top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • “Bizi İnsan Yapan Nedir?”

    Deniz Poyraz, Oxfordlu hukukçu Rasha Barrage'nin kaleme aldığı, Bir Solukta Antropoloji adlı kitabı üzerine yazdı: "Eser, en etkili ve önemli antropologlar ile fikirler arasında bir beyin fırtınası yaparak, bizi dünya anlayışımızı gözden geçirmeye davet ediyor." Deniz Poyraz “Nerelisin?” Bilhassa ülkemizde ne kadar yaygın ve oldukça da basit bir soru gibi görünüyor, değil mi? Ancak sorunun kendisi bir farklılığın tanınmasına işaret ediyor ve cevap yaşadığınız sokaktan doğum yerinize kadar uzanabiliyor. Hatta birkaç asır önceye, atalarınızın kökenine kadar gidebilir. Oysa 20. Yüzyıl’a kadar bu soru sadece dünyanın en zengin ve en güçlü kişilerine, yani seyahat etmelerine ve “ev” olarak gördükleri yerlerden çok uzakta yaşayan insanlarla tanışmalarına el verecek kaynağa ve ayrıcalığa sahip olanlara sorulabiliyordu. Yine de eğer bir “antropolog” gibi düşünmüyorsanız, bu sorunun anlamını ve genişliğini gözden kaçırabilirsiniz. Antropolojiye ve onun ülkeler, çevreler, kültürler, diller, tarih ve hatta uzak gelecek boyunca kökenimize ve insan olmanın ne anlama geldiğini anlamaya yönelik sonsuz arayışına ilham veren şey merak etmek, karşılaştırmalar yapmak ve bağlantılar kurmaktır. Geçtiğimiz ay Say Yayınları etiketiyle yayımlanan Bir Solukta Antropoloji adlı eser, en etkili ve önemli antropologlar ile fikirler arasında bir beyin fırtınası yaparak, bizi dünya anlayışımızı gözden geçirmeye davet ediyor. Kitabın yazarı Rasha Barrage, Oxfordlu bir hukukçu. Aynı zamanda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı’nda yer almış bir araştırmacı. Antropolojiye ilgisi de belki buradaki çalışmalarından kaynaklı. “Antropoloji” kelimesi Yunanca insan anlamına gelen anthropos ve inceleme/çalışma anlamına gelen logia kelimelerinden gelmekte. Basitçe söylemek gerekirse, antropoloji insanlığın incelenmesi. Peki bunun felsefe, tarih veya sosyoloji gibi insanlığa odaklanan diğer disiplinlerden farkı ne? Yazar Barrage bu soruyu, “Antropolojiyi diğerlerinden ayıran en önemli özellik, doğa bilimleri, sosyal bilimler ve beşerî bilimleri kapsayan çoklu bakış açılarını bir araya getirebilmesidir,” şeklinde yanıtlıyor. Antropolojinin tarihçesi incelendiğinde, ilk çalışmaların genellikle, Akdeniz’de seyahat ederken karşılaştığı insanların farklı kültürleri ve yaşam tarzları hakkında yazan 5. Yüzyıl Yunan tarihçisi Heredotos’a atfedilmekte olduğunu görüyoruz. Tarihler olarak bilinen dokuz parşömeni, halkların ortak ve farklı yönlerini gözlemleme konusunda eşsiz kabul ediliyor. 14. Yüzyıl’da İbn Haldun ve “İslâm’ın Marco Polo’su” olarak adlandırılan İbn Battuta gibi âlimlerin daha sonraki çalışmaları, kültürel duyarlılık ve tarihsel bağlam gibi modern antropolojiyi karakterize eden kavramların ilk kez tanınmasını sağlamış durumda. 19. Yüzyıl’a gelindiğinde, Avrupa ve Amerikan antropolojisi, Batı dünyasındaki toplumlar, kültürler ve fiziksel özellikleri ile Amerika, Afrika, Orta Doğu ile Asya’daki insanlar arasındaki benzerlik ve farklılıkları ele almaya odaklanıyor. Antropolojinin 19. Yüzyıl’ın sonlarında kaydettiği büyük ilerlemeler önemli ölçüde bir bilim insanının çalışmaları sayesinde olmuştur: Charles Darwin. Yaygın inanışın aksine, evrim fikrini o icat etmedi. Ancak Darwin, evrimin işleyiş mekanizmasını, yani doğal seleksiyonu ilk bulan kişiydi. Ancak Darwin’den bağımsız olarak, etnosentrizm olarak bilinen, kültürel ve ırksal farklılığa bağlı “ötekileştirme” durumu, 21. Yüzyıl’da antropolojinin itibarini zedelemeye ve başını ağrıtmaya devam ediyor. Neticede okurlar bu kısa eserde, antropolojinin “günahıyla sevabıyla” ne olduğu ve günümüz yaşamına nasıl uygulandığı hakkında daha derli toplu bir fikre sahip olacaktır. Antropoloji hâlâ geçmişte kim olduğumuzu ve yarın kim olabileceğimizi anlamak için insan uygarlığının büyüleyici tarihsel ağını çözmeye çalışıyor. Eserin arka kapak yazısında dendiği gibi, “Bizi insan yapan nedir?” sorusu ilginizi çekiyorsa, antropolojinin önemli noktalarına ışık tutan bu tarihsel ve bilimsel yolculuğa katılabilirsiniz. İyi okumalar… BİR SOLUKTA ANTROPOLOJİ Rasha Barrage Say Yayınları, 2023 Çeviri: Nilüfer Şen 120 s.

  • Zamanının olmadığı zamanlara inat karşımızda

    Engin Akyürek’in ikinci öykü kitabı Zamansız, tam da kimsenin zamanının olmadığı zamanlara inat, karşımızda. Zamansız olan ne varsa hissettiğimiz, bu kitapta ustaca anlatılmış ve okurların yüreğine girmeyi bekliyor. İlk aşkın heyecanı, önyargılara kurban edilmeyen dostluklar, ölümsüz aşkın en güzeli, patilerin ve tüylerin huzuru, en pürüzsüz karşılaşmalar, dost sohbetlerinin yumuşaklığı, teknolojinin bile aramıza giremediği zamansızlıklar ve daha niceleri… "İnsanlar öpüşürken neden gözlerini kapatıyorlardı? Karanlığın içinde yeni bir dünya keşfetmek için miydi acaba? Atalarımız belki de kendi mahremlerini yaratmanın formülünü yıllar önce bulmuştu… *** Tanışalı bir saat on üç dakika olmuştu. Nereden mi biliyorum? Zamanı düşünmeden her şeyimle orada olduğum bir an yaşamamıştım da ondan. *** Hissettiklerimi sindirmem için telefonun ekranına bakma ihtiyacı duymuştum. Âşık mı oluyordum, yoksa yeni tanıştığım birinin bilinmezliği beni bir yolculuğa mı davet ediyordu?" Engin Akyürek, 1981 yılında Ankara’da doğdu. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tarih Bölümü’nden mezun oldu. 2004 yılından beri pek çok TV dizisi ve sinema filminde rol alan Engin Akyürek; yayın hayatına başladığı günden beri Kafasına Göre dergisinde yazdığı öykülerle de kendini ifade etmeye devam ediyor. ZAMANSIZ Engin Akyürek Doğan Kitap, 2023 Tür: Öykü 176 s.

  • Masumiyetin kazanılabilir, veya geri kazanılabilir olduğunu hissettiren bir hikâye.

    Sezgin Kaymaz’ın en sevilen eserlerinden Lucky, yavruluyor bu romanda. Farfara, arkadaşlığın, dayanışmanın ve hayvanlarla öğrenilen insaniyetin hikâyesi. Sezgin Kaymaz’ın en sevilen eserlerinden Lucky, yavruluyor bu romanda. Farfara, o akıllı ve karizmatik Lucky’nin yavrularının romanı... Altına sevinç çişleri kaçırarak oynaşan altı yavrunun olduğu kadar, onları yaşatmak, büyütmek, memnun etmek üzere seferber olmuş birileri... Taksiciler, bir eski keraneci, yas tutan bir haza hanımefendi, bir kasap, evde boş boş dolanan bir herifle “soğuk makarnadan başka yemek yapmasını bilmeyen” bir kadından oluşan saf bir çift... Bu acayip cemaat, “Oy Farfara” gibi her kafadan bir ses çıkartarak, “Oy Farfara” gibi neşeli, kıvrak, Ankara’da fink atıyor. Farfara, arkadaşlığın, dayanışmanın ve hayvanlarla öğrenilen insaniyetin hikâyesi. Masumiyetin kazanılabilir, veya geri kazanılabilir olduğunu hissettiren bir hikâye. “Unutulan acılar hayatı yaşanabilir kılmıyor, bilakis onu yaşanan bir hayat olmaktan çıkarıyor. Üzül gitsin” öğüdüne uyarak, hüzünden de neşe çıkarılabileceğini gösteren bir hikâye. Sezgin Kaymaz 1962’de Sinop’ta doğdu. 1967’den itibaren on üç yıl Konya’da yaşadı, Konya Anadolu Lisesi’ni bitirdi. 1980’de Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girip iki yıl sonra terk etti. Ankara 19 Mayıs Spor Akademisi’ne girdi, girer girmez terk etti. Hacettepe Üniversitesi İngiliz Dilbilimi’ne girdi, bu sefer okudu, sonuna kadar da gitti, fakat alt sınıfın Türkçe dersini veremediği söylendiği için kızıp onu da terk etti. 1976’dan itibaren oyuncu ve teknik direktör olarak hentbolla uğraştı. Bütün kategorilerdeki Hentbol Milli Takımlarında Baş Antrenör olarak görev aldı, Teknik Kurul Başkanlığı yaptı. 2006-2013 yılları arasında Türkiye Voleybol Federasyonu’nda İcra Kurulu Koordinatörü olarak çalıştı. Artık sadece yazıyor. Kitapları: Uzunharmanlar’da Bir Davetsiz Misafir (1997), Geber Anne! (1998),Kaptanın Teknesi (1999), Lucky (2000), Zindankale (2004), Sandık Odası (2005),Medet (2007), Ateş Canına Yapışsın (2008), Kün (2013), Deccal’in Hatırı (2014), Kısas (2014), Farfara (2017), Nefha (2018), Benyusuf (2019), Bakele (2020), Son Şûra(2021), Bugün Bize Kim Geldi (2021), Düz Dünyacılar (2023). FARFARA Sezgin Kaymaz İletişim Yayınları, 2023 Tür: Roman 385 s.

  • 'Dünyanın ilk ve tek mahalle dergisi' Çınardibi Dergisi'nin 25. sayısı çıktı!

    İstanbul'un Ümraniye İlçesi, Kazım Karabekir Mahallesi sakinlerinden Devrim Boran ve arkadaşları ilk olarak 2006 yılında, yaşadıkları mahallenin kültürel ve sanatsal faaliyetlerinin çoğalmasına katkıda bulunmak amacıyla çıkarmaya başladığı Çınardibi Dergisi 25. sayısına ulaştı. Çınardibi Sokak’tan alan ve mahalle sakinlerinin yazılarının yer aldığı dergi, kapı kapı dolaşılarak “gönlünüzden ne koparsa” diyerek mahallede satıldı. Dergiden elde edilen gelirle, hayatlarında hiç tiyatroya gitmemiş 200 kadın ve çocuk tiyatroyla tanıştı. Devrim Boran ve arkadaşlarının faaliyetleri “Umut ile sevda ile düş ile” sloganıyla kurdukları, Çınardibi Kültür Merkezi’nde devam ediyor. Kültür merkezinin etkinlikleri kapsamında; Çınardibi Dayanışma Şenliği, futbol turnuvası, kış ve yaz okulu, yazlık ve kışlık sinema etkinlikleri ve satranç turnuvaları düzenleniyor. Geniş çaplı sosyal ve kültürel hizmetlerle mahalleliyi buluşturan Çınardibi Kültür Merkezi’nin etkinliklerinde, bugüne kadar 250 kişi gönüllü olarak görev aldı ve yaklaşık 1.000 kişi de faaliyetlerden faydalandı. Çınardibi Kültür Merkezi’nin şu anda 160 aktif üyesi var. Çınardibi Kültür Merkezi’nin etkinliklerinin önemli bir kısmı ücretsiz ve herkese açık olarak gerçekleşiyor. Çınardibi Kültür Merkezi tarafından hazırlanan basın bülteninde derginin Mart 2021 tarihli yanı sayısı böyle duyuruldu: "Dünyanın ilk ve de tek MAHALLE DERGİSİ" olan Çınardibi Dergisi'nin 25.sayısını Behice Boran, Sabiha Sertel, Suat Derviş, Türkan Saylan, Bahriye Üçok, Latife Tekin, Gülten Akın ve Nur Sürer'e atfen "KADIN" temasıyla 2 dilli (Kürtçe ve Türkçe) olarak çıkardık. 41 yazı, 40 şiir, 4 karikatür, 16 fotoğraf ve 24 çocuk resminden oluşan 25.sayımıza 43'ü çocuk olmak üzere 120 kişi katkıda bulundu. Yeni sayımız bütün kadınlara armağanımız olsun!.. İsteyenlere gönderebiliriz… --------- İ Ç İ N D E K İ L E R --------- ---- T Ü R K Ç E Ş İ İ R L E R------- Hatice Elveren Peköz - Bir şans daha Kevser Akın - Kadının Gözleri Naz Bektaş - Kadın Ve Yazgı Fikriye Füsun Sülükçü - Aşkın son kullanma tarihi Ayşe Başkaya Karasu - bir menekşe pembesinde Pervin Esen - Dünya toprağa basıyor Senem Hayriye Aygül - Biz Kadınlar Aysel Çınar Demirci - Suçumuzu hala anlamadık Babür Pınar - Aşk çıkmaz sokakta kirlenir Gazanfer Eryüksel - Endişe ve umut Kamber Değirmenci - Ne yapacak çocuklar Gökhan Gurbetoğlu - Zehra Hikmet Dönmez - 8 Mart Ragıp Özcan - Selam olsun Hızır İrfan Önder - Siz hiç yanarak öldünüz mü? Abdurrahman Palandiken - Süreyorum Yalçın Hafçı - Söz ve Yara Ahmet Cebe - Larisa'nın Gözyaşları Mehmet Tunç Tanyeri - Eczane Çarşısı Tunay Akay - Gözleri nehir Suat Gürbüz - tokgözlü zamanın aç çocuğu Ahmet Kerem Çebi - Geceleyin Gel Ferhat Pekediş - Çınardibi ------- K Ü R T Ç E Ş İ İ R L E R -------- Alihan Demir - LI NAV STRANA WENDADE Emin Aksu - BIBÊJIM Erdal Dalgıç - Ez Bajari Helbesten Jiyan - Hêvî Jana Med İnanç - Barana Dil Mehmet Çobanoğlu - Lİ MİN BELENGAZÎ YE Mehmet Raşit Er - Jin Serhat Miran Mardini - Zamanê bî Xwin Vejdin Çiçek - DAYÊ Veysi Deniz -Jin Welat Xerîb - DERGUŞA JÎNÊ Xelil Doğan - Hinekî Şîn Hinekî Jîn ------- Ç O C U K Ş İ İ R L E R İ -------- Ahmet Güngören - 13 yaşında - Yıldızlarım Bayram Dağhan - 14 yaşında - Yaşam kadar önemlisin Cemal Bebek - 12 yaşında - Bir Tokat var bilir misin? Denizsu Çabuk - 10 yaşında - Çarpma Esra Yalçın - 9 yaşında - Yıldızlar Fırat Altan - 15 yaşında - Gidiyorum Gencay Ünal - 12 yaşında - Öğretmenim Gülcan Ayyıldız - 11 yaşında - Yarının Umudu Muhammet Çağrı Besler - 12 yaşında - Aşkım Muhammet Koç - 14 yaşında - Anne Nilay Adile - 12 yaşında - Geceye Karşı Nurçin Certel - 9 yaşında Meyveler Olcay Ünal - 10 yaşında - Memleketim Onur Buğa - 14 yaşında - Manolya Osman Karakurt - 12 yaşında - İlkbahar Satigül Ataman - 12 yaşında - Badem Gözler Saygıner Baygın - 10 yaşında - Leylek Şilan İnce - 12 yaşında - Hayvanlardan Kokarca Tuğba Akay - 14 yaşında - Bahar Utku Buğa - 11 yaşında - Bahar Zafer Bebek - 11 yaşında - Kırlara Gidiyorum Zelal Kurt - 12 yaşında - SMA -------- Y A Z I L A R ------- Ahmet İlhan -Suat Derviş'in Dervişliği Ali Aral - Sabiha Sertel Bekir Altuntaş - Bir Cumhuriyet Aydını Bahriye ÜÇOK Bihter Bilir - GÜLTEN AKIN - İnceliklerin Şairine Gökhan Gurbetoğlu - Nur Sürer - Ceplerimiz dolu o kadınlarla Hakan Kizir - Latife Tekin Neşe Erdilek - Benim Başkanımdı Behice Boran Süleyman Zaman - TÜRKAN SAYLAN - Ak Kız - Bir Yaşamdan Kesitler Ali Şeker - Kadın ve Edebiyat Ayşen Göreleli - Gelin Ayşe Fatoş Karaoğlu - Kadınsız Edebiyat Haydar Yıldırım - Her Kadının Yaşama Cesareti Olmalı İbrahim Aydın - Günümüzde Kadın Sorunu ve 8 Mart İrfan Sarı - Kadın Murat Erdin - Şair Nigar ve İstanbul nezaketi Nazire Dursun - Kadın olmanın dayanılmaz zorluğu Oya Uslu - Kelebeklerin Çığlığı Senur Ünver - Utanç Sipan Yıldız - Kadınlar üzerine toplumsal bakış Ünsal Dinçer - Aşk ve Kadınlarımız Yayla Boztaş - Asiye'nin Kızı Abdurrahman Palandiken - O insan çığlıkları unutulamaz, Amed Zindanı okul olamaz! Alihan Demir - Bir mermiyim ben Ayşe Korkmaz - Baba ve Ayçiçeği Berivan Yıldız - DENGBÊJ HALİL Bermal Ceyran - Kırılan Zincirler Devrim Boran - 28 YAŞIM ya da "Vuslatın Gözyaşları" Duygu Uzel - Sürgün Figen Füsun Pehlivan - Zar Gülseren Mungan - Yangın yeri yüreği İrfan Akan - Bir Pazar öyküsü Mehmet Zeki Erkozan - Bambaşka Bir Gün Midran Yokuş - Tek Seferlik Murat Necati Bilgin - Abiku Nihat Mürşitpınar - Tiyatro ve İnsan Sevin Sezgin - Yol EKOLOJİ: Emet Değirmenci ile ekolojik dönüşümde feminist tartışmalar EMEK: Ahmet Canbaba - Emek, İşgücü ve Kapital EMEKLİNİN SESİ: Taner Günerbüyük - Haydi emekliler, örgütlenmeye! FELSEFE: Mehmet Akkaya - Ev Kadınlığını Sona Erdirin! KİTAP 1: (Faruk Demirel) Hikmet Dönmez - Suskun Sana Şiirler KİTAP 2: (Seyit Oktay) Alihan Demir - Ya Star romanı üzerine KİTAP 3: (Zübeyde Seven Turan) Oya uslu - Pembeden Başka Renkler TÜKETİCİNİN SESİ: Aydan Kara - Temel tüketici haklarımız nedir Yerelden Evrensele Köy Enstitüleri: Şerif Tekben - Köy Enstitüleri üzerine düşünceler ------- K Ö Ş E Y A Z I L A R I -------- Ahmet Ortaçdağ - Özgürlük, Eşitlik, Kardeşlik Robert Peköz - Kadın ve Namus ------- ÇINARDİBİ'ne GELEN DAYANIŞMA MESAJLARI ----- Sevin Sezgin Mümtaz Çerçel Ali Şeker Ferhat Pekediş Ahmet Ortaçdağ Alihan Demir Kamber Değirmenci Gazanfer Eryüksel Nebahat Akın ------------------------- B İ R Z A M A N L A R -------------------------- Katerina Boran Süleyman Zaman Hikmet Dönmez Salim Tuncer Ali Aral Mehmet Zeki Erkozan Alihan Demir Abdullah Yavuz Oya Uslu Erdal Dalgıç Gökhan Gurbetoğlu Leyla Bele -------------------- K A R İ K A T Ü R İ Z E ------------------------------ Hasan Seçkin --------- Fotoğraf: G e r i G e l m e y e n A n l a r ------------ Ali Aral Murat Necati Bilgin ----------- Resim: R e n k l e r i n K a r d e ş l i ğ i -------------- Figen Füsun Pehlivan Kamber Değirmenci Gülseren Mungan Hatice Savaş ----- Çocuk Resimleri: H e p Ç o c u k K a l a c a ğ ı z ------ Almira Aydoğmuş - 6 yaşında Apo Çelik - 7 yaşında Aras Ferhat Çakin-7 yaşında Arda Akınsarı - 10 yaşında Arda Can Tayan - 10 yaşında Baran Balkır - 8 yaşında Belinay Yetim - 11 yaşında Cemal Aydoğmuş - 7 yaşında Delal Baş - 11 Dilşah Baş - 8 yaşında Ela Ömür Su Ezgin - 11 yaşında Ela Rojda Ayhan - 9 yaşında Enes Mencütekin - 8 yaşında Evin Gönültaş-8 yaşında Eylül Baştuğ - 10 yaşında Ezo Asya Boran - 8 yaşında Halit Enes Kaplan - 6 yaşında İbrahim Baştuğ - 8 yaşında İlin Alkalaf - 9 yaşında Irmak Baştuğ - 12 yaşında Kerem Baş - 12 yaşında Kiraz Özdemir - 8 yaşında Merve Birgün - 10 yaşında Umut Metin Kahveci - 10 yaşında

  • Töre Sivrioğlu ve Mahir Ünsal Eriş ile Sanat Tarihi Atölyesi

    Mahir Ünsal Eriş ve Töre Sivrioğlu başlangıçtan günümüze sanatın yolculuğunu anlatıyorlar. KulturaLitera için hazırladıkları bu özel çalışma üç dersten oluşuyor. İnsanlığın iki milyon yılı bulan öyküsünde "sanat" diyebileceğimiz olgu 100 bin yıldan geriye gitmiyor. Bu haliyle dahi sanatın tanımını yapmak onu zanaattan ve dinsel simgelerden ayırmak oldukça zor. Ama yine de zanaatların ve dinsel simgelerin içinde on binlerce yıl önce bile bu nesnelerde bir 'estetik' kaygının var olduğu yadsınamaz. Arkeoloji bu kaygının nesnel izlerini ortaya çıkarmada, sanat tarihi ise yorumlama konusunda tatlı bir rekabet içinde. Bu atölye çalışmamızda Arkeolog ve tarihçi Töre Sivrioğlu ile arkeolog, yazar ve çevirmen Mahir Ünsal Eriş neyin sanat olarak görülebileceği tartışmasından başlayarak plastik sanatların mimarinin, görsel ve işitsel sanatların çeşitli türlerinin evrimini tartışıyor. Bu türlerin kendi çağlarının ideolojisinden, inançlarından ne ölçüde etkilediğine bu etkiler sonucu nasıl geliştiğine mercek tutuyorlar. Sanatın hayatı ve insanı dönüştürücü gücüyle ilgilenen, yeni okuma ve çalışma imkanlarıyla buluşmak, nereden başlayacağım sorusunun cevabını bulmak isteyen herkes Sanat Tarihi Atölyesi’ne katılabilir. Çalışmada başlangıç, orta ve ileri seviyede okuma önerilerine de ayrıca yer verilecek ve isteyenler katılım sertifikası alabileceklerdir. KulturaLitera’nın bütün online atölye çalışmalarından zoom kaydı alınır, gününde ve saatinde çalışmaya katılamayan tüm katılımcılarla ders bitiminde paylaşılır. Çalışmamızın dört oturumu da Türkiye saati ile 20.00'da başlayacaktır. Ücret hakkında bilgilendirme: Dört ders toplam katılım ücreti 45 Gbp /1109 TL karşılığıdır. Bilet fiyatlarımız sitemizde pound değeri üzerinden ilan edilmiş görünmektedir ancak bankanız bu ücreti sizden o günkü kur üzerinden TL olarak tahsil edecektir. Sanat Tarihi Atölyesi Program: Birinci Oturum: 04 Haziran 2023 Pazar TR saati ile 20.00-23.00 Sanat nedir? Sanat neyi temsil eder? Sanat Sapiensle mi doğdu? Sanat tarihi ve arkeoloji konuya nasıl bakıyor? Mağara sanatının arkasında hangi zihin vardı? Avcı-toplayıcılıktan tarıma geçişle sanat nasıl değişti? Uygarlık sanatı nasıl şekillendirdi? Matematik ve geometri sanatı nasıl biçimlendirdi? Mezopotamya'da ve Mısır'da sanat nasıl gelişti? Şematizm neden sanata hakim oldu? Doğuda sanatla zanaat, din ve sanat ayrıştı mı? Mezopotamya ve Mısırda sanatta birey var mı? Hindistan ve Doğu Asya'da sanat nasıl gelişti? İkinci Oturum: 11 Haziran 2023 Pazar TR saati ile 20.00-23.00 Yunan sanatının farkı. Doğu geleneğinden kopuş. Yunan sanatında devinim ve değişim. Yunan estetiği, sanatta bireyselliğin doğuşu. Gerçekçiliğin doğuşu. Roma sanatının orijinalliği meselesi. Sanatta şematikleşme. Hristiyan ruhunun sanata etkisi. İbranilerde ve Hristiyanlarda tasvir karşıtlığı. Bizans'ın büyüsü, İslam sanatı, şematizm ve gerçekçilikten kaçış, arabesk motifler. Üçüncü Oturum: 18 Haziran 2023 Pazar TR saati ile 20.00-23.00 Ortaçağ Avrupasında sanat. Eski dünyanın keşfi, Yunan ve Romanın geri dönüşü. Şematizmin reddi ve gerçekçiliğe geri dönüş. Rönesans'ın şafağı, perspektifin doğuşu, sanatın zanaattan kopuşu, burjuva sınıfının sanatın şekillenmesinde oynadığı rol. Barok dönem ve modern sanata doğru. Bilimsel devrimlerin sanata etkisi. Devrimler çağında sanat. Dr. Ulaş Töre Sivrioğlu: 2001 yılında Ege Üniversitesi Arkeoloji bölümünden mezun oldu. 2005’te Dionysos Kültü üzerine Yüksek Lisans tezi hazırlayarak YL derecesi aldı. 2012 ‘de Tek parti Döneminde Sümer-Hitit Araştırmaları başlıklı tezi ile Celal Bayar Üniversitesi Tarih bölümünde Doktorasını tamamladı. Öğrencilik hayatı ve sonrasında çok sayıda arkeolojik kazı projesine katıldı. Mersin Kilisetepe, Erzurum Bulamaç Höyük ve Batman Çemialo’da, Hitt, Parth ve Bizans dönemi yerleşimlerinde çalıştı. Suriye, İran, Afganistan gibi ülkelere giderek Persler, Sasaniler, Kuşanlar gibi medeniyetleri üzerine saha çalışmalarına katıldı. İslam Sanatı, eski İran dilleri ve Zerdüştlük üzerine bilimsel makaleler ve kitaplar yayınladı. Bizans, İran ve İslam tarihi/sanatı ve mitolojisi üzerine çalışmalar yapmaya devam etmektedir. Avesta Dili ve Etimolojik Sözlüğü, Avesta Yayınları 2015 Uygarlık Tarihi, Kriter Yayınları,2017 Afganistan Tarihi, Kalkedon Yayınları, 2017 İslam Sanatında Antik Figürler, Arkeoloji ve Sanat Yayınları, 2018 Medeniyetlerin Şafağı Akdeniz'in Öyküsü, Epsilon Yayınları 2022 Mahir Ünsal Eriş: Öykülerini topladığı Bangır Bangır Ferdi Çalıyor Evde adlı ilk kitabı 2012 yılında İletişim Yayınları’ndan çıktı. 2013 yılında çıkan Olduğu Kadar Güzeldik adlı ikinci öykü kitabı, 2014 yılında, 60. Sait Faik Öykü Armağanı’na layık görüldü. 2015 tarihinde kaleme aldığı ilk romanı Dünya Bu Kadar (Can Yayınları)’ın ardından Öbürküler (Kara Karga Yayınları) Diğerleri (Kara Karga Yayınları), Sarıyaz ve Kara Yarısı, Gaip (Mundi Yayınları) adlı kitapları yayımlandı. Arkeoloji ve tarih eğitimi alan ve genç yaşlardan beri çevirmenlik yapan Eriş, İspanyolca, İngilizce, İtalyanca, Portekizce, Fransızca, İbranice gibi çeşitli dillerden çok sayıda kitap, makale ve öyküyü dilimize kazandırmıştır. İlk olarak Gümüşlük Akademisi ve Mim Sanat bünyesinde dil ve edebiyat atölyeleri vermeye başlayan Mahir Ünsal Eriş, online ve yüz yüze atölye çalışmalarına Kultura Litera bünyesinde devam etmektedir. Kayıt için: https://www.kulturalitera.com/events/tore-sivrioglu-ve-mahir-unsal-eris-ile-sanat-tarihi-atolyesi

  • Moderniteler arası geçiş

    Zygmunt Bauman, Akışkan Modernite adlı kitabında, donanım odaklı “ağır” ve “katı” moderniteden yazılım tabanlı “hafif” ve “akışkan” moderniteye nasıl geçtiğimizi inceliyor. Bu geçişin insanlık durumunun tüm yönlerine derin bir değişiklik getirdiğini ortaya koyan Bauman, müşterek insan yaşamına anlam katmaya yarayan beş temel kavramın –özgürleşme, bireysellik, zaman/mekân, emek ve cemaat– birbirini izleyen cisimleşmelerinin ve anlam değişikliklerinin izini sürmekle kalmıyor, aynı zamanda değişen sosyal ve politik yaşam koşullarının parlak bir analizini de sunuyor. “‘Modern olmak’ demek, modernize etmek demektir – takıntılı, saplantılı bir şekilde modernize etmek; kimlik bütünlüğünü korumak bir yana, sadece ‘olmak’ değil, tamam olmaktan kaçarak, hep tanımsız kalarak, sonsuza dek ‘oluş’ içinde bulunmak. Bir yapının son kullanma tarihi geçip artık işe yaramaz ilan edildiğinde yerine yeni bir yapının konması, bir sonraki gerekliliğe kadar işe yarayacak geçici bir çözümden başka bir şey değildir. Her zaman bir şeyin ‘post-’u olmak, modernitenin ayrılmaz bir parçasıdır. Zaman geçtikçe modernite de, efsanevi Proteus gibi şekil değiştirir... Bir süre önce adına (yanlış bir şekilde) postmodernizm denilen ve benim daha yerinde bir ifadeyle ‘akışkan modernite’ demeyi tercih ettiğim olgu, değişmeyen tek şeyin değişim, kesin olan tek şeyin ise belirsizlik olduğunun gittikçe kesinleşen kanıtıdır. Yüz yıl önce ‘modern olmak’ demek, mümkün olan ‘en üst mükemmellik aşaması’na ulaşmaya çalışmak demekti – şimdi ise sonu gelmeyen bir gelişme süreci, ulaşılabilecek bir nihai amacın ve böyle bir isteğin olmaması demek. Zygmunt Bauman 1925’te Polonya’nın Pozna´n şehrinde Yahudi bir ailenin çocuğu olarak dünyaya geldi. Eğitimini, akademik formasyonunu ülkesinde aldı, 1960’ların sonunda yaşadığı politik bir sorun nedeniyle Polonya’yı terk etmek zorunda kalana dek de hayatını esas olarak burada sürdürdü. Sonrasında adıyla en çok özdeşleşen ülke İngiltere, kurum ise çok uzun yıllar çalıştığı Leeds Üniversitesi’dir. Eserlerinde Antonio Gramsci, Georg Simmel, Theodor Adorno, Hannah Arendt, Jacques Derrida gibi isimlerin izleri görülür. Fazlasıyla üretken bir biliminsanı olan Bauman’ın en önemli çalışmaları arasında, elinizdeki yapıtın yanı sıra Modernite ve Holocaust, Sosyolojik Düşünmek, Modernlik ve Müphemlik ile Postmodernlik ve Hoşnutsuzluklukları, Akışkan Modernite sayılabilir. AKIŞKAN MODERNİTE Zygmunt Bauman Tellekt Yayınları, 2023 Çeviri: Sinan Okan Çavuş Tür: Sosyoloji, Düşünce, Felsefe 296 s.

  • “Nereden geliyor, nereye gidiyoruz?”

    Töre Sivrioğlu'nun Kayıp Uygarlıklar ve Diller kitabı, insanın “Nereden geliyor, nereye gidiyoruz?” merakına dair önemli konu başlıkları üzerine, doğrulanabilir ve nesnel bir tarih anlatısını içeriyor. "Ulaş Töre Sivrioğlu’nun çalışmalarındaki malumatfuruş olmaktan uzak ama bilgiyi en özlü hâliyle, en gerekli detaylarına kadar veren, bunu oldukça analitik bir metodu izleyerek yapan üslubunun sadık bir okuru olduğumu itiraf etmek isterim. Bunu neredeyse bütün ömrünü Ulaş Töre Sivrioğlu hocamın çevresinde geçirmiş, ahiretlik bir dostu olarak değil de dikkatli ve “meraklı” bir tarih okuru olarak söylediğimi de gönül rahatlığıyla ekleyeyim. Tarihe en temel okul bilgileri düzeyinde ilgisi olan okurun da konuyla ilgili belli bir alanda uzmanlaşmış kimselerin de aradıklarını bulabilecekleri bu etraflıca çalışmayı ilk kez okuyacakları, onu okumuş biri olarak çok kıskandığımı itiraf edeyim. Ne mutlu “merakı” yanına yoldaş edinenlere, ne mutlu insanlığın en mutlak, en kadim meraklarından birinin peşine düşerken yanında kıymetli dostum Töre Sivrioğlu gibi bir rehber bulana." –Mahir Ünsal Eriş U. Töre Sivrioğlu 1980 yılında Gönen'de doğdu. Ege Üniversitesi'nde arkeoloji bölümünden mezun oldu. Arkeoloji alanında yüksek lisans ve tarih alanında doktora eğitimi aldı. Türkiye'nin çeşitli illerinde ve İran, Özbekistan, Afganistan gibi ülkelerde kazı ve araştırma projelerine katıldı. İran, Bizans, Osmanlı/İslam sanatı ve arkeolojisi üzerine çeşitli araştırmaları yayınlanmıştır. Arkeoloji ve tarih temalı atölyeler yapmaya devam etmektedir. KAYIP UYGARLIKLAR VE DİLLER U. Töre Sivrioğlu Kafka Kitap, 2023 232 s.

  • 2023 Voltaire Ödülü'nü Mazin Lateef Ali kazandı

    Ocak 2020'de kaçırılan Iraklı yayıncı Mazin Lateef Ali, Norveç'in Lillehammer kentinde düzenlenen Dünya İfade Forumu'ndaki ödül töreninde Uluslararası Yayıncılar Birliği'nin (IPA) 2023 Voltaire Ödülü'nü kazandı. IPA ayrıca, öldürülen Ukraynalı çocuk kitabı yazarı ve şairi Volodymyr Vakulenko'ya Voltaire Özel Ödülü'nü verdi. 2021 Voltaire Ödülü sahibi Rasha Al Ameer'in (Lübnan) de katıldığı duygusal bir tören gerçekleşti., Tören, kültür ve ifade özgürlüğünün baskıcı rejimler tarafından nasıl hedef alındığına dair iki yıkıcı örneğe ışık tuttu. Beş adaylık kısa listeden seçilen 2023 IPA Prix Voltaire ödüllü Mazin Lateef Ali (Irak), 2020'de kaçırıldığından beri kayıp. Mazen Lateef, Bağdat, Irak'ta bir öğrenciyken Al-Mutanabi Caddesi'nde kitap alıp satmaya başladı. 2007'de Basım, Yayın ve Dağıtım için Dar Mezopotamya'yı kurdu ve Irak'ın kültürel topluluğunun seçkin ve saygın bir üyesi olarak ün kazandı. Lateef, birçoğu Irak'taki Yahudi toplulukları ve bireyleri etrafında toplananlar da dahil olmak üzere çeşitli kitaplar yayınladı. Ne yazık ki 31 Ocak 2020'de silah zoruyla kaçırıldı ve o zamandan beri ondan haber alınamadı. 2023 IPA Prix Voltaire Özel Ödülü sahibi Volodymyr Vakulenko, kendi bölgesinin mirası, şiir ve çocuk kitapları hakkında kitaplar da dahil olmak üzere 13 kitap yazdı. Birçok Ukraynalı ve uluslararası edebiyat ödülünün sahibiydi ve güçlü vatansever duruşu, 2014 Onur Devrimi'ne aktif desteği ve Rus işgalinin başlangıcından bu yana Kharkiv bölgesindeki Ukrayna ordusuna yaptığı yardımla tanınıyordu. Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinden sonra iki kez tutuklandı. İkinci kez serbest bırakılmadı. Cesedi İzium'daki toplu mezarlardan birinde bulundu. Prix ​​​​Voltaire adayları, hükümetlerden, diğer yetkililerden veya özel çıkarlardan gelen baskı, tehdit, sindirme veya taciz arasında tipik olarak tartışmalı eserler yayınlayan yayıncılardır. Alternatif olarak, yayınlama özgürlüğü ve ifade özgürlüğü değerlerini koruma konusunda seçkin bir sicile sahip yayıncılar olabilir. IPA Prix Voltaire'in amaçları doğrultusunda, 'yayıncı'nın tanımı, başkalarına fikirlerini dijital platformlar da dahil olmak üzere yazılı biçimde paylaşma olanağı sağlayan bir birey, topluluk veya kuruluştur. 10.000 CHF ödülle gelen IPA Prix Voltaire, tamamı IPA Prix Voltaire'in tanıdığı değerleri paylaşan yayınevleri ve kuruluşlardan oluşan sponsorların cömert katkılarıyla mümkün olmuştur. IPA Prix Voltaire'in mevcut sponsorları alfabetik sırayla: Albert Bonniers Förlag (Sweden) Bonnier Media Deutschland (Germany) Holtzbrinck (Germany) Penguin Random House Norstedts (Sweden) Samlaget (Norway) Verlag C. H. Beck (Germany)

  • Makul bir yaşam sürdürebilir miyiz?

    Todd May, serinin üçüncü kitabı olan Makul Bir Yaşam’da, ahlaki değerlerimizi mantıklı bir şekilde yeniden şekillendiren ve makul bir yaşam sürmenin ne anlama geldiğini tanımlayan yeni bir akım geliştiriyor. Acı ve yoksunlukla dolu bir dünyada umutsuzluğa kapılmak oldukça kolaydır, daha fazlasını yapmadığımız için kendimizi yargılamak da öyle. Sahip olduğumuz her şeyi feda etsek ve kendimizi iyi işler yapmaya adasak bile, bu dünyanın tüm sorunlarını çözemeyiz. Öyleyse, yapmamız gereken nedir? Daha azı ahlaki bir başarısızlık mıdır? Bu kadar özgeci adımlar atmadan da temelde makul bir yaşam sürdürebilir miyiz? "Ahlakın doruklarına tırmanan o yaratığa buralarda pek ender rastlanır. Böyle örneklerin varlığı inkâr edilemez belki ama çoğumuz onlardan değiliz. Ama çoğumuz başkalarını boş verip yalnızca kendisine fayda sağlamaya çalışan saf egoistler de değiliz. Kendimiz hakkında bu şekilde düşünmüyoruz ve böyle yapmakta da haklıyız. Üstelik ahlaki bakımdan en iyi halimizi deneyimliyor olmasak ve hatta bunu yapmaya gücümüz yetmese bile, çoğumuz ahlaki açıdan daha iyi hale gelmeye açık varlıklarız." Todd May’in bu sorulara bazı cevapları var. May, aldığımız her kararda ahlak timsali örnek vatandaşlar gibi davranmamızı öğütleyen bir filozof değil. Bunun yerine gerçekçi davranıp ideallere göre yaşamanın bitmek bilmez bir mücadele olduğunu savunan May, serinin üçüncü kitabı olan Makul Bir Yaşam’da, ahlaki değerlerimizi mantıklı bir şekilde yeniden şekillendiren ve makul bir yaşam sürmenin ne anlama geldiğini tanımlayan yeni bir akım geliştiriyor, etrafımızdaki karmaşık dünyaya dahil olmamız için felsefi içgörüleri nasıl kullanabileceğimizi gösteriyor. Todd Gifford May, anarşizm, postyapısalcılık ve post-yapısalcı anarşizm konuları üzerine yazan bir siyaset filozofudur. Daha yakın zamanlarda varoluşçuluk ve ahlak felsefesi üzerine kitaplar yayınladı. Halen Clemson Üniversitesi'nde 1941 Memorial Felsefe Profesörüdür. MAKUL BİR YAŞAM Todd May İrene Kitap, 2023 Çeviri: Bekir Aşçı 232 s.

  • Öykü: Koridor

    "Dışarıya bakıyordur. Çok önemli bir şey söyleyecekmiş gibi, uzun uzun... İndirecek gene diyordur..." Bengi Özboyacı “Nerdesin?” “O evde.” “O evin neresinde?” “Koridorda.” “Ne yapıyorsun koridorda?” “Köşede, oturmuşum... Küçücük... Karanlık.” “Gece mi?” “Gece.” “Annen nerde?” “Odasında.” “Yanına gitsene.” “Gidemem... Gidemiyorum.” “Neden?” “Korkuyorum, karanlık, çok uzun.” “Neden oradasın, neden odanda, yatağında değilsin?” “Korkuyorum... Işık kapanır kapanmaz horlamaya başlıyor. Adam. Çok yaşlı... Gözlerinin yerinde siyah çukurlar var. Karanlık. Karanlık gibi horluyor.” “Annene seslensen...” “Duymuyor.” “Bağır biraz.” “Bağıramam.” “Neden?” “...” “Neden bağıramazsın?” “Kızarlar.” “Sabah seni orada bulunca kızmıyorlar mı?” “Bulmuyorlar ki. Sabaha karşı gelip kimse görmeden yatağa taşıyor beni. Biliyorum, ama gözümü açamıyorum.” “Neden?” “Açarsam... Olmuş olur... Çok ayıp... Utanmalıyım.” “Ertesi gün, uyanınca ne oluyor?” “Bakmıyor bana. Hiç olmamış gibi. Her sabah. Her gün. Susuyor. Susuyoruz. Dipsiz bir kuyu gibi.” “Gece neden gelmiyor?” “Adam anlar gelirse... Her şey bozulur.” “Ne bozulur?” “Her şey… Benim yüzümden.” “Hadi çık artık o koridordan.” “Çıkamıyorum.” “Neden?” “Nasıl çıkılır bilmiyorum.” Kolçağın üzerinde duran parmaklarından biri istemsizce kıpırdadı. Bedeni de yorgun artık kendini bildi bileli peşinde bir ceset gibi sürüklenen geçmişten. Mümkün olsa, her nasılsa üstüne yapışmış zihin denen o karanlık kuyuyu, o insan olmanın lanet vesikasını oracıkta bırakıvermek, özgürlüğünü ilan etmek istiyor. “Kendini nasıl hissediyorsun?” “Üzerimde ağır taşlar. Karanlıkta. Sırtım betona yapışmış, soğuktan acıyor.” “Peki, değiştirebilsen bir şeyleri, o ana dair, ne olsun isterdin?” “Ben... Birilerinin gelip o taşları kaldırmasını.” “Annenin mi?” “… Gelmez ki... Kocasıyla konuşuyordur evinde. Gözlüğünün üzerinden... Dışarıya bakıyordur. Çok önemli bir şey söyleyecekmiş gibi, uzun uzun... İndirecek gene diyordur... Tahsiin, gel bak, nasıl karardı... Dur şimdi, işim var diyordur o da... İki dakika sonra gider yine de... Hımm, yağar birazdan... Ya da annem, bir çay demlesene diyordur. En önemli şey. Kahvaltı, öğle yemeği, çay saati... Ötede dünya yansa kimsenin umuru değil... Bazen onu görüyorum. Çocuk daha. Belki on, on bir yaşında. Saçları iki örgü. Bir sandık odasında, loş, serin. Bir yaz günü. Öğleden sonra. Gözlerini yummuş, yumrukları sıkılı, içindeki sıcaklığı öldürmeye karar veriyor. Bir daha hiç acımamak için. Sonra geçmişi, çocukluğunu, ne varsa içinde sevmeye dair, dürüp büyük tahta sandığın dibine saklıyor. Yorganların altına, kat kat. Yanılıp da bir daha çıkamasınlar diye. Kapağı indirip sandığı kilitliyor, anahtarı kimsenin bulamayacağı bir yerlere gizliyor. Kapıyı kapatıp çıkıyor. Koridorda kimsecikler yok, kimse bir şey duymuyor. Orada küfleniyor hepsi. Anneannemin naftalinleri bile kurtaramıyor onları.” “Şimdi ona diyebilsen, içinden geçeni gidip söyleyebilsen ne derdin?” “Kapıyı çalıp ben buradayım, görmüyor musun demek istiyorum ona. Ne der? Uzanıp küçücük yumruğumla. Tık tık tık.... Kapı mı çaldı Tahsin der. Gözünü örgüsünden ayırmadan. Yoo, der öteki, ben bir şey duymadım... Kalkıp bakmazlar. Mutfakta çay kaynıyor. Radyo hâlâ açık. Gazete kokusu... Gazete okuyor. Sayfaları çeviriyor. Kıvırıp kenara koyuyor... Hava kararmak üzere... Yün yumağı, kırmızı. Koltuğun altına kıvrılıp yatmış bir kedi gibi... Her şey iyi. Olması gerektiği gibi. Dışarda ölen bir çocuğa rağmen.” “Bir egzersiz yapalım mı? O taşları hafifletir belki. İster misin?” “Olur.” “Kendine bir iş listesi yapmanı istiyorum. Hadi çık o andan ve şimdiye gel. Öyle bir liste olsun ki bu, bütün bunlarla ilgili, o koridorla ilgili, kendinle ilgili yapmak isteyip de yapamadığın ne varsa, gerçek ya da değil, aklına gelen her şeyi, tüm imgeleri dök bana. Tamam mı?” “Tamam.” “Hadi başla, ilk madden ne olsun?” “Duvarı beyaza boya.” “Güzel.” “Aklından bir masal uydur, korkun geçsin.” “İyi gidiyorsun.” “Tam yanına bir mum yaksan, o seni kuyunun soğuğundan korur... Kendinin yerine yatan bir kadın düşle taşların altında, kadın kendini.” “Bu çok iyiydi.” “Bir fırça alıp saçlarını tara. Uzun uzun... Yumuşacık saçların olsun ellerinde. Yumuşak saçlar insanı rahatlatır... Bence bunu yapabilirim.” “Bence de.” “Aslında meğer perdenin kenarından bir miktar ışık sızıyormuş, bir sokak lambası, sapsarı... Nasıl görmemişim ki? Işığı gör... Sonra kalk ve koridorun başındaki aynanın önüne kadar yürü... En zoru bu… Kaldır gözlerini ve bak. Her şeyin, o lanet koridorun, onun gözünün içine. O bakmasa da bak, hiç ayırma gözlerini. O zaman bitecek korku.” “Bitecek. Sen bakınca bitecek. Korku bitince öfke de bitecek. Çünkü ne oluyor biliyor musun, çocukluk diyorsun, kocaman, çözülmez bir labirent koyuyorsun önüne. Ee, çık oradan çıkabilirsen. Halbuki bir labirent yok. Yalnızca o koridor var. O koridora dönüp perdeleri açmak var. Aç ki içeriye ışık dolsun. Sen bunu yapabilirsin. O minnacık kız yapamazdı belki ama sen yapabilirsin.” “… Yapamam. Yapamıyorum. Bilmek yetmiyor, bilsem de olmuyor... O karanlık duvarlar emiyor gücümü.” “Beyaza boyadın ama bugün duvarları. Bu iyi bir adımdı. Bir dokun bakalım. Şöyle bir tık tık yap. Bakarsın duvar değil de alçıpandır. Bakarsın bir yumruk atsan, yumruğun öte tarafa geçer, gökyüzüne bir pencere açılır oradan. Bir yumruk atabilir misin şu duvara?” “...” “Deneyelim mi?” “Deneyelim.” Dışarı çıktı. Kahverengi bir lodosa boyanmış yer gök. Kararmamış daha. Karşı köşedeki suratsız manav narları sıra sıra dizmiş. Adamla göz göze geliverince artık bir refleks haline gelmiş o gülümseme belirdi yüzünde ve bunu fark ettiği an yine sinir oldu kendisine. Hiç sevmediği, hayatında bir su zerresi kadar önemi olmayan şu beş para etmez, çıkarcı adamın karşısında bile kendi gibi olamıyor, onun dahi hoşuna gitmeye çalışıyor. O da sevmeyiversin seni diye geçirdi içinden. N’olur sevmese? Bakışlarını adamdan kaçırıp çantasına gizledi, telefonunu bulup çıkardı. Annesi yedi kez aramış. Bir süre gözünü ayırmadan baktı ekrana, baktı, baktı, sonra birinden bir şey saklıyormuş gibi kaçamak bakışlarla etrafı gözleyerek çantaya attı telefonu. Boş kalan eli hemen gitti, ezbere bildiği o yeri buldu. Elinin ayasıyla sıkar gibi ovuşturdu boynunun altındaki derin, her kilo verişinde, annesinin deyişiyle onu hepten ucubeye çeviren gönül çukurunu. Apartman kapısının kapanma sesiyle irkildi. Kapının ardından göğsündeki el de yumruk olup kapandı, sonra hafifçe gevşeyip gırtlağına kadar ilikli mantonun ilk düğmesini çözdü. Başını kaldırdı. Cadde, az ilerde kendini akşam trafiğine bırakmış, dolu dizgin akıyor. Yürüdü, yola çıktı.

  • İnsan varoluşuna dair can alıcı sorular

    Genel okura seslenen Mit ve Anlam adlı kitapta, yirminci yüzyılın önde gelen düşünürlerinden Claude Lévi-Strauss, insan varoluşuna dair can alıcı sorular üzerine harcanmış bir ömrün kazanımlarını paylaşıyor. “Kaosun bir anlamı olabilir mi?” – “Modern bilim mitlerden neler öğrenebilir?” – “Yapısalcılık nedir?” gibi sorulara verdiği cevaplarda, Lévi-Strauss, açık ve kesin bir dille, insan zihninin potansiyelleri hakkında daha fazla şey öğrenmek isteyen okurlara bir yol haritası sunuyor. Claude Lévi-Strauss (1908, Brüksel-2009, Paris). Paris Üniversitesi ’nde hukuk ve felsefe eğitimi gördükten sonra, bir süre lise öğretmenliği yaptı. 1934-1937 yılları arasında Brezilya’da São Paulo Üniversitesi’nde toplumbilim dersleri verdi. 1939’a değin bulunduğu Brezilya’da yaptığı alan çalışmaları doğrultusunda, ilk antropoloji çalışmasını 1936’da yayımladı. Daha sonra bir süre Fransa’da bulundu. 1941-1945 arası New York’ta The New School For Social Research’te ders verdi. Aynı dönemde burada ders veren ünlü dilbilimci Roman Jakobson’la dostluk kurdu, onun dilbilim derslerini izledi. 1950-1979 yılları arasında Paris Üniversitesi Uygulamalı Yüksek Araştırmalar Okulu’nda toplumsal antropoloji çalışmaları yöneticisi olarak görev aldı. 1959’da Collège de France’ta toplumsal antropoloji kürsüsü profesörlüğüne getirildi. Yapısalcılığın kurucularından biri olan Lévi-Strauss, Brezilya’nın yanı sıra, bugünkü Bangladeş’te de alan çalışmaları yaptı. 1973’te Académie Française üyeliğine seçildi. MİT VE ANLAM Claude Lévi-Strauss Minotor Kitap, 2023 Çeviri: Gökhan Yavuz Demir 104 s.

  • Medeniyete yönelik ironik tespitler: Brodie Raporu

    Borges'in uzun bir aradan sonra yeniden öykü yazmaya başladığı dönemin ilk ürünü olan Brodie Raporu, yazarın erken dönem öykü kitaplarından farklı bir üslup taşıyor. Bu öyküleri sarkıtmadan, kısa kısa yazmaya özen gösterdim, ne derece başarılı oldum bilmiyorum. Yalın olduklarını söylemeye cesaretim yok; en belirgin özelliği karmakarışıklık olan evrenin peşinden giden tek bir yalın sayfa, tek bir yalın sözcük yoktur yeryüzünde. Açıkça belirtmek isterim ki, ne bugün ne de daha önce eskilerin masalcı ya da meselci dedikleri, şimdilerde güdümlü denilen bir yazar oldum. Bir Ezop olma niyetinde değilim. Benim öykülerimin amacı Binbir Gece Masalları gibi insanları inandırmak değil, eğlendirmek ve coşturmaktır. Jorge Luis Borges 1899'da Buenos Aires'te doğdu. Cenevre'de ve İngiltere'de eğitim gördü. Bir dönem İspanya'da yaşadıktan sonra 1921'de Arjantin'e dönerek yazarlık hayatına başladı. 1935'te Alçaklığın Evrensel Tarihi derlemesini kaleme aldı. Buenos Aires'te yazarlık faaliyetlerinin dışında kütüphanecilik, İngiliz edebiyatı profesörlüğü, edebiyat cemiyeti başkanlığı gibi görevlerde bulundu. 1955'ten 1970'e kadar Arjantin Ulusal Kütüphanesi'nin yöneticiliğini yaptı. Ünü 1961'de Formentor Ödülü'nü Samuel Beckett'la paylaştıktan sonra ülke sınırlarını aşmıştı. 1980'de prestijli Cervantes Ödülü'ne layık görüldü. 1986'da öldü. André Maurois'ya göre "uyruğu ve mizacıyla tam bir Arjantinli olsa da kendini evrensel edebiyatla yetiştirmiş" olan Borges, edebiyat, felsefe ve inanç tarihinden fikirleri ustaca sentezleyerek yarattığı özgün evrende zaman, uzay, kader ve gerçeklik gibi evrensel konuları kurguyla kurgu dışının sınırlarının yok olduğu bir üslupla kaleme almıştır. BRODİE RAPORU Jorge Luis Borges Can Yayınları, 2023 Çeviri: Yıldız Ersoy Canpolat Tür: Öykü 104 s.

bottom of page