top of page
  • YouTube
  • IG
  • twitter
  • Facebook

Search Results

Bu sitede ara

Boş arama ile 5404 sonuç bulundu

  • Oylum Yılmaz’dan fantastik bir çocuk romanı: Pasaklı Cadı

    Oylum Yılmaz’dan hayatın gerçeklerine dair fantastik bir çocuk romanı: Pasaklı Cadı, okurlarıyla buluştu. Ona herkes sadece Pasaklı diyor! Saçları karışık, ödevleri kayıp, odası ve aklı epey dağınık… Oysa Pasaklı’nın tek istediği sıradan biri olmak değil: Cadı olmak! Üstelik bunun için çok iyi bir nedeni var. Annesiyle babası bir gece ansızın ortadan kaybolduğundan beri Pasaklı, annesinden kalan gizemli bir kitabı saklıyor: Büyükada’nın Cadıları. Burada cadıların sırları, sihirleri ve adadaki gizli buluşmaları anlatılıyor. Pasaklı, en yakın arkadaşı Seli ve Tete’yle birlikte Büyükada’da yaşayan gerçek cadıları bulmaya karar veriyor. Çünkü 31 Ekim’de yapılacak Cadılık Sınavı giderek yaklaşmakta ve Pasaklı’nın artık kendini kanıtlaması gerekiyor. Cadılık sınavına girme hayali küçük kahramanlarımızı giderek ağaçların ve çiçeklerin büyüsüne, hayatın gerçeklerine çağıran bir maceraya dönüşüyor. Ne aradığını bilenler için çok faydalı olan internetin bilgi dolu dünyasından oyuncakçı dükkanlarına, tuhafiyecilerden çocuk doktorlarına ada sokaklarında ve adanın olağanüstü doğasının ortasında geçen bu capcanlı hikayede herkes kendinden bir şeyler bulacak. Bugüne kadar roman, eleştiri ve deneme türünde verdiği eserlerden tanıdığımız Oylum Yılmaz’ın kaleminden çıkmış bu harika çocuk romanının özenli dili de çocuk edebiyatımızda özel bir yer alacak. Pasaklı Cadı, fantastik maceraları seven her yaştan okurunu bekliyor. ARKA KAPAK Burada herkesin bir bildiği var.Ama bazı sırları yalnızca ağaçlar biliyor. Bir de Adanın Ağaçlarının Arkadaşları! Pasaklı’nın en büyük hayali cadı olmak. Çünkü sadece “Pasaklı” olmak pek eğlenceli değil. Üstelik bunu başarırsa uçabilecek, hayvanlarla konuşabilecek ve odasını toplamak zorunda kalmayacak! Pasaklı’nın en büyük hazinesi ve yol göstericisi annesinden kalan gizemli bir kitap: Büyükada’nın Cadıları. Kitapta adalı cadıların sırları, sihirleri, gizli buluşmaları ve daha neler neler var, iyi ama nerede bu cadılar? Pasaklı’nın anne ve babası neden ortadan kayboldular?! Bu soruların peşinden en iyi arkadaşı Seli ve Tete ile Büyükada’nın cadılarının peşine düşüyor Pasaklı. Fakat adada işler üç arkadaşın sandığından çok daha karışık. Esrarengiz ağaçlar, zorlu bilmeceler, tuhaf ipuçları, gizli güçler, gölgelere saklanan dostlar ve karanlıkta dolanan Silikler onları bekliyor. Oylum Yılmaz’ın kaleminden büyümeye, dostluğa ve hayatın gerçeklerine dair fantastik bir macera, Pasaklı Cadı’nın hikayesi tüm coşkusuyla başlıyor! Kitaptan tadımlık: “Tam o anda anneannem “Kimmiş bakayım bu hayal kırıklığına uğramış kötüler? Canınızı sıkan bir şey mi oldu yoksa?” diyerek odama girdi. Hepimiz kıpkırmızı kesildik. Resmen suçüstü yakalanmıştık. “Bazılarının neden çok kötü olduğunu, başkalarının canlarını yaktıklarını konuşuyorduk Nünü, okuduğumuz bir kitapta vardı da…” Bunun üzerine anneannem bileziklerini şıngırdatarak yanımıza oturdu, derin bir iç çekti. “Kötülüğün bir açıklaması yoktur, olamaz evlatlarım,” dedi. “Kötülük kötülüktür. Bunu aklınıza bir güzel yazın. Eğer kötülüğe bir açıklama getirirseniz, mesela ‘ben onu kızdırdım, o da bana vurdu’ ya da ‘çok çalıştığı hâlde zayıf not aldı, o yüzden sonraki sınavda kopya çekti’ gibi. O zaman yapılan bütün yanlışları doğrulamış olursunuz. Kötülüğe bir bahane bulursunuz yani. Ve başına ne gelirse gelsin, her defasında iyiliği seçen, iyi tarafta kalan insanları da aptal yerine koyarsınız böylelikle. İnanın bana insanlar hayatlarının hemen her gününde iyilikle de kötülükle de sınanırlar. Kötülük de iyilik de bir tercihtir, bir seçimdir.” Tete hemen atıldı. “Kötü sözcüğünün bilinen tek kullanımı Türkiye Türkçesindedir. Kürtçe ya da Ermenice ‘koti’ sözcüğünden geldiği düşünülmektedir ama uzmanlar emin olamıyor.” Anneannem gülümseyerek dinledi Tete’yi. Tepesindeki inatçı bukleyi okşayarak “Hem akıllı hem meraklı oğlum benim, böylesi nadir bulunur, aferin sana,” dedi. Seli’yle göz göze gelip derin bir nefes aldık. Yine ucuz kurtulmuştuk. Ananem Silikler’den söz ettiğimizi duymamıştı. Odamıza da Seli’yle Tete’nin bu akşam burada kalacaklarını, yarın sabah hep beraber okula gideceğimizi müjdelemek için girmişti. Bundan iyisi Şam’da kayısıydı!” PASAKLI CADI Oylum Yılmaz Epsilon Yayınevi, 2026 Tür: Çocuk Romanı 152 s.

  • Öykü: Tek Bir Damla Bile

    "Soğuk havanın burnumdan geçişiyle boğazım donsun, yüzüme batan kar taneleri dilimi koparsın da gıkımı çıkarmayayım. Gözlerim kapalı nefeslendim, beynim uyuşana kadar bekledim." Nurhan Şahinkaya Öleceği günü takvime kırmızı kalemle işaretledi. Ve son noktayı koydu kayınpederim. Sesi titremiyordu, “Bu kadar,” dedi, “yeterince yaşadım.” Odadaki herkes suspus, ama başlar eğilmiyor, gözler dolmuyor, mimikler değişmeden dümdüz ona bakılıyor. Ortada dehşet bir durum yok sanki, öyle bir ciddiyet, öyle sükûnet. Sıradan bir toplantıda karar açıklanmış, her şey anlaşılmış, bütün taşlar yerine oturmuş ve hepsi bu denmiş. Kocama baktım, aklımdan dün gece söyledikleri geçiyordu. Bu ülkede insanlar kendi bedeni hakkında karar verir, saygı duymak erdem sayılır. Sırt üstü yatıp gözlerini tavana dikmişken tek tek anlattıkları, sonra uykuya sürüklenişi, gece boyu kâbuslarında inlerken ter içinde yataktan fırlayışı. Boğazımı temizleyince bir şey söylemek istediğimi anladı kocam. Gözlerini kapayıp eliyle durmam gerektiğini işaret etti. Yutkunup kalktım, hızlıca mutfağa geçip perdeyi sıyırdım, sonuna kadar açtım pencereyi. Allah’ım yardım et, sesimi kesip beş dakika durmak için sabır ver. Soğuk havanın burnumdan geçişiyle boğazım donsun, yüzüme batan kar taneleri dilimi koparsın da gıkımı çıkarmayayım. Gözlerim kapalı nefeslendim, beynim uyuşana kadar bekledim. İçeri döndüğümde kayınpederimle kızı ayaklanmışlardı. Küçük göbeğinin altına sarkan pantolonunu yukarı çekiştirdi, beyaz düz saçlarını parmaklarıyla yana yatırdı, bana bakıyordu. “Gidelim artık,” dedi, “baksanıza kaç saattir konuşuyoruz, zaman hızlı akıyor, herkes işinin başına, hadi marş marş.” “Bugün pazar baba, ne işi, konuşalım biraz daha,” dedim. Kocam birden bana döndü, kaşları çatılmıştı. Flamancayı bir kenara bırakmam mı sinirlendirdi onu, yoksa bu konuda ısrarcı olacağımı sezmesi mi, bilemiyorum. Tabii aldırmadım, gidip kayınpederime sarıldım. Daha önce ona hiç böyle davranmamıştım, şaşırdı, kısa süre durakladı, sonra sırtıma pat pat vurdu. Kapıya yönelmişti ama ani bir kararla vazgeçti, dönüp sehpadaki kadehi başına dikiverdi. “Bu bırakılmaz, bitirin onu.” Başıyla karafın dibindeki parlak dantelalı şarabı işaret ediyordu. Kocam babasını apartmanın dış kapısına kadar uğurladı. Ben koltuğa yığılmıştım, kılım kıpırdayamıyor. Kayınpederimin oturma izini koruyan kadife kaplı berjere, oradan sehpanın üstündeki kırmızı kalemle işaretli takvime gidip geliyor bakışlarım. Asansör yukarı tırmandı, anahtar kapıya girdi, sonra kocamın terliklerinin yaklaşan sesi. Salona değil mutfağa girdi. Doğruldum, kalemi aldım, kırmızı yuvarlağa bastırarak biraz daha koyulaştırdım. Takvim kucağımda yeniden koltuğa bıraktım kendimi. Mutfaktan iki bardak suyla çıktı. Birini önümdeki sehpaya koydu, öbürü elinde. Karşıma oturdu. “Abartıyorsun,” dedi, suyunu yarıladı, “Babam uzun zamandır bunu planlamıştı.” Babam. Sahipli, net, kesin. İçimden kayınpeder diye düzelttim. Azıcık mesafe olursa belki işim kolaylaşır, hem belki bu kültürün bana garip gelen âdetlerine biraz daha alışırım. Onun bedeniymiş, insanlar kendi kararını verirmiş. Kocam susmuyordu. Derin derin soludum, sakinleşmeyince ayağa kalktım. “Siz delirdiniz mi, adamın tansiyondan başka hastalığı yok.” Put gibiydim, taş kesmişti her yanım. Ekrana döndüm. Sesi tamamen kısık televizyonda birbirine şefkatle sarılan pandalara bakıyordum. “Şunlar kadar olamıyorsunuz be,” diye bağırdım. Koltuğa bir tekme savuracakken kocamın hali çarptı gözüme. Kolları kırılmış gibi yandaydı, haksız yere suçlandığında yüzünde ne görüyorsam aynıydı. “Bu delilik sayılmaz, sadece tansiyon değil, geri dönüşsüz bir beyin hastalığı biliyorsun,” dedi, sesi çok hafifti, zor duymuştum. Ama ikna olmamıştım, “Bırakın yaşadığı kadar yaşasın, varsın unutsun, ne olmuş yani,” dedim yalvarır gibi. Dudakları titriyordu ama hemen toparlandı. Bu kez daha yavaş, “Babam,” dedi, “her zaman böyleydi, planlı, kararlı, hep, ben… Ben buna alışığım.” Alışığım. Teslim olma sırası bendeydi. Yumruk yapılmış ellerim gevşedi, kollarım yana düştü, kumandaya uzanıp televizyonu karattım, ayakta, öylece duruyorum. Kendimi onun karşısından çekip alamıyorum, itiraz eden, bağırıp çağıran aklımın gücü buna yetmiyor. Karşılıklı bakışırken hareketlendi, geldi yanıma, sırtımdan öyle bir sarıldı ki kıpırdayamıyorum. Kolları, elleri, gövdesi zangır zangır titriyor, sarsıldıkça daha çok sıkıyor. “Doksan iki yaşında, istediği her şeyi yaşadığını söylüyor,” dedi. Sustu. Nefesimi tutmuştum, kıpırdamadan beklerken karanlık ekrandaki yansımasına gitti bakışlarım. Gözlerini kapayarak önce başını yukarı kaldırdı, yutkunurken boğazında âdemelması yukarı aşağı indi, başını eğdi sonra, derince iç çekti, yüksekten düşer gibi yüzünü boynuma gömüverdi. Kollarını gevşetti, uzanıp takvimi eline aldı, kırmızı yuvarlağı başıyla işaret etti. “Hasta yatağında çürümeyecek, kimse altını değiştirmeyecek, kimse ona acıyarak bakmayacak.” Sakindi, paylamıyordu beni. “Kimse mi?” dedim. Yutkundu, başını eğdi, öne arkaya salladı. Anneannemi hatırladığına eminim. Takvimi sehpaya bıraktı, yaklaştı bana, bir şey söyleyecek oldu, vazgeçti, ellerini kaldırdı, indirdi, başını iki yana salladı sonra. İçindeki bir sese itiraz ediyor gibiydi. “Doksan iki yaşında,” dedi, “istediği her şeyi yaşadığını söylüyor.” Bu kez sesindeki ton farklıydı, kendini ikna etmeye çalışan biri kıvranıyordu karşımda. Onu oturtup mutfağa geçtim. Birer sıcak çay ikimize de iyi gelecek. Hem o sadece bir içecek değil ki bizim için. Sabah bir başka, öğle dersen ayrı, akşamüstü oturalım da iki sohbet edelim çayı en güzeli. Çeşmeyi açtım, sicim gibi suyun boşa akmasını izledim önce, sonra çaydanlığı doldurdum, üstünü yıkadım, demleyip ocağa koydum. Rahmetli anneannemin mirası bu, tadı böyle daha güzel oluyormuş, içtikçe insanın içine ferahlama geliyormuş. Ocağın altını kısıp salona geçtim. Kucağında takvim perdeyi sıyırmış oturuyordu kocam, bakışları pencerenin dışındaydı. Geldiğimi fark edince yanağını sildi ama bana dönmedi. Gidip arkasından sarıldım, aynı onun gibi iyice sıktım, bekledim. Sonra saçlarını öpüp kokladım, bir de ıslak yanağını. Mutfağa dönüp masaya oturdum. Masanın köşesine ittiğim küçük vazoyu önüme çekip beyaz çiğdemleri koklamaya başladım. Üstüme gelen sakinlik, şu ahşap sandalyenin üstünde saatlerce otur diyor, sakın kıpırdama, başka bir şey sorma, söyleme. Yüzümü ellerimin arasına alıp çiçekleri incelemeye başladım. Duvarları nem kokan anneannemin mutfağı geliyor gözümün önüne, pencerenin önünde sıralı sardunyaları. Bir köşede oturuyor anneannem, kalkarken ellerini dizlerine koyuyor, üstünde ince kahverengi lekeler, derinin altında mavi mavi dolaşan hayat. Avuçluyorum ellerini, ne kadar serin, şaşırıyorum, yüzüme bakıyor, sarılıyor, saçlarımı kokluyor, güzel kızım benim, bir çay koy da içelim diyor. Öbür odadan annem sesleniyor, hiç itiraz etme, sakın, yaşlılar evin bereketi, aman başımızdan eksik olmasınlar. Eksik olmasınlar. Hem onlar asla yük değil ki bizim için, sıcak yaz gününe düşen ferahlatıcı gölge olan yürüyüşleri, her derde deva sözleri, insanı hemen yatıştıran gülüşleri. Çaydanlık fokurduyor, buharı ince bir sis gibi yükseliyor yukarı, gözlük camlarım buğulu. El yordamı raftan ince belli bardakları indirip önce demi, sonra suyu tam kıvamında doldurdum. Bardaktan taşmıyor, hatta tek bir damla bile sıçramıyor. Şimdi kontrolümü kaybetsem, şöyle kaynar suyu boca etsem, bardaktan tabağa, tabaktan soğuk mermere, mermerden aşağı, tam yere basan ayağımın üstüne dökülse. Yaksa. Feryat figan dolsa ortalık. Sonra üstüne merhem ve ben bir güzel rahatlasam. Bir demlik çay yavaş yavaş tam iki saatte içildi. Başka bir şey ister misin? Başını sallıyor. Biraz konuşalım mı? Hayır. Yarın gideceğiz değil mi? Evet. İstersen yatalım. Olur. Üstümüzde ne varsa onunla yatıyoruz. Put gibi. Yarı uykulu tavana dikili gözler, arada rüya, kâbus mu yoksa. Sarsılan bir kadın, nöbet geçiriyor, ambulans, siren sesi, doktorlar, serumlar, yetmiyor, sonra kolu bacağı kopuyor kadının. Benmişim, o kadın benmişim. Fırladım. Kocam yanımda değil ama adımlarının tıkırdayan sesi yaklaşıyor, çoktan hazırlanmış, montunun fermuarını çekiyor. Beklemiş ama gecikmek de istemiyor, saat ikiyi geçince…O kendi gidebilir aslında, beni daha fazla yormak istemiyor, hem biraz dinlenmeye ihtiyacım var. Bütün gece doğru düzgün uyumadan bağırıp durmuşum. Ona baktım, başını hafif yana yatırmıştı, sesi zaten yumuşacık, şefkatli. Kalktım, baktım üstüm başım giyinik zaten, yüzümü bile yıkamadan ceketimi aldım. Kapıyı kilitlerken her şey rüya gibi geldi, konuşulanlar bize ait değil, kayınpederim hiç gelmedi, takvim yok, kırmızı yuvarlak yok, çay içilmedi, kar hiç yağmadı, mevsim bahar aslında, birazdan dışarı çıkacağız, bir bakacağız ortalık çiçek, bütün ağaçlar, çimenler, her yer yemyeşil. Arabaya bindiğimizde camın buğusunu avucumla sildim. Sokak bembeyazdı. Kar her şeyi örtmüştü. Yol boyunca tek kelime konuşmadık. Kapıyı yardımcısı değil kayınpederim açtı. İçerisi her zamanki gibiydi, sanki ölümü bekleyen değil de pazar yemeği için hazırlanmış bir salon. Kocam öne geçti, sarıldılar, ben bir adım gerideyim. Kayınpederim başını kocamın omuzundan yana kaydırdı, gözleriyle selam verdi bana. Bakışları berrak, hüzünlü bir kararın ardından solar diye düşünmüştüm ama yanılmışım. Hareketleri de ağırlaşmamış, tersine, yeni bir yaşama adım atan birinin canlılığı var üstünde. Eliyle masayı işaret etti. Bu kez ben öne geçtim, üç dört adım sonra döndüm, iki adam arkamda yan yana, kocamın kolu onun belinde, onun kolu kocamın omzunda. Sandalyelerimize yerleştik. Çok acıkmış, hiç olacak şey mi, tam bir saattir bekletmişiz onu. Şakalaşıyor, bir yandan da eliyle çalan müziğe eşlik ediyor. Bir şeyler konuşuyorlar ama tam duymuyorum. Ağzımı açacak gücü toplamaya çalışırken tabakların yanına özenle sıralanmış üç çeşit bardağa bakıyorum. Anneannemin masası geliyor gözümün önüne. Çiçek desenli muşamba masa örtüsünün tatlılığını arttıran mantı tepsisinin yanında şıra dolu bardaklar. Hadi bakalım soğutmadan bitirin şunu. Şakacıktan emreden sesi. Yutkunuyorum, bu hasta halinle yormasaydın kendini diyeceğim ama tereyağı öyle güzel kokuyor ki kibarlık edemeden tabağımı dolduruyorum. Kayınpederim boğazını temizler gibi yaptı, karaf elinde bana uzanmış, şarabı servis edecek, beni bekliyor. Başımı sallayınca doldurdu kadehimi. “Henüz yasaklamadılar,” dedi, gülümsüyordu. Sesim çıkamadı, teşekkür edemedim, kocama bakıp bir parça peynir attım ağzıma. Aralarındaki sohbetin koyulaşması iyi. Kimse bana ilişmiyor, kadehler kaldırılmıyor, hadi ye denmiyor. Soğuk su bardağının buğulu kenarına parmağımla ince ince yol çizmekten vazgeçip başıma dikiverdim. Masaya bırakırken karşıdaki kitaplığa dönem gözüme bir seyrelme çarptı. Kayınpederim bakışlarımı fark edince, “Bunları üniversiteye bağışladım,” dedi. Yerde duran koliyi işaret ediyordu. “Bazılarını da Judith’e verdim, tarih kitapları onun evinde daha iyi duracak.” Başımı öne arkaya salladım, yine bir şey diyemedim. Kitapları dağıtmak, eşyayı hafifletmek, izleri azaltmak belli ki planın parçası. Yemekten sonra masayı topladık, ben bulaşıkları yerleştirirken kocam kahve pişirdi, kayınpederim kadehleri yıkayıp kuruladı, sonra da teker teker rafa sıraladı. Judith mutfak kapısında dikilmiş bize bakıyordu. Epey sessizdik, anlaşılan aralarındaki sohbet bitmişti, ben de zaten ağzımı açmıyordum. Sadece suyun, bardakların, tabakların, bir de çatal bıçağın sesi dolduruyordu ortalığı. Salona geçip koltuklara yerleştik. Tören günü için davetiye kataloğunu getirmişti kocam, onu incelemeye başladılar. Hangi gün olacak, küller nereye savrulacak, sonra hangi restoranda neler ikram edilecek, hangi müzikler çalınacak. Davetiyeye yazılacaklar yemek yerken konuşulmuştu, hayal meyal hatırlıyorum, şimdi sıra hangi renk ve model seçilecek ona karar vermede. Bir ona bir öbürüne bakıyorum. Gıkımı çıkarmamak için ağzımı nasıl kapadıysam, dudaklarım büzülmüş, birbirine yapışmış. O gerginlikle karşı duvardaki kitaplığa fırladım. Yoksa kataloğu ellerinden kapıp, beşinci katın penceresinden sokakta yürüyen birinin başına atacağım. Dizili kitapları hızlı hızlı bir sağa bir sola yatırıyorum, pat pat düşüyorlar. Baktım kayınpederim yanımda. Başıyla raftaki dosyayı işaret ediyor. “Yasal olarak her şey hazır,” dedi, “tam üç yıl takip edildi, sonunda onay verildi.” Yasalar. Kararlar, sınırlar, sonlar. Kurallarla arası hep iyi onların, sınırların içinde kalmayı seviyorlar. Demek ki doğrusu bu, ama ya duygu. Allah’ım kusursuz ama merhametsiz bir düzenden koru beni. Başım iki yana öyle bir sallanıyor ki omurlarımdaki sert kayalar parçalanıyor, batar gibi canım yanıyor. Baba da gözlerini dikmiş beni izliyor. Kitaplardan birini alıverdim. “Güzel mi?” Daha adına bile bakmadan sormuştum. Üstü hafif tozlu Tatar Çölü. “Bu kalsın istedim,” dedi, hafifçe gülümsüyordu. Karıştırmaya başladım, altı çizili bir yere takıldı gözüm. “İnsan, hayatının en güzel yıllarını hiçbir zaman gelmeyecek bir şeyi bekleyerek harcayabilir.” Ona baktım, yüzündeki mütebessim ifade değişmemişti. “Ben, beklemek istemedim,” dedi kararlılıkla. O kadar sakin ki karşı çıkamadım. Beklemeyi istememek, ölmeyi şimdi istemek, küçük bir tercih sanki. Dayanamadım, “Ama herkes bir şeyi bekler,” dedim. “İstemese de.” Başını iki yana salladı. “Hayır, herkes değil, beklerken küçülür insan, ben küçülmek istemem.” Küçülmek mi, beklemek küçültür mü insanı? Kocam mutfaktan ikinci kahvelerle geldi. Bu kez üçümüz masaya oturduk. Konu siyasete, sonra hava durumuna kaydı. Öyle günlük şeylerden konuşuyoruz ki bu sıradanlığın içinde kırmızı yuvarlak gözümde daha belirginleşiyor. Kayınpederim kahvesini bitirdi. Fincanı tabağa yerleştirirken baktım, tek bir damla bile dökmemişti. Konuşacakları bitince her zamanki gibi vedalaştılar. Gölgeleri olan beni arkaya almışlardı. Kocam montunu giyerken kayınpederim döndü, yüzüme huzurla baktı. Sonra elimi iki avucunun arasına alıp sıcacık sarmaladı. Arabada yol boyu konuşuyor kocam. Planların, tarihlerin, doktorun söylediklerinin bir bir üstünden geçiyor. Arada dönüyorum ona, söylediklerini parça parça duyuyorum, çoğu zaman bakışlarım dışarıda. Dallarında kar biriken ağaçlar geçiyor hızla, bulutlar yer değiştiriyor. Tören hazırlıkları için dört günümüz var. Eve adımını atar atmaz sesi birden kesiliverdi. Çalışma odasına bir girdi, ancak üçüncü gün sabahı çıktı. Odadan ayrıldığı bir iki dakika içinde önce tuvalete sonra mutfağa geçiyor, kendine bir kadeh şarap alıp odaya dönüyordu. Arada buzdolabının kapısı açılıp kapanıyor ama içinden doğru düzgün bir şey eksilmiyordu. Sabah o melun güne uyanacaktık, kocam yine odasındaydı. Salonda uzanmış belgesel izliyordum. Kapı açıldı, mutfağa girecek sandım ama salona geldi, karşıma oturdu. Tuttuğu beyaz kâğıdın kat yerlerini düzeltirken başını eğmişti. Bir şey sormadan onu izliyorum. Okumak için hazırlandı, derin bir nefes aldı, “Baba,” diye başladı, sesi olduğundan daha ince ve soluk. Boğazını temizledi. “Çocukken geceleri odama geldiğini hatırlıyorum. Battaniyeyi omzuma kadar çekip saçlarımı kokladığını.” Durdu. Bakışları satırların üstünde geziniyordu ama okuyamıyordu. Oturdum. Sağ bacağım durmadan sallanıyor. “Okumak zorunda değilsin,” dedim. Birden pişman oldum. “Yani,” deyip duraksadım. “Yarın duyacağım nasılsa, istersen şimdi başka şeylerden konuşalım.” Başını iki yana salladı. “Okulun ilk günü yağmur yağıyordu, seni sınıf kapısına kadar sürükledim ve ben elimi gevşetene kadar hiç bırakmadın,” dedi. Durdu, derin bir nefes aldı. “Korktuğun yere bir adım at, hayat geri çekileni sevmez.” Okumayı bırakıp başını kaldırdı. Gözleri donuk. “Ve buna benzer şeyler,” deyip alelacele mektubu katladı. Yatak odasına giderken babasını özleyeceğini mırıldanıyordu. Berbat sabaha kocamdan önce uyandım. Masanın başındayım. Kayınpederimin hep oturduğu sandalyeye bakıyorum. Ben de özleyeceğim onu, hem de çok. Kalabalık aile sofrasında yemek yerken, sohbetin bir yerinde, kimsenin fark etmediği ama sadece ikimize öyle gelen ve durduk yere kahkaha atmamızı sağlayan anları, İstanbul’a indiğimizde denizi koklamasını, sırf bizimkilerle anlaşmak için aylarca kursa gidip öğrendiği dille çat pat Türkçe sohbetini, babam öldüğünde, o ilk haberi aldığımda, uçağa binene kadar elimi hiç bırakmamasını… Kocam arkamdaymış, omzuma dokununca irkildim. “Hadi,” dedi, “zaman geldi.” Sessizce evden çıktık, yol boyu hiç konuşmadık. Kapıyı bu kez yardımcıyla birlikte açtı kayınpederim. Doğruca masaya geçtik. Kızı ve torunu bizden beş dakika önce gelmiş, herkesin programa sadık kalması onun içini rahatlatıyormuş. Keşke gelirken kaza falan yapsalardı diyor içim, ambulans, hastane telaş. Hepimiz her şeyi bırakıp onlara koşsaydık. Dışım bir şey diyemiyor tabii. Kollarım kucağımda, masada alışılmış ve aynı şekilde dizilmiş tabakları inceliyorum. Kızarmış ekmek, tereyağı, peynirler, marmelatlar, portakal suyu. Peçeteler üçgen katlanmış, ortadaki çiçek yeni alınmış, canlı, gereksiz bir neşe var üstünde. Kayınpederim her zamanki yerine oturdu. “Bugün geç kalmayalım,” dedi, “programı aksatmayalım. Program? Masadaki herkesin eli fincan kulpuna gitti, başlar hafif öne eğildi, kimse gülümseyemedi. “Dede,” dedi torun, “bize hep cesur olmayı öğrettin.” Annesine döndü sonra, o da gözlerini hafifçe kapayarak başıyla onayladı kızını. Sözü bu kez Judith almıştı, “Seni özleyeceğiz ama rahat olduğunu bilmek iyi,” dedi babasına. Rahat? Söylenenler masanın üstünde, duvarlarda, salonun köşelerinde, sehpaların altlarında dönüp duruyordu. Etrafa bakındım. Bütün bunlar gerçek değil, uyanacaksın şimdi, uyanacaksın, sabret. Kocamın ceketin iç cebinden katlanmış kâğıdı çıkardığını görünce içimde bir çığlık kopuverdi. Ama dışarı bir ses sızmadı, sadece alnımın iki yanından süzülen ter ve sıcaklık. Kalkıp pencereye yöneldim, biraz aralamak istiyorum, içeri serin hava dolsun, hatta her şey kar soğuğuyla buz kessin, kimse kıpırdayamasın, öylece donup kalalım. İçlerinden biri açmasam iyi olacağını söylüyor, ama kimin sesi çıkaramıyorum. Yine de perdeyi sonuna kadar sıyırıp camı ardına kadar açtım. Bütün başlar bana döndü, yaptıklarımı izliyorlar. Kocamın kızaran yüzü bu taşkınlık nedeniyle herkesten özür diliyor. Önce babasına, sonra diğerlerine hızlıca bakıp yanıma geldi, pencereyi sakince kapayıp aynı yavaşlıkla perdeyi çekti. Sonra omuzlarımdan yumuşak bir hareketle, biraz da sürükleyerek beni yerime oturttu. Cebinden çıkardığı mektup masanın üstündeydi. Açıp düzeltmeye başladı, belli okuyacak, çok niyetli. “Baba,” dedi, “biz seninle hep gurur duyduk.” Gurur? Kayınpederim hafifçe başını salladı. Söylenenleri onaylar gibi değil de bütün hesabı kitabı tutmuş insanların mağrurluğu vardı üstünde. Kocam gözlüklerini takınca birden ayaklandım, gereksiz bir nara attım, bu kez servisi ben yapacağım. Kimse itiraz etmedi. Yardımcı kadın mutfak sandalyesine mıhlanmıştı. Beni görünce kalkmak istedi ama oturttum onu. Kahveleri doldurdum, fincanları tepsiye sıraladım, sonra tepsiyi masanın üstüne koyup beklemeye başladım. Özellikle ağırdan alıyorum. Anladı kadın, bir şey söylemedi, konuşmadan bakışıyoruz, öylece. İçeride kocamın sesi kesilene kadar mutfaktan çıkmadım, sonra kadın başıyla gidebileceğimi işaret etti. Salona döndüğümde mektup okunmuştu, içindeki bütün duygularla beraber katlanıp kenara itilmişti. Masada boğucu bir sessizlik. Baba elini uzattı, oğlunun bileğini sıktı. “Beklemek herkes için iyi değildir,” dedi yavaşça. Saatini kontrol etti. Kahvesini sonuna kadar, yine tek bir damla dökmeden bitirince masadan ağır ağır kalktı. Sandalye sürtündü azıcık, tuhaf, tiz bir cıyklama salonu doldurdu. Onunla birlikte biz de hareketlendik. Önce kızına yöneldi. İki yanağından tuttu yüzünü, uzun uzun baktı. “Evi dağıtma,” dedi. “Her şey yerli yerinde iyidir.” Kızın dudakları titredi. Başı eğildi. Toruna yaklaştı, elini omzuna koydu, “Kararsız kalırsan, korktuğun yere gitmek için çabala,” dedi. “Ama kimseyi çiğneme.” Kocamın karşısına geçti, mesafeyi kısaltmak için bir adım daha attı, sonra her zamankinden daha uzun kucakladı oğlunu. Sırtına koyduğu eline takılmıştı gözüm, iyice bastırıyordu. “İyi bir adamsın,” dedi, sonra kulağına eğildi, “benden daha yumuşak.” Kocam bir şey söylemeye çalıştı ama yapamadı. Sonunda bana döndü baba. Beni hep bir adım uzaktan selamlardı, şimdi ilk kez bu kadar yakın. Hafifçe sarıldı. Parfümünün tanıdık kokusu çarptı burnuma. “Acele etme, hayat zaten hızlı,” dedi. Tam uzaklaşacakken bir kez daha sarıldı. “Türkiye’dekilere selam söyle,” dedi. Birden ne diyeceğimi bilemedim, sonra “Sen de Anne’ye selam söyle,” dedim. Bakışlarını boşluğa çevirdi, bir yıl önce ölen karısının hayali gözlerini parlattı ya da bana öyle geldi, bilemiyorum. “Söylerim tabii,” dedi. Yerimize oturmadan zilin sesi ortalığı doldurdu. Gelenler beyaz önlüklü değildi, sade giyimli iki sağlık görevlisi, bir de doktor. Ev havasını bozmayan ama hafif bir resmiyetle içeri girdiler. Sessiz, alışkın, ölçülü. “Hazır mıyız?” diye sordu doktor. Baba oturduğu berjerden ayağa kalktı. “Yatağa geçmeyeceğim,” dedi. “Koltuk yeter.” Akşamları televizyon karşısında tek başına uyuyakaldığı koltuğa yürüdü. Küçük göbeği pantolonun kemerinden hafifçe taşmış, beyaz saçları yine parmaklarıyla yana yatırılmış. Sırt üstü uzandı. “Burada daha rahatım,” dedi. Sonra hepimize teker teker sakince baktı, “İsterseniz kalabilirsiniz.” Bir sağlık görevlisi küçük masayı yaklaştırdı, öbürü damar yolu için malzemeleri çıkardı. Metal aletlerin birbirine hafifçe çarpan sesi, odadaki her şeyi olduğundan daha net duyuruyordu. Baba kolunu uzattı, biri gömlek manşetini yukarı sıyırdı. Kolunu sıvayıp manşonla sıkıştırınca, şeffaf cildinde mavi bir damar belirginleşti. Ben birkaç adım geride, duvara yaslanmış kenarda duruyorum, öbürleri masanın önünde, ayakta. Sanki sahne bana ait değil, bu salon, bu adam, bu hayat. İğne girerken yüzünde bir değişiklik olmadı. Sadece bir anlık iki kaşı birbirine yaklaştı, o kadar. Doktor saate baktı. “Önce sakinleştirici,” dedi. Şırıngadaki sıvı yavaşça ilerledi. Baba gözlerini hemen kapamadı, oğluna döndü, “Her şey yolunda,” dedi. Kocam yanına gidip diz çöktü, babasının elini avuçladı, sonra iki elinin arasına aldı. “Buradayım,” dedi. Sakinleştirici etki etmeye başladı. Baba’nın omuzları gevşedi. Başı biraz geri gitti, gözleri yarı kapalı. “İkinci doz,” dedi doktor. Kimseden ses çıkmıyordu. Büyük bir şey olmalı, bir çığlık, bir itiraz, bir vazgeçiş. Ama hiçbir şey olmuyor. Sıvı damardan ağır ağır yürüyor. Baba’nın nefes aralıkları uzuyor. Göğsü bir kez daha yükseldi ve sonra kıpırdamadı. Doktor saate baktı. Nabzını kontrol etti. “On beş dakika içinde tamamlanacak,” dedi. Bekliyoruz. Kocam babasının elini bırakıp ayağa kalktı, kollarını önde kavuşturdu, beklemeye başladı. Yüzündeki yıkım mı, hayır, garip bir sükûnet. Ablası sessizce ağlıyor ama bağırarak değil, su gibi, ince. Doktor saati bir kez daha kontrol etti. Başını hafifçe salladı. Tamamlanmış, birazdan ambulans gelip alacakmış. Odanın içi birden genişledi, duvarlar geri çekildi, boşluktan taze bir hava doldu sanki, tuhaf bir hafiflik. Kapıya koştum, koridor serin, merdivenlerdeyim, adımlarım hızlı. Dış kapıyı çarpıp sokağa çıktım. Öğle güneşi gözlerimi kamaştırıyor. Derin bir nefes sonra. Soğuk, yakıcı. Dönüp bakıyorum, karın üstünde ayak izleri, ev yerli yerinde, perdeler kapalı. Ambulans sesi uzaktan yükseliyor, gittikçe yaklaşıyor. Kalbim hızlandı, bir umut belirdi içimde. Bir şey olsun, bir şey aksasın, bir yanlışlık, bir karışıklık, bir gecikme. Ambulans sokağa girdi. Gözlerim pencereye kaydı. Perde aralanacak, koşturma başlayacak, doktor başını uzatıp bağıracak, yanılmışız diyecek, nabzı var, acele edin. Ambulans yavaşladı, tepede yanıp sönen kırmızı lamba karın üstünde parladı. Evin önünde durdu. Yukarı baktım. Perdeler hâlâ kapalı.

  • Triona Campbell’dan teknoloji, oyun ve sırlarla örülü bir gerilim: Ölüm Kalım Oyunu

    On altı yaşındaki Asha, ablasının ölümünün ardındaki gerçeği bulmak için bir teknoloji şirketinin düzenlediği e-Spor turnuvasına sızıyor. Triona Campbell’ın Ölüm Kalım Oyunu, sanal gerçeklik, oyun dünyası ve gizem ekseninde soluk soluğa bir macera sunuyor. İrlandalı yazar Triona Campbell’ın genç okurlara yönelik gerilim romanı Ölüm Kalım Oyunu, Türkçede okurla buluştu. Elif Şevval Şenyurt’un çevirisiyle yayımlanan roman, oyun dünyası, sanal gerçeklik ve polisiye gizemi bir araya getiriyor. Romanın merkezinde on altı yaşındaki Asha Kennedy bulunuyor. Asha, evinde ablası Maya’nın cesediyle karşılaşmasının ardından onun ölümünün ardındaki gerçeği ortaya çıkarmaya karar veriyor. Sosyal hizmetlerin gözetiminden uzak durmaya çalışırken hacker arkadaşlarından da yardım alan Asha’nın araştırması, ablasının kıdemli yazılımcı olarak çalıştığı oyun şirketi Zu Tech’e uzanıyor. Asha, gerçeğe ulaşabilmek için Zu Tech’in düzenlediği bir e-Spor turnuvasına gizlice katılıyor. Şirket ise oyun dünyasını değiştireceği iddiasındaki yeni sanal gerçeklik teknolojisi “ZİNCİR”i piyasaya sürmeye hazırlanıyor. Ancak yeni teknolojinin arkasında kimsenin bilmediği bir sır bulunuyor. Böylece Asha’nın araştırması, oyun dünyasının sınırlarını aşan daha büyük bir gizemin içine dönüşüyor. Campbell, romanda teknolojiyi yalnızca bir arka plan unsuru olarak kullanmakla kalmayarak sanal gerçeklik ve e-Spor dünyasını gizem ve gerilim örgüsünün merkezine yerleştiriyor. Kitap üzerine yapılan değerlendirmelerde de romanın hızlı temposu, karakter odaklı anlatımı ve oyun dünyasını kurma biçimi öne çıkıyor. Ölüm Kalım Oyunu, özgün adı A Game of Life or Death olan romanın Türkçe edisyonu. İlk olarak 2023’te Scholastic tarafından yayımlanan eser, genç yetişkin gerilimi, gizem ve teknoloji ekseninde şekilleniyor. ÖLÜM KALIM OYUNU Triona Campbell Epsilon Yayınevi, 2026 Çeviri: Elif Şevval Şenyurt Tür: Roman 312 s.

  • Rüya Oteli: Herkesin başına gelebileceklerin spekülatif anlatısı

    Gülsel Ceren Güneş, Laila Lalami’nin romanı, Rüya Oteli üzerine yazdı: "Kitapta, Kurumsallaştırılmış olmanın çaresizliği, kişinin “normal” olduğunu kanıtlamak zorunda kaldığı sistem ve sıradan görevlilerin sahip olduğu korkunç güç çok iyi anlatılmış." İlk kez spekülatif kurgu türünde bir eser okuduğumda en sevdiğim türü bulduğumu anlamıştım. Bu türde de bilimkurgudaki “Falanca bilimsel ya da teknolojik değişim olursa ne olur?” sorusuna benzer bir soruyla yola çıkılsa da ondaki teknolojiyi açıklama ve anlatma zorunluluğu yok, spekülatif kurgu böyle bir dünyada insanın nasıl değişeceği ile ilgileniyor. Distopya “Bu düzen böyle devam ederse hayat nasıl yaşanmaz hale gelir?” üzerinden bir sorgulama yaparken spekülatif kurgunun ayakları her zaman içinde bulunduğumuz gerçekliğe de basıyor. Laila Lalami’nin İthaki’den çıkan ve dilimize Sevda Deniz Karali’nin kazandırdığı Rüya Oteli elbette türü sebebiyle beklentilerimi karşılayacaktı. Fakat bu kadar katmanlı bir roman olmasını ben de beklememiştim. Sanıyorum artık spekülatif kurguda en sevdiğim kadın yazarın kim olduğuna da karar verdim. Yazar Laila Lalami önceki kitapları The Moor’s Account ve The Americans ile zaten pek çok kısa listeye, finalistliğe ve ödüle layık görülmüştü. Rüya Oteli ise Women’s Prize for Fiction’da uzun listede (2025) yer aldıktan sonra Edgar Allan Poe Award’da en iyi roman kategorisinde iyi bir derece elde etti. Lalami, yasadışı göçmenlerin sınır dışı edilmeden önce tutuldukları yerlere hapishane denmemesi fakat pek farkının da olmamasından ilham alarak Rüya Oteli’ni yazdığını söylemiş. Eser yakın tarihte, Amerika’nın Los Angeles eyaletinde geçiyor ama bir dekor gibi kullandığı kasaba tamamen kurgu. Bu yakın geleceğin Amerika’sında sistem herkesin suç işleme olasılığını hesaplıyor ve puanı yüksek olanları “önleyici gözaltı”na alıyor. Puan hesaplamalarına yirmi senedir görmediğiniz kuzeninizin suç kaydı ve rüyalarınız da dahil. Ana karakterimiz Sara yerel bir müzede çalışan, kocası ve ikiz bebekleriyle yaşayan, oldukça sıradan bir kadın. Londra’daki bir konferanstan dönerken havaalanında “Risk Değerlendirme İdaresi”nden ajanlar onu kenera çekiyor ve kişinin risk puanı düşene kadar kurallara uyarak yaşaması gereken yere götürülüyor. Sara; akademik geçmişine, son derece sıkıcı ama istikraralı işine, normlara uygun ailesine rağmen algoritmanın yanlış tarafında kalıyor. Sistemde teorik olarak yirmi bir gün kadar kısa bir vakit geçirecekken müebbete benzeyen, anlamsız bir süreç başlıyor. Eserin büyük bölümünde Sara’nın neredeyse kafkaesk diyebileceğimiz düzenin içerisinde nasıl yol aldığını takip ediyor. Yazar ustalıkla yaptığı geçmişe dönüşlere ek olarak bölüm aralarına değerlendirmeler, anonslar ve mesajlardan da kesitler koymuş. Kurumsallaştırılmış olmanın çaresizliği, kişinin “normal” olduğunu kanıtlamak zorunda kaldığı sistem ve sıradan görevlilerin sahip olduğu korkunç güç çok iyi anlatılmış. Bu yapı bana bir akıl hastanesinde geçen ve yine insanların otoriteleri bu kez akıl sağlıkları konusunda ikna etmeye mecbur olduğu eserleri de hatırlattı. Bir suçlunun hapishane sistemine girmesi ve içinden çıkamamasını okurken de hiç endişelenmeyebilirsiniz. Rüya Oteli bu açıdan çok çarpıcı; herkes çok sıradan ve aslında suçlu bile değil. Karakterlerin yaşadıkları hayatta kolluk kuvvetlerinin dikkatini çekecek hiçbir şey olmayabilir. Fakat o kolluk kuvvetleriyle karşılaşmadaki tavırlarından, ırklarından ya da herhangi bir şeyden gözaltı için gerekçe bulmak çok basit. Eserde algoritmanın işaretlediği her şey herhangi birinin başına gelebilir. İkiz bebeklerinizle iş seyehatine gidip dönerken yaptığnız uçak yolculuğundan sonra kenara çekilip sorgulansanız siz de görevlilerin kabalığına sonsuz kibarlık gösteremeyebilirsiniz. Hepimiz sürekli değişen kanunlar arasında “suç riski” taşıdığımıza dair işaretlenmekten bir kötü gün uzaktayız. Bu evrensellik metne nakış gibi işlenmiş, bir noktada açıkça da dile getiriliyor: örnek bir gözaltı sakini olmak için bütün enerjisini harcayan Sara’nın orada kalacağı süre son derece önemsiz bir sebepten uzatılınca arkadaşı ona sadece kötü bir gün geçirdiğini, bunun eninde sonunda herkesin başına geldiğini söylüyor. Roman, okura güçlü bir hatırlatma sunuyor; suçu etkili bir biçimde caydıran bir sistem de adaletsiz olabilir. Yazar, suç oranlarının sistem tarafından etkili bir biçimde düşürüldüğünü inkar etmiyor, fakat altını çizdiği şey bunun insani bedelleri. Her ne kadar “spekülatif” olsa da kurgunun mesajı oldukça güncel. Irklara yönelik önyargılar, göçmenlik kurumlarının kişilerin hayatlarındaki belirleyiciliği, elinde güç bulunan gardiyanların ya da polislerin bunu kötüye kullanmaları ve kimsenin onlara müdehale etmemesi gibi konularla da günümüze ait bir eser. Böyle bir roman üzerine yazmaktaki sorun, romanın değindiği her şeyi yeterince tartışamamak; Lalami orman yangınlarından işçi ayaklanmalarına ve örgütlenmeye kadar çok sayıda önemli konuya nokta atışı yapmış. Eseri bir kenara koyduktan sonra benden farklı düşünen eleştirmenler de bulabilmek için her zamanki gibi araştırma yaptım. Romanı başarısız bulan bir incelemeyle karşılaşmadım fakat The Guardian ağırlıklı olarak algoritma konusuna değinmiş, ona da kulak vermeye değer. Yazıya göre “Lalami’nin kurguladığı yapay zeka kullanıcılarını, bireyden devlete kadar, hem daha akıllı hem de daha aptal yapıyor.” Gerçekten de öyle; hem muazzam bir veri topluyor hem de bu veriyi temelden yanlış yorumluyor. Sara’nın ve gözaltındaki diğer kişilerin duruşmaları rastgele erteleniyor, sistemsel hatalardan dolayı ziyaretleri reddediliyor, telefon görüşmeleri kesiliyor ve fazla ücretlendiriliyor. The Guardian yazarı Sara’nın devletin cezalandırabileceği kişilerden biri haline gelmesini yavaş yavaş kabullendiğine dikkat çekmiş, sadece bu açıdan katılmadım. Hangi kabullenmiş kişi örgütlü mücadele başlatır ya da içinde yer alır ki? Okurken Sevda Deniz Karali’nin muazzam emeğine de şapka çıkaracaksınız. Dil farkından dolayı anlaşılmayan hatta çeviride fark edilmeyecek şakaları ve kelime oyunlarını açıklamış, metnin içinde olmasa da dipnotlarda keyif alıp gülümsüyorsunuz. Dilerim yazarın diğer kitaplarını da Karali’nin çevirisiyle okuruz. Hem türünün en iyi örneklerinden birisi olduğu hem de beni zaten rahatsız eden konulara değindiği için Rüya Oteli’ni çok sevdim. Bir karakter incelemesi olarak da, toplumsal eleştiri olarak da çok başarılı. Finalini ve bazı konuların çözümsüz kalmasını pürüz olarak değerlendiren okur yorumları gördüm, açıkçası bu türde belirsizlik bence bir eksiklikten ziyade artı olarak da yorumlanabilir. En nihayetinde spekülatif kurgu bir çözüm önerme kaygısından uzak olmasıyla keyif verici.

  • Öykü: Halının Kıvrık Ucu

    "İnsan dünüyle yaşar mı arkadaş. Siz bana bugün nerede olduğunuzu söyleyin bir bakalım. Ben de yaptıklarımı sayayım." Burçak Sınmaz Bazı bedenler bir kez doğmakla yetinmez ya, değiştiğimizde geride bıraktığımız kişi ölmüş mü olur? Kalkıp pencereyi açmalı. Bu halının ucu da. Nem mi var bu evde de kıvrılıyor böyle. Defterlerimizin kıvrık uçlarına ataç takardık. Açmamalıydım telefonu. Avuçlarım, ensem, memelerimin arası ter içinde. Ne oluyor bana. Ellerimin tersiyle boynumu iki yandan silip kokluyorum ya, aynı annem. Kendimi annemin hareketlerini yaparken yakalamak yeni alışkanlığım. Daha önceleri yapıyor muydum acaba? Fark etmeden… Ne güzel olurdu şimdi bir yağmur. Delice, yıkıcı. Sadece serinletsin diye değil, içimdeki şu yumruyu parçalasın, eritsin. O anlamsız telefon. Onunla başladı her şey. Neymişmiş beni de aralarında görmek isterlermiş. Hem bunca zaman sonra ilkokul arkadaşlarıyla görüşmenin… Bu evin doğru yerlerine cam yapılmamış ki. Her yer açık, bir gram esinti yok. Projenin bitmesi lâzım. Isıtıcıya su, fincan. “Bir şey aldığında dolabın kapağını kapat Zehra.” Kapatmıyorum inadıma. Al, bu da benim alışkanlığım anneciğim. Kahve kalmamış. Çıkamam şimdi. Poşet kahve, kötü fikir ama, proje de proje, zaman yok. Çağrı merkezindekiler gibi ağzını yayarak, “Zehracığım, merhaba, ben Meliha.” Kim bu dedim bir an, cığım mığım. Meliha, nasıl oldu da sana düştü bu işler. Pek pısırıktın o zamanlar. Köşeye siner, sesiz sedasız izlerdin her şeyi. Teneffüslerde oyuna katılmak yerine sınıfın camından bakıp saçını parmağına dolar dururdun. Nasıl olmuş da buluşmanın organizasyonu sana kalmış. “Zehra canım biz…” Bir tutturmuşsunuz biz biz biz... Ah, etraf su oldu. “Kapaksız ısıtıcı mı alınır, aldın madem zamanında kapat Zehra.” Burada olsaydınız pek muhterem Kaymakam eşi, protokollerin eşsiz hanımefendisi, böyle derdiniz herhalde. Ah, anasını… Son zamanlarda alıştın küfürlere. Gülme Zehra. Sanki tüm su elime döküldü. Bir iki damla bu kadar yakar mı ya? Tatsız tuzsuz bu da. Poşeti açtığımda başlıyor metalsi tadı. Önümüzdeki hafta sonuymuş. Çalışıyorum diyebilirim. “Ödevini yap Zehra.” Çalışıyorum, ben büyük adam oldum. Büyük kadın. Sizin gibi değilim. Unuttum ki ben. Çok güzel günlermişmiş, hatırlıyor muymuşum? İnsan dünüyle yaşar mı arkadaş. Siz bana bugün nerede olduğunuzu söyleyin bir bakalım. Ben de yaptıklarımı sayayım. Koskoca şirketin finans direktörüyüm. Diğer yaptıklarımı saymaya gerek bile yok. Yo, sayarım belki de. “Benim kızım çok başarılı olacak,” diye diye beyin yıkayan annelerin kızıyız biz. Ben niye yatak odasına geldim şimdi. Takılma yine halıya. “Tahtaya Zehra.” O söyledi değil mi erkek gibi çiş yapmaya çalıştığımı. Ayaklarım dolaşmıştı, herkesin gözü üstümde. Tahtada bir önceki dersten kalıntılar. O tahtaları ne kadar silsek alttaki yazılar görünürdü. Şimdikiler tahta bile değil. Anında geçip gidiyor her şey. İşsiz güçsüz, nedensiz, projesiz, tabii oturur eski günleri yâd edersiniz. Belki o zamanlar biriniz beni anlasaydınız ben de o günleri güzel anımsayabilirdim. Olmayan fırtınadan kaçışan böcekler sizi. “Gülme Zehra.” Fırtınadan kaçar mı böcekler acaba? Kapı. Bırak şekeri karıştırmayı, çay kaşığı elinde bekle öyle, sessizce. Hay kafana! Terlikleri çıkar yürü, görmüyor ya seni. Niye uzun uzun çalıyor ki? İçerden iptal edeyim şu zili. Kapıcıdır. Başka kim çalar? Gider şimdi, alışkın bu kapının açılmamasına. Kapıcılık mı kalmış bu devirde. Muhatap olmaya gerek yok, ne söylersem getiriveriyor market zaten. Yok değişemiyorlar. Zamanında çıkıp gitmeliydim, okulundan, ailesinden, işinden, kapıcısından, tüm bu ülkeden. Proje… Bitirmeliyim. Anneler kızlarının sırdaşı olmaz mı? Olamaz mıydı? Sunuma kırmızı eteğimi giyeyim. Her bayram giydirileninden. Çok ses getirecek bu iş. Kapıyı çalmadan önce dinliyordur içeriyi. Sonra dedikodu… Oh gitti. Rahat rahat karıştıralım şimdi, döke saça. Sonrasında hiçbirinizin adını duymadım ben ama beni hemen buluverdiniz. Nasıl değil mi, durup düşünün bakalım, bu kadar tanınmasam… Bir de tutup asistanımdan numaramı istediniz. Ne hakla? Hiçbir mülakatta o okulun adı yer almadı. Yine şu yeni taşınanalar, çocuğuna bağırınıp duruyor kadın. Kızmıyorum kadına… Ne gürültü ne çocuk hakları falan. Keşke susmak yerine sen de bağırsaydın anne. Keşke. “Zehra dersini çalış.” Bilgisayar uyku moduna geçmiş. Uyku modu! Ne uygun bir isim. Aslında çalışıyor, belki de beni görüyor ama yüzü karanlık. Tanrı gibi. Ya da beni görmek istemiyor. Annem gibi. Çocuklar özgürce öğrenmeli anne. Asistana ayıp olmasın diye tamam ver dedim telefon numaramı. Off! Yine ona ayıp olmasın diye açtım bilinmeyen numarayı. Yapış yapışsınızdır, sözcükleri uzata uzata “Verdiğiniz numara doğru mu? Açılmadı da?” diye sıkıştırırsınız sonra kızı. Kahve toparlar biraz. Kimler gelecekmiş tek tek saydı da Sevim’i bilerek mi sona bıraktı acaba? Bir grup kurmuşlarmış, toplanıp duruyorlarmış. Yeni haber mi bu? Siz hep bir gruptunuz. Telefonum nerede… Boş ver şimdi. Kırmızı eteğim ütülü müydü? Nasıl unutmuşum? Sonra hiç eskisi gibi olmadı. Ömür boyu müebbet. Ohoo! Kaç saat geçti. En verimli çalışacağım gün, şu hale bak! Öğretmenimin anneminkine karışan sesi. “Yerine otur Zehra.” Öğretmen sert davranmaya o gün başlamıştı. Evet eminim. İkinci ders. Ve sonrası. Ya benim hiçbir şeyi anlamlandıramayışım. Bunca yıl gölgeme bile bakmadım da… Metalik mekanik, iç kahveni Zehra. Sıcak. Dudağım yandı. Yine kararmış ekran. Sigarayı bırakma çabası da nedir ya, çekmecede miydi son paket? Sevim… Hay yarabbim! Güya hesap kısmını bugün bitirecektim. Onu görünce ne diyeceğim? Merhaba Sevim öğretmene ne söyledin? Bu dudağımın yanması iyi olmadı, uçuk olacak orası şimdi. İkimiz yaptık neden sadece ben cezalandırıldım? Hem niye ceza, suç neydi? Gittim diyelim kimin yanına oturacağım. Ya da karşısına. İkinci ders çağırdı yanına, ne ara söylemiştin ki Sevim. Eminim sen söylemiştin. Ondan sonra piyesteki rolüm küçüldü, korodaki yerim değişti. Sizse fısır fısır konuşup kıkırdaştınız. Oh, gök gürlüyor ama çok uzak. Ekran kendiliğinden aydınlandı. Tanrım? Öğretmen her fırsatta azarlıyor. Sevim, arka sırada Meliha’dan daha sessiz. Annemin, babana söylemeyeceğim, ama ne yapıp edip buralardan gitmeliyiz derken gözlerini kaçırışı. Hiç bakmadı yüzüme, “Çocukluktur diye geçiştirdim,” diye geçiştirdi… Koskoca kaymakamın kızı. Anne. “Sus, anne deme bana.” Üzerine konuşmak yasak. Diğer yasaklara eklendi. İlk sevişmem. Ah Sevim. Memelerime de ne oluyor böyle? Nefes nefese eve koşuşum. Kendimi bilmeden ateşler içinde yatışım. Hiç kimsenin hakkı yok şimdi huzurumu bozmaya. El âlem ne der diye mırıldanan annem. Çalışmam gerekiyor. Sevişme de denemezdi ya. Sonrasında merak ettim hep, nasıl olurdu diye? Ama iki tarafı da görenler kör edilir. Hesapları tekrar gözden geçirmeliyim. Gençliğim, diğer denemelerim, Yiğit, Tolga… Bir başkasının hazzına uzaktan tanık olmaktan öteye geçmedi hiçbiri. Soğumuş, daha da beter oldu bu. Boş kâğıt bulup yeniden yazmalıyım bu kısmı. Sonra tabloya geçiririm. Başaranlar var tabii… Ben başaramadım. Hay anasını! Çıkıp kâğıt almalıyım. Koca bir tomar kâğıdın üstüne kahve dökmek de ne. Sigara da alırım. Buyur, istediğin yağmur da başladı Zehra. “Şemsiyeni alsana Zehra, yağmur yağıyor.” Hayır anne, hayır, hayır, hayır. Söyleyemediğim tüm hayırlar yağsın üstümüze. İnadına ayakkabını bile giyme Zehra. Bir de taş bulmalıyım halının ucu kıvrılıp durmasın. Olmadı, halıyı kaldırırım.

  • KulturaLitera Kitap Kulübü buluşması 10 Eylül'de

    Oylum Yılmaz ve Şule Tüzül’ün moderatörlüğünde devam eden KulturaLitera Kitap Kulübü'nün buluşması, 10 Eylül Perşembe 19:30'da gerçekleşecek. Ben bir rüya gördüm. Bu rüya beni bir yola çıkardı. Ne oldu, nasıl oldu; idrakine dahi zaman bulamadım. Lâkin beni çağıran bir sedanın peşinde meçhullere dalıp çıkacağım bir yola düştüm. Ben bir rüya gördüm ve bu rüya bana elifle geldi.19. yüzyılın son yılları… Büyük âlim Şemseddin Sami Bey’in sözlük çalışmalarındaki biricik yardımcısı Mehmed Nüvid Bey, bir gece rüyasında bir harf görür: Bir elif… Bu harf, Mehmed Nüvid Bey’i bir hayalin peşinde uzun yollara düşmeye, “nemika”yı bulmaya davet etmektedir. Nüvid Bey davetin cazibesine dayanamaz ve akıbeti meçhul bu maceraya atılır. Gözü pek yardımcısı Nikolaki Efendi’yle birlikte Anadolu ve Ortadoğu coğrafyasını bir uçtan bir uca kateder ve nemikayı ararlar. Nemika nerededir, hangi hikâyede saklıdır? Gebze’de Zenniye eşkıyasının hikâyesinde mi, Anadolu’yu karış karış dolaşıp hayatın müziğini yakalamaya çalışan Layoş Farkaş’ın hikâyesinde mi? Aşkın, hakikatin peşinde dağlar tepeler aşılır; aylar, mevsimler geçer; Mehmed Nüvid Bey belde belde gezerek birbirinden acayip ve garaip 99 hikâye dinler. Hepsinde nemikadan bir şey vardır ve Nüvid Bey’e kendi lügatini yazdırmaktadır. Mahir Ünsal Eriş, eşi benzeri olmayan, harikalarla dolu bir lügat yazdı: Rüyasının peşinden yola düşen bir konak efendisinin, yolda kendi hakikatiyle, aşkıyla yüzleşmesinin lügati… 10 Eylül'de gerçekleşecek KulturaLitera Kitap Kulübü'ne kayıt olmak için tıklayın.

  • Geçmişin izinde bir aile hikâyesi: Susan Choi’den El Feneri

    Susan Choi'nin 2025 Booker Ödülü Finalisti, 2026 Women's Prize Yılın Romanı Finalisti, hafıza, kimlik, kayıp ve aidiyet üzerine çok katmalı romanı El Feneri, Türkçede. Bir yaz gecesi Louisa ile babası sahilde yürüyüşe çıktı. Sabaha karşı Louisa, sırılsıklam hâlde ve ölümün eşiğinde, kumsalda bulundu. Babasından geriye ise hiçbir iz kalmamıştı. Louisa henüz on yaşındaydı. Yıllar geçtikçe babasının kayboluşuyla ilgili hatırladıkları bulanıklaşmış, başka anılara karışmıştı. Onu gerçeğe ulaştıracak yol, yalnızca o geceye değil, Japonya işgali altında büyüyen ve ailesi Kuzey Kore’ye göç eden babasının geçmişine; Amerika’dan kaçıp dünyaya açılan annesinin gençliğine ve yıllar sonra hayatlarına yeniden giren üvey kardeşi Tobias’a uzanıyordu. Gün yüzüne çıkmamış sırlar ve yarım kalmış hikâyeler, Louisa’nın çocukluğunun çok öncesine dayanıyordu. Ama geriye yalnızca Louisa ve Anne kalmıştı. Büyük bir kaybın ardından gündelik hayatın zorlukları arasında yollarını bulmaya çalışıyorlardı. Bu ortak yas, onları birbirine bağlamış, koparmış, hatta zaman zaman yabancılaştırmıştı. Hayatlarına devam etmeye çalışsalar da o gecenin yankılarından kurtulamıyorlardı. Louisa’nın babasına gerçekte ne olmuştu? Farklı eserleri Pulitzer ve Pen/Faulkner Ödülü’ne aday gösterilip ayrıca Ulusal Kitap Ödülü kazanan Susan Choi, 2025 Booker Ödülü ile 2026 Women’s Prize Yılın Romanı finalisti olan El Feneri’nde, aile tarihi ile dünya tarihini ustalıkla buluşturup hafıza ve kimlik üzerine çok katmanlı bir yapıt ortaya koyuyor. Susan Choi, 2019 Ulusal Kitap Ödülü’nü kazanan romanı Güven Egzersizi’nin yanı sıra The Foreign Student, American Woman, A Person of Interest ve My Education romanlarının da yazarıdır. Choi, kurgu dalında Asya-Amerikan Edebiyat Ödülü, PEN/W. G. Sebald Ödülü, Lambda Edebiyat Ödülü, Sunday Times Audible Kısa Öykü Ödülü’nün yanı sıra Ulusal Sanat Vakfı ve Guggenheim Vakfı’ndan burslar da almıştır. Johns Hopkins Üniversitesi’nde yazma seminerleri veren Choi, Brooklyn’de yaşıyor. EL FENERİ Susan Choi İthaki Yayınları, 2026 Çeviri: Selnur Güneş 504 s.

  • Bir lügatın peşinde: Mahir Ünsal Eriş’ten bin sayfalık bir edebiyat macerası

    Murat Şahin Öcal, Mahir Ünsal Eriş'in romanı, Harikalar Lügati üzerine yazdı: "Mahir Ünsal Eriş’in Harikalar Lügati, eski kelimelerin, unutulmuş bir dilin ve İstanbul’dan Urfa’ya uzanan gizemli bir yolculuğun izini sürerken okuru yavaşlamaya davet ediyor." Ah, kimsenin vakti yok, oturup kalın kitaplar okumaya. Hızlı okuma alışkanlıkları ile geçiyorlar küçürek öykülerin üzerinden. Bir leğen dolusu suyu çıplak ayaklarıyla şıpırdatırken okyanusları aştıkları vehmiyle. Mahir Ünsal Eriş bin sayfalık bir roman yazmış. Hacmine ve adına yakışır ciltli baskısını gördüğümde en son Babil Kulesi Kitabı eserini okuduğumu ve lezzetinin hâlâ dimağımda canlı olduğunu hissettim. Kendimi “Sen, Paul Auster’nin 4321’ini, Murakami’nin 1Q84’ünü okumuş adamsın, bunun da altından kalkarsın," diyerek ikna ettim. Mesele kalın kitapları okumaya ayrılacak vaktin kıt olmasında değil. Müşkül şu ki, belli bir yaşa geldiğinde kişi kas erimesi illeti ile mâlûl oluyor ve böyle heybetli kitapları elde tutmakta zorlanıyor. Şükür, korktuğum olmadı, dizlerimin üzerine bir yastık koyup kitabı üzerine yerleştirdikten sonra, cildin sol kapağı ile okuduğum sayfayı bir çamaşır mandalı marifeti ile sıkıştırdığımda son sayfaya kadar âdeta bir rahle üzerinden okuyormuşçasına rahat ilerledim. Bin sayfa dile kolay. Kim bilir kaç fincan kahveyi, kaç küllük dolusu izmariti, kaç uykusuz geceyi, ihmâl ettiği sevdiklerinin müsâmahasını harmanlayıp, telkâri inceliğinde, tuğla cesametinde bir eser vücuda getirmiş Eriş. Kuşkusuz, harcında ezâ veren zamanlar ve müsveddeler üzerinde çalışırken sesli güldüğü zamanlar da olmuştur. Böyle bir macerayı yazarken eğlenmemek mümkün değil. Kitap üzerine kelâm etmeden önce, bir asayiş tedbiri olarak şu ikazda bulunmak isterim: Pek çok edebiyat meraklısına mâlûm olduğu üzere, kitaplar da tıpkı insanlar gibi birbirini kıskanma eğilimindedir. Nasıl ki her cemiyette husumet, çekememezlik, hor görmek -nadiren takdir etmek- geçimsizlik, sebepsiz hiddetlenmek vb. duygular yaşandığı gerçekse, aynı asabi hararet metinler arasında da câridir. Kitaplar arasındaki gerginliğin fitili, ateşini yazarlar arasındaki münakaşadan alır. İki yazar arasındaki geçimsizlik o vakte kadar icrâ-i rezalete varan saç saça baş başa kavgaya dönüşmediyse, onlar uykuya daldıklarında yahut başka mevzuat ile meşgul olup hasmına ilgisini uyuttuğunda bu kez kitaplar arasında sürer. Eyvah ki kitaplığınızda Hemingway’in bir romanını Faulkner’ın bir kitabı ile yan yana yerleştirdi iseniz. Siz mutfakta köfte harcını kararken yanak yanağa duran o iki kitabın hurufatı huysuzlanıp kıpırdanmaya yek diğerinin canını yakmaya hamle eder. Faulkner, bir röportajında Hemingway’i kastederek, “Okurunun sözlüğe bakmaya ihtiyaç duyacağı tek bir kelime bile kullandığı görülmemiştir,” demek suretiyle onun edebi dilini küçümser. Buna mukabil Hemingway, “Zavallı Faulkner. Güçlü duyguların süslü kelimelerden mi geldiğini sanıyor?” gibisinden bir cevap verir. Benzer şekilde, kelimeler ve üslupla ilgili değil fakat edebiyatın toplumsal rolü hakkındaki keskin görüş farklılığı nedeniyle Sartre ile Camus’nün can ciğer kuzu sarması olduklarını söylemek de güçtür. O hâlde kitapları raflara dizerken Camus’nün Başkaldıran İnsan’ı ile onu tarihin dışına düşmekle suçlayan Sartre’ın Bulantı’sını yan yana koymak uygun olmaz. Alimallah, kitaplıkta insan kulağının işitemeyeceği frekansta uğultular cızırtılar başlar. Kulak duymasa da hane halkının sıhhati zamanla bu kıpırdayıştan zarar görür. Kitaplar birbirini hırpalar, şirazeler atar. Ev sahibi çareyi feng şui’de ya da "Yâ Hafîzu Yâ Kebîkeç" duasında ararlar fakat iş işten geçmiştir. Lafı uzattık, sadede gelelim. Diyeceğim şu ki akçeye kıyıp Harikalar Lügati’ni aldınız, okudunuz veya okumayı âtiye bıraktınız; sakın ola ki kitaplığınızda rastgele komşuların arasına terk etmeyin. Aciz aklımın erdiğince Mehmed Nüvid Bey’in Harikalar Lügati’nin iyi komşuluk tesis edeceği iki kitap vardır. Sol yanına Cervantes’in Don Kihote’sini, sağ yanına Bin Bir Gece Masalları’nı dikiniz. Uzak komşuların kem nazarlarından sakınmak üzere cepheyi İhsan Oktay Anar ve Murathan Mungan (bilhassa Şairin Romanı) ile tahkim ediniz. Kitapların birbirini kıskanmadan ya da hor görmeden, benim ayarımdır diyerek huzurla dinlenecekleri diziliş budur. Roman, “Kısa Bir Açıklama” mukaddemesi ile başlıyor. Yazar bu sunuşta yaptığı izahatta, Abdulhamit devrinin paşalarından Manastırlı Ferid Namık Paşa’nın torunu Mikdat Bey’in zevcesi ve yazarımız Mahir Ünsal Bey’in babasının halası merhume Nüzhet Hanım’ın vefatından sonra evinde bulunan iki büyük koli dolusu, eski yazı ile kaleme alınmış kitap ve defterler arasında, yetmez bir de lügate tesadüf ettiğini söylüyor. O saatten sonra üzerine düşen vazifenin hüsnühat ile yazılmış olan bu evrakı yeni yazıya geçirmek olduğuna hükmediyor ve neticede yazarın bir yılını ciltlenmiş hâli ile elimizde tutuyoruz. Mesnetsiz, ham bir şüpheyi dile getirmeye cüret ederek, romanın tam da “Kısa Bir Açıklama” başlığından itibaren başlamış olabileceğini ve bu düşüncenin romanı okurken beni bir hafiye merakı ile neşelendirdiğini söylemeliyim. Zannımca Sayın Eriş heteronim kullanmış. Yani bir hayali yazar. Kalem kâğıda aşina biri olarak bunu fevkalade eğlenceli bir usûl gördüğümü söylemeliyim. Esasen kendi zihnimizden damıttığımız satırları yazdıktan sonra, bu kısmın müellifi Şirazlı Ferdi Harabi’dir, sonrasında hadise şu şekilde devam etmiştir diyerek okuru o ikazdan itibaren kendi kalemimizden okumaya devam ettiğine ikna ederiz. Oysa öyle bir kişi yaşamamıştır. Bu çeşit oyunlarla yazar, hem namevcut şahsın imzasıyla nefsini o muhayyel yazarın gölgesinde dinlendirir hem de mahreminde sakladığı bir kalenderlik duygusu yaşar. Hayalet yazar ile karıştırılmasın. Hayalet yazar (ghost writer) mahcubiyet veya mecburiyetten, hayali yazar ise muziplikten doğar. Belki de vaziyet tam da Sayın Eriş’in anlattığı gibidir ve olur mu olur, bir kafede arkadaşlarımla sohbet ederken arkamdan yaklaşıp elinde rulo ettiği yazmaları kafama vurarak, “Bunlar da mı hayal ha, bunlar da mı?” diyerek bir güzel pataklayıp beni rezil edebilir. Aman… Adam sen de. Rezillik gelir geçer, Allah vücut sağlığı versin. Hafiyelik hevesini bir kenara koyup biraz da asıl mevzu hakkında mürekkep harcayalım. Roman, Viyana’da musiki tahsil etmiş bir Osmanlı beyzadesi olan Mehmed Nüvid Bey’in gördüğü iki rüyadan sonra gaipten kendisine bir vazife telkin edildiğini fakat vazifenin ne olduğunu anlayamayıp çarnaçar hissettiği anda başlayan hadise ile harekete geçiyor. Rüyada ona “Nemika’yı bul” tebliğ edilir. Kelimenin manasını bilemez, arar bulamaz. Nihayet üstat bellediği ve müşterek telifat mesaisi olan lügat-nüvis Sami Bey’e danışır. Akıl hocası rüyaları dinledikten sonra Nemika’yı Urfa’da bulabileceğini söyleyip Mehmed Nüvid Bey’i bu seyahate çıkmasının elzem olduğuna, çıkmaz ise maneviyat gömleğinin bir düğmesinin ebediyen eksik kalacağına ikna eder. Romanın olay örgüsü, ikilinin İstanbul’da başlayıp Urfa’ya varmaya niyet eden seyahatlerinin serencamı boyunca gelişiyor. Nüvid Bey’in ikna olmasına, Sami Bey’in seyahatte kendisine eşlik edip emniyetini ve rahatını temin etmesi için Nikolaki adında bıçkın bir Rum delikanlıyı yanına katacağını söylemesi yardımcı oluyor. Bıçkın tarifi Mehmed Nüvid Bey’e ait, yoksa Nikolaki pek âlâ hariciyede Sefir-i Kebir değilse de maslahatgüzar olacak zarafet ve zekâya sahip. Aralarındaki ilişki roman boyunca tanışıklıktan dostluğa hatta kardeşlik yakınlığına varıyor. Hayatları farklı mensubiyet ve aidiyetlerle mühürlenmiş olsa da ayaktaşların, ayrı istikamette geçirdikleri ömürleri boyunca maneviyatlarının kumaşını aynı iplikle dokuyup, az biraz farklı görünmekle beraber yakın aşıboyası ile boyadıklarını görüyoruz. Mevki ve cemaatlerinin farklılığı aralarındaki dostluğun ilerlemesine engel olmadığı gibi derinleşmesini kolaylaştırıyor. Roman, her birinin sonu Esmaihüsna’dan mülhem birer paragrafla düğümlenen doksan dokuz bölümle tamam oluyor. Kitapta, câri zamanda musikisine ve içerik zenginliğine nicedir kulaklarımızın sağır olduğu, ağzımızın tembellik ettiği lisân-ı metruk ile ve lügat-i garîbe’ye (az bilinen kelimeler) müracaat etmekten çekinmeyen bir dil kullanılmış. İçerik üslubun üzerine çıksaydı kaba olurdu. Üslup içeriği gölgede bıraksaydı gösterişçilik olurdu. Mahir Ünsal Eriş, üslup ve içerik arasındaki dengeyi romanın çağını ve karakterlerin yapısını esas alarak, okuru zorlayan ve fakat müstesna bir antrenmanla daima diri tutmayı başaran bir yerde kurmuş. Okur, romanın sürükleyici, eğlenceli ve mahzun toprağında daima itimat edilir bir sözlüğü elinde âsâ misali taşıyarak ağır ağır ilerliyor. Romanın en başarılı özelliklerinden biri de okuru yavaşlatması. İhsan Oktay Anar romanları ve Yervant Odyan’ın Abdülhamid ve Sherlock Holmes romanı lezzet terazisinde revaniye denk gelirse ise, Harikalar Lügati fıstıklı Antep baklavası dersem mübalağa etmiş olmam. Doksan dokuz faslın her birinin, Allah’ın doksan dokuz adından birini anan ve o isimden taşan hikmeti anlatan son paragrafla nihayetlendiğini hatırlayalım. Mehmed Nüvid Bey bir hikâyeden diğerine geçerken Allah’ın adını, had bilen bir tevazu ile yüceltiyor. Yazar, Mehmed Nüvid Bey’i bu istikamette konuştururken okura telkinde bulunmuyor. Okuru kendi itikadına ya da imana davet gayretine girişmiyor. Sadece yaşadığı veya işittiği hadiselerin, kendi maneviyat kapılarının kilidini açan birer anahtar olduğunu fark ediyor ve bu idrakini defterine kaydediyor. Miftahı çevirip okuru o kapıdan içeri girmeye teşvik etmiyor. Roman, Mahir Ünsal Eriş’in önceki eserlerine zerrece benzemiyor. Bir daha bu kalemden yeni bir roman daha yazar mı, yazmayı ister mi, bilemeyiz. Temennim odur ki gönlünden geçirmesin. Zeberci, nice taşlar kesip nice gümüş bükerek mücevherler imal eder fakat parmağına tek bir yüzük takar. Bu roman işte o yüzüğe emsaldir. Kitabı bitirmeye nefesi yetmeyecek olanları da hesaba alarak, kapağını kapatıp rafa kaldırmadan evvel “Hulf” sözcüğünün yazıldığı kısmı (s. 348-349) okunmasını bilhassa salık veririm. Zannım odur ki bu iki sayfanın yazıldığı günün önceki gecesinde Tanpınar, Eriş’in rüyasına girmiş ve el vermiştir. Nasıl bir İstanbul tarifi ve hasreti olduğunu okuyunca hak vereceksiniz. Eriş, yazının imkânlarını sadece zengin hayal gücü ile genişletmekle değil aynı zamanda kalemi tutuşu ve kelimeleri seçişi ile de okuru koltuğa mıhlıyor. Romanı okurken, Anadolu’nun bir zamanlar vaktiyle sahip olduğunu hayal etmekten müşterek bir saadet duyduğumuz irfanının, kadim kültürlerin, köy meydanlarında hoş geldin sedası ile esen rüzgârların; hasılı, şimdi mâziye baktığımızda hayli şüphe uyandıran “bir zamanlar Anadolu” masalının gerçek olmasını yürekten diliyor fakat câri zamanın mengenesinde yüreğimizin ezilmekte olduğu gerçeğinden kaçınamıyoruz. Mehmet Nüvid Bey’in Nikolaki ile Nemika’yı bulmak üzere şimdi bu yolun başında çıktıkları yolculukta o taşlı topraklı patikayı hangi uğursuz asfaltla döşedik ki dağa taşa barışı haykırmak isteyen Pippa Bacca adında şen bir kadın ta Milano’dan yola revan olup Kudüs’e varmayı niyet ederken daha Gebze’de yaşamdan koparıldı… Yalan da olsa anlat Mahir Ünsal, hoşuma gidiyor… O kadar geldiler ki üzerimize, insan bazı an güzel bir yalana olsun sığınmak istiyor. HARİKALAR LÜGATI Mahir Ünsal Eriş Doğan Kitap, 2026 952 s.

  • İnsan nereye aittir?

    Litera Edebiyat, Mehmet Tolga Görgülü'nün son romanı Hayat Manastırı'nı inceledi: "Roman, 1848’in eşiğinde değişmeye hazırlanan bir ülke ile kendi hayatında bir dönüm noktasına gelen bir insanın hikâyesine odaklanıyor." Bazı dönemler vardır; insan kendi hayatıyla birlikte yaşadığı dünyanın da yerinden oynadığını hisseder. Sokakların dili değişir, yıllardır tartışılmaz görünen düşünceler birden tartışmaya açılır, dün doğal kabul edilen düzen bugün tahammül edilmez görünmeye başlar. Böyle zamanlarda insanın kendi hayatında yaşadığı kırılmalarla toplumun geçirdiği dönüşümleri birbirinden ayırmak da kolay değildir. Dışarıda çözülen bir düzen, içeride çok daha kişisel bir hesaplaşmanın yankısını taşıyabilir. Mehmet Tolga Görgülü’nün Hayat Manastırı romanı bizi tam da böyle bir döneme, 1848 Devrimleri’nin hemen öncesindeki Fransa’ya götürüyor. 1847’nin son günlerinde monarşinin meşruiyeti sorgulanmakta; mülkiyet, eşitlik, halk egemenliği ve özgürlük üzerine fikirler salonlardan çıkarak sokağın meselesine dönüşmektedir. Avrupa’nın siyasal düzeni büyük bir kırılmaya doğru ilerlerken romanın merkezindeki Sylvain Fournier de geçmişinden uzaklaşmaya, kendisine biçilen hayattan başka bir hayatın mümkün olup olmadığını anlamaya çalışmaktadır. Bu açıdan Hayat Manastırı, tarihsel atmosferi olayların arkasında duran bir fon olarak kullanmıyor. Yaklaşan devrimin yarattığı tedirginlik, fikir çatışmaları ve çözülmekte olan düzen, hikâyenin gerilimini beslerken Sylvain’in yaşadığı iç çatışmayla da kesişiyor. Dışarıdaki siyasal hareketlilik yoğunlaşırken Sylvain’in defterine düştüğü notlar, onun geçmişiyle, seçimleriyle ve yaşamını belirleyen kabullerle hesaplaşmasının daha sessiz bir kaydına dönüşüyor. Bu hesaplaşmanın temel sorularından biri romanın daha başlarında karşımıza çıkıyor: “Duvarların ardına çekilmek... Bu bir kaçış mı, yoksa bir tür özgürlük mü?” Manastır bu nedenle romanda hikâyenin geçtiği mekânlardan biri olmanın ötesinde bir anlam kazanıyor. Burası bir sığınak olabileceği kadar Sylvain’in kendisiyle karşılaşmasını kaçınılmaz hâle getiren bir yere de dönüşüyor. Manastırın sunduğu sessizlik, ona bir rahatlama sağlamaktan öte geride bıraktığını sandığı şeylerle baş başa kalacağı yeni bir alan açıyor. Sylvain’in dünyayla arasına koyduğu mesafeyi anlatan “Dışarıda bir dünya var, benden uzak. Ben içerideyim ama buraya da ait değilim,” cümlesi karakterin içinde bulunduğu hâli oldukça açık biçimde ortaya koyuyor. Roman ise bunu uzun iç çözümlemelerle açıklamak yerine hikâyenin içinde görünür kılmayı tercih ediyor. Defter sayfaları, sessizlikler, karşılaşmalar ve manastırdaki insanların taşıdığı geçmişler, Sylvain’in kendisinden uzaklaşma çabasını giderek zorlaştırıyor. Romanın anlatı yapısında üçüncü tekil anlatımla Sylvain’in defterinden aktarılan bölümler arasında kurulan geçişler de bu iç-dış ayrımını destekliyor. Üçüncü tekil anlatım karakterleri ve tarihsel dünyayı daha geniş bir mesafeden izlemeye imkân verirken defter sayfaları okuru Sylvain’in zihnine doğrudan yaklaştırıyor. Böylece anlatı, dış dünyadaki hareketlilik ile karakterin iç dünyasındaki daha sessiz değişim arasında ritmik bir geçiş kuruyor. Luka ve Mirko gibi karakterlerin hikâyeye dâhil oluşu da burada önem kazanıyor. Kendi geçmişlerinin ağırlığını taşıyan bu iki karakter, Sylvain’in hikâyesine eşlik ederken romanın psikolojik katmanını derinleştiriyor. Böylece manastır, farklı hayatların kesiştiği, insanların neyi geride bıraktıklarının ve neyi hâlâ yanlarında taşıdıklarının önem kazandığı bir yere dönüşüyor. Fakat Hayat Manastırı taş duvarların sessizliği içinde bütünüyle durağanlaşan bir roman değil. Karakterlerin sakladıkları sırlar, siyasal çevrelerle kurulan ilişkiler, taşınan belgeler, tehditler ve peş peşe gelen karşılaşmalar hikâyeyi zaman zaman takip ve kaçış duygusunun öne çıktığı daha hareketli bir alana taşıyor. Paris’e ve dönemin siyasal hareketliliğine uzanan gelişmelerle birlikte manastırın dış dünyadan kopuk görünen sınırları da aşınmaya başlıyor. Roman böylece düşünsel ve psikolojik tarafını olay örgüsünün temposundan koparmadan sürdürüyor. Asıl dikkat çekici olan da bütün bunların yaklaşan büyük siyasal kırılmadan bağımsız ilerlememesi. 1848’e doğru giden Fransa’da insanlar, siyasal otoriteden başlayarak kendilerine sunulan düzenin tamamını sorgulamaya yöneliyor. Doğuştan gelen ayrıcalıkların, mülkiyet ilişkilerinin ve siyasal otoritenin meşruiyeti tartışılırken Sylvain de geçmişinin ona dayattığı kimlikle kendi hesabını görmeye çalışıyor. Tarihsel kırılmalarla bireysel kaderi aynı anlatı içerisinde ilerletmesi bakımından Hayat Manastırı, 19. yüzyıl Avrupa romanının bazı damarlarını da hatırlatıyor. Özellikle Stendhal’in Parma Manastırı’nda olduğu gibi tarih, karakterlerin arkasında duran dekor olmaktan çıkarak onların hayatına müdahale eden bir kuvvet hâline geliyor. Ancak Hayat Manastırı bu ilişkiyi daha çok aidiyet, kaçış ve insanın kendisi için başka bir hayat kurup kuramayacağı soruları üzerinden geliştiriyor. Bu yüzden romanın psikolojik ve düşünsel katmanını macera ve tarihsel atmosferinden ayırmak pek mümkün görünmüyor. Fikirler, olay örgüsünü durduran uzun açıklamalar yerine karakterlerin karşılaştıkları durumların içinden beliriyor. Siyasal değişim yaklaşırken kişisel hesaplaşmalar derinleşiyor; ilişkiler karmaşıklaştıkça özgürlük ve aidiyet gibi kavramların anlamı da farklılaşıyor. Böylece dış dünyadaki çözülme ile Sylvain’in iç dünyasındaki dönüşüm birbirini besleyen iki ayrı hareket hâline geliyor. Belki de romanın merkezindeki asıl mesele de burada belirginleşiyor: İnsan, kendisine biçilen hayattan uzaklaştığında gerçekten özgürleşmiş olur mu, yoksa ait olduğu yeri kaybetmenin yarattığı başka bir boşlukla mı karşılaşır? Hayat Manastırı bu soruya kesin bir cevap vermiyor; Sylvain’in yolculuğu boyunca özgürlük ile aidiyet arasındaki gerilimi açık bırakıyor. 1848’in eşiğinde değişmeye hazırlanan bir ülke ile kendi hayatında bir dönüm noktasına gelen bir insanın hikâyesi tam burada kesişiyor. Romanın sonunda geriye, insanın nereye ait olduğundan çok, ait olduğu yeri kendisinin seçip seçemeyeceği sorusu kalıyor. HAYAT MANASTIRI Mehmet Tolga Görgülü Vis Kitap, 2026 Tür: Roman 336 s.

  • Kapat gözlerini, çık yola

    Umut Kaygısız, Gül Parlak'ın kitabı, Uçacak Ninnisi üzerine yazdı: "Uçacak Ninnisi adlı kitabı ile hareket etmeden şehir değiştirmeyi, seslerle görmeyi, sessizlikle düşünmeyi ve elbette konuştukça eksilmeyi öğreniyoruz." Çıkarken dışarı, yanına sessizliğini de al, öyle git, diyor. Bilmem kaç zamandır aynı duvarları şahit göstererek birbirini yoran iki kişiden biri bu. Sonuna kadar da haklı. Hele ki bir romanın içindeyken… Daha fazla haklı. Asıl derdi konuşmamaktan öte aslında. Kelimelere muhtaç olmadan bir şey anlatmanın yolunu öğrendiği günden beri böyle zaten. Bir romanın, filmin ya da çok farklı hayallerin içinde. Tabii ki de gözlerin yetişmediği yerde vazife başına geçecek kulaklar. Böylece mesafe diye bir şey kalmayacak. Gidememek bahane, olduğu yerden kımıldayamamaksa onun işe yaramaz özürlerinden biri. Telafi ediyoruz masallarla, ninnilerle. Gerçeğin kıyada köşe kalmış ama canımızı en fazla yakan kısmını. Gidiyoruz mecburen. Açılmamış kapıları açmayı, kapanan gözlere uygun adım marş, diye saydırmayı öğreniyoruz teker teker. Seslerin yakınlığına aldanmayın. Biz var ya biz… Çıktık yola, resmen gidiyoruz. Karaburun Sanat Kampı Öykü Ödülü sahibi Gül Parlak’ın Uçacak Ninnisi adlı kitabı ile hareket etmeden şehir değiştirmeyi, seslerle görmeyi, sessizlikle düşünmeyi ve elbette konuştukça eksilmeyi öğreniyoruz. Yalın dili, zorlamadan uzak anlatımı bizlere gösterişsiz bir dünyanın kapılarını açsa da, asıl büyüleyici olanın yarattığı atmosferin okurda bıraktığı izlerde saklandığını defalarca ispat ediyor. Özellikle doğanın kendine has lisanını tercümana hacet duymadan işitmemizi sağlaması… İşte o keyfin ve huzurun cömertliği, her öykünün farklı bir tınıda ruhumuza çarpıp durması, bütün öykülerden daha büyük bir zenginlik. O halde Parlak’ın diyarında bütün seslerin farklı öykülere açıldığına şahit aramaktansa, teker teker hikâyelere el uzatmalı. Etrafımızı kuşatan doğaya ait, kimi zaman dikkatimizden kaçan, kimi zamansa beyin direklerimize yumruk atan seslerle dolu bir açılış öyküsü Kuyu. Bir kökü mitlerde, diğeriyse geleneksel anlatının dilden dile, nesilden nesle taşıyıp götürdüklerinde. İnanarak büyüyüp gelişmeye mecbur masal. Öyle ki masal olmaktan çıkabilsin. Sonra anlı şanlı rüyaların en tekinsizi, geceleri terk etsin. Arkasından koşan insan da biraz kahır çektikten sonra mutlaka ona yetişsin, yetişsin ama bir yandan da yaş alsın. Kuyu meselesi de gözlerden kaçmasın. Sonrasında imgenin derinliğiyle boy ölçüşmek zor, dedirten bir düşünce dehlizinde bıraksın bizleri. Ve korku yol verince, o dakika açılsın kuyunun kapağı, biz de çıkalım dışarı. Hiç kaçarı yok. Dış dünyaya gözlerimizi kapatsak bile, kulaklarımızı tıkamamızın mümkün olmadığını ispatlarcasına birden fazla duyumuzu harekete geçirmekten elbet hüküm giyecek Kasap Tahtası. İster istemez kayıtsız kalamayacaksınız. Zira büyük bir olayı küçük ve sıradan bir meseleymiş gibi göstermekte üstüne yok kıymetli yazarın. Ama işin asıl tat veren kısmı, hikâyeyi zengin atmosferle sıkıca giydirip öyle sokağa salmasında. Üşütmüyor öykü. Üşümez de. Ona gözlerini dokunduran kim varsa ancak bir miktar sıcaklık hissedebilir göğsünde, o kadar. Alçak sesle konuşan, duyguları arşa ulaşsa bile bunu belli etmektense içine içine yüzlerce, binlerce kelime döken insanları tarif etmekte Parlak’ın üstüne yok. Yarım kalmış bir hikâyenin iç burkan yanını zengin tasvirlerle imha eden bir metin olarak hafızalara kazınmaya aday Kırık Hava. Finali bir parça buruk ama koltuğunun altında ufacık bir umut kırıntısı da saklamıyor değil. Gülümsemeyi de hatırlatıyor, hüzünlenmeyi de. Dilsiz Kaval ise kısacık metinde okur ne kadar köşe sıkıştırılabilirse, o kadar kuvvetle ittiriyor bizleri duvara. Kapı baca yok. Dört duvar arasında, bir zindana hapsolmuş gibiyiz. Sessizliğin gürültüsünde sağır kalmak da boğulup gitmek de olası. Nitelikli anlatıcının ustalıkla açtığı kapalı cümlelerin arkasında sırasını bekleyen uzun düşler ve düşünceler sayesinde daha da uzun olmaya mahkûm hikâyelerle tanışma zamanı. Kitabın atmosferini değiştiren öykülerden biri de Son Veda. Çizgisi bireye, öze dönük. İçe bakışla besleniyor, dünyayı ana karakterin gözlerinden görmemiz için uzun bir külliyat ve çok ağır bir yük bırakıyor omuzlarımıza. Kaldırmak güç. O yükü sırtlanıp yürümek, yoldaşlık etmek, bir şekilde devam etmek… Çok güç. Görmezden geldiğimiz detaylardan biri de toplumun kendince ilan ettiği kurallar tarafında resmen dövülen ve bir sürü etiketin altını doldurmaya çalışarak büyümek zorunda bırakılan erkekler. Bunu ıskalamadan geçmememiz için bıçak kesiği kıvamında bir acının diliyle konuşuyor usta kalem. Doğayla dostluk içerisinde söylenen bir türküyü andırıyor, kitaba ismini veren Uçacak Ninnisi. İlginçlik mi? Sonuna kadar. Merak uyandırma desen, o da bir tırı dolduracak kadar. Yalnızca iki buçuk sayfanın içerisine sığmış, bağlamı güçlü, şaşırtma dozu hayli yüksek, finali de afili bir öykü. Özellikle ninninin attığı yumruğun acısı varlığını hep hissettirecek seviyede. Masalsı anlatımıyla farklı bir tat bırakan Çıkıp Gelen’i okuduğunuzdaysa bambaşka anlamlar türetebileceksiniz. Kıssadan hisse almasını bilenlere... Birbirinden farklı hayatları gür sesiyle boşluğa haykırırken, hayatın bizde bıraktığı izleri sorgu meselesine dönüştürecek kadar cesur bir öykü Bugün Değilse Yarın. Kayıp Yusuf ise kitabın genel temasına uygun, doğasına uyum sağlamış bir hikâye olarak göz kamaştırıyor. Lirizm ile masalların mesellerin arasında bir yerde, gayet akıcı ve sürükleyici bir yapıya sahip. Durum öyküsüymüş gibi ilerleyen metinin finalindeki dramatik sürpriz, kesinlikle Gül Parlak’ın alametifarikası. Kıymetli yazarın bu hikâyede de bildiği yoldan şaşmayıp derin nefes almamıza sebep olacak nitelikte bir bitiriş armağan etmesine şaşırmamalı. Anlatım zenginliğini süslü cümleler ya da betimlemeler yardımıyla sağlamaktansa, insanı hayatla barıştıran dış faktörleri öykülerinin başrolüne soyundurarak fark yaratan bir yazarla tanışmanın vakti gelip çatmıştır belki de. Yormadan, usul usul anlatıyor ve elimize valizi tutuşturmadan kilometrelerce yolu ezip geçiyor Gül Parlak. Uçacak Ninnisi ile bulunduğumuz yerden nasıl uzaklaştığımızı anlamadan gidiyoruz bir şekilde. Kapatın gözlerinizi. Bir varmış bir yokmuş… Keyifli okumalar dilerim. UÇACAK NİNNİSİ Gül Parlak Mimas Yayınları, 2025 77 s.

  • 1848 Fransa’sından bir özgürlük ve aidiyet hikâyesi: Hayat Manastırı

    Mehmet Tolga Görgülü’nün yeni romanı Hayat Manastırı okurla buluştu Mehmet Tolga Görgülü’nün yeni romanı Hayat Manastırı, 1848 Devrimi’nin arifesindeki Fransa’da toplumsal dönüşümle bireysel yüzleşmenin kesiştiği bir hikâye anlatıyor. 1847’nin son günlerinde Fransa siyasal ve toplumsal bir kırılmanın eşiğindedir. Monarşinin meşruiyeti tartışılırken özgürlük, mülkiyet ve halk egemenliği üzerine yükselen fikirler salonlardan Paris sokaklarına taşmaktadır. Avrupa’nın siyasal düzenini sarsacak 1848 Devrimleri yaklaşırken Hayat Manastırı, tarihin büyük hareketlerinin insanların iç dünyasında nasıl başka türden kırılmalara yol açabileceğinin izini sürüyor. Romanın merkezindeki Sylvain Fournier, geçmişiyle arasına mesafe koyabilmek için Fransa’nın güneyindeki ücra bir manastıra çekilir. Fakat dış dünyadan uzaklaşmak, onu kendi geçmişinden uzaklaştırmaya yetmez. Manastırın sessizliği içinde karşılaştığı insanlar, saklı kalmış hikâyeler ve giderek büyüyen siyasal gerilim, Sylvain’i geride bıraktığını düşündüğü hayatla yeniden karşı karşıya getirir. Romanın temel sorularından biri de burada belirginleşir: “Duvarların ardına çekilmek... Bu bir kaçış mı, yoksa bir tür özgürlük mü?” Fransa’da toplumsal düzen sorgulanırken Sylvain ve çevresindeki karakterler de yaşamlarını, bağlılıklarını, geçmişlerini ve seçimlerini yeniden değerlendirmek zorunda kalır. Böylece sokaklarda yaklaşan siyasal devrimle insanın içinde ağır ağır biçimlenen daha sessiz bir dönüşüm aynı anlatının iki farklı damarına dönüşür. Giuseppe Mazzini, Pierre-Joseph Proudhon ve Mihail Bakunin gibi dönemin düşünsel ve siyasal iklimine yön veren isimlerin izlerinin de görüldüğü roman, tarihsel gerçekliği karakterlerin kişisel çatışmalarıyla iç içe geçiriyor. Gizem ve gerilim, Sylvain’in geçmişine doğru yaptığı yolculuğu kuşatırken eserin tekinsiz atmosferi de adım adım yoğunlaşıyor. Périgord’un taş malikânelerinden Paris’in giderek hareketlenen sokaklarına, manastırın kapalı dünyasından ihtilalin yaklaşan barikatlarına uzanan Hayat Manastırı, özgürlüğü yalnızca siyasal bir talep olarak değil, insanın kendi hayatı üzerinde ne ölçüde söz sahibi olabildiği sorusu üzerinden de ele alıyor. Mehmet Tolga Görgülü, eserlerinde insanın iç dünyasına, kırılganlıklarına ve kendisiyle yüzleşme çabasına odaklanır. İçimdeki Deliler ve Nar Ağacının Altında adlı kitaplarında yalnızlık, aidiyet ve yüzleşme temalarını işleyen yazar, Hayat Manastırı’nda ise bireysel arayışları tarihin çalkantılı akışıyla bir araya getiriyor. Bilkent Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Bölümü mezunu olan Görgülü, yazarlık çalışmalarının yanı sıra yayıncılık ve danışmanlık faaliyetlerini sürdürmektedir. HAYAT MANASTIRI Mehmet Tolga Görgülü Vis Kitap, 2026 Tür: Roman 336 s.

  • Ağustos 2026’da Litera Edebiyat’ın en çok okunanları

    Ağustos 2026'da Litera Edebiyat’ta en çok neler okundu? Okurların favorisi olan içerikleri listeledik! Ağustos 2026'da en çok okunan söyleşi "Yazmak benim oyun oynama biçimim oldu" Litera Edebiyat’ın kurulduğu günden bugüne en çok okunan bölümü hep sizden gelen öyküler oldu. Okurlarla yeni yazarları buluşturmaya aracı olduğumuz bu kıymetli bölümü bir adım daha ileri taşıyoruz artık. Sizden gelen öykülerden her ay en çok okunanı seçip yazarlarıyla kısa birer söyleşi yapıyoruz. Yeni yazarlarla okurlarımız arasındaki bağı güçlendireceğini düşündüğümüz bu söyleşi serisinin sıradaki konuğu ise Banu Semizoğlu. Sıcağı Sevmiyorum adlı öyküsü çok dikkat çeken yazarla öykü serüvenini, edebiyatla kurduğu ilişkiyi konuştuk. Herkese iyi okumalar. Söyleşinin tamamı için tıklayın. Ağustos 2026'da en çok okunan inceleme “En güzel çocuk: Henüz büyümedi” Duygu Uzel, Mehmet Fırat Pürselim'in yeni romanı, Kıyıya Paralel odağında yazdı: “Arakus sokaklarında yürürken yabancı yüzler görmeyiz. Köşeyi döndüğümüzde bizzat kendi gerçeğimizle çarpışırız. Mehmet Fırat Pürselim, Kıyıya Paralel’de doksanlı yılların hüznünü, mizahını ve ortak kaderini insan hikâyeleri üzerinden anlatıyor.” Yazının tamamı için tıklayın. Ağustos 2026'da en çok okunan öykü Öykü: Kaçıncı Yalnızlık "Yokluğunun istilası sarıyor içimdeki tüm cepheleri." Nezihat Keret'in öyküsünün tamamı için tıklayın. Ağustos 2026'da en çok okunan yeni kitap haberi Rüyaların bile gözetim altında olduğu bir dünyada özgürlük mümkün mü? Laila Lalami’nin Rüya Oteli romanı, rüyaların dahi algoritmalar tarafından denetlendiği yakın gelecekte özgürlük, mahremiyet ve teknolojik gözetim arasındaki gerilimi çarpıcı bir distopya üzerinden sorguluyor. Detayar için tıklayın.

bottom of page