top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5406 sonuç bulundu

  • Mahal Edebiyat Öykü Yarışması-2022

    Mahal Edebiyat Öykü Yarışması'nın başvuruları 1 Şubat'ta başladı, 22 Nisan'da sona erecek. Jüride M. Fırat Pürselim ve Metin Nart var. Sonuçlar 20 Haziran'da açıklanacak. Amaç: Edebiyat dünyamıza soluk katabilecek yeni yazarlar ortaya çıkarmak. Konu: Serbest Katılım Koşulları: • Ödül, 18 yaş üzeri yazar ve yazar adaylarına açıktır. • Ödüle, bir öyküyle başvurulur. Öyküler elektronik ortamda veya kâğıt baskı olarak yayımlanmamış, başka bir yarışmadan ödül almamış olmalıdır. Ve yarışmanın sonucu açıklanana kadar yayımlanmamalıdır. • En fazla 2500 sözcük uzunluğundaki öykü, Word dosyası içinde gönderilmelidir. Öykü, times new roman karakterinde, 12 punto olacak şekilde ve bir buçuk satır aralığında, iki yana yaslı yazılmalıdır. • Başvuru, adayın kendisi tarafından, mahaloykuyarismasi@gmail.com e-posta adresine, 22 Nisan 2022 günü, saat 23.59’a kadar gönderilmelidir. • Başvuru için gönderilen e-posta, iki Word dosyasından oluşmalıdır. Birinci dosyada yazarın/adayın adı-soyadı öyküsünün adı, adresi, cep telefonu, e-posta adresi ve kısa özgeçmiş bilgisi bulunmalıdır. • Düzenleme kurulu, adayların dosyalarını yönetmeliğe uygunluk, özensizlik, belirgin anlatım sorunu, yazım hatası gibi yönlerden inceleyecektir. • Ödüle gönderilen öykülerin hukukî sorumluluğu yazarına aittir. İntihal veya üçüncü kişilerin telif hakkı gibi durumlarda, sorumluluk yazara aittir. • Seçici Kurul: Metin Nart, Mehmet Fırat Pürselim • Seçici Kurul’un birincilik ödülüne değer bulduğu yazarın öyküsünün adı, finaldeki 10 katılımcının öyküleri ile birlikte Mahal Kitaplığı - İmgenin Çocukları tarafından kitaplaştırılacak olan kitaba verilecektir. • Kazanan, 20.06.2022 günü açıklanacaktır.

  • Öykü: Bir Garip Süreyya

    Sonunda onu ileri itecek, adeta güdümlü mermi kıvamında hayatın içine, merkezine, göbek deliğine yerleştirecek kuvveti buluyor ve bir sanatçı zarafetiyle figürlerini yapıp -ki yine de pek ustaca olduğu söylenemezdi- atılıyordu sahneye. Öznur Babur Üç aşağı beş yukarı gidiyor, nihayetinde iki adım ilerlemiş oluyordu. Hep yaptığı gibi. Hayatın akışına ivme kazandırabilmek, içinde kulaç attığı hayat denizinin dalgaları altında boğulmamak için önce zemini ayaklarıyla yokluyor, dizkapaklarını egzamadan dertli elleriyle kavrayıp bir güzel ovuşturuyor, tekrar ve tekrar ritmik sıçrayışlarla yerçekimine meydan okuyordu. Sonunda onu ileri itecek, adeta güdümlü mermi kıvamında hayatın içine, merkezine, göbek deliğine yerleştirecek kuvveti buluyor ve bir sanatçı zarafetiyle figürlerini yapıp -ki yine de pek ustaca olduğu söylenemezdi- atılıyordu sahneye. Tiyatro değil elbet; hayatın kokoreç, midye ve bol iyot kokularına ter kokusu, çürük diş kokusu, leş kokusunun karıştığı gerçek sahnesine. Süreyya Bey, yetmiş dört yaşını sürüyordu. Haddi çoktan aşmıştı eskilerin deyişiyle. Kronik hastalığı yoktu, tütün içmezdi, alkol tecrübesi ise gençliğinde birkaç kez içtiği aslan sütüyle sınırlı kalmıştı. Sağlığına dikkat ederdi etmesine de bir şu egzama illetinden kurtulamamıştı. Hoş, domatesi sofrasından kaldırmıştı egzamayı azdırdığını öğrendiğinden beri. Salatanın suyuna ekmek banmayı çok severdi ama hatur hutur kaşınmak, hele ki o kaşıntıların zamanla küçük yarıklara dönüşmesi böyle bir fedakarlığa girişmesinde gerekli koşulları sağlamıştı. Hey gidi Süreyya hey… Sen bu hallere düşecek adam mıydın? Ne varmış halimde? Daha ne olsun. Oturdun kukumav kuşu gibi, park bahçe köşelerinde zaman öldürüyorsun. Yoo, mis gibi hava alıyorum işte, ciğerler oksijen görsün. Fena mı? Oksijen mi kalmış, egzos desene sen şuna. Yahu şu çınar var ya şu çınar… Ne olmuş çınara? Ağaç işte, oksijen… Bir tek çınarla olur mu o iş? Yahu sen bi’ çekilsene başımdan. Adam sende, nereye çekileyim? Ne bileyim ben, bi’ ağız tadıyla oturacağım şurada. Her Allah’ın günü oturuyorsun zaten. Kalk da bir şeyler yap. Ne yapayım, güvercinlere yem mi atsam? Şu karşı banktaki adamı görüyor musun, hani emekli öğretmene benzeyen? Gördüm, gördüm. Ne olmuş? Elinin körü olmuş. Yahu niye bozuyorsun şimdi ağzını? İşte o adamcağız, daha demin besledi parkın bütün güvercinlerini. Olsun, güvercin bu, doyar mı? Sen de besle. Hem bu hallere düşecek adam mısın diyorsun hem güvercin besle diyorsun. Ee, diyorum ne var ki bunda? Daha ne olsun, kuş besleyeyim öyle mi? Her parkta oturan, yaşı biraz geçmiş otursun kuş beslesin. Ne diye? Tepemize pisleyip dursunlar diye! Hayır efendim, kuş muş yemlemem ben, bulsun doğadan yemini. Süreyyacığım, sen hep böyleydin. Nasıl? Böyle huysuz, aksi işte. Şimdi de huysuz, aksi olduk öyle mi? Yazık ki öyle. Dost acı söyler, bilirsin. Sen dost musun ki? Yapma ama ne kötülüğümü gördün? Daha ne göreyim, ne zaman şu parka gelip otursam dikiliyorsun tepeme, ha babam konuşuyorsun. Yahu ben zaten evdeki dırdırdan bıkmışım, gelmişim şuraya biraz temiz hava alayım, bir iki insan yüzü göreyim. Hoop… Sen damlıyorsun. Hayır, seninle konuştuğumu gören de beni deli belleyecek. O onların ayıbı, boş ver sen. Nesini boş vereyim, geçen benim büyük oğlan baba sen iyi değilsin, bir doktora götüreyim seni diye tutturdu. Bak sen densize. Densiz ya. Ee, niye götürecekmiş doktora, ne şikâyetin var? Senin yaşında da ne olur ki, dur dur çişini mi tutamıyorsun yoksa? Hay ben senin… Dur canım kızma hemen. Hani ben şeyden dedim. Neyden dedin? Hani yaş da biraz ileri ya... Ne varmış yaşımda be, çakı gibi adamım, yüz metreyi on saniyede koşarım evelallah... Yahu biraz usturuplu at! Eee ehh, çekil başımdan hadi. Zaten birazdan kalkıp gideceğim, hamsi inmiştir tezgâhlara. İki kilo alayım diyorum. Hamsinin kilosu kaça, haberin var mı senin? Kaçaysa kaça... Şurada ayda bir balık yiyeceğiz, onu da dizme boğazımıza. Dur dur, şuradaki bekçi bozmasını gördün mü? He, gördüm. Niye sordun? Baksana yanındakiyle fısır fısır ne konuşuyor? Ne bileyim ne konuşuyor? Müneccim miyim ben? Seni konuşuyorlar be akılsız! Kendi kendine deli gibi konuşuyor şu ihtiyar diyorlar. Kim kendi kendine konuşuyor? Ben seninle konuşuyorum ya. İyi de beni bir sen görüyorsun. Nasıl yani, onlar seni görmüyorlar mı? Haydaaa! Süreyya Beyciğim, kaç kez konuştuk bunu seninle. Ben aslında yokum, yook. Zihninin bir oyunuyum sadece. Eeh, hadi be sende, bunak mıyım ben? Yokmuşmuş. Yalancı, düzenbaz seni! Park bekçisi ve yanındaki adam, vahşi bir hayvanı ürkütmemeye çalışan avcılar gibi gayet temkinli bir şekilde parkta tek başına oturmuş, kendi kendine konuşan, kavga eden, havaya hakaretler eşliğinde bir-iki de yumruk savuran yaşlı adama doğru yürüyorlardı. Yaşlı adam elbette, üç aşağı beş yukarı ilerleyip hayatına bir ivme tutturmaya çalışan, kendinden on yaş küçük romatizmalı karısının “Temizlik şirketinden gelecekler, sen çık parka da hava al biraz.” komutuyla parka yollanmış, yurdum insanlarından biri, biriciği Süreyya Bey idi. O gün Süreyya Bey’in yaptığı en büyük hata ne parkta kendi kendine yüksek sesle konuşup etrafı tedirgin etmesi ne de yanına gelip “İyi misiniz?” diyen bekçinin kolunu iştahla ısırmasıydı. O gün Süreyya Bey’in yaptığı en büyük hata, sabahın köründen akşama kadar dip köşe yapılan temizliğin ardından elinde iki kilo bayat hamsiyle eve gelip “Hadi hanım yine iyisin, akşama ziyafet var.” demesiydi. İşte bunu hiç yapmamalıydı. Yazık oldu Süreyya Bey’e.

  • Bir insanın mutluluğunu anında bitirebilirsiniz

    Peyman Ünalsın Gökhan, Norveç Edebiyat Eleştirmenleri ödülünü üç kez alan Dag Solstad’ın yirmi beş yıllık edebiyat öğretmeni Elias Rukla üzerinden varoluşu, toplumdan soyutlanmayı, toplumsal çöküntüyü sorguladığı romanı, Mahcubiyet ve Haysiyet üzerine yazdı. “Bir insanın elinden hayatı boyunca kendisini kandırdığı şeyi aldığınız anda mutluluğunu da bitirirsiniz.” Yıl 1989. Elias Rukla, toplumsal olaylara ilgi duyarak toplumla uyum içinde yaşayan, ön plana çıkma endişesi taşımayan üstünlük merakında olmayan, Oslo’da, Fagerborg Lisesi’nde son sınıflara derse giren Norveç Dili ve Edebiyatı öğretmenidir. Bir pazartesi sabahı, hafif tombulca karısı Eva Linde ile her zaman olduğu gibi kahvaltı yapıp okula gitmek üzere evden çıkar. Yağmur yağma ihtimaline karşı son dakikada çantasına şemsiyesini atar. Yirmi beş yıldır yaptığı gibi, pazartesi uyuşukluğuyla sıralarında kıvranan uykulu gençlerle tedrisatta olduğu üzere Henrik İbsen’in Yaban Ördeği eserini konuşmaya başlar. Fakat o gün ilk defa oyunda bir detay dikkatini çeker. Bayan Sørby Ekdal’ların evine gelip tüccar Werle ile evleneceğini ilân eder. Yan karakterlerden biri olan Dr. Relling, Bayan Sørby’ye ‘Bu dediğiniz asla gerçek olamaz’ derken sesi titremiştir. Sebebi de ona duyduğu ebedi ve ümitsiz aşktır. Hatta Dr. Relling Norveç edebiyatının ölümsüz cümlelerinden birini kurar; “Bir insanın elinden hayatı boyunca kendisini kandırdığı şeyi aldığınız anda mutluluğunu da bitirirsiniz.” Syf.9 Rukla, yirmi beş yıldır okuttuğu eserde bu detayı daha önce fark etmemiş olmasına içerlerken bir yandan da bunca yıldır kendini bir takım hayallerle kandırdığının ayırdına varır. Buna bir de sınıftaki gençlerin derse ilgisizlikleri, çıkarttıkları yılgın sesler, isteksiz okumalar eklenince can sıkıntısı ikiye katlanır. İlgisizliklerini yüzlerine vurmak istemez. Zira Norveç gençliğinin geldiği noktada böyle bir çıkışın onları önüne geçilemeyecek agresif davranışlara itebileceğinin bilincindedir. Onlardan korktuğunu itiraf eder. İbsen Dr. Relling’i bu konuşmayı yapmak için oyunun içine aniden sokmamıştır. İbsen’in antagonisti sayılan Dr. Relling aslında on iki yaşındaki Hedvig’in Gregers Werle’nin teşvik etmesiyle yaralı yaban ördeğini vuracağına kendini vurmasıyla oyunun içine dâhil olur. Hedvig’in ölümü kaza mıdır yoksa küçük kız intihar mı etmiştir? Bunu tıbben teyit edecek kişi Dr. Relling’tir. Hedvig aslında babasının öz babası olup olmadığından emin değildir. Ve yaban ördeğini kurban edeceğine kendisini babasına kurban etmeye karar verir. Böylelikle babası onun öz kızı olduğundan ve onu çok sevdiğinden emin olabilir. Henrik İbsen Norveç edebiyatının oldukça önemli yazarlarından biridir ve Rukla bir edebiyat öğretmeni olarak belki de James Joyce’un bile, onun eserlerini orijinal dilinden okuyabilmek için Norveççe öğrendiğini biliyordu. Öğrencilerinin derse, İbsen’e karşı bu ilgisizlikleri de öğretmeni huzursuz eder. Hatta Rukla kültür mirasının bir parçası olan edebiyatın, öğrencilerin ruh ve düşünce seviyesine tekabül etmediğini, çünkü öğrencilerin olgunlaşmamış, donanımsız olduklarını düşünürken bir yandan kendini öğrencilerin tarafına koyarak öz tahlil yapar ve onların gözünde demode kaldığını, verdiği bilgilerin çocukların standartlarına yetişemediği, bu sebeple de canlarının sıkıldığını varsayar. Evet öğrenciler derse ilgisizdirler, hatta zil çalar çalmaz aceleyle Rukla’nın yanından geçip sınıftan çıkarlar. Rukla öğretmenler odasına gider, birkaç öğretmen arkadaşıyla havadan sudan konuşur, çantasını alır ve okuldan çıkar. Yağmurun başladığını görür, sabah evden ayrılırken son anda çantasına koyduğu şemsiyesini çıkartır ve fakat açamaz. Sinirlenir, şemsiyeyi bahçedeki çeşmenin taşına vurarak parçalar. Kız öğrencilerden birine ağıza alınmayacak sözler sarf eder. İpler kopmuştur. Bu noktada anlatıcımız zamanda geriye giderek Elias Rukla’yı şemsiye kırmaya iten değişimleri bize göstermeye başlar. Üçüncü tekil şahıstan ama Elias Rukla’nın zihninin içinden dinleriz meselesini. Elias Rukla 1966’da Oslo Üniversitesi Felsefe Enstitüsü’nde filoloji bölümünü bitirebilmek için bir yandan zorunlu yan dala ait dersleri alırken bir yandan da Norveç Dili ve Edebiyatı üzerine yazacağı tezine çalışır. Orada, doktorasını felsefe üzerine yapacak olan Johan Corneliussen ile tanışır. Kısa sürede sık sık bir araya gelip felsefe, spor, politika ve filmler üzerine sohbetler edip, öğrenci yurtlarındaki partilere katılan iki iyi dost olurlar. Bu buluşmalarından birinde Solstad iki arkadaşı bize, Alp disiplini kayak yarışlarını TV’den izlerken gösteriyor. Yarışçıların arasına Martin Heidegger, Edmund Husserl, Elias Canetti, Allen Ginsberg, William Burroughs, Antonio Gramsci, Jean-Paul Sartre, Ludwig Wittgeinstein gibi filozof, yazar ve şairleri de katar. Yazar plânlı bir şekilde okura varoluşu, toplumsal sorunları, Marksizmi, özne-nesne ilişkisini, bilinci öne çıkartan fenomenolojiyi, Beat Kuşağı akımını kitabın alt metinlerinde okuyacağımızın haberini veriyor. Rukla, çaresizlik bilmeyen güçlü bir karakter olarak gördüğü arkadaşı Johan Corneliussen’in hayata karşı doymak bilmez bir açlık içerisinde olduğunu düşünür. Corneliussen’in neden bir mühendis olmak yerine felsefeyi seçtiğini irdeler. Corneliussen özellikle Kant felsefesi üzerine düşünür ve tezini de yine Kant üzerine yazacaktır. Ama onun merakını celbeden asıl Kant değildir, Kant’a dair çalışmalar yapmış binlerce düşünce adamıdır. Marksizmi anlamak için Marx ile Kant’ın ilişkisine bakmak gerektiğini savunur. Johan Corneliussen neşeli ve cömerttir. Zamana ve mekâna sıkı sıkıya bağlıdır. Bu ikisi olmadan tek bir düşünce bile üretilemeyeceğinin altını çizer. Onun arkadaşı olmak Rukla’yı zenginleştirirken Corneliussen de asla rakibi olmayacak bir dostla kendi karizmasını asla yitirmeyecektir. Johan Corneliussen ‘kelimelerle anlatılamaz güzellikteki’ kız arkadaşı Eva Linde’yi Elias Rukla ile tanıştırır ve onu ümitsiz bir aşkın içine atar. Johan ve Eva evlendiğinde, Elias onları her ziyarete gidişinde, masanın üzerindeki bir süs bitkisi gibi sessiz ve uzaktan izler ulaşılmaz ve kelimelerle anlatılamaz güzellikteki Eva’yı. Ta ki Johan Marksizm’i kapitalizme ulaşmak için bir araç olarak görene, zengin olmak için tek başına Amerika’ya gitmeye karar verene kadar. Johan, Eva ve kızları Camilla’yı Elias’a emanet eder. Elias Rukla karakteri, eğitimli, entelektüel, farklı konularda söyleyecek sözleri olan insanların yozlaşmakta olan toplumdan nasıl uzaklaştığına güzel bir örnek. Solstad kitabın başından itibaren cümlelerinde yer verdiği tekrarlarla, karakterin bir açmazın içine sürüklendiğini okura hissettiriyor. Karakterin gerginliğini, koridorda bir aşağı bir yukarı dolaşan bir adamı izler gibi izliyoruz o tekrarlı cümlelerde. Norveç dilinde Solstadian (Solstadvari) terimi, yazarın alışılmış tekrarlarını ve alt cümleler içeren cümlelerini ifade ediyor. Solstad, İbsen’e hayranlığını öğrencilerine Yaban Ördeği oyununu öğretmeye çalışan Rukla üzerinden sergiliyor. Yine okuldaki matematik öğretmeni ile Rukla’nın bir diyaloğunda, matematik öğretmenine, kendisini Thomas Mann’ın Büyülü Dağ romanındaki başkarakter Hans Castorp’a benzettiğini söyleterek Thomas Mann’a hayranlığını satırlara döküyor. Romanda Rukla, Thomas Mann’ın romanlarından birinde karakter olma hayalini kurarken, hayranı olduğu yazarla konuşması, roman içinde roman betimlemeleriyle postmodern yazının izlerini sürüyor okur. Roman perspektifinden baktığımızda, en yakın dostu Johan ile bolca sohbet eden, parti parti gezen kahramanımız Rukla’nın yavaş yavaş toplumdan soyutlandığının ayırdında, edebiyatın hep bir ortak konu olabileceğine ve birbirinden uzaklaşan, sorgulama, konuşma eylemleri ellerinden alınan insanlara yine de umut verdiğine dikkat çekiyor. Toplumsal olaylara duyarlı Rukla, kuzey ülkelerinde çağın yazarı olarak kabul edilen ve etkilendiği yazarlardan biri olan Pentti Saarikoski’nin kırklı yaşlarında vefat ettiğini öğrenir ve fakat gazetelerde bununla ilgili tek bir yazı bile yayımlanmaz. Buna karşılık bir TV spikeri vefat ettiğinde günlerce hakkında konuşulur. Toplumun ilgisini çeken güncel olay ve kişilerin yozlaşmaya bağlı olarak değişmesi de ona sıkıntı verir. İçkiye düşkünlüğü artar. Demokrasi gerçek anlamını yitirmektedir. İşin kötüsü demokrasiyi, demokratik olduğunu iddia edenler bitirmektedir. Bir toplumun kültür ve eğitim seviyesi, demokrasiyi tüketenlerce değersizleştirilir. Bir ideal uğruna öğretmen olmuştur ama şimdi görür ki kültür olarak toplumun en üst katmanında yer alması gereken öğretmenler borç batağına saplanmış birer köle olmuşlardır. Konuşma özgürlükleri ellerinden alınmıştır. Duyarsızlaşan toplumun içinde mecburen onlar da bana ne demeye başlamışlardır. Milan Kundera’nın Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği’ni okuduğunda kapıldığı hayal kırıklığı gelir aklına. “Onu hayal kırıklığına uğratan kitap değildi, kitap çok iyiydi, hatta bir başyapıttı, ancak kitabın adı tam bir hayal kırıklığıydı. İsim hatalıydı. Çünkü varolmanın dayanılmaz hafifliği insan hayatının yaşamsal bir şartı değil, 20. Yüzyılın ikinci yarısında Batı dünyasında yaşayan bir sosyal tabaka için geçerli toplumsal bir şarttı. Norveç’in başkenti Oslo’da Fagerborg Lisesi’nde eli şakağında düşünen bilgiye susamış insanları ilgilendiren ve bireyin elinden bir şeyler söyleme becerisini alan bir şeydi. Karşısındakilerle konuşma becerisini yani.” Syf.89 Solstad, kahramanı Rukla aracılığıyla varoluşu pek çok perspektiften mercek altına alıyor. Bunlardan biri de güzellik. Elias Rukla’nın kelimelerle tarif edilemeyen güzellikteki karısı Eva Linde’nin, asla Elias’ın soyadını almak için bir teşebbüste bulunmayan, hatta bir kere bile Elias’a onu sevdiğini söylemeyen karısının güzelliği yıllar içinde kaybolur. O imrenilen yüzü başka bir surete dönüşür. Zayıf ve zarif vücudu yerini kilolarına yenilmiş bir bedene bırakır. Rukla karısının varlığına müteşekkir, onu sevdiğini ifade etmekten çekinmez. Ama bir süre sonra, karısının duyarsızlığı sevgiyi sadece hareketlerle ifade etmeye yöneltir. Eva Linde güzelliğinin haricinde hiçbir meziyeti olmayan bir karakter. Rukla’nın muhabbet bile edemeyeceği kadar vasıfsız bir karakter. Ve romandaki varoluşu son derece ironik. Rukla iyi bir üvey baba da olur. Johan ile Eva’nın kızları Camilla’yı korur, kollar. Babasızlığının yerini doldurmak için onu kendi evinde hissettirmek baş koşuldur. Genç bir kızın rahat edeceği oda hazırlar. Annesi ile ilişkilerine müdahale etmez, gerektiğinde fikirlerini söyler. Camilla’nın varoluşunu olumsuz nitelendirecek eylemlerden uzak tutmaya çalışır. Onunla dengeli bir ilişki kurmaya özen gösterir. Yazarının gözünde şemsiye kıran bir öğretmen imgesinden doğan Mahcubiyet ve Haysiyet, arka kapak yazısında da belirtildiği üzere, yükte hafif pahada ağır, yazarın katmanlar halinde sunduğu varoluşçuluğun kaçırdığınız anlatılarını yakalamak için defalarca dönüp okuyabileceğiniz, başucunuzdan eksik etmeyeceğiniz o özel romanlardan biri. MAHCUBİYET VE HAYSİYET Dag Solstad Yapı Kredi Yayınları, 2018 Çeviri: Banu Gürsaler Syvertsen 106 s.

  • Hoş geldin Uçanfil!

    Epsilon Yayınevi’nin çocuk kitapları markası Uçan Fil, yeni yılın ilk ayında yerli ve yabancı yazarların kaleme aldığı hem öğretici hem de eğlenceli üç resimli kitabı minik okurlarla buluşturdu. On bir çizerin, çocukların sahip olduğu hakları gündeme getirdiği Daha İyi Bir Dünya-Çocuk Hakları ile Emily Winfield Martin’in yazıp resimlediği Hayalperestler ve Rüya Hayvanları, Ocak 2022’de Uçan Fil logosuyla raflarda ve internet satış sitelerinde yerlerini aldı. Daha İyi Bir Dünya - Çocuk Hakları Gabriel Pacheco, Adolfo Serra, Ester García, Elena Odriozola, Marco Somà, Jacobo Muñiz, Violeta Lópiz, Marta Altés, Riki Blanco, Iban Barrenetxea, Guridi Birleşmiş Milletler 1959 yılında, on maddeden oluşan Çocuk Hakları Bildirisi’ni kabul etti. Bu on madde, günümüzün en iyi on bir çizerinin yarattığı birbirinden güzel çizimlerle bu kitapta yer alıyor. Bu maddeler, daha sonra 1989’da imzalanacak Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne zemin hazırlamıştır. On bir çizerin bir araya gelip çocukların sahip olduğu hakları gündeme getirdiği bu eser, her miniğin kitaplığında bulunması gereken kitaplardan biri... Hayalperestler - Düşler Âlemine Yolculuk Emily Winfield Martin Çeviri: Nurbike Bengisu Yılmaz Çoksatan Harika Şeyler Yaşayacaksın kitabının yazarından... Sen de bir hayalperest olmak ister misin? Gizli kapılara ya da sihirli sözcüklere gerek yok. Bir tutam hayal gücü gitmek istediğin her yere ulaştırır seni. Rüya Hayvanları – Masalsı Bir Uyku Macerası Emily Winfield Martin Çeviri: Nurbike Bengisu Yılmaz Çoksatan Harika Şeyler Yaşayacaksın kitabının yazarından... Senin rüya hayvanın hangisi? Masalsı bir rüyaya açılan sayfalar... Rüyanda hangi yolculuğa çıkarsan çık, gece yerini sabaha bırakacak. Ve kürklü, kanatlı ya da tüylü bir dost, sana rehber olacak.

  • Milliyet Sanat'ın Şubat sayısı çıktı

    Milliyet Sanat’ın Şubat 2022 sayısı, sanatın her alanında birbirinden özel röportaj, yazı ve haberleri okurlarla buluşturuyor! İstanbul Resim ve Heykel Müzesi’ni kapağa taşıyan derginin plastik sanat sayfalarında Prof. Dr. Handan İnci Elçi’nin; İMALAT-HANE’nin kurucu direktörü Bora Gürarda ve sanat danışmanı Murat Alat’ın; “Ten, Beden, Ben” adlı retrospektif sergiyle İpek Duben’in röportajlarının yanı sıra Bozlu Art Project’in “Hayal Fanusu” sergisi gibi birçok farklı içerik yer alıyor. Ayın Söyleşisi bölümüne, şubat ayında gösterime giren “Dilberay” filminde, 2019 yılında kaybettiğimiz sanatçıyı canlandıran Büşra Pekin konuk oluyor. Sinema sayfalarında ise Agatha Christie uyarlamaları, usta yönetmen Guillermo del Toro’nun sinemasına genel bir bakış, “L’événement/Kürtaj” filminin incelemesi ve Tom Holland’ın başarıları gibi merak uyandıran içerikler okurları bekliyor. Tuğrul Tülek ve Özge Fışkın röportajıyla açılan müzik sayfalarında, Korn’un yeni albümü “Requiem”in değerlendirmesi, Onur Özdemir’in röportajı ve 14 Şubat Sevgililer Günü vesilesiyle, çok sevilen ama yanlış anlaşılmış aşk şarkılarının perde arkası yer alıyor. Sahne sanatları sayfalarında; Tuba Ünsal ve Erdem Akakçe “Sonbahara Son Güller”i; Evrim Doğan “Bir Istakozu Öldürmenin En İnsancıl Yolu”nu; Ebru Nihan Celkan “Nora: Bir Bebek Evi”ni; yönetmen Ahmet Kazanbal ile oyuncular Emel Çölgeçen ve Tayanç Ayaydın prömiyer yapmaya hazırlanan “Sır” oyununu anlatıyor. Derginin edebiyat sayfalarında ise Douglas Stuart ve Emilia Garcia Elizondo’nun röportajları ve Mario Levi’nin “Gördüklerimiz Göremediklerimiz” serisinin dördüncü kitabı ele alınırken yazın dünyası da “Edebiyat aşka kapıyı kapattı mı?” sorusuna yanıt arıyor. Şubat 2022 sayısı, rock müzik dinleyicilerinin favori podcast’i “%100 Müzik ile Rock Tarihinden Hikâyeler”i hazırlayan Gülşah Turgut ve Güven Yıldız’ın röportajıyla sona eriyor.

  • Can Yayınları'nda Şubat ayında neler var?

    Can Yayınları'ndan Şubat ayında çıkan kitapların arasında: DJ.M. Coetzee 2003 Nobel Ödülü'nü kazanan İsa Üçlemesi'nin ikinci kitabı İsa'nın Okul Günleri, Kenzaburo Oe başyapıtı Sessiz Çığlık ve Isabel Allende de Denizin Uzun Taçyaprağı yer alıyor. Kenzaburo Oe: Sessiz Çığlık Çocuğunu bakımevine teslim etmek zorunda kalan Mitsu ile ABD'deki hayatından kaçan kardeşi Takaşi, Tokyo'da buluşup çocukluklarını geçirdikleri köye dönerler. Hem bir süreliğine şehir hayatının etkisinden kurtulma hem de aile evlerini satma niyetindedirler. Ancak bu süreçte kendilerini aile geçmişleriyle yüzleşirken bulur ve yıllar içinde birbirlerine ne denli yabancılaştıklarını anlarlar. Pilar Quintana: Köpek Her bir köşeden gerçek ya da duygusal fırtınaların patlak vermesine karşın tutumlu ve özlü bir dille yazılmış Köpek yayımlandığında birçok dile çevrildi ve İngiliz Pen Ödülü'nü kazanıp Amerikan Ulusal Kitap Ödülü kısa listesinde yer aldı. Pilar Quintana annelik, sevgi ve şiddete dair bu dokunaklı soruşturmada, güzellik ile dehşet hissini yan yana getiriyor. J.M. Coetzee: İsa'nın Okul Günleri Çağımızın en büyük yazarlarından J.M. Coetzee, İsa Üçlemesi'nin ikinci kitabı olan bu büyüleyici alegorik romanında büyümek, ebeveyn olmak, zekâ ile duygu arasındaki daimi ikilemler gibi hayati konuları irdeliyor. Isabel Allende: Denizin Uzun Taçyaprağı İspanya İçsavaşı sırasında genç doktor Víctor Dalmau ile piyanist Roser Bruguera, Barselona'dan kaçarak Şili'nin yolunu tutarlar. Avrupa savaşların pençesinde kıvranırken Víctor ile Roser ülkelerinde bir türlü kavuşamadıkları huzur ve barışı şair Pablo Neruda'nın "uzun taçyaprağı" diye tanımladığı Şili'de bulurlar. Ta ki 1973'te Salvador Allende'yi deviren askerî darbeye kadar… Ksenophanes: Fragmanlar Ksenophanes şair ve filozof kimliğiyle 21. yüzyılın insanını sadece evrenin ve insanın varoluşunu düşünmeye ve sorgulamaya değil, aynı zamanda bizzat toplumun içinde yanlış bildiğimizi yüksek sesle eleştirmeye de çağırıyor. Hiç kuşku yok ki bu, bugünün yanlış inanç ve âdetlerinden sıyrılacak olan yarınki kuşaklarda da yankı bulacak bir çağrıdır. Samuel Butler: Erewhon İlk kez 1872'de imzasız yayımlanan ve adı "hiçbir yer" (nowhere) sözcüğünün anagramı olan romanın başkişisi, zengin olma amacıyla hayalî bir ülkeye gider. Tuhaflıklarla dolu ülkede, sadece sosyal statü sağlayan paranın satın alma değeri yoktur; insanın yaşam mücadelesinde tehlikeli bir rakip olarak görülen makineler yasaklanmıştır; hastalanmak hapis cezası getiren bir suç sayılır; profesörler üniversite öğrencilerine hiçbir şey söylemeden uzun uzun konuşmayı öğretirler. Thomas Mann: Yol Hikâyeleri "Turizmin altın çağı" olarak kabul edilen modern yüzyılda diğer sanatlar gibi edebiyat da dünyayla yeni bir bağ kurmaya başlamıştı. Thomas Mann da birçok çağdaşı gibi hayatı boyunca seyahat eden, defterlerinde ve mektuplarında bu seyahatlerin kaydını tutan, onları romanlarına ve hikâyelerine taşıyan bir yazardı. Venedik'te Bir Ölüm'ün Tadzio'su ve Büyülü Dağ'ın şifa arayan Hans Castorp'u gibi karakterler de onun gezilerinden ve uluslararası duyarlılığından koparılamayacak karakterlerdi. Kısa Klasikler'de Bu Ay Horace Walpole: Hiyeroglif Masallar Walpole'un ilk kopyalarını kendi matbaasında bastığı, tuhaf bulurken bir yandan aşinalık duyacağınız bu altı masallık derleme, yazarın en bilinen olmasa da en merak uyandıran eseri. Uzaklardaki krallıklar, prensesler, büyücüler gibi bilindik öğelerle okuru büyülü evrenine çağıran kısa ve gizemli masallar birbirini izleyen kopuk imgelerden oluşan bir rüya izlenimi yaratıyor. Victor Hugo: Claude Gueux İlk kez 1834 yılında La Revue de Paris'de yayımlanan Claude Gueux ilhamını 1832'de cinayetten idam cezasına mahkûm edilen bir insanın gerçek hikâyesinden alır. 19. yüzyılda Paris'te yaşayan otuz altı yaşında dürüst bir işçinin önce cezaevine girmesini, ardından idama mahkûm edilmesini konu alan bu kısa roman Victor Hugo'nun toplumsal adaletsizliği gözler önüne serdiği felsefi bir anlatı olma özelliği taşır. Adaletin kendisi de en az işlenen suç kadar ilkelse sorunu nerede aramak gerekir?

  • Asimov hayranlarına müjde: Robot serisi yeniden tamamlanıyor

    Aynur Kulak, İthaki Yayınları Yayın Yönetmeni Alican Saygı Ortanca ile İthaki Yayınları'nın 2000. kitabı vesilesi ile konuştu. “Robot Serisi evine döndüğü için büyük bir karşılama yapmaya karar verdik ve 2000. kitap olarak serinin ilk kitabı Çelik Mağaralar’ı seçtik.” Dünya Edebiyatı’nın önemli yazarlarından Isaac Asimov’u ve kitabı Çelik Mağaralar’ı önemli detayları ile konuştuk elbet fakat İthaki Yayınları’nın yayın evrenimizde kapsadığı alanı düşünürsek sadece bununla kalamazdık. 2000. Kitabın heyecan verici vesilesi ile; 1997 yılında kurularak 24 yıldır kitap yayımlamak suretiyle dünya edebiyatının bilimkurgu, fantezi kurgu, polisiye, korku, karanlık kitaplar türünde serilerini çok değerli kitaplarını kazandırarak köklü bir okuyucu kitlesine sahip olan İthaki Yayınları’nı, hayal edilenleri, gerçekleşenleri ve sıradaki projelerini de konuşma fırsatı bulduk. Bizlere kitaplar vasıtası ile bambaşka evrenler sunarak hayallerimizi ve gerçekliklerimizi besleyen ekibin tamamına okuyucular olarak ne kadar teşekkür etsek az. İthaki Yayınları’nın yayın kademelerinde editörlükten yayın yönetmenliğine birçok alanda görev almış Alican Saygı Ortanca ile işte bu heyecanla gerçekleştirdiğim söyleşi için buyurun lütfen. İthaki Yayınları 2000. Kitap olarak Isaac Asimov’un Robot Serisi’nin ilk kitabı Çelik Mağaralar ile okuyucuyu selamladı. Tabii ki Isaac Asimov dünya edebiyatı içerisinde, öncelikle bilimkurgu edebiyatı adına, çok önemli bir yazar fakat, ilk soru olarak bilimkurgu evreni içerisinden yazan onca yazar ve eser arasında neden Asimov’un Çelik Mağaralar kitabı tercih edildi diye sorarak başlamak istiyorum. Bunun birden fazla sebebi var aslında. Asimov artık İthaki ile özdeşleşmiş bir yazar. Yaklaşık on beş yıldır Asimov’un en önemli serisi Vakıf’ı okurlar İthaki’den okuyor. Son birkaç sene içerisinde bu kitapları yeni edisyonları ile birlikte yayımladık. Vakıf’ın yanı sıra İmparatorluk üçlemesi de yine bu süreçte okurlarla buluştu. Asimov’un evreninin sacayağını oluşturan ve yazarın kariyerinin alameti farikalarından olan Robot Serisi kalmıştı sadece geriye. Robot’un Türkiye’de uzun zamandır talihsiz bir geçmişi var. 80’li yıllara kadar farklı yayıncılar tarafından pek çok kez baskı gören bu kitaplar o tarihten beri yeni baskılardan mahrum kaldı. Bunun pek çok nedeni var tabii ki. Bir dönemde okurların ilgi göstermemesi, sonrasında telifi elinde tutan yayıncının kitapları yayımlamaması, daha sonrasında ise Asimov’un yurtdışındaki telif haklarında tüm dünya dillerindeki baskıları engelleyecek kadar önemli bir mahkeme süreci yaşanması. Ancak bu aksaklıklar nihayet pandemi sürecinde çözüldü. Hem bu kadar sevilen hem de bu kadar beklenen bir seriyi biz de hakkıyla yayımlamak, tabiri caizse Robot Serisi evine döndüğü için büyük bir karşılama yapmaya karar verdik ve 2000. kitap olarak serinin ilk kitabı Çelik Mağaralar’ı seçtik. Asimov yazmaya başladığı ilk yıllarda aslında edebiyatta tür kıstasının içine girmeksizin yazmak isteyen genç bir yazar olarak yola çıkıyor. Fakat edebiyatta bilimkurgu türü adına önemli külliyatlar yaratmış bir yazar olarak edebiyat dünyasına damgasını vuruyor. Bilimkurgu edebiyatını, bu türün edebiyata katkısını ve çağdaş edebiyata katkılarını Asimov külliyatları –vakıf serisi ve robot serisi- üzerinden konuşmak isterim sizinle çünkü etkileri geniş çerçeve içerisinde çok önemli. Yola böyle çıkıp daha 20’li yaşlarının başında Vakıf’a imza atması manidar değil mi? Altın Çağ bilimkurgusu yazarlarının genelinde böyle bir refleks var açıkçası. Asimov ve diğer önde gelen yazarlar iyi eserler ortaya koyabileceklerini biliyorlar. Bilimsel gelişmelerin hızlandığı ve enformasyon teknolojilerinin temellerini atıldığı bu dönemde aslen bilim insanı olan bu kişilerin ister istemez bilimkurguya yönelmesi de kaçınılmaz sanki. Ama bunların nasıl gerçekleştiğini anlamak için öncelikle dönemi ve konjonktürü tanımak lazım. Bilimkurgu, fantastik ve korku edebiyatının özellikle Amerika’da, o dönemde çok büyük kitlelere ulaşmasının yegâne sebebi dergicilik. Asimov da, dönemin önde gelen diğer yazarları Heinlein ve Clarke da doğrudan kitap yazarak değil, dergilere öyküler veya tefrika edilecek romanlar yazarak kendilerine yer buluyor. Ama bu Asimov’un jenerasyonuyla başlayan bir şey değil, Asimov da bu dergileri veya o dönemki muadili olan pulp dergileri, okuyarak büyüyor. Okurun böyle bir alışkanlığı, bu alışkanlığa dayalı olarak da yıllardır hayatını sürdürmeye devam eden de bir sektör var kısacası. Asimov, Astounding Science Fiction dergisinde çağının en önemli editörlerinden John W. Campbell ile çalışmaya başladıktan sonra yazdığı öyküler ve öykülerin işlevselliği üzerine düşünüp üretmeye devam ediyor. 1938-1957 tarihleri arasında da onlarca öykü, sonradan kitaplaştırılacak pek çok tefrika yazıyor. Robot Serisi’nin ikinci kitabı Çıplak Güneş’ten sonra bilimkurgu yazarlığını bir kenara koyup daha ziyade bilim yazarı olarak kariyerine devam ediyor. Bu çok enteresan bir karar aslında, zira o tarih itibariyle üç Vakıf, üç İmparatorluk ve iki de Robot romanı yayımlayıp çok büyük şöhrete ve itibara kavuşmuş durumda. Bununla birlikte Asimov ve diğer yazarlar sayesinde türe olan ilgi de hiç olmadığı kadar artmış. Yine de farklı bir kariyer yolu çiziyor kendisine. Arada bu evrene ait olmayan ve en önemlisi ’72 tarihli İşte Tanrılar olan birkaç kitap yazıyor ama yeni Vakıf ve Robot romanlarına dair okur beklentisi peşini hiç ama hiç bırakmıyor. Tabii sadece okurdan değil, sözleşmeli olduğu yayıncıdan da gelen tatlı sert bir baskı mevcut. Asimov da artık olgunluk döneminde, ömrünün son on senesinde, 1982 yılı itibariyle bu evrenine geri dönüp iki Robot romanı, biri ölümünden sonra yayımlanacak dört de Vakıf romanı yazarak artık değişen ve bambaşka noktaya gelen bir çağda hâlâ söyleyecek sözü olduğunu kanıtlarcasına çok ama çok önemli bir miras bırakıyor arkasında. Bilimkurgu dünyası adına her gün birkaç tane robot içerikli haber dinlediğimizi ve pandemi dönemiyle birlikte bir distopik romandan daha gerçek distopyalar yaşadığımızı düşünerek Çelik Mağaralar romanının konusuna değinmek istiyorum biraz. Üç milenyum yıl sonrasında gelecekte, artık yapay zekanın yaşamı kuşattığı bir dünyada dedektiflik yapan Elijah Baley robotları da onlarla dostluk kuran uzaycıları da sevmiyor. Elijah Baley karakterinin yansıttığı üzere asla yıldızımızın barışmayacağı robotlarla bir gün gerçekten yaşamaya başlarsak ne olur? Korkmamız gereken, mesafeli durmamız gereken, önlemler almamız gerekenler robotlar mı yoksa onları yaratacak olan zihinler mi? İnsan kendini evrenin merkezinde gören ve bulunduğumuz nokta itibariyle bu konuda pek de haksız olmayan bir canlı türü. Kendisi kadar zeki bir canlı türüyle karşılaştığında bu toplu bilinçte bir yarılma olacağı şüphesiz, ancak o âna kadar böyle düşünmek güven veren, hatta rahatlatan bir durum. Robotlardan korkmak aslında insanlığın çağımızdaki en büyük fantezilerinden biri. Sadece bir hayal gücü ürünü olarak değil, insanın çağlar boyunca tanrıyı oynamayı sevmesi ama bunun getireceği sonuçlardan da kendini alamaması olarak görebiliriz insan-robot ilişkisini. Sorunuza gelecek olursam, robotların bilinç kazanıp insanlığa karşı ayaklanacağına dair bir beklentim yok. Bilimkurgu romanlarında ve filmlerinde görüp artık benimsediğimiz bu durumları bir noktada alegori olarak düşünmek gerekiyor. Bilimkurgunun derdinin geleceği tahmin etmek değil, bugünün gerçeklerini göstermek olduğu varsayımından yola çıkarak bu duruma farklı bir okuma getirebiliriz. Örneğin Bradbury’nin sık sık yaptığı gibi teknolojik gelişmelerin insanı insan yapan özelliklerden uzaklaştırdığına dair bir uyarı olarak düşünebiliriz “makinelerin” isyanını. Ya da R.U.R.’daki gibi ezilen, emeği sömürülen işçilerin bir noktada ayaklanıp onlara eziyet eden anamal sahiplerinden haklarını alacağının alegorisi olarak da görebiliriz. Ya da Asimov’un Robot romanlarında başlarda Baley’nin pek de “kanının ısınmadığı” robot Daneel Olivaw’la jenerasyonları ve gezegenleri aşan bir arkadaşlık ilişkisi kurmasını da kendi karamsarlığımızla yüzleşme ve bununla baş etme çabası olarak görebiliriz. Haliyle ekstra önlem almamız gereken bir mevzu olduğunu düşünmüyorum ama insanlığın kendini şu veya bu şekilde yok oluşa sürükleyeceğine dair karamsar inancım tam. Distopik evren, ütopik evrene karşı nasıl bu derece baskın hale geldi? Hatta ütopik evren neredeyse yok oldu desem, yorumunuz ne olur? Aslında ütopya sözcüğünün anlamı “yok olmayan; mükemmel olan”. Bir anti-tez olarak yaratılmış distopyaların varlığına temel oluşturur ütopik dünya fakat Dune’u okurken; Vakıf Serisi’ni okurken daha mükemmeli yaratılmış, dahası da yaratılacak diyorum heyecanlanarak. Distopya sadece kendisini egale eden bir sınırsızlık meselesi, bunu her yeni kitapta, filmde görüyoruz artık desem, ne dersiniz? Distopik dünyanın sizi gerçekten heyecanlandıran tarafları neler? Ben distopyanın, ütopyanın zıddı değil, sadece henüz anlatılmamış devam hikâyesi olduğunu düşünüyorum. Bunu şöyle de yorumlayabiliriz, nihai sonuç ütopya değil distopyadır. Ya da ütopyanın ta kendisi bir distopyadır de diyebiliriz; çünkü ütopyanın tektipleştirici, çatışmasız ideolojisi aslında insanlık için, insanlığın gelişimi için en büyük tehlike olacaktır. İnsanlığı gelişmeye zorlayan şey değişim ve çatışmadır. Bunların yoksunluğu, son yüz elli yılda muazzam gelişmeler kaydeden insanlığın yerinde sayması, üzerine koymaması, dolaylı olarak da geri gitmesi demektir. Wells’in Zaman Makinesi’ndeki zaman yolculuklarından birinin ütopya-distopya çatışmasını kusursuz anlattığını düşünüyorum. Zaman yolcusu geleceğe gider, narin, kırılgan, hiç çalışmayan, âdeta kutsi Eloi ırkıyla karşılaşır. Ama bu kadar zevkusefa içinde yaşayıp hiç üretmeden hayatta kalan bir ırk, zaman yolcusunun mantığını zorlar. Tüm bu yiyecekler ve giyecekler nereden gelmektedir? İşte o noktada yerin altında yaşayan, gün yüzü görmeden çalışan ve Eloi ırkından birkaçını yiyerek beslenen Morlock ırkı ortaya çıkar. Eloi’nin tam aksine ilkel birer yaratıktır bunlar. Ama yerin üstündeki tüm güzelliklerin ve gereksinimlerin ortaya çıkmasının sebebi de onlardır. Başta söylediğim gibi, sadece Eloi’leri görürsek bir ütopya içinde olduğumuzu düşünebilirdik ama Morlock’larla tanışınca bunun bir distopya olduğunun farkına vardık. Günün sonunda ütopya tek başına yetmez, yetemez. Clarke’ın Çocukluğun Sonu’nda dediği gibi “Hiçbir ütopya toplumun bütün bireylerine sonsuza dek tatmin sağlayamaz.” Buna gönülden inanıyorum, en nihayetinde insan merak eden, araştıran, öğrenen ve üreten bir canlı ve istediği her şey önüne sunulduğunda bir noktadan sonra bunlarla yetinmekten de vazgeçecek. O kitapta yine şöyle diyordu Clarke, “Nihayet Ütopyaya kavuşmuşlardı; fakat tüm Ütopyaların baş düşmanı olan can sıkıntısının pençesine düşmemişlerdi henüz.” Evet, ütopyanın belki de en önemli yan etkisi bu olsa gerek: Can sıkıntısı. Distopyanın ütopyaya karşı verdiği ve şüphesiz her cephede kazandığı savaşın en kilit noktası da bu. Eğer ki insanlar mutluluktan da şikâyet etmeye başlarsa, o kusursuz nizam hayal edildiği gibi çalışmıyor demektir. Peki bu nizam o kadar kusursuz ilerlemediğinde buna ütopya demek ne kadar mümkün olur? Distopyanın en ilgi çekici noktası da bence burada zaten, gerçeğe yakın oluşu. Bir hayali değil, neticede kırılacak bir hayali, ama sonrasında bu durumu atlatmaya sebep olacak umudu da içinde barındırması. İthaki Yayınları bünyesinde kurgu kitaplarda, editörlüğünüzden yayın yönetmenliğinize kadarki geçen sürede kaç kitap oldu Alican Bey? Aslında işin rakamsal boyutu elbette önemli değil; sizin bulunduğunuz dönem içerisinde önemli bir korku arşivi, bilimkurgu arşivi, fantastik edebiyat arşivi, karanlık kitaplar arşivinin oluşmuş olması. Yazarları, romanları, konularını, türlerini seçerken sizi cezbeden, yayınladığınız kitapları seçmenizi sağlayan sebepler neler oluyor? Bu tohumdan fidana diyebileceğimiz süreçte sanıyorum ki 1200 kadar kitabın hazırlanıp yayımlanmasına şahit oldum. Tabii ki benim elimin değdiği kitap sayısı bununla ölçülemeyecek kadar az. 2000 kitaplık bir yayın hayatının ne kadarı gözlerimin önünde gerçekleşti, ona dair bir çerçeve çizmek adına veriyorum bu sayıyı. Kitap seçme konusunda ise aslında ilkel bir içgüdüyle hareket ediyorum. Okuduğumda keyif aldığım kitaplara yöneliyorum. Ama tabii ki bunca kitap sadece öznel sevgiyle seçilemez. İthaki’de çalışmış ve çalışan pek çok editörün attığı çentiğin oluşturduğu o kolektif bilince, kısacası yayınevinin kendi yayın çizgisine uydurmaya çalışıyorum tercihlerimi. İthaki’nin yayımladığı kitaplarla ilgili değişen en kritik şey ise İthaki’nin kendisi değil, değişen trendlerin ta kendisi. Yıllarca belli bir azınlık tarafından okunan, altkültür olan bilimkurgu, fantastik ve korku türleri artık dizi, film ve oyunlarında da etkisiyle popüler kültürün koskocaman bir parçası. Haliyle İthaki popüler kültürle hemhal olan, ilgi duyan herkesin radarına giren bir yayınevine dönüştü. Burada editörler olarak bizim üzerimize düşen trendin değişmesiyle birlikte kaçınılmaz olarak gözden kaybolacak kitaplardan ziyade, popüler olan ne olursa olsun okunmaya devam edecek kitapları bulabilmek. Kaçınılmaz olarak bu popülaritenin ortasında olmanın bazı gereklilikleri mevcut. Gereklilikleri yerine getirmek konusunda yayınevi olarak çok şanslı olduğumuzu düşünüyorum zira hem kendi işini, hem sektörü hem de dünyayı takip eden bir editoryal kadromuz var. Takip işini bu kadar adanmış bir kadroyla da yapınca hem bizi –ve umuyorum ki– hem de okuru tatmin eden seçimler yapabiliyoruz. Tabii böyle bir ekiple çalışmamızın temel sebebi bunu talep eden, seçtiğimiz kitapları okumaya devam etmek isteyen okur kitlesi, İthaki özelinde konuşacak olursak bir hayran kitlesi olması. Buradaki asıl derdimiz iyi ve okunmaya değer olduğunu düşündüğümüz, yayımlamak istediğimiz eserlerin bu niteliklere sahip olduğunu okurlarımıza nasıl anlatacağımızı bulabilmek, bu kitaplara dair heyecanımızı onlarla paylaşabilmek. Seçimlerde insan faktörünü, bu ekibin oluşturduğu hissiyatı ve fikriyatı yansıtmadıktan sonra yurtdışındaki çoksatanlar listelerine bakarak yayıncılık yapmak fikren kolay. Ama o listelere göre seçilen kitapların kesin bir karşılığı olsa herkes buna göre yayıncılık yapardı. Bu işin de güzelliği orada zaten. Belli bir matematiğinin olmayışı. Masanızın üstünde neler var; hangi yeni dosyalar üzerinde çalışıyorsunuz şu sıralar? Son soru olarak çok merak ettiğim bir şeyi de sorarak kapatmak isterim: Çok isteyip de yapamadığınız veya hayal edip de henüz gerçekleştiremediğiniz bir çalışmanız oldu mu hiç? Şu yazarın şu kitabını, şu seriyi bir gün mutlaka diyerek hayal ettiğiniz bir proje var mı kafanızda? Ya da belki de gerçekleştirmişsinizdir. Şu an yeni bir polisiye dizi üzerinde çalışıyoruz, adı İthaki Gölge olacak. Burada noir, hard boiled dedektif romanlarıyla birlikte türün klasikleri de bir araya gelecek. Eli kulağında diyelim. İthaki Modern’in 50. kitabı, Karanlık Kitaplık’ın 50. kitabı ve Bilimkurgu Klasikleri’nin 75. kitabı güzel bir tesadüfle, kısa aralıklarla yayımlanacak şekilde hazırlanıyorlar. Japon Klasikleri dizimiz de yelkenini rüzgârla doldurmuş vaziyette, hızla ilerliyor. Hayalini kurup gerçekleştiremediğim çok ama çok proje var. Bunların bazıları başka yayınevlerince hayata geçirildi, bazılarına ise sıra gelmedi. Umarım gelecekte gerçekleştirme şansımız olur. Hayalini çok kurup gerçekleştirilmesine vesile olduğum proje sayısı da az sayılmaz. Halihazırda devam eden ve kendi seçkimizle oluşturduğumuz –başta Bilimkurgu Klasikleri olmak üzere– diziler en önemlileri. Tekil projeler olarak düşününce de Dune, Sandman, Watchmen, Swamp Thing, Kültür, Yeni Güneş Kitabı’nın yanı sıra birbirinden bağımsız görünse de aynı düşünce sürecinin ürünü olan Ben, Kirke, İskandinav Mitolojisi, Kızların Suskunluğu, Cadının Yüreği gibi mitolojiden mülhem yeniden anlatımları sayabilirim.

  • Beklenmedik bir misafir, hayatınıza güzellikler katabilir mi?

    Antje Damm’ın hem yazdığı hem de kendine has tekniğiyle resimlediği Çıkagelen Semender'de güncel bir konuyu farklı bir bakış açısıyla düşünüyoruz! O da ne? Belediye başkanından bir mektup... Evsiz kalmış bir semender, fare ailesiyle birlikte mi yaşayacak? İyi ama nerede uyuyacak? Peki ya evdeki patates herkesi doyuracak mı? Düzenleri bozulan fareler, evi olmayan ve yorgun düşmüş bu kırmızı semenderi kabullenebilecek mi? Uzun Luis, Tombik Dora ve Küçük Katinka, minik fare deliklerinde yaşayan bir fare ailesi. Postacının belediye başkanından getirdiği bir mektup, onları çok tedirgin ediyor. Okuduklarına göre, artık evi olmayan bir semender, yanlarına taşınacak. Çok uzaklardan, bataklıktan gelen bu nazik misafir Lisander, ev halkının hayatına uyum sağlayabilecek mi dersiniz? Tüm zorluklara rağmen kalplerin birbirine açılabilmesinin şahaneliğine dair bu harika öyküyü bitirdiğinizde, muhtemelen ailece düşünüp üzerine konuşacağınız şeyler olacak. Eser, TukoTuko Kitap’ın özenli seçkisinin nadide bir parçası. 1965’te Wiesbaden’de doğan Antje Damm, Darmstadt ve Floransa’da mimarlık eğitimini tamamlamış. Kızları sayesinde resimli kitaplara ilgisi artan Damm, bugüne kadar pek çok çocuk kitabı yazıp resimledi. Hâlen eşi ve 4 kızıyla birlikte Wiesbaden’de yaşıyor. Maket yapma, ışıklandırma ve fotoğraflama tekniğiyle ortaya çıkardığı kolajlar, kendinizi tam da öykünün içinde hayal edebilmenizi sağlıyor. ÇIKAGELEN SEMENDER Antje Damm TukoTuko Kitap, 2021 Çeviri: Aylin Taraşlı Editör: Damla Kellecioğlu Tür: Resim kitap (+3 Yaş) 36 s.

  • “Özgünlük” ve “yeni”nin sürekli övüldüğü bir çağ

    Emrah Safa Gürkan'ın kaleme aldığı Ezbere Yaşayanlar, iki yüz bin yıllık insanlık mirasının ortaya koyduğu birbirinden değişik toplum ve kültüre yönelerek davranışlarımızı şekillendiren ana etmenleri inceliyor. “Özgünlük” ve “yeni”nin sürekli övüldüğü bir çağda, detaylarda ne kadar ayrışsak da, temelde birbirimize çok benziyoruz. Sadece birbirimize benzemekle kalmıyoruz; bizden önceki nesillerden de o kadar farklı değiliz. Teknolojinin ve modernitenin getirdiği tüm yeni imkânlara rağmen birçok alışkanlığımızdan vazgeçemiyoruz. Benzer durumlarda benzer tepkiler gösteriyor, âdeta ezbere yaşıyoruz. Ve bunu değişmediğimizin pek de farkında olmadan yapıyoruz. Gözlemlemenin, sorgulamanın, tutarlı fikirler geliştirmenin sancılı sürecine katlanmaktansa reklamvari sloganlarla özgünlüğü yakalayabileceğimizi sanıyoruz. Ve sonunda her tembel öğrenci gibi sınıfta kaldığımızda hocayı suçluyoruz. İşte Ezbere Yaşayanlar, bir türlü vazgeçemediğimiz alışkanlıklarımızın tarihî arka planıyla birlikte antropolojik, sosyolojik ve psikolojik kökenlerini irdeliyor. Bizim gibi olmayanlara neden tahammül edemiyor, yabancıdan ve farklıdan neden korkuyoruz? İnsanları niçin konuşma tarzına göre yargılıyor, argo kullananlara ya da aksanlı konuşanlara niçin yukarıdan bakıyoruz? Şu rasyonalite çağında neden hediye alıyoruz ve birbirimize bir şeyler ısmarlıyoruz? Niçin dedikodu yapmaktan vazgeçemiyoruz? Son elli yılda birçok hak edindikleri halde kadınlar neden erkeklerden farklı meslekler tercih etmekte ısrar ediyor? Bunca bilimsel gelişmeye rağmen neden hâlâ fala ve büyüye inanıyoruz? Yukarıdaki sorulara cevap ararken anekdot denizinde boğulmadan diyardan diyara koşup çağdan çağa savrulacağız. Taş Çağı’ndan modern zamanlara, Kalahari Çölü’nden Trobriand Adaları’na, Güney Sudan’dan Alp Dağları’na, Çin’den Aztek diyarlarına keyifli bir yolculuğa çıkmaya, Evliya Çelebi’den Torquemada’ya, James Cook’tan Şamhat’a, Kraliçe Njinga’dan İmparatoriçe İrene’ye, konuşan şempanzelerden Akıllı At Hans’a, yamyamlardan hadımlara birçok ilginç karakterle tanışmaya hazır mısınız? Ezbere Yaşayanlar’da iki yüz bin yıllık insanlık mirasının ortaya koyduğu birbirinden değişik toplum ve kültüre yönelerek davranışlarımızı şekillendiren ana etmenleri inceleyecek; kültürle biyoloji, geçmişle gelecek, gelenekle yenilik arasındaki çekişmeyi merkeze alarak, şartların alışkanlıklarımızı ne noktaya kadar değiştirebildiğini tetkik edecek ve doğamıza ne kadar hükmedebildiğimizi göreceğiz. Türk tarihçi, yazar ve akademisyen Emrah Safa Gürkan 1981 yılında doğdu. 2003 yılında Bilkent Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü’nden mezun oldu. Halil İnalcık’ın danışmanlığında hazırladığı teziyle 2006 yılında yüksek lisans eğitimini tamamladı. 2012 yılında Georgetown Üniversitesi Yeniçağ Avrupa Tarihi Bölümü’nde Gábor Ágoston ile hazırladığı “Espionage in the 16th century Mediterranean: Secret Diplomacy, Mediterranean Go-Betweens and the Ottoman-Habsburg Rivalry” tezle doktora eğitimini tamamladı. Erken modern Avrupa ve Akdeniz tarihi alanında çalışmalar yürüten Emrah Safa Gürkan; kölelik, korsanlık, siyasi hizipler, sınır çalışmaları, Osmanlı ve Avrupa ilişkileri, itiraflar arası diplomasi gibi farklı konularda uzmanlaştı. İngilizce, İtalyanca, İspanyolca, Fransızca, Portekizce gibi pek çok farklı dilde makaleler kaleme aldı. 2018 yılında Kadir Has Üniversitesi tarafından düzenlenen ödül yarışmasında ‘’Yılın Umut Veren Bilim İnsanı’’ seçildi. Aynı yıl Türkiye Bilimler Akademisi'nden Venedik ve İstanbul Arasında Osmanlı Korsanları 1574-1645 adlı projesiyle "Genç Üstün Bilim Adamı Ödülü"nü ve ilk monografisi Sultanın Casusları ile "Bilimsel Monograf Ödülü"nü (TESEP) kazandı. Çalışmalarının pek çok insana ulaşmasını isteyen Emrah Safa Gürkan, Chris Gratien’le birlikte Ottoman History Podcast’ı kurdu. FluTV’de Olmaz Öyle Saçma Tarih programını yaptı. Kanal D’de yayınlanan Fatih dizisi ve Netflix’te yayınlanan Rise Of Empires: Ottoman dizilerinin danışmanlığını üstlendi. Günümüzde ise halen Youtube’da ‘’Omnibus’’ isimli kanalında farklı alanlarda içerik üretmeye devam etmektedir. Kaleme aldığı Bunu Herkes Bilir, Sultanın Casusları, Sultanın Korsanları ve Ezbere Yaşayanlar Kronik Kitap tarafından yayımlanmıştır. EZBERE YAŞAYANLAR Emrah Safa Gürkan Kronik Kitap, 2022 400 s.

  • Öykü: Hoşaf

    Deprem gece 00:43'te olmuş, elektrikler kesilmiş, telefon şebekeleri çökmüş, mahalleli bir dakika kadar şiddetle sallanan evlerinden kaçıp çardağın çevresine toplanmıştı. P. T. Barva Kişiler: Emekli öğretmen İhsan ve Ceyda çifti Oğulları Nazım Kapıcı Ragıp Efendi Karısı Cemile İki kız evlatları Hacı baba Cemile’nin kardeşi Fedai Emekli Başsavcı İdris Bey Nurten ve Aysel kardeşler Müteahhit Kenan Üniversiteli gençler; Kerem Tülin Serap Canan Can Ali Hovarda Adnan Misha Oksana Yönetici Mustafa (komiser emeklisi) Karısı Selma -İdris Bey! İdris Bey! Buradayız! Tutsana ayol feneri, yolu bulup gelemiyor adamcağız. O da don atlet gelirse düşüp bayılacağım. Sitede donunu görmediğim adam kalmadı. -Sus Nurten abla, duyacak şimdi. Koskoca emekli başsavcı! -Aman nerden duysun? Yer yarıldı, apartman yeri öptü, döndü yerine oturdu da duymadı adam görmüyor musun? İhsan Bey'in aklına adamı yoklamak gelmese, herif sabah enkazda uyanıp gazetesi gelmedi diye Ragıp Efendi'yi azarlayacaktı. -Abla hakikaten bak, neredeyse bir saat olmuş deprem olalı. Çardak doldu taştı, herkes sağ Allah'tan. -E tabii sağ olacak, müteahhit bizim sitede oturuyor Aysel. Evler sağlam olmasa adam burada oturur muydu? Bak bak karşıda oturuyor, hahhay! Mavi donunun üstüne karısının sabahlığını giyip kaçmış evden. -Nurten abla tutma feneri adama ayıp! -Takım elbisesiz bakkala gitmezdi. Hahhay! Ay haline bak, kolları fistolu pembe sabahlıkla büzüşmüş oturuyor! “Ölüm de var!” Evlerin ortasındaki açıklığa yapılmış çardakta toplananlar hepi topu yirmi üç kişiydi, site ahalisinin çoğu bayram tatili için memlekete veya sayfiye yerlerine gitmişti. Deprem gece 00:43'te olmuş, elektrikler kesilmiş, telefon şebekeleri çökmüş, mahalleli bir dakika kadar şiddetle sallanan evlerinden kaçıp çardağın çevresine toplanmıştı. Dağ eteğine kurulu küçük sitenin etrafında başka yerleşim yeri de olmadığından zifiri karanlıkta hepsi, mecburen, birbirlerine sığınmışlardı. -Mustafa Bey, sen bir şey söyle, sitenin yöneticisisin, girelim mi geri evlere? -Dur Ragıp Efendi, sallanıp duruyoruz görmüyor musun? -Bu halde kaldık ortada don atlet, insan şey oluyor... -Bana mı diyorsun? Kapı önünde bulduğum eski sofra bezini sardım belime! Çekil gözümün önünden şimdi kırmayayım ağzını burnunu! Mor çiçekli beze sarılmış geziyorum, beyzadenin dediğine bak! -Tamam tamam gidiyorum... -Selmaa!Selmaa! -Geldim Mustafa! Of bu fenerin de pili az mı ne? Aman iyi ki az ışık var, gecelikle konu komşu içinde... O bir şey değil de memeleri sarkık diye dedikodumu yapacak Nurten yellozu. Az kıskanmıyor tabii, kocam hem komiser emeklisi, hem de yönetici. Kendisi tutamamış elinde bir adamı, ben boşadım diyor bir de... -Yahu kadın, ölümden döndük hâlâ neyin derdindesin! “Ölüm de var!” Dört beş el feneri ışığında oturan ahali, yerin yeniden sarsılmasıyla çığlık çığlığa kaçışmaya başladı. -Aysel koşma Aysel! Ay yarabbim sen bizi koru! -Ah! Düştüm ben abla! Sen kimsin aaa! -Kucağıma atlamış, sen kimsin diyor. Ne o, ölüm korkusu gelince sonunda bana vermeye mi karar verdin? Aysel, Adnan'ın pis pis gülen suratını seçemese de sesini tanıdı. Adamın iki dakika içinde tüm vücudunu dolaşan ellerini itip kucağından kalktığı gibi yüzüne tokadı yapıştırdı. Daha doğrusu yüzü diye tahmin ettiği yere, karanlıktan pek bir şey göremiyordu. Ablasıyla yaşamak için bu siteye taşındığı günden beri peşindeydi Adnan. Öyle âşık filan değildi, ailesinin varlığını bile unuttuğu bu evi garsoniyer gibi kullanıyor, arada bir veya birkaç kadınla gelip alem yapıyor, yalnız geldiğinde ise Aysel'e sulanıyordu. Bu sefer yanında iki Rus getirmişti, biraz önce ise üçü korkuyla yarı çıplak dışarı fırlamışlardı. “Ölüm de var!” -Ragıp hacı babanı kolla, bak depremden ölmedi kalp krizinden ölecek şu Ruslara bakarken! -Cemile sus canım burnumda ha! Hacı adam çıplaklar içinde kaldı, iç donuyla hem de! Baba gel ayrı yerde duralım biz. -Deprem az oğlum, taş yağsaydı bunların başına anca. Tövbe estağfirullah, rabbim sen affet amin ecmain. -Sus aman duymasınlar, ekmeğimle oynama baba. Kızım, kardeşinle annenin yanından ayrılma, şurada çardakta durun. Ben dedenizle az ilerdeyim. -Nurten abla şu gençler iyi korkmuş ha! Çocuklar iyiyiz, korkmayın artık. Kızım ulaşamazsın, arayıp durma babanları, bak çekmiyo telefon! Ay abla bunların yüzleri niye boya içinde? Feneri tutunca gördüm korktum valla! Ayin mi yapıyorlardı bunlar? Hangisi kız hangisi erkek belli değil! Kızım diye çağırdım, bir kalktı ayağa dalyan gibi delikanlıymış! -Kerem! Hanginiz Kerem? Annen bana tembihlediydi, “Kerem üniversiteden arkadaşlarını getirecek eve, göz kulak ol, azmasınlar” demişti. -Benim Nurten teyze. Arkadaşlarım, Ali, Canan, Tülin, Serap... Şu yatan da Can. Kafasını bir yere vurdu depremde, yatıyor böyle. Arada kalkıp abuk subuk bir şeyler söylüyor, geri yatıyor. Can kafasını kaldırdı, “Ölüm de var!” diye bağırıp yeniden bayıldı. -Ah yazık! Yavrum, gün ışısın hele, birileri gelir yardıma, dur bakalım. Yüzünüzün hali ne öyle oğlum? Gören korkar! -Oyun oynuyorduk. Cezalı oyun, kaybeden boyuyor işte. -Bir yandan da soyunuyordu kaybeden herhalde. Yarı çıplaksınız hepiniz hahhay! Beyaz çarşaflara sarılmışlar bak Aysel, yüzler de rengarenk, kafalarında bir tuhaf şapkalar, peruklar... Kapıcının kızları bunları gördüler de ilkten hortlaklar geldi diye çığlık çığlığa kaçtılar. Küçüğü konuşmadı ya odur budur, dili tutulmasa bari çocuğun. -Hava kurşun gibi ağır... Bağır bağır bağır bağırıyorum! Koşun! Kurşun eritmeye çağırıyorum... -Bağırma Allah aşkına, kaç işten kovuldun, hapisten zor kurtardın, hala şiir hala anarşi! Nereden Nazım koydun bu çocuğun adını İhsan? -Öyle deme Ceyda, öğretmen okulundayken az mı Nazım okurduk senle? -Okuduk da ne oldu? Devran bize mi kaldı? Emekli ikramiyemizle zar zor bu dağ başından ev aldık, oğlun bu yaşta hala işsiz! -Tamam Ceyda, deme bir şey çocuğa. O da böyle rahatlatıyor kendini, son sefer polisler aldığından beri bir tuhaf zaten. Üstüne deprem korkusu, bırak okusun çocuk. “Ölüm de var!” -Sus, söyleme Bir şey söyleme artık Sus söyleme Her şey gereksiz artık Bana düşen dönüp de gitmek... -İhsan Bey ne güzel şiir okuyor sizin çocuk. -Sağolun Kenan Bey, çok sever çocukluğundan beri. -Sakıncalı şairlerden okumasın, milli şairlerimizden okusun. -Kimmiş efendim milli şairlerimiz? -Necip Fazıl okusun, İsmet Özel okusun. İhsan, “Sana da Fatiha okusun inşallah” diye mırıldandı. -Efendim, duyamadım İhsan Bey? -Pembe fistolu sabahlık pek yakışmış, açmış sizi diyordum. Utanan müteahhit Kenan, sabahlığının ucunu sinirle bacaklarına örtüp diğer yana döndü. -İhsan, hayatım, uğraşma şu sonradan görmeyle boş ver. Karısı bile çekemedi adamın derdini, yok ortalarda bak iki aydır. Ay yoksa hasret çekip kadının sabahlığına sarılarak mı uyuyordu bu adam? -Bilemeyiz Ceyda, belki de evde hep böyle giyiniyordur, topukluları da giyip geziniyordur adam. -Hahha! İhsan sus ölcem! -Ragıp abi! Ragıp abi! -Aaa! Ragıp, kardeşimin sesi bu! Fedai! Fedai! Sen mi geldin ablam? -Cemile bir senin keş kardeşin eksikti. -Merak etmiş ablasını Ragıp, git al bak site kapısında kalmıştır, kapalıydı kapı. -Tamam tamam. Yer tekrar sarsıldığında, çardak ahalisi bağırıp birbirine çarparak koşuşturmaya başladı. Yönetici Mustafa Bey olanca sesiyle bağırıyordu. -Yahu açık alandayız zaten niye panikliyorsunuz, koşmayın! -Davai Adnan davai! -Otur yerine Oksana, nereye davai? Sabah olsun, şu telefon açılsın... Misha nerede? Kalk kucağımdan of! -Kalk üstümden iblis! Rabbim sen günah yazma! Memesi ağzımda kadının! Alın bunu üstümden! Her yeri çıplak kafirin! Ragıp! Ragıp sen başıma neler getirdin ! -Baba dur geldim. Hahha! Kalk bacım. -Gülme Ragıp gülme! Boyun posun devrilsin! -Baba, son nimet tattırdı Allah sana, kıymetini bilmiyorsun. Hahha! “Ölüm de var!” -Misha gel buraya, bayılıyorsun değil mi ona buna atlamaya? Oksana al bu karıyı yanına. Of! -Da Adnan, kızmak yok Adnan! Korktu Misha. -Fedai gel ablam, Ragıp kayınbabamı Rus karıdan kurtarıyor. Hahhay! -Ne diyorsun abla, depremde öldük de cennete mi düştük? -Gülmekten çenem ağrıdı gel, ablasını mı merak etmiş kardeşim? Muck. Üff leş gibi içki kokuyorsun yine! -Arkadaşlarla takılıyorduk aşağıdaki bağ evinde, sonra işte şey olunca... -Tamam iyi gel. -Ragıp abi, bak elim kolum dolu geldim. Bağ evinde arkadaşın annesinin hoşafları vardı. Doldurduk kavanozları, plastik bardak da aldıydık çok zaten... İçsin komşuların. -Kırk yılın başı bir işe yaradın Fedai. Görsünler, bir tek kapıcı Ragıp'tan fayda varmış desinler. Ulan yanında hap map yok, değil mi? Burası devlet dairesi gibi, savcısı var, komiseri var... “Ölüm de var!” -Yok tövbe abi, bıraktım ben o işleri. -Geç bu ayakları, seni tanımasam neyse. -Ayıp ediyorsun abi! Ben o kadar şey etmişim... -Tamam tamam geç şöyle. Öhöm! Muhterem site ahalisi, kayınçom sağ olsun üzüm hoşafı getirmiş, tatlı tatlı iyi gelir, için. -Aaa Nurten abla, çok severim hoşafı. -Dur Aysel, açgözlü gibi atlama! -Al ablam buyur. Cemile! İhsan Beylere de ver, hah, gençler alın bak koydum bardaklara, kızım tut feneri elime, göremiyorum... Ahali sakinleşmiş, sohbete başlamıştı. Artçı sarsıntı da tekrarlamayınca, karanlıkta belli belirsiz yüzlerle site sakinleri sanki bir akşamüstü vakti çardak sohbeti yapıyor gibi görünüyorlardı. Yarım saat kadar sonra Fedai telefonunda kayıtlı müziklerden birini açtı, pavyon şarkıcısı Melahat fıkır fıkır bir oyun havası söylüyordu. Ortaya ilk atılan müteahhit Kenan oldu. “Allah!” diye bağırıp pembe sabahlığının eteklerini sallayarak, kıvırarak oynamaya başladı. -Ay Nurten abla, bana bir şeyler oluyor, çok mu sıcak? -Sorma Aysel, bana da. Herifsizlik mi vurdu ne? Şu buruşmuş İdris bile gözüme Kıvanç Tatlıtuğ gibi görünüyor! “Ölüm de var!” -İhsan o ses ne İhsan! Birileri şey yapıyor sanki? -Şu arka taraftan geliyor, üniversitelilerden. Eyvah! Kız oğlanın üstünde yeminle, yoksa oğlan mı oğlanın üstünde, belli olmuyor ki yüzlerinin boyasından. Hepsi birbirine karışmış, sevişiyorlar ulu orta Ceyda. Of, Ceyda'm! -Aaa dur İhsan çocuğun önünde! -Gel öteye gidelim! Dayanamıyorum Ceyda! -Benim de başım dönüyor İhsan! -Oyna Cemile! Oh! Yandan! Çocuklar uyudu yatırdım evin önündeki banklara, uyusunlar. Kafam çok güzel Cemile! Oh oyna müteahhit bey! -Ragıp Efendi senin de boyun posun pek yerindeymiş maşallah, ne tatlı şeysin öyle! -Ragıp atıyorum ben bu yaşmağı, oh! Şalvarı çıkarıp geçircem başıma! Niye bilmem, hahha! Oyna Ragıp'ım! Ah! Kime çarptım? Ay göremiyorum kimsin sen? Kim elliyor beni! Ay nereye? Aman kimse kim! Emekli öğretmen İhsan ve Ceyda'nın oğlu Nazım’ın çardağın çatısında çırılçıplak soyunmuş, bağıra bağıra şiir okuduğu sırada Fedai, Nurten'i sitenin giriş kapısının önüne çekmiş, aceleyle kıyafetlerini çıkarıyordu. Adnan, sonunda Aysel'i kucağına oturtmayı başarmıştı. Oksana ve Misha ise hacı babayla bir kuytuda oturmuşlardı. Hacı, büyülenmiş gibi ağır, yavaş hareketlerle kadınlara dokunuyordu. Büyümüş gözbebekleri, birbirini öpüp okşayan kadınlara kenetlenmişti. Yönetici Mustafa ve karısı kayıptı. Onları en son, ormana doğru anadan üryan koşarlarken Fedai görmüş, Nurten'le birlikte kahkahalarla gülmüşlerdi. Bu esnada kapıcı Ragıp ve müteahhit Kenan sadece kendilerinin duyduğu bir müzikle çardağın ortasında sarmaş dolaş dans ediyorlardı. Gün ışıdığında, gerçek apaçık ortaya döküldüğünde, ilk uyanan Fedai oldu. Nurten'in üstünden kalkıp çardağa yürüdü. Çarşaflar, örtüler arasında tanınmaz hale gelmiş, birbirine karışmış çıplak insan kümelerini görünce öğürmeye başladı. Biraz kustuktan sonra doğrulup hoşaf kavonozlarını buldu, kokladı, inceledi… Sırıttı. -Bildiğin hoşaf bu! Çardağın üstünden sarkan çıplak bacağı, hacı babanın iki kolunda yatan kadınları, kucak kucağa orta yerde uyuyan kayınçosu Ragıp ve müteahhit Kenan'ı gördüğünde ise kendini daha fazla tutamadı, gülmeye başladı. Artçılarla sarsılıp duran toprağa uzandı, karnını tutarak, kıvrılıp yuvarlanarak, kahkahalarla güldü, güldü... “Ölüm de var!” Cemile: “Peki beni kim becerdi?”

  • Kırmızı bir mantonun düşündürdükleri…

    Séverine Vidal'in yazdığı ve Louis Thomas'ın çizdiği Manto kitabı Sumru Ağıryürüyen’in çevirisiyle Türkçede. Lison, uzun zamandır ablasının kırmızı mantosunu giyeceği günü iple çekiyordu. Nihayet o gün gelmişti ve artık mantosuyla çok mutluydu. Ama onu giyip dışarı çıktığı gün, kendisini nelerin beklediğinden habersizdi. Séverine Vidal, her yaştan okur için resimli kitaplar, romanlar ve çizgi romanlar yazıyor, yazma atölyeleri düzenliyor. Pek çok dile çevrilen kitapları sayısız ödül kazanan Vidal, Manto ile 2021’de Prix des Incorruptibles ödülünü aldı. 1988’de Fransa’da kitapçıların başlattığı bir kampanyayla verilmeye başlayan Prix des Incorruptibles, anaokulundan 9. sınıfa kadar genç okurlar tarafından verilen ilk çocuk kitapları ödülü. Louis Thomas, Pixar stüdyoları ve Universal için çalışıyor, kişisel sergiler açıyor. Yazıp resimlediği kitaplar dışında başka yazarların kitaplarını da resimleyen sanatçı, dünyanın pek çok yerinde bu konuda eğitimler veriyor. 2013’ten bu yana Panthéon ve Jardin du Luxembourg arasında yaşadığı atölyede kedisi Pipo ile birlikte çalışıyor. MANTO Yazan: Séverin Vidal Resimleyen: Louis Thomas Meav Yayıncılık, 2021 Çeviri: Sumru Ağıryürüyen Yaş aralığı: 3 yaş ve üzeri 36 s.

  • Tüm Panayırların Heyulası: Kayıp Rıhtım Öykü Antolojisi

    Tüm Panayırların Heyulası, fantazi, bilimkurgu, korku, distopya, tuhaf kurgu ve polisiye türlerinde yazılmış “ucube” temalı 20 öyküyü bir araya getiriyor. Özel olarak bu kitap için kaleme alınmış öykülerde ucube, kimi zaman bir mekân kimi zaman bir durum. Bazen de normalin ta kendisi. "İsyan başladığında ucubeler yüzünden gerçekle yüzleşmek zorunda kaldılar, hayatlarını idame ettiren yalanlara ne kadar bağımlı olduklarını gördüler.” İnsanların popülist politikalar tarafından marjinalleştirildiği, yalnızlaştırıldığı, öteki olmaya mahkûm edildiği zamanlardayız. Öteki olmanın anlamını, aykırılığın, ucubeleşmenin ne demek olduğunu sorgulamanın en iyi yollarından biri de kurmacadan geçiyor. İzlerini arama çubuğunda değil, hayatın içinde sürdüğünüzde ucubelerle şekillenen panayırları görebilirsiniz. Üstelik tüm panayırların bir heyulası var. Tüm panayırlar aynı özü saklıyor. Hepsinin cevheri aynı maden ocağında gömülü. Derinlere inip onları görmemiz gerekiyor. Beraber paylaşacağımız yollar var. Kayıp Rıhtım, sizi yalnız yürümek istemeyeceğiniz bir patikaya davet ediyor. TÜM PANAYIRLARIN HEYULASI Ayça Erkol • Bahadır Cüneyt Yalçın • Bahri Vardarlılar • Deniz Erbulak • Eda İşler • Ekin Açıkgöz • Emirhan Burak Aydın • Ezgi Polat • Hakan Bıçakcı • Hikmet Hükümenoğlu • Mehmet Berk Yaltırık • Murat S. Dural • Müge Koçak • Onur Selamet • Orçun Ünal • Özgürcan Uzunyaşa • S. İpek Ortaer Montanari • Seran Demiral • Suat Duman • Süreyyya Evren TÜM PANAYIRLARIN HEYULASI İthaki Yayınları, 2022 288 s.

bottom of page