi’nde gerçekleştirdi. Akademik kariyeri boyunca Türkiye’de ve dünyanın çeşitli üniversitelerinde dersler verdi. Uzun yıllar üniversitelerde öğretim üyeliği yapan Ortaylı, aynı zamanda 2005–2012 yılları arasında İstanbul’daki Topkapı Sarayı Müzesi’nin başkanlığını yürüttü. Akademik makalelerinin yanı sıra tarih bilgisini geniş kitlelere ulaştıran çok sayıda kitap kaleme aldı; konferansları, televizyon programları ve söyleşileriyle tarih anlatısını akademi dışına taşıyan önemli bir kültür figürü oldu. Osmanlı tarihi, diplomasi tarihi ve kültür tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınan Ortaylı, tarih disiplinini yalnızca akademik bir alan olarak değil, toplumsal hafızanın vazgeçilmez bir parçası olarak ele aldı. Onun anlatımıyla tarih, yalnızca geçmişin bilgisi değil; bugünü anlamanın da anahtarlarından biri haline geldi. Arkasında çok sayıda eser, yetiştirdiği öğrenciler ve tarih merakını geniş kitlelere taşıyan güçlü bir miras bırakan Ortaylı’nın vefatı, Türkiye’nin kültür ve düşünce dünyasında derin bir boşluk yarattı. Kronolojik Kitap Listesi 1979 — Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Yerel Yönetim Geleneği 1983 — İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı 1987 — Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu 1999 — Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 2001 — Osmanlı Barışı 2005 — Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 2 2006 — Avrupa ve Biz 2007 — Türkiye’nin Yakın Tarihi 2008 — Zaman Kaybolmaz 2010 — Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 3 2011 — İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı (gözden geçirilmiş geniş baskılar) 2012 — Osmanlı Sarayında Hayat 2014 — Türklerin Tarihi 1: Orta Asya’nın Bozkırlarından Avrupa’nın Kapılarına 2015 — Türklerin Tarihi 2: Anadolu’nun Bozkırlarından Avrupa’nın İçlerine 2016 — Bir Ömür Nasıl Yaşanır? 2018 — Gazi Mustafa Kemal Atatürk 2019 — Bir Ömür Nasıl Yaşanır? (genişletilmiş baskılar) 2020 — Türkiye’nin Yakın Tarihi (yenilenmiş baskı) 2022 — İnsan Geleceğini Nasıl Kurar? 2023 — Türklerin Altın Çağı

  • 2026 PEN Şiir Ödülü Hidayet Karakuş'un oldu

    PEN Türkiye Temsilciliği'nin 2009'dan bu yana verdiği PEN Şiir Ödülü bu yıl Hidayet Karakuş'a verildi. Uzun yıllardır romanları, şiirleri ve çocuk kitaplarıyla edebiyatımıza emek veren değerli yazar ve şairimiz Hidayet Karakuş'u tebrik ediyoruz. PEN Türkiye'nin konuyla ilgili açıklaması: "PEN 2026 Şiir Ödülü, “umudun belleği” Hidayet Karakuş’a Her yıl 21 Mart Dünya Şiir Günü nedeniyle verilen PEN Şiir Ödülü 2026’da Hidayet Karakuş’a sunuluyor. Türkçenin usta kalemi Hidayet Karakuş’un şiir, roman, çocuk kitapları, zengin, renkli, sorunlara ve gününe duyarlı bir birikim oluşturuyor. Yaşadığı toplumsal acılara karşın her zaman ‘umudun belleği’ olmayı sürdüren Karakuş, iyiliğin, güzelliğin, doğruluğun izindeki edebiyat anlayışından bugüne değin hiç ödün vermemeyi bildi. Türkçeye olan özeni ve titizliğiyle de öne çıkan Karakuş roman, şiir ve çocuk edebiyatı dalında sayısız ödül aldı. Hidayet Karakuş’a daha nice uzun yıllar, yeni yapıtlar dileyerek 80 yıllık yaşamından süzdüğü şiir toplamını, şair emeğini 2026 PEN Şiir Ödülüyle kutluyoruz. Hidayet Karakuş’a ödülü, Pamukkale Philharmony Association’ın da katılımıyla düzenlenecek olan 2. Uluslararası Denizli Şiir Günleri’nde sunulacaktır. Ödül töreni, 27 Mart 2026 Cuma günü saat 15:00’de Denizli Şiir Otel’de yapılacaktır."

  • Latife Tekin’in yeni romanı Para Gürültüsü okurla buluştu

    Türk edebiyatının önemli yazarlarından Latife Tekin'in yeni romanı Para Gürültüsü okurla buluştu. Roman, paranın insan hayatı ve toplumsal ilişkiler üzerindeki yıkıcı etkilerini odağına alan güçlü bir anlatı sunuyor. Türk edebiyatının özgün kalemlerinden Latife Tekin, yeni romanı Para Gürültüsü ile yeniden okur karşısına çıkıyor. Can Yayınları tarafından yayımlanan roman, çağımızın en belirleyici güçlerinden biri olan paranın bireyler ve toplum üzerindeki etkilerini sorgulayan bir anlatı kuruyor. Yazarın uzun süredir üzerinde çalıştığı Para Gürültüsü , paranın yalnızca ekonomik bir araç değil, aynı zamanda insan ilişkilerini, hayalleri ve toplumsal dengeleri belirleyen bir güç olarak hayatımıza nasıl nüfuz ettiğini ele alıyor. Roman, özellikle yoksulluk, güç ilişkileri ve ekonomik baskıların bireylerin hayatlarını nasıl şekillendirdiğine odaklanıyor. Latife Tekin, romanın çıkış noktasını “para gürültüsü” olarak tanımladığı bir duyumdan hareketle kurduğunu ifade ediyor. Yazara göre modern dünyada para, yalnızca bir değişim aracı değil; insanların ruhunu ve ilişkilerini etkileyen bir “gürültü”ye dönüşmüş durumda. Yayınevinin tanıtımında da romanın temel meselesi, “paranın yarattığı baskı ve çatışma ortamı” olarak öne çıkıyor. Metin, günümüz toplumunda rekabet, yoksulluk ve güç mücadelelerinin insan hayatındaki yankılarını edebi bir dille görünür kılmayı amaçlıyor. 1957’de Kayseri’de doğan Latife Tekin, Sevgili Arsız Ölüm, Berci Kristin Çöp Masalları, Gece Dersleri ve Manves City gibi eserleriyle Türk edebiyatında kendine özgü bir anlatı dili kurmuştu. Tekin’in yeni romanı Para Gürültüsü de, yazarın toplumsal meseleleri güçlü bir kurgu ve şiirsel bir dille ele alan edebiyat çizgisinin son halkası olarak dikkat çekiyor. 2026’nın dikkat çeken yerli edebiyat kitapları arasında gösterilen Para Gürültüsü , Latife Tekin okurları için yılın merakla beklenen romanlarından biri olarak öne çıkıyor.

  • Kadın+ Edebiyatçılar Dünden Bugüne başlıklı bildirge yayımladı

    "8 Mart Dünya Kadınlar Günü haftasında, Kadın+ Edebiyatçılar olarak bir araya geldiğimiz günden bugüne attığımız adımları, başta yayın alanında çalışan kadın+’lar olmak üzere tüm kamuoyuna açıklamak istiyoruz." "Çünkü bizler hem sürecin şeffaf ve hesap verebilir olması gerektiğine inanıyoruz, hem de sözlerin uçup gittiği bu dönemde fikri takip meselesinin önemini hatırlatmak istiyoruz. (Ağustos 2025 - Mart 2026 arası) Bizler, 2025 Ağustos ayında yoğunlaşan cinsel taciz ifşalarına destek vermek için, edebiyata emek veren herkese açık, kendini kadın+ şemsiyesi altında tanımlayan Kadın+ Edebiyatçılar grubu olarak bir araya geldik. Farklı illerden, farklı alanlardan, birbirinden farklı kadın+lar olarak Türkiye’de bu ifşalar yoluyla görünür hale gelen psikolojik, fiziksel ve cinsel şiddete “Artık yeter” isyanıyla yola çıktık. 11 Eylül 2025 ’te “ Kadın+ Edebiyatçılardan Yayın Sektörüne Çağrı” başlığıyla yayıncılık alanında yapısal dönüşüm için taleplerimizi imzaya açtık ve yayıncılık sektörünün bu konudaki uygulamalarını takip edeceğimizi ilan ettik. 25 Kasım 2025 ’te, Kadına Yönelik Şiddete Karşı Uluslararası Mücadele Haftasında Kadın+ Edebiyatçılar Tutum Belgesi ni nihai haline getirdik. 28 Kasım 2025 ’te Türkiye Yayıncılar Birliği ’ne Tutum Belgesini sunduk. 9 Şubat 2026 ’daki ikinci toplantımızda metne dair önerilerimizi ilettik. Yayıncılar Birliği Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Tutum Belgesi konulu bir çalıştay hazırlığı yapıldığını, 8 Mart’ta önerilerimiz sonrasında revize edilen Tutum Belgesini kamuoyu ile paylaşacağını bildirdi. 8 Mart 2026 Türkiye Yayıncılar Birliği “Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Tutum Belgesi”ni sosyal medya hesaplarından duyurdu ve üyelerine mail yoluyla ulaştırdı. Ayrıca web sitelerine de koyacaklarını belirttiler. 28 Kasım 2025 ’te Frankeştayn Kitabevi’nde kim olduğumuzu ve taleplerimizi anlatan bir basın açıklaması düzenledik. Açıklamada yayıncılık alanındaki tüm kurumları cinsel taciz, şiddet ve ayrımcılığa karşı bağlayıcı politika belgeleri hazırlamaya, şikayet mekanizmaları kurmaya ve bütçe ayırmaya davet ettik; bu adımların somut bir biçimde atıldığını görene kadar mücadelemizi sürdüreceğimizi açıkladık. 26 Aralık 2025 ’te Türkiye Yazarlar Sendikası yönetim kurulu ile toplantı yaptık ve Tutum Belgesini ilettik. Sendika 2 6 Şubat 2026 ’da üzerinde çalıştığı Tutum Belgesi taslak metnini paylaştı, metin üzerinde birlikte çalışmaya devam ediyoruz. 20 Şubat 2026 ’da PEN Türkiye Yönetim Kurulu ile toplantı yaptık ve Tutum Belgesi ni sunduk. PEN Türkiye, bu konuda deneyimi olan iki kadın üyenin öncülüğünde bir belge hazırlayacağını bildirdi. 15 Aralık 2025’te İngilizce olarak hazırlanan Tutum Belgesi ve görselleri uluslararası telif ajanslarına, uluslararası yazarlara ve kurumlara e-posta ile gönderdik. 18 Aralık 2025’te Uluslararası Yayıncılar Birliği (IPA) Başkanı Gvantsa Jobava ile ve PublisHer’de aktif çalışan ve bir önceki dönem IPA'nın başkanlığını yapan Karine Pansa ile iletişim kuruldu ve Tutum Belgesini iletildi. Bu olumlu gelişmelere seviniyoruz, ancak yetinmiyoruz. Yayın alanında çalışan tüm kurumların, yayınevlerinin, örgütlenmelerin benzer şekilde ve daha fazlasıyla toplumsal cinsiyete dayalı ayrımcılık ve şiddeti önlemek üzere somut adımlar atmalarını talep ediyoruz ve bu süreçlerin takipçisi olacağımızı hatırlatıyoruz. Artık Yeter diye çıktığımız yolda bugüne kadar attığımız adımların özeti bu. Kuşkusuz bu kısacık özetin arkasında saatler süren toplantılar , eşit ve demokratik ilişkiler kurma çabasından grubun iç işleyiş ilkelerine kadar dikkatle ve özenle çalışma, kısaca Kadın+ Edebiyatçıların her bir üyesinin emeği var. Taleplerimizi bir kez daha hatırlatıyoruz: ●  Toplumsal Cinsiyete Dayalı Ayrımcılık ve Şiddeti Önleme Politika Belgesi oluşturulsun, yaygınlaştırılsın ve kamuoyuna açık şekilde paylaşılsın, ●  Kurumların Kadın Komisyonları etkin olarak çalışsın, Kadın Komisyonu bulunmayan kurumlarda toplumsal cinsiyet eşitliği komisyonları kurulsun ve işletilsin, ●  Cinsel taciz şikâyeti halinde işletilecek kurumsal eylem planı hazırlansın ve uygulansın, ●  Tüm bu süreçler için deneyimli kadın/feminist örgütlerin rehberliği alınsın, ●  Politika belgelerinin gereklerinin yerine getirilmesi için gerektiğinde bütçe ayrılsın, ●  Tüm yayınevleri fiziksel ya da dijital ortamda gerçekleşen cinsel taciz, şiddet ve ayrımcılık vakalarına karşı bir şikâyet mekanizması kursun, bu amaçlı komisyon/komitelerin çoğunluğu kadın+lardan oluşsun, ●  Dergiler ve edebiyat festivallerinde jüri ve konuşmacı listelerinde %50 kadın temsili hedefi kurumsal ilke haline getirilsin, ●  Birliğe üye tüm yayınevlerinde feminist ve Queer kuramlar temelinde eşitlik, kapsayıcı dil ve farkındalık eğitimi verilsin. ●  Yazar örgütleri ve yayıncılık kuruluşları cinsiyet temelli ayrımcılığı ve şiddeti önlemek ve kadın+üyelerinin yasalardan ve uluslararası sözleşmelerden doğan haklarını korumak sorumluluğunu üstlensin. Bu amaçla, gerekli tüzük değişikliklerini yapılsın. ●  Bu konuda yapılacak değişiklikler ve faaliyetlerde Birleşmiş Milletler Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Sözleşmesi (CEDAW, 1985), Kadınlara Yönelik Şiddet ve Ev İçi Şiddetin Önlenmesi ve Bunlarla Mücadeleye İlişkin Avrupa Konseyi Sözleşmesi’ne (İstanbul Sözleşmesi, 2011), Türk Ceza Kanunu ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ILO 190 sayılı Şiddet ve Tacizin Önlenmesi Sözleşmesi dayanak alınsın, ● Yayınevleri yazarlarla yaptıkları telif sözleşmesine, yazarı toplumsal cinsiyete dayalı şiddet ve tacizden korunma yükümlülükleriyle ilgili bir ek madde koysun. 8 Mart Dünya Kadınlar Günü haftasında, 28 Kasım’da söylediğimiz sözün arkasında olduğumuzu bir kere daha vurguluyoruz: Mücadele elzemdir ve tüm kişi ve kurumlarca dikkate alınması konusunda ısrarcıyız. Bu vesileyle yayın alanında çalışan tüm kadınlara bir kez daha çağrıda bulunuyoruz; yalnız değilsiniz, mücadelemize siz de el verin. Dünya Kadınlar Günü kutlu olsun ."

  • Yaratıcılık Ritüelleri 75 Abdullah Ataşçı: "Yazıyı, madenciliğe benzetebiliriz."

    "Sessizlik, ferahlık, düzen ve temizlik önemli ama yazma arzusunun, bütün alışkanlıkları aşan müthiş bir gücü var." Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Abdullah Ataşçı Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Yazmaya başlamadan önce bilinçli olarak yaptığım ritüellerin olduğunu söyleyemem. Bazı takıntılarım var ama bunlara ritüel denmez tabii ki. Odam düzenli ve temiz olduğunda daha iştahla yazıya oturduğuma inanıyorum ama öte yandan yazma arzum depreştiğinde odam ne kadar kirli ve dağınık olursa olsun bunun önüne geçemez. Masama oturduğumda mutlak bir sessizlik için yapmayacağım şey yoktur ancak bazen sesler ne kadar rahatsız edici olursa olsun yazamadan edemediğim zamanlar olur. Geniş zamanlarda daha iyi yazacağıma inansam da acil bir işim çıktığında dahi birkaç dakikalık zaman zarfında büyük bir hevesle yazdığımı hatırlıyorum.  Sessizlik, ferahlık, düzen ve temizlik önemli ama yazma arzusunun, bütün alışkanlıkları aşan müthiş bir gücü var. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Metne henüz tam inanmadığım yirmi otuz sayfalık bölümde tıkandığım oluyor ama öyle aylarca süren, beni mutsuz eden bir tıkanıklık değil bu. Böyle zamanlarda kendimi zorlamamayı öğrendim sanırım. Sevdiğim yazarların ve şairlerin metinlerini yeniden okuyorum bu dönemde. Pek çok yazarın yaptığı gibi yürüyüşlere çıkıyorum, dostlarla buluşuyor, onlarla metnim hakkında konuşuyorum. Bazen hiç ummadığınız bir görüntü, bir ses, bir duygu o tıkanıklığı nasıl aşabileceğinizin işaretini veriyor.  Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Yaşadığımız ülkeye baktığımızda bir yazarı teşvik eden unsurlardan çok engelleyen unsurların olduğunu görürüz. Okurun edebiyata bakışı, yayın politikaları, metinden çok yazarın ön planda tutulması gibi pek çok engel var. Yazarlık hayatımda bireysel olarak desteğini gördüğüm pek çok insan oldu. Ancak ilk kitabım yayımlanmadan önce desteğini en güçlü şekilde hissettiğim kişi Remzi İnanç’tır. Basılmamış öykülerimi okuyup daha iyi nasıl yazabileceğim konusunda görüşlerini hep açıklıkla ifade etti Remzi İnanç. Bu, o yaşlardaki bir yazma heveslisine verilebilecek en güzel hediyelerdendi. Sonrasında pek çok yazar arkadaşım oldu. Metinlerimi yazma sürecinde okumalarını, fikirlerini paylaşmalarını hep çok değerli buldum. Bunun dışında kitaplarımın basılması için aracı olan birilerinin olup olmadığını soruyorsanız böyle biri elbette hiçbir zaman olmadı. Şu zamana kadar üç büyük yayınevinden çıktı kitaplarım. Üç yayınevinde de ilk kitaplarım basılmadan önce bana ilk metnini yazmış bir yazar gibi yaklaşıldı ve kitaplarım öyle kabul gördü.  Türkiye gibi ülkelerde bir yandan yaşamak için ücretli bir işte çalışıp bir yandan da yazmaya çalışmak hiç de kolay değil. Yazmak için pek çok şeyden feragat edenlerden biriyim ama bunun için hiç pişman olmadım. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Aynı değil elbette. İlk metinleri yazarkenki cesaretim artık yok örneğin. Şimdi kılı kırk yararak yazabiliyorum ancak. Yine de her kitabımın yazma sürecinde aynı heyecanı yaşadığımı söyleyebilirim.  Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Özellikle uzun soluklu metinler yazarken her gün hatta her saat yazının içinde kalmam gerektiğini biliyorum. Uyku saatlerine kadar bunun için elimden geleni yapıyorum. Uyumadan hemen önceyse mutlaka kitap okurum. Bu, günün sonunda zihnimin tazelenmesini sağladığı gibi rahat bir uyku için de gerekli gibi gelir bana. Sabahları kahvaltıdan sonra yazmaya kaldığım yerden devam ederim. Bazen saatlerce hiç durmadan yazdığım olur bazen de sadece birkaç dakika sürer bu. Bazı geceler de özellikle sessizliğin hüküm sürdüğü saatlerde verimli yazdığım olmuştur. Yazıyı, madenciliğe benzetebiliriz. Bazı günler çok iyi bir damar bulursunuz bazı günler de sadece hamallık edersiniz. Ama her halükârda o damarı bulmak için çok çalışmanız gerekecektir.  Yazdığım metne bağlı kalarak birkaç kitap buldurmaya çalışıyorum masamda. Ama bunlar daha çok bir bilgiyi kontrol etmek veya nasıl kullanabileceğim konusunda fikir sahibi olmak için yararlandığım kitaplar oluyor.  Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Zaten yazılmış olan bir metni keşke ben yazsaydım, demek pek de doğru değil, sonuçta zaten istediklerimi yazdığımı düşünüyorum ama resim, müzik yapma yeteneğimin olmasını isterdim tabii. Öyle Picasso ya da Beethovenki kadar bir yeteneğe de gerek yoktu, birazcık olsa yeterdi.

  • Öykü: Cüzdan

    "Zamanın tek güvenilir yanı, akrebin sekizi, yelkovanın ise on ikiyi gösterdiği o mesai saatiydi zaten." Çilem Kılıç Sabah, eski bir çorap gibi sökülmüş bulutların arasından sızan eksik bir ışıkla aydınlandı. Hava ne tamamen soğuktu ne de tam anlamıyla ılık; insanın içini ne ısıtır ne de üşütürdü, tıpkı onun hayatı gibi. Metin, ayaklarının altına yapışmış çamuru hissederek, dalgın dalgın yürüyordu. Elindeki mavi kapaklı defteri kıvırarak koltuğunun altına sıkıştırmıştı. Bazı akşamlar şirketin hesap defterini evine götürür, mesai saatine sığdıramadığı hesaplarla mesai dışında boğuşurdu. İşine geç kalmamayı kendine görev edinmişti. Zamanın tek güvenilir yanı, akrebin sekizi, yelkovanın ise on ikiyi gösterdiği o mesai saatiydi zaten. Geri kalan her şey, rüzgâr gibi savruk. Sabah evin mutfağında bıraktığı sesleri hâlâ kulağında taşıyordu: Suyun kaynamayı bir türlü beceremeyen fokurtusu, kahvaltı için bekleşen iki ufak çocuğun sabırsız nefesleri, eşi Aynur’un yutkunmaları…O yutkunmaların içinde, parasızlığa karşı sessizce devrilen cümleler vardı. Muhasebe odasında her gün tomar tomar parayı parmaklarının arasından geçirirdi; şantiyeye akacak avanslar, patronların imzalarıyla uğurlanan ödemeler, rakamlara dönüşen insan emekleri… Hepsini o sayar, o düzenlerdi. Ama ay sonu geldiğinde, hayat hesapların en dürüstünü yapsa bile, ona kalan hiçbir zaman denk gelmeyen bir bilanço olurdu. Tam o sırada fark etti: kaldırımın kenarında, yağmurun açtığı küçük çukurun içinde siyah deri bir cüzdan öylece yatıyordu. Sanki bir el aceleyle cebinden çekip atmıştı, ya da kader oyunbazlığıyla tam onun yoluna bırakmıştı. Metin durdu. Eğildi. Cüzdanı eline aldı. İlk dokunuşta bile hissediliyordu: içindeki ağırlık, bir cüzdanın taşıması gerekenden çok daha fazlasını saklıyordu. Etrafına baktı. Sokak bomboştu. İnsan yok, şahit yok. Sadece sabahın erken saatine mahsus, insanın kendine bile tanık olmak istemediği bir sessizlik. İçinden bir sevinç fırlayıp göğsüne çarptı. Bir an sersemler gibi oldu. Cüzdanı açarken, parmakları titredi. Bir deste para. Kağıtlar yeni sayılır, köşeleri keskin. Ardından kimlik. Devletin tüm ciddiyetiyle kare içine hapsettiği, gülümseyen bir adam. Kaybolduğu belli, sahibi belliydi. Metin’in soluk alışı değişti, parmaklarındaki titreme bir an durdu, sonra yeniden başladı. Kanı hızlandı; şakağının kenarından bir ter damlası süzüldü. “Bu para bir süre yeter…” diye düşündü önce. Sanki cüzdanın içine saklanmış umut, az önce evden çıkarken, kendisine düşünmeyi bile yasakladığı hayalleri fısıldıyordu: Borçları kapatmak…Çocuklara kışlık ayakkabı almak… Aynur’un yıllardır ertelediği diş doktoruna gitmesi… Ama cüzdanı kapatınca, bir şey oldu. İçine dolan o sıcaklık, yerini ağır bir gölgeye bıraktı. Metin yürümeye başladı, cüzdanı cebine attı. Cebindeki ağırlık tüm adımlarını değiştirdi. Daha hızlı yürümezse, cüzdanın içindekiler canlanıp bağıracakmış gibi oldu. Daha yavaş yürürse, kalbinin attığı ritim onu ele verecekmiş gibi. O sabah başka bir kaldırımdan geçseydi, adımlarını biraz hızlandırsaydı, hiçbir şey olmayacaktı. Hayatı yine aynı eksiklikle akacaktı ama bu kadar gergin olmayacaktı. İçinden yükselen duygu öfke değildi; daha çok geç kalmış bir pişmanlık gibiydi. Bulduğu şeye değil, bulmak zorunda kalmış olmasına kızdı. Kaldırımdaki her taş, susmadan soru soruyordu: “Bu senin hakkın mı?” “Eğer bulduğunda sahibini aramazsan, bu çalmak mı olur?” “Ya çocuklarının yüzüne bakarken utanırsan?” Metin’in içinden geçen cümleler giderek daha kalın, sesi daha tok bir sese dönüştü: “Sahibi zenginse?” “Belki bu cüzdanın eksikliğini fark etmeyecek biri.” “Hatta bir iyilik, bir denk geliş…” “Kader seni buldu.” Ama sonra, gözlerinin önünde kimliğin üzerindeki yüz canlanıverdi: Düzgün traşlı, temiz bakışlı bir adam. Belki onun da çoluğu çocuğu vardı. Belki o da sabah aceleyle evden çıkmıştı. Belki cüzdanını kaybettiğini anlayınca ciğeri yanacaktı. Metin aniden durdu. Hatta nefesi bile durdu. Cüzdan cebinden taşarak bütün vücuduna yayılmıştı. Kalp atışına karışmıştı. Damarlarında ağır ağır geziniyor, onu içerden sıkıştırıyordu. Gün boyu Metin’in içinde tek bir ağırlık gezindi: cebindeki cüzdan. Masasında rakamlar çarpıldı, bordrolar çıktı, kasa tutanakları imzalandı ama o hiçbirini gerçekten görmedi. Bütün evrakların satır aralarından aynı şey sızıyordu: “O para bende olsaydı…” Her banknotu hesaplarken, cebinde taşıdığı paranın nabzını duyuyor gibiydi. Kasanın kilidi tık diye kapanınca kalbi daha hızlı çarptı; sanki o kilit kendi ikileminin üzerine kapatılıyordu. Metin, akşam olup hesap defterini kapattığında artık taşıdığı şey yalnızca cüzdan değildi, omuzlarına binmiş, nefes alan, gölgesi uzayan bir suçtu. Hayaller yerini yavaşça başka renklere bırakmıştı. Otobüs durağına doğru yürürken her adımda içi karardı. Cüzdanın sahibi sokağın köşesinden çıkıp karşısına dikilse? Benim de çocuklarım var, odalarında masumca uyurken başka bir babanın cebinde yabancı bir umudun kirli ağırlığı durabilir mi? dese, ne cevap verirdi? Metin eli istemsizce cebine gidince anladı: Cüzdan aynıydı. Ama Metin, o günün sabahına göre onlarca yıl yaşlanmış gibiydi. Otobüse bindi. Kalabalığın içinde nefes alabildiği tek yer, kirli camın buğulu karesi oldu. İçeri dolan sıcak nefeslerin arasında bir fısıltı işittiğini sandı: “Cüzdan onda…” Arkasına döndü, kimse konuşmamıştı. Ama herkes konuşuyor gibiydi. Otobüsün kapıları açılıp kapandıkça Metin’in yüreği de kilitleniyor, açılıyor, titriyordu. Otobüsün gıcırtısı bile suçlama tonunda çınlıyordu kulaklarında: “Geri ver…” “Sakla…” “Kimse bilmez…” “HERKES biliyor!” Bir çocuk koltuğunda bacağını sallarken gülümseyerek ona baktı; o gülümsemenin içinde bile sorgu vardı Metin’e göre. Yaşlı bir teyze çantasını sıkı tutunca, içinden bir ses kükredi: “Sanki ben hırsızım!” Ve aynı anda başka bir ses fısıldadı: “Peki değil misin?” Otobüsün ışıkları tünelin karanlığını kesip geçerken camda kendi yansımasını gördü: Terli alın, gergin çene, gözbebeklerinde saklanmaya çalışan bir adam. Otobüs yavaşladı. Metin düğmeye basmadan önce ayağa kalktı; durak onun durağı değildi ama yine de indi. Bir iki adım attı, sonra durdu. Cüzdanı cebinden çıkardı. Elinde bir süre tarttı; sabah bulduğu anki ağırlığından bir şey kaybetmemişti. Etrafına baktı. Sokak suskundu. Cüzdanı kaldırımın kenarına bıraktı. Dönüp bakmadı. Eve doğru yürüdü.

  • Edebiyat dünyasında 8 Mart coşkusu: 800'ü aşkın kadın yazarın sesi başkentte yankılandı

    Ankara - Adı Kadın Platformu tarafından bu yıl ikincisi düzenlenen "Adı Kadın Öykü Yarışması"nın ödül töreni, Ankara Kent Konseyi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirildi. Kadınların hikâyelerini ve edebiyattaki güçlü kalemlerini görünür kılmayı hedefleyen organizasyonun finali, başkentte edebiyatseverleri bir araya getirdi. BİRİNCİLİK ÖDÜLÜ "DELİBAŞ AVRAT AĞACI"NIN Yurt içi ve yurt dışından 800’ün üzerinde kadının başvurduğu yarışmada, kadın gazeteci, sanatçı ve edebiyatçılardan oluşan jürinin titiz değerlendirmesi sonucu en iyiler belirlendi.  En çok öykü gönderilen iller Diyarbakır, Muğla, Bursa, Mersin, Hatay ve Batman oldu. Öykü yarışmasına katılım sınırları hatta okyanusları aştı. Amerika’dan Azerbaycan’a, Kanada’dan Malta’ya kadar 17 farklı ülkeden kadınlar ADI:KADIN diyerek öykülerini gönderdiler. Ödül töreninde,  "Delibaş Avrat Ağacı"  isimli çarpıcı öyküsüyle Fransa’dan yarışmaya katılan Selin Altunkaynak Vodina birincilik ödülünü kucakladı. İkincilik ödülü  "Leyla(k)"  isimli öyküsüyle Pınar Gözpınar’a, üçüncülük ödülü ise  "Gördüğüm Lüzûm Üzerine"  öyküsüyle Hava Kantar Yıldırım’a takdim edildi. Eda Uysal da “Pembe Oda” adlı öyküsüyle mansiyon ödülüne layık görüldü. KADINLARIN CESUR KALEMİ KİTAPLAŞTI Ödül töreninde, jüri tarafından yayımlanmaya değer bulunan öykülerin bir araya getirildiği ve Romanoku Yayınları’ndan çıkan "2. Adı Kadın Öykü Seçkisi" nin lansmanı da gerçekleştirildi. Kadın hikayelerini sayfalara taşıyan bu özel kitap 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nde raflarda yerini aldı.

  • "Edebiyatın asli görevi hakikati ‘teslim etmek’ değil, hakikatin çatlaklarını açığa çıkarmaktır"

    Özlem Arslan, Metin Turan ile Beyaz Güzel Bir Boşluk adlı kitabı özelinde söyleşti: " Estetiği yöneten bir buyruk değil, estetiği anlamlandıran bir bilinçtir. Anlatı, bu bilinç sayesinde epik bir çoğulluk kazanır ve didaktikleşmez." Metin Turan, Yaşar Kemal, Ahmet Kutsi Tecer, Niyazi Akıncıoğlu, Adalet Ağaoğlu, İnci Aral, Ceyhun Atuf Kansu, A. Hicri İzgören gibi edebiyatçıların yanı sıra “Türk-Rus Edebiyatları”, “Göç ve Göçmenlik”, “Edebiyatın Belleği Mitoloji ve Folklor”, “Popüler Kültür ve Halk Kültürü” konularını ele alıp irdelediği, ekli 3. baskısı Aralık 2025 yılında yapılan Beyaz Güzel Bir Boşluk  kitabı üzerine soruları yanıtladı. “Romantik Tarihçilikten Halkçı Folklorculuğa Yaşar Kemal” yazınızda, Yaşar Kemal’in anlatı biçiminde ideolojik bir dönüşüm olduğunu ileri sürüyorsunuz. Sizce edebi bir anlatının ideolojik değişimi , yazarın estetik değerlerini nasıl etkiler? Bu makalede üzerinde özellikle durduğum konu, yazma ve yayınlamaya folklorla ilgili çalışmalarla başlamış bir edebiyat insanının bütün bu geçen zaman sürecindeki inadını anlamaya çalışmaktı. Bu yazıda odaklandığım nokta ise Türkiye’de halkbilimin ulus inşa etme çabasının bir aracı olmak dışına çıkarılmasında Yaşar Kemal’in emeğinin fark edilmesidir. Bunu yaparken de onun yazarlık uğraşının boyutlarını kavramak; bir aydın olarak toplumsal  ve siyasal olaylar karşısında takındığı tavırla edebiyatı arasındaki bağı irdelemektir. Buradan hareketle edebi anlatıda ideolojik değişimin kavranmasına da değinmeye çalıştım. Çünkü “angaje” olmakla sanki estetikten ödün verilmiş sanat, araçsallaştırılmış gibi düşünülür. Oysa Yaşar Kemal örneğinde gördüğümüz şey bunun tersidir. Yaşar Kemal’de “angaje yazarlık”, estetik değerlerin zayıflaması değil, estetik zeminin yeniden kurulması  anlamına gelir. Onun bu zemini kurma çabasını da anlamaya çalıştım. Romantik tarihçilik, çoğu zaman geçmişi yücelten, tarihsel anlatıyı ulusal bir mitolojiye dönüştüren bir bakış üretir. Türkiye bunun örnekleriyle doludur. Yaşar Kemal bu hatta tepki verir. Onun yazarlık yolculuğuna bakıldığında tarihin “yukarıdan” anlatılmasına karşı, halkın hafızasını, sözlü kültürü, folkloru ve gündelik hayatın dilini merkeze alan bir estetik-politik yönelimi tercih ettiğini görürüz. Bu yoğunluk ideolojinin metne eklemlenmesi değildir. Politik bilinçle yetkinleşme, dünyayı bütün gerçekliği ile kavramaya çalışmaktır. Yaşar Kemal, anlatının dilsel dokusunda, ritminde ve karakter kurulumunda gerçekleştiği dönüşüm ve yenilikle adını bilinçli bir tercihle belirlediği, örneğin Ağrı Dağı Efsanesi , Binboğalar Efsanesi  yapıtlarında da folklordan uzaklaşarak yazdıklarına özgünlük kazandırır. Kimilerinin Ağrı Dağı Efsanesi ’nin halk anlatılarından derlenmiş bir yapıt gibi algılamasındaki sahicilik onun yaratıcılığının yetkinliğinden kaynaklanır. Bu noktada estetik değerler zarar görmez; aksine çoğalır. Çünkü halkçı folklorculuk, Yaşar Kemal’in dilini sınırlamak yerine zenginleştirir. Sözlü kültürün çok katmanlı yapısı, destansı anlatım, tekrarlar, doğa tasvirleri ve mitik göndermeler onun yapıtlarında katmanları çoğaltır ve derinlik oluşturur. Sorunuzdan hareketle, ideolojik dönüşüm, burada estetik için bir sınırlama değil; estetik olanakların genişlemesidir. Bu bakımdan da kendi deyimiyle “angaje yazarlık” Yaşar Kemal’de dünya görüşü tutarlığıdır. Dolayısıyla da estetiği yöneten bir buyruk değil, estetiği anlamlandıran bir bilinçtir . Anlatı, bu bilinç sayesinde epik bir çoğulluk kazanır ve didaktikleşmez. Kitabınızda özellikle Adalet Ağaoğlu’nun hikâyeleri üzerinde odaklanıyor, romanlarına da değiniyorsunuz. Ağaoğlu’nun romanlarında zaman ve belleği işlerken kullandığı biçimsel kırılmalar, sizce bireysel varoluşla toplumsal hafıza arasında nasıl bir köprü kurar? Bu anlatım tercihini günümüz edebiyatıyla karşılaştırırsak ne gibi eksiklikler ya da kazanımlar görürüz? Adalet Ağaoğlu’nun yapıtlarını kronolojik sırayla okuduğumuzda geniş bir tarihsel zamana yapıldıklarını ve Türkiye’yi uzamsal olarak anlamaya da olanak tanıdıklarını görürsünüz. Onun bir kitabının adından ödünç alarak söylersek Türkiye’nin “ruh üşümesi”ni okuruz. Bu bağlamda Adalet Ağaoğlu’nda zaman, yalnızca olayların sıralandığı bir çizgi değil, bilincin işleyiş biçimidir. Bellek ise bireysel depolama alanı olmanın ötesinde, toplumsal baskıların ve tarihsel kırılmaların bireyde bıraktığı izlerin taşıyıcısıdır. Biçimsel kırılmalar, örneğin zamanın bölünmesi, iç monologlar, anlatı düzlemlerinin iç içe geçmesi tam da bu nedenle varoluşsal bir zorunluluk olarak ortaya çıkar.  Ağaoğlu’nun romanlarında bireyin iç sesi, çoğu zaman suskunlukla konuşur. Bu suskunluk, bireyin yalnızlığını değil; toplumun bastırdığı hafızanın bireyin zihninde yarattığı ayrıksılıkları gösterir. Böylece bireysel varoluş ile toplumsal hafıza arasında bireyin iç dünyası, toplumun tarihsel travmalarını da kapsayan, görünmez ama, güçlü bir köprü kurulur.  Günümüz edebiyatıyla karşılaştırdığımızda iki durum belirginleşir. Birincisi, biçimsel kırılmalar artık daha yaygın ve kabul görmüş durumda; bu, Ağaoğlu’nun açtığı yolun bir kazanımıdır. Ancak ikincisi, bu biçimsel oyunların kimi zaman içerikten koparak bir gösteriye dönüşme riski taşımasıdır. Ağaoğlu’nda biçim, her zaman tarihsel bir yük taşır; bireyin ruhsal çözülüşü, toplumsal bağlamdan kopuk değildir. Bugün ise bazı metinlerde biçim, bağlamdan arındırılmış hatta ana izlekten de uzaklaşmış deney olarak kalabilmektedir.  Dolayısıyla Ağaoğlu’nun yeğlediği anlatım, günümüz için hâlâ öğretici bir örnek sunar, biçim, ancak hafıza ve tarih ile temas ettiğinde derinlik kazanır. İnci Aral’ın yapıtlarında kadın karakterlerin dönüşüm süreci sıklıkla toplumsal yapıdaki krizlere bağlı olarak gelişiyor. Sizce bu kriz anlatıları bireysel özgürlük temasını ne ölçüde derinleştirebiliyor, yoksa sınırlıyor mu? İnci Aral’da kriz, yalnızca bir olay örgüsü unsuru değil, belirgin olarak da kadın kimliğinin sınandığı bir eşiktir. Toplumsal yapıdaki kırılmalar, kadın karakterlerin iç dünyasında bir yüzleşme alanı açar. Bu, bireysel özgürlüğün doğrudan ve sorunsuz bir biçimde ortaya çıkmasını sağlamaz; tam tersine, özgürlüğün ne kadar zor, parçalı ve bedelli olduğunu gösterir. Kriz anlatıları özgürlüğü derinleştirir. Çünkü İnci Aral, kadın karakterlerin bastırılmış arzularını, korkularını ve çelişkilerini görünür kılar. Ancak aynı zamanda özgürlüğü sınırlar; zira bu karakterler çoğu zaman ataerkil düzenin çizdiği sınırlar içinde hareket etmek zorundadır. Özgürlük, bir “varış noktası” olmaktan çok, sürekli müzakere edilen bir süreçtir. Kuşkusuz tek tek yapıtları ele alındığında ayrı ayrı çözümlemeler yapılabilir. Ancak belirgin olarak onun yapıtlarında kadın karakterlerin dönüşümü, toplumsal krizlerden bağımsız değildir; aksine bu krizlerin içinden geçerek şekillenir. Bu da bireysel özgürlüğü soyut bir ideal değil, tarihsel ve toplumsal bir mücadele alanı olarak düşünmemizi sağlar. İnci Aral’ın katkısı özgürlüğü romantize etmemesidir. Kitabınızda Ahmet Kutsi Tecer, Ceyhun Atuf Kansu, Niyazi Akıncıoğlu gibi başka şairleri de ele alıyorsunuz, ancak Hicri İzgören üzerine yazınızda, edebiyatın kıyısında duran bir ismin merkezdeki dil ve anlatı normlarına karşı geliştirdiği “bozucu” güce dikkat çekiyorsunuz. Sizce bu tür yazarlar edebiyatın geleceğini mi kurar, yoksa marjinalize edilerek sistemin dışında mı kalır? “Kıyıda duran” yazarlar genellikle edebiyatın görünür merkezinde yer almazlar; fakat bu, onların etkisiz olduğu anlamına gelmez. Hicri İzgören örneğinde bozucu güç, yüksek sesle itiraz etmekten değil; dilin iç yapısını sarsmaktan  gelir. Sessizlik, kırılganlık ve içe dönüklük, onun şiirinde bir direnme biçimine dönüşür. Bu tür yazarlar çoğu zaman sistem tarafından görmezlikten gelinir. Çünkü merkez, alışılmış dil ve anlatı kalıplarını sürdürmek ister. Ancak edebiyatın geleceği tam da bu kıyılarda şekillenir. Yeni estetik imkânlar, çoğu zaman merkezin dışında filizlenir.  Dolayısıyla bu soruya verilecek yanıt ikili olmak zorunda: Bu yazarlar hem sistemin dışında kalabilirler hem de uzun vadede edebiyatın yönünü belirleyebilirler. Geleceği kuran şey, her zaman görünür olan değil, sessizce biriken poetik enerjidir. Yazılarınızda tarihsel, folklorik ve siyasal bağlamlar sık sık iç içe geçiyor. Sizce edebiyatın asli görevi hakikati anlatmak mı olmalı, yoksa hakikatin sorgulanabilirliğini göstermek mi? Bu iki işlevi birbirinden ayırmak doğru değil. Edebiyat hem hakikati anlatır hem de hakikatin nasıl kurulduğunu sorgular. Hakikat, edebiyatta sabit ve değişmez bir veri olarak değil; bağlam içinde şekillenen bir deneyim olarak ortaya çıkar.  Tarihsel, folklorik ve siyasal bağlamları iç içe düşünmemin nedeni de budur: Hakikat, tek bir bakış açısından görülemez. Edebiyat, bu çoğulluğu görünür kılar. Okura hazır cevaplar sunmak yerine, onu sorularla baş başa bırakır. Bu bakımdan da illa da bir görev yüklemek zorundaysak, edebiyatın asli görevi, hakikati “teslim etmek” değil, onun yerine, hakikatin çatlaklarını, boşluklarını ve çelişkilerini açığa çıkarmaktır. “Boşluk” kavramını başlığa taşımanızla birlikte, metinlerinizde sıkça beliren suskunluk ve görünmeyen üzerinden düşünme hali dikkat çekiyor. Sizce edebiyat, söylenen kadar söylenmeyeni de mi temsil etmelidir? Bu bağlamda, yazmaktaki sorumluluğu nasıl tanımlarsınız? Edebiyat yalnızca söylenenin değil, söylenemeyenin de alanıdır. Suskunluk, meramını tam anlatamama, eksiltililik ve boşluk, bastırılmış deneyimlerin, travmaların ve tarihsel yaraların izlerini taşır. Bu nedenle edebiyat, görünmeyeni temsil etmeden hakikate yaklaşamaz. Sorumluluğun başladığı yer burasıdır. Dolayısıyla yazar, söylenmeyeni söylenir, görünmeyeni görünür kılarken, okuru manipüle etmemeli ve bağlamı kaybettirmemelidir. Edebiyat, suskunluktan anlam üretirken, o sessizliğin nedenlerini de düşündürmelidir. Burada belirleyici olan etmen kuşkusuz üsluptur. Üslubun yazara yüklediği en önemli sorumlulu ise boşluğu, estetik bir süs olarak kullanılmamasıdır. Yani suskunluk, ucuz bir gizem üretme aracına dönüşmemeli, yazı, boşluğu bir hakikat alanı olarak kurmalıdır. Bu nedenle Beyaz Güzel Bir Boşluk ’ta boşluk, bir eksiklik değil, düşünmeye ve sorgulamaya çağıran bir alandır. Yazı, bu alanı açık tutabildiği ölçüde sahici kalır.

  • The British Book Awards’un kurgu kategorisinde kısa liste açıklandı

    2025’te yayımlanan ve geniş okur kitlesine ulaşan romanlardan oluşan The British Book Awards’un kurgu kategorisinde kısa listesi açıklandı. Fredrik Backman’dan Chimamanda Ngozi Adichie’ye, Philip Pullman’dan Philippa Gregory’ye uzanan liste, çağdaş edebiyatın dikkat çeken altı kitabını bir araya getiriyor. Uluslararası yayıncılık dünyasında yılın en dikkat çekici kitaplarını belirleyen “Book of the Year: Fiction” kategorisinin kısa listesi duyuruldu. Liste, 2025 yılında yayımlanan ve hem eleştirmenlerden hem de okurlardan güçlü ilgi gören romanlardan oluşuyor. Kısa listede yer alan eserler, yalnızca edebi nitelikleriyle değil, aynı zamanda dikkat çekici kapak tasarımları, yaratıcı tanıtım kampanyaları ve geniş okur kitlesine ulaşmalarıyla da öne çıkıyor. Yayıncılar ve kitap dünyası temsilcileri, listedeki eserlerin yıl boyunca uluslararası ölçekte önemli satış başarıları elde ettiğini vurguluyor. Bu yılın “Book of the Year: Fiction” kısa listesinde şu kitaplar yer alıyor: My Friends — Fredrik Backman (Simon & Schuster UK) Strange Pictures — Uketsu, çeviri: Jim Rion (Pushkin Press) Boleyn Traitor — Philippa Gregory (HarperCollins UK) Heart the Lover — Lily King (Canongate) Dream Count — Chimamanda Ngozi Adichie (4th Estate / HarperCollins) The Rose Field: The Book of Dust — Philip Pullman (Penguin & David Fickling Books) Listede yer alan isimler, çağdaş edebiyatın farklı kuşak ve coğrafyalarından önemli yazarları bir araya getiriyor. İsveçli yazar Fredrik Backman, dostluk ve gençlik üzerine kurulu romanı My Friends ile dikkat çekerken, Japon yazar Uketsu’nun gizem ve görsel bulmacalar üzerine kurulu romanı Strange Pictures uluslararası okur kitlesinde büyük ilgi gördü. Öte yandan tarihi romanlarıyla tanınan Philippa Gregory, Tudor dönemine odaklanan Boleyn Traitor ile listede yer alırken, Chimamanda Ngozi Adichie’nin yeni romanı Dream Count ve Philip Pullman’ın Book of Dust serisinin devam kitabı da kısa listede yer alan önemli eserler arasında bulunuyor. Edebiyat çevreleri, bu yılki kısa listenin “hem ticari başarı hem de edebi çeşitlilik açısından güçlü bir tablo sunduğu” görüşünde birleşiyor. Kazanan kitabın açıklanmasıyla birlikte, seçilen romanın küresel ölçekte daha geniş bir okur kitlesine ulaşması bekleniyor.

  • İlişkilerin karmaşık dünyasına diyaloglarla bir bakış

    Mehmet Altuğ Ersoy’un kaleme aldığı “İlişkiler Üzerine Diyaloglar”, insan ilişkilerini gerçek yaşamdan kesitler ve felsefi danışmanlık sohbetleri üzerinden ele alarak okuru kendi duygu dünyasına doğru bir yolculuğa çıkarıyor. Mehmet Altuğ Ersoy’un yeni kitabı “İlişkiler Üzerine Diyaloglar”, Epsilon Yayınları etiketiyle okurla buluştu. İnsan ilişkilerinin çok katmanlı yapısını farklı hikâyeler ve diyaloglar üzerinden ele alan kitap, okuru hem kendi iç dünyasına bakmaya hem de ilişkiler üzerine yeniden düşünmeye davet ediyor. 288 sayfalık eser, bir felsefi danışmanın danışanlarıyla yaptığı sohbetlerden ve farklı yaşam öykülerinden yola çıkarak ilişkilerin doğasına dair sorular ortaya koyuyor. Aile ilişkilerinden romantik ilişkilere, iş hayatından bireysel çatışmalara kadar uzanan geniş bir yelpazede anlatılan hikâyeler, insanın duygu dünyasında bıraktığı izleri görünür kılıyor. Kitapta yer alan diyaloglar, okura yalnızca başkalarının hikâyelerini sunmakla kalmıyor; aynı zamanda kendi deneyimlerini sorgulaması için bir alan açıyor. Ersoy, farklı karakterlerin yaşadığı ilişki açmazlarını ve çözüm arayışlarını aktarırken, okurun kimi zaman kendini bu hikâyelerin içinde bulmasını sağlıyor. “İlişkiler Üzerine Diyaloglar”, insan ilişkilerinin doğasını anlamaya çalışan, duygu ve düşünce dünyasına yeni bir pencere açmak isteyen okurlar için düşündürücü bir okuma deneyimi sunuyor. İLİŞKİLER ÜZERİNE DİYALOGLAR Mehmet Altuğ Ersoy Epsilon Yayınevi, 2026 Tür: Kişisel Gelişim 288 s.

  • "Umutsuzluğa bir çare bulmuşluk hissi ile canlanıyorum"

    Bir Çocuk Kitabının Yazım Hikayesi 4 / Ayşe İnan:   "Resimli hikâyeler, bizi birbirimize yaklaştıran en saf köprülerden biri oluveriyor. Ben de elimden geldiğince bir çizgiyle, bir bakışla, bir renk titreşimiyle bu bağı yeniden canlandırmaya çalışıyorum." Seda Aksoy Evren, Litera Edebiyat için hazırladığı, çocuk edebiyatının sevilen yazarları ile bir kitabın yazım hikayesi söyleşisi serisine, Ayşe İnan  ile devam ediyor. Ayşe İnan'ı Yapı Kredi Yayınları tarafından yayınlanan ve illüstratörü olduğu “Üç Kedi Bir Dilek”, “Üç Kedi Bir Minik”, “Annemin Çantası”, “Babamın Battaniyesi”, “Yağmur’un Rüyası”, “Beyoğlu Macerası” ve “Kim Korkar Kırmızı Başlıklı Kız’dan?” gibi kitaplarıyla tanıyorsunuz. Resimli kitap ustası Ayşe İnan ile son kitabı “ Göbeklitepe – 12.000 yaşında sessiz kitap ” hakkında konuştuk. Sizi okumaya başlatan “o ilk çocuk kitabı” nedir? Bu büyülü yolculuğun başladığı yer veya onu okuma anı ile ilgili hatırladığınız bir detay var mı? Birbirinden renkli, sosyal becerileri geliştiren sokak oyunlarıyla; sokaklarda hayal gücünün çok gürültülü olduğu yıllarda, okumayı öğrendikten sonra çok iyi içerikli dergiler ve eklenen kitaplarla büyüdüm. Doğan Kardeş dergileri, dolu dolu içeriğiyle bizim kuşağımız için büyük bir şanstı. “Samed Behrengi – Küçük Kara Balık”, “Aziz Nesin – Şimdiki Çocuklar Harika” kitaplarını okurken uyuyamadığımı hatırlıyorum. Dijital dünyanın henüz hayatımıza girmediği yıllarda, türlü canlıların habitatı olan bahçelerin ve arkadaşlarımla oynadığımız doyumsuz oyunların; hayal gücüme, yaratıcı düşünme ve merak duyguma nasıl katkı yaptığını, bunun ne kadar evrensel bir duygu olduğunu büyüdükçe daha iyi anladım. Bir yandan da büyüklerimin anlattığı masallar, maniler; anlatırken yüzlerindeki ifadeler ve dinlediğim radyo tiyatroları… Hepsi, anlattıklarıyla görünenle görünmeyen arasındaki boşluğu hayal dünyamla doldurduğum unutulmaz anılarla dolu. Kitapların açtığı daha büyük bir dünya; o günlerde çamurla yaptığım karakterlerin çizgiye ve çocuksu hikâyelere dönüşmesi, kendimi ve çevremi keşfetmenin tutkuyla devam eden bir yolu oldu. Sanırım ilk görsel dilimi de orada öğrendim. Son kitabınız “Göbeklitepe’nin” yazım hikâyesinden bahseder misiniz? Bu kitabın tohumları ilk ne zaman atıldı? Hafızamda birbirine denk düşen birçok an var. Bazılarını sıralamaya çalışırsam: Beş yaşlarındayken babamın yaptığı minik bir gölette iki ördeğimizin yanına bir gün yabani bir kuş geldiğini hatırlıyorum. Gittiğinde bana anlatılan hikâyeler… 2019–2021 yıllarında Doğa Koruma Merkezi, FAO ve Tarım ve Orman Bakanlığı ortaklığıyla yürütülen “Bozkır Ekosistemlerinin Korunması ve Sürdürülebilirlik Yönetimi Projesi” kapsamında Tektek Dağları bölgesindeki 12 köy okulunda atölyeler gerçekleştirdik. Coğrafyayı katmanlı hissetmemi sağlayan bu ziyaretler sırasında yaptığım çizimler… Çizim yapmak, düşünmenize ve notlar almanıza yol açan, merakınızı çoğaltan bir süreç. Bu dönemlerde Ankara’da Eymir Ormanı’nda bir su kaynağına bulduğum yol, yaşadığım bölgedeki kuşların sayısının artışı ve bir gün göçmen kuşlardan güzel bir ziyaretin gerçekleşmesi… 2023’te Bologna Çocuk Kitapları Fuarı’nda “Göçmen Kuşlar ve Hafıza” konulu bir atölye yaptım. Geçmiş ve gelecek üzerine, hafızamızın duraklama anlarına yaptığımız yolculuk sürecini göçmen kuşların döngüsüne benzettiğim bir çalışmaydı. Şanlıurfa’yı müzesi ve tarihi odağında tekrar ziyaret ettim. Çizmekten çok notlar, yazılar ve bölge tarihi ile coğrafyasına dair kitaplarla geçen bu dönemden sonra, Kültür ve Turizm Bakanlığı Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü'nün davetiyle Şanlıurfa Kültür Yolu Festivali kapsamında düzenlenen atölyem için hazırlanırken; bölgede yaşayan çocukların önce yaşadıkları kenti, tarihini ve ekosistemi tanımalarının önemine, bunun dünya ile kuracakları ortak bağların temeli olduğuna inandığım için iki hafta içinde atölye için sessiz kitabımın ilk taslaklarını oluşturdum. Sonrasında arkeoloji alanındaki konferansları ve kitapları takip ederek anlatmaya çalıştığım hikâyenin bilimsel olarak da doğru aktarımına odaklandım. Bugün doğruluğu olmayan, çok ses yaratan haberler arasında; bilim ve doğru bilgiyle bakabilmeyi, sahip olduğumuz değerleri dilsiz metalar olarak değil, yaşam barındıran yakınlar olarak gördüğümüzde maddenin ahlâkî ağırlığını yeniden hissetmeye başladığımızı düşünüyorum. Taslak kitabımla Şanlıurfa kazı evinde arkeoloji alanında uzman hocaların yüreklendirmesiyle, müze ve ören yerlerini tekrar ziyaret ederek orijinal çizimlere başladım. Kitap isminden son çizimlere ve baskısına kadar her kaygıma cevap veren dostlarım, hocalarım ve yayınevimin desteğiyle kitabımız okurlarla buluştu. Okurlar ve çocuklarla her buluşma, deneyimlerimi eşsiz kılıyor. İçindeki çocuğu beslemek isteyenlere ne tavsiye edersiniz? Hayat enerjisini sizin gibi canlı tutmak isteyenler ne yapmalı? Hepimiz gibi ben de hafızamla içinde yaşadığım dünyanın inciten bugünü arasında bocalıyorum; çok da canlı sayılmam. Geçmişten ve bugünden beslenen ama geleceğe dair kaygılar taşıyan bir süreçte bağlantılar kurarken, özellikle çocuklar için yaptığım çalışmalar bu duygu karmaşasının içinde gelgitlerle devam ediyor. Çocuklar için canlı ve sürdürülebilir çözümler bulduğumu düşündüğüm anlarda, tüm bu duygular bir araya gelip bana “umutsuzluğa bir çare bulmuşsun” hissi yaşatıyor. İşte o zaman canlanıyorum. Sanki özgürleştiren bütün duygular o anda saklı gibi geliyor. Bu duygular ne kadar özgür olsa da, her gün kitapların ve renklerin arasında acemi bir yolcu gibi ortak yaşama dair öğrenmeye, düşünmeye ve sorgulamaya devam ediyorum. Anlattığım her hikâyede, çizginin çocukların dünyasını nasıl aydınlatacağını; çocukların daha kolay algılayabileceği bir çizgi nasıl olur diye sorgularken merakı, umudu, düş kurmayı, farklı açılardan bakmayı, yeniden başlamayı ve bugün bence en önemlisi özgürce düşüncelerini ifade edebilmelerine alan açmaya çalışıyorum. Çünkü çocuklar bir resimle bağ kurduğunda konuşmaya başlıyor. Resimli hikâyeler, bizi birbirimize yaklaştıran en saf köprülerden biri oluveriyor. Ben de elimden geldiğince bir çizgiyle, bir bakışla, bir renk titreşimiyle bu bağı yeniden canlandırmaya çalışıyorum.

  • 2026 PEN Duygu Asena Ödülü Zeynep Oral’ın oldu

    Kadın hakları, eşit yurttaşlık ve ifade özgürlüğü alanlarındaki uzun soluklu çalışmalarından dolayı Türkiye PEN Yazarlar Derneği’nin 2026 Duygu Asena Ödülü’ne layık görülen Zeynep Oral’a ödülü İstanbul Beyoğlu’ndaki Goethe Enstitüsü’nde takdim edildi. Türkiye PEN Yazarlar Derneği, 2026 yılı Duygu Asena Ödülü’nün bu yıl gazeteci, tiyatro eleştirmeni ve yazar Zeynep Oral’a verilmesine oy birliğiyle karar verdi. Ödül, 5 Mart 2026 Perşembe günü İstanbul Beyoğlu’ndaki Goethe Enstitüsü’nde düzenlenen törenle takdim edildi. Dernek açıklamasında, Zeynep Oral’ın uzun yıllara yayılan gazetecilik ve yazın hayatı boyunca kadınların eşit yurttaşlık hakkını, kamusal alandaki görünürlüğünü ve toplumsal özgürlük mücadelesini görünür kıldığı vurgulandı. Ayrıca Oral’ın düşünce ve ifade özgürlüğünü savunmaktan hiçbir zaman geri adım atmadığı belirtildi. Açıklamada, Oral’ın kültür gazeteciliğini bir hak alanına dönüştürmek için gösterdiği çabaların, sanat ve edebiyatın özgürlükle bağını kurma ısrarıyla birleştiği ifade edildi. Dernek, Zeynep Oral’ın çalışmalarının uluslararası boyutta ifade özgürlüğü mücadelesine de katkı sağladığını belirtti. Oral, takdim edilen ödülle birlikte, Duygu Asena’nın susmamak, düşüncelerini dile getirmek ve eşitlik mücadelesi mirasını sürdürdüğü için bu onura layık görüldü. Tören, sanat ve edebiyat çevrelerinden birçok ismin katılımıyla gerçekleştirildi ve ödül, PEN Yazarlar Derneği Yönetim Kurulu üyelerinin elinden takdim edildi. Zeynep Oral 1946 İstanbul doğumlu olup gazetecilik ve tiyatro eleştirmenliği alanlarında uzun yıllar çalıştı. Milliyet Sanat dergisinin kurucuları arasında yer aldı ve kültür-sanat alanında sayısız yazı ve eleştiriye imza attı.

bottom of page