Search Results
Bu sitede ara
Boş arama ile 5406 sonuç bulundu
- Sert bir devrimci marşın altında yumuşakça ilerleyen piyano tuşeleri
Neslihan Altun, bize Ankaralı bir izlek sunuyor. Dünyanın tüm sokaklarına isyanla, aşkla, heyecanla, tutkuyla çıkan bir izlek. “İşçilerin de, kadınların da elleri”yle başka bir hayalin ve hayatın çağrıcılığı bir biri ardına her gün sözde sıkıca kucaklayıp insanlığı, sahip çıkıyor dünyamıza. Söyleyecek çok sözü olanlar için hem bir dinlence, hem bir hazırlık mevzisi açıyor “Anmadan Olmaz Düğün Çiçeklerini”. Altun’un şiirinde coşkudan ve hüzünden el alan lirik bir ses ile aynı yükün işçisi olan milyonlar için, onların içinden konuşan etkileyici bir hitabet hâkim. Sert bir devrimci marşın altında yumuşakça ilerleyen piyano tuşeleri gibi akan bu şiirlerin son dönem Türkçe edebiyatında yeni bir yön tayin eden bir yeri olduğu okurlarca da düşünülebilir. ANMADAN OLMAZ DÜĞÜN ÇİÇEKLERİNİ Neslihan Altun Klaros Yayınları, 2023 Tür: Şiir
- Öykü: Yabani
"Olmuyor işte ana olmuyoor, burda göğermiyor çiçekler diye bağırasım geliyor." Handan Aycan Annem köyden gelirken çiçek fideleri getirmiş gene, bundan hiç vazgeçmedi, oysa anlasa artık, geniş bahçemizde serpilip gelişen çiçekler burada kuruyuveriyor. Evin her köşesine sırayla yerleştiriyor, pencere önüne, yatağın yanına, odamın penceresini açıyor, insanların sadece ayaklarının gözüktüğü pencereyi, burdan da çarparlar ama şimdi diyerek. Olmuyor işte ana olmuyoor, burda göğermiyor çiçekler diye bağırasım geliyor. Yok bağırmam ben anama, sesimi azıcık yükseltsem gücenir, tek kelime etmez ama gücenir, üzmem onu ben. Babamsa köyde elinden her iş gelirken burada tutuklaşıyor. Benim insanların yanında konuşurken tutuklaşıvermem gibi, böyle değildim ben, diyeceğimi deyiveriyordum, şimdi elli kere düşünüyorum bir şey söylemeden önce. İşyerinde başladı bu huyum. Elimdeki dosyaları hızla Hayri abiye çıkarıyordum, tökezleyip düştüm. Masama geçince bacağımı ovalarken çok kötü düştüm badallardan demiştim. Nerdeen demişti Zehra hanım badal ne ayol. Biri merdiven demişti, gülmüşlerdi toplu halde. Zaten her gülmeleri toplu halde. Bir çalışmaları değil, öylece oturup duruyorlar, kocalarının ilgisizliğinden, akşam ne yapacaklarına, patronun karısının kürkünden, şehirdeki kulübe, oraya herkesin gidemediğinden her şeyden konuşuyorlar, bir iş yapmıyorlar. Yetiştiremedikleri işleri benim önüme yığıyorlar, bir keresinde önümdeki dosyalar gittikçe artmış, Zehra hanımın verdiği dosyayı da görünce çok işim var Zehra hanım hepsini yetiştiremeyeceğim demiştim, diyebilmiştim. Zehra hanım kollarını kavuşturup masaya koymuştu, kazağından memeleri gözükünce bir an irkilmiştim hadi ama Ragıp beyciğiim beni mi kıracaksınız lütfeen demişti, ta ta tamam demiştim gözlerimi memelerinden kaçırmaya çalışarak, uzun zaman Zehra hanıma ta ta tamam Zehra hanımcığım diye seslendiler gülüşerek, sanki anlamadım biliyordum benimle dalga geçiyorlardı. Ağzımı açıp tek bir söyleyememiştim. Bu işe girmek çok zor, benim yerime sırada bekleyen onlarca kişi var. Bunu Hayri abi o kadar çok söyledi ki unutmama imkan yok. Ee Ragıp nasılsın iyisin di mi, iyisin tabii iyii, onca insan iş beklerken bu işi bulmak kolay mı diyor her seferinde. Sağol abi diyorum, yüzüme şöyle bir bakınca Allah razı olsun abi diye ekliyorum. Hayri abi, babama telefon açıp gelsin bakalım buraya, meslek lisesi mezunuydu di mi, gerçi kasabanın lisesinde ne öğrenmiştir ki, neyse yapıcaz bi abilik deyip eklemişti, ha üzerine de düzgün bir şeyler de alın. Hemen kasabaya inmiştik, bir mağaza vardı zaten, orda da üstüme olan tek takım elbiseyi giymiştim, anamın gözleri yaşarmıştı, aslan oğlum benim, nasıl da yakıştı, tam oldu üstüne demişti. İlk maaşımı alınca hemen yollayacaktım babama parasını, kaç işe koşacaktı bu takım için kimbilir. Şehre gelince ilk iş günümde heyecanla giymiştim takımımı. Kapıdan içeri girdiğimde kafamı yavaşça kaldırdığımda görmüştüm insanları, bu yabancı yüzler gülümsediler, ben de tam gülecekken onlara, gülümsemelerinde bir tuhaflık buldum. Hiç benzemiyordum onlara, erkeklerin kıyafetleri koyu lacivert, siyahtı, çok güzeldi. Benim yeşil takımım, ona uygun sarı geniş gravatımla işyerine girişim bir eğlence kaynağı olmuştu ama bunu sonra anlayabilmiştim. Anam, gurbet ele gidiyor yavrum, dualarımla herşeyi rast gidecek demişti, şimdi dersem anama, ana burada dua kâr etmiyormuş, başka türlü bu insanlar desem. Güldüklerine gülemiyorum, çok bağırınıyorlar, işten kaçınıp, patron gelince en çok iş yaptıklarını göstermek için kafalarını gömüyorlar kağıtlara, bir saatte yapılacak işi bir günde yapıyorlar desem, birbirlerinin arkalarından konuşup yüzlerine gülüyorlar, hiç bir şey anlamıyorum desem olmaz ki. En çok da işe sefertasıyla gittiğimde gülmüşlerdi. Ay alemsiniz Ragıp demişti Melek hanım, ne otantik bir insansınız, otantik yani nasıl, demek istemiştim, tabii ki diyememiştim. Zehra hanım işe gelince mutfağa gitmişlerdi, göz ucuyla izliyordum onları, hemen sefertasını masanın altına koymuştum, Zehra hanım yanıma gelip a ama nerde o sefertası, duydum, muhakkak görmem lazım. Hadi Allah aşkına gösterin, bak Allah’ın adını verdim demişti. O ne dese yapıyordum, elimi hemen masanın altına uzatıp çıkarmıştım, vallahi filmlerdeki gibi bir de kolluk takın tam olacak demişti. ... Bunalıyordum, nefes alamıyordum, kendimi iyice yabani biri gibi görmeye başlamıştım. İş yerinde yürürken duvar diplerinden yürüyordum, hamam böceği gibisin Ragıp diyordum kendi kendime, laf attıklarında bana, sus diyordum sus hiçbir şey söyleme, cevap alamayınca benden, ne oldu heriii diyip gene gülüyorlardı, köyde hepimizin söylediği söz burda gene komikti. Öğle yemeğinden geldiklerinde, akşamın planını yapmaya başladılar gürültüyle. Hepsinin gidecek yeri vardı, gidecek birileri, bitiremedikleri işleri yavaş yavaş getirip önüme yığmaya başlamışlardı. Aceleleri vardı, kusura bakmayıvereyimdi, nasıl olsa yalnızdım herii ne olacaktı, boğazıma basıyordu sanki biri, vücudumdan terler boşanıyordu, kesik kesik nefes almaya başlamıştım, a şunun bakışa bak dedi biri, deli gibi dedikleri anda bağırmaya başladım, dalağınızı sikerim lan sizin dalağınızı, bunca zaman sustuktan sonra edeceğim lafın bu olacağını düşünmemiştim, yabani hayvan gibi atılıp merdivenlerden koşmaya başladım, badal ulan badal işte bunlar diye bağırarak, binanın kapısından fırlayıp caddeye çıktım, önüme çıkan insanlara çarpıyor, yerlerde yuvarlanıyor, kalkıp tekrar koşuyordum, aklımda tek düşünce vardı, şehrin kıyısındaki köprüyü geçip dağlara ulaşmak. Köprüyü geçerken gene yuvarlandım, yanımda beliren köpeklere baktım, ellerimi yerden kaldırmadım, dört ayağımla koşmak artık daha kolaydı.
- Yaşadığımız hayata mahkûm muyuz?
Aynı Ben Değilim, kaç yaşında olursa olsun düşe kalka bisiklete binmeyi öğrenenleri anlatıyor; mutluluk, arayış, iç huzuru ve yaratıcılık peşinde daima değişime açık olan cesur insanları konu alıyor. Yaşadığımız hayata mahkûm muyuz? Alışkanlıkların, rutinin, tekrarların esiri haline mi geldik? Aynı çevre, aynı iş, aynı sıkıntılar ve aynı tatminsizlikler… Hep böyle mi devam edecek? Yoksa küçük bir adım atmak ve tatmin olduğun hayatı yaşamak bir hayal değil mi? Yeni bir meslek, yeni beceriler edinmek ve yeniden başlamak mümkün mü? Mesleğini genç yaşta, kendini tanımadan seçip sonrasında hayal kırıklığı, küskünlük içinde yaşayan kim bilir kaç kişi vardır? Yahut içine doğduğu muhitin, göreneklerin esiri olduğunu düşünen; toplumun, ailenin, çevrenin, işyerinin ve hatta kendi kendisinin koyduğu sınırlar içinde kalıp sıkıntı ve depresyon batağında tükenen kaç kişiyiz kim bilir? Damla Kunç Koçman başka seçeneklerimiz de olduğunu düşünüyor. Farklı kesimlerden gelen ve ileri yaşında hayatını değiştiren on iki kişinin çarpıcı hayat hikâyesiyle kanıtlıyor bu düşüncesini. Mesleğinden tatmin olmayıp yeni yetenekler edinenlerin, her defasında yeniden başlayanların; ağır hastalıkların, büyük talihsizliklerin ardından yaşamı kucaklayıp paylaşmayı keşfedenlerin; ait olmadığını hissettiği çevresini, işini terk edip yeni yollara koyulan ve kendini bulanların ilginç, çarpıcı öykülerini aktarıyor bu kitabında. Ailesinin görevi sebebi ile Damla Kunç Koçman doğusundan batısına Türkiye’nin farklı şehirlerinde büyüdü. Okul hayatı boyunca çalışkan, hayallerinden vazgeçmeyen ve meraklı bir öğrenci oldu. Hacettepe Kimya Mühendisliği bölümünü bitirdikten sonra ilaç firmalarında çalıştı. Kurduğu hayallerden biri de kendi işini kurmaktı. Bir süre ilaç firmalarına danışmanlık yaptı. Anne olduktan sonra çocuk dünyasına ilgi duymaya başladı ve kariyer değişikliği yaparak Profesyonel Koç oldu. Coachman Eğitim ve Danışmanlık firmasının kurucusu olan Damla Kunç Koçman, yeni neslin gelecek dünyasına bilinçli olarak hazırlanması gerektiği görüşünden yola çıkarak çalışmalarını sürdürmektedir. 21. yy yetkinliklerini geliştirmek üzerine yeni nesil ebeveyn - çocuk atölyeleri düzenlemektedir. Bilimkurgu türünde çocuk kitabı yazmaktadır. AYNI BEN DEĞİLİM Damla Kunç Koçman Eksik Parça Yayınları, 2023 Tür: Kişisel Gelişim 216 s.
- Tüyap Özel: Yerli edebiyatımızın yeni çıkan kitaplarından sizler için seçtik
İstanbul, ülkemizdeki okur, yazar ve yayıncıların en büyük buluşması olan İstanbul Tüyap Kitap Fuarı'na hazırlanıyor. Litera Edebiyat olarak, ne okusam, fuardan hangi kitapları alsam diyen okurlar için son günlerde yeni kitapları yayımlanan çağdaş yazarlarımızın bir derlemesini yaptık. İyi okumalar... Oylum Yılmaz- Ağaçların Rüyası İki genç kızın dostluğu, aşkı, cinselliği, kimliklerini keşfedişlerinin hikâyesi Oylum Yılmaz’ın usta kaleminden, Ağaçların Rüyası'nda. "Çünkü arkadaşlığı aşktan ayıran incecik bir çizgi vardı. Bunu senden öğrenmiştim. İnsan ne kadar severse sevsin aşkın hep ötekisi olarak kalıyordu. Aşk hayran olunan birine duyulan sonsuz bir arzuydu, ama bu sonsuzluk, nasıl bir sonsuzluksa, kısa süre içinde bitiveriyordu. Gün geliyor, önünde sonunda insan aşkı hep kendine feda ediyordu. Ama arkadaşlık öyle değildi. Arkadaşlık, içine girip yerleşilen sonsuz bir hayranlıktı. Ve ne tuhaftı ki insan orada hep kendisi, hep iki kişi olabiliyordu. İnsanlar en çok arkadaş olduklarında ağaçlara benzerlermiş çünkü Nihan. Hem her şeyiyle biricik, bir başına kendisi hem de aynı anda tıpkı diğeri gibi." Füsun ile Nihan, Büyükada’nın sıcak yaz aylarında adadaki kapalı evlere girmeye başlarlar. Nihan evlerden elinde eski birer saatle, bitap halde çıkar. İki yakın arkadaşın gerilimli macerası metruk Büyükada Rum Yetimhanesi’ne doğru ilerler. Füsun ile Nihan’ı yetimhaneye çağıran, zamanda saklı bir sır vardır. Füsun bu sırrı açığa çıkarmaya çalışırken Nihan iki yetimin hayaletinin arkasından sırra kadem basar. Ağaçların Rüyası, adada, ağaçların kuytu loşluklarında okuru merakla, gerçekle hayal arasında dolaştıran büyülü bir roman. Oylum Yılmaz Eriş, İstanbul Büyükada’da doğdu. Büyükada İlkokulu ve İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi mezunu. İlk romanı Cadı 2012, Duygu Asena Roman Ödülü’nü kazanan Gerçek Hayat adlı romanı ise 2017 yılında yayımlandı. 2020 yılında KulturaLitera Edebiyat platformunu kurdu. Londra’da yaşıyor. AĞAÇLARIN RÜYASI Oylum Yılmaz Eriş Doğan Kitap, 2023 Tür: Roman 144 s. Neslihan Önderoğlu- Cüret Cüret, tüm “ötekileri” bir lincin gölgesinde, sarsıcı ve sancılı bir düzlemde karşı karşıya getiren bir roman. Bir evin ve bir ülkenin sakinleri uzun zamandır patlamaya hazır vaziyette dolaşıyorsa fitili kim ateşler? En mazlum görünen midir o, en zalim olan mı? “Güç” el değiştirdikçe kurbanlarla failler de yer değiştirir mi? Bir gün babam, ağzında bir tavukla kaçarken vurdu tilkiyi. İlk o zaman gördüm o hayvanı. Nefretim bir anda acımaya dönmüştü. Tilki bize kötülük ettiği için değil, tilkiliğini yaptığı, varoluşuna kazınmış haritayı izlediği için babam onu vurmuştu. Ben o zamana kadar nefret ettiğim tilkiyi, öldüğü gün acıyarak sevmeye başlamıştım. İşte Aliye’nin odası da bana her zaman bu kümes gibi göründü. Girmeye çekindiğim bir yer. Ne ki tilkinin aksine o her zaman karşımdaydı. Hep ordaydı, bütün kötülüğüyle. Ve ben onun tilki gibi tilkiliğinden değil de bile isteye kötü olduğunu biliyordum. Neslihan Önderoğlu İstanbul’da doğdu. Boğaziçi Üniversitesi İşletme Bölümü’nden mezun oldu. Notos, Varlık, Kitap-lık, Sözcükler, Özgür Edebiyat, İzafi, Türk Dili, Öykü Teknesi, Ada gibi pek çok dergide öyküleri yayımlandı. 2012’de yayımlanan ilk öykü kitabı İçeri Girmez miydiniz? ile 2013 Haldun Taner Öykü Ödülü’nü aldı. 2013’te ikinci öykü kitabı Mevsim Normalleri, 2014’te editörlüğünü yaptığı Karla Karışık Kış Öyküleri Seçkisi, 2015’te Burada Öyle Biri Yok ve Geri Dön Hayat adlı seçkileri yayımlandı. Murathan Mungan’ın Merhaba Asker ve Kadınlar Arasında, çocuklar için Filiz Özdem tarafından derlenen Bir Masal Anlat, Haydar Ergülen tarafından derlenen Bu Sefer Mavi, Aslı Tohumcu ve Kutlukhan Kutlu tarafından derlenen Güçoburlar isimli öykü seçkilerinde öyküleri yer aldı. 2015’te üçüncü öykü kitabı Filler ve Balıklar ve gençlik romanı Bana Sesini Bırak yayımlandı. 2016’da gençlik öyküleri kitabı Mutsuz Palyaçolar Örgütü, 2017’de Ay Dolandı isimli romanı yayımlandı. 2018’de Yeryüzü Yorgunları ve Tuhaf Şeyler Oluyor Bay Tarantino romanları yayımlandı. Yeryüzü Yorgunları romanı Melih Cevdet Anday Edebiyat Ödülü’ne değer bulundu. 2019’da Sen Ne İstersen isimli gençlik öyküleri kitabı yayımlandı. Sarnıç Öykü dergisinin editörlüğünü yaptı. Milliyet Sanat dergisindeki köşesinde bir süre yazılarını sürdürdü. Günışığı Kitaplığı’nın ON8 Blog isimli sitesinde öykülerini yazdı. Halen Virüs dergisinin editörlerindendir. Yazar İstanbul’da yaşamaktadır. Uğur ve Berfin Ada’nın annesidir. CÜRET Neslihan Önderoğlu Everest Yayınları, 2023 Tür: Roman 176 s. Fuat Sevimay- Aziz ile Nikola Fuat Sevimay, Aziz ile Nikola adlı romanıyla, bu kez büyüsünü yitirmiş günlerden antikçağlara uzanan anakronik bir hikâyeyle selamlıyor okurlarını. İnsanlık tarihi boyunca üzerimize ilişen kimlikler mi? Milliyetten cinsiyete, inançtan aidiyete, meslekten kültürel derinliğimize varana dek kuşandıklarımız mı bizi biz yapıyor? Peki ya üstümüze giydirilenler de bize mi dahil? Kimiz biz? “Zamanda, türlü mevsimde ve iklimde bir geri bir ileri salınıp durmuşlarken Aziz tereddütlü. Şimdi mesela ileri mi gidiyorlar geri mi, hiç belli değil. Belki de oldukları yerde sayıyorlardır. Kaldı ki bir derdi daha var. ‘Nikola Babam, ben asıl kimlik sorununu, Avrupa’ya geçtiğimizden beri yaşıyorum. Kendimi hem buralı hem yabancı hissediyorum. Dahil miyim dışında mı? Antikçağ olsa da Yunan’da bu ruh hâli yoktu. Oysa Bari’de olan biteni gördün. Dayak kötek gerilim. Avrupa karar verse, bizi sevecek mi dövecek mi?’” Fuat Sevimay, bu kez büyüsünü yitirmiş günlerden antikçağlara uzanan anakronik bir hikâyeyle selamlıyor okurlarını. Aziz ile Nikola, biri pek tanıdık, diğeri aksine hiç tanımadığımız iki baş karakteriyle, bir yanda hepimizin malumu Aziz Nikola ama türlü hâlleriyle, diğer yanda genç arkeolog Aziz’in zaman içinde çıktığı yolculukla, arkeolojik kazı yapar gibi, işte bu soruların peşine düşüyor. Odisseas’tan Penelope’ye, Dante’den Eco’ya, Nuri Bilge Ceylan’dan Orhan Pamuk’a, İsa’dan Muhammed’e, Sophia Loren’den Maxim Gorki’ye varana dek bir dizi bilindik karakterin ve onların yanı sıra bu tuhaf yolculuğa dahil olan kurgu karakterlerin tanıklığında, Antalya’dan İtalya’ya, Venedik’ten kuzey kutbuna uzanan bir maceranın içinde koşturup duruyor. Fuat Sevimay 1972’de doğdu. Erenköy ve Üsküdar’da yaşadı. Kadıköy Anadolu Lisesi’nde okuldan kaçmayı ve hayatta da bazen kaçmak gerektiğini, Marmara Üniversitesi İngilizce İşletmede dostluğu, arkadaşlığı ve paranın “beş para etmez” olduğunu öğrendi. Yazarlık ve çevirmenlik yapıp iyi insan olmaya çalışıyor. Günbatımını ve acemaşiran makamını seviyor. Muhtelif yarışmalarda ödüllendirilen ve dergilerde yayımlanan öyküleri, 2013 yılında Ara Nağme kitabında derlendi ve bu eser, 2014 Orhan Kemal Öykü Ödülü’ne değer görüldü. Kapalıçarşı adlı romanı 2015 yılında Ahmet Hamdi Tanpınar Roman Yarışmasında ödüle değer görüldü ve 2017 yılında yayımlandı. Gör Bağır isimli öykü kitabı 2022 yılında Fakir Baykurt Öykü Kitabı Ödülü’nü aldı. Ankara Mimarlar Odası tarafından, Kent Öyküleri Yarışmasında birincilikle ödüllendirilen Haydar Paşa’nın Evi çocuk kitabı yine 2013’te yayımlandı. Yazar, Kadıköy Anadolu Lisesi tarafından, 2015 yılında Kristal Martı Ödülü’ne değer görüldü. Ayrıca 2011’de yayımlanan Aynalı, 2013’te yayımlanan AnarŞık ve 2020 yılında yayımlanan Benden’iz James Joyce adında üç romanı, İngilizceden James Joyce, Henry James, Oscar Wilde ve Paul Beattty, İtalyancadan Luigi Pirandello ve Italo Svevo çevirileri var. AnarŞık oyunlaştırıldı ve sahnelendi. Literature Ireland ve Trinity College’ın desteği ve kazandığı burs çerçevesinde Dublin’de, James Joyce’un Finnegans Wake eserinin çevirisi üzerine çalıştı ve dünyanın okunması ve çevrilmesi en zor metni olarak kabul edilen bu eser, 2016 yılında Finnegan Uyanması adıyla yayımlandı. Türkçe, Finnegan’ın yayımlanabildiği yedinci dil olmuş ve bu çeviri 2017 yılında İKSV Talat Sait Halman Çeviri Ödülü’ne ve Dünya Gazetesi Yılın Çevirisi Ödülü’ne değer görülmüştür. Ayrıca Çeviri ‘Bilirsin adında, çeviriye dair notlar içeren bir kitabı var. Eserleri Arapça, Sırpça, İngilizce, Gürcüce, İtalyanca, Arnavutça, Urduca, Hırvatça gibi muhtelif dillerde yayımlandı ve çevriliyor. AZİZ VE NİKOLA Fuat Sevimay İthaki Yayınları, 2023 Tür: Roman Gözde Demirel-Theseus’un Kadınları Gözde Demirel, “Theseus ’un Kadınları”nda Yunan mitolojisinin en büyük kahramanlarından biri olan Theseus ‘un meşhur mitolojik hikâyesini tersine çeviriyor. Ve hikâyesini mitlerde hiç konuşmayan, konuşturulmayan, gölgede kalan kadın kahramanların dilinden anlatıyor. Beş anlatıcı kadın var romanda, beş anlatıcı mitolojik figür kendi hayatları özelinden, Theseus ’la bağlantılarını, onun hayatlarını nasıl etkilediklerini güç, sınıf ilişkileri, toplumsal cinsiyet ve aşk bağlamında anlatıyorlar. Metnin en önemli özelliği eril mitolojiyi yine kendi sınırları içinde tersine çevirmesi ve bir kadın okuması yapması, dolayısıyla bugünün insanına da söyleyecek çok şeyi var. Diğer bir özelliği de anlatıcı kahramanların hepsinin kendine has bir dili ve söyleyişi olması. Dolayısıyla hem kurgu hem de dil bakımından güçlü bir metin. Theseus ‘un Kadınları’nın en önemli özelliklerinden biri de günümüzden geçmişe doğru bakarak mitoloji gibi eril bir alanı toplumsal cinsiyetler bağlamında tersine çevirmesi ve mitolojiyi bir kadın anlatısı olarak yeniden yorumlaması. Ursula K. Le Guin’in “Lavinia”sı ve Madeline Miller’ın çok satan “Ben Kirke”si tadında bir kurmaca okurlarını bekliyor. THESEUS'UN KADINLARI Gözde Demirel A7 Kitap, 2023 Tür: Roman 176 s. Başar Başarır- Dünyanın Bütün Fıstıkları Dünyanın Bütün Fıstıkları’nda, dünyanın bütün dertlerini olmasa da kardeşliğe dair olanlarını Başar Başarır’ın işlek kaleminden okuyoruz. Küçüklüklerinde kedi-kolonya gibiydiler. Birbirlerinden hoşlanmazlardı. Zaten benzemezlerdi de. Ağabey daima aklı başında, yalnız, sessiz; küçük kardeş zirzop, delidolu, şenlikli... Anlaşamamak konusunda anlaşmışlardı. İşin aslı, tanıdıkları yegâne yetişkinleri taklit ediyor, ana babaları gibi davranıyor, onların durduğu gibi duruyorlardı: Birbirlerinden olabildiğince uzak. Isırgan otu kardeşliğiydi bu, mesafeli, arası açık. Biri yerinde duramayan, diğeri yerinden kalkamayan iki kardeş: Aksel ve Seyfettin. Ağabey Seyfettin yaylada kendini ararken, küçük kardeş Aksel plazalarda, cam yeşili şişelerde kaybolma mesaisinde. Yıllar sonra mecburen buluşup derme çatma bir kulübeye tıkılan bu iki zıt karakterin geçmiş aile günahlarını temize çekip birbirleriyle hesaplaşmaları kolay olmayacak. Hele de Dağyüzü gibi at izinin it izine karıştığı bir köyde, her biri ayrı telden çalan köylülerin arasında, kozalaklar altında. Başar Başarır 1970’te İstanbul’da doğdu. İstanbul Erkek Lisesi’ni ve Boğaziçi Üniversitesi Makine Mühendisliği Bölümü’nü bitirdi. Londra’da City University Sosyoloji Bölümü’nde yüksek lisans yaptı.2004 yılında Sait Faik Hikâye Armağanı’nı, 2014 yılında Yunus Nadi Öykü Ödülü’nü ve 2017 yılında Yunus Nadi Roman Ödülü’nü kazandı. Yayımlanmış kitapları:Kent Kitabı (1992), Eski Şehrin Ayazı (1996), Nedir Hayat (2000), Getirin O Günleri Yakalım Bu Öyküleri (2003), Çıktığınız Hevesle İniniz (2004), Düzenboz (2012).Teklifinizle İlgilenmiyorum (2013) ile yazarın daha önceki eserlerini kapsayan toplu öyküleri Bize Umut Gerek (2014) ve Havaalanında Satılmayan Kitaplar (2015) adı altında Can Yayınları’ndan çıkmıştır. Başarır’ın Sibop (2017) ve Dolunay İki Gece Sürer (2021) adlı romanları da yine Can Yayınları arasında yer almaktadır. DÜNYANIN BÜTÜN FISTIKLARI Başar Başarır Can Yayınları, 2023 Tür: Roman 408 s. Aslı Solakoğlu- On Bin Varlık On Bin Varlık bir yüzleşme metni. Novella. Tek perdelik bir anlatı. Baba yasası altında varolmaya çalışan kadınların çabası. Dao'nun çabasız çabası. Kendiliğinden, hayatla bir. "Çünkü neşe estetik bir güçtür." "Baba, Aramayı yola sordum, buz kesti. Dağ geçidi, meteor kuyusu. Eriyor. Buzdağının görünmeyeni, dipte saçaklanır. Aramayı şiire sordum, hırkanı yaktı. Birazdan gün doğacak, çiğ düşecek. Serin ve sıcak, ikisi çok. Bildiğin dil değil bu. Sen uyu artık. Ya da." Düşünceyi, hayatı düzenleyen bir araç olarak dil. Kadınların kendiliklerini yeniden kurdukları bir alan olarak dostluk ve aşk. Bir'den çoğalıp devinen, On Bin Varlık'a can veren Dao'nun evreninde kadınların neşesine engel olarak baba. Çin'in güneyinde, Jiangyong'da kadınların yarattığı ve kullandığı, dünyada kadınlara ait tek yazı sistemi olan Nüshu aracılığı ile mektuplaşan, kız kardeşlik bağı ile mühürlenmiş arkadaşlıklarından güç alarak birbirlerini hayata katan iki genç kadının hikâyesi On Bin Varlık. Aslı Solakoğlu, ipliklerle dikilerek ciltlenmiş el yazısı defterlerde, mühürlü mektuplarda, nakışlarda, şarkılarda yaşayan kadınları bizlerle buluşturuyor. ON BİN VARLIK Aslı Solakoğlu NotaBene Yayınevi, 2023 Tür: Novella 104 s. Polat Özlüoğlu- Sahi Adım Neydi “O geceden sonra bir daha gündüz olmadı. Bir daha kimse eve hoş gelmedi. Bir daha güneş düşmedi üstüme. Şehirdeki bütün suratlar lekelendi, kirlendi. Yüzlerine baktıkça bulandı içim. Nasıl sığamadıysak şu siyah beyaz dünyaya, anlamadım. Kıyafetlerini sakladım. Arada çıkarıp sarıldım, kokladım. Bavulunu atmadım. Ayakkabılarını kapının önüne bırakmadım. Alıp götürsün istemedim kimse. Dursun, belki gelir giyer, dedim bir gece.” Terk edişler, bitmeyen özlemler, dipdiri yalnızlıklar, ölümlü aşklar... Beklediği uğruna saçlarına kıyanların, balkonları kurtuluş bilenlerin, kayıp defteri tutan otellerde yitenlerin, trenlerle uçsuz bozkırlara sürülmüşlerin “yaşamasız” hikâyeleri. Polat Özlüoğlu, acıyla baş edemeyen, herkesçe itilip kakılan, sorunlu erkekliğin zulmüyle bir başına kalmış kadınları ve ötede tutulan cinsel kimlikleri merkeze alıyor öykülerinde. Kalemine eşlik eden şiirler ve şarkılar, okuyanların çoğunun adını sığdıracağı; yakın tarihle, iyileşmek bilmeyen yaralarla örülü, nostaljik bir salıncak kuruyor. Hiç yara almadan aynadan geçememişlerin sallandığı bir salıncak. 1974’te İzmir’de doğdu. Ege Üniversitesi İletişim Fakültesi, Gazetecilik Bölümü’nde okudu. 2015 yılında ilk öykü kitabı Günlerden Kırmızı ve 2017 yılında ikinci kitabı Hevesi Kirpiğinde Notabene Yayınları’ndan çıktı. 2019 yılında Peri Kızı Af Buyrun kitabı Can Yayınları’ndan çıktı. 2022 yılında çıkan Annem, Kovboylar ve Sarhoş Atlar kitabıyla 2023 Fakir Baykurt Öykü Ödülünü kazandı. SAHİ ADIM NEYDİ Polat Özlüoğlu İthaki Yayınları, 2023 Tür: Öykü Murathan Mungan- 995 km Hiçbir şeyin göründüğü gibi olmadığı ama karmaşık görünenin de sonuçta su gibi açık olduğu bir siyasi/psikolojik ortam yaratıyor Mungan. Edebiyatımızda ender rastlanan, beklenmedik bir başkahramanın peşinde, ülkenin yakın geçmişinden tanıdık gelebilecek karmaşık ağların izini sürüyor. Kimi düğümleri çözüp yeni düğümler atarken okuru da nefes nefese bir yolculuğa davet ediyor. Murathan Mungan 21 Nisan 1955 Istanbul doğumlu. Mardinli. Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Tiyatro Bölümü'nü bitirdi. İlkin çeşitli dergi ve gazetelerde yazıları ve şiirleriyle görünen yazarın ilk kitabı 1980'de yayımlanan Mahmud ile Yezida'dır. Daha çok şiirleri, hikâyeleri, roman ve oyunlarıyla tanınan Murathan Mungan aynı zamanda radyo oyunu, film senaryosu, şarkı sözü yazdı. Çeşitli alanlara dağılmış yirmi yıllık çalışmalarından yaptığı özel bir seçmeyi Murathan '95'te topladı. Dünya edebiyatından öyküleri, denemeleri bir araya getirdiği seçkiler hazırladı; çeşitli yazı ve denemelerini kitaplaştırdı. 2000 öncesinde çıkardığı tüm şiir kitaplarını içeren 13+1 toplamından sonra 2002 yılında yedi öykünün yedi kitapçık olarak bir kutu içinde yer aldığı 7 Mühür'ü yayımladı. 2005'te, "ellinci yaşı" için hazırlanmış özel bir basım olarak yayımlanan Elli Parça, Mungan'ın ileride kitap olarak yayımlanacak dosyalarından farklı türlerde parçalar içeriyordu. Değişik kitaplarından seçtiği şiir ve öykülerini Doğduğum Yüzyıla Veda, Doğu Sarayı gibi her biri ayrı bir bağlam gözetilerek hazırlanmış seçkilerde topladı. Kürtçeye çevrilen şiirlerini bir araya getirenLi Rojhilatê Dilê Min / Kalbimin Doğusundakitabı Türkçe-Kürtçe olarak çift dilde basıldı. Büyümenin Türkçe Tarihi, Bir Dersim Hikâyesi gibi çeşitli yazarların katkılarıyla biçimlenen bağlamsal seçkiler hazırladı. 995 KM Murathan Mungan Metis Kitap, 2023 Tür: Polisiye 264 s. Hande Ortaç- Sakinler Hande Ortaç, Sakinler’de bir rehabilitasyon merkezinde yaşayan insanların, dertlerine deva bulmak için geldikleri bu yerde günden güne nasıl daha büyük bir çıkmazın içine girdiklerinin hikâyesini anlatıyor. Bir bakıma “dışarının” aslında nasıl da her yer olabileceğini, her yeri kendisine benzetebileceğini gösteriyor. Aynı insanlar, aynı mücadeleler, aynı kırılganlıklar... İçe dönülen anları ise ayrı bir yere koyuyor, insanı kurtaracak cevheri o anlarda arıyor. “25 Eylül Pazartesi, 20:00 Sevgili dinleyicim, kusura bakma fısıldayarak konuşmak zorundayım. Umarım söylediklerim anlaşılıyordur. Sabaha karşı bahçedeki güllerin dibine sakladığım teybin yanına çömeldim. Bu kaydı iki büklüm almaya çalışıyorum. Bu vaziyette ne kadar idare edebilirim bilmiyorum, şükür, hava artık erken kararmaya başladı. Bu garip halimi kimseler görmeyecek.” Hande Ortaç, Sakinler’de bir rehabilitasyon merkezinde yaşayan insanların, dertlerine deva bulmak için geldikleri bu yerde günden güne nasıl daha büyük bir çıkmazın içine girdiklerinin hikâyesini anlatıyor. Bir bakıma “dışarının” aslında nasıl da her yer olabileceğini, her yeri kendisine benzetebileceğini gösteriyor. Aynı insanlar, aynı mücadeleler, aynı kırılganlıklar... İçe dönülen anları ise ayrı bir yere koyuyor, insanı kurtaracak cevheri o anlarda arıyor. Hande Ortaç 1980 Adapazarı doğumlu. Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde lisans, Bilgi Üniversitesi Örgütsel Psikoloji Bölümü’nde yüksek lisans eğitimini tamamladı. “Kankurutan” adlı öyküsü altKitap 2008 Öykü Ödülü’nde, “Pembe ve Eflatun” adlı öyküsü ise KaosGL 2020 Kadın Kadına Öykü Yarışması’nda birincilikle ödüllendirildi. İlk öykü kitabı Kankurutan 2011 ve ikinci öykü kitabı Üç İki Bir Kayıt 2015 yıllarında Ayizi Yayınları tarafından, üçüncü öykü kitabı Daha İyi misin? 2021 yılında İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. 90’lar Kitabı Çocuk mu, Genç mi? (haz. Kadir Aydemir, Yitik Ülke Yayınları, 2012) ve O Yaz (altKitap, 2013) kitaplarına metinleriyle katkıda bulundu. Öykü, deneme ve eleştiri yazıları çeşitli mecralarda yayımlandı. Elektronik kitap yayınevi altKitap ve dijital edebiyat dergisi altZine’in editör ve yazarlarından biri olan Ortaç, Daha İyi misin? öykü kitabıyla 68. Sait Faik Hikâye Armağanı kısa listesinde yer aldı ve 2023 Notre-Dame de Sion Edebiyat Ödülleri’nde “Mansiyon Ödülü”nü kazandı. SAKİNLER Hande Ortaç İletişim Yayınları, 2023 Tür: Roman 207 s. İlker Karakaş- Kim Bu İnsanlar İlker Karakaş’ın erkek karakteri Kim Bu İnsanlar’daki öykülerde yeni ilişkiler içinde ortaya çıkıyor. Bu kez aile sorunları içinde bazen bir denge bulmaya, bazen olup bitenleri anlamaya çalışan konumunda. Alkolle karmaşık ilişkisinin kararsızlıkları onu hiç bırakmıyor. "Evde pencere kenarında oturuyorum. Eski ahşap çerçeveli pencere yaşamla aramdaki tek bağ. Yalnızlığımın dışarıya bakmakla azalacağını düşünüyorum. Gerçekte öyle olmadığını bilsem de. Bütün gün yaptığım tek şey öylece dar sokağa bakmak. Arabaların girmediği taş kaldırımlı küçük sokak be- nim bütün hayatımı kaplıyor. Girişte bir bakkal, onun yanında lokanta, sonra bir lokanta daha. Lokantaların karşısında bir dizi ev sıralanıyor. İşletme sahipleri kaldırıma masa atıyor. Sokağın yarısı iki lokantanın işgaline uğramış. Akşam güneş batarken doluyor masalar. Daha çok iş çıkışı eve gitmeden iki tek atmak isteyenler çöküyor masalara." İlker Karakaş Bodrum’da, 1968’de doğdu. 1998’de İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Bodrum’da avukatlık yapıyor, yazıyor. İlk öyküsü 1997’de Adam Öykü’de, Hennoz (2007), Tahterevalli (2011), Kasaba Avukatı (2014) ve Çıkmaz Sokak (2018) adlı öykü kitapları Notos Kitap’ta yayımlandı. İnsan Korkularıyla Yaşar ilk romanı. KİM BU İNSANLAR İlker Karakaş Notos Kitap, 2023 Tür: Öykü 104 s. Bora Abdo- Kızılağaçlar Cinayeti Bora Abdo'nun kaleme aldığı bu roman, yüz on yıl önce İstanbul’da bulunan ve ressamının tespit edilemediği bir tablonun ve tablonun içindeki masal kitabının romanıdır. Yanan bir orman evinde bulunan bu tablonun adı çok sonraları tespit edilmiştir: Kızılağaçlar Cinayeti. Bundan yüz on yıl önce İstanbul’da bulunan ve ressamının tespit edilemediği bir tabloda, üzerinde bir masal kitabı duran ahşap bir masaya oturmuş altı kişinin bir nesneye ya da bir şeylere bakarken çıldırdığı an resmedilmiştir. Resme bir kez bakanın ömür boyu büyülü bir baş dönmesiyle yaşadığı rivayet edilir. Güzel kokan, iyi insanların var olduğunu sanıp bazen düşünüyoruz ya, nereye gitti bu iyi insanlar diye, aslında nasıl oldu da inanabildik bu yalana diye düşünüyorum yıllardır. İyi insanların var olduğuna kimler inandırdı acaba bizi. İnsanları tanımadan, görmeden ve bilmeden geçirdiğimiz onca yılda sanki kocaman bir hacimsizliğin içindeydik, zamanla onları tanıdıkça, bu dünyada iyi insanların hiç var olmadığına ve olamayacağına inandım ben. Bir yere gitmediler iyi insanlar, çünkü zaten hiç var olmadılar. Bora Abdo, 1977 yılında İstanbul’da doğdu. 1995-1997 yIllarI arasında çeşitli dergilerde öyküleri yayımlandı. 1997-2009 arasında yazmadı. 2009 yılında nda yeniden öykülerine döndü. Notos, kitaplık, Sözcükler, Sarnıç, Dünyan›n Öyküsü ve ‹zafi dergilerinde öyküleri yayımlandı.2012 yılında “Karakış Üçlemesi”nin ilki olan Öteki Kışın Kitabı yayımlandı. Bu kitapla 2013 Yunus Nadi Öykü Ödülü’ne değer görüldü. Üçlemenin ikincisi, “Gerçek Adı Süreyya” adında bir roman. 2014 yılında yayımlanan “Beni Unutma Dörtlemesi”nin ilk kitabı Bizi Çağanoz Diye Biri Öldürdü adlı öykü kitabıyla Sait Faik Hikâye Armağanı’na layık görüldü. 2016 yılında yayımlanan Seni Seviyorum. Çok, “Pergel İkilemesi”nin ilk kitabıdır. Balık Boğulması, “Beni Unutma Dörtlemesi”nin ikinci kitabı, Bora Abdo’nun ilk romanıdır. KIZILAĞAÇLAR CİNAYETİ Bora Abdo Aylak Adam Yayınları, 2023 Tür: Roman 128 s. Zeynep Kaçar- Tanrı ve Memeli Hayvanlar “Toplu taşımada yan koltuğumdaki açık bacaklar, öğrenci işleri memurunun kızgın kaşları, patronlarım girip çıktığım yüzlerce işyerinde, işyeri dediğim market, asansördeki gergin amca, keskin gözleri çarşı esnafının, tüm kahraman gece bekçileri karanlık sokakların ama özellikle siz, siz, kim olduğunu bile bilmediğim beyefendiler, benden epey büyük abiler, evli barklı mutsuzlar, bekâr ve çapkın bey amcalar, yanımdan geçip giden tüm yabancılar. Hepiniz hoş geldiniz. Ve karşınızda ben, arzunuzun nesnesi, hayallerinizin prensesi, fantezilerinizin famfateli, minik ama dişi, küçük ama şehvetli, masumca edepsiz, ne yapsa baştan çıkarıcı, ağzı var dili yok, fındık içi kadar bir beyin, seks bombanız, yirmi iki yaşında, tam da üreme çağında, memelilerin en memelisi, önünüzde saygıyla eğiliyorum.” Nazende sevgili, melek anne ya da baştan çıkarıcı bir fettan olmayı reddedenler. Kendi olmak uğraşında en ön safta çarpışanlar. Yasemin, Filiz, Defne ve diğerleri... Aşina olduğumuz isimler belki ama sizin bildiğiniz kadınlardan değiller. İnsan yiyerek devleşenler, figüranı olduğu romana isyan edip firar edenler, öfkelenen, acıkan, canı sıkılan, kafa tutan, devasa memeliler... Çılgın kadınlar panayırı burası. Zeynep Kaçar, 1972 yılında Lüleburgaz’da doğdu. 1991’de Bursa Anadolu Lisesi’nden, 1995’te MSM Tiyatro bölümünden, 1999’da İstanbul Üniversitesi Dramaturji bölümünden mezun oldu. 2007’de “Aşk İhanet Yalnızlık Vesaire”, “Krem Karamel”, “Bavullar”, “Bu Bir Oyun Değil”, “Dış Ses” adlı oyunları ve Ayla Kutlu’nun aynı adlı öyküsünden uyarladığı “Mekruh Kadınlar Mezarlığı” Toplu Oyunları 1, 2008’de “Böyle Bir Aşk Masalı” ve “Sahici İnsanlar/Plastik Ölümler” Toplu Oyunları 2, 2011’de “Bu Anlamlı Günde”, “Köprüden Önce Son Çıkış”, ve “Medine” Toplu Oyunları 3, 2015’de “İd Ego ve Süper Kahraman” ve “Varolmayan Ayşe’nin Muhteşem Maceraları” Toplu Oyunları 4, 2017’de “fiimdi Uçuşa Geçiyoruz” ve “Tok” Toplu Oyunları 5 adı altında Mitos Boyut Yayınları tarafından yayımlandı. Oyunları çeşitli alternatif tiyatrolar, fiehir Tiyatroları ve Devlet Tiyatroları tarafından sahnelendi. İngilizce, Çince, Fransızcaya çevrildi. ABD, Tayvan, İsveç’te sahnelendi. Ankara Devlet Tiyatrosu tarafından sahnelenen “Krem Karamel” 2010 yılında Ankara Sanat Kurumu Övgüye Değer Oyun Yazarı ödülüne, 2011 yılında “Medine” Dil Derneği Kerim Avşar En İyi Oyun ödülüne, 2017 yılında Sahne3 tarafından sahnelenen “Tok” Ekin Yazın Dostları Yılın Oyun Yazarı ödülüne layık görüldü. 2000-2007 yılları arasında tanıtım ve eleştiri yazıları Radikal kitap eki, Varlık Dergisi ve çeşitli web sitelerinde yayımlandı. 2000’de Tiyatro Boyalı Kuş ve 2008’de Bab-ı Tiyatro’yu kurdu; yazar, yönetmen, oyuncu olarak bu topluluklarda görev aldı. Halen Sahne3’te yazar ve oyuncu olarak çalışmaya devam etmektedir. TANRI VE MEMELİ HAYVANLAR Zeynep Kaçar Doğan Kitap, 2023 Tür: Roman 128 s. Müge İplikçi- Ah be Melek Müge İplikçi, Ah Be Melek’te dünyaya hınzır bir meleğin bakışlarıyla bakıyor. İnsanların, nesnelerin, mekânların bir meleğin kanadında oradan oraya taşındığı bir büyük anlatıya dönüşüyor küçük anların ve küçük insanların öyküleri. Gökyüzünde bir melek, ovaların, dağların, nehirlerin üzerinden geçiyor; kentleri dolduran insan kalabalığına takılıyor gözü. Yeryüzündeki melekleri seyrediyor, hüzünden deliliğe, delilikten hüzne giden bir seyri var kanatsız meleklerin hayatlarının. Her hikâye bir diğerine değiyor, nesneler ve insanlar hikâyeler arasında dolaşıyor. Meleğin yüzünde kimi zaman hınzır, kimi zaman şaşkın, kimi zaman acıklı bir gülümseme… Kanatlarının vuruşuyla hızlandırıyor dünyayı ve anlatıları. Müge İplikçi İstanbul’da doğdu. Kadıköy Anadolu Lisesi’nden sonra İstanbul Üniversitesi İngiliz Dili ve Edebiyatı Bölümü’nü bitirdi. İstanbul Üniversitesi Kadın Sorunları ve Araştırma Bölümü’nden ve The Ohio State University’den iki ayrı yüksek lisans derecesi aldı. Perende (1998), Columbus’un Kadınları (2000), Arkası Yarın (2001), Transit Yolcular (2002), Kısa Ömürlü Açelyalar (2009) ve Tezcanlı Hayalet Avcıları (2013) adlı altı öykü kitabı var. Romanları Kül ve Yel (2004), Cemre (2006), Kafdağı (2008) ve Civan (2012) yanı sıra Yıkık Kentli Kadınlar ve Cımbızın Çektikleri (Ümran Kartal ile birlikte) adlı inceleme kitapları da bulunan Müge İplikçi 1996 Yaşar Nabi Nayır Gençlik ödülü ve 1997 Haldun Taner ödülü üçüncülüğünü kazandı. Yazdığı ilk gençlik romanı olan Yalancı Şahit (2010) ÇGYD Çocuk ve Gençlik Yayınları Derneği jüri özel ödülüne değer görüldü. Bir diğer gençlik romanı olan Saklambaç ise 2013 yılında yayınlandı. Uçan Salı ve Acayip Bir Deniz Yolculuğu adlı iki çocuk kitabı bulunan yazarın öykü ve romanları birçok dile çevrildi. Türkiye PEN Kadın Yazarlar Komitesi başkanlığını bir dönem sürdüren yazar, halen Vatan gazetesinde köşe yazarı. AH BE MELEK Müge İplikçi Doğan Kitap, 2023 Tür: Öykü 120 s. Fatih Gezer- Ruhunu Satanlar Derneği Vedat Türkali İlk Roman Ödülü’ne layık görülen Ölüler Kıraathanesi (2020) ve ikinci romanı Suni Tebessüm (2022) ile okurdan büyük ilgi gören Fatih Gezer, üçüncü romanında unutmanın, hatırlamanın ve aşkın kimyasına eğiliyor, “zamanda asılı kalmış” benzersiz bir zihne eşlik ediyor. Onun adı Mehmet Aşçı. Kırk yedi yaşında. Her üç erkekten birinin adı ve her on kişiden birinin soyadıyla kutsanmış, alelade bir fert... Ancak klişelerin boşuna klişe olmadığı düşünülürse öylesine atanmış gibi duran bu ismin de bir sırrı var mıdır? Ruhunu Satanlar Derneği, yalnızlıktan başka bir tat vermeyen, özel ama “lanetli” bir yemeğin trajikomik hikâyesinin etrafında, tek derdi “anlaşılmak” olan bir adamın bilincindeki dağınık uçları birbirine bağlarken bu topraklara özgü tuhaf siyaset zemininin bin bir yüzlü gerçeğine de bakıyor. Unutmanın lütfunu bilmiyor, idrak edemiyor insanlar. İstiyorlar ki, herkes onlar gibi hatırlasın, hatırlasınlar ki tarihin hafızasında unutulmaz bir yere gömülsünler. Halbuki insanları unutulmaz kılan, keşfedilmemiş sırlarla, arkalarında kocaman bir gizem bırakarak gözlerini yummalarıdır. Ben tüm sırlarımı afişe edip anlaşılmak istiyorum. Anne babasının tek çocuğu olan Fatih Gezer küçük yaşlarda müzikle ilgilenmeye başladı. Grup Hertelden ve Ötekiler Müzik Topluluğu adlı gruplarda solist ve gitarist olarak yer aldı. 2012 yılında İstanbul Aydın Üniversitesi Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü birincilikle bitirip, yüksek lisans eğitimine devam etti. 2013 yılında yönetmenliğini yaptığı Kazova Direnişi: İşgal Et, Diren, Üret! adlı uzun metraj belgesel 9. İşçi Filmleri Festivali kapsamında gösterildi. Aynı yıl Çirkin Adamlar adlı sohbet-eğlence içerikli televizyon programında sunuculuk yaptı. 2016 yılında söz ve bestesi kendisine ait olan beş şarkılık Anlarlar mı? adlı albümünü yayımladı. Düşün adlı derginin genel yayın yönetmenliğini sürdürmekte olan Fatih Gezer günlük yayımlanan bir gazetede köşe yazarlığı da yapmaktadır. Yazar evli ve iki kız çocuğu babasıdır. RUHUNU SATANLAR DERNEĞİ Fatih Gezer Everest Yayınları, 2023 Tür: Roman 335 s. Mahir Ünsal Eriş- Acaip Mahir Ünsal Eriş, geçtiğimiz yıl yayımlanan romanı Gaip’in içinden çıkardığı Acaip isimli romanıyla edebiyat okurunun karşısında. Acaip, hayatının hikayesi hiç tanımadığı iki adam tarafından yazılan bir kahramanın umutsuz aşkına dair bir roman. Samim’in kaybettiği aşkı Güzin’e yazılmış upuzun bir mektup. Arka Kapak’tan: “Çünkü senin her şeyin bulaşıcıdır Güzin. Sen gülersen bakkal güler, taksici güler, elinde tavşan balonuyla yanından geçen çocuk güler, dilenci kadın güler, otobüsün camından yarı ölü yorgun yüzüyle dışarıyı izleyen dede güler, su güler, hava güler, kar güler, şehir güler, sokak güler. Sen üzüldün mü güneş bile çıkmaz. Yağmur yağar üç gün üst üste. Bulutlar bırakmaz güneşi kendini göstersin. Sen acıktın mı aşevlerinin önü, lokantaların kapısı, köftecilerin arabaları kuyruk olur. Sen şaşırırsan Güneş tutulur, Ay tutulur, gökte milyarlarca yıldır dönenen onca cismin aklı karışır. Sen seversen senin sevgin tüm dünyaya yeter. Tüm dünyadan aynaya tutulmuş ışık gibi sana geri döner.” Uzun yıllardır okumaya hasret kaldığımız türde sıcak bir aşk hikâyesi, dünyanın farklı coğrafyalarından gelmiş, birbirinden garip insanların esrarengiz hikâyeleriyle buluşuyor. Karanlık denizler, ürkütücü maceralar, mitolojik figürler, korkunç mahluklar… Hepsi birbirinden “acaip” bu hikâyeler, Ankara’nın en karanlık tarafında kalan karanlık olaylara karışıyor, içinde ne işler çevrildiğini anlayamadığımız bir çeviri bürosunda Samim ile Güzin’in sonsuz aşkına çevre oluyor. Mahir Ünsal Eriş, serinin ilk kitabı Gaip’te araladığı sır perdesinin ardından Acaip’le ilerliyor. ACAİP Mahir Ünsal Eriş Can Yayınları, 2023
- Romantik tutkular ve idealizm
İlk kez Belgravia isimli dergide, 1878’in ocak ve aralık ayları arasında tefrika edildiğinde epey tartışma yaratmış ve Thomas Hardy romanın riskli addedilen temaları yüzünden yayımcı bulmakta zorlanmışsa da Yuvaya Dönüş günümüzde Hardy’nin en önemli eserlerinden biri olarak görülmektedir. Mağrur ve tutkulu Eustacia Vye, sıkışıp kaldığını hissettiği Egdon Heath’ten ayrılmak, büyük şehirlerde yaşamı ve aşkı tecrübe etmek ister. Paris’ten doğup büyüdüğü yuvasına dönen Clym Yeobright adeta Eustacia’nın bu tutkularını gerçekleştirmek için gelmiştir. En azından Eustacia böyle düşünür. Oysa Clym’in hayalleri bambaşkadır. Zaman geçtikçe romantik tutkular ve idealizm el ele gitmez, hayal kırıklıkları ve mutsuzluk kaçınılmaz trajediye zemin hazırlar. İngiliz romancı ve şair Thomas Hardy 2 Haziran 1840 tarihinde Dorchester’da dünyaya geldi. Genç yaşta mimar çıraklığı yapmaya başladı. İlk romanını 1868’de yazan Hardy’nin romanlarının çoğu yarı kurgusal Wessex bölgesinde geçer, eserlerinde kırsal bölgede yaşayan ve tutkuları ile toplumsal koşulları arasında sıkışıp kalan trajik karakterleri işler. 1895 yılına kadar aralarında Far From the Madding Crowd(1874), Tess of the D’Urbervilles(1891), Jude the Obscure(1895) olmak üzere birçok eser kaleme alan Hardy, bu tarihten sonra şiire yönelmiştir. 11 Ocak 1928 yılında yaşama veda eden Hardy, hayattayken birçok kez Nobel Edebiyat Ödülü’ne aday gösterilmiştir. YUVAYA DÖNÜŞ Thomas Hardy Yedi Yayınları, 2023 Çeviri: İsmail Ferhat Çekem 473 s.
- “Yeni bir dil olmadan yeni bir dünya yaratılamaz.”
Otuzuncu Yaş, var olan dünyanın ve düzenin ötesine ulaşan, “ütopya burcunda” yazılmış yedi öykünün bölünmez bir bütün oluşturduğu, bağımsız bir eser. FRANKFURT DERSLERİ’nde, okurunu “yeni bir kavrayışa, yeni bir duyumsamaya, yeni bir bilince ulaşma” yönünde eğitecek geleceğin şiir sanatını hayal ederken “şiirin tadını bilgi keskinleştirmeli, özlem buruklaştırmalıdır ki o bilgi insanların uykusuna dokunabilsin” diyordu Bachmann. Yazarın öne sürdüğü bu prensibi bütünüyle içselleştirmiş, ilk baskısı 1961’de yapılan OTUZUNCU YAŞ kitabı “Bachmann”ın lirik şiirindeki eşsiz kuvveti düzyazıda da aynı irtifaya taşıyabileceğini kanıtlıyor. Daima meselenin özüne inerek, kişileri ve olayları geleneksel hikâye anlatımının durduğu sınırın ötesine dek takip eden, imgelerin ve mitlerin dili aracılığıyla insana, aşka, umutsuzluğa dair her şeyi söyleyebilme yetisine ulaşan bu benzersiz yedi öykünün ayırt edici niteliği taşıdığı “enerji”; karakterlerinin ortak noktası da hepsinin “yaşam” denilen korkunç yaralanmadan ötürü ıstırap duymaları. Ingeborg Bachmann 1926’da Avusturya’nın Klagenfurt kentinde doğdu. 1945- 1950 yılları arasında Innsbruck, Graz ve Viyana Üniversiteleri’nde felsefe, psikoloji ve Alman filolojisi okudu. Çalışmalarında özellikle Heidegger ve Wittgenstein üzerinde yoğunlaştı. Heidegger’in varoluşçuluk felsefesi üzerine yazdığı tezle doktorasını verdi. İlk şiirleri 1948/49 yıllarında yayımlandı. 1953’te, “Die gestundete Zeit” (Ertelenmiş Zaman) adlı şiir kitabıyla Gruppe 47 Ödülü’nü aldı. 1959/60 yıllarında doçent unvanıyla Frankfurt Üniversitesi’nde “Çağdaş Yazının Sorunları” üst başlığı altında dersler verdi. 1961’de Alman Eleştirmenler Ödülü’nü, 1964’te Georg Büchner Ödülü’nü aldı. Aralarında Fransa, İngiltere, İtalya ve ABD’nin de bulunduğu pek çok ülkeye yolculuk etti. 1965’ten itibaren Roma’da yaşamaya başladı. 1968’de Avusturya Büyük Devlet Ödülü’nü aldı. 1973’te çıktığı Polonya yolculuğunda Auschwitz ve Birkenau toplama kamplarını gördü. Aynı yıl Roma’daki evinde çıkan yangında ağır yaralanarak hayatını kaybetti. OTUZUNCU YAŞ Ingeborg Bachmann Yapı Kredi Yayınları, 2023 Çeviri: Kâmuran Şipal 176 s.
- Gizemli yazarın kanlı hikayesi: Kanlı Muamma!
“Coğrafi konumu sebebiyle Türkiye suçun her türlüsüne komşuluk ya da ev sahipliği yapabiliyor.” Burcu Aydoğan, otizimli bir başkomiseri kahramanlaştırmasıyla dikkatleri üzerine çeken Kanlı Muamma’nın ‘gizemli’ yazarı A.Tunç’la konuştu. Geride bıraktığımız yılın sonunda KafkaKitap etiketiyle okura bir polise roman sunuldu. Bu romanı ilginç kılan özelliklerden biri yazarın kendini, tabiri caizse “gizlemesi” idi. Kendine seçtiği takma adla ilk polisiye romanını kaleme alan yazar, tanıtımlarda da altı çizildiği üzere “dikkat çeken” bir çalışma ortaya çıkardı. Hikaye, Çanakkale’de kadro bulup oraya yerleşen genç bir akademisyen ile yine oraya “sürülen” bir cinayet başkomiserinin, Nusret Sandık’ın kaderin cilvesiyle ev arkadaşı oluvermeleriyle başlıyor, bu küçük huzurlu şehri bir anda tekinsiz zamanlara sürükleyen cinayetlerle açılıyordu. Vakayı kendine has karakteri, ilginç yöntemleri ile çözen Sandık Başkomiser, bu vakada işe karışmış bulunan akademisyen ev arkadaşını da yanına katıyor, katillerin peşinden koşuyordu. Yazara, kendine seçtiği adla anacak olursak A.Tunç’a, Kanlı Muamma’yı, tuhaf dedektifi Sandık Başkomiser’i ve arkasında durmayı seçtiği gizem perdesini sorduk. - Öncelikle Kanlı Muamma’nın doğuş hikayesini sormak istiyorum. Nasıl doğdu, nasıl gelişti? Kanlı Muamma çok uzun zamandan beri zihnimde yer eden bir hikayeydi. Ama daha ziyade Sandık Başokimser karakterinin gelip beni bulmasını bekledim yazmaya başlamak için. Nihayet geldi ve ben de bir solukta yazdım. - Okurlar adınızdan sizin yazar ve yayın yönetmeni Aslı Tunç veya yazar Ayfer Tunç olduğunuzu düşünmüşler. Kimdir bu A. Tunç? Neden bu saklanma, bu gizem? Bu bir gizem değil, tercih. Adın hiçbir önemi yok ve tamamen rastgele, tesadüf eseri seçilmiş bir isim A.Tunç. Bir şakadan doğdu. Aslı Tunç ya da Ayfer Tunç olmadığımı söylememe gerek yoktur sanırım. Söylediğim gibi, bu yalnızca bir tercih. Kimliğimi gizli tutmak bana eğlenceli geliyor. Ama bu hayattaki tek amacım da değil. - Kim olduğunuzu açıklayacak mısınız? Böyle bir plan, bir ajanda var mı önünüzde? Böyle bir planım da yok saklı tutmak için gayretim de. Buna gerek olacağını sanmıyorum. Kanlı Muamma’yı okuyan, serinin gelmekte olan devamıyla tanışan herhangi bir okurun aklında bir soru işareti kalacağını düşünmüyorum. - Kanlı Muamma’da Nusret Sandık adında tuhaf ama sevilesi bir komiser karakteriyle tanışıyoruz. Hatta hikayenin baş kişisi olan Halit bile polislerden pek hoşlanmadığını söylediği halde karşı koyamıyor ona, kanı kaynıyor. Nasıl biri Sandık Başkomiser? Sandık, geç yaşlarında otizmli olduğunu öğrenmiş, o yaşına kadar tüm çevresi, tüm dünyası tarafından yadırganmaya alışmış, bu hali benimsemiş, oldukça zeki, adaletli ve soğukkanlı bir komiser. Otizmli olduğu bilgisinin memuriyetinin devamı açısından saklıyor elbette. Çünkü Türkiye’de onun pozisyonundaki, nörotipik olmayan bir bireyi anında harcarlar malum. Kendisini meslektaşlarından ayıran meziyetleri, takıntı derecesinde ilgilendiği kimi merakları var. Tarz olarak klasik polisiyeye yakın bir karakter ama klasik polislere epey uzak. Alelade, hatta fazla alelade görüntüsünün altında oldukça farklı, eğlenceli bir adam var Sandık Başkomiserimin. - Sandık Başkomiserin maceralarını okumaya devam edecek miyiz? Evet, serinin ikinci kitabının bu yıl bitmeden okurla buluşmasını planlıyoruz. Yazmaya devam ediyorum. - Hikaye bir kadın cinayetiyle açılıyor ama konu bambaşka yerlere, Rus oligarklarına, mahalli zenginlere, hatta hiç beklenmedik yerlere kadar uzanıyor. Neydi motivasyonunuz bu hikayeyi kurarken, çok merak ediyorum. Nasıl bir yol izlediniz mesela? Hem hayatında hem de mesleğinde sebep olduğu başarısızlıklarla boğuşan bir akademisyenle onunla tesadüf eseri ev arkadaşı olan tuhaf komiserin hikayesini anlatmak istiyordum. Bu eşleşmeden ortaya daha da tuhaf bir hikaye çıktı. Türkiye coğrafi konumu bakımından suçun her türlüsüne komşu ya da ev sahibi durumunda bulunabiliyor. Ben de bunun polisiye bir kurgu için oldukça kullanışlı bir altyapı oluşturduğunu düşündüğümden eldeki malzemeyi gönlümce kullanmak istedim. Bir yanıyla katman katman oluşuyla belki de fazla kalabalık görünen bu hikayenin diğer yanıyla Türkiye’nin şartları düşünüldüğünde “Bu da olmamıştır herhalde,” dedirtmeyecek doğallıkta olduğunu düşünüyorum. - Neden Çanakkale’yi seçtiniz atmosfer olarak? Sizce polisiyenin ya da tür edebiyatının yerelde şansı var mı? İnsan hikayelerinin yerel-evrensel, taşra-merkez, büyük-küçük gibi ayrımlara tabi olmadığını düşünüyorum. Nasıl ki bir Latin Amerika köyünde geçen hikayeyi tüm dünya hayret ve hayranlıkla izliyorsa Çanakkale’de vaka çözmeye çalışan bir polisin Avrupa’da ya da Asya’da bir polisiye okuruna çok uzak gelmeyeceğini düşünüyorum. Zaten taşra merkez ayrımı sınırların ötesine çıktığında ortadan kayboluyor. Biraz uydurmaca denebilir. Örnekse, Almanya’da Alman bir okurun, Çanakkale neresi, İstanbul neresi diye umursadığını sanmıyorum hikayeyi okurken. - İyi polisiye iyi edebiyattır diyorlar ve dünyada bunun olağanüstü örnekleri var. Peki Türkiye’de polisiye nerede sizce? Türkçe yazılan polisiyeleri takip ediyor musunuz? Evet, ediyorum. Türkçe yazılan polisiye kitapların genel olarak iki kola ayrıldığını gözlemliyorum bir okur olarak. Bir tarafta klasik polisiyenin doğrularını takip ederek daha, tırnak içinde söylüyorum, ciddi şeyler yazanlar diğer tarafta da daha yerel kahramanlar yaratmaya çalışırken fazla sinik, müstehzi, boş vermiş ve göze pek Amerikanvari gelen karakterler ortaya koyanlar var gibi hissediyorum. İki tarafın da çok iyi örnekleri var elbette. Özellikle son yıllarda çok güzel şeyler okuyoruz. Elbette Ahmet Ümit gibi popüler yazarların okurun polisiyeye karşı olan önyargısını kırma konusundaki katkısını da göz ardı edemeyiz bunda. - Öte yandan Kanlı Muamma’nın kendisi de çok bilindik polisiye klişelerinin sık sık karşımıza çıktığı bir kitap. Sizce klişe bir kolaya kaçma biçimi mi yoksa bir gereklilik mi? Tür edebiyatında klişelerin akışı yatağında tutmaya yarayan bir işlevi, faydası var. Bunu seviyorum. Gereklilik mi, sanmıyorum, bence değil. Ama sadece bir kolaya kaçma girişimi mi, kesinlikle değil. Bir renk, bir yol, bir tercih bana kalırsa. - Şunu da merak ediyorum, Kanlı Muamma adı nereden çıktı? Aslında öyle ortalığın kan revan içinde kaldığı bir hikayeden de söz edemiyoruz kitaba bakınca. Doğrusunu isterseniz büyükşehirden taşraya sessiz sakin bir hayat sürüp akademisyenlik yapmak isterken kendini cinayetlerin ortasında bulan kendi halinde bir adam için epey kanlı bir muamma. Ama bu adı seçmemin sebebi başka. Kanlı Muamma, Türkçeye çevrilmiş ilk Sherlock Holmes kitabının adı. Doyle’un böyle bir kitabı yok. Ama bu adla çevrilmiş. O yüzden ona da bir selam çakmak istedim. - Sandık Başkomiser polisiyeleri dışında polisiye eserler kaleme alma planınız da var mı? Hayır, yok. - Polisiye seven birine ya da tam aksine, polisiyeye pek merakı olmayan bir okura Kanlı Muamma’yı önermek isteseydiniz neler söylerdiniz? Kanlı Muamma, çeşitli sebeplerden kendini taşrada bulmuş iki adamın sürpriz bir araya gelişiyle başlayan, kendince gerilim ve temposunu korumaya çalışan, kendine has karakterleri ve atmosferiyle okuru vakanın peşine takmayı hedefleyen bir kitap. Benim için heyecan verici bir deneyim. Dilerim okuyan için de öyle olur. KANLI MUAMMA A. Tunç Kafka Kitap,2022 264 s.
- Öykü: Havuzda Yaprak Falı
"Havuz tarafına bakmadı yine. Oysa ne güzel olmuştu örgüsü." Davut Elçi Kendine doğru çektiği asma dalından bir iki koruk koparıp attı ağzına. Ekşilikle beraber acı bir tat alınca ağzındakileri güllerin üzerine tükürdü. Hala acılık vardı ağzında. Holü süpüren annesi tükürük sesine döndü. Bir elinde çalı süpürgesi, diğeri belinde: - Yeme kız onları, baban dün böcek ilacı sıktı hepsine. Git ağzını çalkala. Ağzındakinin zehir acısı olduğunu öğrenince tükürmedi daha fazla. Ağzını da çalkalamadı. Merak ediyordu. İki tarafı güllerle, üstü asmayla, altı betonla kaplı dikdörtgeni, pembe güllerin olduğu kısımdan aşarak havuza yöneldi. Havuz dediği, yerden dört briket boyu yükseltilmiş, bire iki metre dört duvardı. Küçükken girerlerdi de şimdi anca bahçeyi sulamaya, yağmur sularını tutmaya, yosun bağlamaya yarıyordu. Havuzun kenarına oturdu. Ceviz yapraklarından arta kalan boşlukta sudaki yansımasına baktı. Ablasının sabah ördüğü saçını omzundan aşırıp kucağına aldı. Yüzünü, gözünü, örgüsünü inceledi uzun uzun. Aynadaki yansıması annesini andırdığı için havuzda bakabiliyordu anca kendisine. Elini suya daldırıp karıştırdı. Yapraklar suda gezindi bir süre. Yansıması da dalgalandı. Su duruldu yavaş yavaş. Bazı yapraklar örgüsünü kapatıyordu. Onları kenara aldı. Kalan yapraklar karmaşık şekiller oluşturmuştu. Aklına bu şekillerden fal bakmak geldi. Havuzda yaprak falı. Yansımasının sağ tarafında yediye benzer bir şekil gördü. Yedi gün mü, yedi yıl mı yoksa yedi koruk mu? “Yedi koruktur” deyip annesine çaktırmadan yedi koruk aldı asmadan. Hemen attı ağzına. Çiğnedi, çiğnedi. Acısına ve ekşiliğine rağmen yuttu hepsini. Yüzü ekşidi. Baştan ayağa titredi. Başını yukarı kaldırmıştı. Gözlerini açtığında yeşil gökyüzünü gördü. Asma, ceviz ve dut yaprakları, ne güneşin sarısına ne de göğün mavisine geçit vermiyordu bahçede. Bu kadar yeşil; doğanın, canlılığın değil, kasvetin rengiydi onun için. Sabah, ilk olarak babası çıktı evden. Arkasına bastığı yumurta topuk ayakkabısının betonu döven tak-tuk sesiyle fark etti babasını. Buğday pazarına gidiyordu. Saçlarını sağ kaşının üzerinden aşırıp, beyazlamaya başlayan şakağına doğru yatırırdı. Elinde sarma sigarası. Her sabah yaptığı gibi kırmızı, beyaz, pembe gülleri kokladı önce. Reyhanların başını okşadı şefkatle. Eline bulaşan kokuyu çekti içine. Asmayı inceledi sonra. İyi üzüm tutmuştu bu yıl. Gözü gibi bakmıştı ne de olsa. Gururla yürüdü kapıya doğru. Havuz tarafına bakmadı yine. Oysa ne güzel olmuştu örgüsü. Babası gittikten sonra tekrar karıştırdı suyu. Yapraklar elini takip ediyordu. Çıkardı elini. Yaprakların durulmasını bekledi. Annesinin sesi geliyordu içerden. -Ben ne bahtsızmışım ki Allah bana bu çocukları verdi. Güya üç kızım var. Birinden bile hayır görmedim. İkisi fabrikaya gider. Öbürü desen, koca kız ama akşama kadar havuz başında, çocuk gibi. Ahh! Babalarında iş yok. Ne gönderirsin kızlarını dışarıya. Akşama kadar el âlemin arasında, tövbe tövbe. Allah canımı almıyor ki. Her sabah yüzlerini görüyorum mecburen. Kız! Avluyu süpürsene suyla oynayacağına. Kulaklarını kapatmıştı ama olmuyordu. Her sabah aynı saatte tekrar ederdi bu nakarat. Ama bugün cevap vermeyecekti ona. Örgüsü ne güzel olmuştu. Süpürdü avluyu, ağzındaki zehir acısıyla. Annesi şimdi de ablalarıyla tartışıyordu içerde. Asmaya uzanıp yedi koruk kopardı yine. Etrafı kontrol edip hızlıca attı ağzına. Öncekiler midesini bulandırmaya başlamıştı. Bu seferkileri dışarı atmamak için çok zorladı kendisini. Güçlükle de olsa yuttu hepsini. Ağzındaki acılık, uyuşukluk hissi verdiğinden musluk suyuyla ağzını çalkalayıp reyhanların üzerine attı acı suyu. Havuz başına geçti tekrar. Az önce karıştırdığı su durulmuş, yapraklar karmaşık bir şekil oluşturmuştu. Kediye benzetebildi en fazla. Babasının huylandığı, annesinin korktuğu kedisine. Bir çuvala konup derenin öbür tarafına bırakılan. Bu ikinci kedisiydi çuvala konulan. Ne zamandır kediler uğramaz olmuştu zaten bu eve. O, kedisine bakarken ablaları çıktı içerden. Hala cevap yetiştiriyorlardı annelerine. En çok da büyük ablası. -Bak bu kızı darlama, rahat bırak. -Tabii, hanımefendi çalıştı, eve para getirdi ya, evin patronu oldu. Emredersiniz. Akşama ne yemek istersiniz? -Ciddiyim anne, yeter! Ayakkabılarını giyen ablaları yanına geldiler. Büyük ablası yaklaşıp saçını okşadı. -Ne alayım sana çarşıdan, ne istersin?, dedi ablası. İyi ki ağaçlar karartmış burayı diye düşündü. Yoksa anlardı ablası yüzünün solgunluğunu. Midesi bulanıyordu zaten. Israr ettirerek ablasını kuşkulandırmak istemiyordu. -Beyaz leblebi abla, dedi. -Tamam ablacım. Sen bakma anneme. Akşama film açıp beraber izleriz, dedi ablası. Kafasını salladı sadece. Çıktı ablaları. İmreniyordu onlara. Onu da alacaklardı yanlarına da anneleri izin vermemişti. Ev işlerinde ona yardım etsin diye. Bütün gün dışarda olacaktı yoksa. Anneden uzak, yeşilden uzak. Ağzındaki acılık ve midesindeki bulantı şu an ölüme, yaşamdan daha yakın olduğunu hatırlattı ona. Bu sakinlik karşısında şaştı kendine. Hâlbuki geçen gün ölümü düşündüğünde tüyleri ürpermiş, nefesi kesilmişti bir an için. Oysa şu an ölüme birkaç koruk uzaklıktaydı sadece. Çok yoruluyordu bu aralar. En çok da düş kurarken. Bütün benliğiyle dalıyordu bu düşlere. Kâh yaramaz bir çocuk oluyordu okulda, kâh damdan dama kedi kovalayan bir genç kız. Ya da at sırtında Turabdin Dağını* aşan bir koçer kadını. O damları, o dağları aşmak değil de kasvet yeşili bahçeye dönmek yorardı en çok. Ağırlaşmaya başlayan hareketlerle suyu karıştırdı yine. Su durulunca yansımasının hemen yanında bir göz oluştu. Babasının gözlerine benzetti. İşte o zaman uzun bir süredir babasıyla göz göze gelmediğini fark etti. Küçüktü en son. 5-6 yaşlarında. Babasının kamyonuyla buğday yüklemeye gidiyorlardı. Babasının kucağında direksiyonu çevirmeye çalışıyordu. Buğdayı yükledikten sonra kamyonun tepesine çıkarıp buğdayların arasına atmıştı babası onu. Dizlerine kadar buğdaya batıp çırpındığını gören babası, gülerek elini uzatmıştı ona. İşte o zaman göz göze gelmişlerdi. Aynı ele ihtiyacı vardı şimdi, aynı bakışa. O el gülde, reyhandaydı; o bakış koruklarda. O koruklardan biraz daha aldı. Bu sefer saymadı. Bir avuç dolusuydu. İkişer üçer attı ağzına. Arkasına dönüyordu ikide bir. Annesine. Birkaç adım kala bile… Ter basmıştı her tarafını. Nefes almakta zorlanmaya başladı. Kusmak istemiyordu. Zor tutuyordu kendini. Havuzun suyuyla elini yüzünü yıkadı. Babasının gözlerine de veda etti böylece. Yansımasını da göremedi bir daha suda. Az sonra kardeşi çıktı içerden. Aralarında iki yaş vardı Hasanla. O da nasibini almıştı annesinden. Sert kapanan kapının ardından holden gelen “offf” sesi. Dershaneye gidecekti. Severdi ablasını. Ablası da onu. En çok da onu. En çok da onun için üzülüyordu. Daha karşısına alıp gizli bir veda konuşması yapacaktı. Okşayacaktı bıttım kokan saçlarını ve kulağının arkasına alacaktı uzayanları. Öpecekti yeni tüylenen yanaklarından. “Bak Hasan” diyecekti. “Haberin olsun, seni yalanlarla büyütecekler. Annen, baban, öğretmenlerin. Zihnin yalanlarla dolacak. Evlat dediğin….., erkek dediğin…., öğrenci dediğin…., asker dediğin…., yurttaş dediğin…. diyecekler. Boşlukları onlar dolduracak, sen de yapacaksın. Yaşayacaksın. Ama o yaşadığın senin hayatın olmayacak. Büyüdüğün zaman o yalanları sen de başkalarına söyleyeceksin. Artık yalan olduklarını bilmenin bir faydası olmayacak sana. İnanma onlara.” diyecekti. Sonra da annesinin uyku ilaçlarından alacaktı. Hazırlıksız yakalanmıştı. Koruklar çelmişti aklını. Geldi sokuldu ablasına Hasan. Başını ablasının dizlerine koydu. Ablası saçlarını kokladı. O an fark etti ölümden daha zor bir şeylerin de olabileceğini. Yokluğuyla birilerini üzmek gibi, bıttım kokulu saçları tekrar koklayamamak gibi, gözyaşlarını tutamamak gibi. Tuttu ama. Hasan son anda bir şey hatırlamış gibi ablasına sarılıp hızlıca çıktı evden. Derin bir iç çekti. Biraz daha koklasa o saçları, her şeyi anlatırdı Hasan’a. Son olduğunu biliyordu artık. Son nefes, son an, son bakış, son acı, son yeşil, son koruk. Kapanmaya başlayan göz kapaklarının kendisini sürüklediği bilinmezi düşünmüştü bir süre önce. En az kendisi kadar merhametli bir tanrı, her halükarda affederdi onu. Yoksa sıkıntı yoktu zaten. Son isteği sorulsaydı, hayatına değdiği herkesin hafızasından, hiç olmamış, hiç yaşamamış gibi çıkmak isterdi. Kimsenin ağıtına nakarat olmadan. Kimsede en ufak bir acı uyandırmadan. Kimsenin ‘keşkeli’ cümlelerinin nesnesi olmadan. Sonra… Neredeyse öğlen olacaktı ama bulaşıklar hala duruyordu. O zaman fark etti annesi onu. -Bütün gün suyla oyna, yetmezmiş gibi havuz başında uyuyakal. Kalk kız, yolmayayım saçlarını. Havuzun öbür tarafına geçtiğinde kızının ağzından havuza dökülen köpükleri gördü. Bir şeylerin yolunda gitmediği belliydi. Telaşlandı. Dürttü kızını. Hareket yok. Havuzdan su alıp ağzını temizledi kızının. Yüzünü yıkadı. Köpükler yine belirdi ağzının kenarında. -Yetişin komşular, kızım ölüyor. Geldi komşular. Doldu havuzun etrafı. Çiğnendi reyhanlar, güller. Sonra apar topar hastaneye. İkindi vakti eve geldi babası. Kapıyı açar açmaz dehşete düştü. Reyhanların tenekeleri devrilmişti. Güller yoktu dalında. Asmanın altından geçerken korukların azaldığını fark etti. Evdekilere seslendi. İçeri girip odaları aradı. Kimse yok. Bahçeye çıktı tekrar. Gök karardı birden. Kırkikindilerin sonuncusu yaza saklanmıştı kendini. Şiddetli bir rüzgâr çıktı. Kalan korukları dökmeye başladı. Civardaki bütün renkler siyaha meyletti sonra. Yeşil dünden razıydı. Gözünün akı kaldı beyazda sadece. Yukarı baktı. Asmanın, koruğun ötesine. Hissetti. Bir şey kopmuştu gökten. Tek bir yağmur damlası, onca karanlığın içinde geldi buldu beyazlığı. Yağmur damlası düşünce kapattı gözlerini. Artık her yer kapkaraydı. Gözünün akında dolandı yağmur damlası. Örgüye benzedi önce. Saç örgüsüne. Sonra minik bir ele. Kamyon tepesinde. Gözünü açtı. Başından aşağı koruklar dökülüyordu. Yağmur damlası gözyaşına dönüştü bu sefer. Yağmur damlası gibi, içinden de bir şeyin koptuğunu hissetti. Eksildiğinden emindi artık. Sonra kırkikindilerin sonuncusu eşlik etti gözyaşlarına. Sonra bir daha üzüm tutmadı asma. *Turabin Dağı: Mardin’de bir dağ
- Modernist edebiyatın önde gelen temsilcisi Musil'den öyküler
Merkezinde kadın karakterlerin yer aldığı "Aşkın Tamamlanışı" ve "Sakin Veronika'nın Baştan Çıkışı" adlı iki uzun öyküden oluşan Birleşmeler ilk kez Türkçede. "Her şey susuyor ve bekliyordu, her şey onlar yüzünden oradaydı... Sonsuza dek uzanan parlak bir iplik gibi dünyanın içinden geçen zaman, bu odanın ortasından, bu iki insanın ortasından geçiyor gibi görünüyordu..." Musil'in ilk dönem eserlerinden olan Birleşmeler, merkezinde kadın karakterlerin yer aldığı "Aşkın Tamamlanışı" ve "Sakin Veronika'nın Baştan Çıkışı" adlı iki uzun öyküden oluşuyor. Bu iki öyküyü dünya edebiyatının en girift eserlerinden kabul eden eleştirmenlere göre Musil okura, başyapıtı Niteliksiz Adam'da mükemmelleştireceği yüksek modernist üslubunun erken bir görüntüsünü sunuyor. Robert Musil 1880'de Avusturya'da doğdu. Askerî lisede eğitim aldıktan sonra makine mühendisliği bölümünden mezun oldu. Yalnızca bir yıl süren araştırma görevliliğinin ardından aile geleneğinin dışına çıkarak Berlin'de felsefe ve psikoloji okudu. Bu dönüm noktasında ilk yapıtı olan Genç Törless'in Buhranları romanını yazdı. Eserinin ilgi görmesiyle birlikte Musil kendini bütünüyle edebiyata adadı. Fakat dönemin birçok büyük sanatçısı gibi yalnızlık ve yoksulluk içinde yaşadı. Eserleri Naziler tarafından yasaklanınca eşiyle birlikte Cenevre'ye göç etti. 20. yüzyıl Avrupa'sına dair sosyopolitik gözlemleri drama, öykü ve romanlarının temelini oluşturdu. Hayatı boyunca üzerinde çalıştığı ve tamamlayamadığı eseri Niteliksiz Adam modern roman türünün en önemli başyapıtlarındandır. 1908'de fragman olarak yayımlanan "Sakin Veronika'nın Baştan Çıkışı", daha sonra "Aşkın Tamamlanışı" öyküsü de eklenerek Birleşmeler adlı derlemede son halini aldı. Musil 1942'de öldü. BİRLEŞMELER Robert Musil Can Yayınları, 2023 Çeviri: Anıl Alacaoğlu Tür: Öykü 104 s.
- Alternatif bir tarihin hikâyesini içtenlik ve mizahla harmanlamış bir dil
ABD’li ödüllü bilimkurgu yazarı Eleanor Arnason, okurların doğal karşıladıkları şeyleri sorgulamasına yol açan romanında, mamutların geçen yüzyıla kadar hayatta kaldığı ve yerli Amerikalıların, ziyaretçilerin avlanabilmesi için turlar düzenlediği alternatif bir tarihin hikâyesini içtenlik ve mizahla harmanlanmış bir dille anlatıyor. Geniş Ovaların Mamutları’nda ayrıca Terry Bisson’ın yazarla gerçekleştirdiği bir röportaj da, “Üçüncü Dünya Savaşı Sırasında Bilimkurgu Yazmak ve ‘Geleceğin Eşiğinde’ Açıksözlü Bir Röportaj” başlığıyla okurları bekliyor. Ayrıntı Yayınları, Bilimkurgu Dizisi kapsamında, Tiptree, Mytopoeic, Spectrum ve HOMer ödülü sahibi, Nebula , Hugo Ödülü adayı Eleanor Arnason’un Geniş Ovaların Mamutları adlı kitabını okurlarla buluşturdu. Amerika'nın karanlık dönemlerinden birini, alternatif bir tarih anlatımıyla ele alan Geniş Ovaların Mamutları’nda, torunlarına atalarını anlatan Kızılderili bir kadın, “beyaz adam”ın mamutları öldürürken aynı zamanda toplumsal yapıyı ve ekolojiyi nasıl değiştirdiğine de işaret ediyor. Eleanor Arnason, 1942’de New York’ta doğdu. Annesi Elizabeth Hickcox Yard, Batı Çin’deki bir misyoner topluluğunda büyüyen bir sosyal hizmet görevlisiydi. Babası Hjorvardur Harvard Arnason, İzlandalı göçmenlerin oğlu ve bir sanat tarihçisiydi. Sanata, edebiyata, müziğe, tarihe ve sosyal adalete olan ilgisini ebeveynlerinden aldı. Bilime olan ilgisinin nereden geldiğinden emin değil. Belki anne babasının onu teşvik ettiği merakından, belki de Captain Video’yu televizyonda gördüğü ilk andan itibaren sevdiği bilimkurgudan. Erken çocukluğunu New York, Chicago, Washington, D.C., Londra, Paris ve St. Paul’da yaşayarak geçirdi. 1949’da babası Minneapolis’teki Walker Sanat Merkezi’nin müdürü oldu ve ailesi, Walker’ın savaş sonrası tasarım projesi olarak inşa ettiği geleceğin evine taşındı. Bayan Arnason, 1960 yılına kadar (İdea Evi#2 olarak adlandırılan) bu evde yaşadı. Swarthmore Koleji’nden lisans derecesini tamamlayarak mezun oldu. 1964’te sanat tarihi alanında doktora yaptı ve 1967’de üniversiteden ayrılıp, kolejler ve sanat müzeleri dışındaki yaşam hakkında bilgi edinmek için ayrıldığı zamana kadar Minnesota Üniversitesi’nde yüksek lisans yaptı. 1967’den 1974’e kadar büro memuru olarak çalıştı ve önce Brooklyn’in merkezinde, sonra Detroit’te ırksal olarak karışık, mavi yakalı mahallelerde yaşadı. Bu, Amerikan şehirlerinin yandığı, Detroit’teki siyah otomobil işçilerinin DRUM’u (Dodge Revolutionary Union Movement) organize ettiği ve Wayne State Üniversitesi öğrenci gazetesinin, “Bir sınıf bilinçli işçi 10.000 öğrenci değerindedir” başlığını attığı bir dönemdi. Bayan Arnason, burada sanat müzeleri dışındaki dünya hakkında çok şey öğrendi. İlk profesyonel satışını, kısa bir hikâyeyle 1972’de New Worlds’e yaptı. 1974’te Detroit’in zor zamanlara gebe olduğuna karar verdi. Amerikan otomobil endüstrisi, yabancı otomobil üreticilerinin güçlü baskısı altındaydı. Üç büyük firmanın rekabetçi kalabilmek için yeni tesislere ihtiyaç duyacağı ona göre ortadaydı ve fabrikaların Detroit’te inşa edilmesi olası değildi. Şehrin sakinleri yüksek sınıf bilincine sahip ve haklarını savunan kişilerdi. Minneapolis’e geri döndü ve yanında yakın arkadaşlığını ve yoldaşlığını hâlâ sürdürdüğü, Detroit işçi sınıfının güzel bir ürünü olan Patrick Arden Wood’u getirdi. 1974’ten beri İkiz Şehirler’de ofislerde, depolarda, büyük bir sanat müzesinde ve (son yıllarda) tarih, barış, adalet ve sanata adanmış bir dizi küçük ve kâr amacı gütmeyen kuruluşta çalıştı. İlk romanı The Sword Smith, 1978’de yayımlandı. Bunu 1986’da To the Resurrection Station, 1987’de Daughter of the Bear King, 1991’de A Woman of the Iron People ve 1993’te Ring of Swords izledi. 1994 yılından bu yana kısa kurgu üzerine yoğunlaşarak, biri “hwarhath” adında bir uzaylı tür, diğeri de Lydia Duluth adlı yıldızlararası bir maceracı hakkında olmak üzere iki dizi birbiriyle bağlantılı hikâye yarattı. Ayrıca zaman ve uzayda seyahat edebilen; büyük, güçlü ve düzenbaz ruhlar olan Big Mamas hakkında bir dizi bilimkurgusal uzun masal üzerinde çalışıyor. Wyrdsmiths (bilimkurgu ve fantezi düzyazıları) ve Cehennemden Lady Poetesses (bilimkurgu ve fantezi şiiri) adında iki yazı grubuna katılmaktadır. Amerika Bilimkurgu ve Fantezi Yazarları ile Ulusal Yazarlar Birliği üyesidir. 1991’de UYB, OİB’in (Otomotiv İşçileri Birliği) bir parçası oldu. Sonunda, Detroit’ten ayrıldıktan yıllar sonra bir otomotiv işçisi oldu. Bu biyografiyi neden üçüncü şahıs olarak yazdığına dair hiçbir fikri yok ama bu şekilde yazdı. GENİŞ OVALARIN MAMUTLARI Eleanor Arnason Ayrıntı Yayınları, 2023 Çeviri: Yasin Öner
- Çağımızın karanlık yollarının derinlerine inen bir roman
Hande Ortaç, Sakinler’de bir rehabilitasyon merkezinde yaşayan insanların, dertlerine deva bulmak için geldikleri bu yerde günden güne nasıl daha büyük bir çıkmazın içine girdiklerinin hikâyesini anlatıyor. Bir bakıma “dışarının” aslında nasıl da her yer olabileceğini, her yeri kendisine benzetebileceğini gösteriyor. Aynı insanlar, aynı mücadeleler, aynı kırılganlıklar... İçe dönülen anları ise ayrı bir yere koyuyor, insanı kurtaracak cevheri o anlarda arıyor. “25 Eylül Pazartesi, 20:00 Sevgili dinleyicim, kusura bakma fısıldayarak konuşmak zorundayım. Umarım söylediklerim anlaşılıyordur. Sabaha karşı bahçedeki güllerin dibine sakladığım teybin yanına çömeldim. Bu kaydı iki büklüm almaya çalışıyorum. Bu vaziyette ne kadar idare edebilirim bilmiyorum, şükür, hava artık erken kararmaya başladı. Bu garip halimi kimseler görmeyecek.” Hande Ortaç, Sakinler’de bir rehabilitasyon merkezinde yaşayan insanların, dertlerine deva bulmak için geldikleri bu yerde günden güne nasıl daha büyük bir çıkmazın içine girdiklerinin hikâyesini anlatıyor. Bir bakıma “dışarının” aslında nasıl da her yer olabileceğini, her yeri kendisine benzetebileceğini gösteriyor. Aynı insanlar, aynı mücadeleler, aynı kırılganlıklar... İçe dönülen anları ise ayrı bir yere koyuyor, insanı kurtaracak cevheri o anlarda arıyor. Hande Ortaç 1980 Adapazarı doğumlu. Boğaziçi Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü’nde lisans, Bilgi Üniversitesi Örgütsel Psikoloji Bölümü’nde yüksek lisans eğitimini tamamladı. “Kankurutan” adlı öyküsü altKitap 2008 Öykü Ödülü’nde, “Pembe ve Eflatun” adlı öyküsü ise KaosGL 2020 Kadın Kadına Öykü Yarışması’nda birincilikle ödüllendirildi. İlk öykü kitabı Kankurutan 2011 ve ikinci öykü kitabı Üç İki Bir Kayıt 2015 yıllarında Ayizi Yayınları tarafından, üçüncü öykü kitabı Daha İyi misin? 2021 yılında İletişim Yayınları tarafından yayımlandı. 90’lar Kitabı Çocuk mu, Genç mi? (haz. Kadir Aydemir, Yitik Ülke Yayınları, 2012) ve O Yaz (altKitap, 2013) kitaplarına metinleriyle katkıda bulundu. Öykü, deneme ve eleştiri yazıları çeşitli mecralarda yayımlandı. Elektronik kitap yayınevi altKitap ve dijital edebiyat dergisi altZine’in editör ve yazarlarından biri olan Ortaç, Daha İyi misin? öykü kitabıyla 68. Sait Faik Hikâye Armağanı kısa listesinde yer aldı ve 2023 Notre-Dame de Sion Edebiyat Ödülleri’nde “Mansiyon Ödülü”nü kazandı. SAKİNLER Hande Ortaç İletişim Yayınları, 2023 Tür: Roman 207 s.
- Bir göç, hatta bir sürgün alegorisi
Juan José Saer’in yaşamının son dönem eserlerinden olan Bulutlar, Orçun Türkay’ın çevirisiyle Türkçede. "Bir bütün gün sudan uzaklaşıp katışıksız çöle doğru gittik ve alacakaranlıkta, nesnelerin dış hatlarını kırmızımsı parlak bir aylayla vurgulayan, yuvarlak, kırmızı ve alçak güneşin karşısına kamp kurduğumuzda, korkudansa üzüntüye gark olarak, vardığımız yerin ıssızlığın tam merkezi olduğu izlenimine kapıldım. Pek yakında gecenin yutacağı bu düz toprak üstünde, bu yabancı, insanı ezen ve hor gören güneşin altında, bizden başka hiçbir canlının bulunmadığını düşündüm bir süre. Tüm ufku inceledim de ne rüzgârın dövdüğü eğik otlarınkinden başka hareket ne güneyden gelen dondurucu esintinin ıslığından başka ses duyabildim. Bu çölde bol bol yaşamın, yalnızca hayvan yaşamının da değil, göçebe ve yalnız insan yaşamının da olduğunu bilmeme karşın, bu görünümün insanlık dışı esintisi yüreğimi titretiyordu." 1804’te, Arjantin’in uçsuz bucaksız çayırlarında, Paris’teki tahsilini henüz bitirmiş genç bir psikiyatrist olan Doktor Real ile beraberindeki beş akıl hastası, kendilerine eşlik eden küçük muhafız birliğiyle Buenos Aires’in kuzeyinde inşa edilen Akıl Hastanesi’ne doğru on beş gün sürecek bir yolculuğa çıkarlar. Kızılderili saldırıları, büyük çöl fırtınalarıyla yangınlar, ama en başta da akıl hastalarının aşırılıklarıyla sınanan bu zorlu yolculuk, kitabın anlatıcısı Doktor Real tarafından otuz yıl sonra kâğıda dökülür. Bu anlatı, Saer’in kaleminde ise âdeta bir göç, hatta bir sürgün alegorisine dönüşür. Juan José Saer, Latin Amerika edebiyatının ve 20. yüzyılın İspanyol dili edebiyatının en önemlilerinden biri olarak kabul edilen Arjantinli bir yazardı. Jorge Luis Borges'ten sonra Arjantin'in en önemli yazarı ve 20. yüzyılın ikinci yarısının en iyi Arjantinli yazarı olarak kabul edilir. BULUTLAR Juan José Saer Olvido Kitap, 2023 Çeviri: Orçun Türkay 168 s.















