Gerçeklik sabit değildir

Tuba Ayşe Özgür, Büyülü Gerçekçilik Kaleydoskoptan Dünya adlı kitabında, okuru öğretici bir metnin karşısına değil, düşünsel ve edebi bir eşlik alanına davet ediyor.

Gerçeklik sabit değildir. Kaleydoskoptan Dünya okuru başka bir bakma biçimine davet ediyor.

Edebiyat dünyasında “büyülü gerçekçilik” çoğu zaman bir tür olarak tanımlanır. Oysa Büyülü Gerçekçilik Kaleydoskoptan Dünya, bu tanımı bilinçli olarak yerinden oynatıyor. Kitap, büyülü gerçekçiliği kurallar bütünü olarak değil, gerçekliğe bakmanın çoğul, kırılgan ve sezgisel bir biçimi olarak ele alıyor.

Tuba Ayşe Özgür, bu çalışmada okuru öğretici bir metnin karşısına değil, düşünsel ve edebi bir eşlik alanına davet ediyor. Kitap, büyülü gerçekçiliğin tarihsel kökenlerinden yola çıkarken, onu fantastik, distopya ya da gerçekçilikle karşı karşıya getirmek yerine, aralarındaki bilinçli mesafeyi görünür kılıyor. Tür sınırlarını çizen değil, o sınırların geçirgenliğini hissettiren bir anlatı kuruyor.

Kaleydoskoptan Dünya, büyülü gerçekçiliğin temel meselelerini (zamanın kırılması, mekânın hafızayla yüklenmesi, olağan ile olağanüstünün çatışmadan yan yana durabilmesi) sade ama derinlikli bir dille ele alıyor. Kitap boyunca okur, tanımların kesinliğinden çok, bakışın değiştiği anlara tanıklık ediyor.

Bu metin bir kuram kitabı değil ama düşünsel bir zeminden de yoksun değil. Franz Roh’dan Alejo Carpentier’e, Roland Barthes’tan modern anlatı anlayışlarına uzanan izlekler, doğrudan alıntılarla değil, metnin sezgisel dokusunda hissediliyor. Kitabın sonunda yer alan “Düşünsel ve Edebi Eşlikçiler” bölümü, okura bir kaynakça değil, bir kapı aralığı sunuyor.

Kaleydoskoptan Dünya, yazmak isteyenler kadar okuma biçimini sorgulayanlar için de bir başucu kitabı. Gerçekliğin tek bir yüzü olmadığına inanan, edebiyatı açıklamak kadar hissetmek isteyen okurlar için yazılmış bir çağrı.

Çünkü bu kitap, gerçeği anlatmıyor. Gerçeğin nasıl parçalanabileceğini gösteriyor.

BÜYÜLÜ GERÇEKLİK KALEYDOSKOPTAN DÜNYA

Tuba Ayşe Özgür

Banliyö Yayınları, 2026

Editör: Demet Çaltepe

Tür: Deneme

136 s.