top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Booker Prize 2025'in kazananı: David Szalay

    Kanada-Macar-Birleşik Krallık uyruklu yazar David Szalay, altıncı romanı Flesh  ile Booker Prize 2025’in sahibi oldu. 2025 yılı Booker Ödülü’nün kazananı açıklandı. Ödül, Londra’nın Old Billingsgate merkezinde gerçekleştirilen törenle, altıncı romanı Flesh ile yazar David Szalay’a verildi. Jüri başkanı Roddy Doyle, Szalay’ın romanının hem biçimsel cesareti hem de insanın beden olarak dünyadaki varlığına dair tutarlı anlatımı nedeniyle seçildiğini belirtti. Flesh , uzun bir zaman aralığına yayılan bir anlatıyla, sıradan bir adamın Macar işçi sınıfından başlayıp Londra elitine uzanan öyküsünü “azla çok söylüyor” tarzıyla aktarıyor. Szalay’ın bu minimalist yaklaşımı ödül jürisi tarafından “hipnotik” ve “zorlayıcı” olarak tanımlandı. Önemli bir not: Flesh romanının 2026 yılında İthaki Yayınları tarafından Türkçede yayımlanacağı bilgisi yayımlandı. Edindiğimiz bilgilere göre kitap, bir yandan erkeklik, sınıf ve göç gibi güncel temaları işlerken diğer yandan anlatımındaki suskunluk ve özdenetimle çağdaş romanda farklı bir yaklaşım sunuyor. Okurlarımızı yaklaşan Türkçe baskıyı beklemeye davet ediyoruz.

  • Yaratıcılık Ritüelleri 64 / Seda Aksoy Evren: "Yazarken içimdeki lunaparkın kapısı aralanıyor"

    “ Alacakaranlıkta geçirilen dakikalar hem çocuk Seda’ya hem de kalemime iyi geliyor. ” Yazarların yaratım süreçlerine odaklanan "Yaratıcılık Ritüelleri Söyleşileri"nde Semrin Şahin'in bu haftaki konuğu, Seda Aksoy Evren Yaratıcı sanatlarda akışta kalmanın, kendimizi yaratma anının içinde tutarak, sürüklenmeden kalabilmenin ne kadar zor olduğu bilinen bir gerçek. Bizi “an” a döndürecek bazı küçük totemler, seremoniler, bazı ritüellerin olmasının yaptığımız çalışma üzerinde odağımızı canlı tuttuğuna dair çalışmalar mevcut. Bu anlamda birçok yazarın günlük yazma alışkanlıkları olduğunu da biliyoruz. Yazmaya başlamadan önce yaptığınız ritüeller var mı? Yaratıcılık hem bir yandan algıların açık olmasını, hem de akışta kalırken yaptığınız işe yoğunlaşmayı gerekli kılıyor. Bu tarz bir atmosferi bulmak veya oluşturmak yaşadığımız çılgın dünyada giderek daha da imkânsız hale geliyor. Tam da bu aşamada sabah insanı olmanın can simidim olduğunu söyleyebilirim. Küçüklüğümden beri herkes uyanmadan önce kalkıp kitap okumayı, bir şeyler karalamayı veya dans etmeyi tercih etmişimdir. Çocuklar olduktan sonra bu ritüele kızlarımla sohbet de eklendi. Dünyanın günlük koşuşturması henüz başlamamışken güne başladığımda aklımdakileri düzenlemek, süzgeçten geçirmek ve sonra da kelimelere aktarmak çok daha kolaylaşıyor sanki. Kısacası alacakaranlıkta geçirilen dakikalar hem çocuk Seda’ya hem de kalemime iyi geliyor. Dr. Seuss olarak bilinen yazar ve illüstratör Theodor Seuss Geisel, geniş bir şapka koleksiyonuna sahiptir. İlham gelmediğinde, dolabının başına gider, koleksiyonundan seçtiği bir şapkayı takar ve fikir bulmayı beklermiş. Ne hikmetse mutlaka parlak bir fikirle şapkayı başından çıkarırmış. Siz yaratım tıkanması yaşıyor musunuz ve bu tıkanmayı aşmak için neler yapıyorsunuz? Evet, bu duygu çok tanıdık. Bazen yazma serüvenimde bazen de iş hayatımda karşılaşıyorum ama insan ilk şoku atlatınca eskisi kadar korkmuyor bu tıkanıklıktan.  Böyle zamanlarda bana en iyi gelen şey denize bakarak notlar almak. Denizin o her mevsimde sevdiğim tüm değişen tonlarının hayal dünyamda oluşturduğu yeni yolları, kurduğu bağlantıları seviyorum. Bunu yaparken yanımda yıllardır her gittiğim kitapçıdan satın aldığım özel defter koleksiyonumdan bir üye de bana eşlik ediyor.  Yaratıcı çalışmalar yaparken hiç engellerle (iş ortamı, zamansal sorunlar, yazdıklarınızın görünür olmaması gibi engellerle) karşılaştınız mı? Bu engellerle nasıl mücadele ettiniz? Tam aksine sizi destekleyen ve yolunuzu açan kişiler oldu mu? Yaratıcı çalışmalar yaparken engeller sık sık karşıma çıkıyor. Hem kurumsal iş hayatına devam eden bir anne, hem de çocuk kitapları dünyasında üretmeye çalışan hevesli bir yazar olarak en ciddi sorunum zaman bulamamak. Ancak yazı yazmanın beni özgürleştirdiğini ve iyi hissettirdiğini gördükçe bu ek zamanı yaratmayı öğrendim. Bunda anlayışlı eşimin de katkısı çok. Eğer aklımda bir öykü fikri varsa ancak onu baştan sona yazmak için uygun ortamım yoksa küçük notlar alıyorum. Bazen defterime, bazen peçeteye, bazen kızımın bana sabah verdiği resmin kenarına… Bunlar beni iyi hissettiriyor.  Yazmaya başladığınız dönemdeki duygularınızla şimdi hissettikleriniz aynı mı? Bu süreçte yazarlığınızda nasıl yol aldınız? Ne zaman yazsam içimdeki lunaparkın kapısı aralanıyor gibi hissediyorum. Bazen eğlenceli aynaların önünde türlü hallerimle yüzleşiyorum, bazen de ucu bucağı gözükmeyen bir dönme dolabın tepesinde yıldızlara dokunuyorum.  Yazmak, sancılı da olsa, büyüleyici bir serüven özelliğini hiçbir zaman kaybetmedi. Yazar Julia Cameron “Sanatçının Yolu” adlı kitabında yazarların güçlerini toplamaları için sabah sayfalarından söz eder. Sabah uyanır uyanmaz yazmayı tavsiye eder. Siz sabah mı yoksa gece mi yazıyorsunuz? Yazma rutininiz nedir? Yazarken elinizin altında tuttuğunuz kitaplar var mı? Biraz önce de belirttiğim gibi sabah insanı olmak benim can simidim. Gün doğmadan kendimle kalabildiğim bir saat çok kıymetli. Gün içindeki motivasyonumun yüksek olması ve farkındalığımın artması o altın saati yaşamamla doğru orantılı.   Yeni bir şey yazmayacaksam da her gün masa başında oturmaya gayret ediyorum. Son öykü dosyamı açarak çalışmaya başlarım. Bazen sadece o dosyada ilerlerim ama bazen de bambaşka bir hikâyenin oluşumuna tanık olurum. Yanımda kızlarıma ait özel şeyler olmasına da dikkat ederim.  Ben yaratmış olsaydım dediğiniz bir yapıt (tablo , öykü, şiir, beste vs…)  var mı? Nedeniyle birlikte bu yapıtın sizin için anlamını açıklar mısınız? Okumaya başladığım günden beri yazmış olsaydım dediğim pek çok yapıt ile karşılaştım ve bence hayatımın sonuna kadar da bu listeye eklemeler hep olacak. Ancak Gabriel Garcia Marquez’in “Yüzyıllık Yalnızlık” romanının yeri bende çok özeldir.   Bir de animasyon film hayranıyım. Mesela “Totoro” veya “Coco” animasyonlarını yapan ekipte olmayı çok isterdim.

  • Karanlığa adım atmaya hazır mısınız?

    Deniz Eldam’ın bilinmeyenin perdesini araladığı Gözlerin Karanlığa Alışınca ’da karanlığa adım atan karakterlerle karşılaşıyoruz. Orada görmeyi öğrenen karakterlerin çoğunlukla dünyayla ilişkisi bozulmuş, gerçeklikle aralarındaki çizgiler silinmiş. Günlük yaşamın olağan ayrıntıları beklenmedik bir anda ürpertici ve rahatsız edici bir hal alabiliyor. Bazen karıncalarla, bazen bir kadın çorabıyla ya da boğucu bir sessizlikle kurulan tuhaf bağlar okuru tekinsiz bir dünyanın içine çekiyor. Gündeliğin içine gizlenen tedirginlik, bedenle zihin arasındaki ince çatlaklardan sızan rahatsız edici düşünceler öykülerin atmosferini belirliyor. Bu öyküler okura “normal” ile “tuhaf” arasındaki çizginin ne kadar ince olduğunu hatırlatıyor. Deniz Eldam 1975’te Ankara’da doğdu. Yıldız Teknik Üniversitesi Kimya bölümünden mezun oldu. Öyküleri Notos, Sözcükler, Öykü Gazetesi, Trendeki Yabancı, Oggito gibi mecralarda yayımlandı. “Musa’nın Eli” adlı öyküsü 2021 AltKitap Öykü Ödülü’ne değer görüldü. Bunu Kimseye Anlatma ilk öykü kitabı. GÖZLERİN KARANLIĞA ALIŞINCA Deniz Eldam Notos Kitap, 2025 Tür: Öykü 144 s.

  • “Mustafa Kemal savaşı göze alan ve ülkesini düşman işgalinden kurtaran adamdır. Nokta!”

    Aynur Kulak, Ayşe Kulin ile yeni romanı Aylardan Kasım Günlerden Perşembe odağında söyleşti: "Onu kendi sesimle nakletmek haksızlık olurdu çünkü herhangi bir lider değil Atatürk. Tek ve biricik. O yüzden bizlere kendi sesiyle seslendi kitap boyunca." Ayşe Kulin’in yeni romanı Aylardan Kasım Günlerden Perşembe ’de Mustafa Kemal Atatürk’e dair devlet adamlığı ve başkomutanlık vasfının yanı sıra insani yönlerinin ağır bastığı dokunaklı bir kurmaca eserle büyük öndere sevgi ve saygı yolculuğuna çıkıyoruz.  Ayşe Kulin külliyatında önemli eserler arasında yerini alacak olan Aylardan Kasım Günlerden Perşembe, Mustafa Kemal’i insani yönleriyle bize yaklaştıran, onu daha iyi ve derinden anlamamızı sağlayan bir roman. Her satırıyla dokunaklı, Mustafa Kemal’in kendisini bizlere anlattığı  Aylardan Kasım Günlerden Perşembe odağında Ayşe Kulin ile yapmış olduğumuz söyleşi için buyurun lütfen. Yeni kitabınız  Aylardan Kasım Günlerden Perşembe  okurla buluştu. Mustafa Kemal Atatürk’e karşı duyulan derin sevgi, saygı ve özlemle yoğrulmuş dokunaklı bir kurmaca eserle karşı karşıyayız. Romanı yazmaya sizi iten temel duygu, düşünce ve motivasyon neydi? Atatürk’ün unutturulmaya çabalandığı bir dönemde onu hiç olmazsa kendi okurlarıma gerçek kişiliği ile tanıtmak. Am acınız farklı perspektiflerden Mustafa Kemal’in insani yönlerini belirgin kılmak mıydı? Düşünen, uygulayan, kararlar veren, stratejiler oluşturan bir lider var karşımızda fakat görüyoruz ki, yoğun duyguları, hisleri, arzuları da olan  bir karakter var aynı zamanda. Bu kitabı yazmak için başvurduğum Atatürk’e dair kitapların dökümünü verdim kitabın sonunda. O kitapların kimini baştan sona okudum, kimini karıştırdım. Sonra bende çocukluğumdan beri birikmiş olan Atatürk algısını bu bilgilerle harmanladım. Karşıma ruhu olan, merhametli, doğayı, hayvanları, çocukları seven, yapıcı bir insan ruhu çıktı. Böylece sadece vatanımızı kurtarmış bir kahraman değil, insani yönleri çok güzel ve güçlü bir insanın kitabını da yazmış oldum. Kurtuluş Savaşı, sonrasında gelen ilke ve inkılaplarla ulus devlet olma yolunda çok ciddi bir manevi miras var. Kitabı okurken bu mirasın kıymetini hem biliyor hem de bilmiyor gibiyiz diye düşündüm. Hikâye boyunca yer yer tam olarak kavrayamadığımız veya kavrasak bile anlamaya uzak olduğumuz bir mücadeleye vurgu yapmak istemişsiniz gibi geldi bu yüzden.  Günümüzde Atatürk’e giydirilmek istenen bir gömlek var. O gömlek Atatürk’e uymuyor. Atatürk’ü din düşmanı göstermek isteyenlere sesleniyorum sesimin bütün gücüyle; onun ailesindeki dindarlık ve samimi Allah sevgisi çok az ailede yaşandı. Ata’mızın babasının temiz ahlakı ve annesinin dindarlığı zaten şüphe götürmez biçimde onun ve ailesi hakkında yazılmış her kitapta mevcut. Her ferdi Müslüman bir evin doğru değerlerle yetişmiş evladıdır Atatürk ve eğer o olmasaydı günde beş kez ezan sesini zor duyardık milletçe. Çünkü vatanımız Batı ülkeleri tarafından işgal edilmişti ve padişahımız haklı olarak bir kurtuluş savaşını göze alamıyordu çünkü devlet iflas halindeydi. Mustafa Kemal savaşı göze alan ve ülkesini düşman işgalinden kurtaran adamdır. Nokta! Tarih kitaplarından ve Mustafa Kemal’i anlatan kıymetli eserlerden ilham alarak yazıyorsunuz Aylardan Kasım Günlerden Perşembe ’yi. Bir de dikkat çeken bir farkla gerçek tanıklar da mevzu bahis. Mustafa Kemal’e yakın olan sizin de içinde bulunduğunuz ve tanıdığınız çevrenin varlığının da bu esere etkisi yadsınamaz. Hikâyeye dair aldığınız ilhamları bu farkıyla konuşabilir miyiz?  Benim baba tarafım on ikinci yüzyıldan beri ana vatanı olan Bosna’dan (Bakınız Kulin Ban), Bosna, Avusturya- Macaristan İmparatorluğuna katılınca, haç yerine hilal altında yaşamak için, Saraybosna’dan İstanbul’a göç etmiş bir ailedir. Evlilikler dolayısı ile Mustafa Kemal’in birlikte büyüdüğü kapı komşusu, en yakın arkadaşı Nuri Conker'in ailesi ile hısım olduk çünkü amcamın kızı, Nuri Conker’in oğlu Ali Conker ile evlendi. Oğluna Nuri adını verince, küçük Nuri Conker de benim ve çocuklarımın yeğeni oldu. Bana da yeğenimin Atatürk’ün en sevgili dostuna yakınlığıyla övünmek düştü. Hikâyenin en önemli özelliği Mustafa Kemal’in tüm hikayeyi kendi ağzından anlatıyor oluşu. Neden böyle bir anlatı odağı oluşturmak istediniz? Hergün onunla ilgili mutlaka konuşuyoruz ama doğru olarak değil diyerek sözü kendisine mi vermek istediniz? Atatürk’ü herhangi birinden farklı kılan çok özel bir hikâyesi var. Sıradan bir aileye doğuyor, pek çok vatan evladı gibi asker olarak yetişiyor. Sonrası kahramanlık, cesaret, çok okumaktan gelen bilgelik ve ayrıca merhametli olmak gibi önemli hasletlere sahip. Yüksek mevkilere geldikleri halde bu hasletlere sahip olmayan insanlarla dolu dünyamızda, bu müstesna kişiyi elbette kendi sesiyle konuşturmak istedim. Onu kendi sesimle nakletmek haksızlık olurdu çünkü herhangi bir lider değil Atatürk. Tek ve biricik. O yüzden bizlere kendi sesiyle seslendi kitap boyunca. Annesi   Zübeyde Hanım olmak üzere, kız kardeşi Makbule Hanım ve cumhuriyetimizin ilk resmi nikah evliliğini gerçekleştirdiği Latife Hanım’la evliliğine, yani Mustafa Kemal’in kadınlarla olan ilişkilerine, bu ilişkilere ne kadar önem verdiğine değiniyorsunuz. Günümüzün eril bakış açısı, davranışları, düzeni bile o dönem Mustafa Kemal’in beyefendiliğinin yanından geçemez. Kadınlarla ilişkisini nasıl anlatırsınız ve aradan yüzyıl gibi bir süre geçmesine rağmen kadınlara karşı davranışlar neden bu derece yozlaştı.  Mustafa Kemal’in babasının eşine çok değer verdiğini biliyoruz. Bir kaç eş alabilmenin mümkün olduğu ortamda hiç bir zaman böyle bir şeye itibar etmemiş. Karısının gönlü olsun diye oğlunun önce Zübeyde Hanım'ın istediği okula gitmesine göz yummuş. Atatürk'te gördüğümüz hoşgörü sanırım babasından geçmiş bir meziyet. Karılarına saygılı davranan erkeklerin evlerinde yetişen erkek çocuklardan hırt tabir edilen kişilerin çıktığı pek görülmemiştir. Armut dibine düşer, bizim atasözlerimizden biridir. İşte tam da bu atasözünün gereği son yıllarda hoyrat erkeklerin sayısı arttı çünkü uzun bir süredir kadını hor gören bir başka anlayışın gölgesinde yaşamaktayız. Mustafa Kemal’in okuttuğu, eğitimlerine katkıda bulunduğu kız çocukları ve erkek çocukları, yani manevi evlatları var. Savaş meydanlarındaki stratejisini yeni bir ulus devlet kurarak taçlandırıyor ve fakat –ayrıca- onun nasıl vizyoner bir kişilik olduğunu, nasıl bir gelecek hayal ederek bunu inşa ettiğini yetiştirdiği, desteklediği manevi evlatları ve gençler vasıtasıyla daha iyi anlıyoruz, öyle değil mi?  Atatürk bence hayatta en çok bir baba olamamanın acısını çekti, yoksa niye sekiz manevi evlat sahibi olsun ve ölüm döşeğinde bile onların tahsil ve çeyiz paralarını dert edinsin. Çocuklarının altısı kız çocuğu çünkü için için biliyor ki aileler ülkemizde erkek evlatlarının tahsiline kız çocuklarından daha çok değer veriyorlar. Ayrıca kız çocuklarının eğitimine verdiği önemi, eğitimi kız-erkek ayırmaksızın ilkokul birden üniversite sona kadar parasız yapmasından anlıyoruz. Beş yıl süren ilkokul tüm çocuklar için bir mecburiyetken, mecburi eğitim süresi çok sonraki yıllarda sekiz yıla çıkartılmıştı. Ne yazık ki bundan dönüldü, devlet okullarında kızlarla erkeklerin sınıflarının ayrılması yoluna da gidildi. Sosyal hayatta bu geri dönüşler, erkeklerin her kafaları kızdığında eşlerini, sevgililerini öldürmesine kadar vardı. Atatürk’ün hayalindeki muassır medeniyet, ne yazıktır ki o medeniyeti ancak parası ile yakalayabileceklerin tekeline girdi. Son günlerde basında zorunlu eğitimi 3+3 yıl yapılmasının düşünüldüğünü de okudum. Atatürk’ün bizim için kurduğu rüyadan süzülen bir yelkenli gibi sessizce uzaklaşmaya başladıksa gerçekten çok yazık olacak, gelişmiş ülkelerin eğitim sisteminden tam ters yöne gidişle nereye varılır bilmiyorum. Dilerim bunlar söylentiden ibarettir. Kitabın sonunda yararlandığınız tüm kaynakları paylaşıyorsunuz. Sizi en etkileyeni, başucu kitaplarım arasında yer alıyor diyebileceğiniz kaynak -veya kaynaklar da olabilir- hangileri oldu?       Yazarlarına saygımdan böyle bir seçime gitmeyeceğim ama Makbule’yi okurken çok eğlendiğimi itiraf etmeliyim. Masanızda hangi çalışmalar var? Önümüzdeki dönemlerde sizden hangi kitapları okuyacağız, belirlediğiniz bir programınız var mı bu anlamda?  Önümde yaşanacak çok fazla zaman kalmadı. Geçtiğimiz Eylül ayında seksen dört yaşıma bastım. Allah ömrü uzun tutsa bile aklı pek ender olarak uzun ömre eşlik ettiriyor. Bir Muazzez hanım olamadığım için ben BİR BUNAĞIN HATIRA DEFTERİ adını vereceğim son kitabımla okurlarıma veda edeceğimi düşünüyorum. Dilerim o kitabı bunamadan önce başlar bitiririm ama yayıncıma rica edeceğim, bunamış da olsam, elimden çıkacakları bassın çünkü kitabın adı zaten BİR BUNAĞIN HATIRATI olacak. Bir bunaktan nasıl bir metin çıkacak gerçekten merak ediyorum. Bu kitabı yazmaya yeni yılda başlayacağım ki seksen beşime bastığımda bitmiş olsun, ne olur ne olmaz yarım kalmasın. Benim biraz da acelem var, malum Engin beni özlemiştir, ben de onu çok özledim ve an itibariyle dünyamız zaten hiç bir köşesiyle yaşamaya değer bir hal arz etmiyor. Ölümden sonraki mekanımızın barış ve huzur içinde olacağına umudum büyük.

  • Anıtkabir Derneği, Mustafa Kemal Atatürk’ün okuduğu 24 ciltlik kitap arşivini dijital erişime açtı

    Toplam 3997 kitaplık koleksiyon; Türkçe, Osmanlıca, Arapça ve Fransızca baskılar, Atatürk’ün altını çizdiği satırlar ve kişisel notlarıyla birlikte ücretsiz PDF formatında sunuluyor. Anıtkabir Derneği, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Atatürk’ün okuduğu eserlerden oluşan “Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar” adıyla hazırlanan 24 ciltlik arşivi dijital ortama aktardı. Arşivde yalnızca kitap başlıkları değil; Atatürk’ün kendi el yazısıyla düşürdüğü notlar, altını çizdiği satırlar ve sayfalardaki işaretlemeler de yer alıyor. Bu kapsamlı çalışmada yer alan veriler şöyle özetlenebilir: Koleksiyon toplam 3 997 kitap içeriyor: Bunların 1 741’i Çankaya’da, 2 151’i Anıtkabir’de bulunuyor. Kitaplar sadece Türkçe değil; Osmanlıca, Arapça, Fransızca gibi farklı dillerde yayımlanmış eserler de arşivde yer alıyor. Bu durum Atatürk’ün çok dillilik ve farklı kaynaklardan öğrenme konusundaki ilgisini ortaya koyuyor. Konu çeşitliliği oldukça geniş: Türk medeniyet tarihi, İslam tarihi, dil bilimi, felsefe, sosyoloji, kadın hakları, devlet yönetimi ve toplumsal yapı üzerine araştırmalar ve fikir çalışmaları koleksiyonda öne çıkıyor. Dijital arşive ulaşmak isteyenler için bağlantılar ve yol haritası şöyle: Anıtkabir Derneği resmi web sitesine girip “Kitap Yayınları” bölümünden “Atatürk’ün Okuduğu Kitaplar” serisine ulaşılabilir. Seride yer alan tüm ciltler PDF formatında ücretsiz kullanımda; indirme veya çevrim içi okuma imkânı sunuluyor. Bu yayın, Atatürk’ün entelektüel dünyasına dair benzersiz bir pencere aralıyor. Modern Türkiye’nin düşünsel temellerini şekillendiren kitap seçkisi ve altını çizdiği satırlar, hem araştırmacılar hem de genel okur için kıymetli bir kaynak niteliği taşıyor. Litera Edebiyat olarak bu arşivin sunulmasını kutluyor, tarih ile edebiyat arasında köprü kuran bu adımı okurlarımızla paylaşmaktan memnuniyet duyuyoruz.

  • 2. İlk Polisiye Roman Yarışması başvuruları devam ediyor!

    Mahal Edebiyat ve SUÇÜSTÜ iş birliğiyle, geçtiğimiz yıl birincisi düzenlenen İlk Polisiye Roman Yarışması yeni adaylarını aramaya başladı! Tıpkı ilk yıl olduğu gibi, yayımlanmış hiç eseriniz yoksa, polisiye türünün gereksinimlerini karşılayan roman dosyanız ile siz de bu yarışmaya katılabilirsiniz. SUÇÜSTÜ’nü temsilen Ahmet Ziya Yıldırım, Alper Kaya, Didem Kazan Sol, Halis Koç ve Umut Kaygısız’dan oluşan jürinin belirleyeceği kazanan eser 2026 yılı içerisinde duyurulacak ve aynı yıl, Mahal Edebiyat bünyesinde kitaplaştırılacaktır. İLK POLİSİYE ROMAN YARIŞMASI KATILIM ŞARTNAMESİ Gönderilen eser, maksimum 30.000 kelime sınırında yazılmış olmalıdır. Polisiye türünün gereksinimi olan suç ve muamma unsurlarını içeriyor olmalıdır. Daha önce farklı türlerde de olsa (öykü, şiir, deneme, araştırma) kitaplaştırılmış herhangi bir çalışmanız olmamalıdır. Kolektif öykü derlemelerinde yer almış kişiler, bu şarttan muaf tutulur. Yazılmış eserde nefret söylemleri, ırkçılık, herhangi bir topluluğu küçük düşürücü bir içerik bulunması; elenme sebebidir. Dosyalar 1 Temmuz 2025 – 31 Aralık 2025 tarihleri arasında ilkroman@sucustu.net adresine gönderilmelidir. Gönderilen bütün dosyalar içinde, aranan kriterlerin karşılanmaması gibi durumlarda jüri ödül vermeme hakkını saklı tutar. Ödüle layık görülmüş yazarın ödül töreni öncesinde herhangi bir başka / aynı eserinin yayımlanması hâlinde ödül jüri sıralamasında ikinci sırayı almış olan yazara verilir ya da herhangi bir yazara ödül verilmez. Gönderilen roman dosyaları, jüri tarafından değerlendirildikten sonra 2026 yılı içinde ilan edilecek olan tarihte ödül töreni düzenlenecek; 2026 yılı içinde de birinci olan dosya Mahal Edebiyat bünyesinde kitaplaştırılacaktır.

  • Edebiyatta “Yazarların Tuhaf Huyları”

    Ünlü yazarların genellikle birkaç ortak noktası vardır: Çok çalışırlar, sağlam bir yazma rutinleri vardır ve evet beklendiği üzere biraz tuhaftırlar. Ancak onları farklı kılan ve olağanüstü şeyler yazmalarına yol açan şey belki de bu tuhaflıklarıdır. Ne dersiniz?  Literaedebiyat olarak, yazma yolculuğunuzda sizi hem eğlendirmek hem de ilham vermek için ünlü yazarların en sevdiğimiz komik ve tuhaf alışkanlıklarını bir araya getirdik. Jack Kerouac günde dokuz kez baş aşağı dururdu!   Amerikalı romancı, şair ve Beat Kuşağı'nın öncüsü Jack Kerouac, bir dönem yalnızca mum ışığında yazardı. Buna ek olarak yazılarını tamamlamak için günde dokuz kez baş aşağı durma egzersizi yapıyordu. "Günde dokuz gol atmaya çalışıyorum, yani banyoda başımın üstünde, bir terliğin üzerinde duruyorum ve dengemi koruyarak ayak parmak uçlarıma dokuz kez yere dokunuyorum. Bu arada, bu sadece yoga değil, aynı zamanda atletik bir başarı, yani bundan sonra bana kim dengesiz diyebilir ki!"  James Joyce karnının üstünde yatarak yazardı İrlandalı büyük romancı ve edebiyat eleştirmeni James Joyce, sadece yüzüstü yatarak yazmayı tercih etmekle kalmıyor, aynı zamanda beyaz bir laboratuvar önlüğü giyiyor ve büyük boy mavi bir kalemle yazıyordu. Ancak bunun geçerli bir sebebi vardı: Gözleri bozuktu. Yazarın söylediğine göre büyük kalemle yazmak daha iyi görmesine yardımcı olurken, beyaz laboratuvar önlüğü giymek ışığın sayfaya daha iyi yansımasını sağlıyordu.   Susan Sontag ve onun elle yazılmış taslakları  Bilgisayarların icadıyla, yazarların artık not defteri ve kalemle yazmalarına gerek kalmadı. Hatta daktilo kullanmalarına bile gerek kalmadı. Ancak Amerikalı yazar Susan Sontag bu teknolojiye ayak uydurmak istemeyen yazarlardandı. Denemelerini keçeli kalem veya kurşun kalemle sarı veya beyaz not defterlerine yazar, sonra daktilosunu kullanarak daktilo ederdi. Daktilo edilmiş metnin üzerine düzeltmelerini not alıp bu defa her şeyi yeniden yazardı. Sonunda, bilgisayarlar ortaya çıkınca daktilo ritüelini bir kenara bırakıp ilk, ikinci ve üçüncü taslaklarını elle yazmaya devam etti.  “Elle yazmanın yavaşlığını seviyorum… İkinci veya üçüncü taslaktan sonra bilgisayara geçtiğim için artık tüm taslağı yeniden yazmıyorum, bunun yerine bilgisayardan aldığım bir dizi basılı taslak üzerinde elle düzeltme yapmaya devam ediyorum.”  Virginia Woolf ve ayakta durarak yazmak 20. yüzyılın en önemli modernist yazarlarından biri olarak kabul edilen ve kadın edebiyatının tartışmasız öncülerinden Virginia Woolf, normal bir masada yazamazdı. Bunun yerine, bir ressam gibi eserlerini yakından ve uzaktan değerlendirmesini sağlayan yüksek bir masada ayakta yazardı. Dan Brown’un yerçekimi botları!   Da Vinci Şifresi serisiyle tanınan Dan Brown, kitap fikirlerini hayata geçirmek için sık sık baş aşağı asılı kalıyormuş. Yazar, bir çift yerçekimi botu giydikten sonra bir egzersiz sehpasında asılı bir şekilde belli bir zaman geçiriyormuş.   Ayrıca yazma süresini takip etmek için bir kum saati kullanıyormuş yazarımız. Saat dolduğunda şınav, mekik ve esneme hareketleri yapıyormuş çünkü.  Jodi Picoult’ya göre yazar tıkanıklığı koca bir yalan! Yazar tıkanıklığı yaratıcı yazma çalışmalarının başlıca meselelerinden biri kuşkusuz. Üstelik yazarların da korkulu rüyası.  Ancak dünya çapında 40 milyondan fazla kitabı basılan Amerikalı yazar Jodi Picoult'ya göre hepimiz bahanelerle doluyuz ve yazar tıkanıklığı diye bir şey yok. “Yazar tıkanıklığına inanmıyorum. Yazar tıkanıklığı sadece elinizde çok fazla zaman olmasıdır. Yazmak için sınırlı bir zamanınız varsa, oturup yazarsınız. Her gün iyi yazamayabilirsiniz, ancak kötü bir sayfayı her zaman düzeltebilirsiniz. Boş bir sayfayı düzeltemezsiniz.”  Victor Hugo ve yazar çıplak! Ertelemenin cazibesini hepimiz biliriz. Fransız Romantik yazar Victor Hugo için de, evden çıkıp yerel bir geneleve gitmek, yazı teslim tarihlerini yakalamasının önündeki en büyük engellerden biriydi. Bu cazibeden kaçınmak için Hugo, hizmetçisine sırtındakiler de dahil olmak üzere tüm kıyafetlerini çıkarıp verir, ondan saklamasını isterdi. Bu yöntemi Notre Dame’ın Kamburu’nu yetiştirmeye çalışırken icat etmişti.  Haruki Murakami’nin rutinden doğan hipnotizması! Bazı insanların başarılı olmak için her sabah saat 5'te uyanmanız gerektiğini nasıl ısrarla savunduğunu bilirsiniz. Murakami ise bunu daha da uç bir noktaya taşıyor: Her sabah saat 4'te uyanıyor ve hemen beş-altı saat boyunca yazıyor. Öğleden sonra uzun bir koşuya veya yüzmeye (ya da her ikisine birden) çıkıyor ve biraz kitap okuyup müzik dinleyerek geceyi sonlandırıyor.  "Bu rutini her gün, hiçbir değişiklik yapmadan sürdürüyorum. Tekrarın kendisi önemli hale geliyor; bir tür hipnotizma. Daha derin bir zihin durumuna ulaşmak için kendimi hipnotize ediyorum. Ancak bu tekrarı bu kadar uzun süre -altı aydan bir yıla kadar- sürdürmek, hatırı sayılır miktarda zihinsel ve fiziksel güç gerektiriyor. Bu anlamda, uzun bir roman yazmak bir hayatta kalma eğitimi gibi. Fiziksel güç, sanatsal duyarlılık kadar gerekli."    Agatha Christie ve banyoda yenen elmalar!  Cinayet romanının efsanesi Agatha Christie, "Suç Kraliçesi" olarak bilinir malum. 66 polisiye roman ve 14 kısa öykü kitabı kaleme alan Christie, günlük hayatında genellikle oldukça meşguldü. Peki bu destansı gizemleri nasıl ortaya çıkardı? Sıcak suyla doldurulmuş bir küvette elmasını dişlerken kitaplarının olay örgüsünü hayal ederdi.

  • 14-16 Kasım 2025 Mersin Yenişehir Uluslararası Öykü Günleri

    “Mersin Yenişehir Uluslararası Öykü Günleri”, 14-16 Kasım 2025 tarihlerinde Yenişehir Belediyesi Akademi Binası’nda kültür ve edebiyat tutkunlarını bir araya getiriyor. İran’ın onur ülke olduğu bu yılki günlerde, 15 Kasım Cumartesi günü Antik Sahaf Kitabevi’nde eş zamanlı bir etkinlikle Tarsus da kuşaklararası edebî söyleşilerle okurları bekliyor. Etkinliğin onur konuğu İran olacak; 15 Kasım Cumartesi günü saat 15:00-16:30 arasında “Yanı Başımızda Bir Kadim Kültür: İran” başlıklı söyleşi gerçekleşecek. Ardından aynı gün saat 17:00-18:30 aralığında “İran ve Çocuk Edebiyatı” adıyla bir panel düzenlenecek. Aynı gün Tarsus’ta yer alan Antik Sahaf Kitabevi’nde ise saat 14:00-16:00 arasında “Senaryonun Öyküsü; Öykünün Senaryosu” başlıklı bir söyleşi yapılacak. Sohbetin konuşmacıları arasında yazar Lütfiye Aydın, senarist Haydar Şişman ve Pınar Arıkan yer alıyor. İkinci gün (16 Kasım) ise Mersinli öykücüler Erkan Özaydın, Sadık Arslan, Turan Ali Çağlar, Mithat Delioğlu ve Ali Yedigöz, “Kendi Öyküleriyle Mersinli Öykücüler” başlıklı oturumda eserlerini sunacaklar. Günü, “Doğanın Sözü: Ekolojik Edebiyat” başlıklı panelle tamamlayacağız. Okur ve yazarlara yeni ufuklar açmayı amaçlayan bu üç günlük etkinlik, Ege ve Akdeniz bölgesinin kültür rotasında iz bırakacak söyleşiler, imza günleri ve panellerle dolu. Katılım ücretsiz olup, yerler sınırlı olduğundan erken rezervasyon öneriliyor. Literaedebiyat olarak etkinliğe tüm okurlarımızı davet eder, dolu dolu geçmesini dileriz.

  • İnsanın kırılganlığı ile kibri arasındaki muhteşem Dünya

    Şule Tüzül, Samantha Harvey'in 2024 Booker Ödülü'ne layık görülen romanı Yörüngede üzerine yazdı: " Yörüngede , iyi bir edebiyat eserinin olmazsa olmazları söylemlerini yerle bir edip, edebiyatın kural tanımazlığının, sınırsızlığının ve özgürlüğünün en iyi örneklerinden biri olarak dünya edebiyatında yerini alıyor." İngiliz yazar Samantha Harvey'in 2024 Booker Ödülü'ne layık görülen romanı Yörüngede , iyi bir edebiyat eserinin olmazsa olmazları söylemlerini yerle bir edip, edebiyatın kural tanımazlığının, sınırsızlığının ve özgürlüğünün en iyi örneklerinden biri olarak dünya edebiyatında yerini alıyor. Donuk ve mesafeli bir dil, kahramanı ve heyecanı olmayan bir kurgu, bir sürü bilimsel cümle... Çok küçük bir yaşam alanına sahip bir uzay gemisinde insana ve yaşama dair her şey anlamını yitirirken Samantha Harvey, edebiyatın ve romanın sınırlarını zorluyor. 160 sayfalık bir romanda o kadar çok şeyi o kadar iyi ifade ediyor ki, iyi bir yazarın en sıradan sandığımız şeylerle nasıl iyi bir edebiyat eserine imza attığına tanık oluyoruz.    Yörüngede , ilk olarak 2023 yılında yayınlanıyor. Ülkemizde de İş Bankası Kültür Yayınları tarafından yayınlandı. Şimdi dünya çapında üzerine çok konuşulan romanlardan biri. Farklı ülkelerden altı astronotun bir uzay aracının içindeki bir gününü anlatıyor. Uzay aracı bu bir gün içinde dünyanın yörüngesi etrafında 16 kez dönüyor. Roman bu dönüşleri anlatan 16 bölümden oluşuyor. Üçüncü tekil ve zaman zaman araya giren ikinci tekil anlatıcı tarafından anlatılıyor. Daracık bir mekânda, kısacık bir sürede bu altı astronotun, dünyanın ve insanlığın hikâyesi.    Harvey bir söyleşisinde bu romanda güzelliği anlatmak istediğini söylüyor. Dünyanın, yaşamın ve insanın güzelliğini. Roman boyunca dünyanın pek çok sorununu gündeme getirse de genel anlamda onun anlatmaya çalıştığı güzelliğin büyüsüne kapılıveriyorsunuz. Harvey gerçekte bir uzay gemisinde bulunmuş olmasa da, bir uzay gemisinden bakarak anlatıyor dünyayı, tüm kötülüklerin ve çirkinliklerin çok ötesinden. Dünya güzel, çünkü o güzelliği ancak çok dışarıdan bir gözle bakarsak görebiliyoruz, aslında diğer her şeyin anlamsızlığını, aslolanın o güzellik olduğunu. Harvey, bu romanın pandemi döneminde oluştuğunu söylüyor. O dönemde hepimiz, biraz daha geniş alanlarımız olsa da, bir uzay aracında gibi yaşıyorduk evlerimizde ve dünyaya zorunlu olarak dışarıdan baktığımız ve üzerine çok düşündüğümüz bir süreç geçirdik. Harvey o süreçteki düşüncelerini, bir uzay aracında geçen bir hikâyeye dönüştürmekle çok etkileyici bir kurguya imza atmış.  Dünyanın güzelliği konusunda uzay aracındaki altı astronot da Harvey'le aynı düşüncede. Her birinin elbette dertleri var, ama hepsi mutlu. Hepsinin içinde taşıdığı ulvi bir amaç olan insanlığın geleceği için, o küçücük aracın içinde, dünyanın tüm konforundan, yerçekiminden, sevdiklerinden uzak, zaman ve beden gibi birçok şeyin anlamını yitirdiği günler yaşıyorlar, ama mutlular. "Uzay zamanı parça parça ediyor." Yerçekimi olmadığından kaslarını, bedensel fonksiyonlarını kaybetmemek için her gün spor yapmak zorundalar, üstelik yerçekimi olmayan o ortamda. Uzayda yürüyüşlerine dair sohbet ederken hepsi aynı duyguları taşıyor, orada daha önce bulundukları hissine kapıldıklarını söylüyorlar. Astronotlardan biri bu durumun ana rahminde hissettikleri şeyle eş olduğunu söylüyor ve şöyle diyor; "Uzayda süzülüp durmanın bende yarattığı duygu bu, henüz doğmamış olmak."  Romanın dili oldukça sade ancak dilin en önemli özelliği soğuk, donuk ve mesafeli olması. Uzayda yol alan bir aracın içinde yaşananlara dair dil ancak bu kadar donuk ve mesafeli olabilir. Uzay dili. Romanın en büyük başarısı da bu dil; kısacık bir romanda bu kadar çok meseleyi, romanın sesini, duygusunu ve ruhunu eksiltmeden bu donuk ve mesafeli dille anlatabilmek, bravo Samantha Harvey. Bir bravo da romanın çevirmeni Püren Özgören'e. Bu dili okuruna tüm donukluğuyla olduğu kadar tüm duygusuyla da aktarabildiğini düşünüyorum. Tebrikler Püren Özgören.  Harvey, hem astronotların yaşamlarına hem de uzay gemisinden görünen dünyaya dair gel gitlerle pek çok meseleyi irdeliyor: iklim krizi, ırkçılık, savaşlar, zaman, beden, uzaklık ve yakınlık, insan hakları, kadın hakları, hayvan hakları bunlardan bazıları. İçinde bilim olan ama bilimkurgu olmayan bir roman Yörüngede. Bu yönüyle de fark yaratmış Harvey. Bir sayfada Tanrı'ya inanmakla bilimsel gerçekler arasındaki ince çizgiye dair bir hikâye anlatırken, bir başkasında gelişmenin insanlık için iyi mi kötü mü olduğunu irdeliyor, bir başka sayfada ise politikacıları eleştiriyor. İki astronot, Shaun ve Pietro arasında geçen şu diyalog bugünün özeti değil mi: "Uzay yolculuğunun bu yeni dönemiyle, insanlığın geleceğini nasıl yazıyoruz? İnsanlığın geleceği mi? diyor Pietro. Evet. Nasıl yazıyoruz onu? Milyarderlerin altın kaplama dolmakalemleriyle sanırım." Yörüngede,  bu kadar çok şeyi anlatırken aslında tek bir şeyi anlatıyor: insanın kırılganlığını. Bu kırılganlığı anlatan en güzel metinlerden birine imza atmış Samantha Harvey. "Biz rüzgârda savrulan yapraklarız. Rüzgâr olduğumuzu sanıyoruz, oysa sadece yaprağız." Harvey, bir yandan dünyanın ve insanın güzelliğini anlatırken, diğer yandan o güzel insanın kibrini ve hırsını anlatıyor. İnsanın kırılganlığı ile kibri arasında gidip gelen bir insanlık tarihini. Ona göre, uzaya gemiler göndermek de insanın kibrinin göstergelerinden biri. Oysa uzay gemisinde insan denen canlı bir hiç, gerekli koşullar sağlanmazsa yok olmaya mahkûm. Dünya var olduğu için insan var. Dünya dışında bir yerde insanın yaşama şansı sıfır, dünya yoksa insan bir hiç.  "İnsanoğlunun kibri. Öyle muazzam bir kibir ki, ancak aptallığıyla eşdeğer. Uzayı delen şu fallik gemilerse kesinlikle kibrin zirvesi; kendini beğenmişlikten kafayı yemiş bir türün totemleri." Bu insanlık tarihi içerisinde önemli yere sahip olan iki eser de romanın yapı taşları arasında yer alıyor. Biri 1964 yılında aya giden ilk araçta yer alan Michael Collins tarafından çekilen dünya fotoğrafı. Dünyadaki herkesin içinde olduğu, sadece tek bir insanın, fotoğrafı çeken kişinin eksik olduğu o ünlü fotoğraf. Diğer eser ise Diego Velazquez'in Nedimeler tablosu. Harvey resme muazzam bir yorum getiriyor. Resimde yer alan aynalar nedeniyle resimde yer alan herkes, hatta aynaya yansıyan ressam bile bir yere bakıyor, kral, kraliçe, prenses, nedimeler. Bir şeye bakmayan tek figür yerde yatmış gözleri kapalı köpek. Resimde neredeyse en az ilgi çeken tek figür olan köpeği anlatıyor aslında resim. Tarih boyunca hayvan olmaya direnen insanın geldiği acayip nokta ile köpek arasındaki tezatlıkları anlatıyor. Tablodaki özgür olan tek figürü, köpeği anlatıyor.  "Yeryüzündeki herhangi bir canlıyı seç, onun öyküsü Dünya'nın da öyküsüdür. O tek bir yaratık sana her şeyi anlatabilir. Dünya'nın tüm tarihini, Dünya'nın muhtemel geleceğinin tamamını."  Romanı farklı yapan özelliklerden biri de bir kahraman olmaması. Romanda geçen karakterlerin hiçbiri roman kahramanı değil, kimse ön plana çıkmıyor. Altı astronot da romanı oluşturan parçalardan biri olarak varlar. Yine de düşünmeden edemiyorum, romanın kahramanı insanlık olabilir mi? Ya da Dünya? Dünyaya hayran bir yazarın elinden çıkma bir roman okuduğumuza göre romanın ana kahramanı dünya diyebiliriz rahatlıkla.  Romana dair iki eleştirim var. Biri hayvan deneyleri. Romanda hayvan haklarına, hayvanların ne kadar özel canlılar olduğuna dair ifadeler yer alsa da, vegan nüfusun en yüksek olduğu bir ülkede yaşamasına rağmen Samantha Harvey'in fare deneylerinden bahsedilen bölümlerde bu deneylerin anlamsızlığı ya da saçmalığına dair hiçbir ifadeye yer vermemesi şaşırtıcı benim için. İkinci eleştirim ise çok iyimser bir metin olması. Harvey, sanki bizimle aynı korkunç dünyada yaşamıyor, o dünyadan bihaber gibi anlatıyor ve öyle iyi anlatıyor ki, belki de buna ihtiyacımız olduğundan, bizi de dünyanın ve insanların iyi ve güzel olduğuna inandırıyor, ya da inanmak istiyoruz bu düşünceye. Roman boyunca sık sık, Harvey hangi dünyada yaşıyor acaba, diye sordum kendi kendime. O küçücük uzay aracının içindeki altı kişi hiç mi kavga etmiyor, birbirine sinir olmuyor, hiç haset, kin ve kıskançlık duymuyorlar birbirlerine. Sanki insan aslında iyi bir tür. Sanki dünya insan yüzünden yok olmuyor. Sanki iklim krizine, savaşlara, her gün binlerce türün yok olmasına neden olan insan değil. Her gün her türlü medyada izlemek zorunda kaldığımız vahşet haberlerinin, cinayetlerin, tecavüzlerin, işkencelerin faili insan değil sanki. Romanın sonlarında bir kehanette bulunuyor Harvey; "İnsanlık şu ya da bu ulus değil, o bir bütün, ileride ne olursa olsun, her zaman birlikte olacak."  Dünya, yaşam ve insan bir mucize mi gerçekten? Aklımızı karıştırmayı başarıyor Samantha Harvey. Onun iyimserliğini eleştirsem de, Pınar Kür'ün dediği gibi, edebiyatta mutluluğun resmi yapılmaz, diye düşünsem de, bir yanım hak veriyor Harvey'e. Belki insanın gerçek başarısı bu olmalı; insanın karanlığının farkında olup, her şeye uzaktan bakabilmek, o mesafeden tüm güzelliklerin de farkına varabilmek ve o güzelliğin verdiği huzurla yaşayabilmek. Kelimelere dökünce hiç inandırıcı gelmiyor, ama yine de inanmak istiyor insan...

  • Dedektif Dergi'den yeni kitap: Kilitli Odaların Esrarı

    Polisiye öykücülüğün öncüsü Dedektif Dergi, yepyeni bir çalışmaya imza attı. Derginin kurucusu, usta polisiye yazarlarından Gencoy Sümer önderliğinde bir arayagelen on iki yazarın kaleme aldığı on iki özgün kilitli oda öyküsü, Herdem Polisiye etiketiyle yayımlanan Kilitli Odaların Esrarı antolojisinde hayat buldu. Klasik polisiyenin merak uyandıran alt türlerinden biri olan “kilitli oda” kurgusu, ilk kez bu özel kitapta okurlarla buluşuyor. Editörlüğünü Emel Aslan’ın üstlendiği Kilitli Odaların Esrarı, yıllardır eksikliği hissedilen bir boşluğu dolduruyor. Her biri kendi bilmecesini içinde barındıran öykülerde okur, imkânsız görünen suçların ardındaki soğukkanlı zekâyla yüzleşmeye ve satırlar arasında kilitli kalan esrarı çözmeye davet ediliyor. KATKIDA BULUNANLAR: Antolojide yer alan on iki yazar: Gamze Yayık, Yeşim Yörük, Reha Avkıran, Funda Menekşe, Emel Aslan, İhsan Cihangir, Gencoy Sümer, Kerem Kaş, Esra Gürel Şen, Önay Yılmaz, Orçun Yenilmez, Ramazan Atlen. Derleyici Gencoy Sümer, Kabataş Erkek Lisesi’nin ardından İstanbul Teknik Üniversitesi İşletme Mühendisliği Fakültesi’ni bitirdi. İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde yüksek lisans ve doktora yaptı. 2011 yılında Polisiye Durumlar adlı internet sitesini, 2017’de Türkiye’nin ilk dijital polisiye dergisi Dedektif’i yayınlamaya başladı. 2020’de bu yıl altıncısı verilen Zehirli Kalem Polisiye Öykü Ödülü’nü tesis etti. Bugüne dek yayımlanmış sekiz kitabı bulunmaktadır. Eserleri: Feneryolu Cinayetleri, Göl Kıyısındaki Ev, Aile Sırrı, Mavi Kolye, Bir Ölüm Kalım Meselesi, Bir Yaz Günüydü, Lanetli Evin Katili, Polisiye Roman Nasıl Yazılır? KİLİTLİ ODALARIN ESRARI Derleyici: Gencoy Sümer Herdem Kitap, 2025 Editör: Emel Aslan 364 s.

  • Iris Murdoch’un Deniz Deniz’inde aşk ve gerçeklik 

    S. Serdar Yegül, Iris Murdoch’ın Deniz Deniz  romanı üzerine yazdı: "Murdoch, Deniz Deniz’de insanın değişmeyen aşk inancıyla değişen gerçekliği arasındaki ince çizgiyi sorguluyor." Yoğun şehir hayatından yorulan pek çok kişi, emekli olduğunda kırsalda yaşamayı, küçük bir toprak parçasını ekip biçmeyi ve kafasını dinlemeyi düşler. İrlandalı yazar Iris Murdoch’ın Deniz Deniz  romanının başkahramanı Charles Arrowby da benzer şekilde Londra’da tiyatrodan emekli olduğunda taşrada yaşamaya planlar. Amacı; doğayla uyum içinde yaşamak, yüzmek, yürümek, basit yemekler yapmak ve hayatına yönelik çözümlemeler yaparak bir yaşam öyküsü yazmaktır.  Charles bu amaçlarını gerçekleştirmek için öncelikle, taşrada dalgaların aşındırdığı ıssız bir burunda, taştan yapılmış iki katlı bir ev satın alır. Evin su ve kanalizasyon sistemi olsa da elektrik ve ısıtma sistemi bulunmamaktadır. Dolayısıyla ev rutubetlidir. Bu yüzden olsa gerek, romanda olaylar yaz mevsiminde geçmesine rağmen, okurken sürekli üşürüz.   Romanın ilk bölümünde Charles, denizde yüzdüğünü, yemeklik malzeme almak için köye indiğini, köydeki pub’a ve otele uğradığını ve evini temizlediğini anlatır. Çocukluğundan, anne babasının yaşayışlarından, bir meslek olarak tiyatroyu seçişinden ve tiyatrodaki insan ilişkilerinden bahseder. Anne ve babası ile toplu konutlarda geçirdiği yaşamı, avukat amcası Abel’i, onun zengin eşi Amerikalı Estelle Yenge’yi ve oğulları James’le birlikte geçirdiği zamanları anlatır. Charles ergenlik döneminde Mary Hartley Smith isimli bir kıza aşık olur. Mary de Charles’a aşıktır. Okula birlikte gidip gelen iki aşık, aralarındaki ilişkiyi ailelerine açmasalar da on sekiz yaşına geldiklerinde evlenme planları yaparlar. Derken ergenlik dönemi sonunda Hartley, herhangi bir açıklama yapmadan Charles’ı terk eder. Karalar bağlayan Charles, Hartley’i düşünmeyi ve önemsemeyi hiç bırakmaz ve de hiç evlenmez.  Sürpriz Karşılaşma Charles köye indiği bir gün, hiç beklemediği bir anda Hartley’le karşılaşır. Gözlerine inanamayan Charles, kendini şöyle bir yokladığında Hartley’e olan aşkının yerli yerinde durduğunu görür ve o muhteşem organize etme yeteneğini kullanarak Hartley’le görüşür. Öncelikle Hartley’e; onu neden terk ettiğini, bunu nasıl yapabildiğini ve üzüntüden ölüp bittiğini söyler. Hartley de ona: “Oyuncu olmanı ve üniversiteye gitmeni istemiyordum. Ve öyle otoriterdin ki, seni istemediğime karar verdim. Eğer seni yeterince sevseydim seninle evlenirdim; eğer beni yeterince sevseydin sen de benimle evlenirdin,” der.  Aradan yıllar geçmiş olmasına rağmen Charles, otoriter ve belirleyici tavrını sürdürmekte; Hartley’in hâlâ onu sevdiğine, ona âşık olduğuna ve bu aşkın Hartley’i ona getireceğine inanmaktadır. Hartley ise Charles’a: “Biliyor musun, seni bir merak iblisi yönetiyor; bir turist gibi hayatıma giriyor, kendini üstün görüyor, her şeyi karmaşık hale getiriyor ve dahası, her şeyi bir yılanbalığı gibi eğip büküyorsun” der. Charles'ın Takıntıları Charles’ın tiyatrodan arkadaşları ve kuzeni James farklı zamanlarda, Charles’a ziyarete gelirler. Böylece Charles’ın içinde yeniden alevlenen aşka şahit olurlar. Charles’ın kuzeni James: “Ona duyduğun aşk, askıda canlı kalmış. Onunla karşılaşman, ona eskiden duyduklarını yeniden canlandırıyor. Bu zihinsel bir oyun, bu senin sandığın gibi bir şey değil,” der. Ancak Charles ısrarcıdır ve James’e, “Aşk bütün bu olumsuz düşünceleri boşa çıkarır. Geçmiş hayallerle dolu bir çukur değildir. Geçmiş her şeyden önce gerçektir ve ona bağlı kalmak gerekir. Sonsuza kadar burada kalacağım. Çünkü bu benim görevim,” der.  Charles’ın tiyatrodan arkadaşı Lizzie ise: “Bütün bunlar bir rüya gibi” dediğinde ise Charles: “Bunlar bir rüya olamaz, saf aşk onu gerçek yapar” der ve ekler: “Hartley bana gelecek, gelmesi gerek. O daima benimleydi ve mutlaka bana dönecek. Emekli oluşum, buraya gelişim, bir anlamda dünyadan vazgeçişim hep onun içinmiş meğer! Çok uzun zamandır hayatımın anlamını ona verdim ve hâlâ onda duruyor” der. Bunun üzerine Lizzie: “Ya bu çok saf ve soylu bir şey, ya da sen delirmişsin” der. Deniz Simgesi Romanda olaylar ilerlerken, Charles, romanın diğer karakterleri ile birlikte denize girer çıkar ve düşüncelerini deniz simgesi üzerinden anlatır. Örneğin; suyun soğukluğu karşısında nefesinin kesildiğini ve saniyeler içinde kendini çılgınca bahtiyar hissettiğini söyler. Denizin sevindirici olduğunu, tuzlu suyun tadının umudun ve coşkunun tadı olduğunu söyler. Deniz’e “bütün düğümlerin çözücüsü” anlamını da yükleyen Charles, denizde yaşadığı ani mutluluğu, Hartley’le de yaşayacağına ve mutlu olacağına inanır.  Charles’ın deniz’e yüklediği yukarıdaki anlamların yanında, Ahmet Hamdi Tanpınar’ın romanlarında “deniz”e verdiği “tamlık” anlamı (2) üzerinden de düşünecek olursak, Charles’ın deniz’de duyduğu “tamlık” duygusunu, Hartley’le evlenerek yeniden duymak istediği düşünülebilir. Oysa yazar Iris Murdoch romanda bize, Charles’ın gerçekliğinin değiştiğini açık bir şekilde göstermektedir. Romanın ilk bölümünde Charles, Hartley’den sonra evlenmeyişini ona duyduğu aşka bağlarken, romanın son bölümünde Hartley’le evlenmeyişinin nedenini akıl hocası Clement’in yönlendirmesine bağlar.  Iris Murdoch’un Deniz Deniz  romanında okuru aşkın ve gerçekliğin doğası üzerine düşünmeye davet eder. Charles her ne kadar zihnindeki “saf aşk” düşüncesinin değişmediğini düşünse de, yazar romanda bize, Charles’ın düşünme ve yaşama biçiminin (gerçekliğinin) değiştiğini göstermektedir. Diğer bir deyişle, Charles her ne kadar kendi gerçekliğini, yedisinde ne isem, yetmiş yedisinde de oyum  gibi düşünsede, gerçekliği hiç de yedisinde ki gibi değildir; yıllar içinde değişmiştir. Peki ya biz! Yıldan yıla gerçekliğimiz değişmesine rağmen kendimizi hâlâ yedisinde ne isek yetmiş yedisinde de oyuz  demeye devam mı etmekteyiz? Kaynaklar:   1- Murdoch, Iris, Deniz Deniz, Ayrıntı Yayınları, İkinci Basım, 2020.  2- Oğuzertem, Süha, Eleştirirken, İletişim Yayınları, 2018. DENİZ DENİZ Iris Murdoch Ayrıntı Yayınları, 2020 Çeviri: Nuray Önoğlu 512 s.

  • Farklı olmaya dair her hikâye kendi özgünlüğünü taşır...

    Çocuk edebiyatının üretken yazarlarından Hazal Uzuner’in yeni kitabı Kraker Kız , yenilenmiş resimleriyle yeni yayınevinde! Birbirinden oldukça farklı çocukların gözünden hayatı ve dostluğu ele alan Kraker Kız, duyguları ve dayanışmayı hayatlarımızda konumlandırdığımız yeri düşündürüyor. Arka Kapak Yazısı: “Sen de herkes kadar diğerlerinden farklısın. Sen nasıl onları merak ediyorsan, onlar da seni merak ediyor.” Farklı olmaya dair her hikâye kendi özgünlüğünü taşır...Hikâyemiz bir krakere benzeyen ve onun gibi farklı olup bir reçele benzeyen çocukların hikâyesidir. Her ikisi de deneyimledikleri şeylerle hayata farklı bir bakış açısı sunmayı ve arkadaşlığın nelere kadir olduğuna dair şahane bir örnek sunuyor.  Bu çıtır çıtır ve tatlı mı tatlı hikâyenin peşine düşelim ve arkadaşlık hayallerine katılalım. Farklılıklarla birlikte yaşamın ve hoşgörünün hayatımızdaki önemine dair neşeli bir hikâye. Kraker, çocuğun ağladığını görünce hemen yumuşayıverdi. Elinden tutup kocaman gülümsedi. Kraker’in tuzları çocuğun eline dökülünce ikisi de kıkırdamaya başladı. “Her şey için çok özür dilerim, gerçekten. Arkadaş olmayı deneyelim mi? Tabii sen de istersen.” HAZAL UZUNER İstanbul’da yaşıyor. Sosyoloji, yaratıcı drama ve felsefe alanlarında eğitim aldı. Dünyamıza Ne Olmuş?, Küçük Adımlar, Arkadaşım Olur musun?, Zeytin Çocuk, Çınar’ın Festival Günlüğü isimli beş çocuk kitabı daha bulunuyor. GÜLŞAH ALÇİN ÖZEK Güzel sanatlar lisesi ile başladığı resim eğitimini grafik tasarımda yüksek lisansa kadar devam ettirdi. Çocukların ve gençlerin hayallerine ulaşabilmek umuduyla; gündüz çeşitli ajanslarda çalışırken geceleri çizmek için fırsat yaratarak, birçok çocuk kitabı resimledi ve gençlik kitabı kapağı çizdi. Özek, karakterler ve onların ifadeleriyle hayallere dalmayı; renklerle, boyalarla oynamayı, suluboya dokusunda kaybolmayı, pastel boyanın hassasiyetini çok seviyor. KRAKER KIZ Hazal Uzuner Dinozor Çocuk, 2025 Resimleyen: Gülşah Alçin Özek

bottom of page