Tarihin hafızası sustu: İlber Ortaylı hayatını kaybetti

Türkiye’de tarih bilgisini geniş kitlelerle buluşturan, akademik çalışmaları ve popüler anlatımıyla kuşakların hafızasında yer eden tarihçi ve yazar İlber Ortaylı 78 yaşında hayatını kaybetti.

Türkiye’nin en tanınmış tarihçilerinden, akademisyen ve yazar İlber Ortaylı 78 yaşında hayatını kaybetti. Osmanlı tarihi başta olmak üzere diplomasi, kültür ve şehir tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla tanınan Ortaylı, akademik dünyada olduğu kadar geniş okur kitleleri arasında da büyük bir saygınlığa sahipti.

21 Mayıs 1947’de Avusturya’nın Bregenz kentinde Kırım Tatarı bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Ortaylı, Türkiye’de tarih yazımının en güçlü ve en görünür isimlerinden biri haline geldi. Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi ile Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nde eğitim gördü; yüksek lisans çalışmalarını ise Chicago Üniversitesi’nde gerçekleştirdi. Akademik kariyeri boyunca Türkiye’de ve dünyanın çeşitli üniversitelerinde dersler verdi.

Uzun yıllar üniversitelerde öğretim üyeliği yapan Ortaylı, aynı zamanda 2005–2012 yılları arasında İstanbul’daki Topkapı Sarayı Müzesi’nin başkanlığını yürüttü. Akademik makalelerinin yanı sıra tarih bilgisini geniş kitlelere ulaştıran çok sayıda kitap kaleme aldı; konferansları, televizyon programları ve söyleşileriyle tarih anlatısını akademi dışına taşıyan önemli bir kültür figürü oldu.

Osmanlı tarihi, diplomasi tarihi ve kültür tarihi üzerine çalışmalarıyla tanınan Ortaylı, tarih disiplinini yalnızca akademik bir alan olarak değil, toplumsal hafızanın vazgeçilmez bir parçası olarak ele aldı. Onun anlatımıyla tarih, yalnızca geçmişin bilgisi değil; bugünü anlamanın da anahtarlarından biri haline geldi.

Arkasında çok sayıda eser, yetiştirdiği öğrenciler ve tarih merakını geniş kitlelere taşıyan güçlü bir miras bırakan Ortaylı’nın vefatı, Türkiye’nin kültür ve düşünce dünyasında derin bir boşluk yarattı. Kronolojik Kitap Listesi

1979 — Tanzimat’tan Cumhuriyet’e Yerel Yönetim Geleneği

1983 — İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı

1987 — Osmanlı İmparatorluğu’nda Alman Nüfuzu

1999 — Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek

2001 — Osmanlı Barışı

2005 — Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 2

2006 — Avrupa ve Biz

2007 — Türkiye’nin Yakın Tarihi

2008 — Zaman Kaybolmaz

2010 — Osmanlı’yı Yeniden Keşfetmek 3

2011 — İmparatorluğun En Uzun Yüzyılı (gözden geçirilmiş geniş baskılar)

2012 — Osmanlı Sarayında Hayat

2014 — Türklerin Tarihi 1: Orta Asya’nın Bozkırlarından Avrupa’nın Kapılarına

2015 — Türklerin Tarihi 2: Anadolu’nun Bozkırlarından Avrupa’nın İçlerine

2016 — Bir Ömür Nasıl Yaşanır?

2018 — Gazi Mustafa Kemal Atatürk

2019 — Bir Ömür Nasıl Yaşanır? (genişletilmiş baskılar)

2020 — Türkiye’nin Yakın Tarihi (yenilenmiş baskı)

2022 — İnsan Geleceğini Nasıl Kurar?

2023 — Türklerin Altın Çağı