top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Burnu değil, gözleri koku alan bir tetikçinin hikâyesi

    Harun İsmail Çırak'ın üçüncü kitabı ve ilk romanı, Tazı: Gölgenin Rengi, okuruyla buluştu. Bahtiyar'la tanışın. Nam-ı diğer Tazı... Çocuk yaşta intikam uğruna Adana’dan kaçıp İstanbul’a geldi. Pis adamların himayesinde kirli işlere bulaştı. Hileli bir boks maçında aldığı ölümcül bir yumruk hayatını tamamen değiştirdi. Bahtiyar'ın burnu artık koku almıyor. Ama gözleri her kokuyu ayırt edebiliyor. Tazı'nın gözünden hiçbir koku kaçmıyor. Romanın konusuna gelince...  Sıradan bir tetikçi, mafya dünyasının basamaklarını hızla tırmanmaya başlar. İz bırakmadan ortadan kaybolanları kokularından bulduğu için yeraltı dünyasında “Tazı” namıyla ünlenir. Tabii ki hiçbir ödül, bedelsiz kalmaz. Bu yeteneği zamanla baş edilemez bir lanete dönüşür. Ta ki hayatının aşkıyla tanışına dek... Canan sayesinde saydam bir aşkta şifa bulur. Kendini yeraltı dünyasından çeker. Canan ve kedileri Kontes ile sakin ama huzur içinde yaşamaya başlar. Sen geçmişini unutsan da geçmişin seni unutmaz Tazı! Günlerden bir gün, çocukluğunda onu himayesine alan, baba bildiği Cemal, Tazı'yı son bir “av” görevine çağırır. Bahtiyar'ın istemeyerek çıktığı bu yolculuk hem kurtulduğunu sandığı vahşi yönüyle hem de zifiri karanlık geçmişiyle bir yüzleşmeye dönüşecek. Kitaptan...  “Sevmek rizikolu iş. Bir insanı, bir hayvanı, bir bitkiyi, bir şehri sorgusuzca sevmek için aslanyürekli olmak gerek. Sevdiğini kaybettiğinde büyük acılar çekeceğini bilmesine rağmen böyle bir yükün altına neden girer insan, anlamak zor. Kendisi dâhil her şeyin faniliğini bildiği hâlde nasıl kapılır bu duyguya, böylesine aptalca ve acizce. O iç yakan özlem, bitmeyen sızı, sefil çaresizlik. Kayıtsızlıkta huzur var hâlbuki. Kırılsın, dökülsün, ölsün. Vız gelir tırıs gider. Öyle ki sen de kırarsın, dökersin, öldürürsün. Ruhuna yapışmadan akar gider.” Harun İsmail Çırak , 1974 yılında Antalya’da doğdu. On yaşında, Jules Verne ve Enid Blyton yüzünden yakasını edebiyata kaptırıp kısa öyküler yazmaya başladı. 1994 yılında ODTÜ Maden Bölümü lisans programından atıldıktan sonra aynı üniversitenin Sosyoloji Bölümü’nü bitirdi. Bilgi Üniversitesi İletişim Fakültesi’nde araştırma görevlisi olarak çalışırken, sırasıyla Boğaziçi Sosyoloji Bölümü ve Bilgi Üniversitesi Sinema Televizyon Bölümü yüksek lisans programlarını yarıda bırakıp reklam ajanslarında metin yazarlığı yapmaya başladı. İlk taslağı 2015 yılında ortaya çıkan Tazı: Gölgenin Rengi yazarın üçüncü kitabı ve ilk romanı. TAZI: GÖLGENİN RENGİ Harun İsmail Çırak April Yayıncılık, 2026 Tür: Roman 432 s.

  • Julia May Jonas’ın çok konuşulan romanı Vladimir, dizi uyarlamasıyla 5 Mart 2026’da Netflix'te

    Julia May Jonas’ın eleştirmenlerden tam not alan romanı Vladimir , Rachel Weisz’in başrolünde yer aldığı dizi uyarlamasıyla Netflix’e taşınıyor. Takıntı, arzu ve güç ilişkilerini merkeze alan yapım, 5 Mart 2026’da izleyiciyle buluşacak. Edebiyat ile görsel anlatı arasındaki geçiş her zaman bir dönüşüm meselesidir; özellikle de metnin gücü dilde, iç monologlarda ve bastırılmış arzuda saklıysa. Julia May Jonas’ın 2022’de yayımlanan ve kısa sürede çağdaş Amerikan edebiyatının en çok konuşulan romanlarından biri hâline gelen Vladimir’i, bu zor sınavı veren eserlerden biri. Roman, şimdi bu sınavı bir adım daha ileri taşıyarak Netflix için hazırlanan dizi uyarlamasıyla izleyiciyle buluşmaya hazırlanıyor. Merkezinde evli, entelektüel ve tutkulu bir üniversite profesörünün anlatısı bulunan Vladimir, güç, arzu, etik ve takıntı ekseninde ilerleyen hikâyesiyle yayımlandığı günden bu yana hem övgü hem tartışma topladı. Jonas’ın ironik dili ve rahatsız edici soruları, romanı yalnızca bir “yasak arzu” hikâyesi olmaktan çıkararak çağdaş ilişkiler ve kadın öznesi üzerine keskin bir metne dönüştürdü. Dizi uyarlamasında başrolü üstlenen Rachel Weisz, aynı zamanda projenin yürütücü yapımcıları arasında yer alıyor. Dizinin yaratıcısı, senaristi ve showrunner’ı ise romanın yazarı Julia May Jonas. Böylece Vladimir, edebiyattan ekrana taşınırken metnin ruhunu koruma iddiasını da doğrudan yazarının kontrolüne emanet ediyor. Yapımcı kadroda Sharon Horgan, Stacy Greenberg ve Kira Carstensen gibi isimler yer alırken, dizinin yönetmen koltuğunda Shari Springer Berman, Robert Pulcini, Jason Winer, Jon Radler, Jörn Bornebusch ve Francesca Gregorini bulunuyor. Sekiz bölümden oluşan ve her bölümü yaklaşık 30 dakika sürecek olan Vladimir, tutku ile saplantı arasındaki ince çizgide ilerleyen hikâyesini “yasak”, “güç” ve “arzu” kavramları etrafında yeniden kuruyor. Romanın iç dünyaya yaslanan anlatısı, dizide görsel gerilim ve kara mizah unsurlarıyla destekleniyor. Vladimir, edebiyattan ekrana geçişin yalnızca bir uyarlama değil, aynı zamanda bir yeniden yazım süreci olduğunu hatırlatan yapımlardan biri olmaya aday. Julia May Jonas’ın çok katmanlı romanı, bu kez kelimelerden görüntülere taşınarak 5 Mart 2026’da Netflix’te izleyiciyle buluşacak. Roman, 2023’te Domingo Yayınevi tarafından, Elif Ersavcı’nın çevirisiyle Türkçeye kazandırılmıştı.

  • Kırmızı Kalem Edebiyat'ın 4. Ödüllü Öykü Yarışması'nın teması: Misafir

    Yazarlar, 30 Mart 2026’ya kadar “Misafir” temasını işleyen öykülerini göndererek hem kitaplaşma fırsatı yakalayacak hem de kolektif eserlerde yer alma şansı bulacaklar. Kırmızı Kalem Edebiyat tarafından düzenlenen 4. Ödüllü Öykü Yarışması 2026’da da öykü yazarlarını buluşturuyor. Bu yıl yarışmanın teması “Misafir” olarak belirlendi ve öykü yazarlarının çağrısı 1500 kelimeye kadar uzanan taslaklarla başladı. Yarışmaya katılmak isteyenler eserlerini 30 Mart 2026 tarihine kadar iletebilecekler. Yarışma, 18 yaş üstü herkese açık olup yurt içi ve yurt dışından öyküleri kabul ediyor. Öyküler yalnızca Times New Roman, 12 punto ile hazırlanmış Word dosyası olarak gönderilmeli; dosyada yazarın kimliğini belirten hiçbir bilgi yer almamalıdır. Başvurular yarisma@kirmizikalemedebiyat.com adresine yapılacak olup e-posta konusunun “Öykü Yarışma Başvurusu” olarak belirtilmesi gerekiyor. Jüri kadrosunda Aylin Balboa, Barış İnce, Doğu Yücel ve Hakan Bıçakçı gibi isimler yer alıyor. Yarışmada birinci seçilen öykü dosyası Kırmızı Kalem Edebiyat Yayınevi tarafından kitaplaştırılacak. İkincilik ve üçüncülük ödülleri alan yazarlara sürpriz kitap setleri verilecek; dereceye giren eserler yayınevinin hazırlayacağı kolektif kitapta yer alacak. Mansiyon ve yayımlanmaya değer görülen öyküler de yine kolektif kitaba dahil olacak.

  • Öykü: Islık

    "Kendimi dinliyorum, benim içimden bir ben sanki. İçimi kemiren o ikinci ben, bazen gerçek benliğimin önüne geçmeye çalışıyor." İlhan Gerimterli Günlerdir dişlerimin arasından çıkıp dudaklarımda süzülen bir ıslık peydah oldu ki hiç sormayın. Belki de zihnim, fark etmediğim bir yerden kendini dışarı sızdırıyordur. Farkında olmadan bir şarkının ezgilerini çalıyorum. Bazen de anlamsız sesler, buruk melodiler çıkıyor ıslığımdan. Neye denk geliyorlar bilmiyorum. Dinlediğim müzikler azdır oysa. Hadi diyelim ki beynime işlemiş bir ezgi, farkında olmadan ağzımdan dökülüyor. Ama ya dinlemediğim bir şarkının notasına karışan bu ıslık? Anlamlandırılamayan sesler bazen insanın bastırdığı gerçeklerin gölgesi oluyor. Belki de içimde dolaşan bu görünmez gölge, bir melodi bulduğunda dışarı çıkacak cesareti buluyordur. Birdenbire gelişiyor. Sanki tutunacak bir dal bulamayınca nefesimin ucuna asılıyorum. “Yine aylardan kasım…” diyor dudaklarım. Gözüm, kaldırımın kenarına biriken sarı yapraklarda. Sonra bir sigara yakıyorum. Dumanın arasından “son bir sigara içelim…” diye yankılanıyor. Kendimi dinliyorum, benim içimden bir ben sanki. İçimi kemiren o ikinci ben, bazen gerçek benliğimin önüne geçmeye çalışıyor. Susmam gerektiğini hissediyorum. Çok konuşuyorum belki de. Kullandığım kelimeler zihnimden taşmış, ıslık biçiminde yankılanıyor olabilir. Bir kelime, bir rastlantı, bir yüz, bir müzik... Her şey ıslığa dönüşüyor. Yazarken bile farkında olmadan ıslıkla cebelleşiyorum. Sanki her cümlenin aralığında saklı bir nefes, kendini bir ıslığa dönüştürmek için pusuda bekliyor. Bir anlamı yok gibi ama anlam arıyorum. Her oluşumun bir nedeni ve de karşılığı olmalı bu hayatta. Belki de bu yüzden delirmekle düşünmek arasındaki o ince çizgide gidip geliyorum. Her insan değişir elbette; ama neden ıslıkla? İnsanlar garipsemez, sadece duymuyormuş gibi yaparlar. Ben bile bazen duymuyormuşum gibi yapıyorum kendimi. İnsanın kendine en büyük ihaneti, kendini duymamasıdır aslında .  Kendi sesini bile susturan bu karmaşa, bazen beni en çok ben yapan şeyin sesini de boğuyor. Islık, zevkten çok acı veriyor bana. Çünkü o ezgiler beni hep geçmişe, çocukluğumun kuytularına çekiyor. O günlerin yalnızlığına, annemin pencere kenarına hapsolan boynu bükük sessizliğine, kendi iç sesimin ezilmişliğine, kaybolan yıllarımın doldurulamayan eksikliklerine… Kulak tırmalayan ıslıklarım bazen kararsızlıklarımın ürünü. Bir işin içinden çıkamadığımda, zihnim bir ıslıkla kendini avutuyor. Her derdin bir tesellisi var mı acaba ? Teselli, belki de acının yoğrulmuş maskesidir. Bu maskenin ardındaki yarayı ise yalnız ben duyabiliyorum, bir ıslığın ince sızısıyla. Ama bazı geceler... O ıslık korkutuyor beni. Odanın karanlığında savrulan o ince, titrek nefes sanki ben değilim. Sanki karşımda oturmuş, beni dinliyor. Işığı kapatınca susuyor, ama kalbim yeniden başladığında o da başlıyor. O an fark ediyorum: Belki de bu ıslık, sustukça yorgun dilimin yanık sesi oluyor.  Yağmur, sokak lambasının altında senfoni eşliğinde düşerken bir ritim tutturuyor. Her damla bir anı ve acı. Birinin gülüşü, birinin vedası, birinin susuşu. Hepsi ıslığın içinde dönüyor. Sonra ezgi değişiyor; umuda benzeyen bir tona bürünüyor. “Belki de” diyorum kendi kendime, “bu ıslık yaşadığımı hatırlatıyor bana.” Bazen insan, yalnızca nefesinin çıkardığı sesle hayata tutunur. Ama sonra karanlıkta yoğunlaşan sessizlik. Ne bir nefes ne bir nota. Dudaklarım kupkuru. Korkuyorum. Çünkü ıslık yoksa, ben de yokum sanki. Sessizliğin bu keskin hâli, içimdeki boşluğu daha da derinleştiriyor. Bir ıslık kadar ince, bir insan kadar kırılgan. Ve kırılganlık, insanın en onulmaz yarasından filizleniyor. Sabah oluyor. Perdeden süzülen solgun ışık yüzüme vuruyor. Aynadaki yansımam tanıdık ama yabancı. Dudaklarımın kenarında beliren o belli belirsiz kıvrım, bir ezgiyi çağırıyor yeniden. Yeni başlayan bu ezgi, sanki geceden kalan karanlığı yavaşça eritiyor. Ve istemsizce, bir ıslık daha çalıyorum. Bu kez ezgi tanıdık değil. Ne geçmişten ne bugünden. Belki sadece bana ait. Islığın içinde, sözcükler haykırıyor: “Belki hayat, anlam veremediğimiz ıslıkların toplamıdır. Ve bazı insanlar, kendi hayatını ancak kendi sesinin yankısında bulur.”

  • Sessiz kırılmaların kitabı: Ağaç Gölgesi

    Gülsel Ceren Güneş, Cemre Öğün’ün ilk kitabı, Ağaç Gölgesi üzerine yazdı: "Kitabı, az zamana sığdırılabilecek kısa bir öykü kitabı gibi değerlendirirseniz incelikle kurulmuş metaforları ve anlamları kaçırabilirsiniz." Dijital ve basılı öykü dergilerinde bir süredir adını ve eserlerini sıkça gördüğümüz Cemre Öğün’ün ilk öykü kitabı Ağaç Gölgesi ; gündelik hayatın içinde sessizce biriken kırılmaları merkeze alan bir kitap. Kitapta, büyük olaylardan çok küçük çatlaklarla ilgilenen metinler, sıradan konulara eğiliyor gibi gözükse bile dikkat ve sezgi isteyen bir okuma biçimi talep ediyor. Ağaç Gölgesi ’ni özellikle bu açıdan ilginç buldum.  Kitaptaki bazı öyküler bütünüyle metafor üzerine kurulu. “Delik” bu açıdan kitabın en net örneklerinden biri. Bir evlilikte açılmış ve artık kapatılamayan bir boşluğu anlatan öyküde metafor gizlenmemiş. Üzerine düşünmeseniz bile öyküdeki kadının kocasına göstermeye çalıştıklarını açıkça gördüğünüz gibi, yazarın sadece bahçedeki delikten bahsetmediğini de hemen anlıyorsunuz. Yine de söylenmeyenle kurulan gerilim düpedüz gözünüzün önünde duruyor. Cemre Öğün belli ki okur tarafından hissedilsin istemiş ama metafor anlaşılsa da anlaşılmasa da keyif alacağınız bir metin olması bence yazarın yeteneği. “O bilecek ve belki bir diğer kadın. Soğuk metal levhanın altındaki deliği.” cümlesi altını çizdiğim yerlerden biri oldu. Kitapta “Puset” gibi metaforik bir çerçeveden ziyade güçlü bir gerçekçilikle ilerleyen metinler de yer alıyor. Lohusalık hâli biraz dramatize edilmiş olsa da vitrin camındaki yansımada kendini “hatırladığından daha hantal” bulmak, “evde bebekle olmayı öğrenmek” üzerine cesaret toplamaya çalışmak gibi ayrıntılar, sizi doğrudan deneyimin içinden konuşan bir noktaya taşıyor. Bu gerçekçiliği metaforik öyküler kadar çok sevdim. Sevdiğim bir diğer öyküde de; ailesinin zor bela ödediği bale okulunun hakkını vermek zorunda hisseden, kardeşine dair sorumlulukları olan genç bir balerinle, Ana ile karşılaşıyoruz. Yaşıtları gibi davranmaktan çekinen, yaşının gerektirdiği rahatlığı kendine çok gören bu karakter, erken yaşta içselleştirilmiş başarı baskısını temsil ediyor. Yazar, yetenek kadar borç duygusunun da insanın davranışlarını nasıl biçimlendirdiğini başarıyla göstermiş.   Ağaç Gölgesi ’ndeki öyküler anlatıcı açısından çeşitli bir yapı sergiliyor. Birinci tekil anlatım, tanrı anlatıcı ve serbest dolaylı anlatım arasında geçişler yapılmış; bu geçişler biçimsel bir deneme olmaktan çok, öykülerin duygusal mesafesini ayarlayan araçlar olarak işlev görüyor. Kimi öyküde okur karakterin zihnine doğrudan yerleşirken, kimisinde bilinçli ve mecburi bir mesafe alınıyor. Anlatıcı seçimi “Yazar çeşitli denemeler yapmış” diyemeyeceğiniz kadar iyi yapılmış. Bunda yazarın tür ayrımcılığı ve toplumsal cinsiyet eşitliği gibi konularda çalışmış olmasının büyük etkisi olduğunu düşünüyorum.   Cemre Öğün’ün anlatıcılar dışındaki belirgin tercihlerinden biri, “dedi”, “söyledi” gibi diyalog etiketlerinden özellikle kaçınması. Neredeyse hep satır satır ilerleyen ikili diyaloglarda kimin konuştuğu çoğu zaman sezilse de, bu tercih metinlere yer yer bir tiyatro metni hissi veriyor. Tek cümlelik paragraflar ve diyaloglar bir araya getirildiğinde kitabın hacmi oldukça küçülebilecek gibi gözüküyor; ancak alt katmanları ve çağırdığı düşünce alanlarıyla bu sade yapının ötesine geçen bir kitap Ağaç Gölgesi . Az zamana sığdırılabilecek kısa bir öykü kitabı gibi değerlendirirseniz incelikle kurulmuş metaforları ve anlamları kaçırabilirsiniz.  AĞAÇ GÖLGESİ Cemre Öğün Alakarga Yayınları, 2025 Tür: Öykü 148 s.

  • Milliyet Sanat'ın Şubat 2026 sayısı çıktı

    Semiha Berksoy ve “Tüm Renklerin Aryası” sergisi, Hazal Türesan ile ayın söyleşisi, Sabahattin Ali’den Tinder’a edebiyat evreninde aşk, Hollywood’un Filistin duruşu, Z Kuşağı’nın müzikle ilişkisi ve çok daha fazlası… Milliyet Sanat’ın Şubat sayısı çıktı! Türkiye’nin ve dünyanın kültür sanat gündeminin nabzını tutan Milliyet Sanat’ın Şubat 2026 sayısı okurlarla buluştu! Kapağını, Semiha Berksoy’un çok yönlü üretimlerini İstanbul Modern’de bir araya getiren “Tüm Renklerin Aryası” sergisine ayıran yeni sayıda Ayın Söyleşisi’ne Hazal Türesan konuk oluyor. Sabahattin Ali’den Tinder’a edebiyatın âşıklarının dönüşümünü, Hollywood yıldızlarının Filistin direnişini, Z kuşağının müzikle ilişkisini mercek altına alan sayıda daha birçok röportaj, yazı ve haber okurları bekliyor. Milliyet Sanat’ın Şubat Şubat sayısı raflarda, dijital uygulamalarda ve Getir, Trendyol, HYPERLINK "https://www.dergikapinda.com/kategori/milliyet-sanat"dergikapinda.com ve HYPERLINK "http://www.shopier.com/milliyet_yayinlari"shopier.com ile Türkiye’nin tüm şehirlerinde! Milliyet Sanat Şubat 2026 sayısının kapağında okurları, tüm renklerin divası Semiha Berksoy’un sergisi karşılıyor. Çok yönlü kişiliğiyle hem Türkiye’de hem Avrupa’da birçok ilke imza atan Berksoy’un sergisi “Tüm Renklerin Aryası”, sanatçının sahne sanatlarından görsel sanatlara, sinemadan edebiyata uzanan üretimini 200’ü aşkın yapıtla İstanbul Modern’de bir araya getiriyor. PLASTİK SANATLAR Yeni sayının plastik sanatlar sayfalarında, soyut cam heykelleri ve bunlara getirdiği fotografik yorumlarıyla Merdiven Art Space’e konuk olan Ani Çelik Arevyan’ın; “çİzdüşümler” sergisini Schneidertempel Kültür Merkezi’nde açmaya hazırlanan usta çizer Ercan Akyol’un ve “LIVE” başlıklı performatif sergisi Pilot Galeri’de açılan M.K. Perker’in röportajları yer alıyor. Habip Aydoğdu’nun Brieflyart’ta devam eden sergisi “Bir Rengin Tanıklığı” ve Can Göknil’in Bozlu Art Project’in tarihi Mongeri binasında açtığı beşinci kişisel sergisi “Evrende Vals” üzerine inceleme yazıları da okurları bekliyor. İrem Maro “Uzak Yakın Mimarlık” köşesinde yeni yılda global kültür sahnesine katılacak bazı kültür yapılarını; Ayşegül Sönmez “Sanatatak” köşesinde Amazon’un kalbinden Paris’e uzanan bir tanıklık hikâyesini kaleme alırken Sabiha Kurtulmuş “Biz, Vesaire” köşesini Altuğ Hacıalioğlu ile yaptığı röportaja ayırıyor. KÜLTÜR Şubat 2026 sayısına özel bir dosya hazırlayan Turan Aksoy, şiirden sinemaya, bireysel hafızadan kentsel belleğe uzanan yazısında Lefkoşa’yı şehir yapan unsurların izini sinema salonları üzerinden sürüyor. AYIN SÖYLEŞİSİ Şubat ayında Asu Maro ile Ayın Söyleşisi’nin konuğu olan son yılların en üretken, en ışıltılı oyuncularından Hazal Türesan, rol alacağı “Beyaz Tavşan Kırmızı Tavşan” oyununun yanı sıra hem sahnede, perdede ve ekranda rol aldığı birbirinden başarılı işleri hem de kendisini ve hayatını anlatıyor. SAHNE SANATLARI Milliyet Sanat, İstanbullu dansseverlerle buluşmaya hazırlanan Béjart Ballet Lausanne kumpanyasının sanat yönetmeni Julien Favreau’nun röportajıyla açılan sahne sanatları sayfalarında ayrıca, 21 Ocak’ta aramızdan ayrılan tiyatronun unutulmaz ismi Haldun Dormen’e veda ediyor. Derya Şensoy’un yazdığı ve tek başına rol aldığı, Ortaoyuncular’ın 51. oyunu “Diyemedim”i; İranlı yazar Nassim Soleimanpour’un “Beyaz Tavşan Kırmızı Tavşan”ı anlattığı sayfalarda, Tomris Uyar’ı Zeynep Kaçar’ın kalemiyle tiyatro sahnesine taşıyan Bursa Şehir Tiyatroları yapımı “Tomris/Bir Uyumsuz Öykü”nün incelemesi de yer alıyor. EDEBİYAT Edebiyat sayfalarında 2023 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi Norveçli yazar Jon Fosse’nin; Eczacıbaşı Fotoğrafçılar Dizisi’nin 16. kitabı Manuel Çıtak’ı ve 2023’te kaybettiğimiz sanatçının görsel evrenini anlatan Şebnem İşigüzel’in; Bir Doz Yaşam’ı çıkaran yoğun bakım ve geriatri hemşiresi Fatma Duran’ın ve yeni kitabı Rüzgâr, Yokuş, Failatün Failün ile İlhami Algör’ün röportajları okurları bekliyor. Sabahattin Ali’den Tinder’a edebiyatın âşıklarının nasıl dönüştüğüne ışık tutan bir yazının yanı sıra Hülya Avtan da “Sayfayı Çevir” köşesinde her zamanki gibi edebiyatseverlere geniş bir öneri seçkisi sunuyor. SİNEMA Bu ay vizyona giren “Hamnet”te William Shakespeare’i canlandıran Paul Mescal’ın röportajıyla okurları karşılayan sinema sayfaları, Javier Bardem ve Mark Ruffalo’dan yola çıkarak Hollywood’un Filistin duruşunu ele alıyor. WomanPost’un, Afgan kadınların sesini dünya kamuoyuna taşımak üzere temsilci olarak seçtiği yapımcı Bulut Reyhanoğlu’nun ve Altın Portakal’da Yıldız Kültür’e En İyi Yardımcı Kadın Oyuncu Ödülü getiren “Kanto”nun yönetmeni ve senaristi Ensar Altay’ın röportajları ve Emily Brontë imzalı “Uğultulu Tepeler”in sinemadaki yeni uyarlamasının incelemesi de okurları bekliyor. Attila Dorsay ise “Sinemanın Hazineleri” köşesinde, 2025’in son günlerinde aramızdan ayrılan Brigitte Bardot’yu Roger Vadim imzalı “Les bijoutiers du clair de lune/Mehtap Kuyumcuları” filmiyle anıyor. MÜZİK Sofar Sounds İstanbul’un yeni küratörü Merve Şanlı’nın heyecan uyandıran yeni dönemin vizyonunu anlattığı müzik sayfalarındaki “Müzik Dünyasından” köşesinde Mehmet Tez, Keith Jarrett’ın 1975’te Köln’de verdiği tek gecelik konseri kaleme alıyor. Eray Aytimur “Bırak Dağınık Kalsın”da Sibel Köse’nin yeni albümü “In Good Company” ve 6-8 Şubat’ta Teatro Rivoli’de 16. edisyonu gerçekleşecek Porta-Jazz Festivali’ni; Yavuz Hakan Tok “Yeter ki Müzik Olsun” köşesinde Z kuşağının müzikle kurduğu bağı; Kemal Küçük ise “Diapason”da 80 yıllık İDSO’nun salon hikâyesini yazıyor.

  • Anlamakla sevmek arasında uzun ince bir yol hikâyesi

    Şule Tüzül, Irmak Zileli'nin Eşik  adlı ilk romanı üzerine yazdı: "2012 Yunus Nadi Roman Ödülü'ne layık görülen Eşik, büyürken anne ve baba arasında, toplum ve aile arasında, politikayla yaşam arasında, her türlü çatışmanın arasında kalan çocukların hikâyesi." Büyüme hikâyelerinin hepsi hem birbirine benziyor hem de her biri biricik. İnsanı neyin nasıl inşa ettiğini okuyoruz çünkü bu hikâyelerde. Edebiyatın en çok işlenen konularından biri. Okurlar olarak da çok seviyoruz bu hikâyeleri; onlarca, yüzlercesini okuyoruz, yine de her seferinde kendimizden yeni bir parça ile karşılaşmanın heyecanını yaşıyoruz. Bir çocuğun dünyası, bir çocuğun gözünden yorumlanan hayat daha çekici, daha etkileyici. Daha saf, daha sahici. Diğer yandan bir yazar için en zoru olsa gerek büyüme hikâyesi yazmak. Sonuçta her edebiyat eseri bir yarayı anlatıyor. Çocukluğun ve büyüme sürecinin yaralarını tekrar açmak... O yaralarla, o yaraların ne kadar iyileştiğiyle, ne kadar kapanabildiğiyle bugünün dünyasından yüzleşmek...  Irmak Zileli'nin Eşik  adlı ilk romanı bir büyüme hikâyesi. İlk olarak 2011 yılında okurla buluşan roman bugün Everest Yayınları tarafından yayınlanıyor. Usta işi bir ilk roman. Irmak Zileli romanın ilk halini yazıp bitirmiş. Ve beğenmemiş. Oturup tekrar yazmış. Bu romana kadar nehir söyleşi kitaplarına, çok sayıda deneme ve eleştiri yazısına imza atmış, dergi yöneticiliğinden editörlüğe yayın dünyasının içinde biri olarak usta işi bir ilk romana imza atması şaşırtıcı değil. Aynı zamanda cesur bir imza bu; Eşik  otobiyografik özellikler taşıyan bir roman ve romanın karakterleri Türkiye siyasi tarihinin tanınan isimleri. Dolayısıyla, farklı bakış açıları ve yorumlarla bir edebiyat eseri olmanın dışına çıkma riskine açık bir roman, Eşik . İyi bir edebiyat eseri olduğunu geçen yıllarla kanıtlamış, tüm riskleri ve zorlukları aşıp bugüne gelmiş, Irmak Zileli'nin halen çok okunan ve sevilen romanlarından biri.  Ana kahramanımız Eylül. Roman Eylül'ün anne ve babasının tanışmadan önceki hikâyeleri, tanışmaları, Eylül doğana kadar olan beraberliklerinde yaşananları anlatarak başlıyor. Eylül'ün doğumu ile Eylül'ün hikâyesi üzerinden yol almaya başlıyoruz. Eylül'ün büyüme hikâyesi romanın ana izleği, ancak Türkiye siyasi ve toplumsal tarihi bu izleğe yoğun biçimde eşlik ediyor. Yazar, hikâyenin 12 Eylül döneminde yaşandığını, şehir ve mekân isimlerini doğrudan belirtmese de hem anlatılanlardan hem de romanın otobiyografik özellikler taşıması nedeniyle anlatılanlar bu ülkenin insanlarına tanıdık. Benzer biçimde, yazarın roman boyunca kullanacağı birçok teknik tercih iyi bir edebiyat eseri ortaya çıkarmaktaki titizliğinin göstergeleri. Bir yanıyla 12 Eylül dönemini anlatan bir roman bu, evet ama aynı zamanda zamansız ve evrensel bir romana imza atıyor Irmak Zileli.  Roman, üçüncü tekil anlatıcı tarafından anlatılıyor. Irmak Zileli bu anlatıcıya serbest dolaylı anlatıcı diyor. Bu anlatıcı romanın başında Eylül'ün anne ve babasının, romanın önemli karakterlerinden dayısının yaşadıklarının yanı sıra onların iç seslerini de aktarıyor okura. Romanın kırılma anlarından biri olan Eylül'ün on birinci yaş gününden itibaren anlatıcı sık sık Eylül'ün iç sesi oluyor, artık sadece onun sesi, onun gözünden anlatmaya başlıyor her şeyi. Böylece birey olma yolunda oldukça zorlu yollar kateden bir kız çocuğun algısı ile bakıyoruz yaşananlara. Anlatıma ivme kazandıran ve güçlendiren özelliklerden biri bu. Bu tercih ile anlatıcı Eylül'ün iç sesini okura ulaştırırken, onun çıkmazlarını, duygusal çaresizliğini açıklamak için değil, son derece sahici bir biçimde yaşananlar karşısında bir çocuk ne düşünür ve içinden ne tür tepkiler verirse onları aktarıyor. Eylül'ün iç sesinin güçlü bir mizah özelliği de var, bu da birçok yerde okura nefes alacağı alanlar sağlıyor. Yaşananlar öyle iyi hikâyeleştiriliyor ki Eylül'ün hissettikleriyle roman boyunca özdeşlik kurabiliyoruz, ayrıca romanın anne, baba, aile, toplum, devlet ve siyaset eleştirisi de Eylül'ün yaşadıkları aracılığıyla okura aktarılabiliyor.  Bazı kitaplar altını çizdiğimiz çok sayıda cümle olması nedeniyle kalbimizi kazanır, bazıları ise altını çizecek bir cümle bile olmaması nedeniyle. Eşik  ikinci gruptan. Dil ve anlatım sade. Cümleler hikâyenin ritmine uygun bir paralellikte birbirini takip ediyor. Mekânsal ve zamansal geçişleri belirtmek amacıyla paragraflar arasında bir boşluk, bazı yerlerde üç yıldız kullanılsa da romanda bölümlendirme yok. Irmak Zileli, yazarın değil metnin öne çıkmasını önemseyen yazarlardan biri. Bu tür teknik tercihler de bu amaca hizmet ediyor.  2012 Yunus Nadi Roman Ödülü'ne layık görülen Eşik , dünyadaki tüm çocukların ortak büyüme hikâyesi. Büyürken çekilen sancıların ortak hikâyesi. Anne ve baba arasında, toplum ve aile arasında, politikayla yaşam arasında, her türlü çatışmanın arasında kalan çocukların hikâyesi. Romanın karakterleri Türkiye siyasi tarihinin tanınmış figürleri olabilir, ancak romanda ilerledikçe anne ve baba dünyanın bütün anne babalarına, devlet ve toplum dünyanın her yerindeki devletlere ve toplumlara benziyor. İnsan her yerde insan... Bu da anlatımın gücünü gösteren özelliklerden biri.  Eşik 'i bu kadar iyi bir roman yapan ana ögeler ise romanın kendine has dili, sesi, ruhu, zamanı ve bunlarla sıkı ilişki içinde olan ritmi ve müziği.  Roman boyunca aile, toplum, kadere dönüşen coğrafya ve siyaset tarafından şekillendirilmeye çalışılırken kendini bulmaya ve var etmeye çabalayan bir kız çocuğunun sesini duyuyoruz. Büyümenin ne kadar sancılı bir yolculuk olduğunu deneyimleyen bir kız çocuğunun sesi. Roman ilerledikçe daha güçlü çıkan bir ses bu.   İyi yazarlar bazen ruhu eksik eserler yazabilirler. Yazar okuyan her okur, yani bir yazarın peşine düşüp tüm eserlerini takip eden okur, bunun örneklerine rastlamıştır. İyi yazmanın tüm kurallarına uyan bir eser, gerçek yaşamla bağ kurmakta, sahici olmakta eksik kalabilir. Irmak Zileli ilk romanı Eşik 'te tüm edebi birikimini aktarmış olmalı, güçlü bir eseri var eden yazım tercihlerini titizlikle uyguladığını görüyoruz. Ama aynı zamanda hikâyenin yaşamla bağını olması gereken kıvamda sağlamış, romanın ruhunu korumuş. Bir ilk roman olarak Eşik 'in beni çok etkileyen yanlarından biri de bu oldu.  Zileli'nin başarıyla aktardığı başka bir mesele de kişilere ve olaylara eşit mesafede durabilmesi ve kimseyi yargılamadan yaşananları anlatabilmesi. Yazarlar ilk kitaplarında, hele de otobiyografik bir metin yazıyorlarsa, çektikleri acıların bedelini birilerine ödetebilecekleri bir alan buldukları yanılsamasına düşebiliyorlar maalesef, bu da ortaya çıkan eseri edebiyatın çok uzağında bırakabiliyor. Zileli Eşik 'te en çok bu konuda titizlik göstermiş sanırım. Eylül, en zorda kaldığı, en acı çektiği zamanlarda bile karşısındakini ve kendini anlamaya çabalıyor, ki bu da Eylül için çok daha zorlu bir süreç. Ama işte böyle olduğu için birey olabilme, insan olabilme yolculuğunda ilk ve belki de en önemli eşiği deneyimliyor ve aşabiliyor. Birini anlamaya çalışmak... Her ne yaparsa yapsın anlamaya çalışmak. Ayfer Tunç'un Kuru Kız  adlı romanında geçen “ Anlayınca insan bütün dünyayı sevebiliyor,”  cümlesini çok severim. Edebiyatın sırrı bu cümlede gizli bence. Eşik, bu cümleyi anlatabilen iyi romanlardan biri bence.  Eşik, çok özel ve anlamı derin bir kelime. İnsan, eşiklerden geçe geçe insan oluyor. Ölüm son eşiğimiz. Geçtiğimiz her eşik çok önemli, ama ilkinin ayrı bir yeri var. Eylül'ün Eylül olma yolunda geçtiği ilk eşiğe, ilk aydınlanmasına tanık oluyoruz bu romanda. Hem ne kadar tanıdık ne kadar benziyor her birimize, hem de ne kadar biricik...

  • Rachel Cusk’tan Sonrası: Bir düzyazı üçlemesinin son halkası

    Rachel Cusk yalnızca romanlarıyla değil, anı, deneme, eleştiri gibi türleri iç içe geçirdiği düzyazı kitaplarıyla da günümüzün en önemli edebiyatçıları arasında yer alıyor. Evliliğin sona erişinin ardından gelen yeni gerçekliği soğukkanlılıkla keşfe çıkan Cusk, kadının toplum içindeki yerini, aileyi ve evliliği, otorite kavramını teşrih masasına yatırıyor. Hamileliğini ve anneliğinin ilk yılını ele aldığı Bir Ömrün Emeği ’nin ve ailesiyle birlikte çıktığı İtalya seyahatini anlattığı Son Akşam Yemeği ’nin ardından gelen Sonrası ’nın da yayımlanmasıyla, Cusk’ın bir üçleme olarak görülebilecek düzyazı kitaplarının sonuncusu Türkçede okurla buluşmuş oluyor. Evliliğin sona erişinin ardından gelen yeni gerçekliği soğukkanlılıkla keşfe çıkan Cusk, kadının toplum içindeki yerini, aileyi ve evliliği, otorite kavramını teşrih masasına yatırıyor; yeni edinilmiş acı bir bilginin ışığında hem kendi çocukluğuna ve ailesine yeni bir gözle bakıyor hem de belli başlı Yunan tragedyalarına taze bir bakış getiriyor. Sonrası, Rachel Cusk’ın yazarlığında Çerçeve üçlemesiyle başlayan kırılmaya dair ipuçları da sunan, sarsıcı bir kitap. Rachel Cusk  (d. 1967), Kanada doğumlu İngiliz yazar ve deneme yazarıdır. Cambridge Üniversitesi’nde İngiliz Edebiyatı eğitimi almıştır. Romanlarında ve kurmaca dışı eserlerinde evlilik, annelik, kadınlık, kimlik ve ayrılık gibi temaları dürüst, mesafeli ve analitik bir dille ele alır.  Outline (Çerçeve)  üçlemesiyle anlatı biçimini kökten sorgulayan özgün bir edebiyat anlayışı ortaya koymuş, çağdaş edebiyatın en etkili yazarlarından biri olarak kabul edilmiştir. SONRASI - Evlilik ve Ayrılığa Dair Rachel Cusk Yapı Kredi Yayınları, 2026 Çeviri: Roza Hakmen Editör: Darmin Hadzibegoviç 120 s.

  • 14 Şubat Dünya Öykü Günü Bildirisi bu yıl Mustafa Balel'den

    Öykünün yaşamla kurduğu derin ve vazgeçilmez bağa dikkat çekmek amacıyla her yıl 14 Şubat’ta kutlanan Dünya Öykü Günü, 2026 yılında da edebiyat dünyasının ortak sesi olmayı sürdürüyor. Bu yılın Dünya Öykü Günü Bildirisi, öykücülüğümüzün usta isimlerinden Mustafa Balel tarafından kaleme alındı. Bildiri; öyküyü yalnızca bir yazınsal tür olarak değil, insanlık tarihinin en kadim anlatı biçimi, yaşamın ve varoluşun sesi olarak ele alıyor; gündelik hayatın içindeki görünmez hikâyelere, insanın anlatma gereksinimine ve öykünün dönüştürücü gücüne odaklanıyor. 2026 DÜNYA ÖYKÜ GÜNÜ BİLDİRİSİ Özünde bir anlatı olan öykü sıradan bir yazın türü değildir. Bir hayattır. Hayatın sesi. Hayatın kendisi.  Bir bakmışsınız, bir hınzırlık yapmayı tasarlayan afacan bir çocuğun dudaklarının kenarındaki şeytani seğirme olarak gösterir kendini. Bir bakarsınız, başı önünde ürkek adımlarla babası yaşındaki bir adamın peşi sıra ilerlemekte olan kucağı kundaklı, karnı burnunda pembe yanaklı bir tazenin gözlerindeki hüzün olarak çıkar karşımıza. Bazen de bir dükkânın vitrinindeki pahalı bir ayakkabıdan gözünü ayıramayan kızının ilgisini başka yöne kaydırmak için diller döken çaresiz bir babanın sesindeki titreyiş.…  Varoluşundan bu yana yaşamın ve ölümün gizlerini çözmeye çalışan insanoğlu, içindeki ve dışındaki dünyaya sonsuz bir yolculuktadır hep. Hayata sorular sorarak yanıtlarını bulmaya çalışır. İşaretlerle, çizgiyle, sesle, sözle… Böylece bugün edebi türler içinde insan yaşamının ayrılmaz parçası olan öykü doğmuştur.  Yaşamımızda hayati bir öneme sahiptir öykü. İnsanoğlu var olduğu andan başlayarak kendini ifade etmek zorunda kalır. Birilerine bir şeyler anlatmak, bir şeyler aktarmak, bir mesaj iletmek arayışı içindedir. Elindeki malzemeleri kullanarak bazen bir ıslık, bazen bir çığlık, bir gırtlak oyunu, bir el işareti, bazen de mağara duvarına çizdiği bir resimle bu ihtiyacı karşılama arayışı içinde olmuştur hep.  İnsan olmanın gerekliliğidir bu. İnsanlığın ilk evrelerinde acıktığını, susadığını, korktuğunu, şaşırdığını tıpkı bugün bebeklerde olduğu gibi çıkardığı seslerle anlatmak gereği duymaktaydı insan denen varlık. Bir anne çıkardığı bir sesle çocuğunun acıktığını anlıyor, hemen koşup doyuruyordu. Bu insanlar yükselen bir dumandan tehlikeli bir dinozorun gelmekte olduğunu anlayıp önlemlerini alıyorlardı. Zaman içinde seslerin sözcüklere, sözcüklerin tümcelere dönüşmesi sonucu anlatım bir zenginlik kazanmış ve öykünün temeli atılmıştır.   Öykü, yapısı gereği hayatı sorgulayıp yanıtlar bulmak peşinde sürekli devinim halinde olan insanoğlunun soyut, somut dünyanın arakesitinde gezinerek, insanın kendi varlığıyla, canlı, cansız, tüm öteki varlıklarla ve yaşamlarla yüzleşmesini sağlar. Sıradan bir göz görmese, farkına varmasa da her yerde vardır o. Elimizin altındadır hemen, gözümüzün önündedir… Uzun uzun aramalara gerek yok… Hastane koridorlarında bir garibanın hastabakıcıyı beyaz önlüklü, biraz da bakımlı diye doktor sanarak bir şey sormak üzere yanına yaklaşırken ters iliklediği düğmelere şöyle bir bakmamız yeter.  Kuyruğuna bağlanmış kola kutusundan kurtulamamanın şaşkınlığı içindeki güzeller güzeli bir kedi yavrusu, yürürken ayağımıza takılan topuğu kırık bir kadın ayakkabısı, yanağı diş izinden geçilmeyen bir oyuncak bebek… İşlek bir meydanda fotoğraf mankeni olarak kullanılmak üzere sahibinin koluna etol gibi atılmış yaşlı bir maymunun gözlerindeki bezginlik binlerce sıradan bir bakıştan rahatlıkla gizlenirken her biri cin gibi birer öykü avcısı olan öykü yazarının önünde katman katman açılan birer  öyküye dönüşür.  Öykü bir hayattır. Öyküsüz bir dünya yaşamın durduğu, her şeyin son noktayı koyduğu bir dünyadır.  Bu güzel Dünya Öykü Günü’nde, sözcük denen cevheri kuyumcu titizliğiyle bir araya getirerek insanlığın geçmişini dünden bugüne taşırken bugünleri de yarınlara taşıyacak olan öykücü dostlarıma:  “İyi ki varsınız! Yolunuz, ufkunuz açık olsun!” diyorum. MUSTAFA BALEL

  • "Hayır" demenin gücü üzerine

    İsveçli yazar ve çizer Lisen Adbåge'nin sade ama etkili metni ve çizimleriyle "Hayır" demenin gücüne odaklanıyor. Her çocuğun okulda, parkta ya da sokakta oyun oynarken karşılaştığı iki çocuk grubu vardır. Çok tanıdık iki grup: "Karar Verenler" ve "Dışlananlar". Çocuklar bu gruplardan birinde olmayı seçerler. İsveçli yazar ve çizer Lisen Adbåge'nin sade ama etkili metni ve çizimleriyle bu kitapta bu iki grubun çatışmasını izliyor ve "Hayır" demenin gücünü keşfediyoruz. Kitap hakkında: “Görseller ve metin, grup psikolojisini demokrasi bağlamında ele alan bu etkili derste kusursuz biçimde bütünleşiyor.” Lotta Olsson, DAGENS NYHETER GAZETESİ “Güç hakkında dâhiyane bir kitap …” Ebba Billengren ve Johanna von Horn, DAGENS ETC GAZETESİ İktidar ve hayır deme hakkıyla ilgili bir kitap. LİSEN ADBÅGE 1982 yılı doğumlu sanatçı İsveç'in Östergötland bölgesindeki Sya’da büyümüştür. Liseden sonra Hofors’ta iki yıllık bir sanat okuluna devam etmiştir. Çalışmaları arasında yetişkinler ve çocuklar için çizgi romanlar ile daha küçük çocuklara yönelik resimli kitaplar yer almaktadır. İlham aldığı isimler arasında Barbro Lindgren, Kitty Crowther, Gunna Grähs ve Eva Lindström bulunur. Kız kardeşi Emma ile birlikte Elsa Beskow Ödülü’ne (2018) ve Expressens Heffaklump Ödülü’ne (2021) layık görülmüştür. KARAR VERENLER Lisen Adbåge Dinozor Çocuk, İsveççeden çeviren: Ali Arda

  • Yaratıcılık Ritüelleri 72 / Hakan Bıçakçı: "Kendimi rutinlerine bağlı memur sanatçılara yakın görüyorum"

    "Yazmak son derece soyut bir uğraş, o nedenle ne yaptığını bilememe, tam olarak emin olamama hali eşlik ediyor çalışma sürecine." Yazarların yazma deneyimlerine odaklanan Yaratıcılık Ritüelleri'nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu Hakan Bıçakçı. Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Yazdığım dönem, özellikle de üzerinde çalıştığım bir romansa, zihnimin bir köşesinde bir klasör açılıyor. Ve süreç başlamış oluyor. İstesem de istemesem de o klasöre bir şeyler dolmaya başlıyor. Yani üzerine düşünmediğim, çalışmadığım zamanlar da üretim sürecine dahil oluyor. Hatta bazen düşününce aklıma bir şey gelmiyor, sonra bir gün durup dururken fikirler üşüşüyor. En temel özet bu sanırım. Tabii bu ilk dönem. Son düzlükte daha disiplinli bir çalışma gerekiyor. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Benim böyle teatral, hikayesi olan ritüellerim yok. Kendimi ilhamla çalışan romantik sanatçılardan çok, rutinlerine bağlı memur sanatçılara yakın görüyorum. Yani ritüel değil, rutin önemli olan. Bana kalırsa insanlar “oturdum yazdım” derse sıkıcı olacağı için sonradan böyle ayrıntılar yakıştırıyorlar üretim süreçlerine. Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Zamansal sorunlar, başka işler en net engel tabii. Ancak bundan şikâyet etmek kolaycılık. Dikkat dağınıklığı ve odaklanma güçlüğü çağında hemen suçlanacak olan vakitsizlik. Aslında vakit var, bir şekilde zaman bulunur ama Tiktok çağında, odaklanma sabrı kalmadı kimsede. Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Aynı diyemem ama bambaşka da değil. Yazmak son derece soyut bir uğraş. Ve tüm soyut sanatlarda olduğu gibi ne yaptığını bilememe, tam olarak emin olamama hali eşlik ediyor çalışma sürecine. İlk zamanlarda bu hissin zamanla geçeceğini sanırdım. Geçmiyormuş. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Ben uzun yıllar gece yazdım. Kırkların ortalarında geceyi okuyup izlemeye, gündüzleri yazmaya ayırmaya başladım. Bu kendiliğinden gelişen bir süreç oldu. Belki ileride yine değişir. Bence herkesin verimli olduğu zaman dilimi farklıdır. Dolayısıyla en iyisi başkalarını değil kendini dinlemek. Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Sanat eserlerine sıkça büyük bir hayranlık duysam da “ben yaratmış olsaydım” hissim olmaz. Ama onun yerine şu çok oluyor: “Ben olsam böyle yazardım” hissi. Yani okuyup izlediğim şeye zihnimde birtakım müdahaleler. Mesela sonunu farklı hayal etmek, türünü değiştirmek, bazı ayrıntıları bambaşka bir şekilde yeniden düşünmek gibi.

  • Gerçeklik sabit değildir

    Tuba Ayşe Özgür, Büyülü Gerçekçilik Kaleydoskoptan Dünya adlı kitabında, okuru öğretici bir metnin karşısına değil, düşünsel ve edebi bir eşlik alanına davet ediyor. Gerçeklik sabit değildir. Kaleydoskoptan Dünya okuru başka bir bakma biçimine davet ediyor. Edebiyat dünyasında “büyülü gerçekçilik” çoğu zaman bir tür olarak tanımlanır. Oysa Büyülü Gerçekçilik Kaleydoskoptan Dünya , bu tanımı bilinçli olarak yerinden oynatıyor. Kitap, büyülü gerçekçiliği kurallar bütünü olarak değil, gerçekliğe bakmanın çoğul, kırılgan ve sezgisel bir biçimi olarak ele alıyor. Tuba Ayşe Özgür, bu çalışmada okuru öğretici bir metnin karşısına değil, düşünsel ve edebi bir eşlik alanına davet ediyor. Kitap, büyülü gerçekçiliğin tarihsel kökenlerinden yola çıkarken, onu fantastik, distopya ya da gerçekçilikle karşı karşıya getirmek yerine, aralarındaki bilinçli mesafeyi görünür kılıyor. Tür sınırlarını çizen değil, o sınırların geçirgenliğini hissettiren bir anlatı kuruyor. Kaleydoskoptan Dünya, büyülü gerçekçiliğin temel meselelerini (zamanın kırılması, mekânın hafızayla yüklenmesi, olağan ile olağanüstünün çatışmadan yan yana durabilmesi) sade ama derinlikli bir dille ele alıyor. Kitap boyunca okur, tanımların kesinliğinden çok, bakışın değiştiği anlara tanıklık ediyor. Bu metin bir kuram kitabı değil ama düşünsel bir zeminden de yoksun değil. Franz Roh’dan Alejo Carpentier’e, Roland Barthes’tan modern anlatı anlayışlarına uzanan izlekler, doğrudan alıntılarla değil, metnin sezgisel dokusunda hissediliyor. Kitabın sonunda yer alan “Düşünsel ve Edebi Eşlikçiler” bölümü, okura bir kaynakça değil, bir kapı aralığı sunuyor. Kaleydoskoptan Dünya, yazmak isteyenler kadar okuma biçimini sorgulayanlar için de bir başucu kitabı. Gerçekliğin tek bir yüzü olmadığına inanan, edebiyatı açıklamak kadar hissetmek isteyen okurlar için yazılmış bir çağrı. Çünkü bu kitap, gerçeği anlatmıyor. Gerçeğin nasıl parçalanabileceğini gösteriyor. BÜYÜLÜ GERÇEKLİK KALEYDOSKOPTAN DÜNYA Tuba Ayşe Özgür Banliyö Yayınları, 2026 Editör: Demet Çaltepe Tür: Deneme 136 s.

bottom of page