top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Ağabeyim Orhan Veli - Seray Şahinler

    Türkiye’nin en önemli şairlerinden Orhan Veli’nin “Fırfırım” diye hitap ettiği kız kardeşi Füruzan Yolyapan, ağabeyini anlatıyor… Gazeteci Seray Şahinler’in kaleme aldığı Ağabeyim Orhan Veli, 97 yaşındaki Füruzan Yolyapan’ın anıları eşliğinde şairin ailesi ve dostlarıyla ilişkilerine, kitaplarına, aşklarına, yaşam mücadelesine ve bilinmeyenlerine ışık tutuyor. Ölümünün üzerinden onlarca yıl geçmesine karşın bugün dizeleri en çok bilinen şairlerden Orhan Veli. “Yüz karası değil kömür karası”, “İstanbul’u dinliyorum gözlerim kapalı”, “Veli’nin oğluyum tarifsiz kederler içinde”, herkesin kendi ruhundan parçalar bulduğu dizelerden sadece birkaçı... Peki çoğumuzun geleneksel kalıpları kıran “aykırı şair” yönüyle tanıdığı Orhan Veli, günlük yaşamında nasıl biriydi? Şiirlerini nasıl yazıyordu? Ailesi ve dostlarıyla ilişkileri nasıldı? Sevdiği, âşık olduğu kadınlar kimlerdi? Öldüğü gün neler yaşandı? Kanık ailesi haberi nasıl aldı ve tepkileri nasıl oldu? Tüm bu soruların yanıtları Doğan Kitap etiketiyle okura sunulan Ağabeyim Orhan Veli kitabında… Orhan Veli’nin “Fırfırım” diye hitap ettiği kız kardeşi Füruzan Yolyapan, ağabeyiyle ilgili anılarını gazeteci Seray Şahinler’e anlattı. Şahinler, hayatı boyunca ağabeyine kardeşlikten öte yoldaşlık, dostluk, sırdaşlık etmiş 97 yaşındaki Yolyapan’ın tanıklığıyla okuru benzersiz bir yolculuğa çıkarıyor. Ağabeyim Orhan Veli isimli kitabıyla Şahinler, usta şairin ilk şiirlerine, bilinmeyen meraklarına, yazar ve şairlerle olan atışmalarına, maddi sıkıntılara rağmen büyük bir dirençle hayata tutunduğu “yalnız” zamanlarına dair ilgi çekici bir Orhan Veli portresi sunuyor. “Dünyalar vardır, düşünemezsiniz” diyordu otuz altı yıllık kısacık ömrüne dünyaları sığdıran Orhan Veli… AĞABEYİM ORHAN VELİ Seray Şahinler Doğan Yayınları, 240 s. İstanbul, 2021.

  • Truman Capote belgeseli

    Ebs Burnough'nun yeni belgeseli The Capote Tapes, Truman Capote'nin tamamlanmamış son romanı Kabul Edilmiş Dualar'ı merkeze alarak, yazarın hayat hikâyesinin bilinmeyen yönlerine ışık tutuyor. Tiffany'de Kahvaltı ve Soğukkanlılıkla gibi kitaplarıyla olduğu kadar çoğu zaman yapıtlarını gölgede bırakan sansasyonel yaşamöyküsüyle de edebiyatseverlerin daima ilgi odağında olan Truman Capote'nin hayatını konu alan The Capote Tapes, yazarın katıldığı TV programlarından arşiv görüntülerine, sırdaşları ve hayranlarıyla yapılmış röportajlara, 1997 tarihli Truman Capote: In Which Various Friends, Enemies, Acquaintances and Detractors Recall His Turbulent Career biyografisinin yazarı George Plimpton'ın kitabı hazırlarken yaptığı söyleşilerin ses kayıtlarına yer veriyor. Yazarın hayatını konu alan iki filmin, Philip Seymour Hoffman'lı Capote'nin ve Toby Jones'lu Infamous'un yalnızca Soğukkanlılıkla kitabının yazılış sürecine odaklanarak yazarın hayatını bütün olarak ele almadıklarını düşünen yönetmen Ebs Burnough, George Plimpton'un arşivlerine dalarak titiz bir çalışma gerçekleştirmiş. Yazarın daha önce gün yüzüne çıkmamış görüntülerine ve röportajlarına yer veren belgeselde ayrıca Norman Mailer, Jay McInerney ve Colm Tóibín gibi yazarların Capote hakkındaki söyleşileri de yer alıyor. The Capote Tapes 29 Ocak'tan itibaren dijital platformlarda yayına girecek.

  • Korsana karşı #senbudeğilsin

    Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği YAYBİR, 2020 yılı faaliyet raporunu yayınladı. Rapora göre korsan kitapların ve içeriklerin engellenmesi konusunda farklı mecralarda çalışmalar yapıldı. YAYBİR korsana karşı #SENBUDEĞİLSİN kampanyası başlattı. Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği YAYBİR, 2020 yılı faaliyet raporunu yayınladı. Yurt geneline yayılan 147 baskında 466.758 adet korsan materyal ele geçirilirken, dijital mecralarda korsan satan, indirilen ve yayan 1822 adet linke erişim engellendi. YAYBİR ayrıca korsana karşı #SENBUDEĞİLSİN kampanyası başlattı. Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği YAYBİR telif hakları ihlallerine karşı 2020 yılında da çalışmalarını sürdürdü. İstanbul, Ankara, Şanlıurfa, Van, Malatya, Sivas, Samsun, Adana, Kırşehir, Bursa, Gaziantep ve Eskişehir’de düzenlenen 147 baskında 466.758 adet korsan materyal ele geçirildi. Bunların arasında ithal ve akademik kitaplar en büyük payı oluşturdu. Covid-19 salgınıyla birlikte kitaba olan ilgi yükselirken, online alışveriş katlanarak arttı. Ancak Türkiye’nin önemli online satış sitelerinde korsan kitap satışlarında da büyük artış yaşandı. YAYBİR’in girişimleriyle Hepsiburada, n11, Trendyol, Gittigidiyor gibi pazaryeri formatında satış yapan platformlarda faaliyet gösteren korsan kitap satıcısının faaliyetleri engellenerek, mağazalarının kapatılması sağlandı. Instagram üzerinden yapılan korsan kitap satışları da engellendi. YAYBİR, kuruma ulaşan ihbarlar sonucunda dijital korsan satan ve yayan sayfalara da müdahale etti. Facebook grupları, Yandex ve Google Drive gibi depolama siteleri üzerinden pdf paylaşımı yapılan sayfalar engellendi, linkler kaldırıldı. Son dönemde sesli kitaba artan ilgiyle Youtube’daki korsan sesli kitap videoları da kaldırıldı. Toplamda 1822 site ve sayfaya erişim engellendi. #SENBUDEĞİLSİN KAMPANYASI Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği YAYBİR korsan kitaba karşı uzun zamandır devam ettirdiği mücadelede yeni bir adım atarak geçen Aralık ayında ‘#senbudeğilsin’ etiketiyle “Korsan kitap alma, suça ortak olma” kampanyasını başlatmıştı. Okurlara ve yayıncılık sektörü çalışanlarına seslenen YAYBİR kampanyaya destek olmak isteyenlere sosyal medya hesaplarını ve senbudegilsin.com adresini takip etmeleri çağrısında bulundu. Kampanya devam ediyor. Yayıncılar Telif Hakları ve Lisanslama Meslek Birliği YAYBİR’in yayınladığı 2020 yılı faaliyet raporu için tıklayınız

  • Kidega 2020 Online Kitap Alışverişi Verilerini Açıkladı

    Online kitap alışveriş platformlarından Kidega, 2020 yılı kitap alışveriş verilerini açıkladı. En çok okuyan şehirler; İstanbul, Ankara, İzmir, Bursa, Antalya, Kocaeli, Konya, Adana, Eskişehir ve Muğla olurken en çok kitap alışverişi yapan yüzde 31’lik ortalamayla 25-34 yaş arasındaki bireyler oldu. 2020 yılında online kitap alışverişlerinde sepet ortalaması yüzde 48 artarken sipariş tutarı bazında yüzde 26’lık bir artış gerçekleşti. Okuyucular bu yıl en çok edebiyat, roman, çocuk kitapları, tarih, insan ve toplum, kişisel gelişim alanındaki türleri tercih etti. 2020’de sırasıyla en çok Jose Saramago’nun ‘Körlük’, Deniz Erten’in altı kitaptan oluşan seti ‘İşaretler’, José Mauro de Vasconcelos’in ‘Şeker Portakalı’, Fiyodor Mihayloviç Dostoyevski’nin ‘Suç ve Ceza’, Edgar Allan Poe’nun tüm hikayelerinin bulunduğu eseri ‘Edgar Allan Poe’yu okuduk. Kidega müşterilerinin 2020’de en çok tercih ettiği yayınevlerini, kitap dışında en çok satan on ürününü ve site içerisinde en çok yapılan on aramayı da paylaştı. Tüm dünyayı etkisi altına almaya devam eden pandemi, alışveriş eğilimlerini online platformlara taşıdı. Pandemi süresince yoğunlaşan online alışveriş sürecine çeşitlendirdiği yeni ürün kategorisi ile cevap vererek kaliteli alışverişin öne çıkan ismi olan Kidega, 2020 online kitap satışlarına dair verileri açıkladı. 2020’de çok okuduk Okuma alışkanlığının kazanıldığı ve pekiştirildiği evde geçirilen pandemi döneminde Kidega okuyucuları en çok Nisan, Mayıs ve Aralık aylarında kitap alışverişi gerçekleştirdi. Edebiyat, roman, çocuk kitapları, tarih, insan ve toplum, kişisel gelişim en çok tercih edilen türler oldu. 2020 yılında sepet ortalamaları 2019’a oranla yüzde 48 artarken, en çok tercih edilen ödeme şekli tek çekim ve kapıda ödeme oldu. 2019 yılına göre sipariş tutarı bazında yüzde 26 artış yaşandı. 2020 yılında en çok online kitap alışverişini yüzde 31 ile 25-34 yaş arasındaki bireyler gerçekleştirdi. 18-24 yaş arası yüzde 21 ile ikinci, 35-44 yaş arası ise yüzde 20 ile üçüncü sırada yer aldı. 2020’nin en çok okunan on kitabı Dünya’da yaşanan tüm olumsuzluklara rağmen kitap okumaya, yazarların yeni eserlerine ilgi göstermeye, yeni yazarlar keşfetmeye devam eden Kidega okuyucuları 2020’de sırasıyla en çok bu 10 kitabı okudu; Jose Saramago’dan ‘Körlük’, Deniz Erten’den altı kitaptan oluşan set ‘İşaretler’, José Mauro de Vasconcelos’dan ‘Şeker Portakalı’, Fiyodor Mihayloviç Dostoyevski’den ‘Suç ve Ceza’, Edgar Allan Poe’nun tüm hikayelerinin bulunduğu kitabı ‘Edgar Allan Poe’, William Golding’in ‘Sineklerin Tanrısı’, George Orwell’in ‘Hayvan Çiftliği’, Paulo Coelho’nun ‘Simyacı’, Victor Hugo’nun ‘Bir İdam Mahkumunun Son Günü’ ve Madeline Miller’dan ‘Ben Kirke’ oldu. 2020’de en çok tercih edilen yayınevleri Türkiye’de 2020 yılında Kidega’dan yapılan alışverişlerde en çok tercih edilen yayın evleri sırasıyla; İş Bankası Kültür Yayınları, Yapı Kredi Yayınları, Can Yayınları, İthaki Yayınları, Alfa Yayınları, Destek Yayınları, Pegasus Yayınları, Everest Yayınları ve Kırmızı Kedi Yayınevi oldu. 2020’de kitap dışında en çok satan on ürün Kidega’dan yapılan alışverişlerde kitap dışında en çok satılan on ürün ise sırasıyla; Harry Potter 2021 Ajanda x Mösyö Taha, Ajanda 2021: Hayat Memat, Kidega Yılbaşı Temalı Türk Kahvesi Hediye Seti, 2021 Bi' Film Ajandası, Türk Kahvesi Gastro Gournment, Xiaomi Mi Band 5 Akıllı Bileklik, Dinçer Güner Astroloji Takvimi 2021, Uno Kartlar, Lamy Safari Dolma Kalem Seti Mango Kutulu M Uç ve Lets Keçeli Kalem 12 Renk oldu. 2020’de Kidega’da en çok yapılan 10 arama Geçtiğimiz yıl Kidega üzerinde en çok arananlar, Harry Potter, Kral Şakir, Freud, Karantina, Ajanda, Beyza Alkoç, Rick and Morty, Körlük, Hareketli (İş bankası yayınlarına ait hareketli çocuk kitapları için yapılan bir arama) ve 1984 oldu. Online alışveriş davranışı 3 kata kadar arttı 2020 yılı verilerini değerlendiren Kidega Genel Müdürü Berna Ahbab, “Türkiye’de Şubat ayında başlayan pandemi ve sonrasında gerçekleştirilen kısıtlamalarla birlikte evde zaman geçirmeye başlayan okuyucular, evden çıkma yasakları ile birlikte kitap alışverişlerini de online olarak gerçekleştirdi. Bu dönemde stabil bir büyümeyle ilerleyen birçok kitap satış platformu satışlarını 3 kata kadar arttırdı. 2020 yılında online kitap alışverişlerinde sepet ortalaması yüzde 48 artarken sipariş tutarı bazında yüzde 26’lık bir artış oldu. Nüfusun şehre olan etkisi ile birlikte İstanbul, Ankara ve İzmir en çok kitap alışverişi gerçekleştiren şehirler oldu. Bu kentleri Bursa, Antalya, Kocaeli, Konya, Adana, Eskişehir ve Muğla takip etti. Pandemi sürecinde online en çok kitap alışverişini yüzde 31 ile 25-34 yaş arası gerçekleştirdi. Online alışveriş davranışını pekiştiren pandemi dönemi,markaların hizmet kalitesini ortaya koyduğu bir dönem oldu. Önceden online platformlardan alışveriş yapmaya çekinen ve online alışverişi güvenli bulmayan tüketicilerin de online platformlara bakış açıları değişti. Artık 7’den 70’e herkes internetten alışveriş yapabiliyor” dedi.

  • Kayıp Rıhtım Yılın EN’leri anketi sonuçlandı

    Kayıp Rıhtım'ın geleneksel okur anketinin 2020 sonuçları belli oldu. Bu sene 11 bini aşkın kişinin oy kullandığı anketle, 59 farklı kategoride onlarca seçenek ile 2020’nin kültür dünyası mercek altına alındı. Pandemi nedeniyle yaşamın her alanında zor bir sene geride kalırken, adayların tamamen okurlar tarafından belirlendiği, geleneksel Yılın EN’leri oylamasında edebiyattan sinemaya, televizyondan oyunlara pek çok kategoride onlarca aday karşı karşıya geldi. Geçtiğimiz yıl kültür dünyasında neler olup bittiğini geçtiğimiz haftalarda 13. yaşını kutlayan Kayıp Rıhtım'ın okurları özetledi. Öne çıkan kategorilerde sonuçlar şöyle: Yılın En İyi Yerli Romanı 2.742 yanıt Osman - Ayfer Tunç (Can) – 302 oy Zamanın En Kısa Hali - Cem Akaş (Can) – 293 oy Hamamname - Murathan Mungan (Metis) – 262 oy Yılın En İyi Yabancı Romanı 2.629 yanıt Dans, Dans, Dans – Haruki Murakami (Doğan Kitap) – 302 oy O Yıldızın Altında – Jojo Moyes (DEX) – 250 oy Sütçü – Anna Burns (İthaki) – 233 oy Yılın En İyi Yerli Öykü Kitabı 2.932 yanıt Kamburuma Üç Sebep - Recep Kayalı (Bilge Kültür Sanat) – 299 oy Bir Gün Mutlaka Delireceğim - Ruhşen Doğan Nar (KDY) – 258 oy Bir Zamanlar Dünyada - Murat k. Murat (Ketebe) – 243 oy Yılın En İyi Yabancı Öykü Kitabı 2.081 yanıt Ölü Dilde Bir Hayalperest – Grace Paley (DeliDolu) – 488 oy Cuma Karası – Nana Kwame Adjei-Brenyah (İthaki) – 402 oy Anlaşıldı, Tamam – Roald Dahl (Can) – 379 oy Yılın En İyi Şiir Kitabı 2.057 yanıt Beni Nereden Vuralım? - Zeynep Tuğçe Karadağ (İthaki) – 454 oy Türbülans - Naile Dire (İthaki) – 346 oy Taştaki Dikiş İzi - Devrim Horlu (İthaki) – 331 oy Listenin tamamına şuradan ulaşabilirsiniz.

  • Keşke Çevrilse: Balkanlar’da bir Bilinmez: Mihail Sebastian

    Unutulmuş, ihmal edilmiş ve/ya Türkçeye çevrilmemiş yazarlara/kitaplara odaklanan "Keşke Çevrilse"nin bu yazısında, Fatih Balkış "Romanyalı Proust" olarak anılan Mihail Sebastian'ı anlatıyor. Fatih Balkış Balkanlar’da bir Bilinmez: Mihail Sebastian Yirminci yüzyılın ilk yarısında yaşamış Romen yazar Mihail Sebastian (1907-45) dönemin bütün siyasi baskısını üzerinde hissetmiş, bizzat içinde bulunduğu kültürel iktidarın gölgesinde üretmeye çalışmış sıra dışı bir yazar. Üniversitede felsefe ve hukuk eğitimi aldıktan sonra, 1925’te şiir sanatı üzerine hazırladığı tezle edebiyat çevrelerinde dikkat çekiyor önce ve bu sayede üyeleri arasında Eliade, Ionesco, Cioran ve Nae Ionescugibi yazarların ve düşünürlerin bulunduğu The Criterion Association’a katılıyor. 1932-1935 arasında aktif olan grubun, çoktandır Avrupa’nın uzağında kalmış Romen sanatını diriltmek, ona itibar kazandırmak gibi amaçları var. İçinde aşırı uçtaki siyasal eğilimleriyle Romen, Yahudi, Ermeni, Yunan, İngiliz gibi farklı etnik kökenden gelen sanatçıların bulunduğu grup kısa zamanda faşist ideolojinin hâkimiyetine girip işlerliğini yitiriyor.* Yahudi olması sebebiyle bu dışlanmadan payını alan ve yaşamının sonuna dek sürecek olan büyük bir huzursuzluğa itilen ilk isim Sebastian oluyor. Önce Romanya Anti-Semitik Örgütü’nün kararıyla avukatlık yapması, ders vermesi yasaklanıyor, sonra kendi adıyla yayımlaması engelleniyor. Büyük başarı kazanan ve uzun süre sahnelenen The Star with No Name (İsimsiz Yıldız) adlı oyununu Victor Minru adıyla yayımlamak zorunda kalıyor. Bütün bu olup bitenler arasında en büyük darbeyi düşünsel hamiliğini yapan Nae Ionescu’dan (1890-1940) yeni yayımlanacak romanı De două mii de ani (For two Thousand Years, 1934) için önsöz yazmasını istediğinde alıyor. Ionescu’nun aralarındaki dostluğu umursamadan Yahudileri aşağılayan bir yazı kaleme alması üzerine, yazının tek satırına dokunmadan romanında kullanan Sebastian bir karşı yazıyla Ionescu’ya yanıt veriyor: “Romanya’da doğdum ve ben bir Yahudiyim. Bu beni bir Yahudi ve Romanyalı yapıyor. Kendime Romanyalı ve Yahudi kimliğimi kanıtlamam için konferanslara katılmam gerektiği söyleniyor. Bu, bir ağacın kendinin ağaç olduğunu kanıtlaması için benzer bir konferansa katılmasını gerektiğini söylemek kadar çılgınca.Aslında yanıt sorunun içinde gizli. O kişi gitsin ve ağaca bir ağaç olmadığını anlatsın.”** Romanya’nın faşizm geçmişi belki Sebastian’ın 1935-1944 arasında tuttuğu, Romencede ilk kez 1996’da yayımlanan ve Philip Roth’un “Anna Frank’ınkiyle yan yana durması gerekir,” dediği Günlükler’le bir kez daha aydınlatılmış olacaktı. Yalnızca Romanya’da 400 bin Yahudinin katledildiği korkunç bir dönemi anlatmakla kalmıyordu Günlükler, aynı zamanda dönemin Nazi destekçisi yazarlarının da portresini çiziyordu. Radu Ioanid Günlükler’in İngilizce basımına yazdığı önsözde, Sebastian’ın diasporadan sağ kurtulmasını Romanya’nın Nazi politikalarındaki görece ılımlılığa bağlıyor. “Küçük Paris” olarak anılan Bükreş’teki ayrıcalıklı yaşamı ve gerekirse din değiştirmekten çekinmeyeceğini beyan etmesi Sebastian’ın kolay olmasa da hayatta kalmasını sağlıyor. Fragmanlarla Bir Yaşam Sebastian’ın ilk yazınsal denemelerini gerçekleştirdiği yıllar, aynı zamanda Proust, Gidegibi Fransız yazarlarının etkisinde kaldığı döneme rastlıyor. Paris’teyken Proust’un romanlarını onun okuduğu kitapların izinden giderek inceliyor ve yine ilk kitabı Fragmente dintr-un carnet găsit’i (Bulunmuş bir Not Defterinden Fragmanlar, 1932)*** Fransa’da yazıyor. Fragmanlar’da Sebastian hemen bütün yapıtlarında -daha sonra zorunluk olarak- izini süreceğimiz bir saklanma, yazarın kendini gizlemesi düşüncesini deneyimliyor gibidir. Kitabın hemen başına eklediği bir notla aslında bu fragmanları kendisinin yazmadığını, Paris’te Mirabeau Köprüsü’nde tesadüfen bulduğunu ve toplam 126 sayfadan oluşan bu defterin bir kısmını bazı eksikliklerine karşın Romenceye çevirerek okurla paylaştığını belirtir. Yazar kimdir, metnin neresindedir? gibi sorularla açımlanan Fragmanlar, genç bir adamın Paris sokaklarında hayat, aşk ve edebiyat üzerine düşüncelerini yoğunlaştırdığı hedefsizbir metinmiş gibi durur. Ancak tam tersine Sebastian gündelik yaşamın kimi zaman çözümlenemez doğasını zihnindeki Chagall’dan, Proust’tan, Montaigne’den ve Barbellion’dan alınmış düşüncelerle yeniden aydınlatmak ister. Kaza 1937-1940 arasında yazılan Accidentul’da (Kaza, 1940), tıpkı Fragmanlar’da olduğu gibi yine bireyin yaşamındaki çatlaklardan derinlere inmeyi ve orada hayatın kırılma anlarını göstermeyi tercih eder. Kahramanlarımız Paul ve Nora karmaşık ilişkilerinden tam olarak sıyrılamamışken bir kaza sonucunda tesadüfen tanışırlar. Başlangıçta ikisi de geçmişini öbüründen gizler. Paul, Ann tarafından terk edilmiş, Bükreş’te başarıyı yakalayan ressamın peşinden bir süre umutsuzca koşmuştur. Fransızca öğretmenliği yapan ve hâlâ bir başkasıyla görüşen Nora ise Paul’la birlikte olacağı bir gelecekten henüz emin değildir. İlerleyen ilişkileri sık sık hâlâ Ann’in etkisinde bulunan Paul’un hezeyanları nedeniyle tehdit edilir. İkisi de bir şekilde geçmişlerinden arınmak ve yeni bir başlangıç yapmak için Noel zamanı, Karpatlar’daki bir kayak merkezine gitmeye karar verirler. Sebastian’ın hikâyenin eksenini Bükreş’in telaşlı, kaotik düzeninden bir anda doğaya çevirmesi kahramanlarının da zihinsel bir dönüşüme hazırlıklı olup olmadıklarını görmek içindir. Her şeyin iyiye gittiği bir anda Ann’in de yakınlarda olduğu haberini alırlar. Paul sonsuza kadar ruhunu kemiren bu ikilemle boğuşmak zorunda mı kalacak, yoksa gerçek bir yüzleşmenin ardından Nora ile bir başka evrene geçiş yapabilecek midir? Karpatlar’daki bu atmoster bize Thomas Mann’ın Büyülü Dağ’ını anımsatır. Tıpkı Hans Castrop’un dağ yaşamında bulduğu ve onu geri dönmekten alıkoyan bir gizin peşine takılışı gibi, Paul da bir aydınlanma ânında aradığı yanıtı bulacaktır. Romanyalı Proust olarak anılan Mihail Sebastian çağdaşları kadar bilinen bir yazar değil. Belki bunda henüz 38 yaşındayken Bükreş’teki trajik ve erken ölümünün de etkisi var. Ama şu bir gerçek ki, yalnızca Günlükler’ini okuduğumuzda bile nasıl bir alımlama gücüyle ve duyarlıkla karşı karşıya olduğumuzu anlıyoruz. Sebastian’ın 1941’de ziyaret ettiği bir sinagogtaki gözyaşlarını unutmayarak. *Özellikle The Criterion Association ve faşizmi desteklemiş yazarlar hakkındaki ileri okumalar için Christina A. Bejan’ın Intellectuals and Fascism in Interwar Romania: The Criterion Association, Florin Turconu’nun Mircea Eliade: Le Prisonnie de l’historie, 2003, Marta Petreu’nun An infamous Past: E.M. Cioran and the Rise of Fascism in Romaniave Ionescoo: The Devil and his Apprentice, 2009 adlı kitaplarına bakılabilir. **İngilizceden çeviren: Fatih Balkış *** Fragmente dintr-un carnet găsit - Fragments From A Found Notebook, Romenceden İngilizceye Çeviren: Christina Tudor-Sideri, Sublunary Editions, 2020.

  • Fransız yazardan 'İstanbul’da Bir Çay'

    Institut français Ankara Müdürü gazeteci-yazar ve radyo programcısı Sébastien de Courtois’nın Un thé à Istanbul adlı Fransızca kitabı Türkçe’ye çevirilerek kitap raflarında yerini aldı. Orijinali 2014 yılında Le Passeur tarafından yayınlanan İstanbul’da Bir Çay, Mehmet Emin Özcan tarafından Türkçeye kazandırıldı ve Heyamola Yayınları tarafından baskıya hazırlandı. Doğu ile Batı’yı ve kıtaları birbirine bağlayan; insanların, kültürlerin, medeniyetlerin kesişme noktası büyüleyici kent: İstanbul... İstanbul'a yaklaşmak, aşırılık kural olduğu için, kolay değil. Yaklaşık on dört milyonluk nüfusu ve iki bin yıllık tarihiyle, Boğaz'da sergilenen bu mücevher, yolu oradan geçen herkesi büyülüyor ve yaşayanları yutuyor. Sébastien de Courtois bizi, âşık olduğu bu efsanevi kentin ruhuyla tanışmamız için şiirsel bir gezintiye davet ediyor. Bir Fransız yazarın gözünden kentimize ve kendimize bakıyoruz. Şehrin şaşkın aşığı ve mekanın gerçek bir uzmanı olan Sébastien de Courtois, okuru yüzyıllar boyunca sokaklarda geçen büyüleyici ve tutkulu bir edebi yürüyüşe çıkarıyor. Yazar, kentin ışığında, ışığın zamanında yıkanan bin çeşit mekanı içine çekiyor, bu şehri eksiksiz bir hikaye anlatma sanatı ile soyut olmadan şiirsel bir şekilde anlatıyor. 2017’den bu yana Institut français Ankara Müdürü olan gazeteci-yazar ve radyo programcısı Sébastien de Courtois İstanbul ve Ankara’da yaşıyor. Doğu Hıristiyanları konusunda uzman ve büyük bir gezgin olan de Courtois’nın Süryaniler ve İstanbul’da Bir Çay adlı kitapları Türkçeye çevirilmiştir. « Antik Bizans sevgisi ona iki bin yıllık şiirsel gezintiyi, çağdaşların portrelerini, Türk kültürüne dair bilimsel anekdotları ve Boğaz'ın farklı topluluklarına dair aydınlatıcı yansımaları birleştiren güzel bir hikayeye ilham verdi. » Long cours « … Courtois incelik, bilgelik ve şiirle okuyucusunu, ruhunu aradığı İstanbul'u tutkulu bir keşfe çıkarır… » La Croix

  • Edebiyatçılar için aşırı “Sosyolojik” sosyologlar için aşırı “Edebi”!

    "Edebiyat açısından akademik, sosyoloji açısından da edebi denildiği an konu zıt alanlara taşınmış olsa da edebiyat ve sosyoloji arasındaki bu çatışma-rekabet ilişkisi aslında birbirlerinden nasıl da beslendiklerini çok iyi gösteriyor." Gisèle Sapiro'nun kaynak niteliğindeki çalışması Edebiyat Sosyolojisi'ni Aynur Kulak değerlendirdi. Aynur Kulak Gisèle Sapiro, Edebiyat Sosyolojisi'nde ilk olarak, ele aldığı konunun mustarip olduğu yanını anlatmaya başlayarak türler arası karşılaştırmada ne ile karşı karşıya olduğumuzu bize gösteriyor. Bazı ülkelerde edebiyata, bazı ülkelerde ise sosyolojiye dahil edilen edebiyat sosyolojisi, yarım yüzyıldan beri bu alanda üretilen çalışmalara tezat oluşturur bir kurumsallaşma eksikliğinden mustarip şekliyle, edebiyatçılar için aşırı “sosyolojik”, sosyologlar için ise aşırı “edebi” görülüyor, deniyor. Böylesine bir tespitteki “aşırı” nitelemesi edebiyatı ve sosyolojiyi zıt köşelere fırlatsa da birbirini çok etkilemiş, birbirinin içine geçmiş iki çok önemli disiplin söz konusu. Gisèle Sapiro’nun Edebiyat Sosyolojisi kitabı bu konuyla ilgili söz alarak önemli tespitleri, önemli savları ile konunun temeli ve niteliği konusunda bizleri aydınlatırken aynı zamanda 18. yüzyıldan başlayarak edebiyat ve sosyolojiyi nasıl birbirinden ayıramayacağımızı, somut diyebileceğimiz edebi ve sosyolojik karşılaştırmalar eşilğinde sunuyor. Buna altın tepside sunulmuş fırsat da diyebiliriz aslında çünkü Sapiro üniversitelerimizin edebiyat fakültelerinde ders başlığı olarak bile bulunmayan 'Edebiyat Sosyolojisi' alanını tanıma imkânı yaratıyor. Böylelikle konu tanışma dileğinin ötesine geçmiş oluyor. Edebi ve sosyolojik ayrılmazlık Edebiyat açısından akademik, sosyoloji açısından da edebi denildiği an konu zıt alanlara taşınmış olsa da edebiyat ve sosyoloji arasındaki bu çatışma-rekabet ilişkisi aslında söz konusu disiplinlerin birbirlerinden nasıl da beslendiklerini çok iyi gösteriyor. Özellikle edebiyata yönelik teoriler ortaya konduğunda, -ki kitapta ilk olarak Gisèle Sapiro tarafından bu teoriler ortaya konuyor- tartışılacak bir şey kalmıyor fakat, tartışma devam ediyor. Etmesinde hiçbir sakınca yok elbet, çünkü aslında bu tartışmalar toplumsal yaşam üzerinden edebi bir boyut kazanıyor. Bizler toplumu ve başka yerlerde yaşayan diğer toplumları, sanat türleri, en çok da edebiyat metinleri üzerinden tanıyoruz. Sapiro konuyu 18. yüzyıldan itibaren ele almaya başlıyor: “18. yüzyılın sonundan itibaren, muhtelif toplumsal evrelerin (aristokrasiden burjuvaziye ve alt tabakalara kadar) ya da mesleki evrelerin (gazetecilerin, doktorların, okumuşların) adetlerini, evlilik, aile, okul gibi kurumları, toplumun dönüşümlerini ve toplumsal hareketliliği (sınıf atlamayı, düşüşü) betimlemeye çalışmıştır.” Honore De Balzac ve Gustave Flaubert’in romanlarında yer alan büyük toplumsal tespitler ve Emile Zola’nın yarattığı ekol olan natüralist romanlar ışığında yukarıdaki tespitler yapılıyor. Bu listeye Rus toplumunu yazan Tolstoy’u da yine yaşadığı toplumu anlatan Charles Dickens’ı da ekleyebiliriz diye düşünüyorum. Edebiyat ile sosyoloji arasındaki bağ klasik eserler yazma bağlamında bu denli kuvvetli bir noktadan ilerlerken 19. yüzyılın son çeyreğinde sosyolojinin bilim olarak tanımlanmaya başlanması, disiplin olarak kurumsallaşması, yazarları en önemli ehliyetlerinden mahrum bırakmış. Sosyoloji, edebi kültürden koparak kendini ortaya koyabildiği için, var olagelen ayrışma/çatışmanın boyutu gün geçtikçe büyümüş. Sanat sosyolojisi bu ayrışmada sosyolojinin bir alanı olarak kendine bir yer bulabilirken edebiyat sosyolojisinin ancak 20. yüzyılın ikinci yarısında oluşmaya başlaması şahitlik ettiğimiz ayrışma/çatışmanın aslında çok taze olduğuna işaret ediyor. Yaşanan tüm bu dönemlerden sonra sosyoloji önce edebiyat incelemelerinin bir parçası, ardından da sosyolojik disiplin içerisinde bir uzmanlık alanı olarak kendine sağlam bir yer ediniyor. Böylece edebiyat ve sosyoloji arasındaki çatışmalara rağmen, ayrılmazlık ilkeleri ile birbirlerine olan bağlarından bahsetmeye başlıyoruz. Eserin toplumsal üretimi, sosyolojisi, kabulü “Fransız Devrimi’nin patlak vermesinde felsefi eserlerin rolüne ilişkin hem devrimciler hem de karşı devrimciler tarafından paylaşılan tasvirler, kelimelerin gücüne duyulan bu idealist inancı pekiştirecektir. 19. Yüzyıl boyunca basın özgürlüğüne karşı kullanılan bu inanç edebiyat sosyolojisinden önce, ön-sosyolojik bir “kabul sosyolojisinin” temellerini atmıştır. Bu kabul sosyolojisi, iki tür kamu arasındaki hiyerarşiye dayanıyordu: ‘Mesafeli yaklaşma mekanizmalarını kullanabilen eğitimli kamu’ ve ‘okuryazarlığın artışıyla ve matbaanın yaygınlaşmasıyla sayıları sürekli artan yeni okuyucuların oluşturduğu kamu’” Yukarıda alıntı yaptığım paragrafta en etkileyici tamlama Fransız Devrimi ile ilgili olarak “kelimelerin gücü” tanımlamasının yapılması. Herhangi bir şeyin ifadesini bulması meselesinde bir anlatıya başvuruyor olmamız ve edebiyatın muhteşem bir anlatı aracı olması, yazarın -sistemin tamamı düşünüldüğünde- bunun bir parçası oluşu ve toplum içinde varlığını sürdüren bir canlı olarak bir anlatının başına oturması, üretimini yaptığı edebi metnin ilk olarak sosyolojik boyutuyla bizleri yüzleştiriyor. Çünkü görünür olanın arkasındakini anlatmak aslında görünmeyen şeyin kabulünün başlangıç noktasıdır. Gisèle Sapiro, Sartre’ın Edebiyat Nedir? adlı eserinden hareketle “iletişim eylemi olarak edebiyat” fikrinden yola çıkıyor ve Sartre’ın yazıyı “bir eylem” olarak tanımlamasından bahsediyor. Dolayısıyla eserlerin toplumsal üretim şartları bir dizi eylemi gerektiriyor. Yazarın toplumsal rolünden, edebiyatın ideolojik kontrolüne, toplumsal ayrışma ve entelektüel iş bölümünden, edebiyat dünyası ve edebiyat kurumlarına birçok şeyin devrede oluşu tesadüf olmaktan çıkıyor. Bu konunun edebiyat sosyolojisinin varlığını tartışmasız derecede yakından ilgilendiriyor olmasının sebebi kadınların yazdıkları metinlerin “kıymetli maskaralıklar” tanımından çıkarak 19. yüzyıl itibariyle “kıymeti tartışmasız” olarak edebiyat sosyolojisi alanında nitelikli eserler üretmiş olmaları. Tam da burada Yazarın Toplumsal İstihdamı konusunu açmak gerekiyor. Zira kitabın “Kabul Sosyolojisi” bölümünü de kapsayıcı şekliyle Sapiro’nun paylaştığı tüm bilgiler edebiyat-sosyoloji ilişkisinde görünmeyeni veya görmezden gelineni gözler önüne sermesiyle çok etkileyici. Bir takım teknik bilgiler sonrası, (mesela 1551’de Chateaubriant fermanıyla tüm eserlere yazarın ve basımevlerinin isimlerinin yazılması) edebiyat dünyasında cinsiyetler arasındaki eşitsizlik ve edebi tür ayrışmalarına değinilerek entelektüel dünyanın ilmi kutbundan dışlanan kadınların toplumsallaşmanın hâkim olduğu sosyetik kutupta nelerle mücadele ettikleri ve neleri başardıkları konusuna değiniliyor. Bu konunun edebiyat sosyolojisinin varlığını tartışmasız derecede yakından ilgilendiriyor olmasının sebebi kadınların yazdıkları metinlerin “kıymetli maskaralıklar” tanımından çıkıp, 19. yüzyıl itibariyle “kıymeti tartışmasız” olarak edebiyat sosyolojisi alanında nitelikli eserler üretmiş olmaları. Sapiro’nun da altını çizdiği gibi, bu, edebi eserlerin sosyolojik düzeyde kabul görmesi açısından çok önemli. Fakat Sapiro, altını daha kalın çizdiği kadın yazarların durumu ile ilgili şu bilgileri de bizimle paylaşıyor: “Ama bu durum, iki dünya savaşı arasında üretilen feminen üretimin Fransız edebiyatı kanonundan çıkarılmasını engellemiştir: En seçici antolojilerde en fazla 6 kadın yazarın adı yer almıştır (Anna De Noailles, Ravhilde, Colette, Nathalie Sarraute, Simone Wil ve Marguerite Yourcenar)”. Sapiro, ansiklopedik el kitaplarında dahi paylaşılan kadın yazarların erkek yazarlara oranını 8’de 1’e denk geldiğini yazdıktan sonra kadınların edebi üretimlerine yapılan ayrımcılığa da değinerek, “Erkek yazarlara tanınan evrensellik kadın yazarlara tanınmamış ve kadın yazarlara iki edebi tür (otobiyografi ve “roman”) tahsis edilmiştir” diyor. Gisèle Sapiro, 1970’li yıllarda dünya genelinde her tür ayrımcılığa karşı başlatılan mücadelelerin edebiyat alanına da yansıdığını mutlulukla paylaşıyor. Özellikle kadın varlığı konusunda mücadelenin devam ettiğini de vurgulamayı unutmuyor. Sosyal Bir Varlık Olarak Edebi Eser Zamansal, toplumsal ve mekânsal dolaşımları düşünüldüğünde hiçbir edebi eser sadece edebi bir eser değildir. Sosyolojik, coğrafi, tarihsel, kültürel esaslar da düşünülmeli. Aynı zamanda çok önemli bir ayrıntı olarak okurların yorumları ve eseri kendilerine mal etmeleriyle de ilgili olan edebi eserin sosyal varlığı, yazarın ise hem sebep hem de sonuç olarak edebiyat sosyolojisine aracılık etmesi, önemi sadece kendinden ve ilgilendiği alanlardan ibaret olmayan önemli iki alanın değerini ortaya koymakta. Gisèle Sapiro’nun Edebiyat Sosyolojisi kitabı içindeki dört bölüm, alt başlıkları, sorduğu sorular, verdiği yanıtlarla ve edebi eserin “içeriden” analizi ile “dışarıdan” analizini sentezlemeyi başarmış olmasıyla niteliği tartışılmaz bir kitap. Sapiro’nun bir sosyolog olarak konuyu merkezinden inceleyebiliyor olması da kitabın niteliğinin en önemli ayrıntısı. Kitaba özenli ve nitelikli çevirisiyle büyük katkı sağlayan siyaset bilimci Ertuğrul Cenk Gürcan’a da teşekkür etmek isterim. Kitaplığınızın kaynak kitapları arasına girmesi gereken Edebiyat Sosyolojisi’ni okuyunuz lütfen. EDEBİYAT SOSYOLOJİSİ Gisele Sapiro Çeviri: Ertuğrul Cenk Gürcan Doğu Batı Yayınları, 160 s. İstanbul, 2019.

  • altKitap 2021 Öykü Ödülü başvurularında son gün 1 Mart

    2000 yılından beri internet üzerinden ücretsiz olarak elektronik kitap yayınlamakta olan altKitap, Türkiye’nin ilk çevrimiçi yayınevi olma özelliğini sürdürüyor. Kurulduğu günden bu yana, kaliteli edebi ve düşünsel içeriğin internet üzerinden özgürce ve ücretsiz olarak yayılmasını sağlamayı hedefleyen altKitap, 2006 yılından beri bir öykü yarışması düzenliyor. Gelişen teknolojik imkanları sadece yazar ile okurun buluşmasını kolaylaştıran için bir araç olarak değil, aynı zamanda alışılmışın dışında yazın ve ifade tarzlarına olanak tanıyacak bir güç olarak gören altKitap'ın bu yılki öykü ödülüne katılım koşulları şöyle: 1. Katılım herkese açıktır. Konu sınırlaması yoktur. 2. Sadece öykü başvuruları kabul edilmektedir. Roman, deneme, şiir, vb. türlerde yapılan başvurular değerlendirme dışı bırakılacaktır. 3. altKitap 2021 Öykü Ödülü’ne bir (1) öykü ile başvurulur. Bir kişi, birden fazla öykü ile başvuruda bulunamaz. 4. Öykü en fazla 2.021 sözcükten oluşmalıdır. Bu sınırlamaya uymayan öyküler değerlendirme dışı bırakılacaktır. 5. Daha önce basılı veya sanal herhangi bir ortamda yayımlanmış ve/veya ödül almış öyküler değerlendirmeye alınmayacaktır. 6. Öykülerin bir yazı programı belgesine kaydedilmiş olarak (.doc, .docx veya .rtf), linkte yer alan başvuru formuna eklenerek gönderilmeleri gerekmektedir. 7. Başvuru formu dışında, e-posta olarak gönderilmiş öyküler kesinlikle değerlendirmeye alınmayacaktır. 8. altKitap 2021 Öykü Ödülü’ne katılan öyküler seçici kurula yazar kimlikleri gizli olarak sunulmaktadır. Bu nedenle öykünün yer aldığı dosyada yazarın kimliğine dair bir bilginin yer almamasına dikkat edilmelidir. Kimlik bilgisinin yer aldığı öykü dosyaları değerlendirmeye alınmayacaktır. 9. Başvurular sadece linkten ulaşılan form aracılığıyla yapılmalıdır. Dereceye giren ve yayımlanmaya değer görülen öyküler jüri tarafından bir e-kitap olarak yayımlanacaktır. Bu kitabın dışında kalan öyküler ise iade edilmeyecek ancak başka herhangi bir yerde de kullanılmayacaktır. altKitap 2021 Öykü Ödülü jürisi altKitap yayın kurulu ve altKitap 2020 Öykü Ödülü birincisi Hakkı Onur Ulu’dan oluşmaktadır. Başvuru 1 Mart 2021 23:59’da sona erecektir. Başvuru için tıklayın! altKitap 2021 Öykü Ödülü’nün sonuçları Mayıs 2021 ayı içerisinde www.altkitap.net sitesinde açıklanacak. Ödülü daha önce kazanan öyküler ve oluşturulan öykü seçkileri için: Trilobis – altKitap 2006 öykü seçkisi Bitmeyen – altKitap 2007 öykü seçkisi Kankurutan – altkitap 2008 Öykü Seçkisi Sığınak – altKitap 2009 Öykü Seçkisi Veda – altKitap 2010 Öykü Seçkisi Farkındalık – altKitap 2013 Öykü Seçkisi Junkie Fix – altKitap 2014 Öykü Seçkisi Açık Artırma – altKitap 2015 Öykü Seçkisi Sayıklama – altKitap 2016 Öykü Seçkisi Amenna Bulvarı – altKitap 2017 Öykü Seçkisi Bit Muayenesi – altKitap 2018 Öykü Seçkisi Kırt Kırt – altKitap 2019 Öykü Seçkisi Şefkateli Birahanesi’nin Gayriresmi Tarihi – altKitap 2020 Öykü Seçkisi

  • Tanıl Bora, 28 Ocak'ta, Sibel Oral'ın konuğu oluyor

    Çevirmen, yazar ve yayıncı Tanıl Bora, kitaba ve yayıncılığa odaklanan online program “Hayatımız Kitap”ın 28 Ocak Perşembe akşamı 21.00-21.45 saatleri arasında canlı yayınlanacak yeni bölümünde Sibel Oral’ın konuğu olacak. Türkiye Yayıncılar Birliği’nin hayata geçirdiği programın yeni bölümünde Sibel Oral ve konuğu Tanıl Bora; Bora’nın yeni kitabı Hasan Âli Yücel’in yanı sıra yayıncılığını, yazarlığını ve Türkiye’de okuma kültürünü konuşacaklar. “Hayatımız Kitap”, yayın saatinde Türkiye Yayıncılar Birliği’nin YouTube kanalından canlı olarak izlenebilir. Yayıncı ve yazar Metin Celal ile gazeteci ve yazar Sibel Oral, “Hayatımız Kitap” programını dönüşümlü olarak yönetiyorlar. Program, yayıncılık sektörünün paydaşlarını bir platform üzerinde bir araya getirerek sektörde çalışanları, sektörle ilgili kişileri, öğrencileri ve Türkiye Yayıncılar Birliği üyelerini bilgilendirmeyi; ufuk açıcı sohbetlerle geleceğe dair öngörüleri, sorunları, yeni fikirleri masaya yatırmayı; topluma yayıncılığı anlatmayı; okumanın önemi ve gerekliliği konusunda bilinç kazandırmayı ve yayıncılık sektörüne itibar kazandırmayı hedefliyor. Uzun yıllardır yayıncılık dünyasına değerli katkılar sunmuş yayıncı ve yazar Metin Celal, online “Hayatımız Kitap” programında iki haftada bir perşembe günleri yayıncılar, genel yayın yönetmenleri ve editörlerle sohbet ediyor. Metin Celal ve konukları programda, yayıncılık sektöründeki gelişmeler, sorunlar, çözüm yolları, yayın politikaları ve okuma kültürü konularına yoğunlaşıyor. Deneyimli gazeteci ve yazar Sibel Oral ise iki haftada bir perşembe günleri yazarlarla sohbet ederek “Hayatımız Kitap”ta seyircilere, yazma deneyimleri, yeni kitapları ve Türkiye’de okur eğilimleri ve okuma kültürü konularında yoğunlaşan bir program içeriği sunuyor. Her perşembe 21.00-21.45 saatleri arasında canlı yayınlanan “Hayatımız Kitap” programı, Türkiye Yayıncılar Birliği’nin YouTube kanalından izlenebiliyor. “Hayatımız Kitap”ın önceki bölümlerine ise yine YouTube’dan ulaşılabiliyor. Tanıl Bora: 1963 Ankara doğumlu. İstanbul Erkek Lisesi’ni ve Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’ni bitirdi. 1984-1988 arasında haftalık haber dergisi Yeni Gündem’de gazetecilik yaptı. 1988’den beri İletişim Yayınları’nda araştırma-inceleme dizisi editörüdür. O zamandan beri kitap çevirmenliğiyle de meşguldür. 1993’ten 2014’e kadar üç aylık sosyal bilimler dergisi Toplum ve Bilim dergisinin yayın yönetmenliğini yaptı. 2012 yılında, 1989’dan beri düzenli yazdığı aylık sosyalist kültür dergisi Birikim’in yayın koordinatörlüğünü üstlendi. Ağırlıklı çalışma alanları; Türkiye’de siyasal düşünceler, özellikle sağ ideoloji ve milliyetçiliktir. Bu konularda yayımlanmış birçok kitabı vardır. Sibel Oral: 2000 yılında başladığı gazetecilik mesleğine kültür sanat alanında yoğunlaştı. Taraf Kitap, Radikal Kitap ve Cumhuriyet Kitap’ın yanı sıra IAN Edebiyat, Milliyet Sanat dergilerinde söyleşi dizileri ve yazıları yayımlandı. Almanak ve kolektif kitaplara katkıda bulundu ve uzun süre kitap kritik sitesi K24'ün yayın yönetmenliğini yaptı. Beni Beklerken adlı ilk romanı 2007 yılında, Zayi-Harp ve Darp Ülkesinde Bir Selvi adlı romanı 2011’de, bir araştırma inceleme kitabı olan Toprağın Öptüğü Çocuklar 2015’te yayımlandı. Yeni kitabı Tanıyalım Bu Sefer Birbirimizi yakında yayımlanacak. Türkiye Yayıncılar Birliği: Uluslararası Yayıncılar Birliği’nin (International Publishers Association–IPA) Türkiye’yi temsil eden üyesi Türkiye Yayıncılar Birliği; yayıncılık mesleğini geliştirmek, sektörel sorunları çözmek, korsanla mücadeleye destek sağlamak, telif hakları ile yayınlama özgürlüğünü korumak, okuma kültürünün gelişimine katkıda bulunmak ve Türkiye’yi uluslararası boyutta bir yayıncılık merkezi haline getirmek için çalışıyor. 1985 yılında kurulan Türkiye Yayıncılar Birliği’nin Yönetim Kurulu Başkanlığı ise Kenan Kocatürk tarafından yürütülüyor.

  • Sırtımıza Yüklenen Yaşam ve "Hep Sondan Başlar"

    Tayfun Topraktepe Sonu Bilinen Roman Taçlı Yazıcıoğlu’nun ilk romanı Hep Sondan Başlar’ı, isminden de çağrışım yapacağı üzere sondan, ana karakterlerimizden Ece’nin en güncel halini öğrenerek başlıyoruz okumaya. Polisiye meraklısı okur dışında bunun çok da önemli olmadığında hemfikirizdir sanırım. Nitekim Kırmızı Pazartesi’nin sonunu, yazar daha en başında söyler. Anna Karenina’nın başına geleni defaatle duymuşuzdur ama kimse bizi o hacimdeki bir romanı okumaktan soğutamaz. Taçlı Yazıcıoğlu da bu riski almış, kurgusuyla ve anlatımıyla son sayfaya kadar okurun ilgisini canlı tutmayı da başarmış. Sözcük seçimlerindeki derinliği, İstanbul’un yıllar içindeki kültürel - kentsel dönüşümünü, renkler ve kokularla harmanlamış. Travmaların yükünü taşıyan karakterler Romanımız, farklı derinliklerden ve toplumsal katmanlardan gelen karakterlerin, bir biçimde birbirlerinin hayatlarıyla kesişmesi, temas ettikleri insanların yaşamlarını olumlu ya da olumsuz yönde değiştirmesine tanık olduğumuz bir kurgu içinde ilerliyor. Bir genelleme yapmanının riskini de bilerek kabaca diyebiliriz ki hemen hemen her karakter, çeşitli travmaların yükünü taşıyor ruhunda. Evin hizmetlisinden, aynı evin tek çocuğu olan bir mirasyediye, diplomat eşinden, aynı diplomatın kızına ve en nihayetinde orta sınıf bir ailenin yatılı okuyan çocuğuna kadar. Tabi bunlar, romanı okuduktan sonra bir okur olarak bizim çıkarımlarımız düzeyinde olabiliyor, yoksa yazarın doğrudan böyle bir karakter tarifi, tanımı bulunmuyor kitapta. Roman kahramanlarını gerçekçi kılan en önemli unsurlardan biri cinsel kimlikleriyle (de) var olmaları, hatta dünyaya bakışlarını erotik bir filtreden geçirmeleri. Her bir karakter için farklı bir dil yaratımı. Ailenin, toplumsal sınır ve kuralları eşlerin ve çocuğun üzerine uygulama kurumu olduğunu kanıtlayan bir akışa tanık oluruz kitapta. Ancak Ece ve annesinin bu sınır ve kurallara belirli bir süre tâbi olduktan sonra kendi kabuklarını kırdıklarını da görürüz. Fakat bu kırılma her birinde farklı şekilde sonuç verir. Örneğin Ece, sıkışmış bir yayın aniden serbest kalması gibi, belkide öngördüğünden daha farklı bir yere savrulurken, annede bu aslında kendi potansiyelini keşfetme ve kendini gerçekleştirme biçiminde karşılık bulur. Anne Zerrin’in günlüklerinde, sayfalar ilerledikçe “nasıl bir insan olduğu” ile “nasıl bir insan olması gerektiği” konusundaki boşluğun, onda ortaya çıkardığı değersizlik duygusuna da şahitlik ederiz. Kendine yabancılaşma pahasına bir takım değerler elde etmiş, görece başarılar kazanmıştır ama tüm bunlara karşın bir boşluk ve anlamsızlık duygusu da peşini bırakmamıştır. Zaman zaman, o güne kadar kendisini kandırdığını, aslında gerçekten ilgilenmediği şeylerle ilgilenir görünmüş olduğunu fark etmektedir. (Terzilerde, koleksiyonerlerde, ev dekorasyonu ve benzeri işlerde çokça vakit harcamıştır nitekim.) Bu durum, ondaki değersizlik duygusunun yerleşmesine ve pekişmesine neden olmuştur. Geleneksel aileye karşı çıkışlar Romanda 1970’li yıllardaki geleneksel aile modeline karşı çıkışın, özellikle orta sınıf aileler üzerindeki etkisini de görürüz: Sınırlayıcı, düzenleyici olup yasayı temsil eden babanın rolünün gittikçe azaldığı bir dönemdir. Her ne kadar baba figürüne ve onun korumasına/sınırlamasına olan ihtiyaç devam etse de dönemin bu kabul üzerindeki aşındırıcı, yer yer çöküşe neden olabilecek değişim talepleri ve bu talebin ortaya çıkardığı sonuçlar, çocukluktan ergenliğe geçen bir birey için kimi olumsuzluklara neden olur. Psikanalitik söyleme göre yasayı, sınırları, çerçeveyi çizen, “hayır”, “yapma” diyen, bu anlamda model olan kişidir baba. Aynı zamanda çocuğun anneden kopuşunu da sağlayıp onun birey olabilmesinin katalizörüdür de diyebiliriz. Suat özelinde baktığımızda, annesiyle ilgili tanık olduğu bir olay nedeniyle, henüz kopamadığı anne imgesi/modeli zihninde parçalanır. Ve bundan sonra neredeyse tüm hayatını kadına değer vermeyen, yalan söyleyen, aldatan bir erkek tipi olarak sürdürür. Freud Uygarlığın Huzursuzluğu adlı kitabında “Sırtımıza yüklenen yaşam bizim için fazla ağırdır; pek çok acı, hayal kırıklığı ve üstesinden gelinemeyecek görevler içerir. Yaşamı çekilir hale getirmek için müsekkinlerden vazgeçemeyiz” der ve şöyle devam eder: “Üç tür müsekkin vardır: Zavallılığımızı küçümsememizi sağlayacak muazzam oyalanmalar; bu zavallılığı azaltacak dolaylı tatminler; bizi buna karşı duyarsızlaştıracak keyif verici maddeler.” Roman karakterlerimizden Timur, tam da bu tanımın canlı örneği gibidir. Zengin, aristokrat bir ailenin tek çocuğu olmasına karşın, özel hayatında yaşadığı bir takım çalkantılı olaylar onu hayatın genelinden koparmış, kendi küçük dünyasında pek de önemli olmayan meşguliyetler icad etmek zorunda bırakmıştır. Örneğin parfüm ve giyim konusunda çok dikkatlidir, bu konuda sınırsız harcama yapar. Cinselliği satın alarak hem kendini hem de karşı cinsi bir nevi aşağılama eğilimindedir. Bunlar hayatın cilveleriyle farklı nedenler yüzündendir ve romanda bunun her bir parçasını farklı yerlerden öğreniriz. Parçalarından kendini yaratan kadınlar Romandaki hemen hemen tüm kadın karakterler için denilebilir ki yaptıkları, yaşadıkları, dökülen parçalarını yeniden toplama, onlardan yeni bir hayat çıkarma çabasının hikâyesidir. Nitekim kadınların paramparça olmuş bir ömürden bile daima işe yarar bir şeyler çıkarabildiğini görürüz. Mavis Gallant’ın söylediği gibi, “Kadın onarmayı ve yama yapmayı sever, kenarlar ille de düzgün olsun ister. Son kırpıntıyı iyice yayıp ölçülerini alır: ‘Elimde kalan bu parçayla ne yapabilirim? Ne kadar dayanır?’ Erkekler ise hazır alıp sırtına geçirir ömrünü. Uymuyorsa, bir başkasıyla değiştirmeye çalışacaktır. Kolları düzeltmeye, düğmeleri değiştirmeye kalkan erkek olsa olsa aptaldır; bilmez ki nasıl yapılacağını.”* Gerçeği anlatmak istediğinde, konuşulan dilin yetersiz kalacağını, bir yazarın yapabileceği en iyi şeyin ise, gerçeğe yaklaşmaya çalışmak olacağını düşündüğünden midir bilinmez, kitabın en başlarında otobiyografik bir roman yazmaktansa bir yaşam öyküsü yazmak ister Ece. Kitabın son sayfasını çevirdiğimizde her bir karakterin zihnimizdeki pırıl pırıl imgesini bırakarak veda eder biz okurlara... *Mavis Gallant - Paris Öyküleri, (Çeviren: Özden Arıkan) Yüz Kitap Yayınevi. 2016. HEP SONDAN BAŞLAR Taçlı Yazıcıoğlu İletişim Yayınları, İstanbul 2.Baskı / Ocak 2020

  • Pi’si Pi’sine - Matt Parker

    Bir köprü neden durduk yere yalpalar? Milyarlarca dolar nasıl buhar olup uçar? 1990’ların hit parçası “I’ve Got The Power” dinleyerek dans edenler bir binayı nasıl beşik gibi sallayabilir? Cevabı matematikte. Daha doğrusu, gerçek hayatta hesaplar tutmadığında yaşananlarda. Modern dünyamız matematik üstüne kurulu: bilgisayar programları, finans, mühendislik… Ve rakamların dünyası genellikle perde arkasında sessiz sedasız işliyor… gün gelip de işlemez olana kadar. Matematik “insanlarla iyi geçinmiyor” olabilir ama onu becerikli bir dost olarak görmediğimiz takdirde işimiz zor. Pi’si Pi’sine, bize matematikle iyi geçinerek gizli tuzaklarından nasıl ders çıkarabileceğimizi gösteriyor. Üstelik içinde çok sayıda bulmaca, bilmece, kod şakaları ve geometrik çorap var. “Matt Parker harika bir iş çıkarmış… Anlattığı hikâyeler müthiş.” -Marcus Berkmann, The Daily Mail “Parker her hikâyesinde güldürüyor… çok eğlenceli.” - The Guardian “Matematiği eğlenceli hale getiren sürpriz bir çoksatar.” - The Sunday Times Magazine Pİ’Sİ Pİ’SİNE Matt Parker Çeviren: Alain Matalon Mundi, 296 s. İstanbul, 2021.

bottom of page