Ara


Hayat boyu hep bir öteki olmak
Gönül Malat, 2009 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Herta Müller'in romanı, Keşke Bugün Kendimle Karşılaşmasaydım üzerine yazdı: "Yazar, romanında, bir baskı rejiminde yaşayan isimsiz bir kadının topu topu yirmi, yirmi beş dakika süren tren-tramvay yolculuğunda aklına düşenleri anlatır bizlere." İlk kez arkadaşlarımızın yavaş yavaş katledildiğini bildirdiğimizde Yüz kişiydi katledilen. Ama bin kişi katledil

Gönül Malat
15 saat önce


“Bizdensin” denilen yerde başlayan hikâyeler nasıl biter?
Gülsel Ceren Güneş, Müge Murat’ın Böyle Olsun İstemedim adlı romanı üzerine yazdı: "Roman tarihsel bir dönem anlatısı olmanın ötesinde, aidiyet ihtiyacının insanı hangi eşiklere sürükleyebileceğini sorgulayan bir hikâye kuruyor." Ergenlik çağı romanlarından çok da hoşlanmadığımı itiraf etmeliyim. Bu sebeple Müge Murat’ın Böyle Olsun İstemedim adlı romanından beklentim kendi tür zevkim etrafında şekillenmişti. Sonra Müge Murat beni alıp yerden yere vurdu, önyargılarım ve ben

Litera
2 gün önce


Yaratıcılık Ritüelleri 71 Onur Çalı: "Yazmanın kendisi her şeyden daha fazla heyecan veriyor"
"Mesaili işlerde çalışan yazarlar kendilerine ait bir zaman yaratmak için çırpınırlar." Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Onur Çalı Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an”a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğun

Litera
3 gün önce


Ortak alışkanlığa uymayan metinler fazlalık gibi görülürse ne olur?
Zeliha Yeşim Günay, Montaigne’nin Denemeler 'i odağında yazdı: "Bir fikri, onu söyleyenden ayıramıyorsak, fikri hiç anlamamışızdır. Metin kendini savunabilir. Asıl tehlikeli olan, düşüncesini savunmak için başkasını küçülten eleştiridir." Sınırları belirgin küçük ve kapalı edebiyat ortamlarında yapılan kimi eleştiriler bana Michel de Montaigne’nin Denemeler ’de kaleme aldığı şu cümleyi hatırlatıyor. Elbette her kapalı ortam böyle işlemez ama çoğu zaman: Il n’y a que les fous

Litera
4 gün önce


Kimin yokluğu varlığından yeğdir?
Tuğba Akbaşlı, Edurne Portela'nın ilk kitabı, Yokluğu Yeğdir üzerine yazdı: "Portela, bir ailenin parçalanışı üzerinden yalnızca bireysel bir dramı değil, bir dönemin siyasal iklimini; şiddetin, korkunun ve baskının bireylerin hayatına ve evlerin içine nasıl sinsice yerleştiğini bütün çıplaklığıyla ortaya koyuyor." Edurne Portela, çağdaş İspanyol edebiyatının önemli isimleri arasında yer alıyor. Yokluğu Yeğdir , Portela’nın ilk kitabı ve bir ilk kitap için oldukça etkileyici

Litera
6 gün önce


Toprağın Hatırlattıkları: Kayıp Güneşin Çocukları
Demet Eker, Şebnem Balevi’nin romanı, Kayıp Güneşin Çocukları üzerine yazdı: "Roman, çocuk okurlara yalnızca doğayı sevdirmekle kalmaz, onu savunmanın bedelleri olabileceğini de sezdirir." Şebnem Balevi’nin 2025’te Yapı Kredi Yayınları'ndan çıkan Kayıp Güneşin Çocukları adlı romanı, çocuk edebiyatı içinde distopya geleneğini, çevre, hafıza ve kuşaklar arası sorumluluk kavramlarıyla birleştiren çok katmanlı bir anlatı sunuyor. Roman, üretimin yasaklandığı, toprağın ve doğal g

Litera
20 Oca


Yaratıcılık Ritüelleri 70 / Hande Çiğdemoğlu: "Hayatın, sokağın günlük akışı içinde gizlenmiş hikâyeler görüyorum."
"Her gece ertesi gün yapacağım yazınsal işleri belirliyorum. O gün herhangi bir sebepten dolayı planım sekteye uğrarsa çok huzursuz ve huysuz oluyorum. " Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Hande Çiğdemoğlu Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı

Semrin Şahin
20 Oca


Gerçeklerini zemin, hayallerini merdiven yapanlara
Umut Kaygısız, Saou Ichikawa’nın Akutagawa ödüllü romanı, Kambur üzerine yazdı: "Kambur, dudaktan kurutulup havaya karışan yalnız, yapayalnız bir kelime. Okumanızı bekleyen bu roman ise dünyalar kadar kalabalık, tıklım tıklım. Yürürken zorlanan, trafikte oflayan, zamandan dert yanan, dinleme sırasına geçmemek için lafını hep uzatanlara açık bırakılmış bir pencere…" “İşte orada. Kambur. Gördünüz mü? Nasıl da… Allah korusun, evlerden ırak. Bakmayın çocuklar, bakmayın” gibi kro

Litera
19 Oca


Devlet Ana: Osmanlı’nın doğuşunda kadın, adalet ve kurucu irade
“Kemal Tahir’e göre edebiyat açlığı gideremez belki ama, insanlara neden aç olduklarını, bu açlığı hangi yoldan, hangi güçle yenebileceklerini gösterir.” Nilüfer Kuzu, Kemal Tahir’in ölümsüz eseri Devlet Ana üzerine yazdı. Konusu Osmanlı İmparatorluğu’nun kuruluş yılları olan Devlet Ana romanında Kemal Tahir’in diğer romanlarında da olduğu gibi, kadın ön plandadır. Kadın savaşçıdır, mücadeleci ve kararlıdır. Romanda Anadolu kadınına özel bir yer atfedilir diyebilirim. Devle

Litera
17 Oca


Tarzan’ın kabile ve hayvanlara çağrı yaptığı an
S. Serdar Yegül, Tarzan Efsanesi filmi odağında yazdı: "Doğayla kurduğumuz ilişki bir hükmetme ilişkisi midir, yoksa bir ait olma ilişkisi midir?" Tarzan Efsanesi (2016) filmini izlemeye koyulduğumda amacım, doğa ile ilgili konuşmaları belirlemekti. Arka planın orman ve hayvanlardan oluştuğunu elbette biliyordum. Ancak beni asıl ilgilendiren, tüm bu arka planın ve olayların filmde nasıl söze döküldüğüydü. Film hızla ilerlemesine rağmen aradığım konuşmaları bir türlü bulamıyo

Litera
15 Oca


Charlotte Brontë'nin cesur elvedası: Villette
“Villette , Woolf’un gözünde Brontë’nin en büyük sanatsal riskidir. Sessizlikleri ve boşlukları anlam üretiminin parçası yapan, okuru edilgen değil, yorumcu kılan bu duruş bugün bile özel bir okuyucuyu aramaz mı?” Nilay Kaya, Charlotte Brontë'nin modern romana açılan kapıyı aralayan son romanı Villette üzerine yazdı. Jane Eyre adlı romanı ile edebiyat tarihine adını yazdıran Charlotte Brontë'nin (1816-1855) ölmeden önce yazdığı son romanı Villette (1853), görece az bilin

Nilay Kaya
13 Oca


Yaratıcılık Ritüelleri 69 / Özgür Mumcu: "İnsan 'ben oldum' dediği anda tökezliyor"
"İlhama çok inanmıyorum. Belki en başta bir temaya bir hikâyeye insanı yönlendiren bir kıvılcım ilham. O da zaten o güne kadar biriktirdiklerinizin birbiriyle etkileşime geçmesiyle yanıyor. Sonrasının çalışma ve araştırmadan geçtiğine inanıyorum." Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Özgür Mumcu . Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar

Semrin Şahin
13 Oca


“İnsan hayatına son verebilir. Ama ölümsüzlüğüne son veremez”
Gönül Malat, Çek asıllı Fransız yazar Milan Kundera’nın romanı, Ölümsüzlük üzerine yazdı: "Yazar, yüzün varoluşumuzda aslında en nesnel tarafımız olduğuna atıf yaparak öznenin yazdığı-yazacağı asıl hikâyesinin davranışlarına, hareketlerine ve özellikle edasına-endamına bağlı olduğunu anlatmaya çabalar. Bu nedenle karakterlerinin betimlemelerini hiç yapmaz." Ölülerin sesleri Sonsuza dek konuşacak benimle.* ölümsüzlük bekliyor yıldızlar kavşağında.** Çek asıllı Fransız yazar M

Gönül Malat
11 Oca


Bir adamın sevememe hikâyesi
Havva Evin Akay, Ayfer Tunç’a, 2025 Fransa-Türkiye Fernand Rouillon Edebiyat Ödülü'nü getiren Aziz Bey Hadisesi üzerine yazdı: "Ayfer Tunç, hayatta tutunacak bir bağ kuramayan, yalnızlığa gömülen ve tek sığınağı tamburu olan Aziz Bey’in hikâyesini sürükleyici bir üslupla anlatıyor." Çağdaş Türk edebiyatının güçlü kalemlerinden Ayfer Tunç’a, 2025 Fransa-Türkiye Fernand Rouillon Edebiyat Ödülü'nü getiren Aziz Bey Hadisesi ; yanılgılarla, arayışla, yasla harmanlanmış kederli bir

Litera
9 Oca


Karşılaşmadığımız yerde başlayan hikâyeler
Umut Kaygısız, Mine Ölce'nin öykü kitabı, Oysa Hiç Karşılaşmamıştık üzerine yazdı: "Görsele tutunmamayı tercih edenlere çok katmanlı öyküler sunarak, görünen nesnenin ya da canlının temsil ettiği imajı alıp öykünün tepesine yerleştiriyor yazar. Sonrasında yaratılan dünyanın gerçekte neye karşılık geldiğini bulmak, tamamen okurun vazifesi." Sinema ve tiyatro alanındaki üretimleriyle tanıdığımız Mine Ölce bu defa bir öykü kitabıyla çıkıyor karşımıza. Oysa hiç karşılaşmamıştık,

Litera
6 Oca


Ötekinin gölgesinden çıkmak
Özlem Akkel, Lou Andreas Salome’un Arayışlar kitabı üzerine yazdı: "Kitap, bize, bir şeyleri seçerken diğer bazı şeyleri seçmekten vazgeçmenin kaçınılmazlığı ve dönüp dolaşıp seçmemiz gerekenin kendimiz olması gerekliliğini hatırlatıyor. Çünkü bu hayat bizim." İnsanın ne yaşadığını bilmediği ama bir şeyler yaşadığını, bazı süreçlerin içinden geçtiğini sezdiği dönemler olur. Belki sezgimizde kalmayıp sezgileri düşüncelere dönüştürerek ancak anlamını kavrayabildiğimiz bir dol

Litera
3 Oca


Yaratıcılık Ritüelleri 68 / Öznur Unat: "Yazıyla ilişkimin takvimli, zorunlu, yetiştirme telaşlı, yani bir nevi kurumsal ilişki olmasını istemem"
"Görünür olmak beraberinde bir anlamla var olmayı kapsıyorsa bunun kıymetli olduğunu düşünüyorum. Öteki türlü yazar da eseri de kısa süreli bir parıltıdan ibaret, tüketilen, hızla unutulan bir görüntüye dönüşüyor." Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Öznur Unat . Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi

Semrin Şahin
30 Ara 2025


"Neyden kaçmamız gerektiğini ve neyden kaçmamız gerektiğine inandığımızı tanımlamadan kendimizi tanımlayamayız."
Aynur Kulak, Çağdaş psikanalitik psikoterapinin önemli isimlerinden olan Adam Phillips’in külliyatı içerisinde önemli bir yeri olan Ayrıntı Yayınları tarafından yeni yayımlanan kitabı Houdini’nin Kutusu “Kaçış Sanatı Üzerine” odağında kapsamlı bir inceleme yazdı. Çağdaş psikanalitik psikoterapinin önemli isimlerinden olan Adam Phillips, psikoterapistlik/denemecilik sınırında yazan, ironik ve yoğun anlamlı önemli denemeleriyle tanınıyor ve hiç şüphesiz çağdaş sosyoloji ve fels

Aynur Kulak
28 Ara 2025


Dünyadan sonraki bir yere gitmeye gönüllü olan sizsiniz, yalnızca siz
Umut Kaygısız, Yelina Tayfur'un ilk kitabı Dünyadan Sonra Bir Yer üzerine yazdı: "Yazar, öykülerinde kâh kendinize bir türlü yaklaştıramadığınız zaaflarınızı görünür kılıyor kâh bilinçaltınızda saklanan yabancıyı odanıza getirip misafir diye takdim ediyor. Sonra… Susmayı bırakıyor birden. Soruyor, sorgulatıyor." Pek çok kalbur üstü edebiyat dergisinde öyküleri yayımlanan Yelina Tayfur, ilk kitabı Dünyadan Sonra Bir Yer ile okurların iştahını kabartan bir açılış yaptı diyeb

Litera
25 Ara 2025


Kederin ehlileştirilmesi ve ölüm karşısındaki çaresizliğimiz
Gönül Malat, Georgi Gospodinov’un romanı, romanı Bahçıvan ve Ölüm üzerine yazdı: " Bahçıvan ve Ölüm romanı konusu gereği karnavalesk çatıda birkaç kiremitle kaleme alınsa da metinlerlarasılığı olağanüstü bir kitap. Gaustin’in babasının ölüm sürecinin anlatıldığı ilk bölüm Homeros’un İlyada destanıyla birebir örtüşüyor. Gaustin, babasını kaybettikten sonra kitabın ikinci bölümü başlıyor. Bu kısım ise muazzam bir Odysseia anlatısını içeriyor." Hey bahtı kara, ölüm aklına gelmi

Gönül Malat
24 Ara 2025















